open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Champelhs

**Champelhs** (*Champeix* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Campelz* (1040), *Champeyls* (1199), *Champeis* (1213), *Champeils* (1241), *Champels* (1263), *Champelhs* (1293), *Champeylhs* (XIV) e *Champeilhs* (1401).

La comuna se se ditz [t͡sãˈpej] vèrs Sausselenjas e [t͡sãˈpaj] vèrs le Bòsc Belet.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chanonac

**Chanonac** (*Chanonat* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Cannonacus* (935), Cannonagus (1040), Canoniacus (1286,1310) e Chanonac (1229). L'origina z-es le nom latin d'òme *Cano*, *Canonis* embé le sufixe *-acum* seguent Albèrt Dauzat.

La prononciacion locala es [t͡sanɵˈnɒ].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments


COMMANDERIE DE CHANONAT.JPG|Comandariá de Chanonac.


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chanac e la Motèira

**Chanac e la Motèira**  (*Chanat-la-Mouteyre* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

## Toponimia
* Le nom de **Chanac** s'explica per le nom d'òme latin *Canus* e le sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe gallés *-*aco-*. Seriá donc una propietat rurala d'origina gallo-romana. La consonanta finala s'es afeblida en *-t* davant de s'amudir (disparéisser dins la prononciacion). La prononciacions localas son [ˈt͡sana], [t͡saˈnɒ], o [t͡saˈna].
* Avèm pas d'atestacions ancianas per **la Motèira**, mas se podriá explicar embei le mot *mota*, un sinonime de *montanha*, *suquet* + -èira. Las prononciacions localas son [la muˈtɪːʁɒ] e [la muˈteːɾɒ].
## Istòria
La comuna se creèt en 1882 per desmembrament de la comuna de Nonenc.

## Administracion

## Demografia

* La comuna se creèt en 1882 per desmembrament de la comuna de Nonenc.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chapdes Biaufòrt

**Chapdes Biaufòrt**  (*Chapdes-Beaufort* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Luòcs dits

* **Bèlachard** [ˌbilaˈt͡sɛ] (fr. *Bellechard*).
* **Le Chastèl** [lə t͡saˈte] (fr. *Le Chataix*).
* **Montcodiòu** [mɔ̃kuˈɟaw] (fr. *Montcognol*).
* **La Pala** [la ˈpɛʁlɒ] (fr. *La Palle*).

## Toponimia
Las atestacions son *Bello Forti* (1150, 1316) e *Belfort* (1273).

Dins le parlar de la comuna se ditz [t͡sɛd bjøˈfu], e mens localament vèrs Orsinas e Ceissac [t͡sad]. La prononciacion daus  tonics coma [u] es normala e regulara dins le parlar e se deu pas notar (ex. *ròcha* [ˈʁut͡sɒ], *pòcha* [ˈput͡sɒ] etc.).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Chapèla e Marcoça

**La Chapèla e Marcoça** (*La Chapelle-Marcousse* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Vialatges e luòcs dits

* **Laval** [laˈvæʲ] (fr. *Laval*)
* **Chalanda** [t͡saˈvãdɒ] (fr. *Chalande*)
* **Maruègel** [maˈʁœd͡zə] (fr. *Mareuge*)
* **Venesche** [vəˈnəʃə] (fr. *Veneche*)
* **Servòlas** [saʁˈvɔva] (fr. *Servolles*)
* **Janlhèiras** [d͡zãˈλɛʁa] (fr. *Genelières*)
* **Vèlha Prada** [ˈveja ˈpʁadɒ] (fr. *Vieille Prade*)
* **Zenèiras** [zəˈnɛʲʁa] (fr. *Zanières*)
* **Jojac** [d͡zuˈd͡zæ] (fr. *Jogeat*)
* **La Ròcha** [la ˈʁɔt͡sɒ] (fr. *La Roche*)

## Toponimia
Las atestacions son *Capelle desubtus Marcossa* (XIV) e *La Chapelle-sous-Marcousse* (1366, 1762). Dins le parlar de la comuna se ditz [la t͡saˈpela maʁˈkusɒ], mens localament [lɒ t͡sɒˈpelɒ] e [mɒʀˈkusɒ].

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion z-èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Chapèla d'Içon

**La Chapèla** **d'Içon** (*La Chapelle-sur-Usson* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

### Luòcs dits

* **La Barra** [la ˈbaʁɒ] (fr. *La Barre*).
* **Còpagòrja** [ˌkɔpaˈgɔʁd͡zɒ] (fr. *Coupe-Gorge*).
* **Las Matres** [la ˈmatʁi] (fr. *Les Martres*).
* **Perèir** [pəˈʁɛj] (fr. *Perrier*).
* **Le Pin** [lə pçi] (fr. *Le Pin*).
* **Solanhac** [sulaˈɲa] (fr. *Solignat*).

## Toponimia
Atestat *Capelle subtus Usson* en 1535. La prononciacion locala es [lɒ t͡sɒˈpelɒ].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Charbonèiras de Varenas

**Charbonèiras de Varenas** (*Charbonnières-les-Varennes* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia
Charbonèiras se situa per la contrada de la Combralha Auvernhata, mas confronta la Limanha.

## Toponimia
Atestat *Carboneriis* en 1263. La comuna se ditz [t͡saʁbuˈnajɾa] dins le parlar de Chapdes.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Charençac

**Charençac** (*Charensat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Charenciacum* (1157) e *Charensac* (1260, 1331).
Dauzat supausa le nom galloroman (gallic) d'òme **Carentius*, varianta de *Carantius*, ambei le sufixe *-acum*. Mas es mai logic de supausar una dissimilacion vocalica (*-ran-* > *-ren-*) posteriora, puèi que, embei l'apondi dau sufixe, le nom aviá tres *a*. De mai, a l'epòca gala, le sens èra conegut e le nom se prestava pas a de deformacions.

Localament la comuna se sòna [t͡ʃaʁɛ̃ˈsɛ].

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes
* Charençac sobelh site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Charnac

**Charnac** (*Charnat* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Charnac* en 1277, *Carnihat* en 1293, *Charnhac* en 1309, *Charniat* en 1373, *Charnat* en 1793 e 1801.

Le nom ven dau nom de persona roman *Carenus* embei le sufixe *-acum*. O ben d'un nom d'òme galloroman *Carnus*, dau celtic *karn*, "pèira"/rochèir", embei le sufixe *-acum*.

Localament la comuna se ditz [t͡sarˈnɔ] o [ʃaʁˈna].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chastèugai

**Chastèugai** (*Châteaugay* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
L'ancian nom de la comuna z-èra *Vigoche* (1266, 1379, 1397)/*Vigocha* (1378), le nom chamgèt per *Chastèugai* a la fin dau sègle XIV.

La comuna se ditz localament [t͡satyˈge].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chastaunòu

**Chastaunòu** (*Châteauneuf-les-Bains* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Avèm pas d'atestacions ancianas.

Localament la comuna se ditz [t͡satoˈnø].

Una petita blaga locala èra de dire *"L'estiu demorèm vèrs Chastaunòu los Benhs, l'ivèrn demorèm mas vèrs Chastaunòu !"*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chastiau de Char

**Chastiau de Char** (*Château-sur-Cher* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Chastiau z-es la sola comuna dau departament dau Puèi de Doma traversada per le Char, vengut de la Cruesa limitròfa a l'oèst, davant qu'entre dins l'Alèir.

## Toponimia
Las atestacions son *Châtel-sur-Chier* (1510) e *Chastel-sur-Cher* (1762).

Localament se ditz [ʃaˈtço].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chasteladon

**Chasteladon** (en francés *Châteldon*) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Castrum Odonis* (1200, 1310), *Chastelhodo* (1283-1284), *Chatel Odon* (1283, 1317) e *Chastelladon* (1476).

Le nom ven dau latin *castellum* embei un nom d'òme d'origina germanica *Odon* que vòl dire *"richessa"*.

Localament la comuna se ditz [ʃatləˈdu] o [ʃɛtlaˈdo], [ʃatlaˈdo], [ʃaːt(ə)lɔˈdu] o ben [ʃaːt(ə)laˈdu].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments


Cupules de la Roussille Châteldon n07.jpg
Chäteldon 3.jpg
Chateldon maison 2.jpg
France ARA 63 Chateldon 04.jpg
Eglise de Châteldon 2016-08-07 n1.jpg
France ARA 63 Chateldon 02.jpg
Rocher du Combeau Châteldon 2016-08-09 n09.jpg


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chastauguion

**Chastauguion** (*Châtel-Guyon* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Toponimia
Le nom de Chastauguion ven de Castellum Guidonis, le « Chastèl de Guy ».

En 1198, le nom dau vialatge z-èra Castrum Guidonis, après Châteauguion au sègle XV, Chastelguion au sègle XVI e Châtel-Guyon au sègle XIX.

Son nom ven dau comte Guy II d'Auvèrnha (Guido d'Alvernha en occitan ancian) que lai faguèt bastir a la fin dau sègle XII un chastèl.

Le nom en occitan modèrne de la viala ven de la fòrma dau sègle XV en gardar *château* pusliau que *chastèl* mas en adaptar a la prononciacion occitana e embei la tombada de la promèira sillaba de *Guion.*

En occitan ancian la viala z-èra nomada *Chastelguion* e *Chastel Guion**.*

Localament la comuna se ditz [t͡sato(ɟi)ˈjy], [t͡sataˈju] o [t͡saɟiju].

## Geografia
### Localizacion
Chastel Guion se tròba a  au nòrd de Clarmont-Ferrand, a  au nòrd-oèst de Riòm, e a  dau Puèi de Doma,  en riba dau riu de Sardon.

La comuna se compausa daus vialatges de Chastauguion, Le Bornet, Sent Marchèir, Ròchapradèira e los Groslièrs. Le masatge de Bornet, autrecòps dins la comuna de Lobairat, z-es le mai enauçat, a una altituda de 670 mètres.

### Comunas pròchas

## Istòria
left|thumb|Chastèl e vialatge de Chastau Ion vèrs 1450 (dessenh inspirat de l'''Armoriau d'Auvèrnha'' de Guillaume Revel)
Guion II d'Auvèrnha, comte d'Auvèrnha de 1194 a 1222, faguèt bastir un bastion en 1185 sobre le puèi dau calvari, per aparar Riam. Le chastèl, anuèit desaparegut, se compausava d'un encenta carrada, embei tres tors circularas, coma o mòstra le dessenh de Guillaume Revel dins l*'[[Armorial d'Auvèrnhe|Armorial d'Auvèrnha]]* vèrs 1450.

Embei son fraire Robèrt, avesque de Clarmont, Guion II aguèt biaucòp de brejas. Le rei de França Felip August li confisquèt son domeni, que fuguèt transmés, a l'ocasion dau reglament de la succession de Geraud de Maulmont aus eiretèirs de la familha de Maulmont.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Chalm (Puèi de Doma)

**La Chalm** (*La Chaulme* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Toponimia
L'Abat Joan Chataing baila las fòrmas ancianas *Calma*, *La Chalme* (sègle XIV), *La Chal* (sègle XV) e *La Chaux* (sègle XVI).

Localament la comuna se ditz [læ tsa] (dins le borg) o [lɒ t͡sɒw] **La Chaum**.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chastres

**Chastres**  (Chastreix en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia
La comuna de Chastres se situa au sud-oèst dau departament dau Puèi de Doma.

## Toponimia
Le nom dau vialatge, atestat en 1060, *eccl. Castrensis* e en 1076/1096 *Castres*, ven dau latin *castra*, « camp militar », d'aquí « fortalesa » e dau sufixe *-ensem*, çò que mena, per Albèrt Dauzat, a la grafia *Chastrés* (completament en acòrd, en francés, embei la grafia classica mai conservatritz) ; Dauzat critica la grafia francesa *Chastreix*, lemosina e de l'oèst dau Puèi de Doma. La grafia *Chastreis* de *Parlem* es defectuosa per çò que representa dos còps l**s'' (vocalizat en ''-i'', probablament per fonetica sintactica). Escriure **Chastres*' permetriá de representar le recuolament de l'accent tonic, çò que *Chastrés* e *Chastreis* fasan pas. Mas la question es malaisada.

Vèrs [[Picharanda]], [[La Tor d'Auvèrnha|La Tor]] e dins la comuna la prononciacion es [ˈt͡sastʁi].

==Istòria==
La comuna es richa de vestigis d'estructuras pastoralas d'epòca medievala/modèrna, dins las montanhas.

Los abitants de vèrs [[Picharanda]], per se mocar dau biais de parlar daus topins, disián *"vèrs Chastres, se vason jaire tot dreit !"*. Dins le parlar de vèrs Chastres, *tot dreit* pòt signifiar *avora/tòst-si-tòst'', d'ente le jòc de mots.

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de La Tor; es avora dau canton dau Puèi de la Crotz.
## Demografia

## Luòcs e monuments
* Glèisa Sent Bonet del sègle XIV

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chaumont le Borg

**Chaumont le Borg** (*Chaumont-le-Bourg* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Cenobium Calcidomontis* (1096), *Calcimontis Monasterium* (1151) e *Monasterium Caumontis* (1285).

Dins le parlar de la comuna, se ditz [t͡sœyˈmu].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chavarós

**Chavarós** (*Chavaroux* en francés), es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia
## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Caurossa* (1015) e *Chavaros* (XIIIe).

Localament se deu segurament prononciar [t͡savaˈʁu].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Clamençac

**Clamençac** (*Clémensat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Le nom de *Clamençac* ven d'un nom latin d'òme *Clementius*, coma Clamençana o Sant Martin de Clemensan, mas embei le sufixe *-acu(m)*.

Localament se ditz [kʎamɛ̃ˈsa].

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Champelhs; es ara dau canton dau Sant Circ.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Colanjas

**Colanjas** (*Collanges* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

## Istòria
L'istòria dau vialatge es directament liada embei los evenaments e los desvelopaments daus senhors dau chastèl de Colanjas.

