Matematician

[thumb|<center>[Pierre-Simon de Laplace.]]

Un **matematician** es dins un sens escrict un cercaire en matematicas, per extension tota persona fasent de matematicas la basa de son activitat. Aquel tèrme compren un larga paleta de competéncias e de practicas plan diferentas, amb pasmens en comun un vocabulari e un formalisme especifics, e una exigéncia de rigor pròpri a aquela disciplina.

Lo tèrme generic *matematician* pòt se declinar per de domènis mai restrenchs, coma *[[Algèbra|algebrista]]*, *[[Analisi (matematicas)|analista]]*, *[[Aritmetica|aritmetician]]*, *[[Geometria|geomètre]]*, *[[logician]]*, *[[Probabilitats|probabilista]]*, *[[estatisticas|estatistician]]*, etc. . 

Un matematician es vertadièrament reconegut s'es admés que contribuiguèt significativament al desvelopament de la sciéncia matematica. 

Las personas realizant los resultats matematics pels beneficis d'una autra disciplina o activitat son pas consideradas coma de matematicians.

## Activitats màger d'un matematician

I a pas de definition precisa o de restriccion *a priori* de l'activitat d'un matematician, fòra de l'objectiu d'una apotacion a sa disciplina.

Lo trabalh màger d'un matematician pòt tanben prendre per objectiu de resòlvre de problèmas obèrts e la verificacion de las conjecturas. Dins aquel contèxte, lo tèrme *problèma* se distria dels *exercicis* que pausan los professors als escolans, e que las solucions son ja conegudas. Los problèmas pòdon se pausar pendent las modelizacions en fisica, en economia, en informatica, eca. o pendent de tentativas de generalizacions de descobertas precedentas.

Aquelas òbras pòdon demandar un alargiment o un aprigondiment de resultats ja aquerits dins un domèni de las matematicas, mas tanben consistir dins la recerca de ligams entre de domènis diferents. 

La descobèrta e la caracterizacion d'un domèni d'estudi novèl pòdon tanben èsser un resultat de l'activitat d'un matematician.

Los matematicians s'impausan una rigor metodologica que pòt far paréisser singulara la disciplina. Lo formalisme e l'exposicion rigorosa de las òbras, las estapas intermediaras compresas, son de punts estimats necessaris a l'acceptacion dels resultats obtenguts.
Lo trabalh de verificacion, o de refutacion se cal, dels resultats presentats per d'autres matematicians, fa tanben partida de l'activitat d'un matematician.
Per los exposats plan complèxes o dificils, aquelas verificacions pòdon demandar la contribucion d'un grop de matematicians trabalhant de biais concertat.

## Emplecs dins lo mond contemporanèu

Los matematicians s'especializan sovent dins diferentas brancas de las matematicas. 
A vegada se destria las matematicas puras de las matematicas aplicadas. Aquela distinccion e spasmens ni formalizada, ni de compreneson comuna a l'ensems dels matematicians.

## Distinccions e prèmi

Existís pas de prèi Nobèl pels matematicians. 
La medalha Fields es pasmens considerada coma un prèmi de meteissa valor e a vegada nomenda *prèmi Nobèl de las matematicas*. Amb la particularitat que lo prèmi es reservat als matematicians de mens de 40 ans e donada totes los quatre ans.

D'entre los autres prèmis prestigiosess i a:
* lo prèmi Abel;
* lo prèmi Nevanlinna;
* lo prèmi Wolf;
* lo prèmi Fermat;
* lo prèmi Loève ;
* lo prèmi Clay;
* lo prèmi Crafoord ;
* lo prèmi Carl-Friedrich-Gauss per las matematicas aplicadas;
* lo prèmi Pólya e la medalha De Morgan, donada per la London Mathematical Society.

## Societats matematicas e fondacions
Las principalas societats matematicas e fondacionsdonant o non de prèmis matematics o scientifics que de matematicians son premiats, son las diferentas Acadèmias des Sciéncias, la AMS, lo Clay Mathematics Institute, la Societat matematica du Canadá, en França l'Acadèmia de las Sciéncias, la Societat matematica de França o l'European Congress of Mathematics

## Títol particulars
* Lo *Prince dels matematicians*: escai donat Carl Friedrich Gauss a causa de l'amplor de sa contribucion a la matematicas.

## Vejatz tanben

### Bibliogracfia
* Didier Nordon, *Les obstinations d'un mathématicien. Regards sur la science pour la science*, Belin, 2003.
* Pierre Lecomte, * Le mathématicien et ses esclaves*, Éditions de l'Université de Liège, 2009.
* Paul Lévy, *Quelques aspects de la pensée d'un mathématicien. Librairie scientifique et technique*, A. Blanchard, 1970.
* Eric Temple Bell, *Les grands mathématiciens*, texte traduit par Ami Gandillon, Payot, 1939.
* *Encyclopédie méthodique: dictionnaire des jeux mathématiques, contenant l'analyse, les recherches, les calculs, les probabilités les tables numériques, publiés par plusieurs célèbres mathématiciens, relativement aux jeux de hasard et de combinaisons, et suite du Dictionnaire des jeux*, Chez H. Agasse, 1798
* *Histoire des mathématiques, dans laquelle on rend compte de leurs progrès depuis leur origine jusqu'à nos jours; où l'on expose le tableau & le développement des principales découvertes, les contestations qu'elles ont fait naître & les principaux traits de la vie des mathématiciens les plus…*, Jean-Étienne Montucla, Bibliothèque interuniversitaire (Nancy), Chez Ch. Ant. Jombert, 1758.

## Notas e referéncias


### Articles connexes

* Matematicas