Crotz uganauda

vinheta|255x255px|Una Crotz uganauda
vinheta|267x267px|Crotz de Pentacosta (creada pel joielièr Gilbert Albert) remembrant lo 450n aniversari de l'adopcion de la Reforma a Genèva (1986). Catedrala de Sant Pèire.
La **crotz [[Uganaud|uganauda]]** es un simbòl protestant, originari d'Occitània. Es similar a la crotz de Malta e a aquela l'òrdre del Sant Esperit. Aqueles que la portavan èran donc irreprochables al vejaire de la lei, quitament a l'epòca de las persecucions dels sègle XVII e XVII. Los diferents elements del simbòl an un sens politic e esperital e permetavan d'afirmar al meteis temps la leialtat a respècte del rei (« mal conselhat ») e de l'Estat, e tanben una veraia fe evangelica.

La crotz uganauta auriá estat creada vèrs 1688, après la Revocacion de l'edicte de Nantas, per un orfèbre nimés, Maïstre. Loís XIV aviá interdit als protestants tot insigne; aquestes, en signe d'insomission, utilisèron lor crotz la crotz de Malta amb flor de liri. Per çò de la coloma, representa lo Sant Esperit, expression de la relacion del crestian amb Dieu.

## Descripcion
La crotz es un simbòl fòrça crestian que remembra la mòrt del Crist, e tanben sa victòria sus la mòrt el'impietat. Aquela es una crotz de Sant Joan. Es « botonada », las uièt puntas fasent referénciat a las uèit Beatituds (*La [[Bíblia]]*, Evangèli segon Matèu, cap. 5, v. 3 a 10), règlas de vida dels crestians, d'aquel qu'es persecutat per sa fe.

Entre los braces de la crotz sont inserats de flors de liri (que, sus los escuts de França, representan la Trinitat). Estilizadas, fan pensar a de troces de la courona d'espinas del Crist, e forman amb los braces de la crotz quatre còrs (aquestes dos simbòls remembran las sofrenças del Crist, puèi dels crestians). Los quatre còrs representan tanben los quatre evangèlis (de Matèuu, Marc, Luc e Joan, es dire los quatre primièrs libres del Novèl Testament).

Los dotze punts simbolizan los dotze discípol de Jèsus Crist, mas combinats al cercle a l'entorn de la crotz, aquestes punts representan la corona d'espinas que Jèsus Crist portava sus la crotz. Aqueste cèrcle qu'enrodeja la crotz a pas cap de començament o de fin, tot coma l'eternitat e la prigondor de l'amor de Dieu. Los quatre liris de tres petals (o al total de dotze petals) poirián tanben representar lis dotze apòstols. 

De pendilh, la coloma es lo simbòl del Sant Esperit, "que testimònia a nòstre esperit que sèm enfants de Dieu" (*La Bíblia*, Epistòla als Romans, cap. 8, v.16). Penja de la crotz que representa lo don de patz e del Sant Esperit sus la Tèrra fach pel sacrifici de Jèsus Crist sus la crotz. A vegadas, la coloma es remplaçada per una pèrla de pendilh de la crotz uganauda per simbolizar la persecucion riscada pels uganauds.

Es la meteissa coloma, presenta al bateg del Crist, qu'auriá portat la sant crèsma pel sacre dels reis de França… A vegda, es la representacion de l'ampola contenent aquesta òli que remplaça la coloma de pendilh de la crotz uganauda.

Aquesta ampola a una forma de gota, a vegadas nomenada « trisson ». Mas aqueste trisson pòt aver al mens doas autras originas, las lagremas de la persecucion, o la lenga de fuòc davalant sul cap dels discípols lo jorn de la Pentecòsta (tornant atal a l'Esperit Sant).

Se pòt interpretar los quatre còrs coma una evocacion de l'amor del Paire. D'unes veson tanben lo simbòl del Paire, lo Creator, dins los rais que partan del centre dins cada braç de la crotz, coma un solelh. Atal, los tres elements de la Trinitat sont representats: lo Paire, lo Filh (la crotz) e l'Esperit Sant (la coloma).

## Notas e referéncias

## Ligams extèrnes
* La Croix huguenote, site officiel du Musée du Désert
* La Croix huguenote : qu'est-ce que c'est ?, site de la Fédération protestante, le 8 février 1984