open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anaa

**Anaa** es una comuna polinesiana, situada dins la collectivitat d'otramar de la Polinesia Francesa sus l'archipèla de las Illas Tuamotu e de Gambier.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Bèstia dau Vacarés

**La bèstia dau Vacarés**  (*La bèstio dóu Vacarés* en nòrma mistralenca) es un roman de l'escrivan provençau de lenga occitana e tanben gardian Josèp d'Arbaud e son òbra mai famosa.

## Sinòpsi

D'Arbaud d'inclús dedins la narracion au començament : * [...] vers 1904, aviáu per baile gardian, en tèsta de ma manada, sus lo terraire de Caban, ailalín dau Grand Ròse, Pèire Recolin, dich lo Lòng Tòni*. Aqueu Lòng Tòni, sens ges d'instruccion, possedís un manescrich que lega a d'Arbaud a sa mòrt en 1912. Es un testimoniatge contat a la premiera persona per Jaume Robaud, un gardian dau sègle XV, qu'a agut l'escasença de reçaupre una bòna educacion. E son testimoniatge subre son aventura estrània : lo rescòntre amb un èstre fantastic au fisic de satire que comença per prendre per un diable mai que lèu explica èstre en vertat un mieg dieu de l'antiquitat forçat de venir acabar sa fugida dins lei paluns dau Vacarés. Lo roman se centra subre aqueu rescòntre entre antiquitat e crestiantat.

## Bibliografia
*d'Arbaud, Joseph. *La Bête du Vaccarès*. París : Grasset, 1985. Edicion bilinga, francés-provençau (en grafia mistralenca).

## Liame extèrne
* Edicion en format PDF sus lo site de la Tor Magna

## Nòtas
Grigny

**Grigny** pòt essèr:
* Grigny, una comuna d'Essonne
* Grigny, una comuna de la metropòli de Lion
* Grigny, una comuna del Pas de Calais
Héricourt (Pas de Calais)

**Héricourt**  es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Léchelle

**Léchelle** pòt èsser:

* Léchelle, comuna francesa deu Pas de Calais
* Léchelle, comuna francesa de Sèina e Marna

## Veire tanben

:L'Échelle, comuna francesa dels Ardennes
: Échelle : pagina d’omonimia
: Les Échelles : comuna francesa de Savoie
:L'Échelle, anciana comuna francesa de la Marna, uèi integrada dens Montmirail
:L'Échelle-Saint-Aurin, comuna francesa de la Somme

: Jean Léchelle, general francés
Coupé-décalé

Lo **coupé-décalé** es una dança apareissuda  dins la comunautat evoriana de França (e subretot de París ) au començament de las annadas 2000  puei tornat en Còsta d'Evòri ; un de sei màger grop fondator es *[[La Jet set]]*.

Lo nom, compausat dau mot francés *coupé* (de "copat"), ven de la similaritat fonitica ambé la vila d'Akoupé, de cultura Atyé (a l'origina culturala d'aquesta dança). En mai d'aquò, en nouchi (francés popular de Còsta d'Evòri) *coupé* vòu dire "enganar, raubar" e *décaler*, "fugir".
Ustra

L**'ustra** o **ústria** (**peirostion** a Seta) es un animal invertebrat del grop dels molluscs, mai presisement lamellibranquis, e son del sosgrop dels bivalvas (qu'a doas valvas). Aquelas son gaireben circularas e inegalas, e de divèrsas formas. I a diferentas espècias, e apartenon al genere *Ostrea*. Son de molluscs marins. Las ustras vivon aderidas als rocs e son comestiblas e apreciadas. 

Qualques sospècias son capablas de produire de pèrlas amb lo temps. Aquelas se forman a partir de particulas que sedimentan dins l'ustra e que amb lo temps donan una pèira preciosa. I a diferents tipes de pèiras segon lo sediment acumulat.
Diagrama de Gantt

Lo **diagrama de Gantt** es una aisina utilizada (sovent en complement d'un malhum PERT) en ordenançament e gestion de projècte e permetent de visualizar dins lo temps las divèrsas tascas ligadas compausant un projècte (s'agís d'una representacion d'un graf connèxe, valuat e orientat). Permet de representar graficament l'avançament del projècte...

Lo concèpte foguèt desvolopat per Henry Laurence Gantt, engenhaire estatsunian, vèrs 1910.

## Enjòcs del diagrama de Gantt

Aquela aisina respond a dos objectius: planificar d'un biais optimal e tanben comunicar sus la planificacion establida e las causidas qu'impausa. Lo diagrama permet:
* de determinar las datas de realizacion d'un projècte,
* d'identificar los marges existissent sus qualques tascas,
* de visualizar d'un sol còp d'uèlh lo retard o l'avançament dels trabalhs.

Lo diagrama de Gantt resòlv pas totes los problèmas, en particular se cal planificar de fabricacions que venon en concurréncia per l'utilizacion de cèrtas ressorsas de l'entrepresa. Dins aquel cas, es necessari d'utilizar d'algoritmes pus complèxes eissits de la recèrca operacionala e de la teoria de l'ordenançament. Pasmens, es sovent possible de trobar de solucions satisfasentas en aplicant simplament de règlas de prioritat euristicas. Lo metòde consistís a plaçar las tascas a efectuar dins lo diagrama de Gantt dins l'òrdre definit per la prioritat e prenent en compte de ressorsas encara disponiblas. Las règlas mai correntas son:
* prioritat a la realizacion de las fabricacions que lor data de liurason es pus prèpa, 
* prioritat a la primièra comanda arribada,
* prioritat a las fabricacions que lor durada totala es pus corta,
* prioritat a las fabricacions qu'utilizan mens de ressorsa critica,
* prioritat a las fabricacions que dispausan del minimum de marge global.

## Biais d'utilizacion del diagrama de Gantt

Dins un diagrama de Gantt se representa:
* en abscissa las unitats de temps (exprimidas en mes, en setmana o en jorn) 
* en ordenada los diferents pòstes de trabalh (o las diferentas tascas) 

center

La durada d'utilizacion d'un pòste de trabalh (o la durada d'execucion d'una tasca) es materializada per una *barra orizontala*. Es tanben frequent de materializar, per de *flèchas*, los ligams de dependéncia entre las tascas (la flècha liga la tasca precedenta a la tasca seguenta). Dins la practica, e a la diferéncia del PERT, lo diagrama de basa es sovent completat en linha per la lista de las ressorsas affectadas a cada tasca e mai indicators, foncion de la carga o del delai, permetent de ne seguir l'avançament.

