Bachelierat

Lo **bachelierat** (del bas latin *bachalariatus*, designant un reng de debutant d'en primièr dans la cavalaria, e puèi dins la ierarquia religiosa e universitària o *bacca laurea*, grana de laurièrs) es una gra de l'ensenhament superior correspondent a diferents nivèls seguent los païses e segon lo sistèma d'ensenhament: sistèma francés, anglosaxon o internacional. Designa generalament lo primièr gra dins une facultat. Lo bachelierat conferís lo gra de bachelièr. Pòt èssser accompanhat de la mencion d'una disciplina: Bachelierat en letras, bachelierat en sciéncias, bachelierat en drech...

## Africa
### Argeria
L'examen foguèt instituit pel decrèt 63-495 del 31 de decembre de 1963, e le décret 68-46 du 8 février 1968 pel bachelierat tecnic. 

Permet als liceans d'accedir als estudis superiors. Las nòtas de l'an escolar comptant pas, mais pas que lo succès a l'examen e cal capitar una mejana egala o superiora a 10/20.

### Marròc
Lo bachelierat acaba lo Licèu e permet l'accès als estudis superiors e las facultats.

Un examen regional efectuat se passa un an abans onte las coneissenças en matièras segondàrias son testadas, e las notas de l'an escolar del bachelierat son tous ambedoas comptadas per quart, çò que daissa la mitat de la nòta per l'examen final onte las coneissenças en matèrias principalas son testadas.

### Senegal

L’Ofici del Bachelierat es encargat, dins l’Universitat Cheikh Anta Diop de Dakar, de la preparacion et de l’organizacion de l’examen.

### Tunisia

Lo bachelierat en Tunisia es un diplòma indispensable a dintrada dins una formacion de l'ensenhament superior.
Foguèt instaurat pendent lo protectorat francés (1881-1956), en 1891, sus l'exemple del bachelierat francés. Se compausa en doas sessions: la session principala début de junh e la session de contraròtle fin de junh.

## America
### Quebèc

Al Quebèc, lo bachelierat es un diplòma universitari de primièr cicle, correspondent al nivèl de licéncia de l'ensenhament superior francés. Se passa en tres ans (quatre ans pels programas espécializat) a l'universitat aprèp la formacion preuniversitària o tecnica al collègi.

## Euròpa

### Alemanha
Le *bakkalaureus* designa un ancian gra supprimit en 1820 e un nòu gra (tanben conegut jol nom de *Bachelor's degree*) foguèt introdusit en 1998.

### Àustria
Lo *bakkalaureus* designa un ancian gra supprimit un novèl introdusit en 2002.

### Belgica

En Belgica, lo bachelièr (dich *professionalizant* s'es eissit d'una filièra de tipe cort, o *de transicion* s'es eissit d'una filièra de tipe long o d'un cursus universitari) sanccionant la capitada al primièr cicle de tres ans (en França: *licéncia*).

### Espagne
Lo *[[bachillerato]]* sancciona la fin dels estudis secondàrias. Per dintrar a l'universitat, cal passar un examen nomenat « *Selectividad* » que pòrta sus las matièras estudiadas pendent la darrièra annada del *Bachillerato*. 

Enseguida, la dintrada dins las facultats es liure mas, per las mai demandadas o mai prestigiosas, es condicionada a la nòta mejana del dossièr dels dos darrièrs ans e de la *Selectividad*. Atal d'un an sus l'autre, los jovess coneisson « *la nota de corte* », es a dira la nòta minimum que permetèt al darrièr admés de dintrar l'an precedent. 

Las universitats publicas, pòdon demandar d'aptitudas particularas (bèlas arts, traduccion, e mai), e las universitats privadas organizan de tèstes complementaris per srleccionar lors estudiants.

### França

Le bacheliert foguèt creat a l'Edat Mejana amb l'apareisson de l'universitat de París. Saccionava alara los ans d'ensenhament especializat en drech, medecina o teologia. Se tornèt crar dins sa forma actuala per Napoleon Bonaparte en 1808. L'usatge enebisiá l'obtencion per la filhas. Julie-Victoire Daubié, Vosgiana de Fontenoy-le-Château l'obtenguèt à Lion a l'edat de 37 ans en 1861. Dempuèi l'an 1924, las filhas e los garçons passan lo meteis examen.

Actualament lo bachelirat francés (considerat coma un diplòma de nivèl IV) acaba tres ans de Licèus pendent que l'escolan causís una filièra. Es lo diplòma que dona accès a l'ensenhament superior, quitament s'existís d'alternativas: d'autres diplòmas, generalament destinats als adultas (diploma d'accès als estudis universitarid (DAEU), la capacitat en drech o la validacion des acquesits. Perque lo bachelierat es un gra universitari, l'escolarizacion dins un licèu es pas una condicion per lo passar, l'examen pòt èsser passat en candidat liure.

### Norvègia
Lo *bachelorgrad* es preparat en 3 ans.

### Soïssa

En Soïssa, lo bachelierat es un nom donat dins qualques cantons a l'examen de maturitat.

Lo bachelierat universitari (tanben conegut jol nom de *bachelor*) es un gra acanant un primièr cicle d'estudis superiors d'una durada de tres ans..

### Païses Basses
Lo *VWO-diploma* es obtengut aprèp sièis ans d'ensenhament al *VWO* (Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs).
Aquel diplòma permet de seguir d'estudis universitaris.
Existís dos tipes de VWO: *atheneum* e *gymnasium*.
Lo *gymnasium* es considerat mai exigeant, perque, entre autre de fòrça matèrias, lo latin e/o lo grèc ancian sont obligatòris.

### Païses de la CEI/Russia
Le *diplom bakalavr* es obtengut aprèp 4 ans d'estudis superiors.

### Polonha
Lo titre de *bakałarz* foguèt remplaçat per aquel de *licencjat* (3 ans d'estudis superiors).

### Portugal
Lo *bacharelato*.

## Païses de tradicion universitària anglosaxona

Dins los païses de tradition universitària anglosaxona, le bachelierat (en anglés *baccalaureate* o *bachelor’s degree*)  es le gra  sanccionant lo primièr cicle universitari aprèp tres o quatre ans d’estudis. Dins qualques cas escases pòt correspondre a un gra de segon cicle.

## Lo bachelierat internacional

Lo bachelierat internacional (BI) es lo nom comumun donat al Programa del diplòma de l’Organizacion del bachelierat internacional. Es un diplòma de fin d’estudis segondaris reconegut dins mai d'un païses que permet d'accedit a l’universitat. Es prepausat dins las escòlas de vocacion internacionala pels escolans de 16 a 19 ans. Son programa pren dos ans e es prepausat en tres lengas officialas: anglés, espanhòl e francés. Seguent la region del monde onte los estudis se fan, los examens finals se debanan tradicionalament en Mai o en Novembre..