Arthur C. Clarke

Sir **Arthur Charles Clarke**, o **Arthur C. Clarke**, nascut lo 16 de decembre de 1917 a Minehead en Somerset al Reialme Unit e mòrt lo 19 de març de 2008 a Colombo au Sri Lanka, es un escrivan de sciéncia-ficcion e inventor  britanic.

Utilizèt de pseudonims coma Charles Willis e E.G. O'Brien.

## Biografia
Arthur Clarke nasquèt a Minehead, en Somerset. Serviguèt dins la Royal Air Force, pendent la Segonda Guèrra Mondiala, coma especialista en radar abans d’obtenir son diplòma a l’Universitat de Londres. Clarke comencèt a vendre d'istòrias de sciéncia-ficcion dempuèi son passatge dans la RAF, mas trabalhèt brèvament coma redactor adjunt dins la revista *Science Abstracts* abans de se consacrar a l’escritura al temps plen dempuèi 1951. Foguèt president de la British Interplanetary Society, la societat interplanetària britanica e membre del *Underwater Explorers Club*, lo club dels explorators sosmarins.

Pendent la Segonda Guèrra Mondiala, participèt a l’elaboracion del sistèma d’alèrta radar que contribuguèt fòrça al succès de la Royal Air Force pendent la batalha d'Anglatèrra.

La celebritat li ven amb son libre *[[2001, una odissèa de l'espaci (libre)|2001, una odissèa de l'espaci]]*. Lo 22 d'avril de 1964, Clarke encontrèt en efècte lo realizator Stanley Kubrick al restaurant Trader Vic's del Plaza Hotel de Nòva York. E dins aquel encontre los dos òmes decidiguèron de trabalhar ensems sul projècte. Lo film es fondat sus la novèla *[[La Sentinèla (Clarke)|La Sentinèla]]* que Clarke transformèt en roman a l’epòca que Stanley Kubrick ne tirava un film. Las doas versions difèron léeugièrament l’una de l’autre.

Son òbra comporte fòrça autres libres, coma la sarià dels *Rama* e las seguidas de *2001*.

Sa contribucion scientifica mai importanta es de segur lo concèpte de satellit geostacionari desvolopat, ara, pels satellits de telecomunicacions que propausèt dins un article de Wireless World en 1945 e mai tard l’utilizacion de platas-formas de satellits per l’observacion de la Tèrra. 

Retirat dempuèi 1956 al Sri Lanka, i demorèt lo rèsta de sa vida. Foguèt anoblit per la reina Elisabèt II en 1998. L'installacion de cabussada que possedava foguèt destruïda pel tèrratrem del 26 de decembre de 2004.

Lo 10 de setembre de 2007, alara que podava se deplaçar pas pus qu’en cadièra rodanta a causa de las sequèlas d'una poliomieliti, envièt dempuèi lo Sri Lanka un messatge de felicitacions pel susvol per la sonda Cassini del satellit de Saturne Japet. Aquel evenement representa per el una referéncia a son roman *2001, una odissèa de l'espaci*.

## Òbras

### Cicles
#### ''La Trilogia de l’espaci''
# *Sands of Mars* 1951 (Los Sables de Mart)
# *Islands in the Sky* 1952 (Las Illas de l'espaciu)
# *Earthlight* 1955 (Lutz de Tèrra)

#### ''L’Odissèa de l’espaci''
# *2001 : A Space Odyssey* 1968 (2001, una odissèa de l'espaci)
# *2010 : Odyssey Two* 1982 (2010 : Odissèa dos)
# *2061 : Odyssey Three* 1988 (2061 : Odissèa tres)
# *3001 : The Final Odyssey* 1997 (3001 : l'Odyssèa finala)

#### ''Rama''
# *Rendez-vous with Rama* 1973; (rendètz-vos amb Rama)
Prèmis: Nebula (melhor roman),  British Science Fiction, John Wood Campbell Memorial e Locus (melor roman, 1974)
# *Rama II* (amb Gentry Lee) 1989 
# *The Garden of Rama* (amb Gentry Lee) 1991 (Lo Jardin de Rama) 
# *Rama Revealed* (amb Gentry Lee) 1993 (Rama revelat)

#### ''Basa Venus''
# *Breaking Strain* 1987 (amb Paul Preuss) (Punt de rompadura)
# *Maelström* 1988 (amb Paul Preuss)
# *Hide & Seek* 1989 (amagatada)
# *The Medusa Encounter* 1990 (L'encontra amb Medusa)}
# *The Diamond Moon* 1990 (La Luna de diamant)
# *The Shining Ones* 1991 (Los essères brilhants)