## Las datas al mai leu e al mai tard

Concernissent los delais, GANTT permet de determinar las datas al mai leu, que se pòt començar una operacion, e al mai tard, data mai desfavorabla mas que metrà pas lo projècte en perilh. Las datas al mai tard son las datas de vigilar dins un projècte.

## Logicials informatics pels diagramas de Gantt
* Asta Powerproject
* GanttProject (logicial liure)
* Genius Planner inclusís dins (Genius Project)
* Microsoft Project
* Planner (logicial liure)
* Smart Draw
* VisualProjet

## Vejatz tanben
### Articles connèxes
* PERT
* Diagrama de cicle
PERT

Lo metòde **PERT** (acronim en anglés per *Program* o *Project Evaluation and Review Technique*) o **Tecnica de revision e evaluacion de programas**, es un metòde convencional utilizat en gestion de projècte. Es censat èsser capable de representar e d'analisar de biais logic las tascas e lo malhum de las tascas de realizar dins un projècte. Es una aisina de gestion de la qualitat. Aquela tecnica es un modèl per l'administracion e la gestion de projèctes inventada en 1958 pel burèl dels projèctes especials de la marina dels Estats Units del Departament de Defensa dels Estats Units d'America dins l'encastre del projècte de missil balistic mobil lançat dempuèi un sosmarin. Aquel projècte èra una responsa dirècta a la crisi del Sputnik.

Lo **diagrama PERT** es una aisina de representacion grafica permetent de veire las sequéncias logicas d'activitats que cal realizar fins que s'acabe un procès productiu: un plan de trabalh, una accion, un programa, eca. Aquela aisina permet de realizar una planificacion complèta e ordenada de las accions, d'identificar las interrelacions logicas entre las diferentas activitats necessàrias e d'identificar los camins critics dins la realizacion d'un plan de trabalh.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben
* Bernard Roy, Conceptor en 1958 del Metòde MPM (desvolopat al sen de la Stat SEMA-METRA ) que presenta d'autres avantatges a respècte del sistèma PERT.

### Articles connèxes

* Organizacion scientifica del trabalh (OST)
* Diagrama de Gantt
* Gestion de la qualitat
* Diagrama de cicle
* Metòde de la cadena critica
* GanttProject, logicial liure permetent de realizar lo malhum de PERT

### Ligams extèrnes

* Las tecnicas de planificacion
* Corses suls malhums PERT
* PDF suls malhums logics Comparason dels malhums PERT e PDM.
* Metòde MPM: Metòde dels potencials METRA (de Bernard Roy)
Villa Alemana

vinheta|228px|drecha|Escut de la vila de ''Villa Alemana''
**Villa Alemana** qu'ei ua vila chilena. Sa populacion qu'èra estimada a 122 806 abitants en 2002. Sa superfícia totau qu'ei de 97 km².

## Referéncias
* 

## Ligam extèrne
* Vila de Villa Alemana (espanhòl)
Serge Letchimy

**Serge Letchimy**, nascut lo 13 de genièr 1953 a Gros-Morne, qu'ei òmi politic matiniqués partisan de l'autonomia deu son país e engatjat dens lo jòc politic francés com cónsol de Fort-de-France enter 2001 e 2010, puei com deputat de Martinica e preseident deu Conselh regional de Martinica desempuish 2010.

Doctor en urbanisme de l'Universitat de la Sorbona, qu'ei estat cap d'enterpresa abans de perseguir ua carriera estrictament politica.

Lo 7 de heurèr que ho a l'origina d'un incident màger a l'Assemblada Nacionau Francesa en questionant lo ministre Clause Guéant, mi,istre de l'interior deu govern deu purmer ministre François Fillon sus sa declaracion implicant que totas "las nacions no' valen pas".
Maillé (Vendèa)

**Maillé** es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 


## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
*  - ''.
## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lhuecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams internes
### Liams externes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Arrondiment de Nerac

L’**arrondiment de Nerac** ei ua division administrativa francesa situada dens la region de Navèra Aquitània e lo departament d’Òut e Garona. Estot creat en 1800 damb 5 cantons. Estot espandit lo 5 de setémer de 1807 damb los cantons de Castèlgelós e Damasan. Deu 10 de setémer de 1926 au 1èr de junh de 1942 estot suprimit e partatjat enter los arrondiments d'Agen e de Marmanda.

## Composicion
### Avant 2015
L'arrondiment se compausava de 7 cantons:
* canton de Castèlgelós
* canton de Hoalhés
* canton de Nerac
* canton de Francescàs
* canton de Damasan
* canton de Lavardac
* canton de Mesin

### Dempuèi la refòrma cantonala aplicada en 2015
La composicion e lo nombre de comunas de l'arrondiment a pas cambiat e demòra de 58. I a pas agut de fusion de comunas (escrit en 2020) e an pas modificat la plaça de cada comuna per l'ajustar a una intercomunalitat.
Edward de Bono

thumb|right|Edward de Bono (1994)

**Edward de Bono** (nascut lo 19 mai de 1933 a Malta) es un psicològ, un mètge e un especialista en sciéncias cognitivas. 

Conegut subretot per son concèpte de pensada laterala.

Intervenent coma consultant prèp de grandas companhiás (coma Coca-Cola o Ericsson) o d'òmes politics, aplica sos metòdes e lor fa trobar de solucions originalas als problèmas que se li confisa. S'apuèja subretot sus de tecnicas de creativitat qu'inventèt en utilizant sus de resultats de las neurosciéncias, e que permeton de sortit la soscassa dels condicionaments de l'abitud. Sas tecnicas son relativament simples d'usatge e d'una bona eficacitat practica.

## Jòc
* Lo jòc de l'L, aplicacion simple de la pensada laterala e de tactica cognitiva.
* 3 spot game, una autre aplicacion encara mai simple.

