open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rimbés e Baudiets

**Rimbés e Baudiet** (*Rimbez-et-Baudiets* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion donada per Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ei ['rimbes e bɔw'djets]. NB. ['rimbes] e non pas [rim'bes]; que supausarè ua grafia *Rimbes* (l'ahar qu'ei a esclarir).

### Rimbés
Atestacions medievalas : *Arimbels*, *Arrumbes* (1274), *Arimbez*, *Arimbes* (1289), *Rimbosio* (1297, en latin), *Rimbes* (sense data), *Rimbesio* (1405, en latin). L'ipotèsi de Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ei lo nom germanic *Arimbert*, au cas subjècte e utilizat solet .

### Baudiets
La sola atestacion anciana qu'ei *Baudret* en 1293, ua probabla cacografia. Per B. Boyrie-Fénié, Baudiets qu'ei un diminutiu de la parròpia vesía de Baudinhan : **Baudinha(n)et* > **Baudinhet* > [*baw'djet] (lo vilatge qu'ei près de l'Armanhac on *-n-* palatala [ɲ] passa a *iòd*). Los dus noms que son de l'estrat romanic .

Pas trop luenh deu Vasadés, qui coneish plan sovent lo fenomèn, n'ei pas estonable qu'ua *-s* finala marque la confusion enter lo gentilici (shens sufixe, donc **los baudiets*) e lo nom ancian deu vilatge, **Baudiet*. La grafia *Baudiets* qu'ei adara la sola grafia corrècta.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Retjons

**Retjons** (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *ecclesia d'Arrotyans*, en 1336, *d'Arogonis*, en latin, en 1340, *capellanus d'Aretgeons*, en 1375. La prononciacion qu'ei [reˈcuns]. *Retjons* qu'ei tanben lo nom d'un arriu e probable lo nom deu vilatge vien deu nom de l'arriu. Benlhèu lo nom qu'ei aparentat dab *arrec*, « arriu ». Que i a un arriu de nom aparentat, l*'Aretjon* (en francés) a Arrion e tanben un vilatge, *Retjoua* (en francés) a Senta He, mès las fòrmas ancianas que son tròp cambiadissas per poder anar mei luenh .

## Istòria
* En 1906, Borriòt e Bergonsa que ven ua comuna independenta .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Ròcahòrt; qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac. 

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Anhet

**Sent Anhet** (*Saint-Agnet* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo borg, hòrt petit, qu'ei sus la RD 834 Aira-Pau e suu planèr, lo vilatge de Senta Anna qu'ei un km a l'èst dens ua ribèra.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [senta'ɲet]. Bénédicte Boyrie-Fénié pòt pas citar cap fòrma anciana [lòc recent, hòra de l'ancian castèth, qui sembla dispareishut] .

Dauzat e Rostaing qu'explican lo nom per ua alteracion au cas regime, *sanctam Agneter*, de *Senta Agnès* .

La preséncia d'un vilatge de *Senta Anna* sus l'ancian camin gran empacha pas Bénédicte Boyrie-Fénié d'explicar *Sent Anhet* per un diminutiu de *Sent Anhe*, *sanctus Anianus*, avesque d'Orleans au sègle V .

## Istòria
La comuna sembla pas precedida per cap de parròpia d'Ancian Regime, maugrat la preséncia d'ua capèra deu vocable de Senta Anna (tornada bastir ara dens lo borg). Lo borg qu'ei recent, absent de la mapa de Cassini de la fin deu sègle XIX, mès benlhèu dejà present au sègle XIX (mapa d'Estat-Major). *Sent Anhet* qu'èra un castèth .

De 1844 a 1872, la comuna qu'estó incorporada a Sarron 

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Andrèu de Senhans

**Sent Andrèu de Senhans** (*Saint-André-de-Seignanx* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [səntan'drɛw]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Andreas de Signano* aus sègles XI-XII, *Seniantz* en 1276, *S. André* (mapas de 1630 e de 1638), *St Andre* (mapa de 1647) *S. Andrés* (mapa de 1714), *Saint André* (mapa de 1733) .

Segon Dauzat e Rostaing, lo nom que vien deu grèc *Andreas*, nom d'un deus dotze apòstos e de mei d'un sent .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que descompausa en gascon *sent* e *Andreas*, l'apòsto. Segon Astor, l'agionime que vien deu nom deu prumèr apòsto qui seguí Jèsus. L’agionime Sent Andrèu qu’evòca lo purmèr apòstol recrutat preu Jèsus sus l’arriba de la Laca de Tiberiada, crucificat sus ua crotz en X a Patràs (Grècia) en l’an 60, devath lo règne de l’emperador Neron.

Bénédicte Boyrie-Fénié que precisa la fòrma deu nom de l'apòsto qu'ei *Andrèu*. Lo determinant, **Senhans**, ajustat oficiaument a data recenta, qu'ei lo nom deu país. Las atestacions que son : *Signano* au sègle XI, *Seygnanz* en 1242, *Seingnians* e *Seynans* en 1253, *Seignanx* en 1305, *de Senhanxa* en 1527. *Senhans* que vien probablament de la tribú deus Cocosats citada per Plini, chafrada *Sexsignani*. Segon J.P. Bost, lo sens militar d'origina qu'a ací simplament lo sens de « branca de la tribú »  (que n'i avè shèis) . L'evolucion deu nom qu'ei marcada per ua aplologia : **Seisinhans* > **Seinhans*. La finau au plurau *-s* que pròva lo sens de *Sex-*, « shèis », èra comprés com cau quan passèn deu latin au romanic.

