Cadastre

drecha|vinheta|357x357px|Extrach d’un plan terrenc senhorial de 1750, en Anjó
Lo cadastre es un document fasent l'estat de la proprietat fonsièra d’un territòri, per extension lo tèrme s'aplica tanben als sistèmas informatizats avent lo meteisse objècte e a l’organizacion encargada de tenir aquestes documents o quitament a las òbras de terren realizant aquestes documents o sistèmas d’informacion. 

## Istòria del cadastre
Conéisser l'espandida e la natura dels bens de cadun, ne far l'evaluacion, ven lèu necessari per despartir equitablament la contribucion fonsièra. Es l'origina de l'institucion del cadastre, venent de la mai nauta Antiquitat. Una tauleta d'argila datant de 3000 AbC e donant lo plan cotat, la superfícia, la descripcion d’un grop de pèças, foguèt trobada a Lagash dins lo Desèrt d'Arabia.

Pels Etruscs, lo cadastre es una de las accions ritualas e religiosa per marcar las bòlas de fondacion de las vilas e los tèrmes de las proprietats, de las practicas inscrichas dins l**[[Etrusca disciplina]]''.

A l'[[Edat Mejana]], lo cadastre a per objècte l'establiment de la [[Talha (impòst)|talha]] dins las províncias. De registres descriptius e estimatius de la proprietat, nomenat per exemple poliptic, libre terrencs, censièr, [[cartulari]] ecclesiastic; acompanhats a vegadas de plans elementaris, de qualitat variabla seguent las contradas, donant d'entresenhes sus l'estat de las pèças: superfícia, proprietaris, referencias a l'article del censiu e fèu concernits.

Lo primièr cadastre grafic europèu data del [[sègle XVIII]] dins lo [[Ducat de Savòia]]<span> </span>: las mapas sardas.

=== Etimologia ===
Lo mot ven del latin ''capitastrum'', un registre de capitacion, e del grèc κατάστιχον ''katastikhon'', una lista d'enregistraments, de  κατὰ στίχον ''kata stikhon''— literalament, "linha per linha" amb las direccions e distàncias entre los angles mencionats e marcats pels monuments e las bòlas.

D'autras lengas an gardat le **t*' d'origina  (exemples: italian *catasto*, alemand *Kataster*, eslovac *kataster*, chèc *katastr*, polonés *kataster*, espanhòl *catastro*). Pasmens, en grèc modèrne, foguèt remplaçat per *κτηματολόγιο* /ktimato'logio/.

== Tipes de cadastre ==

=== Cadastre juridic ===
Lo cadastre dona un comencement de pròva de la proprietat e dels drechs aquerits sus aquesta. Existís dins los païses germanics e la Soïssa. Le cadastre juridic dona fòrça de lei als tèrmes d'una proprietat (oficializa las coordonadas de las cimas de la pèça). Correspond a un regim real (de dreches reals que son a proprietat, l'ipotèca, la superfícia, l'emfiteòsi) de la proprietat e non a un regim personnal.

=== Cadastre agricòl ===
Dins de centenat de païses existís un cadastre especific a l'[[agricultura]]. Lo « cadastre » es sovent a l'encòp lo nom del document e del servici administratiu que se'n ocupa. Es per exemple en [[Angòla]] gerit per un *servici del cadastre agricòl* (SCA), en collaboracion amb la *Direccion nacionala de l’idraulic agricòl e de l'engenh rural* (DNHAER) e amb lo *servici d’estudis idraulics'' (SHE), al sen del Ministèri de l’agricultura e del desvelopament rural (MINADER). Es mai sovent una aisina d'ajuda a la decision per las infrastructuras agricòlas qu'a per tòca d'optimizar la gestion dels sòls e de l'aiga (irrigacion, assecament idraulica agricòla), de las culturas, del bestial, de l'erosion, etc.

En Euròpa, la nocion de cadastre agricòl pòt designar la partida agricòla de l'enregistrament fonsièr, qu'ensag dempuèi los ans 1990 a èsser numerizat sul Sistèma d'Informacion Generalizada (SIG).

### Cadastre fiscal
Basa per l'impòst fonsièr, en Belgica, en China, en Còsta d'Evòri, en Espanha, en França, en Mongolia e Portugal.

## Notas e referéncias

## Vejatz tanben

### Bibliografia

### Articles connèxes
* Ipotècas
* Centuriacion romana

### Ligams extèrnes
* Histoire du cadastre français, de la Révolution française à nos jours
* Annuaire des cadastres anciens en ligne
* Cadastre.be en Belgique (Site commercial)
* https://web.archive.org/web/20180614073950/https://www.borgerweert.net/