Monts (Erau)

**Monts** (*Mons* en francés, dita non oficialament *Mons-La-Trivalle*) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
La principala aglomeracion e la capitala es a La Trivala, a proximitat de la RD 908.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Monts
La prononciacion es [muns]. Las fòrmas ancianas son : *mansus de Mosus* [legir : *Monsus* ?] en 1271, *Mons* cap a 1385 [segonda man, citat en 1740-60], « masade de Mons » mencionada en 1486, * mas de Mons* en 1540, *mazage de Mons* en 1639, *l'eglise de Mons* en 1740-60, *Mons succ.* en 1770-72 (mapa de Cassini). 

*Monts* es un mot que ven del latin *mons*, etc. Çò pus sovent, es acompanhat d'un determinant  e lo mot solet pòt paréisser banal. En realitat, a tota sa fòrça de denominacion aicí, perqué se referís a las montanhas traversudas, agudas e esquiçadas de Carós. *Mŏnte* (amb *o* brèu), dona regularament *mònt*, mas dins una gròssa mitat de l'occitan, mai que mai a l'oèst, *ò* se barra en *o* jos l'efècte de la nasala *n*, d'aquí la fòrma *mont*. Non es pas aital aicí.

### La Trivala
Las fòrmas ancianas son : *la Tribala* en 1459, *la Triballe* en 1637, [village] *de la Trivale* en 1740-60, *la Triballe* en 1770-72 (mapa de Cassini). *La Trivala* o benlèu *la Trivale* representa l'occitan *trival(e)*, *trivial(e)*, derivat de *trivi* amb lo sufixe *-al*; lo sens pòt èsser de « caireforc » o mai precisament « caireforc d'aigas » (Alibèrt) égulièrement; n'es atal aicí e lo sens es de « tres vals » (latin *tres valles*). 

### Ornac
Las fòrmas ancianas son : *Ornac* en 1638, *Hornac* en 1639, [le village] *d'Ornac* en 1740-60, *Ornac* en 1770-72 (mapa de Cassini). Lo toponime poiriá èsser vengut d'un nom de familha, el-meteis benlèu explicable per Ornac (Tarn. 
### La Vò(u)ta ?
*La Vò(u)ta* (d'après lo nom en francés) es una varianta de *vòlta* (de riu). Jaur fòrma una vòlta fòrça accentuada, que son lòbe s'estrechís, en formant un pedoncul. Per o compréner, i a pas qu'a i anar o agachar una mapa.  

Las fòrmas ancianas son : *castri de Vouta*, *de Volta* en 1271, *Voluta* en 1318, *castri de Vouta* cap a 1500, *la Voute* en 1529, *la Volte* en 1613, *Voute* en 1643, 1708, *seigneurie de la Voulte* en 1680, *la Voulte* en 1694, 1711, 1740-60, *le ch[âte]au ruiné, le village et chapelle de la Voulte*, *Chat. de la Voute* en 1740-60, *la Voute* en 1770-72  (mapa de Cassini). Frank R. Hamlin confirma lo sens.

### Fenolheda
Las fòrmas ancianas son : *masage de Fenouilledes* en 1556, *la serre de Fenoulhede* en 1680, *Fenouillede* en 1770-72 (mapa de Cassini). Lo nom es format de *fenolh* e del sufixe collectiu *-eda*, del latin *-eta*, que marca un luòc ont un vegetal abonda o es cultivat.

### Bardon
Bardon es un ancian masatge, i a un còl de Bardon, un riu de Bardon, lo bòsc de Bardon es citat en 1322. Las fòrmas ancianas son : *la mazade de Bardou* en 1556, *le village de Bardou* en 1740-60, *Bardou* en 1770-72 (mapa de Cassini). Lo nom ven probablament del nom de familha *Bardou* o *Bardon*.

### Taraçac
Las fòrmas ancianas son : *manso de Tarassaco*, cap a 1500, *seigneurie de Tarrassac* en 1556, *mazage de Tarassac* en 1637, *Terasac* en 1708, *le Ch[âte]au de Tarassac* en  1740-60, *Tarassac* en 1770-72 (mapa de Cassini); segon Hamlin, *Taraçac* ven del gentilici latin *Tar(r)acius*, amb lo sufixe *-acum*. Taraçac èra una proprietat galloromana.

## Istòria
* En 1869, la comuna de Cambon e Salvèrgas se creèt, del territòri de Monts e de Sant Julian 
 
## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Olargues; es ara del canton de Sant Ponç de Tomièiras

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias