open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sent Anhan (Tarn e Garona)

**Sent Anhan** (*Saint-Aignan* en francés) es una comuna gascona istoricament, mès lengadociana lingüisticament, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Anhan èra de la diocèsi de Montalban e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Sent Anhan èra del canton dels Sarrasins, en l'an X del canton de Sent Micolau .

*Gravel* (nom francés) èra tanben de la diocèsi de Montalban e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, *Gravel* èra del canton dels Sarrasins, puèi la comuna foguèt suprimida de la nomenclatura de l'an II e incorporada a Sent Anhan .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sent Micolau de la Grava; es ara del canton de Garona-Lomanha-Brulhés (burèu centralizator Sent Micolau de la Grava).

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Puèigalhard de Lomanha

**Puèigalhard de Lomanha** (*Puygaillard-de-Lomagne* en francés) es una comuna gascona de Lomanha, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *senhor de Peygalhart*, en 1331, *domini de Podiogallardo*, en 1428, *seigneur de Poygailhart*, en 1504, *Sanctus Georgius de Podio Galhardo*, en 1741, etc. La prononciacion actuala es la prononciacion francizada (citacion de Burgan e Lafon [püigay**a**r]). Burgan e Lafon escriven la fòrma occitana *Pèi-Galhard* . Mès l'atestacion de 1504 auré poscut har interpretar *Poigalhard*. *Poi* es ubiqüista en Gasconha, mès probable qu'es pas mèi viu dens lo vocabulari lomanhòu com apellatiu. La diftongason condicionada de *pŏdĭum* dona en prumèr un triftongue e com los escribas penavan per grafiar los diftongues que lo latin coneishèva pas, *Peygalhart* deu representar *Poèi-* (que dona sovent *Poi-* après). L'interpretacion *Pèi-galhard* es donc imprudenta e *Puèigalhard*, que cau prononciar [pwɛjga'ʎart], es pas çò pus segur.

Lo segond element, *galhard*, es un adjectiu occitan. Lo sens èra « solide », « solidament fortificat », mencion valorizanta per un castèth .
 
## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de La Vit de Lomanha; es ara deu canton de *Garonne-Lomagne-Brulhois* (en francés), donc de Garona Lomanha Brulhés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Arromèc

**Sent Arromèc** (*Saint-Arroumex* en francés) es una comuna gascona de Lomanha situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Arromèc èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Leitora e de la senescaucia de Lomanha. Tanlèu 1790, Sent Arromèc èra deu canton de Sent Micolau .

Gaissanés [gajsa'nes] o Gaishanés [gajʃa'nes]], annèxa de Sent Arromèc pendent l'Ancian Regime (lo vocable de la glèisa es Sent Clar) , avè las medishas apertenéncias e entrèc tanben au canton de Sent Micolau en 1790. La comuna estoc incorporada a Sent Arromèc en 1821  e assagèc de tornar comuna dens las annadas 1860. Gaishanés es un vilatge relativament important que garda ua glèisa e un cementèri . 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Micolau de la Grava; es ara deu canton de Bèumont de Lomanha.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Cirici

**Sent Cirici** (*Saint-Cirice* en francés) es una comuna gascona de Brulhés situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
### Toponimia
La comuna deu son nom a sent Cirici, jove martir crestian del sègle IVen, filh de santa Julieta.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Joan deu Boset

**Sent Joan deu Boset** (*Saint-Jean-du-Bouzet* en francés) es una comuna gascona de Lomanha, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion es [seŋt'ʒan]  o [sẽɲˈɟwãn (ðu βuˈzet)]. La prononciacion autentica de *Joan* es donc conservada, en concurréncia damb *Jan*. Lo determinant es utilizat sonque quan se parla deu sector: *lo Boset*. Joan es un agiotoponime vengut de *Johannes*, que pòt estar pus rarament Sent Joan l'Evangelista o, plan pus sovent per un nom de parròquia, Sent Joan Baptista. Lo determinant es lo nom d'una familha senhorala poderosa, la familha de *Boset* dont l'origina deu nom es benlèu lo nom germanic de persona *Boso*, damb un diminutiu *-et*. Mès i a d'autas possibilitats : gròs vente, petit òme gròs, *Bonso*, cas subjècte de *Bonsòm* (de *bonus homo*, etc  (véser tanben au Casterar de Boset). La comuna es gascona, donc lo nom **Sent Joan deu Boset** es preferit a *Sent Joan del Boset* (error de Patrici Pojada). 

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de La Vit de Lomanha; es ara deu canton de *Garonne-Lomagne-Brulhois* (en francés), donc de Garona Lomanha Brulhés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Miquèu (Tarn e Garona)

**Sent Miquèu ** (*Saint-Michel* en francés) es una comuna gascona. Administrativament, es dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
A la revolucion, la comuna de Sent Miquèu es dens lo departament d'Òut e Garòna. Es de las comunas destacadas d'aqueth departament ende crear lo departament de Tarn e Garòna en 1808.

En 1840 s'i annèxa la comuna de Montbrison.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Clar (Tarn e Garona)

**Sent Clar** (*Saint-Clair* en francés) es una comuna carcinòla, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
La comuna èra del canton de Castèlsagrat de 1790 a 1801 (districte de Valença d'Òut e Garona) . Las comunas d'aquel canton (Castèlsagrat, Gascas, Montjòi, Pèrvila, Sent Clar) son carcinòlas e passèron çaquelà en Òut e Garona a la revolucion.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Micolau de la Grava

**Sent Micolau de la Grava** (*Saint-Nicolas-de-la-Grave* en francés) es una comuna gascona, lingüisticament lengadociana, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Micolau èra de l'eleccion de Ribèra Verdun, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Leitora e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Sent Micolau èra caplòc de son canton .