### Neolitic
Una apcha de pèira polida fuguèt trobada en 1928 vèrs Colanjas dins le terren près de l'ostau *Delphaut* (anuèit, *Chabrillat*). Es en pèira polida nèira e brilhanta ; mesura 13 × 6 × 2,5 cm. Un megalit, « la pèira bleuva », se tròba davant le chastèl ; son pes es de près d’una tona. Los ancians rapòrtan que los representants dau vialatge s'amassavan a l'entorn d'aquela pèira ; se trobava alòrs, près dau pont levadís dau fòrt vialatgés, reservat a l’entrada daus tenencèirs.

### Construccion de la glèisa parrochiala Sent Marciau
Una glèisa romana es tornada bastir ; es dediada embei Sent Eutròpi (le Papa Urban vai vèrs Sentas sobre le tombèl dau sent après aveire preschat la 1èira crosada au concili de Clarmont en 1095).

### Fòrt vialatgés
Le donjon dau chastèl actuau correspond embei la tor senhoriala bastida près de la glèisa romana ; la torn es mencionada en 1210. Le fòrt vialatgés es bastit au comencament dau sègle XVe. Fòrma un ensemble defensiu badat embei totes e englòba l'ostau fòrt e la glèisa. L'ostau fòrt embei son donjon e la glèisa embei son clochèir participan a la defensa dau fòrt. Aquel fòrt es enrodat d'un large fossat e d'una muralha flancada de torretas de caire. Comprend las lòtjas de vint-e-dos tenencèirs, la « *bassa-cort dau fòrt* » a l’èst et la « *bassa-cort dau chastèl* » a l’oèst. Le fòrt es desservit per doas entradas qu'empruntan de ponts que travèrsan los fossats : l'entrada nòrd, en bordadura de laquna se tròba un còrs de garda, bada dins la bassa-cort dau fòrt ; l'entrada sud baila accès embei la terrassa dau chastèl. Au sègle XVIIIe, l’ancian ostau fòrt e le rempart sud dau fòrt vialatgés son transformats per rendre le chastèl abitable. Entre 1808 e 1837, los fossats nòrd, sud e oèst son comblats e le fossat èst es transformat en pèça d’aiga. La façada nòrd dau chastèl que fuguèt tornat faita entre 1808 e 1837 intègra la tor nòrd-oèst (bastida entre 1740 e 1808) e una segonda tor nòrd-èst es bastida en simetria. A l'entorn de 1870, los remparts nòrd, oèst e èst son desrochats. Un muralha d'embarri nòva es bastida e sarra le chastèl dins son pargue. Puèi d'escurias nòvas son bastidas dins l'ancian fossat èst dau fòrt. La muralha sud dau chastèl correspond embei l'ancian rempart sud dau fòrt vialatgés. Dins sos 55 m de long, integrava la tor senhoriala.

## Toponimia
Las prononciacions localas son [kuˈvãd͡zaː] e [kuˈvãⁿd͡zə].

Los païsans liures avián le dreit de s'establir dins una *colonica* de laquna èran los colons. Las *colonicæ* son aparegudas a partir dau sègle VIIIe*.*

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Cistèrnas e la Forèst

**Cistèrnas e la Forèst** (*Cisternes-la-Forêt* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son per luòcs :

* *Cisterne* (carta de Cassini), *Cisterne la Forêt* (carta de l'Estat major).
* *La Forest* (carta de Cassini), *La Forêt* (carta de l'Estat major).

Localament los dos borgs se dison [ˈʃtaʁnɔ] e [lɒ fuˈʁɛ].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Condat de Boissèir

**Condat de Boissèir** (*Condat-lès-Montboissier* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Le nom ven dau gallés *Condate*.

Localament la comuna se ditz [ˈkɔ̃da] embei desplaçament d'accent. **Boissèir** (fr. *Montboissier*, comuna de Bòrsa) se ditz [bwejˈsej], sens le *Mont*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Combronde

**Combronde** (*Combronde* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
*Combronde* (nom francés) z-es atestat au sègle VIII sotz la fòrma *Combronita* e *Conbronde* en 1287 . L'origina dau nom z-es le mot gallés *comboros*, « pelhèira, levada » o « jonhent, ajustador, ajustant », embei los dos sufixes gallés *-on*, *-ate* . Delamarre interprèta (embei de dobtes) autrament la racina e le sufixe : **Com-bron-etā* e compren « luòc a montelhs », en partent de *bron-*, « popa » . La finala que baila esclaira mai la fòrma dau sègle VIII que non pas le sufixe *-ate* e le sens bailat z-es benliau en relacion embei le site dau luòc, de transicion entre una plana (390 m) e un relèu mai naut e traversut (600 m).

Localament la comuna se ditz [kɔ̃ˈbʁɔ̃də].
## Istòria

## Administracion

* *Combronde* èra canton jusqu'en març 2015 ; après la refòrma cantonala de 2014 aplicada en 2015, la comuna es estachada embei le canton de Sent Jòrge de Mons.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Compens

**Compens** (*Compains* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

Vèrs Bèça, dison de los abitants de la comuna *"vèrs Compens, son pas bien fòrts mas son malins"*.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Compendiacensis* entre los sègles Ve VIII e *Compens* en 1317 e en 1349.

