Arzac e Arrasiguet

**Arzac e Arrasiguet** (*Arzacq-Arraziguet* en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## [[Heraudica]]
L'escut d'Arzac que's blasona atau : *de gules cargat d'un can corrent d'argent dab ua lua d'aur pausada dessus deu cap d'azur cargat de tres concas d'aur*.

## Geografia
Arzac qu'ei ua vila septentrionau de Bearn pròcha de la termiera dab las Lanas.

## Toponimia
### Arsac
Las fòrmas ancianas que son *Arsac*, en 1385, *Arsac*, en 1542, *Arzac*, en 1620, *Arzac* sus la mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII, *Arzacq-Arraziguet*, despuish lo 7 de setembre 1845, data de la fusion dab Arrasiguet. La prononciacion locau qu'ei [ar'sak] . Totun, Jacques Boisgontier, dens la soa recension deu *Dictionnaire toponymique des communes du Béarn*, que dobta de la prononciacion *s* e que supausa ua error. 

Dauzat qu'explica lo nom dab lo sufixe *-acum* e un nom latin d'òme *Arcius* o *Arsius*, o un nom gallic *Artius* (de *arto-*, « ors ») . Per un nom semblable deu Tarn [donc dab [-rz-], Negre, citat per Miquèu Grosclaude, que causeish lo nom latin *Arisius*. Miquèu Grosclaude que cita tanben l'ipotèsi de Pèire Bèc, justificada peu patronime bearnés *Pédarazacq*, un **Arrazacq* contractat en *Arzac*. Miquèu Grosclaude que causeish meileu lo nom latin *Arsius* (o dilhèu *Arisius*) .

Se Grosclaude escriu [aɾˈsak] coma pronóncia, Boisgontier nòta qu'es una error per [aɾˈzak], forma confirmada per l'enquista Sacaze dau sègle XIX com per los locutors actuaus de la comuna.

L'alternància dens las atestacions d' *Arsac* e d' *Arzac*, dab lo prumèr per las mei ancianas, que pòt estar deguda a fantasias o embarràs d'escribas. Mès la seguida, mei que mei lo cas d'Arrasiguet, que hè pensar a variacions vertadèras deu nom deu lòc. En passant de la fòrma *Arsac* a *Arzac*, la shiulanta que s'aluènha, per l'aurelha, de la vibranta *r*, mès l'esfòç articulatòri qu'ei mei gran e ua varianta **Arrasac* (qui explica dilhèu lo patronime *Pédarazacq* : Pèr d'Arrasac) qu'es de prononciacion mei agida. De mei, tota instabilitat dens la prononciacion d'un nom qu'ei de natura a provocar autas innovacions.

Mès, com Miquèu Grosclaude a podut enregistrar la prononciacion [ar'sak] (?) a despieit de la fòrma oficiau [ar'zak], aquò qu'ei la pròva que s'ei mentavuda a totas las epòcas, donc d'un polimorfisme. Per l'etimologia, qu'es *Arsac* que cau explicar, non pas *Arzac*. *Arisius* qu'ei donc improbable e que cau causir enter los autes noms, shens excludir lo nom gallés *Artios* (que i a plan de noms celtics dens la toponimia gascona, donc dens los mèstes, mès, segur que n'i avè pas tant dens las classas popularas de l'epòca).

### Arrasiguet
Miquèu Grosclaude qu'explica *Arrasiguet* [arrazi'get] ipoteticament com lo resultat deu mot *arrasic* dab lo sufixe *-etum*, mès sense excludir un rapòrt dab Arsac. Que seré donc un toponime ligat a la desbosigada .

Arrasiguet es pas mentavut sus la mapa de Cassini. Despuish las mapas deu sègle XIX, i a pas un cas de lòc nommat *Arraziguet*, nimei sus las listas de lòcs de la comuna. Qu'es aquí l'informacion essenciau : Arrasiguet existeish pas com lòc, sonque com nom d'ua comuna creada a la Revolucion, a l'interior de la parròpia d'Arsac e despuish com quartièr. Qu'es donc inutil de saber s'es motivat per ua desbosigada. Que calèva donar un nom a un ensemble de bòrdas e d'ostaus sense tradicion istorica (mès que probable volèvan pas depéner de la vila), que sembla senat de pensar qu'ua apellacion deu tipe « lo petit Arsac » s'impausè. Com lo nom deu caplòc trantalhava (popularament, pas oficiaument), énter *Arsac*, *Arzac*, *Arrazac*, etc, l'atraccion deu mot *arrasic* sus la varianta mei irregulara **Arrasac* que joguè, dab un aspècte popularizant e dilhèu arridolent. De mei, *Arrasiguet* qu'avè l'avantatge de s'aluenhar foneticament e graficament deu nom de la comunautat que volèvan quitar, *Arzacq* (nom francés). Mès, qu'aurén podut causir **Arsaguet*, **Arzaguet* o **Arrasaguet*. La fòrma de 1793 *Raviguet*  qu'ei dus còps faussa : confusion énter *-z-* e *-v-*, puish *Arr-* qu'estó con•honut dab un *a* prostetic e corregit per purisme francimand.

## Istòria
Resta de l'epòca romana que i hon trobadas e lo toponim en -ac (de la terminason latina *-acum*) que confirma l'antiquitat de la comuna.

Au cors deu son passatge per Bearn (qui èra alavetz la màger part deu son purmèr reiauma : Navarra) Loís II de Navarra e XIII de França que passè per Arsac. Arrasiguet que's juntè administrativament dab Arsac lo 7 de seteme de 1845 .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Ligams extèrnes

## Nòtas