Abans 1789, Lo Motet èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Leitora e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Lo Motet èra deu canton de Sent Micolau. La comuna foguèt suprimida en l'an VIII, restablida en l'an X, suprimida en l'an XII e incorporada a Sent Micolau .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Micolau de la Grava (caplòc); es ara deu canton de Garona-Lomanha-Brulhés (burèu centralizator). 

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna
* Antòni de La Mòta-Cadilhac

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Sent Vincenç de l'Espinassa

**Sent Vincenç de l'Espinassa** (*Saint-Vincent-Lespinasse* en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Toponimia

L*'Espinassa* del latin *spina*, « espina, boisson espinós, luòc embartassat, plen de boissons e de romècs», amb lo sufix aumentatiu *-acia* , que pòt tanben designar l'aubespin o lo prunelièr, agranhonièr (dit tanben 'espina negra'). Correspondriá doncs a una descripcion de l'estat del luòc davant que l'eissarten.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna
Los Delolms (afrancesats en Delon) de Sant Vincenç son los aujòls de l'actor Alain Delon.

## Veire tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Salvetat e Bèlmontet

**La Salvetat e Bèlmontet** (*La Salvetat-Belmontet* en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
Las comunas de Bèlmontet, de La Salvetat e de Sent Caprasi ([senka'prazi] o [senkra'pari] fusionèron en 1801, ambe'l nom de *Belmontet*, puèi en 1909, per càmbiament de capluòc, de *La Salvetat-Belmontet* .

## Administracion

## Demografia

### Demografia de La Salvetat
* 1793 : 217 abitants
* 1800 : 360 abitants

### Demografia de Bèlmontet
* 1793 : 286 abitants
* 1800 : 308 abitants

### Demografia de Sent Caprasi
* 1793 : 98 abitants
* 1800 : 118 abitants

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Salvatèrra

**Salvatèrra** (*Sauveterre* en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Salvaterra*, en 1103, *Salvaterra*, en 1237 e 1257, *ballivia de Salvaterra*, en 1259, *hospitali... castri de Salvaterra*, en 1269, *castri de Salvaterra*, en 1271, *Sanctus Joannes Salvaterra*, en 1580, *Sauveterre*, sus la mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII. La prononciacion es [,salbɔ'tɛrrɔ]. Segon Dauzat e Rostaing o Negre, los noms del tipe *salva tèrra* son los d'una tèrra que beneficia del drech d'asil, acordat per la Glèisa. *Salvatèrra* seriá un sinonime de *salvetat*. Mès Jacques Astor considèra qu'aquel nom, aparegut al sègle XIII, correspond a d'airals que servián de proteccion a las raras de divèrs territòris o jurisdiccions. La definicion de du Cange es *castrum cuius munimentis ab externa vi defendi et salvari possunt incolae*, « castèl que gràcias a sas fortificacions los abitants pòdon èsser defenduts e aparats », çò que conten pas cap de nocion d'origina religiosa .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lausèrta; es ara del canton del País de Sèrras Carcin Sud.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sètfonts

**Sètfonts** (*Septfonds* en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Lo nom es transparent : se tracta de sèt fonts. Segon Paul Burgan e André Lafon, la valor d'aquela chifra es de segur simbolica, religiosa o magica, mai qu'informativa : pensem als sèt jorns de la Creacion del monde, als sèt pecats capitals, etc .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Valelhas

**Valelhas** (*Valeilles * en francés) es una comuna occitana d'Agenés, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
* **Valelhas** (atestacions *in Valilias* en 864, *Valariles*, en 1269, *Valelha* en 1271, *Sanctus Martinus de Valeilhas* en 1698, etc) es d'un tipe latin tardiu *Vallicula*, de *vallis* e sufixe *-icula*, donc un diminutiu de *val*, qu'a lo sens de « pichonas espandidas de tèrras alluvialas, situadas dins de fons ». Es representat tanben a Varelhes, Varilhas, Era Varelha, Vazeilles-Limandre, Varelha, etc , al singular o al plural.
* **Airens** (atestat *rector Dayren* en 1520, *Sanctus Petrius d'Ayrens*, en 1698, *Ayrens* sus la mapa de Cassini, *St Pierre d'Ayrens* en 1789), ven benlèu del nom d'òme latin *Arius* ambe lo sufixe *-ensem*, o d'un derivat de *aira*, del latin *area*, ambe lo sens de *locus qui nec colitur nec aratur*, « lòc desbosigat, mès ni cultivat, nimai laurat, donc nus » (lo sens de *sòl*, *aira* (per batre), *ièra* seriá segondari), ambe lo meteis sufixe *-ensem* . Mès lo sufixe *-ensem* dona normalament *-és*; se pòt pensar al sufixe *-enc*.

## Istòria
La parròquia èra agenesa. A la Revolucion, passèt naturalament en Òut e Garona, dins lo canton de *Roquecort*, lo districte de Vilanuèva, puèi dins l'Montagut; annexèt *Agrens* (nom francés) entre 1795 e 1800 (mas la municipalitat èra *Valleiles et Agrens* en 1793 e la populacion d*'Agrens* èra recensada a part en 1793, benlèu en 1800). En realitat, *Agrens* es una cacografia per *Airens* . 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, Valelhas èra del canton de Montagut de Carcin, ara, es del canton del *País de Sèrras Sud Carcin*.

## Demografia

* *Agrens* (nom francés), o puslèu Airens, qu'aviá 260 abitants en 1793, foguèt annexada entre 1795 e 1800 , mas la comparason de las donadas fa pensar que foguèt pas comptabilizada qu'en 1806 (sense certitud).

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Varenas (Tarn e Garona)

**Varenas ** (*Varennes* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Varenas èra de la diocèsi civila de Bas-Montalban, donc de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Montalban e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Varenas èra del canton de Vilabrumièr . Abans 1789, Varenas èra parròquia .

Pendent l'Ancian Regime, *Puylauron-et-Lavinouse* (Puèglauron e La Vinosa) èra de la diocèsi civila de Bas-Montalban, donc de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Montalban e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Puèglauron e La Vinosa èra del canton de Vilabrumièr, mès en 1810 la comuna es suprimida e incorporada a Varenas e a Verlhac  (Puèglauron a Varenas, La Vinosa a Verlhac). Abans 1789, Puèglauron e La Vinosa èran de parròquias annèxas .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilabrumièr; es ara del canton de Tarn-Tescon-Carcin Verd (burèu centralizator La Bastida Sent Pèire).

## Demografia

## Lòcs e monuments

Varennes (Tarn-et-Garonne) Mairie.jpg
Varennes (Tarn-et-Garonne) Eglise.jpg


## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cistèls

**Cistèls** (*Sistels* en francés) es una comuna gascona de Brulhés situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
L'origina deu nom es ipotetica. Las fòrmas ancianas son *Sestelh* (1271), *Cestulh*, *Cestuylh* (1279), *Cestelh* (1280), *Cestulh* (1604), çò qui assegura pas pro la natura de l'iniciala. La prononciacion modèrna es en *si-*, çò qui es confòrme a la grafia de Cassini, *Sistels*, com a la grafia francesa oficiala. La finala anciana en *-lh* es mèi segura e ua prononciacion en *sistèis* es atestada a data recenta . L'alternància anciana entre *-u-* e *-e-* (comprene *-è-* ?) hè pensar aus mots  en *-uè-* (tipe *puèg/ puei*, *uèlh/uelh*), dambe diftongason e reduccion posteriora deu diftongue, çò que la situacion deu vilatge a la devesa entre lengadocian e gascon infirma pas. 

La causida grafica francesa es benlèu devuda a ua analogia dambe'us mots lengadocians en *-lh* prononciats *-l* en finala. La prononciacion actuala es *sistèls* o *sistèts* . L'istòria deu toponime e las evolucions foneticas normalas en gascon senhalan dambe evidéncia aquera darrèra e tardiva prononciacion com analogica, explicada per de cases nombroses deu tipe *castèl/castèth*. La pèrda de la palatalisacion de *l* (*-lh-* > *l* ) o de sa varianta iodizada (*-i-*), benlèu deguda a la fòrma oficiala, es necessària a la reinterpretacion, gasconizanta per analogia, en *-th*. 
L'èssa, pas apareguda graficament abans Cassini, es un plurau de sens collectiu : indistinccion de la parròpia (la comuna, lo vilatge) e deus abitants.

Sembla pas que se pòsca reténer l'explicacion de Dauzat per *cisthus* (de grèc *cisthos*), "*moja, massuga*", dambe sufixe *-ellum* , per de rasons de clima e de preséncia anciana versemblabla de -o- dens lo sufixe. Lo *sistèl* prepausat per Negre e représ per Burgan e Lafon (nom atestat a Donzac, 4,5 Km), o *sistèth* (conegut tanben dens la comuna) "paèr de vime" es ua solucion comòda. Una grafia prudenta seré **Sistuèlhs** (quan i a pas de certitud sus *s* o *c*, vau mèi causir la grafia pus simpla).

## Istòria
A la revolucion, la comuna èra disputada entre Gèrs e Òut e Garona. Estót fin finala restacada au darrèr, dens lo canton d'Autvilar e lo districte de Valença. En 1808, estó annexada au Tarn e Garona.

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton d'Autvilar; es adara deu canton de Garòna Lomanha Brulhés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Bibliografia
* Paul BURGAN, André LAFON, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Montalban, Association Antonin Perbosc, 2006.
* Albert DAUZAT, Charles ROSTAING, Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France, Paris, Guénégaud, 2nda edicion, 1984.
* Ernest NEGRE, Toponymie générale de la France, Genève, Droz, 1990-1998.

## Nòtas
Tofalhas

**Tofalhas** (*Touffailles* en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
La glèisa es sola sus son travèrs. Lo borg actual, dins un fons, pòrta lo nom de *Barri Gelat*, indicacion istorica e climatologica. La nuèit, lo fred davala.

## Toponimia
***Tofalhas** - *Teufales* a la debuta del sègle IX; *apud Thofalles* en 1262.Segon Ernèst Negre, aqueste nom ven dels *Taifali*, un pòble nomadic establit en Aquitània al temps de las invasions barbaras.Segon la Societat francesa d'onomastica, ven de **Theofalia*, lo país dels *Taifali*.

## Istòria
Es un *castrum* jos contraròtle de Raimon V vèrs 1179, evidament un "acquisicion" pr'amor qu'un "linhatge eponim a ocupat la fortalesa dempuèi 1031/48."

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vigaron

**Vigaron** (*Vigueron* en francés) es una comuna lomanhòla de Gasconha, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Vigaron èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Montauban e de la senescaucia de Tolosa. Tanlèu 1790, Vigaron èra deu canton de Bèumont .

## Administracion

*  A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna demorèc dens le canton de Bèumont de Lomanha.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
US Endome

L’**Union eSportiva Marselha Endome Catalans** es un club francés de fotbòl fondat en 1925 e que s'atròva a Marselha. 

Lo sèti oficiau dau club es dins lo quartier de Sant Lambèrt, a la Plaça dau 4 de setembre, dins lo seten arrondiment de Marselha.

De notar que lei colors d'Endome son en omenatge au club de l'OGC Niça, que dins leis annadas 1950, dins lo temps que lo club niçard enregava lei títols de Campion de França, regalèt de son juec de camisòt l'USMEC qu'atraversava de dificultats financieras.

Es estat pendent de temps lo segond club de la ciutat de Marselha, avans que de cabussar en division d'onor e de veire lo club dau GS Consolat li passar davans.