L’agionime Sent Andrèu qu’evòca lo purmèr apòstol recrutat preu Jèsus sus l’arriba de la Laca de Tiberiada, crucificat sus ua crotz en X a Patràs (Grècia) en l’an 60, devath lo règne de l’emperador Neron.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Senta Coloma (Lanas)

**Senta Coloma** (*Sainte-Colombe* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [,sentəku'lumə]. Las fòrmas ancianas que son *S. Colõbe* (mapa de 1638), *Ste Colome* (mapa de 1714), *S. Colome* (mapa de 1733) .

L'agionime qu'ei *Columba*, martira a Sens en 273 o benlhèu, segon Astor, ua omonima escapitada peus Maures a Còrdoa. Dens la fòrma gascona *Coloma*, *-mb-* que passa a *-m-* .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
* La Pèira Lonca, aperada tanbenh "menir deu Capdeubòsc".
* La hont de Colomets.
* la Glèisa de senta Coloma (1606).

## Personalitats ligadas dab la comuna
* André Navarra (Biàrritz 1911 - Siena 1988) : violoncelista ; sepelit au cemitèri de Senta Coloma dont sortí la soa mair.

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalòssa Tursan

## Nòtas
Sent Bertomiu

**Sent Bertomiu** (*Saint-Barthélemy* en francés) qu'ei ua comuna gascona deu País de Gòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [,sənbərtu'miw]. Bénédicte Boyrie-Fénié que cita ua fòrma anciana, *St Barthelemy* (mapa « de Maremne », au sègle XVIII). La comuna qu'estó creada en 1848 dab ua seccion de Sent Andrèu de Senhans .

L'agionime qu'ei lo nom d'un deus dotze apòstos, *Bartholomaeus*, en aramèu *Bar-Thalmai*, « hilh de Thalmai », qui morí martir (que seré estat escorçat = pelat) .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cèlanòva

vinheta|Cèlanòva en 2018.
**Cèlanòva**, ancianament **Salanòva**, es un barri de Montpelhièr situat dins l'oèst de la comuna, dins los cantons de Montpelhièr-9 e Montpelhièr -10. Parròquia puòi vila de Montpelhièr, foguèt inclusa finalament al seu tèrme municipal.  

## Personas

* Joan Baptista Fabre (1727–1783), grand escrivan occitan, moriguèt a Cèlanòva.
* Léon Malet (1909–1996), romancièr e poèta occitan. 

## Referéncias
Sent Cric de Shalòssa

**Sent Cric de Shalòssa** (*Saint-Cricq-Chalosse* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sen'krik]. Las fòrmas ancianas que son *Sen Cric*, cap a 1072, *Arnaldo de Sancto Quirico*, en latin, en 1279, *de S. Cirico*, en latin, au sègle XIII, *S. Cirq* (mapa de 1651), *S. Cric* (mapa de 1714), *S. Cricq* (mapa de 1733) .

L'agionime qu'ei lo nom grecolatin de dus martirs deu sègle IV, *Cyricus*. Per metatèsi regressiva, *Circ-* que passè a *Cric-* .

Lo determinant *Shalòssa* que sembla ben estar l'eretèr de *Sialossa*, atestat au sègle XIII per Castèthnau de Shalòssa, mès aqueth nom a pas d'explicacion .

## Istòria

## Administracion

|-
|colspan="5" align="center" bgcolor="#f3fff3" |

## Demografia

## Lòcs e monuments
* Castèth de Podens, estile Renaishença, mairetat actuau.
* Castèth de Lataulada, privat, arremanejat au sègle XVIau. Fernèstas dab mainèus, teit a la bearnesa.
* Glèisa de sent Cric, estile roman. Capcèr deu sègle XIIau}}.
* Arenas de corsa de vacas.
* Hont de senta Anna e goà de Mosqueta (sègle XIXau).

## Personalitats ligadas dab la comuna
* Cyrille Labeyrie (1870 St Cric de Shalòssa – 1913 Casalís) ; aliàs "Jausep Gascon" ; autor de poesias en gascon.
* Louis de Monck d'Uzer (1879 Lo Mont - 1951 Lo Mont) ; aliàs "Loisòt de Marcavielha", poèta gascon.
* Henri-Marcel Fay (1879 París - 1959 Roan) ; medecin, neuropsiquiatre, autor en 1910, deu libe controvertit *Histoire de la lèpre en France. Lépreux et Cagots du Sud-Ouest*. Que vienè regularament a Sent Cric, on èra proprietari, entre 1925 et 1958.

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalòssa Tursan

## Nòtas
Sent Cric deu Gave

**Sent Cric deu Gave** (*Saint-Cricq-du-Gave* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sen'krik]. Las fòrmas ancianas que son *de Sanctus Ciricus de Arribere Gaver* aus sègles XI-XII, *villa S. Cirici*, en latin, en 1072, *S. Ciric* (mapa deu sègle XVII, shens data), *S. Cric* (mapas de 1638 e de 1733) .

L'agionime qu'ei lo nom grecolatin de dus martirs deu sègle IV, *Cyricus*. Per metatèsi regressiva, *Circ-* que passè a *Cric-* .

Lo determinant *Gave* qu'ei un idronime pirenenc d'origina prelatina. Que s'ageish deu gave de Pau abans sa joncion dab lo gave d'Auloron, a Pèirahorada .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Estiene

**Sent Estiene** (*Saint-Étienne-d'Orthe* en francés) qu'ei ua comuna gascona deu País d'Òrta situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [səntəs'tj'œnə]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Stephanus de Alga*, en latin, aus sègles XI-XII, *Sanctus Stephanus de Avorte*, en latin, aus sègles XI-XII, *St Estienne* (mapa deu sègle XVII, shens data), *S. Estienne* (mapa de 1630 e 1638), *S. Etiene* (mapas de 1714 e de 1733) .

Dauzat e Rostaing qu'explican lo nom vien deu grèc *Stephanus*, nom deu prumèr martir e d'autes sents .