## Òbras publicadas
Libres d'Edward de Bono publicats en lenga anglesa:

* *The Use of Lateral Thinking* (1967) , introduccion de l'expression *[[pensada laterala|lateral thinking]]*
* *New Think* (1967, 1968) 
* *The Five-Day Course in Thinking* (1968), apparicion del L game
* *The Mechanism of the Mind* (1969), Intl Center for Creative Thinking 1992 reprint: , 
* *Lateral Thinking: Creativity Step by Step*, (1970), Harper & Row 1973 paperback: ,
* *The Dog-Exercising Machine* (1970)
* *Technology Today* (1971)
* *Practical Thinking* (1971)
* *Lateral Thinking for Management* (1971)
* *Po: A Device for Successful Thinking* (1972), , creacion del tèrme ''Po''
* *Children Solving Problems* (1972) 
* *Po: Beyond Yes and No* (1973), ,
* *Eureka!: An Illustrated History of Inventions from the Wheel to the Computer* (1974)
* *Teaching Thinking* (1976)
* *The Greatest Thinkers: The Thirty Minds That Shaped Our Civilization* (1976), ,
* *Wordpower* (1977)
* *The Happiness Purpose* (1977)
* *Opportunities: A handbook for business opportunity search* (1978)
* *Future Positive* (1979)
* *Atlas of Management Thinking* (1981)
* *De Bono's Course in Thinking* (1982)
* *Learn-To-Think: Coursebook and Instructors Manual* (1982),  co-authored with Michael Hewitt-Gleeson and co-founder of the School of Thinking
* *Tactics: The Art and Science of Success* (1985)
* *Conflicts, A better way to Resolve them* (1985)
* *Masterthinker's Handbook* (1985)
* *Six Thinking Hats* (1985)  (1987) 
* *I Am Right, You Are Wrong: From This to the New Renaissance: From Rock Logic to Water Logic* (1990) 
* *Six Action Shoes* (1991)
* *Handbook for the Positive Revolution* (1991) 
* *Serious Creativity: Using the Power of Lateral Thinking to Create New Ideas* (1992)  
* *Sur/Petition* (1992)  
* *Teach Yourself How to Think* (1995)
* *How to Be More Interesting* (1998)
* *Simplicity* (1999)
* *Thinking in the New Millennium* (1999)
* *Why I Want To Be King of Australia* (1999)
* *How to Have A Beautiful Mind* (2004)
* *Six Value Medals* (2005)
* *H+ (Plus): A New Religion* (2006)

## Vejatz tanben
### Articles connèxes
* Pensada laterala

### Ligams extèrnes
*  Site Oficial
Moussey (Vòges)

**Moussey** es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
## Geografia

thumb|left|Vist sus la gl&egrave;isa
Moussey es la una de las municipalitats en avent apertengut al abbaye de Senones, de contunh a la Principaut&eacute; de Salm fins a la Revolucion Francesa.

Lo nom de Moussey vendri&aacute; de *Monticellus*, pichon mont. Lo vilatge es n'efi&egrave;ch sus una pichona &eacute;minence al p&egrave; #que flueix un ruisseau #que lo cors f&ograve;r&ccedil;a rapid ne merita plan lo nom de Rabodeau (en latin, *rapidus aqua*).

Lo vilatge de Moussey es lo darri&egrave;r lu&ograve;c viscut de la vall&eacute;e e per lududes s'acced&iacute;s al caulet de Pray&eacute;, en portant al Donon e al Alsace. Se p&ograve;t tanben prene lo caulet del Hantz en seguent la vall&eacute;e del Fosse, afluent esqu&egrave;rra del Rabodeau.

Lo b&ograve;sc ocupa una part importanta del territ&ograve;ri communal, sustot en las pendentas abruptes #que voregen las vall&eacute;es. Cap a l'&egrave;st, a lo-dessus de 900 m&egrave;tres d'altitud, daissa lo lu&ograve;c a chaumes.

thumb|left|Vue sur l'église
Moussey est l'une des communes ayant appartenu à l'abbaye de Senones, puis à la Principauté de Salm jusqu'à la Révolution Française.

Le nom de Moussey viendrait de *Monticellus*, petit mont. Le village est en effet sur une petite éminence au pied de laquelle coule un ruisseau dont le cours très rapide mérite bien le nom de Rabodeau (en latin, *rapidus aqua*).

Le village de Moussey est le dernier lieu habité de la vallée et par lui on accède au col de Prayé, menant au Donon et à l'Alsace. On peut aussi rejoindre le col du Hantz en suivant la vallée du Fosse, affluent gauche du Rabodeau.

La forêt occupe une part importante du territoire communal, notamment dans les pentes abruptes qui bordent les vallées. Vers l'est, au-dessus de 900 mètres d'altitude, elle laisse la place à des chaumes.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Remoncourt (Vòges)

**Remoncourt** es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
## Geografia

Remoncourt Es una municipalitat rurala dintre Vittel e Mirecourt, traversada per la Saule, un afluent esqu&egrave;rra del Madon.

Remoncourt est une commune rurale entre Vittel et Mirecourt, traversée par la Saule, un affluent gauche du Madon.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Jol Ancian Regim, Remoncourt &egrave;ra lo banc d'una pr&eacute;v&ocirc;t&eacute;.

Sous l'Ancien Régime, Remoncourt était le siège d'une prévôté.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
George Pólya

**George (György) Pólya**, nascut a Budapèst (Ongria) lo 13 de decembre de 1887 e mòrt a Palo Alto (Estats Units d'America) lo 7 de setembre de 1985, es un matematician estatsunian d'origina ongresa. 

Aprèp d'estudis secondaris classics, foguèt admés en 1905 a l'Universitat de Budapèst que passèt del drech, a la lingüistica, a la filosofia, e fin finala a la fisica e a las matematicas. En 1910-1911 èra a l'Universitat de Viana puèi tornèt a Budapèst per un doctorat de Matematicas, e demorèt a Göttingen puèi a París en 1914. Acceptèt alara un pòste a l'Escòla Politecnica Federala de Zuric (EPFZ) prèp de Hurwitz. Passèt en 1924 entre Oxford e Cambridge, e venguèt professor a l'EPFZ en 1928. 

Avent demorat als Estats Units d'America en 1933, decidèt en 1940 d'i demorar e foguèt fin finala recrutat a Stanford. Acabèt lo *How to solve it* a partir d'una premièra version en alemand, sus una apròcha euristica de las matematicas basada sus la resolucion de problèmas, dins un estil "far per comprendre". 

Tornèt en Ongria sonque en 1967.

Sas òbras son de dos òrdres: 
* de resultats nombroses e importants sus las serias, la teoria dels nombres, la combinatòria (amb per exemple las aplicacions en fisica e en quimia), e las probabilitats, subretot sus las marchas aleatòrias, 
* al mens quatre obratges per una pedagogia matematica de descobèrta per construccion basada suls metòdes de resolution dels problèmas, en reaccion, sembla, als metòdes utilizats al licèu.