## Paumarès
* **[[Campionat de França Amators 2]]** (**1**) : 
**Campion : 2001

* **[[Liga de Mediterranèa de fotbòl]]** (**1**) : 
**Campion : 1988

* **Campionat DHR Mediterranèa** (**1**):
**Campion : 1987

* **Campionat PHA Mediterranèa** (**1**) : 
**Campion : 1984

* **Copa de Provença** (**3**) :
**Venceire :  1990, 2003, 2005
* **Campionat de França Cecifoot** (**2**) :
**Campion : 2002, 2004

## Liames extèrnes

* Site oficiau
Francís Gag

**Francís Gag** (naiscut *Francis Gagliolo* ; eu signava **Francis Gag** ; Niça, 1900 – 1988) foguèt un autor dramatic e un actor niçard e majorau dau Felibritge. 

Avans la Segonda Guèrra Mondiala compausèt de comédia que venguèron classicas e canonicas dau genre en niçard (*Lou sartre matafiéu*, 1922 ; *La pignata d’or* en 1936 ; *Lou vin dei padre*, 1937), puei, creét son pus famós personatge : Tanta Vitourina.

Sa tropa demòra encara viva sota lo nom de *Théâtre Niçois Francis Gag*.

## Liame extèrne
*Site dau Théâtre Niçois.
Antr

**Antr** en breton (*Indre* en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Montagne

* Ar Menez (*La Montagne* en francés)  es una comuna francesa.
* La Montagne (jornal) es un jornal regionau de la premsa.
Menstruacion

thumb|350px|Cicle menstrual
La **menstruacion** o **règla** es un fenomèn fisiologic de las femnas de la pubertat fins a la menopausa.
Peirièras (Agenés)

**Peirièras**  (*Peyrière* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [pe'jɛrɔ] (*-r-* es de mal prononciar entre dos *i*). Las fòrmas ancianas son *parrochia de Las Perreias*, cap a 1300, *las Peyrieres*, *ecclesia Sancti Petri de Las Peyrieras*, en 1512, *ecclesia Sancti Petri... alias de Pierres*, en francés, en 1512, *p. de Las Peyreras*, en 1520. L'article a dispareissut en occitan e en francés, mas la comuna desira de far restablir lo plural al nom francés oficial. Lo sossòl de tufe es a l'origina de peirièras, çò qu'explica lo nom . 

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lausun; es adara del canton de la Val de Dròt.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
*Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
L'Arròsa (Marselha)

**La Ròsa** es un quartier dau tretzen arrondiment de Marselha, a la poncha nòrd-èst de la comuna.

Es a la Ròsa que s'atròva lo tèrme de la linha 1 dau Mètro marselhés.

Lo canton de Marselha La Ròsa es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Lo Camp Mars

**Lo Camp Mars** [ka'mas] es un quartier dau cinquen arrondiment de Marselha, que s'espandís lòng dau baloard Chave fins a Jarret e que parte dau pè de la Plaça Joan Jaurès.

Es attestat segon Mortreuil : *Campus Martius* XIn (Cartulari de SDant Victor), *Ca(m)p Mars* 1254 (Archiu Municipaus), ... *Camp Mars*, 1311 (idem).

Lo Camàs es atraversat per la linha 2 dau tramvia de Marselha que passa sus lo Baloard Chave fins a la Blancarda e parteja lo quartier en dos.

Lo canton de Marselha Lo Camàs es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Sant Lambèrt (Marselha)

**Sant Lambèrt** es un quartier de larrondiment seten de Marselha, au bot de l'avenguda de la Cordariá e entre lei quartiers d'En Domes e lei Catalans.

La Plaça centrala de Sant Lambèrt es la Plaça dau 4 de Setembre, qu'es tanben lo sèti dau club de l'US En Domes-Catalans.

Lo canton de Marselha Sant Lambèrt es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas dau Ròse.
La Blancarda

**La Blancarda** es un quartier dau quatren arrondiment de Marselha conoissut per sa gara, la segonda de Marselha que reçaup principalament lei trens en partença per l'èst de la ciutat..

Es previst per la municipalitat de Marselha de faire de la Blancarda un *hub* de transpòrts collectius. A mai de la gara, la Blancarda dispausa tanben d'una estacion de la linha 1 dau Mètro e d'una estacion de la linha 2 dau tramvia.
Dins l'encastre de la LGV que deu rejónher Marselha a Niça existís un projècte de far de la gara de La Blancarda la segonda gara TGV de Marselha.

Lo canton de Marselha La Blancarda es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Belsunce (Marselha)

**Belsunce** es un quartier de Marselha, que s'atròva dins lo premier arrondiment, dins l'ipercentre de la ciutat, entre la Canabiera, la Pòrta d'Ais, lo Pòrt Vièlh e lo Baloard d'Atenas.

Es un quartier popular, que son centre n’es lo Cors Belsunce, ancian Grand Cors bastit sota Loís Quatorzen que deviá permetre a Marselha d'ofrir una passejada au nivèu dei grandeis avengudas que s'atròvan dins leis autrei ciutats d'importància.

Belsuncee es conoissut per lo nombre de sei boticas de vestits, mai tanben per la preséncia de la Bibliotèca Municipala de la Vocacion Regionala de Marselha, installada dins leis ancians locaus dau Teatre de l'Alcazar.

Prenguèt puei lo nom de Belsunce, en omenatge a l'Avesque de Belsunce Enri-Francés-Xavier de Belsunce de Castelmoron per lo ròtle positiu que juguèt dins l'episòdi da la Pèsta Granda de 1720.

Lo cors es cantat per Victor Gelu, dins sa cançon Leis Oumes dau Cors e, mai recentament, per Bouga, dins la cançon *Belsunce Breakdown*.

Lo canton de Marselha Belsunce era una circonscripcion electorala dau Conseu Generau dei Bocas dau Ròse.
Lei Cinc Avengudas

**Lei Cinc Avengudas** es un quartièr dau quatren arrondiment de Marselha.

Son nom ven de sa situacion, estent qu'es a la forca dau baloard de la Liberacion, dau Baloard de la Blancarda, dau baloard Philippon, de l'avenguda dau Manescau Foch e de l'avenguda dei Chartrós.