La fòrma deu nom deu martir qu'ei manlevada au francés (la fòrma occitana qu'ei *Estève* [e *Estèfe* dens los noms de glèisas e de vilatges de l'Oèst occitan]. Lo determinant *Alga* de la prumèra atestacion que sembla a religar au basco *alga*, « pastura, totas sòrtas de graminèas »; lo lòc qu'èra benlhèu abondós en pastencs. A l'epòca donada *-l-* dens *Alga* qu'auré devut vocaliza's; mès qu'ei benlhèu ua faussa refeccion deu mot *augar*, « lòc de braus, de modius », geograficament compatible dab la situacion en arriba d'Ador.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Senta Aulàdia de Bòrn

**Senta Aulàdia de Bòrn** o **Senta Aulària** (en francés: *Sainte-Eulalie-en-Born*) qu'ei ua comuna gascona de Bòrn situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son meilèu numerosas, mes que son en latin o en francés : *Eulalia (ecclesia Sancta ~ de Borno)*, en latin, en 1009, 1012, 1026, *Eulalia (Sancta ~)*, en latin, *Eulalie (par. Sancte ~)*, en latin, en 1274, *Eulalie (prioratus Sancte ~ de Borno)*, en latin, en 1315, *Auladj (Sancte- ~ -en-Born)*, en 1535, *Aulaye (S. ~)*, sus mapas deu sègle XVII, *Aulay (Ste ~)* sus ua mapa deu començament deu sègle XVIII, *Eulalie (S.)*, sus una mapa de 1714, *Aulaye (St ~)*, sus ua mapa de 1733 .

La senta onorada dens lo nom de la comuna qu'ei *Sancta Eulalia*, martirizada a Barcelona en 304. Totas las fòrmas que muishan l'elision de *-a* finau de *senta* davant la vocala iniciala *E-* , çò qui sembla generau en occitan. Normalament, la sequéncia de duas *-l-* que mia a una dissimilacion. Mes quina ei la consonanta qui remplaça la segonda *-l-* ? Uas fòrmas, *Aulaye*, que harén pensar s'ei amudida. Pr'aquò, la prononciacion actuau qu'ei [səntaw'laði] o [səntaw'lari] . La prumèra prononciacion que junta plan dab ua atestacion, la de 1535, mes la segonda que manca dens las fòrmas istoricas. La sequéncia *Eulàlia* > *Aulàlia* > *Aulària* > *Aulàdia* que pareish pr'aquò foneticament mei logica que non pas *Eulàlia* > *Aulàlia* > *Aulàdia* > *Aulària*, çò qui mia a s'interrogar sus la preséncia estujada d' *Aulària* a l'Edat Mejana. Dens *Aulàdia*, *-d-* qu'ei fragile : ua prononciacion anciana *Aulaia* (normala en Perigòrd) es pas impossibla e que seré estada en co-ocurréncia dab *Aulàdia* (e *Aulària* ?), per disparéisher finalament.

Per mei d'informacions, consultar los articles complementaris Senta Eulàlia (omonimia), Senta Aulària e Santa Eulàlia.

*Bòrn* qu'ei lo mot gascon *bòrn*, ací dab la motivacion de « còsta, arriba ». Aquera anciana perbostat qui depenèva de la diocèsi de Bordèu qu'èra bornada (bordada) per la Mar Grana .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Aubin (Lanas)

**Sent Aubin** (*Saint-Aubin* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sentaw'biŋ]. Las fòrmas ancianas que son *S. Albino*, en latin, en 1243, *Sto Albino*, en latin, en 1335, *S. Aubin* (mapa de 1733) .

Lo nom qu'ei lo de l'avesque d'Angieus au sègle VI segon Dauzat e Rostaing, o benlhèu d'un aute sent .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
thumb|200px|right|Capèra de Pojalèr

* La glèisa de Sent Aubin.
* Lo molin de Pojalèr.
* La tor de Pojalèr.


File:Église Saint-Aubin de Saint-Aubin 8.JPG|Absida de la glèisa de Sent Aubin.
File:Moulin Poyaller 2.JPG|Molin de Pojalèr.
File:Tour de Poyaller 1.JPG|Tor de Pojalèr.
File:Saint-Aubin marie.JPG|Mairetat de Sent Aubin.
File:Saint-Aubin arènes.JPG|Pista de las arenas de Sent Aubin.
File:Poyaller rue centrale.JPG|Carrèra principau e capèra de Pojalèr.
File:Michelin Saint-Aubin.JPG|Bòrna Michelin.


## Personalitats ligadas dab la comuna

## Arreproèr
* A Sent Aubin que beven vin, e a Larbei enqüèra mei.

## Bibliografia
* (fr) La paroisse de Saint-Aubin, per l'Abat Raphaël Lamaignère; 1938.
* (fr) Poyaler et son château, per l'Abat Raphaël Lamaignère; 1940.

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* La capèra de Pojalèr (litografia per Aumont, segon Philippe, 1842-1844, Archius de las Lanas 6 FI 65).

## Nòtas
Sent Genh

**Sent Genh** (*Saint-Gein* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sen'ʒeɲ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctum Genh* au sègle XIII, *de S. Eugendo*, en latin, en 1285, *bastida Regis Sancti Ingenii in Marciano* en 1289, *St Geni* en 1289, *St Ganh* en 1289, *S Gen* (mapa de 1714) .

Segon Dauzat e Rostaing, lo sent que pòt estar *Genius*, martirizat a Leitora o *Eugendus*, abat de Condat (ara Saint-Claude, Jura) au sègle VI .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que causeish sent *Ingenuus*.

Pr'amor de la finala en *-n* palatau, Bénédicte Boyrie-Fénié que precisa lo sent es *Geniu[s]* .

## Istòria
Sent Genh qu'ei ua bastida creada en 1284 près d'ua tuca, per contracte de pariatge enter Sanç Lop de Lamensan, senhor de Castandet, e lo conestable de Bordèu, qui agissè au nom deu rei d'Anglatèrra .

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Avit (Lanas)

**Sent Avit** (*Saint-Avit* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [senta'βit]. Las fòrmas ancianas que son *de S. Avito*, en latin, en 1200, *parropie de Sent Auid*, *parropie de Sent Evid*en 1259, *ecclesia Sancti Aviti*, en latin, cap a 1320, *capellanus Sancti Aviti*, en latin, cap a 1375, *S. Avit* (mapa de 1714), *St Avy* (mapa de 1733) .

L'agionime que pòt estar lo nom d'un ermite en Orleanés mòrt en 530, d'un avesque de Viana (Isèra), mòrt en 519 o d'un avesque de Clarmont, mòrt cap a 589 .
 
## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sengòr

**Sengòr** (*Saint-Gor* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *ecclesia Sancti Petri Sanagorensis*, en latin, cap a 1050, *St Gorbs*, en 1242, *Sengohor*, shens data, *par Sancti Petri de Seint-Gor in Marciano*, en latin, en 1274, *de Sent-Gor*, en 1274, *terra de Tartas in parochia de Sent-Gor*, en 1276, *de Sengor*, cap a 1320, *S. Go*, mapa deu començament deu sègle XVIII. *Sengòr* qu'es un faus agionime (un faus nom de sent). Que vieneré de **sen agor*, format d'un prumèr element **sen*, d'origina aquitanica, qui auré lo sens de situacion dominanta, de promontòri, de mus, çò qui correspón a la realitat geografica, e d'un segond element qui ei lo gascon *agor*, mot probablament manlevat au basque, ací au sens de « sec, eishuc ». Cf. Òssagòr, Lesgòr. Lo nom qu'ei probablament ancian, pr'amor deu sent dedicatari de la glèisa, l'apòstol *Pèir*. La prononciacion qu'ei [sen'gɔr] . L'èrra finau hòrta que s'es conservada o restablida (cf. la mapa deu sègle XVIII); qu'a dispareishut dens Lesgòr e dens un aute Sengòr, comuna de Boson e Gelanava.
 
## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Ròcahòrt; qu'es adara deu canton de *Haute Lande Armagnac* (en francés), donc de Hauta Lana-Armanhac.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Joan de Lièr

**Sent Joan de Lièr** (*Saint-Jean-de-Lier* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sen'jan də'ljɛ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Johannes de Paulid*, en latin, aus sègles XI-XII, *S. Johannis Daulers*, en latin, en 1291, *Lier*, en 1305, *Leslier* (mapas de 1638 e 1647) .

L'agionime qu'ei lo nom ebrèu de Sent Joan Baptista  e Sent Joan l'Evangelista (en latin *Johannes*) .

Lo determinant *Lièr* qu'ei benlhèu *lièr*, « camp de lin » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Julian d'Armanhac

**Sent Julian d'Armanhac** (*Saint-Julien-d'Armagnac* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [senʒy'ljɛŋ] (la fòrma gascona *Julian* qu'ei estada remplaçada per la fòrma francesa). Bénédicte Boyrie-Fénié pòt pas citar cap fòrma anciana .

*Sent Julian* qu'ei lo nom de mei d'un sent, un martir de Briude au sègle IV, qui ei a l'origina de la màger part deus toponimes occitans, Sent Julian l'Espitalèr, un avesque d'Ate, un avesque de Lescar au sègle IV.

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'explica tanben, après Negre, l'etimologia deu determinant *Armanhac* (*de Armeingnac* en 1259), lo nom germanic d'òme *Herimannus*, dab lo sufixe *-iacu-*; a l'origina, lo nom que designava ua demorança senhorau . Lo sufixe *-iacum* qu'ei en realitat lo sufixe celtic *-acon*, latinizat en *-acum*; lo *-i-* qu'ei en realitat manlevat aus noms aumentats en *-ius*, gentilicis en latin . 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véser tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Julian de Bòrn

**Sent Julian de Bòrn** o benlhèu **Sent Delian de Bòrn** (*Saint-Julien-en-Born* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bòrn, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sœndə'ljaŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Julianus de Born*, en latin, aus sègles XI-XII, *par. Sancti Juliani*, en latin, en 1274, *de Sancto Juliano*, en latin, en 1315, *Sanctus Julianus de las Ferreiras*, en latin, shens data, *St Iulien* (mapa deu començament deu sègle XVII), *S. Iulia* (mapa de 1630), *S. Iulian* (mapa de 1638), *St Iulien* (mapa de 1647), *S. Iulien* (mapas de 1651 e deu començament deu sègle XVIII), *S. Julien* (mapas de 1714 e de 1733) .

*Sent Julian* qu'ei lo nom de mei d'un sent, un martir de Briude au sègle IV, qui ei a l'origina de la màger part deus toponimes occitans, Sent Julian l'Espitalèr, un avesque d'Ate, un avesque de Lescar au sègle IV.

La comuna d'Usar qu'estó creada en 1872 dab ua partida deu territòri comunau. Las hargas d'Usar qui datan probablament de l'Edat Mejana utilizavan la minèra de hèr mentavuda dab l'expression *de las Ferreiras* .

*Bòrn* qu'ei lo mot gascon *bòrn*, ací dab la motivacion de « còsta, arriba ». Aquera anciana perbostat qui depenèva de la diocèsi de Bordèu qu'èra bornada (bordada) per la Mar Grana .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Justin (Lanas)

**Sent Justin** (*Saint-Justin* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *St Iustin*, mapa deu començament deu sègle XVII, *S. Iustin*, mapa de 1638, *S. Iustin*, mapa de 1651 .