## Bibliografia
* Gerald L. Alexanderson (dir.), *The Random Walks of George Polya*, The Mathematical Association of America, 2000 

* Polya G. :  *How to solve it*, 1957 .

## Vejatz tanben
### Articles connèxes

### Ligams extèrnes
*  Nòta biografica
*  ''How to solve it''
Sainte-Barbe (Vòges)

**Sainte-Barbe** es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
## Geografia

Santa-Barba es una municipalitat del departament dels V&ograve;ges, situada sus las contra-f&ograve;rts del mass&iacute;s dels V&ograve;ges. S'estend sus 30,4&nbsp;km2, en granda part cob&egrave;rts de b&ograve;sques.

Lo vilatge se situa a 350m d'altitud e lo ponch culminant de la municipalitat es a 476m.

Es sus la municipalitat de Santa-Barba #qu'a situat la font de la Belvitte (un afluent de la Mortagne). 

Sainte-Barbe est une commune du département des Vosges, située sur les contre-forts du massif des Vosges. Elle s'étend sur 30,4&nbsp;km2, en grande partie couverts de forêts.

Le village se situe à 350m d'altitude et le point culminant de la commune est à 476m.

C'est sur la commune de Sainte-Barbe qu'est située la source de la Belvitte (un affluent de la Mortagne). 

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Gorgon (Vòges)

**Saint-Gorgon** es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
## Geografia

Sant-Gorgon es suls marges del Arent&egrave;le.

Saint-Gorgon est sur les rives de l'Arentèle.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Lo nom de la municipalitat ven de Gorgonius, soldat romain martyris&eacute; a Gr&egrave;cia, #que lo c&ograve;rs n'a #&egrave;sser portat en 765 pel avesque de M&egrave;tz Chrodegang.

L'implantacion romaine a testificat per la pres&eacute;ncia d'una via romaine (camin Sondrot).

Le nom de la commune vient de Gorgonius, soldat romain martyrisé en Grèce, dont le corps a été ramené en 765 par l'évêque de Metz Chrodegang.

L'implantation romaine est attestée par la présence d'une voie romaine (chemin Sondrot).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Léonard (Vòges)

**Saint-Léonard** es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
## Geografia

La municipalitat de Sant-L&eacute;onard ocupa un territ&ograve;ri alongat, traversat en lo sieu centre per la Meurthe en aval de Anould e en amont de Saulcy. Lo sieu ponch en culminant es a la si&aacute; punta occidentala, pr&egrave;s de La Houssi&egrave;re, en lo mass&iacute;s del Nautor Jacques.

Los caserius e de separacions se nomenan La Bellegoutte, Contramoulin, Girompaire, Sarupt, Mardichamp, Claingoutte e Van&eacute;mont. Es pr&egrave;s del caulet de Van&eacute;mont #que nais lo Taintrou&eacute; abans de traversar Taintrux.

Sant-L&eacute;onard a connectat dins lo vilatge de Mandray pel masatge caseriu de Mardichamp.

La commune de Saint-Léonard occupe un territoire allongé, traversé en son centre par la Meurthe en aval d'Anould et en amont de Saulcy. Son point culminant est à sa pointe occidentale, près de La Houssière, dans le massif du Haut Jacques.

Les hameaux et écarts se nomment La Bellegoutte, Contramoulin, Girompaire, Sarupt, Mardichamp, Claingoutte et Vanémont. C'est près du col de Vanémont que naît le Taintroué avant de traverser Taintrux.

Saint-Léonard est reliée au village de Mandray par le hameau de Mardichamp.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Lo vilatge a #&egrave;sser fondat al  per un discipol de Sant D&eacute;odat.

Lo 3 niv&ocirc;se de l'an II, #prene lo nom de L&eacute;onardmont.

Dynamit&eacute; Pels Alemands &ccedil;&ograve; 10 de novembre 1944, lo p&ograve;ble a #&egrave;sser reconstruit sus un mod&egrave;l mai a&eacute;r&eacute;.

Le village a été fondé au  par un disciple de Saint Déodat.

Le 3 nivôse de l'an II, il prit le nom de Léonardmont.

Dynamité par les Allemands le 10 novembre 1944, le village a été reconstruit sur un modèle plus aéré.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Vallier (Vòges)

**Saint-Vallier** es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Lo nom del p&ograve;ble, *Sant Valley*, a testificat dempu&egrave;i 1421. Se tr&ograve;ba de contunh *Sant Valey* en 1433, *Sainct Valley* en 1481, *Sainct Valer* en 1505, *Sant Vallier* en 1594, *Sainct Valli&eacute;* en 1664, *Sant Valli&egrave;re* en 1711, *Sant Vallier* en 1722. De Sant Val&egrave;re, martir al .

Sant-Vallier d&eacute;pendait de la pr&eacute;v&ocirc;t&eacute; de Dompaire e del bailliage de Vosge, de contunh del bailliage de Darney dempu&egrave;i 1751. 
A l'esperital, la municipalitat d&eacute;pendait del doyenn&eacute; de Jorxey.

De 1790 a l'an IX, Sant-Vallier fasi&aacute; ja partida del costat de Dompaire, alavetz inclus en lo district de Mirecourt.

Le nom du village, *Saint Valley*, est attesté dès 1421. On rencontre ensuite *Saint Valey* en 1433, *Sainct Valley* en 1481, *Sainct Valer* en 1505, *Saint Vallier* en 1594, *Sainct Vallié* en 1664, *Saint Vallière* en 1711, *Saint Vallier* en 1722. De Saint Valère, martyr au .

Saint-Vallier dépendait de la prévôté de Dompaire et du bailliage de Vosge, puis du bailliage de Darney dès 1751. 
Au spirituel, la commune dépendait du doyenné de Jorxey.

De 1790 à l’an IX, Saint-Vallier faisait déjà partie du canton de Dompaire, alors inclus dans le district de Mirecourt.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Aboncourt-Gesincourt

**Aboncourt-Gesincourt** es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Aquel vilatge a #aver de senhors de lo sieu nom; en un t&iacute;tol de 1150 #que pausa a l'archiu d&eacute;partementales de l'Anautita-Sa&ocirc;ne, se tr&ograve;ba mencionat *Albericus de Abuncurlis*. ( *Glanures* De Ch. Longchamps 2.)

