Star Wars

thumb|

***Star Wars*** (literalament en occitan, *Lei Guèrras de las Estèlas*) es una epopèia cinematografica de sciéncia-ficcion imaginada per George Lucas en 1977. Bèu premier pensada coma una trilogia (de 1977 a 1983), l'istòria s'es puei contunhada amb tres novèus episòdis que sortiguèron entre 1999 e 2005. Aquesta nòva triologia a per particularitat de pas seguir l'istòria de la premiera mai conta leis eveniments anteriors. Totei leis episòdis conoissèron un bèu succès public. De notar que per coeeréncia, lei tres episòdis de la premiera trilogia foguèron représ per enaussar lo nivèu deis efiechs especiaus çò que permetèt una nòva sortida en salas dins leis annadas 2000. Lo 30 octòbre de 2012, The Walt Disney Company anóncia aguer crompat la societat Lucasfilm e la preparacion d'una novèla trilogia que lo premier film sortirà en 2015.

Òbra emblematica dau genre space opera, la saga se debana « I a ben lòngtemps, dins una galaxia luencha » e conta la lucha entre lei chivaliers Jedi e lei Sith. Son personatge centrau es Anakin Skywalker que cedís a la temptacion dau costat sorn de la Fòrça per venir Darth Vador (en anglés Darth Vader), puei coneis sa redempcion gràcias a l'accion de son fiu Luke. Mai d'un personatge emblematics, umans o alièns, prenon part a la saga, que lancèt la carriera d'unei actors coma Harrison Ford. En fòra dei films, l'univèrs es estat declinat a travèrs divèrsei produchs derivats concebuts o non sota la direccion de Lucas : romans, benda dessenhadas, videojòcs, serias, etc. L'istòria de la seria es donc alargada e aprefondada per divèrsei medias.

Lo mond de Star Wars es inspirat per d'òbras cinematograficas nombrosas (serials, western, cinèma japonés), literara (obratges d'Issac Asimov e de J. R. R. Tolkien) e de fachs istorics reaus. A son torn, lo mond creat per George Lucas influencièt una generacion de realizators e contribuiguèt a la creacion de tecnicas novèlas dins lo domeni dau cinèma, especialament per ço que toca lo montatge e leis efiechs especiaus. L'univèrs de Star Wars a fach l'objècte de parodias e d'omenatges nombrós e dispausa tanben d'una granda comunautat de fans que s'exprima gràcias a de manifestacions de tota mena.

## Univèrs

L'intriga de Star Wars se debana dins una galaxia teatre d'afrontaments entre lei Chivaliers Jedi e lei Senhors Sorns dei Sith, personas sensiblas a la Fòrça, camp energetic misteriós i donant de poders psiquics. Lei Jedis mestrejan lo Costat Luminós de la Fòrça, poders benefics e defensius, per mantenir la patz dins la galaxia. Lei Sith utilizan lo Costat Sorn, poders nosibles e destructors, per d'usatges personaus e per dominar la galaxia.

### Istòria

La Republica Galactica foguèt fondada per assegurar la patz dins la galaixia, mai, dins lo corrent de son existéncia, foguèt menaçada per de secessions e de guèrras, especialament còntra l'Empèri Sith. Lei chivaliers Jedi, gardians de la patz e de la justícia, capitèron d'eliminar lei Sith e la galaxia tornèt èsser en patz . Pasmens, après de millennis d'existéncia, la Republica mostra de falhas nombrosas e es fragilizada. Segon una Profecia Jedi, un « Elegit » naisserà e restablirà un jorn l'equilibri dins la Fòrça.

Un Senhor Sith, Darth Sidious, aproficha lei feblessas de la Republica per èsser elegit Cancelier Suprèm sota lo nom de Palpatine. Manipulant discrètament lo Senat, l'Òrdre Jedi e la Confederacion dei Sistèmas Independents, Palpatine entraïna la Guèrra dei Clònes qu'opausa la Republica ai fòrças separatistas. Es durant aqueu periòde que se destriarà un jove Jedi, Anakin Skywalker, que serà l'eròi d'unei batalhas au costat de son mentor Obi-Wan Kenobi. Se murmura qu'Anakin podriá ben èsser l'Elegit de la Profecia. Per menar lo conflicte, Palpatine obtèn lei plans poders e, a la fin de la guèrra au bot de tres ans, realizèt un còp d'estat en proclamant la naissença de l'Empèri Galactica. Manipulèt lo jove Skywalker que venguèt aprendís malefic : Anakin, pervertit per lo Costat Sorn de la Fòrça, assassinèt lei caps separatistas e la màger part de seis amics jedi sota lo nom de Darth Vador. Puei, durant un duèl sus Mustafar còntra son ancian mèstre Obi-Wan Kenobi, Vador foguèt cremat, mutilat e desfigurat. Son sauvament vendriá d'una armadura respiratòria que lo gardarà en vida. Sa frema, Padme Amidala, morís après la jacina de bessons que son plaçats a la sosta de l'Empèri. Aqueleis eveniments son contats dins leis episòdis I a III, dins la seria Clone Wars e dins unei racòntes de l'Univèrs estendut.