Que i a mei d'un sent d'aqueth nom, mès per rasons de proximitat, lo qui donè lo nom a la parròpia qu'ei probablament lo prumèr avesque de Tarba, au sègle IV (siti Nominis) o V (Dauzat e Rostaing), *Justinus* en latin  e Bénédicte Boyrie-Fénié que precisa se morí avant 420 e qu'ei enterrat a Sent Justin (Gers) .

### ''Arouille'' (nom francés)
Que vieneré deu latin *arrugia*, « canau d'irrigacion », mot aquitan . La grafia qu'ei *Arroia* ? *Arroja* ? segon l'isoglòssa de la prononciacion [-j-] (compréner *-i-* consonantic) de *-j-* e segon la prononciacion (*r* simpla o multipla).

### Argelosa
Probablament com Argelosa.

### ''Douzevielle''
Probablament de *Dosa*, aiga a 1 o 2&nbsp;km, e *vièla*, varianta de *vila* (grana proprietat antica -----> vilatge).

## Istòria
En 1801, *Douzevielle* (nom francés) qu'èra dejà dens la comuna de *Saint-Justin et Douzevielle*. Avant 1806, qu'annexèn *Saint-Martin-de-Noët* (nom francés) a Sent Justin. En 1965, *Arouille* (nom francés) que fusionè dab Sent Justin . Avant 1806, qu'annexèn Argelosa e *Saubouries* (nom francés) a *Arouille* .

*Douzevielle* (nom francés) qu'ei a l'oèst-nòrd-oèst de Sent Justin, *Saint-Martin-de-Noët* au nòrd-oèst, *Arouille* au nòrd-èst, Argelosa a l'èst-nòrd-èst. *Saubouries* qu'ei absent de totas las mapas, mès que i a un Sauboèra près de la RD 933, au nòrd de Sent Justin.

Ni *Saint-Martin-de-Noët*, ni Argelosa, nimèi *Saubouries* qu'estón pas jamei recensats. *Saint-Martin-de-Noët*, Argelosa e *Arouille* e tanben Gontaud, au sud de Sent Justin, lòc dispareishut, qu'èran parròpias a la fin deu sègle XVIII .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Ròcahòrt; qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac.

## Demografia

### Demografia ''Arouille'' (nom francés)

* Lo n° INSEE qu'ei estat cambiat per rasons practicas

## Lòcs e monuments

stjustin remparts.JPG|Las muralhas costat èst
stjustin rue.JPG|Anciana carrèra d'accès a la bastida costat nòrd
stjustin templiers2.JPG|350px|La glèisa et la tor deus Templièrs
stjustin prison.JPG|Preson minuscula que tòca la glèisa.
stjustin place.JPG|Tor octogonala vista de la plaça màger
Eglise Saint-Sernin de Douzevielle 3.jpg|Glèisa de Sent Sarnin de *Douzevielle*.
Image:Eglise Saint-Sernin de Douzevielle 4.jpg|Detalh de la faciada nòrd de la glèisa de Sent Sarnin.
stjustin egsm2.JPG|Glèisa de Sent Martin de *Noët*.
Eglise d Argelouse 1.jpg|Glèisa d'Argelosa.
Chateau de Fondat 1.jpg|Castèth de Fondat.


## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes
* Sit de la vida locala a Sent Justin
* Sent Justin sus lo sit de la Comunautat de comunas deu País de Rocahòrt

## Nòtas


()
Sent Jors de Maremne

**Sent Jors de Maremne** (*Saint-Geours-de-Maremne* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sən'jurs]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Georgius de Maredme*, en latin, aus sègles XI-XII, *Sent Jorz* au sègle XII, *Seint Gorbs*, en 1242, *S. Iours* (mapa de 1638), *S Jours en Marenne* (mapa de 1714), *S. Jours* (mapa de 1733) .

Dauzat e Rostaing que's contentan d'escríver lo nom vien deu grecolatin *Georgius*, apòsto de Velai au sègle III, o martir capadocian deu sègle XIV .

Per Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom de *Georgius* qu'ei estat tractat coma *Georius* .

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Georius* pòt pas miar a *Jors* pr'amor lo grope [rj] (= ri) evoluciona cap a [jr]; que cau donc partir de **Giorius* > **Giorus* (dissimilacion e analogia deus mots en *-us*); **Giorius* eth medish que derivaré de *Georgius* > *Giorgius*, puish dissimilacion deu segond *-g-* [N.B. L'evolucion donada per B. Boyrie-Fénié que passa pr'aquò per **Georius/Giorius*...] .

Lo determinant qu'ei lo país o anciana viscomtat de Maremne, citat en 1527 *archipresbyteratus Maritime*. Lo nom que vien de *marítimu* > *marítmu* > *marétme* > *marénme* > *marémne* .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Lon (País d'Òrta)

**Sent Lon** (*Saint-Lon-les-Mines* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sən'luŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Leo de Avorta*, en latin, aus sègles XI-XII,  *Sanctus Leo de Avorte*, en latin, aus sègles XI-XII, *S. Lõ* (mapa de 1638), *S. Lon* (mapas de 1714 e de 1733) .

Dauzat e Rostaing que supausan un nom germanic d'òmi, *Launus* .

Dauzat e Rostaing coneishèvan pas las fòrmas ancianas e l'agionime qu'ei lo nom de Sent Leon, probablament Sent Leon lo Grand (latin *Leone*) .

Dens las prumèras mencions, deu cartulari de Dacs, lo lòc qu'ei situat dens lo son país, *Avorta*. Aqueth nom qu'ei  basat benlhèu sus un nom de proprietari,  benlhèu **Borto* (qui sembla èstar un element deu cognomen atestat *Bortossus*), dab la preposicion *a*. A prepaus d'Ortès, Miquèu Grosclaude que cita un *vescomte d'Aorte* e ua  *villa de Borta*. Lo cartulari de Dacs que permet d'assegurar l'identificacion de la *villa de Borta* a Òrtavièla . 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Loboèr

**Sent Loboèr** (*Saint Loubouer* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [senlu'βwɛ]. Las fòrmas ancianas que son *de Lebedi* en 1297, *St Lombouez* (mapa deu sègle XVII, shens data), *S. Louboer* (mapa de 1638), *S Louboues* (mapa de 1651), *S. Loubouer* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *S. Louboer* (mapa de 1714), *S. Lonbonez* (mapa de 1733) .