La t&egrave;rra de Aboncourt appartenai a , a la familha Sonnet e , al comte de Verton. En 1789, i avi&aacute; possedit pel Sr. Guy de Lambrey, #que l'ac avi&aacute; aquerida del senhor de Neurey.

Ce village a eu des seigneurs de son nom; dans un titre de 1150 qui repose aux archives départementales de la Haute-Saône, on trouve mentionné *Albericus de Abuncurlis*. ( *Glanures* de Ch. Longchamps 2.)

La terre d'Aboncourt appartenai au , à la famille Sonnet et , aux comte de Verton. En 1789, elle était possédée par M. Guy de Lambrey, qui l'avait acquise du seigneur de Neurey.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Brion

**Brion** pòt essèr:

* Brion, ua comuna d'
* Brion, ua comuna d'
* Brion, ua comuna d'
* Briòn, ua comuna de 
* Brion, ua comuna de 
* Brion, ua comuna de  
* Brion, ua comuna d'

* Brion, ua anciana comuna de
Nalliers (Vendèa)

**Nalliers** es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
## Geografia

### Comunas vesinas


    400px|left||Distanças e posicion relativa 
    


## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
*  - ''.
## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lhuecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams internes
### Liams externes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Estereotipe

Los **estereotipes** son un ensems d'imatges mentals e de construccions linguisticas fruch del patrimòni cultural e d'un ensems de prejutjats e d'actituds aqueridas. Simplificant la realitat fins a venir aisinas que nos la fa mai comprensibla. Los estereotipes son fòrça necessaris per la socializacion, es a dire, pel desvolopament e l'integracion al mitan dels individús que d'una autra mena seriá agressiu, desconegut, incomprensible, en definitiva, insuportable.

## Istòria
Lo primièr autor qu'utilizèt lo tèrme d*'estereotipe* es Walter Lippmann dins *Public Opinion*, editat en 1922, los definissent coma imatges mentals en epigraf del capítol *The world outside and the pictures in our heads*, los caracterizant alara coma un mecanisme de defensa e coma una aisina de comprension per estalviar esfòrces. Quand Lippmann causiguèt lo mot *estereotipe* per definir lo concèpte, trapèt pas aquel mot a l'azard, mas en pensant a las taulas tipograficas (tanben nomenadas estereotipes e que coneissiá plan perqu'èra jornalista) a causa de lor rigiditat.

Lippmann crei que dins la majoritat de las situacions en que nos trobam jornalament, lo procèssus de definicion de la realitat seguís pas la logica d'observacion e de l'empirisme, mas al contrari, d'en primièr jutjam, definissèm, e aprèp miram. Observam e reconeissèm a l'entorn de signes comprensibles que representan las idèas, que completam amb nòstre jòc d'imatges. Vesèm pas aiçò o aquò, mas çò qu'i a dins nostres ments sus caduna de las realitats. Dins aquel de biais de far çò qu'es cercat es estalivar, perque temptar de veire tot amb una vista novèla, evitant los modèls, vendriá aganidor e practicament impossible. Pasmens aqueles concèptes, en mai de l'educacion sens que ne prengam consciéncia, govèrnan lo rèsta de la percepcion accentuant la diferéncia, de biais que çò qu'es familiar ven encara mai familiar, e lo desconegut ven rare o quitament exotic.

L'economia d'esfòrces, es sonque una de las rasons per que, segon Lippmann, nos arrapam als estereotipes. Aqueles tanben son una aisina per defendre de posicions dins la societat. Donan al monde un imatge ordenat, pasmens qu'incomplèt, en que cada causa a sa plaça. Atal, tota perturbacion dels estereotipes sembla una ataca contra los pilars de l'univèrs, de nòstre univèrs. Un modèl d'estereotipes doncas, mas es neutre, encara que tempta d'o paréisser.

## Nòtas e referéncias
* Walter Lippmann, *Public Opinion* 1922
Malautiá de Creutzfeldt-Jakob

La **malautiá de Creutzfeldt-Jakob** (**MCJ**) es una degenerescéncia del sistèma nerviós central caracterizada par l'acumulacion d'un prion (forma anormala d'una proteïna que pòt transmetre la malautiá). Lo periòde d'incubacion se compta en annadas, e mai en decennis abans qu'aparescan de treboladisses de l'equilibri e de la sensibilitat, puèi una deméncia. L'eissida es sistematicament fatala al tèrme d'aproximativament un an.

La MCJ es de còps que i a sonada forma umana de la malautiá de la vaca bauja, amor que l'encefalopatia espongiforma bovina es considerada coma una varianta de la malautiá de Creutzfeldt–Jakob umana.
La MCJ es la pus comuna entre los diferents tipes d'encefalopatia espongiforma transmissibla trapada a cò de l'òme. Dins la MCJ, los teissuts del cervèl desvolopon de traucs e prenon una textura que sembla a una esponja. Aquò es degut a l'infeccion pel prion.
### Classificacion
Los diferents tipes son:
* MCJ esporadica.
* MCJ ereditària.
* MCJ aquesida. 
### Signes e simptòmas
Lo primièr simptòma de la MCJ es una deméncia progressiva, menant a una perda de memòria, de cambiaments de personalitat e d'allucinacions. Aquò es acompanhat de problèmas fisics coma trebolisses de la paraula, movements anormals (mioclonia), perturbacion de la coordinacion (ataxia), cambiament dins la locomocion, postura rigida, e convulsions.

### Referéncias
La Cela (Alèir)

**La Cela** (en francés *La Celle*) es una comuna occitana de Borbonés situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas
Vieux-Moulin

**Vieux-Moulin** pòt èsser:
* Vieux-Moulin ua comuna francesa dels Vòges
* Vieux-Moulin ua comuna francesa d'Oise
Vieux-Moulin (Vòges)

**Vieux-Moulin** es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Vi&egrave;lh-Molin fasi&aacute; partida del domeni del Abbaye de Senones vengut de contunh la principaut&eacute; de Salm fins en 1793. La municipalitat s'a engrandit d'una part de l'ancian vilatge de Sant-Maurici-l&egrave;s-Senones.

En 1678 se #desligar de la parr&ograve;quia Santa-Maurici-de Senones los p&ograve;bles de Sants-Texans-de detlo-Mont, Lo Saulcy, Belval, Lo Mont, Lo Puid, Lo Vermont e Lo Harcholet per ne far la parr&ograve;quia de Sants-Texans-de detlo-Mont.

