Cleopatra VII

**Cleopatra Filopator Nea Thea, Cleopatra VII**, foguèt la darrièra reina del reialme lagida d'Egipte, de la dinastia ellenistica dels ptolemèus, que foguèt creada per Ptolemèu Ièr, general d'Alexandre lo Grand. Nasquèt vèrs 69 abC e moriguèt en 30 abC. Èra la filha de Cleopatra V Trifena I e de Ptolemèu XII qu'eiretèt de son tròn a l'edat de 17 ans, amb son fraire Ptolemèu XIII que teniá pas que 12 ans e que deviá venir son marit, segon las leis de règne e succession egipcianas. 

## Començament del regne
[180px|thumb|left|Bust de Cleopatra VII, al [Musèu Antic de Berlin]]
Cleopatra aviá maites fraire e sòrres: Berenice IV e Cleopatra VI, sas sòrres ainadas (regnèron totas doas en vida de son paire qu'avián expulsat del reialme), una sòrre pichona sonada Arsinoe IV e dos fraires cabdets de nom Ptolemèu XIII e Ptolemèu XIV Filopàtor. L'educacion de totes foguèt essencialament grèga, coma èra costuma dins la dinastia ptolemaica. Cleopatra foguèt lo primièr membre de la dinastia qu'aprenguèt a parlar la lenga egipciana. A mai de conéisser plan segur lo grèc, sabiá tanben l'ebrèu, lo sirian e l'aramèu e probable lo latin. Sabiá de literatura, de musica, de sciéncias politicas, de matematicas, d'astronomia e de medecina. Se disiá qu'èra una femna fòrça bèla e de manièras doças e cortesas.

Al cap de tres ans de son regne, son fraire Ptolemèu, aconselhat per sos conselhièrs Potinus e Aquillas, expulsèt sa sòrre del tròn e l'obliguèt a s'exilhar en Siria. Dempuèi aquela region Cleopatra ensagèt de recuperar lo tròn, en reunir un bona armada per o poder far. Pasmens capitèt pas aquela tòca vertadièrament fins qu'arribèt a Alexàndria lo menaire roman Juli Cesar, en 48 abans Crist. Un an mai tard, en 47 abans Crist, Ptolemèu XIII moriguèt assassinat e Juli Cesar proclamèt Cleopatra reina absoluda d'Egipte, e a mai l'obliguèt a se maridar un còp mai amb son autre fraire cabdet, qu'aviá 12 ans e que vendriá Ptolemèu XIV. 

Coma consequéncia de la lucha a Alexandria se declarèt un grand incendi que lo resultat final foguèt la pèrdia de mantun edifici important, coma per exemple lo famós Musèu e sa bibliotèca d'Alexandria.

## Juli Cesar e Marc Antòni
[thumb|180px|Cleopatra e Juli Cesar. Pintura de [Jean-Léon Gérôme]]
S'es ja vist abans cossí la familha reiala de Cleopatra aviá desencadenat una guèrra civila entre sos membres. Juli Cesar arribèt en Egipte coma general roman pr'amor de tancar aqueste problèma e foguèt en aquel moment quand se debanèt la batalha sus la mar e l'incendi d'Alexàndria. Aprèp qu'assegurèt Cleopatra sul tròn egipcian e de la maridar amb lo que foguèt Ptolemèu XIV (son fraire cabdet), Juli Cesar tornèt a Roma. Pasmens Cleopatra decidiguèt de lo seguir,  e per aquò se preocupèt d'en primièr de daissar dins lo reialme un govèrn segur. A Roma visquèt coma concubina de Cesar e foguèt ailà que nasquèt son filh (que se supausa que o èra tanben de Juli Cesar) que sonèron Ptolemèu Cesarion (lo futur Ptolemèu XV Cesarion). En 44 abans Crist Cesar foguèt assassinat, crime projectat e executat per un grop de familhas senatorialas republicanas que veien en ell l'ambicion d'un futur rei, cosa que odiaven. Aprèp sa mòrt, Cleopatra tornèt amb son filh en Egipte; se ditz que donèt l'òrdre d'empoisonar son fraire lo rei Ptolemèu XIV e que Cesarion venga coregent.