#### ''L'Odissèa del temps''
# *Time's Eye* (amb Stephen Baxter) 2003 (L'Uèlh del temps)
# *Sunstorm* (amb Stephen Baxter) 2005 (tempèsta solara)
# *Firstborn* (amb Stephen Baxter) 2007 (Los Primièrs Nascuts)

### Romans isolats
* *Prelude to Space* 1951 (Preludi a l’espaci)
* *Childhood’s End* 1953 (La fin de l'enfança)
* *The Deep Range* 1954 (Los camps del fons)
* *The City and the Stars* 1956 (La Ciutat e las estelas)
* *A Fall of Moondust* 1961 (una casuda de polsa de Luna) T1
* *A Fall of Moondust* 1961 (una casuda de polsa de Luna) T2
* *Dolphin Island* 1963 (L’illa dels daufins)
* *Imperial Earth* 1975 (La Tèrre imperiala)
* *The Fountains of Paradise* 1978 (Las Fonts del paradís)
* *The Songs of Distant Earth* 1987 (cants de la Tèrra luenchenca)
* *Cradle* (amb Gentry Lee) 1987 (Lo bèrç)
* *The Ghost from the Grands Banks* 1990 (Le fantauma vengut del pregondor)
* *The Hammer of God* 1993 (Lo martèl  de Dieu) 
* *Richter 10* (amb Mike McQuay) 1996 (10 sus l'escala de Richter)
* *The Trigger (amb Michael P. Kube-McDowell) 1999 (Lo desenclavador)
* *The Light of Other Days* (amb [[Stephen Baxter]]) 2000 (La lutz dels autres jorns)
* *The Web Between The Worlds* (amb Charles Sheffield) 2001 (Lo ligam entre los Mondes)
* *The Last Theorem* (amb Frederik Pohl) 2008 (Lodarrièr teorèma)

=== Recuelhs ===
* *The other side of the sky* 1958 (L'autre constat del cèl)
** *Refugee* (Lo Refugiat)
** *The other side of the sky* (L'autre constat del cèl)
** *Security check * (Contraròtle de Securiat)
** *Venture to the moon' (Se riscar sus la luna)
** *Publicity campagn* (Campanha publicitária)
** *All the time in the world* (Tot lo temps del Mond)
** *Cosmic Casanova* (Casanoca Cosmic)
** *The songs of distant earth* (Los sons de la Tèrra luenchenca)
** *The reluctant orchid* (L'Orquidèa retissenta)
** *Encounter at dawn* (Encontra a l'alba)
** *«If i forget thee, oh Earth…»* (*«Se t'oblidariás, ò Tèrra…»*)
** *Patent Pending * (En espèra de brevet)
** *Transience* (Evanescent)
** *The star* (L'estela)

* *Reach for tomorrow*, 1956 (Tocar l'endeman)

* *The Nine Billion Names of God 1967 (Los Nòu miliard noms de Dieu)
que
** *La Sentinèla*

* *The Wind from the Sun* 1972 (Lo Vent vengut del solelh)

* *At the Mountains of Murkiness* 1940 (Per las montanhas sorneirosas)

Gaireben totas las novèlas son acampadas dins lo libre *The Collected Stories of Arthur C. Clarke*}} (2001).

=== Tèxtes fòra de la ficcion ===
* *Exploration of Space * (L'exploracion de l'Espace), obratge utilizat per [[Wernher von Braun]] per convéncer lo president [[John Fitzgerald Kennedy|John F. Kennedy]] d'anar sus la Luna
* *July 20, 2019* (Lo 20 de julher de 2019)
* Doas autobiografias: *Ascent to Orbit*}} autobiografia scientifica e *Astounding Days* autobiografia de sciéncia-fiction. 
* *The Treasure of the Great Reef* ('Le Tresaur del grand estèu)  Arthur C. Clarke que practicava la cabuçada conta la descobèrta d'una epava cargada d'argent e son expleitacion arqueologica.

== Omenatges ==
* Un [[asteroïde]] pòrta son nom: [[(4923) Clarke]]
* Un [[dinosaure]] foguèt nomenat Serendipaceratops arthurcclarkei}}
* L’[[orbita geostationara]] es aussi nomenada *orbita de Clarke''

## Nòtas e referéncias


## Annèxes

### Ligams extèrnes
*  Arthur C. Clarke - Article de l'enciclopedia en linha Noosfere
*  Arthur C Clarke talks about the Cassini mission - Arthur C. Clarke a Sri Lanka, en setembre de 2007 : felicita l’equipa de la sonda Cassini pel susvol de Japet, YouTube
*  Sir Arthur C Clarke 90th Birthday reflections - Arthur C. Clarke a Colombo, Sri Lanka, en dacembre 2007, pel seu 90 aniversari, YouTube