Lo 5 d'oct&ograve;bre de 1944, lo vilatge a #&egrave;sser, coma d'unas autras municipalitats de la vall&eacute;e, cern&eacute; per l'armada alemanda.
Totes los &ograve;mes validas an #&egrave;sser arturats de contunh d&eacute;port&eacute;s cap als camps de concentracion del reich en transe&uuml;nt per Dachau. Trenta tres &ograve;mes an #&egrave;sser portats, u&egrave;ch an tornat solament per una populacion de mens de 250 personas... Al meteis temps, una granda part del p&ograve;ble a #&egrave;sser incendiada.

Vieux-Moulin faisait partie du domaine de l'Abbaye de Senones devenu ensuite la principauté de Salm jusqu'en 1793. La commune s'est agrandie d'une partie de l'ancien village de Saint-Maurice-lès-Senones.

En 1678 on détacha de la paroisse Saint-Maurice-de Senones les villages de Saint-Jean-du-Mont, Le Saulcy, Belval, Le Mont, Le Puid, Le Vermont et Le Harcholet pour en faire la paroisse de Saint-Jean-du-Mont.

Le 5 octobre 1944, le village a été, comme d'autres communes de la vallée, cerné par l'armée allemande.
Tous les hommes valides ont été arrêtés puis déportés vers les camps de concentration du reich en passant par Dachau. trente-trois hommes ont été emmenés, huit seulement sont revenus pour une population de moins de 250 personnes... En même temps, une grande partie du village a été incendiée.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sistèma nerviós autonòm

Lo **Sistèma nerviós autonòm** (**SNA** o **sistèma nerviós visceral**) es una part del Sistèma nerviós periferic responsable del contraròtle inconscient de las foncions visceralas. Lo SNA contraròtla lo ritme cardiac, la digestion, lo ritme respiratòri, la salivacion, la transpiracion, lo diamètre de las pupilhas, la miccion, e lo desir sexual. Emai que la majoritat d'aquestas accions sián involontàrias, d'unas, coma la respiracion, trabalhan en tandem amb la consciéncia.

Es classicament devesit en dos sosistèmas: lo Sistèma nerviós parasimpatic e lo Sistèma nerviós simpatic.
## Efièches del SNA sus diferents organs

### Referéncias
Farces et moralités

*Farces et moralités* es una seleccion de sièis comèdias en un acte de l'escrivan francés Octave Mirbeau, publicada en 1904. Se tròban dins lo volum : *L'Épidémie* , *Vieux ménages* , *Le Portefeuille* , *Scrupules* , *Les Amants*  e *Interview*. 

## Un teatre modèrne

Aquestas pichonas òbras teatralas son de farsas, en que l'estil es comic e los personatges se compòrtan de manièra excessiva ; e son tanben moralitats, en que l'espectador li cal traire de leiçons generalas e los personatges son personificacions de tipes socials.

Mirbeau amie tanben la revuelta al seno del lengatge, pr'amor qu'es l'instrument de totas las messorgas. Se pòdon aital veire, en aquestas farsas didacticas, d'anticipacions del teatre de Bertolt Brecht, Marcel Aymé, Harold Pinter e Eugène Ionesco.

## La critica sociala

Mirbeau desmitifica radicalament la lei (*Le Portefeuille*), la monogamia (*Vieux ménages*), la premsa (*Interview*) e las institucions socialas injustas e absurdas (*Le Portefeuille*, *Scrupules*).

De mai lo dramaturg anarquista ridiculiza lo discors dels politics (*L’Épidémie*), dels jutges (*Vieux ménages*), de la publicitat (*Interview*) e lo lengatge ipocrita de l'amor dins las classas superioras (*Les Amants*).

## Ligams extèrnes

* Octave Mirbeau, [''Farces et moralités''](http://fr.wikisource.org/wiki/Farces_et_moralit%C3%A9s_(Mirbeau)) (en francés).
* Pierre Michel, « Octave Mirbeau, Ionesco et le théâtre de l'absurde », *Cahiers Octave Mirbeau*, n° 13, 2006, p. 163-174 (en francés).
Tom Hardy

**Tom Hardy** es un actor britanic de cinèma e de teatre que naissèt lo 15 de setembre de 1977.

Hardy comencèt sa carriera dins la seria *Frères d'armes* en 2001.

Son premier ròtle au cinèma foguèt dins *La Chute du faucon noir* de Ridley Scott.

En 2009 Tom Hardy obtenguèt lo ròtle de Michael Gordon Peterson (escaissat Charles Bronson), per lo quau prenguèt  de massa musculara puei faguèt partida dau « casting » de *Inception* ambé Leonardo di Caprio e Marion Cotillard.

En 2011 joguèt dins lo filme *Warrior* au costat de Joël Edgerton.

En 2012 foguèt causit per jogar lo ròtle de Bane dins lo filme *The dark night rises* la 11ena adaptacion de *Batman* au cinèma.

Per lo filme *Mad Max :Fury road* que sortirà en 2013, jogarà lo ròtle de Max Rockatansky lo celèbre policier australian.
Reanimacion cardiopulmonara

La **reanimacion cardiopulmonara** (RCP) qu'ei un ensemble de manòbras lo but de las quaus ei de sauvar ua vita en assegurant l'oxigenacion deus organs quan la circulacion sanguina e s'ei arrestada.

Lo procediment que's debana en duas etapas.

La purmèra etapa que consisteish en arreconéisher l'arrèst. Si'vs trobatz devant d'un pacient esvanit, que cau n'aprochar e ne mautar de las espatlas en dise'u :  . Si parlèsse, s'obrisse los uelhs o si's mautèsse, fenitz la vòsta intervencion o, si calèsse, demandatz ajuda. Si non responèsse pas, cridatz tà demandar ajuda. Abans d'arreconéisher l'arrèst, que cau verificar lo pacient que respira. Metent la man mei pròcha deu cap deu pacient suu front, b'enclinatz lo cap a l'endarrèr. Eslhevatz lo menton de la victima dab l'estrem deus dits de l'auta man. Dab la via respiratòria obèrta valoratz la respiracion durant 10 segondas. Observatz si lo torax e's mauta, escotatz los sons respiratòris e sentetz l'aire aledat sus la vòsta gauta. Si respira normalament, que cau metre lo pacient en posicion laterala de seguretat, shens pas jamei deishar-lo sus l'esquia. Si la victima non respirèsse pas normalament o si respirèsse dab aledadas tapatjosas, que's deu forçadament aperar lo 112 en mei de realizar un massatge cardiac.