Lo canton de Marselha Lei Cinc Avengudas es un dei cantons administratius dau Conselh general dei Bocas de Ròse.
Verduron

**Verduron** es un quartier dau quinzen arrondiment de Marselha que costeja l'Estaca.

Es un quartier fòrça popular e emblematic dei famós Quartiers Nòrd de Marselha.

Lo canton de Marselha Verduron es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Vauban (Marselha)

**Vauban** es un quartier dau seisen arrondiment de Marselha que s'espandís lòng dau Baloard que li dona son nom.

Lo Canton de Marselha Vauban es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.

La Plaça centrala dau quartier es la plaça Valèri Bernard, en omenatge au pintor e poèta occitanista.
Lei Grands Carmes

Les Grands Carmes es un quartier dau segond arrondiment de Marselha que son nom ven dau convent dei Grands Carmes. Compren lo quartier non oficiau dau Panier e la carriera de la Republica.

Es lo quartier d'origina dau poèta Victor Gelu. Sa fornariá familiala li demorèt fins qu'ai annadas 1970 e foguèt puei abalida per bastir l'estacion Juli Guesde de la linha 2 dau Mètro.

Lo sèti dau Conseu Regionau de Provença-Aups-Còsta d'Azur s'atròva au pè dei Grand Carmes, virat devèrs la Pòrta d'a-z'Ais.

Lo canton de Marselha Lei Grands Carmes es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
La Poma (Marselha)

La Poma es un quartier de Marselha, dins lo onzen arrondiment. S'atròva au Plan de Padeu, sus la riba drecha de Vèune, environat per lei quartiers Sant Pèire, Sant Joan dau Desèrt, lei Calhòus e Sant Marcèu.

Son nom ven d'una anciana tavèrna que sa reputacion èra tala que finiguèt per nommar lo quartier tot, sus lo mesme modèl que lo Panier.

Lo canton de Marselha La Poma es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Quartiers Nòrd (Marselha)

Lei **Quartiers nòrd** son la partida nòrd de la vila de Marselha. Si considèra d'un biais generau que lei tretzen, quatorzen, quinzen e setzen constituisson aquelei quartiers.

Son lei quartiers mai paures de Marselha e concentran la màger part dei grands ostalàs d'abitacion.

## Quartiers
* *VII sector :*
** **13 arrondiment** : quartiers de Castèugombèrt, La Crotz Roja, Maupasset, Lei Medecins, Lei Morets, Leis Olivas, Palamà, La Ròsa, Sant Geròni, Sant Just, Sant Mitre e Freg Valon.
** **14 arrondiment** : quartiers de Leis Arnavèus, Bòn-Secors, Lo Canet, Lo Merlan, Sant Bartomieu, Santa Marta e Sant Josèp.
* *VIII sector :*
** **15 arrondiment** : quartiers de Leis Aigaladas, Lei Borèus, La Cabucèla, La Calada, Lei Cròtas, La Delòrma, Nòstra Dòna Limit, Sant Antòni, Sant Loís, Verduron e La Vista.
** **16 arrondiment** : quartiers de L’Estaca, Lei Rius, Sant Andrieu e Sant Enric.
Marsangues

**Marsangues** (en francés *Mazargues*) es un quartier de Marselha, dins lo noven arrondiment.

Aqueu quartier que s'atròva au sud de la vila, a la perfin dau Baloard Michelet (que s'acaba per un obelisc dich de Marsangues) es un ancian quartier de productors de frucha e liumes. Aviá la tòca de porgir sa produccion a la vièlha ciutat de Marselha. Demòran encara de productors encuei, emai s'es quasi tot urbanizat lo quartier.

Marsangues es un dei darriers quartiers de Marselha avans que d'entamenar lo camin devèrs lei Calancas.

Joan Glaudi Gaudin, cònsol de Marselha de l'an 2001 fin a l'an 2020, es originari d'aqueu quartier.

Despuei 2015, Marsangues es pas mai capluòc de canton. Es remplaçat per lo canton de Marselha-9 (mai grand) dau noveu Conselh departamentau.

## Toponimia
Valis de Marsanges, 1096 (cart. de Saint-Victor). — Marzaneges, 1113 (idem). — Massanegues, 1278 (acte notarié). — Massaneges, 27 août 1350 (ch. aux arch. municipales). — Massargues, 1332

## Personalitats ligadas a Marsangues
L'escrivan Joan Francés Ros li nasquèt.
Lo Mont Olivet

**Montolivet** es un quartier dau dotzen arrondiment de Marselha.

Montolivet s'atròva sus la riba senèca de Jarret, en fàcia dau quartier dei Chartrós e pròchi de l'estacion de la Forratgiera de la linha 1 dau Mètro.

Lo canton de Marselha Montolivet es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Plan de Padeu

Lo **Plan de Padeu** es un plan en riba de Vèune que l'es bastit dessús lo quartier marselhés de la Poma.
Vèuna

**Vèuna** ò **Evèuna** (*Huveaune* en francés) es un pichòt flume provençau (48 km long) qu'a sa fònt a la Santa Bauma e que desemboca dins lo golf de Marselha, pròchi dei plajas dau Prado, atraversant lo sud de la ciutat marselhesa d'èst en oèst.

### Comunas atraversadas
Var :
* Nans
* Sant Jacariá
Bocas de Ròse :
* Auriòu
* Ròcavaira
* Aubanha
* La Pena d'Evèuna
* Marselha

### Afluents
Vèuna a força de pichots afluents, e un important : *Jarret* (14 km long), que se geta dins Vèuna a Marselha.

### Boca
Despuèi cauques anadas, Vèuna desemboca pas mai dins la mar. Sas aigas son destornadas 2,5 quilometres davans devers una estation d'espurgamen, puei escampadas dins lei calancas (òc !). Vèuna es agotada sus 2 quilometres, e fin finale la boca es emplida d'aiga de la mar. Solamen après de plueias importantas, Vèuna ana a la mar, amb molon de bordilhas que s'espandisson sus las plajas.