Dauzat e Rostaing que supausan shens certitud lo nom latin *Lupercius* .

Lo nom prepausat dens lo Dauzat qu'a dificultats foneticas. Bénédicte Boyrie-Fénié, dab l'ajuda de J.B. Orpustan, que prepausa un nom *Lupuer* (o semblable), mentavut au sègle XIV dens lo Censèr soletin, mès la prumèra atestacion qu'interròga .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Martin d'Onei

**Sent Martin d'Onei** (*Saint-Martin-d'Oney* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [senmar'tiŋ du'nɛj]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Martinus de Onei*, en latin, aus sègles XI-XII, *de Sancto Martino*, en latin, en 1281, *Martiens* ? (mapa deu començament deu sègle XVIII), *S. Martin* (mapa de 1714), *St Martin* (mapa de 1733) .

L'agionime qu'ei lo nom  de *Martinus*, avesque de Tors, evangelisator de Gàllia au sègle IV.

Lo determinant *Onei* que sembla estar lo medish qu'Oneis (*Onnaçu* en 1249, *Oneyx* en 1316, *Honeis* en 1350, *Onasso* en 1394, *Oneys* en 1413). Segon J.B. Orpustan, lo nom qu'ei tanben a religar dab *Onize* (nom basco d'Avensa). Que i a benlhèu un radicau *on (a)*, probablament oronimic .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Martin de Hins

**Sent Martin de Hins** (*Saint-Martin-de-Hinx* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sẽŋ marˈtĩn də ˈhiŋs]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Martinus de Fien*, en latin, aus sègles XI-XII, *Sanctus Martinus de Finum*, en latin, aus sègles XI-XII, *Sanctus Martinus de Fieno*, en latin, aus sègles XI-XII, *S. Martin de Hens* (mapa de 1638), *St Martin de Hins* (mapa de 1647), *S. Martin de Hinx* (mapas de 1651, deu començament deu sègle XVIII e de 1714), *S. Martin* (mapa de 1733) .

L'agionime qu'ei lo nom  de *Martinus*, avesque de Tors, evangelisator de Gàllia au sègle IV.

Lo determinant, *Hins*, que procedeish de **finis* (*finibus* en latin classic), « limit, termièra » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Maurici d'Ador

**Sent Maurici** (*Saint-Maurice-sur-l'Adour* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [senmawri'si]. Las fòrmas ancianas que son *S. Maurice* (mapas de 1638, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) .

L'agionime qu'ei lo nom latin de *Mauricius* o *Mauritius*, cap de la legion tebana martirizat a Agaune en 286 .

## Istòria
Sent Maurici qu'èra ua bastida e Edoard II d'Anglatèrra que'u autrejè ua carta de franquessas en 1266 .

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pandelon

**Sent Pandelon** (*Saint-Pandelon* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [(sen) pand(e)'luŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Pantaleon*, aus sègles XI-XII, *S. Pantaleone*, en latin, cap a 1110, *S. Pandelon* (mapa de 1638), *S. Pandelhon* (mapas de 1651, deu sègle XVII, shens data, deu començament deu sègle XVIII), *St Pandelon* (mapa de 1714), *S. Pandelon* (mapa de 1733) .

*Pandelon* qu'ei lo resultat deu grèc *Pantaleo*, probablament l'accusatiu *Pantaleonte*, martir d'Orient au sègle IV, mètge imperiau, seré estat torturat per sa he cristiana dab pientos de hèr, puish escapitat. L'afebliment de *a* pretonic qu'explica la vocala *e*. La varianta *Pandelhon* que s'explica per la barradura deu *e* de *-leon* en *iòd*, puish la palatalizacion de *l* .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Miquèu e Escalús

**Sent Miquèu e Escalús** (*Saint-Michel-Escalus* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Marensin o Maransin situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Sent Miquèu-Escalús que tòca las comunas de Castèths, Linça, Vièla-Sent Gironç e Lon. La Palua (arriu), vinent de Castèths, que trauca la comuna e se va vuitar a l'estanh de Lon.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [səmi'kɛw əska'lys]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Michael de Juerere*, en latin, aus sègles XI-XII,  *Sanctus Petrus de Escalius*, aus sègles XI-XII, *St Michel* e *Vielle Escabus* (mapa deu sègle XVII, shens data), *S. Michel/ Escabus* (mapa de 1638, 2 parròpias separadas), *St Michel/ Escabas* (mapa de 1647, 2 parròpias separadas), *S. Michel* (mapas deu començament deu sègle XVIII e de 1733) .

Lo nòm de *Sent Miquèu-Escalús* qu’es estat hargat tà nomar la comuna formada per l’aplec de las parròpias de **Sent Miquèu de Giure** e de **Sent Pèr d’Escalús**.
**Giure** qu’es la fòrma locau de « gèure » (latin *ebulum*) : endret on creish gèure, saüqueta. La prumèra fòrma que's deu léger *geurèr*, « lòc cobèrt de giure ».
**Escalús** qu’es lhèu ua alteracion de *escalís* =  escarlan, arroderada ; o de *escala* : endret on lo camin o lo sòu e hèn gradèrs.

