Popàs

**Popàs** (*Poupas* en francés) es una comuna gascona de Lomanha, situada dens lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Poupaux*, en 1333, *Arnaldo de Popassio*, en 1344, *Popanis*, en 1381, *Sanctus Christophorus de Popassio*, en 1486, *dominae de Poupats*, en 1518, *prior de Sancte Genefeve de Popanis*, en 1532. Popàs, s'es un derivat de *popa* damb un sufixe aumentatiu *-às*, pòt representar metaforicament ua tuca sola e arredondida. Mès lo vilatge es meilèu sus ua sèrra. Duas tucas mèi hautas que Popàs, a 179 m, situadas au sud-èst e au nòrd-èst, representan milhor l'idèa de *popa* .

Meilèu que d'un derivat de *popa*, solucion adoptada per Dauzat , cau cercar deu costat d'un nom de persona latin, *Poppaeus* o meilèu *Puppus*, damb un sufixe que seré *-ales* (atestacion de 1333), *-atos* (atestacion de 1518), o *-anos* (atestacions de 1381 e de 1532) .

REMARCA. Tant de càmbiaments de sufixe en dus sègles son impossibles, cau donc cercar una auta solucion.  Lo sufixe *-anos* es representat dus còps, mès damb documents de medisha origina, lo *Pouillé* (inventari de bens eclesiastics) de l'avescat de Leitora. Lo cau donc comptar per un. Pr'aquò, se la fòrma medievala èra **Popans*, la pròva de la dificultat de gardar lo grope final *-ns*, fenomèn plan conegut en occitan, seré precisament dens sa disparicion aus sègles ulteriors. Cau donc imaginar que l'esfòrç articulatòri per lo gardar pòt produsir una consonanta o una vocala parasita mèi o mens furtiva e mèi o mens clarament prononciada e percebuda. *-ans* se pòt atau mudar en un *-aus* confús (a la mòda deus parlars albigeses qu'an definitivament cambiat un *Confolenç* en Confolèuç), o en *-ants* > *-ats*, l'oclusiva estant per natura apta a renforçar l'articulacion de *-n*. Lo desòrdre aparent de las atestacions estuja donc en realitat ua tendéncia naturala a amudir l**-n-'' davant ''-s'' e reaccions de compensacion per conservar ua articulacion que los locutors devèvan considerar corrècta e tradicionala. Se pòt pas har un rasonament semblable en supausant que la fòrma d'origina èra ''*Popaus'' o ''*Popats''. Cau gardar çaquelà la grafia **Popàs**, pus clara fonologicament. Per un cas diferent de dificultat a manténer ua prononciacion conservatritz, véser [[Cors de Vertuèlh|Cors]], qu'èra un ancian ''Cols''.

* **Nom ancian*'. Lo vilatge [o la parròquia] se disèva *Orios* o *Oriols*. I avèva ua glèisa deu nom de *Saint-Martin-de-Riols* (nom francés) qu'apartenèva a [[Moissac]]. I a encara un toponime *Orios* sense abitat, au sud de la comuna . Las atestacions en son : (glèisa) *Sancti Martini de loco qui dicitur Orriolo*, cap a 1030, *ecclesia de Orriolis*, en 1096, *Oriols*, en 1240, *St Martin d'Oriols*. S'enten sovent [aw'riɔls] a prepaus de lòcs en relacion damb aqueth vilatge (atraccion deu nom de persona *Auriol* e deu nom d'ausèth *auriòu*, deu latin *aureolus*). Las atestacions mèi ancianas son en *-orr-* pr'aquò, çò que mia au latin *horreum*, « graèr de blat », damb lo sufixe *-olum* e au plurau, donc a **horreolos* . 
 
== Istòria ==

== Administracion ==



































* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu [[canton de La Vit de Lomanha]]; es ara deu canton de *Garonne-Lomagne-Brulhois'' (en francés), donc de Garona Lomanha Brulhés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Tarn e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas