Ricin

Lo **ricin** (*Ricinus communis L.*)  es un arbrilhon qu'aperten a la familha de las Euphorbiacèas, que s'utiliza fòça las granas, per produire la celèbra "òli de ricin" e tanben a vegadas s'utilizan las fuèlhas. Lo tèrme latin *Ricinus communis* significa pat fòça comuna (*Ricinus* vòl dire pat e *communis*, fòça comuna), a causa de la seunas que semblan a un pat. 

## Morfologia
thumb|esquèrra|Lo ricin coma planta d'ornament

Lo **ricin** es un arbrilhon sovent cultivat coma anadièr; es monoíc, es a dire, que presenta d'estructuras dels dos sèxes sul mateis individú (mas de  flors separadas). Las masculinas se tròban sus la mitat inferiora de la tija, e las femes sus la mitat superiora.

La talha del ricin varia segon lo clima: quand es temperat a una nautor d'entre 2,5 e 3 mètres, alara que se lo clima es tropical o subtropical, pòt aténher 12 mètres. Las geladas li son fatalas. 

A una racina principal e de racinas segondàrias pròcha de la superfícia, es a dire, qu'es axonomorfa. 

Presenta una tija de dos o tres mètres de naut, ramificada e de color roja e las seunas estipulas son unidas dins una lamina membranosa. 

Las fuèlhas son fòrça grandas, d'entre 10 e 35&nbsp;cm de diamètre, tanben pòdon aténher 60&nbsp;cm. La forma d'aquelas es esparsa, amb una nervadura palmada, an entre 7 e 11 lobuls e lo bòrd  dentat. Son de fuèlhas compausadas, altèrnas, amb una coloracion verd, roge o porpra e fòrça cellulas glandularas a l'epidèrme de revèrs. An un peciòl de color roge e qualques glandulas apicalas.

Las flors son gropadas en inflorescéncias densas, que son paniculs terminals grands amb una longitud d'entre 15 e 50&nbsp;cm. Aquel arbrilhon a dos tipe de flors: las masculinas, (que naisson a la partida inferiora), fan entre 15 e 30&nbsp;cm de diamètre, amb un calci de cinc pièça e un pedicèl de fins a 12 mm, los tepals son ovalas e rogencs, alara que los femes son linerlanceolats. L'estamina, qu'a un diamètre entre 1,5 e 3&nbsp;cm, se tròba en la partida inferiora de la flor, amb un calici format de cinc pèças lanceoladas e fòàa estaminas soldats de color verd jaunenc, amb una forma de colomna, ramificada.

Lo fruch, que sortís de las flors femes e se situa en les partidas mai superioras es gaireben totjorn envoltat per s'abundantas espinas. Aquel tipe de capsula presenta una proeminéncia carnosa de color jaunenca al tèrme superior. Lo fruch a tres cavitats (tricoca), caduna amb una granda grana, de superfícia lisa e brilhanta que conten una toxina nomenada ricina. Es de color rogenc, amb de granas ellipsoïdas de color marron e blanc, e la seuna longor es entre 1 e 2,5 cm. Quand madura, l'elatèri se dubrís e libèra las granas.

## Distribucion
L'origina del ricin es pas coneguda encara de biais exact, e existisson doas possibilitats: seriá estat originari de l'Índia, o, al contrari, de l'èst del continent african (zònas coma Sodan o Etiopia. Es cultivat dins climas cauds de les zonas subtropicalas pròcha del Mediterranèu, coma en d'Àfrica. Tanben se pòt podem trobar en Àsia e e plan establit per Euròpa. De fach, a una distribucion larga levat dins las zonas frejas o propicias a las geladas.

## Ecologia
Es un arbrilhon que requerís un clima caud sens geladas, espandit per totas las regions caudas de la Tèrra. Florís sobretot los meses d'estiu: de julhet fins a octobre e la culhida se fa d'automne.

## Farmacologia

### Dròga
La partida utilizada es l'òli eissida de las granas, e en mendra mesura, las fuèlhas. 

### Composicion quimica
* Òli de ricin 
** Acids grasses

** Substéncias nitrogenadas:
*** Ricinina o ricidina (alcaloïdes equivalents)
*** Ricina: Es una albumina vegetala toxica.
** Enzim: 
*** Lipasa
** Vitamina E. (o alfatocoferòl)
** Sals minerals
** Proteïnas (20%)

### Accions farmacologicas
**L'acid ricinoleíc** irrita la mucosa de l'intestin prim, provocant una estimulacion del **[[peristaltisme]]**, que dóna luòc a una accion laxanta a dòsis pichona e purganta a dòsis mai grans. Aquel acid libèra los seus gliceríds e provòca una lisi dels lipids de la membrana intestinala quand dintran en contacte amb la lipasa pancreetica. Aquel fach a coma resultat una evacuacion abondanta de sèla liquida sense dolors colicas, perque no i a pas d'irritacion grava a la mucosa intestinala.

#### Dòsi
* La dòsi adequada d'òli de ricin varia de  se volèm una accion purgativa, fins als  se pretens que permet la jasilha.
* Las fuèlhas, cuèchas dins l'aiga, se beu entre una e tres tassas per jorn, segon l'afeccion que se vòl tractar.