### Toponim
Vèuna a donat son nom a la comuna de *La Pena d'Evèuna*.

Lo pichot *Estadi de Vèuna*, a Marselha, era l'ancian estadi de l'Olimpic de Marselha ; n'en demòra una carriera que son nom es la *travèrsa de l'Olimpic*.
Buxeuil (Auba)

**Buxeuil** es una comuna francesa del departament d'Auba e de la region Champanha-Ardena.
## Geografia

Altitud

maxi 312 m

mini 160 m

altitude

maxi 312 m

mini 160 m

Altitud

maxi 312 m

mini 160 m

altitude

maxi 312 m

mini 160 m

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Pichon vilatge d'aperaquí 150 abitants, traversat per la Seine del sud al nòrd, poblada de trueitas.

En 1911, Buxeuil #viure la'n revòlta de las vignerons, e es mercés a aquela revòlta que la appellation "Champagne" i aguèt reconegut.

La glèisa de Buxeuil es de la .

Petit village d'environ 150 habitants, traversé par la Seine du sud au nord, peuplée de truites.

En 1911, Buxeuil vécut la révolte des vignerons, et c'est grâce à cette révolte que l'appellation "Champagne" fut reconnue.

La glèisa de Buxeuil est du .

Pichon vilatge d'aperaquí 150 abitants, traversat per la Seine del sud al nòrd, poblada de trueitas.

En 1911, Buxeuil #viure la'n revòlta de las vignerons, e es mercés a aquela revòlta que la appellation "Champagne" i aguèt reconegut.

La glèisa de Buxeuil es de la .

Petit village d'environ 150 habitants, traversé par la Seine du sud au nord, peuplée de truites.

En 1911, Buxeuil vécut la révolte des vignerons, et c'est grâce à cette révolte que l'appellation "Champagne" fut reconnue.

La glèisa de Buxeuil est du .

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Buxeuil (Endre)

**Buxeuil** es una comuna francesa dau departament d'Endre e de la region dau Centre.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|gaucha||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sant Mauron (Marselha)

**Sant Mauron** es un quartier dau 3en arrondiment de Marselha. Es nomenat en omenatge a Mauron de Marselha, que fuguèt l'Avesque de la ciutat au sègle uechen.

Sant Mauron s'atròva entre la Vileta e la Jolieta. 

Es dins aqueu quartier que s'atròva la Ciutat Fèlix-Pyat, ò *Pargue Bellevue*, una dei coproprietat la pus paura de França.

Lo canton de Marselha Sant Mauron es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.

Es lo canton qu'a lo mai de populacion dau territòri Marselhés
Sant Marcèu (Marselha)

**Sant Marcèu** es un quartier de l'onzen arrondiment de Marselha.

L'etimoligia d'aqueu quartier es pas clara. Si pensa que Sant Marcèu vendria puslèu d'una deformacion dau latin *Castellum Massiliense* puslèu que dau nom *Marcellus*.
La sanctificacion dau nom seria venguda a l'après d'un biais abusiu, tant coma per de quartiers coma Sant Tronc ò Sant Mitre

Aqueu quartier es bastit lòng dau Vèune, en fàcia dau quartier de la Poma, a l'est de la ciutat de Marselha.

Uei, l'autorota A50 dessepera lei dos quartiers

Lo canton de Marselha Sant Marcèu es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Lei Tres Lutz

**Lei Tres Lutz** es un quartier dau dotzen arrondiment de Marselha, a la poncha èst de la vila.

Lo canton de Marselha Lei Tres Lutz es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.

## Toponimia
*Los tras lucz*, 01 août 129 (acte notarié). — *Les Tres Lucs*, 18 juillet 151 (acte aux arch. de al Major). — *Les Tres Lus*, 13 juillet 151 (ibid.). — *Les Tre Luc*, 14 mars 1586 (ibid.). - *Les Treillux, Treilugz*, 1659 (cad. d'Allauch). —*Les Trois Lucz*, 1679 (ibid.). 

En francés, aqueu quartier s'anomena *Les-Trois-Lucs*, per encausa de la pèrda de la cedilha dau c (que s'escriviá *Lei Tres Luç* ) dins lei documents cadastraus d'avans la Revolucion Francesa.
Sant Bartomieu (Marselha)

Sant Bartomieu es un quartier dau quatorzen arrondiment de Marselha.

Maugrat lo fach que fa partida dei Quartiers Nòrd de Marselha, Sant Bartomieu, coma fòrça quartiers marselhés, a totjorn un còr de vilatge pichòt, emai siegue environat d'Ostalàs.

Lo canton de Marselha Sant Bartomieu es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Sant Just (Marselha)

**Sant Just** es un quartier dau tretzen arrondiment de Marselha, encalat entre la Ròsa e lei Chartrós.

Es dins aqueu quartier que s'atròva lo sèti dau Conseu Generau dei Bocas de Ròsa e lo *Dôme*, sala d'espectacle la mai granda de Marselha.

A Sant Just l'es tanben una estacion de la linha 1 dau Mètro.

Lo canton de Marselha Sant Just es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.

Saint-Just (Marseille)
Sant Ginièis (Marselha)

**Sant Giniés** es un quartier dau uechen arrondiment de Marselha.

Es dins aqueu quartier que s'atròva l'Estadi Velodròm, que li jòga l'Olimpic de Marselha.

Lo quartier de Sant Giniés qu'èra a passatemps puslèu un vilar que bordejava lo Vèune es ara vengut un quartier que si l'atròva d'ostalàs d'estanding.

L'estacion Ponch Redon dau Prado de la linha 2 dau Mètro de Marselha permete de rejónher lo quartier.

Lo canton de Marselha Sant Giniés es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
La Poncha Roja

**La Poncha Roja** es un quartier dau uechen arrondiment de Marselha, sus la costiera sud de la ciutat entre la Madraga de Mont Redon e la Vièlha Capèla.