Vint ans pus tard, l'Empèri fa reinar la terror dins la galaxia. Leis espècias non umanas son oprimidas, lei Jedi son reduchs a un nombre fòrça feble d'exilats tracats dins tota la galaxia. Dins aqueu clima d'opression, nasquèt l'Aliança Rebèla que sa tòca es de restablir lei valors de la Republica. Un de sei caps pus influents es la Princessa Leia Organa que detèn lei plans secrèts de la novèla arma de l'Empèri, l'Estèla de la Mòrt, una estacion espaciala capabla de destruire una planeta. Lei rebèls organizan un assaut que s'acaba per la destruccion de l'estacion gràcias a un jove mestrejant la Fòrça, Luke Skywalker. Entraïnat per lei mèstres Obi-Wan Kenobi e Yoda, vèn un Jedi poderós. Puei, dins lo corrent d'un combat còntra Darth Vador, aqueu darrier i revela lo lima familhau entre elei. Obi-Wan confirma a Luke lo fach que sigue ben lo fiu d'Anakin Skywalker e que la princessa Leia sigue sa sòrre bessona. Dins lo corrent d'una batalha dins leis apartaments de l'Emperaire, Luke tempta de far tornar venir son paire au Costat Luminós de la Fòrça mai aqueu darrier a jurat fidelitat au Costat Sorn. Pasmens, finalament, quand Palpatine assaia de tuar Luke, Vador se sacrifica en tuant son mèstre e en sauvant son fiu, restablissent l'equilibri dins la Fòrça. Aquela batalha marca la destruccion de la segonda Estèla de la Mòrt. Aqueleis eveniments son lei de la trilogia originala.

Se l'istòria dei films s'arresta après aquela batalha, la galaxia de Star Wars contunia son istòria dins lei romans de l'Univèrs estendut. L'Empèri Galactic es fòrça fragilizat per la mòrt de son emperaire e l'Aliança Rebèla se transforma en Novèla Republica. L'Empèri, que subís unei còps d'estat per prendre son contraròtle e que perd la màger part de son territòri au profiech de la Novèla Republica, disparéis. Pasmens, lei darriers imperiaus s'organizan e forman lei Vestigis de l'Empèri. La Republica jova, ajudada per lo Novèu Òrdre Jedi, dèu leis afrontar dins una guèrra que dura d'annadas avans la signatura d'una patz. Pasmens, es envaïda per d'alièns fòragalactics, lei Yuuzhan Vong. Maugrat la desfacha d'aquelei darriers, la màger part dei planetas de la galaxia foguèron destruchas e la Novèla Republica dispareguèt remplaçada per la Federacion Galactica deis Alianças Liuras. Pasmens, un Novèl Empèri es tanben restaurat e, ajudat per lo Novèu Òrdre Sith, causa la casuda de l'Aliança Galactica e fa tornarmai reinar la terror e la tirania dins la galaxia.

### Tecnologia

Lo racònte se debana dins un univèrs d'auta tecnologia. Lei Jedi e lei Sith se baton au sabre lasèr, capable de pertusar la màger part dei materiaus. Maugrat son nom, sa natura demora desconeguda : lo nom originau, « lightsaber » (« sabre de lutz », o « sabre luminós »), designa ben l'aspèct mai es mens explicita. Una exposicion a la Ciutat dei Sciéncias de París explica qu'un lasèr podriá pas causar aquel efiech. En revènge, un plasma confinat per un camp magnetic, i correspondriá mai. Fòrça presenta dins la seria, aquela arma dona luòc a de duèls mai e mai epics a mesura de la realizacion dei films, especialament ambé l'aparicion dau sabre lasèr doble dins l'episòdi I.

## Referéncias