Jalhan

**Jalhan** (*Jaillans* en francés) es una comuna occitana de Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

## Geografia
Jalhan es situat a 13&nbsp;km a l'&egrave;st de Rumans.
Las municipalitats los mai pr&egrave;ps son Ostun, Bèlregard de Barret, Aimue e Sant Pau de Rumans.
  

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia

### Atestacions istoricas
Las atestacions istoricas donaas per Brun-Durand son *Jaillans* (1236), *Jailhas* (1240), *Jallas* (1251), *Jallians* (1280), *Dominus de Jailhanis* (1459), *Jalhians* (1670), *Jallians* (1670). Las atestacions parroquialas son *Cura Nostre Domine de Jaillanis* (1406), *Cura Jalhanis* (1640), *Ecclesia Sancte Marie de* *Jalianis* (1118), *Ecclesia Sancte Marie de* *Jalliano* (1152), *Sancta Maria de Jallanis* (1204), *Claustrum de Jaillas* (1240), *Prioratus de Jalhanis* (Sègle XIV).

### Atestacions occitanas
Frederic Mistral a ortografiat en nòrma mistralenca dins *Lou Tresor dóu Felibrige* lo nom de la comuna de doas biais: *Jaians e Jalhans*. Precisa per la fòrma *Jalhans* qu'es la fòrma daufinenca. Se pòt notar que lo nom de la comuna en francés es l'unic nom de luòc donat per aquest intraa. Las doas fòrmas s'aplican adoncas per la comuna. Mistral indica tanben que lo nom vendriá dau roman *Jallians*, *Jailhan*, *Jallas*, e dau bas latin *Jalhanum*.

### Etimologia
Bouvier pensa que lo toponim ven probablament dau nom de persona *Gallius*. Es tanben l'ipotèsi retenguá per Holtus, Metzeltin e Schmitt que veson en *Gallius* una origina comuna per *Jalhans*, *[[Galhan]]* (departament de Gard), *[[Galhan de Medòc]]* (departament de Gironda), *Gajano* (Espanha) e los toponims *Gagliano* en Itàlia. Coma la palatalizacion dau -ga- en Nòrd Droma es mai anciana que la primièra atestacion istorica qu'avèm per *Jalhans*, l'ipotèsi d'una origina en *Gallius* o *Gallianus* es solida. 

A.de Coston, un saberut locau de la fin dau sègle XIX, s'apièja sus los estudis de Houzé per donar coma origina dau toponim lo radical celtic *caill*, que vau dire bòsc, e fau lo liame amb lo fach qu’una glèisa primitiva seriá estaa construcha en 777 sus lo luòc onte fuguèt tuaa una bèstia ferotja que desolava lo país, alora cobert de bòsc. Aquest explicacion sembla per lo mens pauc cresibla.

Enfin, l’ipotèsi d'un nom de comuna venent dau nom d’aquela bèstia ferotja, nomaa la Jalha, es dau domèni dau patrimòni culturau locau, de sos contes e legendas.

### Realizacion fonetica e toponim occitan
La fòrma *Jalhans* donaa per Mistral aviá probablament per objectiu de marcar una realizacion locala especifica quand *Jaians* seriá la fòrma generala. La transcripcion en -lh- poiriá esser lo testimoniatge de la palatalizacion de -l- davant un iod, fenomèn caracteristic d'una larja part de Droma.

La comuna es dins l'aira de reduccion de la realizacion palatala [d͡ʒa] (venguá de -ga) en [ʒa].  

Lo manten de la -s- finala se justifica etimologicament, tot en sachent que la -s- finala s'amudís. 

Lo nom de la comuna en occitan deuriá adoncas esser ***Jalhans***, e la realizacion fonetica, en atesa de confirmacion per una enquista de terren, deuriá esser **[ʒaˈʎɑ̃]**.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Droma

## Ligams extèrnes

## Nòtas