La dusau etapa que consisteish en realizar lo massatge cardiac. Si lo pacient non respira pas, qu'ei indispensable d'efectuar compressions toracicas. En tot meter lo talon d'ua man suu center deu torax e lo talon de l'auta dessús de la purmèra, hètz pression dab los braç estenuts suber l'esternum deu pacient en tot en·honsar-lo 4 o 5 cm haut o baish. Non hètz pas pression sus la partida superiora de l'abdomèn o l'estrem inferior de l'esternum. Arron de cada compression, arrestatz-vse de prémer suu torax shens retirar las mans. Que cau la compression e la descompression que duren lo medish temps. Qu'ei oportun çò de realizar respiracion artificiau (boca a boca). Dens aqueste cas que's harà duas insuflacions cada 30 compressions. Contunhatz la reanimacion dinc a l'arribada de l'ambulància, que la victima torna aledar o si'vs estareishetz. 

La desfibrilhacion precòça associada a la reanimacion cardiopulmonara qu'aumenta hòrtament las possibilitats de subervivença d'ua persona en arrèst cardiorespiratòri qui presenta ua fibrilhacion ventriculara, causa principau de mort subita de l'adult.

## Fichas descriptivas

Fichièr:Approaching patient.jpg
Fichièr:Checking respiration2.jpg
Fichièr:Insulfation2.jpg
Fichièr:CPR-positionning.jpg
Fichièr:Illustration of cardiopulmonary resuscitation.jpg
Fichièr:Carotidian pulse (clear).jpg
Fichièr:CPR-oxygen-defibrillator.jpg
Ford T

thumb|right|270px|Ford T
La **Ford Model T** ès una automobila producha per la companhiá Ford Motor Company d'Henry Ford de 1908 a 1927. Aquel modèl fogèt la primèra automobila de l'istòria a èsser fabricada en massa sus una cadena de montatge. L'introduccion d'aquela tecnica de fabricacion de la Ford T donèt luòc a una revolucion qu'afectèt fòrça lo domeni industral. Una de las consequéncias de la Ford T foguèt la popularizacion de l'aquisicion de las veituras, lo concèpte de veitura populara. Al total se fabriquèt mai de  Ford T.

La Ford T foguèt dessenhada per Henry Ford, e vegèt jorn lo 1 d'octobre de 1908, amb un motor de quatre cilindres e de  de poténcia atenguent una velocitat maximala de , amb un pes de  e consument un litre d'esséncia per .

Lo modèl T inclusiá de novetats que d'autres veïculs de la concurréncia prepausavan pas coma lo volant situat al costat esquèrra, de granda utilitat per facilitar la dintrada e sortida dels ocupants e d'autras avançadas tecnicas coma l'ensems del blòt motor, amb carter e virabiquí coplats, utilizant un aliatge leugièr e resistent d'acièr de vanadi. 

Aquel modèl se caracterizava perque fòrça espartenc, caracteristica pròpria dels veïculs d'Henry Ford e sa politica de produccion: la cadena de montatge, amb que poguèt baissar lo prètz inicial de 850 dolars fins a 260, fasent del modèl lo favorit de la societat trabalhadora industriala.

## Transmission
Lo modèl T èra de traccion de ròdas arrièras. La bóstia de velocitats èra de tipe trin a plat, amb doas velocitats en davant e una enrè.
Los cambis de velocitat se fasián amb tres pedalas e un palfèr situat a l'esquèrra del conductor. Lo volant èra a l'esquèrra.
L'accelerador consistissiá en un palfèr situat al volant.

*Los cambis de velocitat implicavan d'accions pauc abitualas.
La pedala esquèrra servissiá per accionar la marcha. Amb lo fren a man en posicion intermediària o tot cap en davant, e la pedala esquèrra apijada de contunh, se causís la primièra velocitat en davant. 
*Se lo palfèr de fren es mantengut en la posicion intermediària lo veïcul demorava al punt mòrt. Tanben demorava al punt mòrt se lo palfèr de l'esquèrra èra plaçat al vertical.
*Se lo palfèr de l'esquèrra se desplaçava cap en davant e lo conductor daissava d'apijar la pedala esquèrra, s'accionava la segonda velocitat (totjorn lo fren de man mantengut "tot en davant").
*En segonda velocitat lo veïcul se desplaçava sens que lo conductor aguèsse d'apijar la pedala.
*I aviá pas de pedala d'embragatge (coma los actuals).
*La pedala al mièg s'utilizava per accionar la marcha enrè.
*La pedala de drecha accionava lo "fren motor".
*Lo palfèr d'esquèrra, en mai d'actuar sus la transmission, servissiá coma fren de man (fren d'estacionament) la plaça tota cap enrè. Tanben servissiá de fren d'urgéncia.

## Referéncias


## Vejatz tanben
* Fordisme
James Tobin

**James Tobin** (Champaign, Illinois, 5 de març de 1918 - New Haven, Connecticut, 11 de març de 2002) foguèt un economista american. Aquel keynesian contribuiguèt a la sciéncia economica en particular, dins los domenis de l’investiment, dels mercats financièrs e de las politica budgetària e monetària. Es subretot celèbre per aver donat son nom a la taxa que propausèt la creacion. Lo Prèmi de la Banca de Suècia d'Economia en Memòria d'Alfred Nobel (dich Prèmi Nobel d'Economia) li foguèt autrejat en 1981.

Foguèt tanben a l’origina del modèl Tobit utilizat en econometria e de la nocion del ratio « Q de Tobin ».

En 1956, participèt al desvolopament del modèl Baumol-Tobin que descriu la demanda de moneda d'un menatge.

## Biografia
James Tobin faguèt sos estudis a l'Universitat de Harvard. Foguèt conselhièr economic de 1961 a 1962 del govèrn dels Estats Units d'America de John Fitzgerald Kennedy e professor a l'Universitat de Yale, de 1955 a 1988. En 1981, foguèt laureat del Prèmi Nobel d'Economia.

James Tobin èra un economista keynesian, es a dire, entre autres, favorable a l'intervencion governamentala coma estabilizador de la produccion, avent per tòca de favorizar lo plen emplec e d'evitar las recessions. Batalhegèt amb Jacques Rueff en 1948 dins *The Quarterly Journal of Economics* sus un article titulat *Las errors de la teoria generala de Lord Keynes* que Rueff aviá escrich l'an precedent. Alara que Keynes pensava que la preferéncia per la liquiditat determina lo taus d'interès, James Tobin defendava l'idèa contrari, segon que lo nivèl dels tauses d'interèsses influisson aquela preferéncia per la liquiditat.