Lo pòrt de la Poncha Roja es lo segond pòrt de léser de Marselha e lei plajas dau quartier son fòrça trevadas d'estiu.

Lo canton de Marselha la Poncha Roja es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.

## Toponimia
< occitan : poncha + roja. Son nom li ven de la color dei bauç que si l'atròvan.
Santa Margalida (Marselha)

**Santa Margalida** es un quartier dau noven arrondiment de Marselha, au sud-est de la ciutat.

A Santa Margalida s'atròva lo Palais d'Espòrt de Marselha e l'un deis mai bèl espitau de la Marselha. L'es tanben lo tèrme de la linha 2 dau Mètro de Marselha.

Lo canton de Marselha Santa Margalida es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Nòstra Dòna dau Mont

**Nòstra Dòna dau Mont** es un quartier dau seisen arrondiment de Marselha. 

Lo quartier es nautor costeja Plan Sant Miquèu e pertaja amb sei bars e restaurants l'ambient festiu que carecteriza aqueu ròdol dau còr de vila marselhés.

Lo Cors Julian, que tòca la plaça de Nòstra Dòna dau Mont èra lo sèti dau mercat de gròs de Marselha, avans que fuguèt desplaçat ais Arnavèus.

Se l'atròva tanben una estacion de la linha 2 dau Mètro Marselhés.

Lo canton de Marselha Nòstra Dòna dau Mont es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Nòstra Dòna de la Gàrdia

La basilica de **Nòstra Dòna de la Gàrdia**, tanben anomenada *Bòna Maire* ò *Vièrja de la Gàrdia*, es un dei monuments màger de la ciutat de Marselha, acrancat a n'un bauç que domina la vila tota, entre lei quartiers dau Rocàs Blanc, d'Endome e de Vauban e a 149 mètres de nautor.

Lo bastiment actuau consagrat lo 5 de junh de 1864 es l'obra de l'arquitèct Enric Esperandieu. Son estile bizantin ramenta la catedrala nòva de la Major, dau mesme arquitèct.

Nòstra Dòna de la Gàrdia, protectriz dei pescadors mai tanben de la populacion marselhesa tota, demòra lo simbòu màger de Marselha.

Lo sèti de Nòstra Dòna de la Gàrdia èra dau temps dei Focèus ja un sèti consagrat a la protectriz dei Massaliòts, Artemís d'Efesa, que fuguèt puei cristanisada e incarnada dins la Vièrja Maria.
EUGA Ardziv

L**'Ententa Union Generala Armènia Ardziv** es un club de fotbòl marselhés fondat en 1924 per lei gents que fugissián lo genocidi e que jòga dins lo campionat de França de Divison d'Onor

Es un dei clubs, ambé la JSA Sant Antòni que representa la comunautat armènia de Marselha.

Aqueu club a la particularitat de far jogar dins son efectiu au mens nòu jogaires eissits de la comunautat armènia ò qu'an de familha armènia.

Son sèti s'atròva dins lo quartier a fòrta populacion d'origina armènia de Bèumont.
JSA Sant Antòni

La **Joventut eSportiva Armènia de Sant Antòni** es un club de fotbòl marselhés fondat en 1953, que s'atròva dins lo quartier de Sant Antòni.

Es un club eissit de la comunautat armènia de Marselha, tant coma aqueu de l'EUGA Ardziv, ambé lo quau pertaja lei mesmei colors, negre e jaune.
Grop Esportiu Consolat

Lo **Grop eSportiu Consolat**, anomenat generalament *GS Consolat*, *Consolat Marselha* ò simplament *Consolat* fondat en 1964 es lo segond club de fotbòl de Marselha.

Son nom li ven de la ciutat populara Consolat, que s'atròva dins lo 15en arrondiment de Marselha, au nòrd de la ciutat focèa.

A l'ora d'ara, jòga lo Campionat de França National, au tresen nivèu ierarquic dau fotbòl francés. Sei colors son lo verd e lo jaune.

De notar que son escut es una represa d'aqueu dau FC Barcelona. Lo drapèu marselhés remplaçant lo drapéu barcelonin e lei raias verdas e jaunas remplaçant leis raias *blaugranas*.

Dempuèi la saison 2018-2019 jòga sus lo nom d**'Athlético Marseille** (*Atletic Marselha*) e pòrta los colors blau e negra.

## Liames extèrnes

* Site oficiau
Gara de Marselha Sant Carles

vinheta|Façada de la gara.

vinheta|L'escalier monumentau.
La **Gara de Marselha Sant Carles**, es la gara de camin de fèrri principala de Marselha.

Es una gara en terme, coma aquelei de París e de Lion, bastida sus d'un plan dins lo còr de vila, au bot dau baloard d'Atenas que rejonhe per un escalier monumentau bastit en 1925 per la mòstra coloniala.

## Vejatz tanben
Allonnes (Maine e Léger)

**Allonnes** es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Leis Olivas

**Leis Olivas** es un quartier dau tretzen arrondiment de Marselha, au nòrd-èst de la ciutat, entre Lo Mont Olivet e lei Tres Lutz.

Lo canton de Marselha leis Olivas es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
Nòstra Dòna Limit

**Nòstra Dòna Limit** es un quartier dau quinzen arrondiment de Marselha.

Come son nom va mòstra, aqueu quartier es lo darrier quartier a la poncha nòrd de Marselha, costejant lo limit de la comuna e Seteme.

Lo canton de Marselha Nòstra Dòna Limit es un dei cantons administratius dau Conseu Generau dei Bocas de Ròse.
José Manuel Balmaceda

**José Manuel Emiliano Balmaceda Fernández** (1840 - 1891) òme politic foguèt president de Chile entre 1886 e 1891.
Saint-Georges-du-Bois

**Saint-Georges-du-Bois** pòt essèr:
* Saint-Georges-du-Bois (Charanta Maritima)
* Saint-Georges-du-Bois (Maine e Léger)
* Saint-Georges-du-Bois (Sarthe)
Olieras

**Olieras** (*Ollières* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Vèire tanben
* Comunas de Var

## Liames extèrnes

## Nòtas
Ribòus

**Ribòus** (*Riboux* en francés) es un vilatge de Provença situat dins lo departament de Var e dins la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. 