Marc Antòni èra un general e politician roman, amic de Juli Cesar, qu'èra estat comandant en cap dins son armada. Tre l'assassinat d'aqueste, secutèt los copables, Marc Brut e Caio Casi e a mai sabèt enfrontar lo pòble roman contra eles e se sabèt ganhar lo supòrt e l'inclinason de las gents a sa favor. Quand li sortiguèton dos autres rivals, formèt un triumvirat. Aital se desencadenèt una guèrra civila entre los partisans del triumvirat e los seguidors republicans. Marc Antòni se dirigiguèt a Cleopatra per tal que l'ajudèsse, perquè venguèsse amb sas naus a Tars (actualament en Turquia), pasmens la reina refutèt qu'Egipte dintrèsse dins la guèrra civila dels romans. Marc Antòni decidiguèt doncas de viatjar en Egipte per parlar directament amb la sobirana e li demandar d'explicacions. Foguèt lo resultat d'aquel viatge que aquestes dos personatges s'enamorèron l'un de l'autre e Marc Antòni doncas decidiguèt de demorar en Egipte al costat de Cleopatra. Pr'aquò las fasendas de Roma li cridaven e en 40 abans Crist li calguèt tornar a la capitala de l'empèri. Ailà va complir amb la promesa de se maridar amb Octàvia, la sòrre de Cai Cèsar Octavi August, lo futur primièr emperaire de Roma e nebot nét de Juli Cesar. Octavi èra grand amic de Marc Antòni, encara que amb lo temps e los eveniments, aquesta amistat se vegèt troncada.

Aprèp la despartida de Marc Antòni a Roma, Cleopatra enfantèt dos bessons (Alexandre Èli e Cleopatra Selene) e un temps aprèp un autre enfant (Ptolemeu Filadelf). En 36 abans Crist, Marc Antòni viatgèt amb una expedicion en Orient per luchar contra los parts. Cleopatra se reuniguèt ailà amb ela aguèron lo tresen enfant. La campanha coneguèt una granda capitada que foguèt celebrada a Alexàndria ont demorèron, fins qu'en 32 abans Crist, Octavi declarèt la guèrra a totes dos, faguèt se rebellar lo pòble roman contra la malaconducha de Marc Antòni e aqueste divorcièt oficialament d'Octàvia. Foguèt alara la debuta de la batalha d'Actium (Àccio), en 31 abans Crist, que foguèt un desastre per Marc Antòni e la flòta de Cleopatra. Aprèp d'aquesta desfacha e enganat per un rapòrt fals sus la mòrt de Cleopatra, Marc Antòni se suicidèt en se laissar tombar sus sa pròpria espasa.

## Mòrt de Cleopatra
Octavi (lo futur emperaire August) aviá acusat publicament en 32 abans Crist Cleopatra de divèrses càrrecs plan grèvas: magia, incèst, luxuria, adoracion d'idòlas animalas... en  d'aquesta manera contra ela lo Senat roman e tota la populacion. Se disiá que lo comportament de Marc Antòni èra degut a la mascariá d'aquesta reina. 

Los plans d'Octavi èran d'agantar la reina coma presonièra e de la portar a Roma per aital demostrar sa superioritat e sa victòria, mas aquò fouèt pas possible perqué vesent son futur coma esclava dins son pròpri país ont èra estat sobeirana, Cleopatra decidiguèt de se suicidar. Demandèt a sas sirventas Ires e Charmion que li portèsson una panièra de fruches contenent una còbra egipciana, serpent verinós, responsable de sa mòrt. Abans de morir escriguèt una missiva a Octavi que li comunicava sa volontat d'èsser enterrada amassa amb Marc Antòni. Èra lo 12 d'agost de l'an 30 abans Crist.

## Los enfants de Cleopatra

Aprèp la batalha d'Accium, Cleopatra volguèt enviar son filh Cesarion luènh d'Egipte cap al sud, mas foguèt traït per son professor particular, Rodon e assassinat per òrdre d'Octavi.

Aprèp la mòrt de Cleopatra, sos autres enfants foguèron menats a Roma e abalits per l'esposa d'Octavi. Cleopatra Selene se maridèt amb lo rei Juba II de Mauritània e aguèron un filh que sonèron Ptolemèu e qu'eiretèt del reialme de son paire en 23 abans Crist, fins que l'emperaire Caligula li lo faguèt tuar quaranta ans mai tard.