## Istòria
La comuna, dab sonque 17&nbsp;km² -petitona tau parçan- embarrada preu miei de gigantas de 64, 90, 81 e 72&nbsp;km², qu'a quitut hà's chapar per aquestas : que's parlava, dens lo periòde 1816-1820, sii de restacar-la a Lon, sii de copar-la en dus entà balhar Sent Miquèu a Lon, e Escalús a Linça. Enqüèra en 1942 la volón annexar a Castèths.
 
## Administracion

## Demografia

## Economia

## Personalitats ligadas a la comuna
***[[Lòis Labèca]]** (en francés: *Loÿs Labèque*), (1869-1941), poèta. Vadut a Lon, que s'avè pres com chafre "Leon Escalús".

## Lòcs e monuments
thumb|350px|right|eglisa de St Pèr d'Escalús
thumb|350px|right|eglisa de St Miquèu de Giure

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pau de Bòrn

**Sent Pau de Bòrn** (*Saint-Paul-en-Born* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region  de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sən'paw]. Las fòrmas ancianas que son *S. Paulus in Borno*, en latin, en 1254, *par. Sancti Pauli*, en latin, en 1274, *par. Sancti Pauli*, en latin, en 1315, *Sanctus Paulus de-Frontinhac*, en latin, shens data, *Senct Pau-de-Born* en 1478, *S. Pau de Born* (mapa de 1630), *St Paul de Born* (mapas deu sègle XVII, shens data e de 1647), *S Pau de Born* (mapa de 1651), *S. Paul de Born* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *S. Paul* o *Pinsos* (mapa de 1714), *S. Paul en Born* (mapa de 1733) .

*Pau* qu'ei lo resultat deu latin *Paulu(m)*, deu nom de l'apòsto. Lo lòc qu'ei ocupat ancianament pr'amor qu'an descobèrt dens la comuna, au lòc *Lo Tuc de la Glèisa*, l'estacion antica de Segosa sus la via enter Bordèu e l'Espanha .

Lo determinant *Bòrn* qu'ei lo mot gascon *bòrn*, ací dab la motivacion de « còsta, arriba ». Aquera anciana perbostat qui depenèva de la diocèsi de Bordèu qu'èra bornada (bordada) per la Mar Grana .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Perdon

**Sent Perdon** (*Saint-Perdon* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
* **Sent Perdon**. Las fòrmas ancianas que son *Perdon (S. ~)* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Perdou (S. ~)* (mapa de 1714), *Perdoux (S. ~)* (mapa de 1733). L'agionime qu'ei lo nom de *Pardulphus* , latinizacion deu nom germanic *Pard-wulf* o *Bard-wulf*, qui correspond a un ermita guarit miraculosament de la ceguesa, puish qui vengó abat de Garait  (658 - entre 737 e 743); qu'a tombat, en Occitània, dens l'atraccion de *perdon*, adaptat en francés en *Pardoux*, *Perdon*, *Pardon*, *Perdoux*, etc . 
* **Sent Orenç** que vien deu nom de *Orientius*, avesque d'Aush au sègle V .

## Istòria
Qu'incorporèn Sent Orenç a Sent Perdon en 1812 puish lo vilatge de *Martiens* (en francés) qui èra de la comuna de La Molèra, en 1822.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pèr deu Mont

**Sent Pèr deu Mont** (*Saint-Pierre-du-Mont* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
 
## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sən,pɛdu'mun]. Las fòrmas ancianas que son *S. Petrus de Dumo*, en latin, en 1289, *St Pé Ville Haute* (mapa de 1714), *St Pé* (mapa de 1733) .

*Pèr* qu'ei lo resultat deu latin *Petrus*, grèc *Petros*, traduccion deu nom de l'apòsto en ebrèu. En gascon, la fòrma regulara *Pèir* que's pòt simplificar en *Pèr* [pɛ]. Lo lòc qu'ei ocupat ancianament pr'amor qu'an descobèrt amfòras galloromanas dens la comuna .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* 1861 : annexion au Mont d'ua partida de la comuna.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Sever (Lanas)

**Sent Sever** (*Saint-Sever* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Qu'estó lo sièti d'ua senescaucia segondària dependenta de la Senescaucia Principau de las Lanas

## Arreproèr
* Malaut de Sent Sever, qu'a l'ala podada e lo bèc sancèr.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sense'βe]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Severus*, en latin, aus sègles XI-XII, *abbas Sancto severo*, en latin, en 1243, *villa Sancti severi*, en latin, en 1254, *Sencever* en 1276, *S. Sever* (mapa deu sègle XVII, shens data, *S. Seuer* (mapa de 1638), *S. Sever* (mapas de 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) .

*Sever* qu'ei lo resultat regular deu latin *Severu(m)*, deu nom d'un sent locau martirizat en 409, per los Vandals. La prumèra abadia benedictina qu'estó fondada au sègle VII .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalòssa Tursan

## Nòtas
Sent Jàguen

**Sent Jàguen**, **Sent Iague** o **Sent Iàgue(n)** (*Sent Yaguen* en nòrma mistralenca; *Saint-Yaguen* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sənt'jagə(n)]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Aginus*, en latin, aus sègles XI-XII, *Sancti Agani*, en latin, en 1456, *St Aiguan*, en 1498 (mapa deu sègle XVII, shens data), *S. Yague* (mapa de 1638), *St Yaque* (mapa de 1647), *S. Yaguan* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *S Yaguen* (mapa de 1714), *S. Yaguan* (mapa de 1733) .

Dauzat e Rostaing, puish Negre e Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, que pensan lo sent es *Jacobus*, Sent Jacme lo Major, apòsto, o Sent Jacme lo Minor, martir deu prumèr sègle .

Los autors precedents coneishèvan pas las fòrmas mei ancianas. L'etime qu'ei *Sanctus Aganus* > *sanctàgan(o)* (remontada de l'accent) > *santàygan* (1498) > *sentyàguen* (atraccion de *Sent Jaques* = *Sent Jacme*, afebliment de la vocala finau) .