Situat dins l'oèst dau departament, Ribòus es un vilatge isolat dau pendís sud de la Santa Bauma. Joís d'un clima mediterranèu refrejat per l'altitud e fa partida dau Pargue Naturau Regionau de la Santa Bauma. L'abitat es dispersat lòng de l'unica rota que permet d'arribar o de sortir dau vilatge. L'existéncia de l'endrech es atestada per diferents documents que permèton de seguir l'evolucion de son toponim : *villa Ribols* en 984, *in Tribols* en 1057, *Ribuls* en 1087, *Ribulus* en 1096 e *Ribols* en 1150. Segon Ernèst Negre, son nom ven dau latin *ripula* ("riba pichona") au loc. plurau *ripulis* ("a lei pichonas ribas"). Segon lei recensaments realizats dempuei la Revolucion Francesa, lo vilatge foguèt totjorn pauc poblat amb un maximom demografic de 79 abitants en 1836. A partir deis ans 1860, la populacion demeniguèt en causa de l'exòdi rurau. Agantèt un minimom de 6 estatjants en 1982. Uei, la populacion es en aumentacion regulara (49 abitants en 2019), probablament en causa dau dinamisme dei comunas vesinas (pargue OK Corral de Cuja...). Pasmens, es totjorn menaçat per la desertificacion.

## Veire tanben

* Comunas de Var
* OK Corral (Bocas de Ròse)
* Pargue Naturau Regionau de la Santa Bauma

## Liames extèrnes

## Nòtas
Trigança

**Trigança** (*Trigance* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. 

Situat dins la vau de Jabron, Trigança es un vilatge rurau que joís d'un clima mediterranèu moderat per l'altitud car lo territòri comunau si tròba entre 630 e  m au dessüs dau nivèu de la mar. Lo borg istoric presenta un abitat concentrat mai existís fòrça ostaus e tenements isolats. Mai de la mitat dau territòri comunau es cubèrt per de seuvas e lei zònas agricòlas o urbanizadas representan mens de 6% de l'utilizacion dei sòus.

La preséncia de l'èsser uman sus lo territòri de Trigança es atestada dempuei l'Edat dau Fèrre. Pasmens, fins a l'Edat Mejana, lei vestigis son rars. La premiera mencion dau vilatge data de 814 dins un document recensant lei possessions de l'Abadiá Sant Victor. Après aquela epòca, un castèu foguèt bastit sus una cima situada a  m d'altitud. En 1252, lo còmte de Provença i aviá de drechs. Au sègle XIV, la senhoriá foguèt atribuida a Joan de Raimondis. Puei, foguèt venduda a divèrseis ostaus de la region. Pasmens, lo castèu gardèt una certana importància car foguèt ocupat en 1746 per l'armada austriana qu'ataquèt Provença durant la Guèrra de Succession d'Àustria.

Durant la Revolucion, la premiera enquista demografica recensèt 701 abitants. Aqueu nombre agantèt un maximom de 816 en 1821 avans de declinar en causa de l'exòdi rurau. La populacion demeniguèt fins a 100 estatjants en 1960. Dempuei aquela data, es en leugiera aumentacion amb 203 abitants recensats en 2019. Dins aquò, lo vilatge es totjorn menaçat de desertificacion en causa de son isolament.

Lo patrimòni culturau dau vilatge illustra son istòria. Son element pus important es lo castèu de Trigança, un castèu medievau dau sègle XII que foguèt restaurat dins leis ans 1960-1970. Leis autrei monuments de remarca son d'edificis religiós, de lavadors, de pònts vièlhs e de fònts publicas.


Vue Trigance.JPG|
Trigance - Eglise Saint Michel.JPG|
Trigance - Chapelle Saint-Roch -1.JPG|
France PACA 83 Trigance 02.jpg|


## Personalitats liadas amb la comuna

* Joan de Raimondis.

## Veire tanben

* Castèu de Trigança.
* Comunas de Var.

## Nòtas e referéncias
Verinhon

**Verinhon** (*Vérignon* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

Lo vilatge si situa a 850 m d'altitud dins lo nòrd de Var a 10 km d'Aups. L'endrech joís donc d'un clima mediterranèu refrejat per l'altitud e lo territòri comunau es cubèrt per una seuva a 99%. Es tanben plaçat lòng de la via romana qu'anava de Riés a Frejús. L'existéncia de Verinhon es mencionada per lo premier còp en 1098 dins un document de l'evescat de Riés. En 1232, es designat coma *castrum* dins un autre document de la diocèsi. Èra un fèu tengut per lei Blacas, benlèu tre lo començament dau sègle XI. I bastiguèron un castèu medievau que foguèt abandonat au sègle XVIII per un castèu pus confortable. Demorèt dins la familha fins a sa venda a l'ostau de Remusat en 1947. Lo vilatge es istoricament pauc poblat dempuei l'aparicion dei recensaments. Lo maximom demografic foguèt enregistrat en 1856 amb 130 abitants. Dempuei lo començament de l'exòdi rurau, conoís un procès de desertificacion amb solament 9 estatjants en 2019.

Au nivèu culturau, lei dos edificis pus importants son lei roïnas dau castèu medievau, principalament edificat durant lo sègle XIII, e lo castèu pus modèrne bastit au sègle XVIII. Quauquei capèlas, una glèisa dau sègle XIII e un dolmèn dau Calcolitic complètan aquel ensemble.


Vérignon Vieux Château 2012a.JPG|
Vérignon Château 2012.JPG|
Vérignon02.jpg|


## Veire tanben

* Comunas de Var.
* Ostau de Blacas.

## Nòtas e referéncias