1984

*Aquesta pagina concernís l'an ***' del [[calendièr gregorian]].''

__TOC__

== Eveniments ==

=== Occitània ===

*

=== França ===

* 

=== Euròpa ===
* [[11 de setembre]] - [[La Gomera]] ([[illas Canàrias]]): vint personas, que i a entre elas lo governador civil de [[Tenerife]], morisson dins un incendi forestièr.
* [[22 de decembre]] - Renóncia de [[Dom Mintoff]] coma primièr ministre de [[Malta]].

==== [[Liechtenstein]] ====

Extension dau drech de vòte ai fremas.

=== [[Africa]] ===

==== [[Sodan]] ====

Ja minat per la represa de la guèrra civila dins lo sud dau país, lo govèrn de [[Gaafar Nimeiry]] foguèt encara mai afeblit per una [[famina]] grèva. Encoratjadas per lei Fraires Musulmans, d'esmogudas grèvas aguèron luòc dins lei vilas pus importantas.

=== [[America]] ===

==== [[Peró]] ====

Aparicion dau [[Movement Revolucionari Tupac Amaru]] que formèt una [[guerilha]] d'inspiracion marxista-leninista suplementària dins lo país.

=== Mond ===
* [[25 de genièr]] - Primièra granda manifestacion populara dins la vila de [[São Paulo (ciutat)|São Paulo]], [[Brasil]], en supòrt a l'esmena que prepausa de restablir las eleccions presidencialas dirèctas para [[president]] de la republica, aprèp 20 ans del regim militar.
* [[2 de febrièr]] - [[Jaime Lusinchi]] pren possession coma president de [[Veneçuèla]].
* 2 de febrièr: [[Còsta Rica]] refusa l'asil politic a 3000 seguidors armats d'[[Edén Pastora]].
* [[4 de febrièr]] - en [[Long Beach (Califòrnia)]], una femna esterila dona a lum après l'implantacion d'un [[ovul]] fertilizat en una autra femna.
* [[6 de febrièr]] - [[Beirot]] èst es ocupat per las milícias crestianas.
* [[5 de març]]: La primièra ministra [[Indira Gandhi]] ordena un atac al Temple d'Aur, ont se refúgian separatistes [[sikh]]s.
* [[1 de julhet]] - l'engenhaire [[José Napoleón Duarte]], elegit democraticament coma president constitucional de la Republica del [[Lo Salvador|Salvador]], pren possession de la siá carga.
* [[25 d'octobre]] - Lo [[dictatura|dictator]] de [[Brasil]], [[João Baptista Figueiredo]], e lo de [[Paraguai]], [[Alfredo Stroessner]] inauguran la centrala idroelectrica de Itaipu, la pus potenta del [[mond]].
* [[31 d'octobre]]: [[Indira Gandhi]] es assassinada per dos de los sieus guardas, de religion [[sikh]]. La reaccion populara es violenta en [[Nòva Delhi]], e causa la mòrt de 2700 sikhs.
* [[19 de decembre]] - signatura d'un acòrdi entre la [[Republica Populara de China]] e lo [[Reialme Unit]] que lo govèrn de Londres se compromet per el a liurar [[Hong Kong]] dins lo govèrn de [[Pequin]] l'an 1997

=== Arts ===

*

=== Sciéncias e tecnicas ===
* [[3 de febrièr]] - [[Los Angeles]]: S'anóncia la naissença del primièr uman fruch de fertilizacion d'un [[embrion]] congelat.
* [[4 de febrièr]] - En [[Long Beach]], [[Califòrnia]], una femna esterila dona a lum après l'implantacion d'un [[ovul]] fertilizat en una autra femna.

==== [[Geografia]] ====

Publicacion de la premiera carta geologica mondiala.

==== [[Quimia]] ====
* Descubèrta dei quasi-cristaus per [[Dan Schechtmann]], [[Ilan Blech]], [[Denis Gratias]] e [[John Cahn]]. Lo premier recebèt lo [[Prèmi Nobel de Quimia]] [[2011]] per aquela descubèrta.

=== Economia ===
* [[Richard Stone]] recep lo [[Prèmi Nobel d'Economia]] pel desvolopament de modèls comptables usats a nivèl nacional e internacional.

== [[:Categoria:Naissença en |Naissenças]] ==
* [[20 de genièr]] - [[Cynthia Lavigne]], actritz de cinèma pornografic francesa
* [[22 de genièr]] - [[Raica Oliveira]], modèl brasilièra
* [[23 de genièr]] - [[Arjen Robben]], fotbolaire neerlandés
* [[25 de genièr]] - [[Robinho]], fotbolaire brasilièr
* [[5 de febrièr]] - [[Carlos Tévez]], fotbolaire argentin
* [[12 de febrièr]] - [[Caterine Ibargüen]], atlèta colombiana
* [[27 de febrièr]] - [[Akseli Kokkonen]], saltaire amb esquís finés-norvegian
* [[28 de febrièr]] - [[Karolína Kurková]], modèl chèca
* [[20 de març]] - [[Fernando Torres]], fotbolaire espanhòl
* [[26 de març]] - [[Sara Jean Underwood]], modèl americana
* [[8 d'abril]] - [[Júlia Liptáková]], modèl eslovaca
* [[10 d'abril]] - [[Mandy Moore]], cantaira, compositora e actritz americana
* [[11 de mai]] - [[Andrés Iniesta]],  fotbolaire espanhòl
* [[14 de mai]] - [[Mark Zuckerberg]], creator del [[Facebook]]
* [[17 de mai]] - [[Passenger (cantaire)|Passenger]], nom artistic de **Michael David Rosenberg''', cantaire e cantautor britanic
* 8 de junh - Javier Mascherano, fotbolaire argentin
* 11 de junh - Vágner Love, fotbolaire brasilièr
* 26 de junh - Rocío Guirao Díaz, modèl argentina
* 26 de junh - Luiza Possi, cantaira brasilièra
* 11 de julhet - Rachael Taylor, modèl e actritz australiana
* 1 d'agost - Bastian Schweinsteiger, fotbolaire alemand
* 3 d'agost - Ryan Lochte, nataire american
* 5 d'agost - Helene Fischer, cantaira alemanda
* 8 d'agost - Matej Jurčo, ciclista eslovaque
* 28 d'agost - Paula Fernandes, cantaira brasilièra
* 6 de setembre - Abby Martin, artista e jornalista americana
* 16 de setembre - Prince Harry de Galas
* 19 de setembre - Amber Rayne, actritz de cinèma pornografic americana
* 27 de setembre - Avril Lavigne, cantaira canadiana
* 2 d'octobre - Marion Bartoli, jogaira de tennis occitana
* 10 d'octobre - Pàvel Dórov, informatician e entrepreneire rus
* 14 d'octobre - Renée van Wegberg, cantaira neerlandesa
* 18 d'octobre - Freida Pinto, actritz indiana
* 25 d'octobre - Katy Perry, cantaira americana
* 22 de novembre - Scarlett Johansson, actritz americana
* 30 de novembre - Olga Rypakova, atlèta casac
* 3 de decembre - Constança Araújo, pintora portuguesa
* 22 de decembre - Basshunter, cantautor, productor musical e DJ suedés
* 30 de decembre - LeBron James, basquetbolaire american
* Evgeny Morozov, escrivan e cercaire bielorús

## [[:Categoria:Decès en |Decèsses]]
* 7 de genièr - Alfred Kastler, fisician francés, Prèmi Nobel (n. 1902)
* 14 de genièr - Ray Kroc, entrepreneire american, fondator del McDonald's (n. 1902)
* 20 de genièr - Johnny Weissmuller, actor e nataire austrian, l'"original" Tarzan (n. 1904)
* 9 de febrièr - Iurii Andropov, Secretari General del Partit Comunista de l'Union Sovietica (n. 1914)
* 12 de febrièr - Julio Cortázar, escrivan argentin (n. 1914)
* 21 de febrièr - Mikhaïl Aleksandrovich Sholokhov, escrivan rus, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1905)
* 6 de març - Martin Niemöller, pastor e teologian alemand (n. 1892)
* 26 de març - Ahmed Sékou Touré, president de Guinèa (n. 1922)
* 1 d'abril - Marvin Gaye, cantaire american (n. 1939)
* 8 d'abril - Piotr Leonidovich Kapitza, fisician rus, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1894)
* 26 d'abril - Count Basie, musician e compositor american (n. 1904)
* 8 de mai - Boris Antonenko Davidovich, escrivan, lingüista e traductor ucraïnian (n. 1899)
* 11 de junh - Enrico Berlinguer, politician italian (n. 1922)
* 26 de junh - Michel Foucault, filosòf francés (n. 1926)
* 9 d'agost - Edward Murray Conrad Barraclough, oficièr de marina britanic d'origina alemanda (n. 1893)
* 12 de setembre - Lola Anglada, escrivana e dessenhaira catalana (n. 1892)
* 14 d'octobre - Martin Ryle, radio-astronòm britanic, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1918)
* 20 d'octobre - Carl Ferdinand Cori, bioquimista austriac, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1896)
* 20 d'octobre - Paul A.M. Dirac, fisician anglés, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1902)
* 21 d'octobre - François Truffaut, director francés de cinèma (n. 1932)
* 31 d'octobre - Indira Gandhi, primièra ministra d'Índia (n. 1917)
* 14 de decembre - Vicente Aleixandre, escrivan espanhòl, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1898)

## [[Prèmi Nobel]]
* Prèmi Nobel de Fisica : Carlo Rubbia, Simon van der Meer
* Prèmi Nobel de Quimia : Bruce Merrifield
* Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Niels Kaj Jerne, Georges J.F. Köhler e César Milstein
* Prèmi Nobel de Literatura : Jaroslav Seifert
* Prèmi Nobel de la Patz : Desmond Tutu
* Economia: Richard Stone

## Nòtas e referéncias

__NOTOC__
__NOTOC__