### Contraindicacions
Se pòt pas utilizar lo tractament d'intoxicacions per de toxics liposolubles, perque l'aumentant los sals biliars facilitariá la seuna absorcion.
E mai, lo seu usatge prolongat en cases de constipacion cranica pòt provocar de dolors estomacala e manca d'apetit.
Tanben es contraindicat per las femnas emprenhadas que jasilhèron per cesariana de per avant o que patiguèron d'una intervencion quirurgicala al nivèl uterin.

### Usatges medicinals

L'òli de "*Ricinus communis*", utilizada coma medicament, es un producte pur e exempt
de toxinas. Es un **laxatiu** important que abans s'utilizava fòrça fins ara, mas dins un menor gra. L'efècte laxatiu es degut a la triricinoleïna de l'òli se dissociant dins l'intestin prim se forma de sals com lo ricinoleat sodic, que per un leugièr efècte irritant incitant de fòiras mortalas. Lo rèsta de l'òli agís coma lubrificant. En cases de constipacion intensa dona de bons resultats, a los efèctes al cap de 6-10 oras e sufisís d'un culhèr mas se pòt pas utilizar dins de tractaments prolongats. L'unic inconvenient es lo gost desagradable. 

Autres usatges d'aquel òli son los seguents:
* **Emollient:** Par ramollir los teissuts, subretot indicat dins lo teissut cutanèu, e la doçor de la pèl e ajuda eliminar las verrugas, subretot quans se combina amb saüc (*[[Saüc negre|Salis chilensis]])* o amb alh (*Allium sativum*), que melhòra la seuna eficecitat.
* **Cosmetic pel pèl**, coma l'òli es soluble dins alcòl se fa de preparacions pels pèls sècs, que, un còp aplicadas e que l'alcòl s'evaporèt lo daissa suau e brilhant.
* **Estimulant** de las **contraccions [[uter|uter]]inax** abans la jasilha.
* **Dolors musculars**: l'òli de ricin asoplís los muscules, los tonifica e ajuda a combatre la dolor, subretot a l'esquina. La dòsi dins aquel cas serián de doas friccions cada jorn.
* **Protectors [[pot|labials]]**: quand contenon d'òli idrogenat.
* Una gota d'òli de ricin tanben pòt servir per tractar los orjòls.

L'òli de ricin es presenta dins de medicaments actuals.

### Usatge etnomedicinal
En medicina chinesa s'utiliza el tractament de paralisi faciala, alceras, faringitis e qualques inflamacions ulceroses a la pèl. En medicina indiana s'utiliza per combatre lo mal de las articulacions e las malautiás dispepticas. En un tractament omeopatic dels vòmits e diarrèaa abondantas.

### Usatge en alimentacion
* Additius
* Edulcorant (dins lo chocolat per exemple)
* Mòtles de plastic

### Toxicitat
L'ingestion de granas de *Ricinus communis* provòca una intoxicacion que pòt menar a la mòrt. La dòsi letala per a un mainat es entre tres o quatre granas. La ricina, qu'es la proteïna toxica que se tròba dins las granas, se tròba pas dins l'òli de ricon comercializada. La ricina (proteïna toxica presenta dins la planta, mas pas dins l'òli) foguèt utilizada coma arma biologica.

## Istòria
Los egipcians serián estats los descobridors d'aquela planta e los primers utilizaires de l'òli eissida de las seunas granaa, e pendent de temps se nomenèt Palmacristi, per la seuna semblança amb lo pat (en grèc, pat rep lo nom de *Croton*). Tanben es coneguda amb el nom d'herba de las talpas, perque abans se pensava que la planta que donava las granas èra lo pebrièr fèr o *Vitex agnus castus* 

## Produccion
La taula mòstra los principals productors de granas de ricin pel mond en 2003: 

## Galeriá d'imatges

File:Ricinus comm01.jpg| Visió general; planta mai desenvolopada
Fichièr:Rizinus_blatt_01.jpg‎|Detalh de las fuèlhas
File:Zürich - Alter Botanischer Garten IMG 0798.JPG|Flors
Fichièr:Starr 080610-8374 Ricinus communis.jpg|Fruch en capsula
File:Castor_beans.jpg|Granas
Fichièr:Pollen Ricinus communis sanguineus.jpg|Pollen
File:Castor oil.svg|Estructura del compausat principal de l'òli de ricin


## Referencias


## Bibliografia
* Della Beffa, M. El gran libro de las hierbas. Editorial Planeta, S.A., Barcelona, 2003.
* Pahlow, M. Enciclopedia familiar Everest de las plantas medicinales. Editorial Everest, S.A., León, 2002. 
* Arango Mejía, Mª C. Plantas Medicinales. Botánica de Interés Médico. ISBN 958-33-9235-9
* Lockie, A. *Enciclopedia de la Homeopatía*. Editorial Grijalbo, S.A., China, 2000. ISBN 84-253-3542-6
* Villar, D. i Ortiz, J.J, *Plantas tóxicas de interés veterinario*. Casos clínicos. ISBN 978-84-458-1607-3 
* GRACÍA LLAMAS, F. *La Gran Enciclopedia de las plantas curativas.* Ed. Diana. México, 2005. ISBN 968-13-3907-X

## Ligams extèrnes

* UIB - Herbari virtual