Localament la comuna se ditz [kɔ̃ˈpɛ̃] o [kɔ̃ˈpã].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Corpèira

**Corpèira** o **Cropèira** (*Courpière* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:

* **Corpèira** : *Corspetra* en 1030, *Cospeira* en 1055, *Corpeira* en 1195, *Curta Petra* en 1152 e *Corpière* en 1510. De l'occitan "corts" embei "pèira". Localament la comuna se ditz [kurˈpɛjʁɔ], [krupˈɛjrɔ] o [kuʀˈpɪːɹ̝ɒ].

* **Belisme** (fr. *Belime*) : *Belisme* en 1353. Aqueste nom ven dau gallés *[[Belisama]]*, nom d'una deessa equivalenta a la deessa romana Minèrva.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 4050

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas
### Referéncias
Le Crest

**Le Crest** [lə.kʁɛ] (*Le Crest* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Ceresco* (954), *in villa Crescenti* (XIe), *Cresto* (1030), *el Crest* (1060), *Cresto* (1259, 1299, 1430). 

En occitan ancian le nom dau vialatge èra Lo Crest.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes
* www.lecrest.fr

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Cravent e la Vena

**Cravent e la Vena** (Crevant-Laveine en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacion son per luòc :

* **Cravent** : *Creven/Crevan* (XVI), *Creventis* (1535). Prononciat localament [kraˈvɛ̃].
* **La Vena** : *Venna* (1181), *La Vena* (1195), *Avene* (1467). Prononciat localament [laˈvənɔ].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Cròs la Tartèira

**Cròs la Tartèira** (*Cros* en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia
## Toponimia
Avèm pas d'atestacions ancianas per **Cròs**, mas n'avèm v-una par **la Tartèira**, *La Tarteyra* en 1339.

Localament, la comuna se ditz [kro la tarˈtajrɒ]. Dins le Cantau, la comuna se ditz *Lo Cròs*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Cunlhac

**Cunlhac** (*Cunlhat* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Cuticiacus* (Ve), *vicaria Cumliacensi* (954), *Cumliaco* (995), *Cumilhac* (1287), *Cuninhac* (1326), *Cutilliacus* (1350) e *Cunlhat* (1789).

Localament, la comuna se ditz [cɥɛ̃ˈʎa], [tʃɛ̃ˈʎa] o [kjɥɛ̃ˈʎa].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Dorat (Puèi de Doma)

**Dorat** (*Dorat* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
*Dorat* apareis en 978, un tèxte cita d'efèit "Doratensis", sètge d'una vigariá. La comuna deu son nom a la proximitat de Dòra que banha son territòri. A quela epòca de nombrós luòcs enfortits, naturalament o artificialament, deguèron bailar naissença a de chastèls o a de maisons fòrtas anuèit desapareguts.

Avèm doas autras atestacions, *Dorato* en 1107 e *le Puy Dorat* en 1517.

Localament, la comuna se ditz [dyˈra] o [dʉˈra].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Glèisanòva daus Liards

**Glèisanòva daus Liards** [ʎizaˈnɔvɔ], [jizaˈnɔvɔ], [ʎɛzɔˈnɔvɔ] o [ˌʎizɒˈnovɒ] (*Égliseneuve-des-Liards* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
## Toponimia
Le sens daus dos elements dau nom de *Glèisanòva* demanda pas de traduccion. Segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, que trabalhan sobre le Perigòrd, un tau nom s'explica per oposicion a una glèisa anciana dispareguda. Dauzat atribua tanben au mot « glèisa » dins un toponim le sens d'aglomeracion bastida a l'entorn d'una glèisa. La comuna es atestada coma  *Ecclesia Nova* en 1096.

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Çausselenjas ; es avora dau canton de Barçac.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Egliòlas

**Egliòlas** (*Églisolles* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Toponimia
L'abat Jean Chataing baila las fòrmas ancianas *Glisolis* (sègles XI e XII), *Glegsoles* (sègle XIV), *Glisoles* (sègle XV), *Esglizoles* (sègle XVI) e *Eglizolles* (sègle XVII).

Localament, la comuna se ditz [iˈʎɔlæ], [iˈλɔli] o [iˈjɔlæ].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Nasac

**Nasac** (*Ennezat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnha-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Enisiacus* (952), *Anaciacum* (1169), *Anaziacum* (1255), *Enasiacum* (1263), *Nazac* (1286), *Annaziacum* (1287), *Ennasiacum* (1312), *Eneciacum* (1372, 1393) e *Enezat* (1510).

Localament, la comuna se ditz [naˈza].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Glenèva

**Glenèva** [ʎəˈnavɔ], [jəˈnɛvɔ] o [liˈnɛvɔ] (*Égliseneuve-près-Billom* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
## Toponimia
En 1699, la comuna èra apelada *Égliseneuve-sur-Billom*. L'enquestada de vès Montmorin bailèt tanben la prononciacion [ʎizɔˈnavɔ], mas es franc rara e s'utiliza pas jamai.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Referéncias
Escotaon

**Escotaon** (en francés *Escoutoux*) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnha-Ròse-Aups.

## Geografia
## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Escoteun* (1238), *Escotaho* (1302 e 1334), *Escotazo* (1316), *Escotayon* (1316), *Escotal* (1334), *Eschotaou* (1273 e 1373), *Escoutoux* (1535), *Ecoutoux* (XVIII) sobre la carta de Cassini e en 1793, *Ecoutoux*/*Escoutoux* en 1801.

Segon Christian Hérilier, le nom de la comuna vendriá dau latin *auscultatio*, que bailèt en occitan ancian *escotason*, podriá èstre le nom d'un pòste de gait, maugrat un luòc pauc propici. L'amudiment ancian de la -s- intervocalica bailèt la finala -aon que subissèt l'atraccion daus mots un -òu.

Localament, la comuna se ditz [ekoˈtɔw] o [ikuˈtɔw].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Espinassa (Puèi de Doma)

**Espinassa** [ipiˈnasɔ] (*Espinasse* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Toponimia
*Espinassa* es format del latin *spina*, « espina, boisson espinós, luòc embartassat, plen de boissons e de romècs», amb lo sufix aumentatiu *-acia* , que pòt tanben designar l'aubespin o lo prunelièr, agranhonièr (dit tanben 'espina negra'). Correspondriá doncs a una descripcion de l'estat del luòc davant que l'eissarten.

## Geografia

## Toponimia
Avèm ren-mas v-una atestacion, *Espinassa* en 1157.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Gila

**Gila** [ˈdʒiʁlɔ] o [ˈdʒilɔ] (*Gelles*, en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Vialatges de la comuna:

* **Montelh** (fr. *Montel*).
* **La Narsa** (fr. *La Narse*).
* **Nòufònt** (fr. *Neuffont*).
* **Rocheta** (fr. *Rochette*).
* **Salh** (fr. *Say*).
* **Vialavèlha** (fr. *Villevieille*).

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Agella* (1165, 1190), *Dagela* (1260), *Agele* (1287), *Gela* (1288) e *Agelle* (1508).

Le son [ʁ] davant de la -l- dins le parlar de la comuna se deu pas escriure, qu'es un fenomèn regular dins quels parlars (per exemple *la volalha* se ditz [la vuʁˈlajɔ]).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Gerzac (Puèi de Doma)

**Gerzac** (*Gerzat* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es grafiada *dzarzo* en 1984, amb segond Pierre-François Fournier una evolucion de la finala *-acu-* que seriá *-ago* > *-au* > *-o* (evolucion en *-o* de quauquas comunas a l'entorn de Clarmont). La fòrma anciana *Gerzac* (puèi *Gerzat* per amudissament de la -c finala notada -at) seriá una grafia non etimologica (abusiva, per çò que le nom auriá pas jamai existit coma aquò, solament coma **Gerzago*) o una prononciacion (*Gerz..*) a una certana distança o enquèra una fòrma convencionala analogica (per natura, *los Comptes daus Cònsols de Montferrand* abondon en fòrmas que se vòlon oficialas e respectablas). Mas chau saubre que dins la comuna mèma dison avora [dzaʁˈza] e que le polimorfisme es generau en Bassa Auvernha.

Localament la comuna se ditz [d͡zaʁˈza] o [d͡zaʁˈzɒ].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Gaudivèla

**La Gaudivèla** (La Godivelle en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnha-Ròse-Aups.

## Geografia
vinheta|centrat|Le vialatge de la Gaudivèla embei le lac d'avalh a gaucha.
Le vialatjòt de la Gaudivèla es situat dins le Sejalèir au sud daus Monts Dòr, a  au sud-oèst de Clarmont-Ferrand. Fai partida dau pargue naturau regionau daus volcans d'Auvèrnha.
vinheta|centrat|Le lac d'amont.

La comuna de la Gaudivèla z-a dos lacs, le lac d'amont e le lac d'avalh.
* Le lac d'amont z-es un lac de cratèr d'origina volcanica situat a  d'altitud. Ten una forma circulara. z-Es un daus lacs mai oligotròfs d'Euròpa.
* Le lac d'avalh z-es un lac d'origina glaciària situat a una altitud de . Forma, embei le lac de Sent Alèire, una mòrta.

## Toponimia
Segon Dauzat, ven dau germanic *wald* mai *iv* mai *èla*.

Localament la comuna se ditz [la guɟiˈvɛlɒ], mens localament se ditz [lɒ gʏːɟ͡ʝiˈvelɒ].

