Jacint Verdaguer

thumb|1000px|Jacint Verdaguer a l'entorn de 1865
**Jacint Verdaguer i Santaló**, tanben conegut popularament coma **Mossèn Cinto Verdaguer** (Folgueroles, Osona, 17 de mai de 1845 – Vallvidrera, Barcelonés, 10 de junh de 1902) foguèt un capelan e poèta catalan. La qualitat de son òbra lo situa a la cima dels escrivans e poètas mai importants per la literatura catalana modèrna, que son ròtle dins la Renaissença de la lenga catalana foguèt preponderant. L'eclesiastic venguèt un dels personatges clau de la Renaissença catalana gràcias a sas òbras màgers l**[[Atlàntida]]'' e lo ''[[Canigó (poèma)|Canigó]]''. L'avesque catalanista [[Josep Torras i Bages]] lo qualifiquèt de "Princi dels poètas catalans".

== Biografia ==
[[Fichièr:Monument Verdaguer Mare de Déu del Mont 2.JPG|thumb|250px|Escultura dedicada a Jacint Verdaguer a la cima de la [[Verge del Mont]]]]
Jacint Verdaguer nasquèt en 1845 a [[Folgueroles]], un vilatge al còr de la Plana de [[Vic (Catalonha)|Vic]] dins una familha de classa mejana que comptèt uèch mainatges. Èra lo tresen enfant de Josep Verdaguer i Ordeix, un pagés e mèstre d'òbra, e de Josepa Santaló i Planas que se trachava de l'ostalada. Dels uèch enfants del parelh, sonque ne subrevisquèron tres. 
Quand Jacint faguèt sos 11 ans dintrèt dins lo Seminari de [[Vic]]. Mentre que contunhava sos estudis, e fasiá de professor e de pagés. En 1865 participèt als [[Jòcs Florals de Barcelona]] e i ganhèt quatre prèmis. L'annada seguenta tornèt ganhar dos prèmis als meteisses Jòcs Florals.

Lo [[24 de setembre]] de [[1870]] foguèt ordenat capelan a [[Vic]] e lo mes d'octobre d'aquela meteissa annada, diguèt sa primièra messa dins la capèla de Sant Jòrdi. A 28 ans dintrèt de [[capelan]] dins la Companhiá Transatlantica que li avián recomandat per sa santat lo [[climat]] maritim; l'annada seguenta s'embarcava a [[Cadis]] en destinacion a [[l'Avana]]. Finalament s'establiguèt a Barcelona, coma capelan de la familha del marqués de Comillas. Quand passèt sas 32 annadas, la jurada dels Jòcs Florals li autregèt lo prèmi extraordinari de la Diputació de [[Barcelona]] pel poèma ''[[L'Atlàntida]]''. Aqueste eveniment marcava la consacracion de Verdaguer coma poèta.

En [[1880]], vist que ganhèt tres prèmis als [[Jòcs Florals]], foguèt proclamat [[Mèstre en Gai Saber]]. Aquela meteissa annada publiquèt lo libre **Montserrat**. A 39 ans viatgèt a [[París]], [[Soïssa]], [[Alemanha]] e [[Russia]]. Lo [[21 de març]] de [[1886]], a l'edat de 41 ans, l'avesque Morgades lo coronèt **Poèta de Catalonha*' al [[Monastèri de Ripoll]]. Publiquèt lo grand poèma *Canigó* en 1885 e realizèt puèi un viatge de pelegrinatge en [[Tèrra Santa]]. 

Foguèt aprèp aquel viatge que s'aturèt sa produccion literària, e que comencèt de s'avodar a d'autras activitats pas gaire ortodòxas, coma la practica d'[[exorcisme]]s. Per encausa d'aqueste e mai d'autres escandals, lo marqués de Comillas trinquèt sas relacions amb el, e a mai en 1895 li foguèt enebit d'exercir coma capelan. Verdaguer ensagèt de se defendre amb una tièra d'articles dins los jornals que se titolavan *En defensa pròpia*.

En [[1898]] tornèt far lo capelan, pasmens o faguèt amb un salari miserable e amb un enfrontament permanent a d'unes sectors de la societat fins a sa mòrt.
Lo 17 de mai de [[1902]], quand aviá 57 ans, s'installèt a la carrièra Aragó, dins lo centre de Barcelona ont viviá, a la finca coneguda com a Vil·la Joana, de [[Vallvidrera]] (Barcelona), ont espera far una convalescència de tuberculòsi. Lo [[10 de junh]] se moriguèt a Vil·la Joana. Actualament, la proprietat, qu'es venguda un [[musèu]], se pòt visitar. 

L'enterrament de Jacint Verdaguer foguèt un dels actes mai multitudinaris que s'èra vist a Barcelona fins a aquel moment. A mai, son eiretatge se manifèsta dins qualques poèmas e cançons dels mai populars de la cultura catalana, coma per exemple *L'emigrant* o lo *Virolai* de Montserrat. Un autre exemple de sa popularitat es qu'es una de las personalitats istoricas que balhèt son nom al nombre mai important de carrièras de Catalonha tota.

== Òbras ==
* *L'Atlàntida* (1876)
* *Idil·lis i cants místics* (1879)
* *Montserrat* (1889)
* *Oda a Barcelona* (1883)
* *Canigó* (1886)
* *Montserat'' (1889)