Saramon

**Saramon** qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region d',  ancianament de Mieidia-Pirenèus.

Lo gentilici qu'ei **saramonés -a**.

## Geografia
Despuish heurèr de 2022, la deviacion de Gimont, situada sus la RD 12, que facilita las relacions dab Tolosa.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom que vengueré benlèu d'un nom germanic d'òme, *Saramund* , sense sufixe. Mès, las fòrmas ancianas que s'i opausan segon Jacques Boisgontier: *locum, cui vocabulum est Cella-Monulphi cum ecclesiis Dei quae ibidem sunt fundatae*, en 904, *Cella Modulphi*, en 904, *hoc ipsum mihi pertinet, quod dicitur Cella Odulphi*, cap a 980, *Ceramol* (shèis còps), *Seramol* (un còp, en 1155-1171) au sègle XII, *abbas Celle Medulphi*, en 1383-1405, *abbas et conventus Celle Medulphi*, au sègle XIV o XV. Lo nom qu'es donc format de *cella*, « granja monastica » e de *Medulphus*, non pas del nom deu sent, mès deu fondator de l'establiment, *Medulphe* o *Monulphe*, lo prumèr prior de Saramon. *Cella Medulphi* que passèt a *Ceramol*. L'evolucion regulara de *cella* qu'es *cèra*, *è* vengut contratonic que's dubrigó en *a*. Jacques Boisgontier que dona l'exemple de *Pardulphus* > *Perdon* per justificar lo passatge de la finala *l* a *-n* en gascon, mès *Sent Pardulphus* que vengó *Pardon* o *Perdon* per atraccion paronimica, pertot en Occitània, que *-n* finala sia muda o pas, çò que Boisgontier podèva probablament pas saber a l'epòca; Boisgontier supausa ua faussa regression , ua reaccion a ua tendéncia a l'amudiment de *-n* instable . Pus simplament, *-l* finala de *Ceramol* pòt pas subsistir en gascon. La vocalizacion de *-l* que dona [-mow] puish (a l'entorn deu sègle XIV ?) [-muw]: lo prumèr qu'es fragile, lo segond qu'es impossible; per evitar la pèrda de la finala consonantica (venguda en realitat semiconsonantica), ua auta consonanta qu'èra requesida; *-n*, benlèu favorizada per l'atraccion de *mont*, frequent dens los toponimes, que s'impausè.
Que cau citar l'explicacion aberranta de Negre. *Saramon* que vengueré de *sèrra*  e de *mont*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Saramon; qu'es ara deu canton d*'Astarac-Gimone* (en francés), donc d'Astarac Gimona.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Saramon (32) Église 01.JPG|Tor Sent Victor (ahonida en 2023) e glèisa.
Saramon_15.jpg|L'interior de la tor.
Saramon_3.jpg|La nau de la glèisa.
Saramon_(32)_Maison_renaissance_01.JPG|Ostau Renaissença.
Saramon_18.jpg|Aute ostau Renaissença.


* La glèisa Sent Pèr, qui estó abadiala, qu'es principalament deu sègle XIX sus ua basa romanica. En 2016, pr'amor de trabalhs de consolidacion de la tor Sent Victor (ahonida lo 16 de març de 2023), situada a l'èst de la glèisa, que descobrigón quate colomnas aneladas de 4 m de haut escalpradas e decoradas, decòrs pintats. Tot aquò que data deu miei deu sègle XI e representa donc ua partida de l'anciana glèisa abadiala. Dens aquera tor Sent Victor, qu'èra expausada ua pèira en marme datada deus sègles IV-V; que servigó d'aiga-senhèr mès sa destinacion d'origina es pas coneishuda .

## Personalitats qui an ligams dab la comuna
  

## Ligams extèrnes
* Saramon suu site de l'Insee
* Sit oficiau deu vilatge

## Nòtas e referéncias