Olfactores

Los **Olfactores** fòrman un clad que compòrta los tunicièrs e los craniats (vertebrats e mixinas). Rend obsolèta la nocion de miomerozoari (cefalocordats e craniats). Sos membres partejan ensemble lo sens de l'olfaccion, o odorat. Aqueste clad admet per grop fraire lo dels cefalocordats. Aqueste clad es estat creat per Jefferies d’aprèp la preséncia de potencials aparelhs olfactius omològs dins de fossils (cornuts e mitrats, fòrça controversats aquò dich) que pòdon representar de precursors de vertebrats e tunicièrs. Sa teoria dicha de calcicordat, que ditz que los cordats provenon d’ancèstres que formavan una esqueleta extèrna rica en calci, agradava pas gaire fins al moment que d'analisis molecularas recentas e nombrosas confirmen la pròcha parentat entre tunicièrs e vertebrats.

## Caracteristicas
### Caractèrs generals eissits dels Cordats

Los Olfactorians possedisson las cinc caracteristicas que definisson los Cordats, a l'estat larvari pels Ascidies e los Taliacèus e que duran tota la vida pels Larvacèus e los Craniats :
* Preséncia d'una notocòrda (estructura mesodermica dorsala cilindrica alongada que jòga un ròtle de sosten).
* Tub nerviós dorsal, per rapòrt a l'intestin e a la còrda en forma de tub (Epineurians*(polifiletics)*).
* Fendas faringianas (Faringotrèmes (*parafileticas*, las fendas faringianas que foguèron apuèi perdudas pels equinodèrmes)).
* Endoestil (replec que recobrís la fàcia ventrala del farinx e qu'acamina las particulas alimentàrias al tub digestiu en secretant un mucus).
* Coa pòst-anala.

### Caractèrs pròpris

Los Olfactorians an de caracteristicas que possedisson doncas pas los autres Cordats (Cefalocordats):
* Sens de l'olfaccion.
* Desaparicion parciala de la notocòrda, exceptat per d'unes peisses (esturion e celacant) e per la mixina.

### Evolucion
Aqueste clad a conegut un fòrça importanta diversificacion dempuèi son aparicion al Cambrian (cap a 500 milions d’annadas abans nòstra èra) : mentre que los tunicièrs e las mixinas son demòrats paus diversificats e exclusivament marins, los vertebrats an agut una evolucion fulguranta e an conqués totes los mitans del planeta, amb lors primièrs passes sus tèrra al Devonian superior, i a environ 370 milions d’annadas. Uèi, amb las balenas, que mesuran fins a  de long (balena blava), comprenon los animals los mai pesucs e d'animals demest los mai grands que la Tèrra aja pas jamai portats.

## Sistematica

### Descripcion dels sosembrancaments
Los Olfactorians son constituits de tres sosembrancaments :

* Los Urocordats o Tunicièrs, que possedisson pas las caracteristicas dels Cordats qu'a l'estat larvari, a l'excepcion dels Larvacèus (o Apendicularis). Coma lor nom l'indica, los Tunicièrs possedisson amai una tunica, producha per l’epidèrme puèi segondàriament colonizada per de cellulas d’origina sanguina o conjonctiva, constituida d’aiga, de proteïnas e d’un glucid, la tunicina.

Segon l’ipotèsi de Garstang, la larva venguèt long de l’evolucion l'estadi dominant dins lo cicle vital, e totes los Cordats descendents possedisson las caracteristicas de la larva dels Urocordats (neotenia) : una còrda, de fendas faringianas, una coa pòst-anala, e un tub nerviós dorsal.

thumb|120px|alt=Oikopleura dioica|Un tunicièr apendiculari. Contràriament als taliacèus e als ascidies, es neotenic. Aqueste estadi auriá pogut s'impausar dins l'evolucion fins a venir dominant.

* Las Mixinas, fòrça pròchas dels vertebrats, i pòdon èsser inclusas. Lor diferéncia es de possedir pas cap de colomna vertebrala, e d'aver de fotoreceptors a la plaça dels uèlhs. Pasmens, d'unes scientifics, coma Cavalier-Smith, plaçan las mixinas modèrnas coma grop fraire dels Iperoartians al dintre dels Agnats o dels Ciclostòmes.

* Los Vertebrats, que possedisson una colomna vertebrala que recobrís la partida troncala del sistèma nerviós central. A 18 jorns, la notocòrda de l'embrion dels vertebrats se metameriza per formar los anèls de la colomna vertebrala. Los vertebrats possedisson tanben una esqueleta ossosa o cartilaginosa e d'uèlhs.

### Filogenia
En classificacion classica, los Olfactorians son tradicionalament devesits en tres sosembrancaments :
* non-classat ***Olfactores***
** sosembrancament *[[Tunicata]]* Lamarck, 1816
** non-classat *[[Craniata]]* Janvier, 1981
*** sosembrancament *[[Myxinoidea]]* o classa *[[Myxini]]*
*** sosembrancament *[[Vertebrata]]* Lamarck, 1801
**** infraembrancament *[[Agnatha]]* Cope, 1889
**** infraembrancament *[[Gnathostomata (Vertebrata)|Gnathostomata]]* Gegenbaur, 1874

O en dos, segon NCBI:
* sosembrancament *[[Tunicata]]* Lamarck, 1816
** classa *[[Appendicularia]]*
** classa *[[Ascidiacea]]*
** classa *[[Thaliacea]]*
* sosembrancament *[[Craniata]]* Janvier, 1981
** non-classat *[[Hyperotreti]]*
*** òrdre *[[Myxiniformes]]*
** non-classat *[[Vertebrata]]*
*** non-classat *[[Hyperoartia]]*
*** superclassa *[[Gnathostomata (classificacion filogenetica)|Gnathostomata]]*

Cavalier-Smith, quant a el, devesissiá aqueste taxon en dos sosembrancaments e en dos infraembrancaments:
* sosembrancament *[[Tunicata]]* Lamarck, 1816
* sosembrancament *[[Vertebrata]]* Lamarck, 1801
** infraembrancament *[[Agnatha]]* Cope, 1889
** infraembrancament *[[Gnathostomata (Vertebrata)|Gnathostomata]]* Gegenbaur, 1874

## Idèa del recampament
L'idèa del recampament dels tunicièrs e dels vertebrats sembla pas, a primièra vista, fòrça logica. En efièch, presentan de morfologias fòrça diferenta. D'unes scientifics an quitament agut l'idèa de raprochar los tunicièrs dels mollusques. Òr, se nos metèm a comparar lors larvas, coma Darwin lo faguèt i a mai de 150 ans, vesèm plan viste fòrça semblanças, coma la coa pòst-anala, la forma de las larvas, o encara la notocòrda.

## Vejatz tanben
### Articles connèxes
* Chordata
* Cephalochordata, lo grop fraire dels Olfactorians
* Tunicata
* Craniata
* Vertebrata
* Myxini
* Chordata (classificacion filogenetica)
* Olfaction

### Referéncias taxonomicas
* 
* Tree of Life Web Project reconeis pas aqueste taxon e plaça los Cefalocordats coma grop fraire dels vertebrats.

## Nòtas e referéncias
### Nòtas


### Referéncias