James Tobin venguèt celèbre en prepausant una taxacion sus de movements de capitals (transaccions de cambi). L'objectiu d'aquela taxacion èra de reduire l'especulacion de cort tèrme sus las plaças financièras, que jutjava contraproductiva. Suggeriguèt atal que los revenguts d'aquela taxa foguèsson fisats al FMI.

L'idèa de la taxa Tobin dicha « de sable dins los engranatges » o encara la « taxa Robin del Bòsc », es sostenguda per fòrça personalitats, organizacions de l'altermondialisme e associacions, coma ATTAC.  Es denonciada pasmens per Robert Mundell. James Tobin declarèt el, que s'èra totjorn favorable a aquela taxa, èra d'en primièr partisan del liure escambi e considerava lo produch de la taxa coma segondari e que podiá doncas pas sostenir lo movement altermondialista.

## Nòtas e referéncias
 

### Ligams extèrnes
*  Nobel e-Museum - Autobiografia
Banca

Una **banca** es una institucion financièra, los servicis qu'an a veire amb los afars de prèsts, credits, cambis, eca. 

## Istòria de la banca

A l'Edat Mejana, los cambistas (banquièrs d'uèi), avián los burèls dins de luòcs que lo èran autrejats dins las fièras, a l'air liure o jos cobèrts. Aquel burèl èra fòrça simple doncs e sovent constiut d'un banc o una planca sus estaudèls; aquela planca es çò que se nomenava la banca. Sus ela se comptava l'argent, se fasian los pagaments e las collèctas e tot tipes d'operacions bancàrias. 

La banca o lo sistèma bancari, es l'ensems d'entitats o institucions que, dins d'una economia determinada, rendon de servicis de banca. La primièra trapanèla automatica foguèt plaçada al Reialme Unit en 1967

I a diferentas classas de bancas segon l'origina del capital o segon lor tipe d'operacions:

## Bancas segon l'origina del capital
* **Bancas publicas**: Lo capital es aportat per l'Estat.
* **Bancas privadas:** Lo capital es aportat per accionaris privats.
* Bancas mixtas: Lo capital es format amb apòrts privats e oficials.

## Bancas segon lo tipes d'operacion
* Bancas correntas: son las mai comunas que tractan amb las gents. Lor operacions abitualas incluson de despauses en compta a compta, caissa d'estalviament, prèsts, recòbrament, gardia de titòls e valors, locacion de caissas fòrtas, finançament, etc.
* Bancas especializadas: an una finalitat credit especifica.
* Bancas d'emission: bancas oficialas que lor ròtle es acualament comfondut amb las bancas centrala.
* Bancas centralas: Son las bancas de categoria superiora qu'autrjan lo foncionament de las instiucion de credits, las supervisan e las contrarotlan.
* Bancas de detalh: Son aquelas que canalizan las ressorsas financièras del mercat mejans d'autres institucions financièras que agisson coma intermediaris. Son utilizadas fondamentalament per canalizar la ressorsas cap a de sectors productius.

## Referéncias
Palais dau Rore

Lo **Palais dau Rore** es l'ancian **Ostau dei Baroncelli-Javon** a Avinhon.

Foguèt fondat per Pèire Baroncelli, un florentin que s'installèt a Avinhon en 1469. Au sègle XIX èra proprietat dau baron Folco de Baroncelli-Javon. Foguèt ansin un grand luòc d'activitat dau Felibritge e es Frederic Mistral que li donèt son nom de *Palais dau Rore*.

En 1908 foguèt mès en venta e crompat per Jeanne de Flandreysy (anciana amadora dau baron) per èstre sauvat. Foguèt legat a la villa d'avinhon e es ara un musèu.

## Galeria

Avignon - Cours Roure.JPG|Cort dau palais
Avignon - Palais du Roure.JPG|
Avignon - Porche Roure.JPG|
Avignon - Roure.JPG|Placa sus lo palais dau Rore
José Miguel Gómez y Gómez

**José Miguel Gómez y Gómez** (1858-1921) militar (general) e òme politic foguèt president de Cuba entre 1909 e 1913.
Sorbona

La **Sorbona**, o la **Sorbòna** (en francés *Sorbonne*), es un establiment public d'ensenhament superior, ara devesit en doas universitats (Universitat de París III e IV). Se tròba al centre de París, dins lo V arrondiment, davant lo licèu *Louis Le Grand* e lo *Collègi de França*, prèp del Panteon, de las Universitats (París I, II, V, VI) e del Jardin de Luxemborg.

Foguèt fondada en 1257 per Robert de Sorbon amb l'intencion de facilitar l'ensenhament de la teologia pels escolans paures. Tres sègles aprèp venguèt un espaci privilegiat pels debats de la facultat de teologia e aguèt un ròtle important dins las querèlas religiosas del país, contra los jesuistas al segle XVI e contra los jansenistas al segle XVII.

Dins las salas de classa, bastidas de nòu entre 1885 e 1901, s'ensenha ara subretot umanitats, istòria, geografia, drech e lengas.

En 1968 foguèt l'epicentre dels eveniments de mai de 68

## Ligams extèrnes
* site de La Sorbona
Chalmelh

**Chalmelh** pòt èsser:
* Chalmelh una comuna de , departament d'Alèir
* Chaumelh una comuna de , departament de Corresa
Love love love

***Love love love*** (en anglés amor amor amor) ei un perhum d'Ágatha Ruiz de la Prada dirigit as mainades e adolescentes que cèrquen eth sòn prince blu. Pren aguest nòm peth desir d'aumplir eth mond d'amor, pr'amor que respon a ua filosofia de vida fondamentada ena amor que consistís en gaudir des petites causes de cada dia.

Siguec presentat en Madrid eth 8 de noveme de 2011 ar estudi dera geniau dissenhaira. Eth 12 de hereuèr ne hec promocion en Milan (Itàlia) damb era intencion d'aumentar-ne es ventes de cara ath dia de Sant Valentin. 

Se trape en nauta concentracion.

## Composicion

Nòtes de hons : husta de sandal e mofa. 

Nòtes mieges : fruts deth bòsc, gensemin e arròsa. 

Nòtes nautes : mandarina, margarida.