 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Samadèth

**Samadèth** (*Samadet* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Tursan situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom de Samadèth qu'ei benlhèu aparentat a d'autes : Sabadèl (del Causse, ancian canton de Lausès), Sabadèl de la Tronquièra e Sabadell (Vallès occidental, Catalonha) o enqüèra Sembadel (Naut Léger).

Dauzat e Rostaing que meten *Samadèth* en relacion dab los dus *Sabadèl* deu Carcin. Que citan ua atestacion de 933, *de Samadello*. Per eths, qu'ei un nom escur, qui derivariá d'una varianta *sam-* d'un preceltic *sab(b)-*, a valor idronimica, e doble sufixe *-at-ellum*.

Bénédicte Boyrie-Fénié que dona fòrmas ancianas : *Samadello (de ~)* (993, benlèu la medisha qui lo Dauzat pòrta per 933), *Samadeto (de ~)* (1279), *Samadeth* (1289). Que cita l'ipotèsi d'Ernèst Negre, un nom de persona romanic *Sabodellus*, e que la refuta per rasons foneticas. Que cita tanben lo punt de vista de J.B. Orpustan, qui precisa la basa *sam-* es pas coneishuda en basco, a despart de *samats*, « palhada de toja e heuguèra esplandida l'ivèrn davant los estables per hèr hemada »; Orpustan qu'arreliga dab aqueth sens generau Samas, Samadèt, Samau (ostau citat au sègle XIV a Irisarri), *Samakoitz*, a Sharrita, *Zamarce*, a Arakil en Navarra 

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'escriu la tèsi idronomica de Dauzat e Rostaing ei de mau sostiéner dens lo cas de *Samadèth* [per rasons geograficas]. Que s'estima mèi causir un patronime *Samadello*, plan atestat dens los país iberics. B. Boyrie-Fénié que precisa i avè un aute *Samadet*, dab ua glèisa, dens la comuna de Garin (Òut e Garona), près de Samasan.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
* Glèisa de sent Joan Baptista de Samadèth. 
* Glèisa de sent Julian.
* Espaci de ceramica contemporanèa, Centre culturau deu Tursan. 
* Musèu departamentau de la faïença e de las arts de la taula.

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sanguinet

**Sanguinet**   (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Bòrn, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [səŋgi'nœt]. Las fòrmas ancianas que son *Losa*, au sègle II (Itinerari d'Antonin), *par de Sanguinet* en 1274, *de Sanguineto*, en latin, en 1296, *de Sanguinède*, en 1305, *Senct-Guinet* en 1478, *Arnaud de Losa* en 1478, *Sanguinet* (mapas de 1630, deu sègle XVII, shens data, de 1647, de 1651 e de 1733) .

Lo nom qu'ei format de *[[Cornus mas|sanguin]]* dab lo sufixe collectiu vegetal *-et*, çò qui dona lo sens de « lòc on los sanguins créishen ». Lo nom que serví a l'Edat Mejana a nommar l'aglomeracion navèra creada au sud-oèst de l'estacion antica de *Losa* (vienuda adara lo quartièr de Losa), sus l'itinerari costèr de Bordèu cap a l'Espanha.

Lo toponime *Losa* qu'ei probablament un idronime prelatin (cf. basco *lohitz*, collectiu o frequentatiu, basat sus *lohi*, « alluvion, brauda, hanga »).

## Istòria
Quan los  piquèirs se formèn, lo nivèu de las aigas deu riu Gorga que montè e lo lac s'installè; los establiments umans que's desplacèn; qu'an trobat atau tres sites arqueologics sublacustres (prumèra Edat deu Hèr, segonda Edat deu Hèr e epòca galloromana), dab un important mobiliari, dont desenas de pirògas monoxilas.

Au nòrd-èst deu borg que's tròba l'estacion antica de *Losa* (vienuda adara lo quartièr de Losa), sus l'itinerari costèr de Bordèu cap a l'Espanha.

 
## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sarbasan

**Sarbasan** (en francés: *Sarbazan*) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *par. Sancti Petri de Serbazan*, en 1274, *de Cerbassan*, en 1274, *de Serbazan*, en 1274, *ecclesia de Sarbezano*, en latin, cap a 1320, *de Sarbesano*, en latin, au començament deu sègle XIV, *de Serbasano*, en latin, *Souvelbasans*, mapa deu començament deu sègle XVIII, *Sarrabasan*, mapa de 1714. La prononciacion qu'ei [sarba'zaŋ] .

*Sarbasan* que vien d'un nom latin d'òmi, exactament un *nomen*, **Servatius*, varianta de *Servatus* (que Jacques Astor explica atau : de *servare*, au sens de « sauvar, aparar deu pecat »), dab lo sufixe *-anum*; la parròpia qu'ei donc anciana; davant *r*, *e* de la sillaba iniciala que s'obrí normalament en *a*  e los escribas deu sègle XIV qu'esitavan sus la plaça de *e* e *a*, en rapòrt o pas dab la fòrma orala.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Ròcahòrt; qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sarrasiet

**Sarrasiet** (*Sarraziet* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sarra'zjet]. Las fòrmas ancianas que son *Sarrasier* en 1276, *Sarrasat* (mapa de 1638), *Sarrazet* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Sarrasiet* (mapa de 1733) .

Per Dauzat e Rostaing, que vien deu gascon *sarrasiet*, « sesca » .

Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, Sarrasiet qu'ei sus l'arriba dreta de *Bas*, qui se devesís en dus braç, qui fòrman atau un augar dens aquera isla . 

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, la preséncia deu sufixe *-et*, resultat deu sufixe collectiu latin *-etu-* (de vegetaus) que va dens lo sens de l'opinion deus autors . Lo borg qu'ei just au dessús, de mei de 50 m, d'aqueth alargament de vath.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalossa Tursan

## Nòtas