Ola de Gavarnia

thumb|350px|Era ola de Gavarnia

Era **ola de Gavarnia** qu'ei ua ola naturau de tipe glaciària situada dens eth massís montanhós deths Pirenèus, suu territòri de Gavarnia, comuna gascona d'Occitània.

Que hè partit deth parc nacionau deths Pirenèus e qu'estó classada en 1997 ath Patrimòni Mondiau dera Umanitat peth UNESCO dens l'ensemble Pirenèus-Mont Perdut.

## Toponomia

## Geografia

### Topografia
[thumb|Vista dera [chorrèra de Gavarnia.]]

Que i a hèra soms peth torn dera ola: eth pic gran d'Astason, eth pic deth Marmorèr, eth pic dera chorrèra orientau, era Tor de Marmorèr, eth Casco de Marmorèr e eth pic deth Talhon.

Au miei dera ola que i a era chorrèra de Gavarnia, hauta de 422 m, era  hont deth *[[gave de Gavarnia]]* donant eth gave de Pau.

### Geologia
D'ua circonferéncia de sheis quilomètres, aquera ola d'origina glaciària, meravilha naturau, qu'ei un deths sites mei visitats deths Pirenèus. Eths terrens calcaris gris, òcras o rosats, qu'estón capvirats e levats entiò  d'altitud. Era zona geologica dera ola de Gavarnia qu'ei un exemple geologic de napa tectonica.

Tot eth long, eths glacèrs quaternaris que cavèron eths bacins de Pranhèra, de Gèdra e de Gavarnia; eras aigas qu'arresseguèron era barras rocassudas qui las separan e que creèron d'estreits dont eth mei caracteristic qu'ei era gòrja de Sant Salvador.

Era hautor deras parets dera ola de Gavarnia qu'atenh prèp de , en tres estatges successius separats entà listras mens clinadas. Eth pas de Roland qu'ei ua curiositat geologica.

### Clima

## Fauna e flora
### Flora

Era preséncia d'exemplaris d*'[[Aconitum anthora]]* de flors blavas qu'estó notada en setembre de 1839. Johan Emanuel Zetterstedt que cita prèp de cent plantas trobada a Gavarnia:  *[[Crocus vernus]]*, *[[Anemone ranunculoides]]*, *[[Ranunculus thora]]* e *[[Ranunculus alpestris|alpestris]]*, *[[Ranunculus ficaria]]*, *[[Aquilegia pyrenaica]]*, *[[Coincya cheiranthos]]*, *[[Erucastrum nasturtiifolium]]*, *[[Barbarea verna]]*, *[[Draba tomentosa]]*, *[[Pritzelago alpina]]*, *[[Viola biflora]]*, *[[Reseda glauca]]*, *[[Polygala amarella]]*, *[[Silene alpestris]]*, *[[Saponaria caespitosa]]*, *[[Gypsophila repens]]*, *[[Sagina saginoides]]*, *[[Arenaria ciliata]]* e *[[Arenaria purpurascens|purpurascens]]*, *[[Cerastium arvense]]*, *[[Geranium cinereum]]*, eca.


Fichièr:Gentiana verna - Cirque de Gavarnie - Flore - 00.jpg|*[[Gentiana verna]]*
Fichièr:Cirque de Gavarnie - Flore - 02.JPG|*[[Hepatica nobilis]]*
Fichièr:Cirque de Gavarnie - Flore - 08.JPG|*[[Polystichum lonchitis]]*
Fichièr:Cirque de Gavarnie - Flore - 15.JPG|*[[Sedum atratum]]*


### Fauna


Fichièr:Cirque de Gavarnie - faune - Lézard.JPG|Cernalha
Fichièr:Cirque de Gavarnie - Faune - Limace.JPG|Limac
Fichièr:Cirque de Gavarnie - Flore - 10.JPG|Abelha
Fichièr:Cirque de Gavarnie - Faune - Chevaux.JPG|Cavals


## Istòria

## Torisme
thumb|Placa d'inscripcion ath patrimòni mondiau dera  UNESCO

Eth festenau de Gavarnia que s'i debana cada an, provocant ua afluéncia de toristas contrària dab eras necessitats de proteccion ecologica,  e que  poiriá har desclassar eth site dera lista deth Patrimòni Mondiau dera Umanitat dera UNESCO.

## Vias d'accès
L'ola qu'ei accessibla peth fons dera vath deth vilatge de Gavarnia enlà o peth haut pera escala deths Sarradets. Era municipalitat qu'impausa aths toristas de garar eths lors veïcul dens un parcatge public pagant.

## Nòtas e referéncias


## Annèxes

### Articles connexes
* Chorrèra de Gavarnia
* Parc nacionau deths Pirenèus
* Circ natural
* Mont Perdut
* Ola d'Estaube
* Ola de Tromosa
* Ola de Barrosa

### Bibliografia
* François Pasumot, *Voyages physiques dans les Pyrénées en 1788 et 1789: Histoire naturelle d'une partie de ces montagnes; particulièrement des environs de Barege, Bagneres, Cauterès et Gavarnie. Avec des cartes géographiques*, Le Clere, 1797, archiu de l'universitat d'Harvard, en linha

### Ligams extèrnes
* Natura 2000