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments
*Resèrva naturala nacionala daus sanhas de La Godivela

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Grandairòls

**Grandairòls** (*Grandeyrolles* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
La sola atestacion qu'avèm z-es *Granderoles* en 1789.

Localament, la comuna se ditz [grãdeˈro], la finala mòstra clarament que s'agís d'un ancian masculin plurau que siguèt confondut embei una finala feminina -òlas, correnta dins quela region (veire Medeiròlas).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
L-Ermenc

**l-Ermenc** (*Herment* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Geografia
Campat sobre sa buta basaltica a 830 m d’altituda, l-Ermenc z-es le promèir contrafòrt volcanic a l’oèst dau departament dau Puèi de Doma. En tiala de fond, los Monts Dòr, aquels dau Lemosin e le Plom dau Cantau. Una veguda excepcionala sobre cinc departaments despuèi l*'Espermenada de las Muralhas*, site protegit qu'entora le borg. Una petita viala medievala construita autorn de sa collegiala dau sègle XII, classada Monument Istoric. Mai d'un monument e edifici de caractèr son egalament visibles.

Aquela zòna rurala de moiena montanha bénéficie de l’attrait toristic de las estacions d’ivèrn e de termalisme dau massís dau Puèi de la Crotz.

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Hermenc* (1145), *Herminc* (1167, 1209), *Ermenco* (1190, 1314, 1396), *Hermencus* (1200), *Hermentus* (1224), *Hermant* (1287), *Armenco* (1376), *Ermenc* (1398) o enquèra *Erment*.

La comuna se ditz [lɔʁˈmɛ̃] vès Sant Jólian, se pòt tanben dire [laʁˈmɛ̃]. Ambroise Tardieu baila mai [aʁˈmɛ̃].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Jausa

**Jausa** (*Joze* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia
Jausa es un vialatge dau Puèi de Doma que bòrda la plana de la Limanha, situat a 7,7 km de Maringues, a 3 km de Culhac, a 9 km de Lesós, a 9 km de Pònt dau Chastèl, a 24 km de Tièrn, a 25 km de Clarmont-Ferrand, a 34 km de Vichèi.

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Gelsa* (Xe), *Gelsan* (davant 1094), *Jausan* (XIIIe), *Jause* en 1315 e *Jose* en 1789.

Compausat dau sufixe latin -anus embei reculament de l'accent, frequent en Auvèrnha Bassa. Sobre le modèle de Sant Africa, podèm escriure **Jausa** sens la -n finala.

Localament la comuna se ditz [ˈd͡zœyzɔ] o [ˈʒɔwzɔ].

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Beceta

**La Beceta** [la.ˈbsətɔ], **La Beceda** o **La Bèça** [la.'bɛʃə] (Labessette en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tauva; es avora del canton de *Le Sancy* (en francés), donca del Sant Circ.
## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Chau

**La Chau** [la.ʃo] (*Lachaux* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Chaulhs* en 1373, *la Chaux* au sègle XVIII sus la mapa de Cassini, *La Chaux* e *Lachaux* en 1801.

Segon Ernèst Negre, le nom de La chau es d'en promèir au plurau, dau latin *calmis* devengut *chalm* en nòrd-occitan, puèi *chaup* e *chalp* e finalament *chau* per tombada de la consonanta finala. Dauzat e los Féniés explicon que *calmis* "nautor nuda" es un mot preceltic e considèron que le nom de la comuna ven de *calmis*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Mòngia

**La Mòngia** [lɒˈmõd͡ʒɒ] (Lamontgie en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Istòria
Per se mocar daus abitants de vès La Mòngia, aquels de vès Vinzèla e Bançat disián : *"Vai te'n vès le Talièir tapar la luna 'bei un panèir !"*. Le Talièir (fr. *le Tailier*) es un valon qu'a un riu dins son fond. Aquela istòria de pescha a la luna es pro espandida en Auvèrnha meridionala e la legenda bailèt son sobriquet 'bei los abitants de vès Briude. Trobèm tanben le sobriquet de *tapa-luna* per los abitants dau Bròc.

## Toponimia
Segon Dauzat, le nom es un derivat roman de *Monachus* embei le sufixe -ia. Baila la forma anciana *Martinus de Monizia*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Cuelha

**La Cuelha** [lɔ.ˈkœʎɔ], [la.ˈkøjɔ] o [la.ˈkɛja] (*Laqueuille* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
 
## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *La Colha* (1205-1285), *La Coylha* (1315), *La Cueuilhia* (1366, 1399, 1442) e *La Cueilhe* (1437).

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de *[[Rochefort-Montagne]]*; es ara dau canton d' *Orcines*.

## Demografia

* 2016 : 366
## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Ròda

**La Ròda** [la.ˈʁɔdɔ] (Larodde en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *La Roda* (1241), *Rota* (1280, 1288), *la Roda* (1318), *la Rodde* (1762) e *la Rode* (1789).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Lastic (Puèi de Doma)

**Lastic** [ˈlaːtʲi] (*Lastic* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Le nom z-es le mèma qu'aquel de Lastic (Cantal) e l'explicacion deu èstre semblabla : probablament un nom latin d'òme *Lastus*, embei le sufixe *-icum*, accentuat.

Tanben podriá venir d'un oronim ast- embei aglutinacion tardiva de l'article.

## Istòria
* La comuna se creèt en 1872 a partir de Le Borg.

## Administracion

 

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna z-èra dau canton de Le Borg; z-es aura dau canton de Sent Ors.
* Las limitas territorialas daus cinc arrondiments dau Puèi de Doma son estadas modifiadas per tau que chasque intercomunalitat siage restachada a un sol arrondiment au 1èir de janvèir 2017. La comunautat de comunas Chavanon Combralhas e Volcans z-es restachada a l'arrondiment de Riòm ; coma aquò, Lastic passèt de l'arrondiment de Clarmont-Ferrand a aquel de Riam.

## Demografia

* Comuna creada en 1872.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Lentic

**Lentic** segurament prononciat [lɛ̃ˈtji] (*Lempty* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Lentic* en 1260, *Lent* en 1269, *Lenty* en 1276 e en 1789, *Lhenty* en 1282 e *Lanty* en 1566.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Lesós

**Lesós** [lzy] o [ləˈzʉ] (*Lezoux* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Château-Laudun* au sègle III, *Lodosensis* en 978, *Loadosium* en 1241, *Lodosum* en 1212 e 1342, *Lodoso/Lodozi* en 1212, *Leos* en 1297, *Laudosum* en 1283, *Laudosensis* en 1317 e *Lezoux* en 1418.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Lobairac

**Lobairac** (*Loubeyrat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Le nom dau vialatge ven dau latin *luparius* que baila *lobèira* en occitan, designa un endreit ente trobèm de lops o, embei mai de precision, una tanèira de lop.

La prononciacion locala es [luˈbwɛjʁɒ] embei desplaçament d'accent, que podèm reliar embei le gentilici francés *boiratoux/boueyratoux*. la comuna de Lobairac se tròba ben dins la zòna dau fenomèn  + labiala = [wej]/[wɛj], coma podèm legir dins la tèsi de Karl-Heinz Reichel. Aquel gentilici vendriá donca de la forma occitana de la comuna e deuriá s'escriure *bairatós*.

La sola atestacion qu'avèm es *Lobairac* en 1157.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Lodeça

**Lodeça** [lʉˈdəsɒ] (*Ludesse* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Toponimia
Le nom de la comuna es atestat *Lopdessa* entre los siècles X e XII. *Lop* pòt èsser analogic per una prononciacion que deviá èsser dejà [lu-]. *Ludeça*/*Lodeça* pòt èsser un **Lutetia* (cf. sobre la mapa le luòc *La Saigne* a la periferia dau borg) e l'evolucion regulara embei un *u* long es en [ly-] (mas çaquelà Lodeva). Se sap pas per de qué, Dauzat se complica la vida en postulant *Lutecia* d'après le nom gallic d'òme **Lutos*, inatestat . Chau èsser prudent embei las fòrmas ancianas e las saber interpretar ! 
Segon Delamarre, *Ludeça*/*Lodeça* es un *Lutetia* o (curiosament) *Lutitia*, coma París, de **lutu-, *luta* « sanha » . Segon los Féniés (après Negre ?), le nom es un derivat dau gallic *luta* « sanha ». Totes aquels autors son pas embarrassats per la cacografia *Lopdessa*, que citan .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Madriac

**Madriac** [madrijˈa] (*Madriat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
La sola atestacion qu'avèm es *Maceriacum* au sègle XI.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Marat (Puèi de Doma)

**Marat** [mɛˈʁa] (oficialament en francés *Marat*) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Mazarat* (1247, 1373), *Mazaraci* (1272, 1318-1350), *Maharat* (1291), *Maarac* (1294), *Maarat* (1317), *Mazerac* (1319) e *Marat* (1343, 1391).

Una promèira ipotèsi èra de faire venir aquel toponim dau nom de persona *Marus*, qu'auriá bailat *Maracum*, mas aquela ipotèsi seguèt faita davant de trobar de fòrmas ancianas. Michel Boy prepausèt de le faire venir de *Maceria*, mas auriá bailat *Masèira* e chau benliau mai pensar 'bei *Macer*. 

Marat se tròba dins la zòna ente la -s- latina es tombada, avèm per exemple *camisia* que bailèt *chàmia* [ˈtʃamjɔ]. Las atestacion mòstron qu'aquela -s- seguèt alterada dès la fin dau sègle XIII.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias