open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Berzerker

The Berzerker es un grope de deathgrind industriau australian format en 1995. Son originalitat vèn dau fach que lo bataire utiliza de distorsions e d'efècts sus sa batariá, çò que dòna una dimension tota autra a sa musica. Son desguisats, e sa musica es d'una violéncia extrèma.
Xasthur

**Xasthur** es un grope de black metal american. Siguèt format en 1995 per Malefic a Alhambra en Califòrnia. Deven un projècte solitari en 1999 perqué aviá de dificultats per trobar un line-up fixe, e tanben perqué Malefic aviá una granda enveja d'independéncia. Aqueu grope que sa musica es particularamant sorna a per temas lo desespèr, lo suicidi, lei viatges astraus, etc.
Club Atlético Huracán

Lo **Club Atlético Huracán** qu'ei ua associacion esportiva de Buenos Aires qui la soa activitat principau qu'ei lo son equipa de fotbòl de purmèra division.

Lo malhòt ei blan dab quauques elemant arrois e lo son simbèu qu'ei un balon aerostatic. Que ho fondat en 1908 dens lo quartièr de Nueva Pompeya qui'u ei associat mes lo son estadi, l'Estadi Tomás Adolfo Ducó, que's tròba dens lo quartièr de Parque Patricios.

Los sons suportaires que son aperat *quemeros* (de l'espanhòu *quemar*, qu'ei a díser *bruslar* en referéncia a la zòna de l'estadi on se bruslavan lo salopèrs de la ciutat).
Aborym

**Aborym** es un grope de black metal industriau italian que referís son estil coma "hard/black alien industrial metal". Si compausa de Bård Faust a la batariá, Nysrok Infernalien a la guitarra e au sintetizor, Malfeitor Fabban a la guitarra bassa e au sintetizor, e Prime Evil ai vocaus.
Aligança Anticomunista Argentina

L**'Aligança Anticomunista Argentina** o **Triple A** que ho ua organizacion terrorista paramilitara d'extrèma dreta fondada en 1973 en Argentina durant la presidéncia de Juan Domingo Perón e gavidada per José López Rega (personatge d'un gran poder psicologic sus Perón). Lo som de la soa activitat violenta que ho la tempsada deu mandat de la presidenta María Estela Martínez de Perón.

Lo son prethèit qu'èra de miar operacions de terrorisme e d'assassinat de personalitats ligadas a l'esquèrra. 

Lo sons defensors qu'argumentan qu'èra ua responsa a l'activitat paramilitara de grop de guerrilla com los Montoneros ; totun, a despart d'agir e dehòra de la lei qui deishavan los amples mejans de l'estat a la disposicion d'aquesta causa, que cau mentàver que la Triple A que virè las soas accions contre civius non combatents e simples membres deu monde academic, jornalistic, artistic o elejuts politics.

Las accions de la Triple A que hon suspenudas per la mesa en plaça de la repression illegau de la Dictatura Militara qui perseguí lo medish objectius dab mejans comparables mes a mei grana escala.

Au retorn de la democracia las accions de la Triple A que hon qualificadas de crime contra l'Umanitat per la justícia argentina.
Abruptum

**Abruptum** siguèt un grope suedés de musica bruchista creada ambé leis instruments e l'ambient dau black metal. Format en 1989 per It e All, siguèt actiu fins en 2005.
Arsenal de Sarandí

L**'Arsenal Fútbol Club** mei conegut com **Arsenal de Sarandí** qu'ei un club de fotbòl argentin de la vila de Sarandí, Partit d'Avellaneda, Província de Buenos Aires. Las soas colors que son lo blau e l'arroi, caduas manlevadas a las duas grana equipas d'Avellaneda : lo Racing Club e lo Club Atlético Independientes.

Que ho fondat en 1957 peus hrairs Héctor e Julio Humberto Grondona. Lo son jogador mei emblematic qu'ei Jorge Burruchaga qui i debutè abans de jogar a Nantas e de s'illustrar durant la Copa deu Monde de Fotbòl de 1986 au Mexic.

Lo sons partits de locau que's jògan dens l'Estadi Julio Humberto Grondona.
Club Atlético Tucumán

Lo **Club Atlético Tucumán** qu'ei ua equipa de futbòl d'Argentina fondat a San Miguel del Tucumán en 1902. Que joga locuament dehens l'Estadi José Fierro.

L'estadi qu'ei chafrat lo *Monumentau* (chafre en purmèr ostentat en Argentina per l'Estadi de River) e los suportaires que son los "Decans" (*los Decanos* en castelhan) per'mor de l'antiquitat deu club.
Absurd (grop de musica)

**Absurd** es un grope alemand de NSBM format en 1992. Clarament neonazi, lo grope es censurat dins fòrça país. Lo videoclip de la cançon *Pesttanz* faguèt un escande que conteniá d'imatges dau filme Der Ewige Jude, un filme antisemita de la propaganda nazi. Lo lògo dau grope que representa una ròda solara provòca tanben una polemica. Totplen d'amators de pagan metal reconeisson qu'escotan lo grope sensa partejar d'idèas faissistas.

Lo grope èra creat de Hendrik Möbus, Sebastian Schauseil e Jens Fröhlich. En 1993, els matàron su camarade de classe, Sandro Beyer. En Preson recordàron lo EP *Thuringian Pagan Madness* e lo album debut, *Facta Loquuntor*.

Al Fin de la dècada nonanta èran lançat del Preson.

Uèi lo grope si compausa del fraire de Hendrik, Ronald "Wolf" Möbus (cant, vocaus e guitarra bassa) e Sven Zimper (batariá).

## Discografia

### Albums
* 1996: *[[Facta Loquuntur]]* (No Colours Records, Silencelike Death Productions)
* 2001: *Werwolfthron* (Nebelfee Klangwerke)
* 2003: *Totenlieder* (W.T.C. Productions, Nebelfee Klangwerke)
* 2005: *Blutgericht* (W.T.C. Productions, Nebelfee Klangwerke; indicat a Juliot 2011)
* 2008: *Der fünfzehnjährige Krieg* (W.T.C. Productions, Nebelfee Klangwerke, Darker Than Black Records)

### EPs
* 1999: *[[Asgardsrei (EP)|Asgardsrei]]* (IG Farben Produktion, Wolftower Productions)
* 2004: *Raubritter* (Christhunt Productions, Nebelfee Klangwerke)
* 2005: *Grimmige Volksmusik* (Nebelfee Klangwerke)
Nargaroth

**Nargaroth** es un grope unipersonau (*one man band*) de black metal alemand format en 1989. L'unic sòci dau grope es René Wagner, mai coneissut sota sei noms de scena *Ash* ò *Kanwulf*. Pasmens, de musicians coma Akhenaten dau grope de black metal Judas Iscariot, Occulta Mors de Moonblood, L'Hiver (ò Winterblut) de Seeds of Hate, ò encara lo grope solitari Nachtfalke an ja participat a d'unei projèctes de Kanwulf. La musica s'inspira especialament de Burzum, grope solitari de black metal norvegian.
Pontpertusat

**Pontpertusat** (*Pompertuzat* en francés) es una comuna lengadociana, administrada pel departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Escut
Escut : D'arena de la bilheta d'aur.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa es per son pòl urban en Lauragués sul canal del Miègjorn, a 15 km al sud de Tolosa.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Segon Dauzat, *Pontpertusat* es format de l'eretièr del latin *pons*, « pont » e de « l'ancian provençal » *pertusat*, « traucat » . 
Negre fornís una fòrma anciana, *Pont Pertusat* en 1428, puèi tempta, sense element convencent o practic, de donar la motivacion de l'adjectiu *pertusat* . 
Segon Émile Connac son nom ven dels pertuses arcats que les longs viaductes de la viá romana n'èran traucats .

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Pontpertusat èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Sant Andrieu. Tanlèu 1790, Pontpertusat èra del canton de Montgiscard .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

* Glèisa del sègle XVI
* Colombièr del sègle XVIII
* Pont del sègle XVII que travèrsa lo Canal del Miègjorn (sonat "Pont de Dèime", "Pont de Deyme" en francés)

## Personalitats ligadas a la comuna
* Joana Dieulafoy (nascuda Magre), nascuda lo 29 junh 1851 e mòrta lo 25 mai 1916, daissèt una òbra literària inspirada pels divèrses viatges que faguèt amb son marit.
* Marcel Dieulafoy, arqueològ, òme de Joana Dieulafoy. Foguèt tanben cònsol.

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* Sicoval.fr 
* Pompertuzat.fr
Plaça Lavalle

La **Plaça Lavalle** qu'ei un espaci vert qui capèra 3 brolhs d'ostaus dens lo quatièr de San Nicolás a Buenos Aires.

## Nom
Que deu polemicament lo son nom a la colomna en aunor au generau Juan Lavalle ; Lavalle qu'ei ua figura controversada per aver hèit fesilhar lo generau Manuel Dorrego a la debuta de la longa guerra civila argentina enter Unitari e Federaus. Lo palais de la familha Dorrego que costejava la plaça qui los portava atau ofensa. Aqueth palais que ho abandonat e avalit en 1937 en bèth har créisher un chic mei la plaça.

## Emplaçament, monuments e entorns

La Plaça Lavalle qu'ei bordada per un cèrte nombre de bastiments importants o notables per'mor de la loa foncion o la loa estetica :
*Lo Teatro Colón, ua de las màger salas d'opera au monde.
*Lo Teatre Nacionau Cervantes lòc màger deu teatre en Argentina.
*La Sinagòga de la Congregacion Israelita de la Republica Argentina.
*L'Escòla Julio Roca.
*Lo Palais de Justícia.

Lo monument mei famós de la plaça qu'ei de segur la colomna en aunor de generau Lavalle ; la plaça qu'acesa tanben lo monument en omatge a las victimas de l'atemptat de l'AMIA (la mutuau israelita).

Près de la plaça se troba l'Obelisc apitat en lòc de la glèisa de San Nicolás de Bari (qui da lo nom au quartièr) e on lo drapèu argentin e ho hissat per purmèra vegada.

L'Avienguda Diagonau Nòrt que s'acaba sus Lavalle, arreligant atau l'Ostau Arroset (sus la Plaça de Mayo) e los Tribunaus ; simbolicament, que junta atau los poders executiu e judiciari.

## Istòria
 
A l'origina qu'èra ua plaça shens nada construccion, traucada per un deus arriulets de la ciutat (lo *Tercero*) dab un pont conegut com lo *Puente de los Suspiros*. En 1822 un parc d'artilheria e ua fabrica d'armas que s'i installèn dens çò qui alavetz èra la *plaza del Parque.

En [[1856]] (a l'emplaçament de l'actuau Teatro Colón) que's bastí l*'Estación del Parque'' entau Camin de Hèr de l'Oest de Buenos Aires.

En 1867 s'intallè lo purmèr manètge de la ciutat (mudat alavetz dab chivaus).

En 1890 la Revolucion deu 90 qu'i petè quan la horrera impulsada per l'Unión Cívica Radical e gavidada per Leandro Alem e ensagè de préner lo parc d'artilheria. La hèita que hè 300 morts e la rendicion deu pòble que ho signada dehens lo Palais Miró.
Mesnes

**Mesnes** o **Mènes** (*Méasnes* en francés) es una comuna d'Occitània, en Lemosin, situada dins lo País Dunés e la Nauta Marcha. Administrativament aperten au departament de Cruesa e a la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Segon Xavier Lansade, lo parlar de la comuna es lo marchés.
## Geografia

## Istòria

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luecs e monuments
* Roïnas de l'Abadiá d'Aubapeira; cisterciana, fondada en 1149, fuguet destrucha en 1569 per l'armada protestanta de Wolfgang de Baviera.

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Abadiala de Belluec

L'abadiala benedictina de **Sant Peire de [[Belluec]]** se tròba en Bas Lemosin, dins lo departament de Corresa.

## Istòria
Lo  n'es 'na font d'entresenhas fòrça importanta. De sa lectura, Maximin Delaroche ne dedusiguet que l'abadiala fuguet fondada en 855 per Raol de Torena, archevesque de Borges, sus de las terras apertenent a son paire, vescomte de Torena, dichas *Bellus Locus* (d'ente Bel Luec). Essent estat format a l'abadiá de Solenhac, faguet venir 12 monges de 'quela abadiá. Per permetre lo desvolopament de l'abadiá, li faguet daus dons a partir de sos bens e ofriguet de las relíquias de Sant Prim, de son fraire Sant Felician e de Santa Felicitat qu'aviá obtengut a Roma. D'autres membres de l'Ostau de Torena fagueren tanben de las donacions.
Belluec

**Belluec** [bɔlˈle] (*Beaulieu-sur-Dordogne* en francés) es una comuna d'Occitània, en Lemosin; es administrada per lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia e lenga
400px|left|thumb|Bel Luec dins lo Lemosin linguistic (sa partida lengadociana)
Belluec es la vila principala de la pitita partida lengadociana del Lemosin.

## Toponimia
[thumb|300px|Chapela daus penitents e vilatge de Bel Luec en riba de [Dordonha (2005)]]
Lo sens es evident : conten una intencion de marcar la beutat dau site, o que l'endret es bèu per s'i establir . Lo nom es frequent dins los cas de monestiers, çò qu'es lo cas aicí, mas la condicion es pas necessària.

La prononciacion *bò* [bɔ] per Bèl sembla venir de la tendencia de canjar è en a quora es plaçat davant de las consonnas geminadas coma essajar > assajar. Lo passatge a > ò es commun dins aquel caire.

L'evolucion de la diftonga uè dins luèc, es coerenta emb lo mot fuèc > [fe].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luecs e monuments
*Abadiala de Belluec
*Chasteu d'Estresse

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Corresa

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Raphus cucullatus

Lo **Raphus cucullatus** o **dodo** qu'èra un ausèth originari de las islas Maurici e uei desaparegut, exterminat per l'òmi. Pròche de la paloma, qu'èra de la familha deus Raphus (dab 3 membres coneguts) egaument desapareguda.

Qu'èra gran (1 m haut o baish) e bèth, dab petitas alas qui'u permetèvan pas de volar e, chic pauruc, qu'èra de bon gahar entaus marins qui'u podèvan aisidament caçar e minjar (a maugrat de la mala reputacion suu gost de la carn) ; los òmis qu'arribèn tanben dab animaus com lo can qui podón vàder predators en mei deus qui horrucavan los nids. L'evolucion d'aqueth animau s'èra hèit en isollament e shens nat predator ; b'èra pas preparat a tan de cambiament deu son sistèma ecologic.

Dens la literatura anglosaxòna lo Dodo qu'ei un deus personatges deu liber *[[Aliça au país de la meravilhas]]*.
Club Deportivo Godoy Cruz Antonio Tomba

Lo **Club Deportivo Godoy Cruz Antonio Tomba** qu'ei la màger equipa de fotbòl de la Província de Mendoza (Argentina) qui joga regulament en purmèra division (aquò qu'ei lo cas en 2010).

Que ho fondat en 1921.
Club Atlético Independiente

200px|vinheta|esquèrra|1
Lo **Club Atlético Independiente** qu'ei ua equipa de fotbòl de la ciutat d'Avellaneda considerat com un deus 5 grans de la purmèra division en Argentina. Qu'ei mei que mei fier deu son palmarés en particular de las soas 7 copas remportadas dens lo campionat d'America de clubs : la Copa Libertadores. Per aquesta rason qu'ei chafrat enter autes lo "Rei de Copas" (en referéncia au jòc de cartas de la baraja espanhòla).

Que ho creat en 1905 dens lo quartièr de Montserrat.

Lo son estadi qu'ei l'Estadi Libertadores de America que's troba cap e cap dab l'estadi deu son rivau : lo Racing Club d'Avellaneda.

La rescontra enter ambs equipas qu'arrecep l'epitèt de "Classic d'Avellaneda".

Independiente qu'ei un deus 5 Grans deu fotbòl argentin.
Manuel Dorrego

**Manuel Dorrego** (Buenos Aires, l'11 de junh de 1787 – Navarro, lo 13 de deceme de 1828) que ho un militar e un òmi politic argentin. Que participè a la Guèrra d'Independència e que ho governador de Buenos Aires. 

La soa execucion autrejada a la responsabilitat deu generau unitari Juan Lavalle que marquè la debuta de la longa guèrra civila argentina enter Unitaris e Federaus.

En referéncia a l'illegalitat de la soa execucion e en prevision de la seguida deus eveniments la darrèra frasa domentada de Dorrego que seré estada : "Que's hasca dab jo atau com s'ac volha, mes avisatz las consequéncias !".
Club Atlético Tigre

Lo **Club atlético Tigre** qu'ei ua equipa de fotbòl de Victoria (Partit de San Fernando, Província de Buenos Aires) qui joga regularament en purmèra division (aquò b'ei lo cas en 2010). Que deu lo son nom a la ciutat de Tigre on e ho fondat en 1902.
Club Atlético Chacarita Juniors

Lo **Club Atlético Chacarita Juniors** qu'ei ua equipa argentina de fotbòl deu quartièr de Villa Crespo fondada en 1906 enter membres deu Partit Socialista. 

Las soas colors que son l'arroi (color deu socialisme), lo blanc e lo negre (color deu dòu, en referéncia a la preséncia dens lo quartièr de màger cemintèri de Buenos Aires). 

Per'mor de la proximitat dab lo Cemitèri de la Chacarita los suportaires que son apersats los "panamorts" (*funebreros* en castelhan) e lo club ''El Funebrero ("lo panamorts").
1349 (grop de musica)

**1349** es un grope norvegian de black metal format a Òslo en 1997 per de sòcis ancians de Alvheim.

Lo grope crèa una musica pus tradicionala que d'autrei formacions de black metal. D'efècte la produccion es pus sonhada qu'aquela de gropes coma Darkthrone. L'estil e l'estructura musicala son fidèus a la segonda vaga dei gropes norvegians de la segonda mitat deis annadas 1990. 1349 siguèt comparat a Enslaved, Burzum, Gorgoroth, Immortal e Mayhem. De mai, 1349 es celèbre per son bateire, Frost (que jòga tanben dins Satyricon), un dei pus rapides dau monde. Lo nom *1349* siguèt chausit per lo grope que siguèt l'an de l'arribada de la pèsta en Norvègia.
Aes Dana

**Aes Dana** es un grope francés de folk metal qu'es pasmens fòrça orientat sus lo black metal. Lo grope, format en 1994 a París, mescla de metal extrèm (black metal) e d'influéncias celticas (instruments, tèxtes), mesclum que s'acòrda armoniosament e que fa d'Aes Dana un grope totplen originau.
Anaal Nathrakh

**Anaal Nathrakh** es un grope de black metal, fòrça influenciat per d'autreis artistas coma Mayhem, Burzum, Darkthrone, que siguèt format en 1999 a Birmingham en Anglatèrra. Es un dei gropes mai violents e extrèms sus la scena internacionala. D'en premier Anaal Nathrakh parlèt de subjèctes coma la destruccion totala de l'uman, puei après d'autrei temas encara pus apocaliptics. Pasmens, si pòu pas èstre d'a fons segur de l'ideologia dau grope que lei paraulas siguèron jamai publicadas.

Lo grope si compausa d'Irrumator que jòga de totei leis instruments, e de V.I.T.R.I.O.L. ai vocaus.

Lo nom *Anaal Nathrakh* s'inspira de la formula magica "*Anál nathrach, orth' bhais's bethad, do chel denmha*" dicha per Merlin dins lo filme de John Boorman, Excalibur (1981). "*Anál nathrach*" significa en irlandés ancian "*lo bof de la sèrp*". Aquela formula s'entende au començament de la cançon *Anaal Nathrakh*.
Bal-Sagoth

vinheta

**Bal-Sagoth** es un grope de black metal sinfonic britanic format en 1993 en Yorkshire (Anglatèrra).

Lo grope es diferent dei gropes de black metal tradicionaus coma Darkthrone, que i a una preséncia importanta de sintetizor, çò qu'aponde una dimension fòrça epica dins sei composicions, e renfòrça l'estil *battle metal*.
Peirac

**Peirat la Noniera** (*Peyrat-la-Nonière* en francés) es una comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia

## Istòria

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luecs e monuments
* Abadiá de Bon Luec
* Chasteu dau *Mazeau [fr]
[thumb|300px|left|Lo Chasteu dau *Mazeau fr]

## Personalitats liadas ambe la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Club Atlético Lanús

Lo **Club Atlético Lanús** qu'ei ua associacion argentina espòrtiva fondada en 1915 e qui's destaca mei que mei dab la soa equipa de fotbòl de purmèra division. Que deu lo son nom d'origina bearnesa a la soa ciutat de Lanús. Qu'ei susnomat dab l'epitèt *Granate* (substantiu a còp, o adjectiu) en rason de la color porpra deu son malhòt.

Lo son estadi qu'ei aperat *la Fortaleza* (la Hortaleza).
Club Atlético Rosario Central

Lo **Club Atlético Rosario Central** qu'ei ua de la associocion esportivas mei ancianas d'Argentina (que ho fondat en 1889), originari de la ciutat de Rosario, Província de Santa Fe.

Qu'ei de segur ua de las equipas màger en dehòra de la zòna urbana de Buenos Aires e de la soa província dab 4 campionats d'Argentina desempuish la tempsada professionau e mantuas participacion a la Copa Libertadores de América (2 vegadas com miei finalista).

Lo son estadi, l'Estadio Dr. Lisandro de la Torre qu'ei un deus màgers d'Argentina. Lo sol, amassa dab El Monumental de River Plate abilitat de la FIFA en aqueth país.
Abadiá de Bon Luec

L'anciana abadiá cisterciana de **Bon Luec** se tròba a Peirat la Noniera, en Lemosin, dins l'actuau departament de Cruesa.

Fuguet fondada en 1121 au luec de Maseròlas, per daus monges venguts de l'abadiá de Dalon en Peiregòrd, sos lo govern dau benaürós Giraud de Salles (o de Salis), fondator de nombrosas abadiás dins lo nòrd-oest d'Occitània. Fuguet consacrada lo 26 d'octòbre de 1141 per Guy du Cluseau, evesque de Lemòtges, que li balhet lo nom de , Bon Luec, per amor de la via bona daus prumiers religiós. Los senhors locaus fagueren beucòp de dons a l'abadiá, sensiblament daus terrens. Aitau, l'abadiá comptava 17 bòrias o granjas. Fuguet restachada coma sa maire a l'Òrdre de Cisteu en 1162.

Fuguet saquejada per los anglés durant la Guerra de Cent Ans e per los uganauds durant las Guerras de Religion en França, puei destrucha a la Revolucion avans d'estre venduda en 1791.

Tres grands periòdes marqueren sa construccion:

* lo segle XII que veguet la construccion de l'egleisa abadiala;
* lo segle XV ente fuguet bastit lo donjon dessós de l'entrada de l'egleisa (caracteristic de l'arquitectura marchesa dau vesinatge - chasteus de *[[Vilamontés|Villemonteix]]*, de la *[[Chasòta|Chezotte]]*, de *[[Sant Maissent|Saint-Maixent]]*, dau *[[Maseu|Mazeau]]*, en mai de la lòtja de l'abat (pasmens fòrça remanejada au segle XVIII);
* lo segle XVII que veguet la construccion de la bastissa principala.

Auei, se serva un donjon carrat que marca l'entrada de l'abadiá, la bastissa conventuala, lo chabeç de l'egleisa e son transsepte nòrd, transformat au segle XIX en chapela au cors de 'na restauracion.
Agathodaimon

**Agathodaimon** es un grope de black metal alemand format en 1995. Si compausa de Sathonys (guitarra, vocaus), Felix Ü. Walzer (sintetizor), Darin "Eddie" Smith (guitarra bassa), Matthias R. (batariá), e Akaias (guitarra, vocaus).
El Gráfico

**El Gráfico** qu'ei ua revista argentina d'espòrt qui paregó en 1919 peu purmèr còp.

Que vadó com ua revista grafica (çò qui explica lo son nom) dab illustracion e chic de tèxte abans de virà's de cap a l'espòrt en 1925. Dinc a l'annada de 2002 que demorè ebdomadari ; desempuish qu'ei mesuau. 

La prioritat tematica qu'ei de segur lo fotbòl, totun *El Gráfico* que tracta tots los espòrts.
Ángel Labruna

**Ángel Labruna** (Buenos Aires, lo 28 de seteme de 1918 - lo 20 de seteme de 1983) que ho un jogador e un entrenaire de fotbòl argentin.

Que ho un atacant deu Club Atlético River Plate e, atau, un deus membres de *[[La Máquina]]*. Que demòra lo màger marcaires de gòls deu campionat d'Argentina (amassa dab Arsenio Erico).
Superclassic

Dens lo fotbòl argentin, un **Superclassic** (en castelhan, *Superclásico*) qu'ei ua partida enter lo Club Atlético River Plate e lo son rivau tradicionau lo Club Atlético Boca Juniors.
5 Grans deu fotbòl argentin

Los **5 Grans deu fotbòl argentin** que son las 5 equipas màgers deu campionat argentin de purmèra division de l'AFA ; que son : Boca Juniors, Independiente, Racing Club, River Plate e San Lorenzo de Almagro. Oc
Behemoth

[thumb|right|300px|Behemoth en [2004, (album *Demigod*). Tomasz Wróblewski, Adam Darski e Zbigniew Robert Promiński]]

**Behemoth** es un grope de black e de death metal polonés format en 1991. Lo grope es considerat coma l'un dei fondadors dau genre black metal. Despuei l'album *Demigod*, Behemoth jòga mai una musica de genre death metal amb un aspècte ben pus dirècte e complèxe, e abandona un pauc l'aspècte sorn caracteristic dau black metal. La màger part deis albums de Behemoth son orientats sus de tèmas satanics e tanben de referéncias a d'autors coma Aleister Crowley, John Milton, William Blake e Howard Phillips Lovecraft.
Abadiá de Mostier d'Aiun

thumbnail|400 px|right|L'abadiá de Mostier d'Aiun
L'abadiá benedictina de **[[Mostier d'Aiun]]** se tròba dins la Nauta Marcha, en Lemosin, dins lo departament de Cruesa.

## Istòria (997-1790)
En 997, lo comte de la Marcha Boson II, en preséncia d'un de sos fraires, Gaubert, e de nauts personatges coma l'evesque de Lemòtges, fondet au vesinatge de l'antic *Acitodunum* (Aiun) un monastèri consacrat a , somés a la regla de Sant Beneset, coma o atesta un acte que figura dins lo cartulari de l'abadiá d'Usercha. 

Fuguet conegut sos lo nom de  (fancizat en *Moutier-d'Ahun*); balhará son nom a la comuna en 1790.

Auei, se serva pas ren de l'egleisa e de las bastissas originalas. Los vestigis mai ancians remontan en fach au segle XII. A partir de 1489, en seguda de la guerra de Cent Ans, l'egleisa abadiala fuguet reconstrucha (pòrge d'entrada d'estil gotic, nau, transepte, 'na part dau còr).

## Liams externes
* Audiovisitas: Los monuments. Abadiá de Mostier d'Aiun
Mostier d'Aiun

**Mostier d'Aiun** o **Lo Mostier d'Aiun** (*Moutier-d'Ahun* en francés) es una comuna de Lemosin, situada dins la Nauta Marcha; es administrada per lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Lo parlar de la comuna es l'auvernhat.
## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* 2017 : 184
* En  la populacion èra de  abitants.

## Luecs e monuments
* Abadiá de Mostier d'Aiun
* Pont d'epòca romanica (sègle XII ?), sovent pretendut « roman »

image:Moutier d'Ahun -4.jpg|Abadiá de Mostier d'Aiun
image:Abbaye de Moutier-d'Ahun -614.jpg|Letrier de l'abadiala
image:Moutier d'Ahun -5.jpg|Estela funerària galloromana
image:Moutier-d'Ahun - Pont médiéval -587.jpg|Pont medievau


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Abadiá d'Obasina

thumb|Abadiá d'Obasina
L**'[[abadiá]] d'[[Obasina]]** es un ancian mostier doble cistercian d'Occitània, en Lemosin, que se situa dins la diocesi de Tula e lo departament de Corresa.

## Istòria
L'origina de l'abadiá se coneis de mercé dos textes dau segle XII:
* La *Vita sancti Stephani Obasiniensis*, elaborada per un monge de l'abadiá entre la mòrt d'Esteve de Vielzot en 1159 e 1190,
* Lo *Cartulari de l'abadiá cisterciana d'Obasina* que balha l'evolucion dau patrimòni de l'abadiá entre 1130-1140 e 1200.
Aubasina

**Aubasina** (*Aubazines* en francés e *Aubazine* correntament emplegat puèi que la -s ven d'una error de cartografia) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Toponimia
La prononciacion es [ɔwbɔˈziːnɔ]. 

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Monuments
*Abadiá d'Obasina

## Luòcs e monuments
* Canau daus Monges (s. 12)
* Peiras en corona dau Pueg de Paulhac
* Monastèri de Coiron (s. 12)
* Pueg de Paulhac
* Rochier Sent Esteve
* Rochiers de Coiron
* Saut de la Bergiera
* Pueg de Paulhac (520 m)

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Corresa

## Ligams extèrnes

## Nòtas
PH

En quimia, lo pH (acronim de: ) es un nombre sens unitat que permet d'avalorar l'aciditat o l'alcalinitat d'una solucion. Sa valor es compresa entre 0 (acid fòrt) e 14 (basa fòrta).
Per mesurar lo pH d'una solucion aquosa, s'utiliza un pH-mètre o una veta pH.

Atal, dins un mitan aquós a , una solucion amb un pH:

* inferior a 7 es acida;
* superior a 7 es basica;
* egal a 7 es neutra.
Beherit

**Beherit** siguèt un grope de black metal finlandés format en 1981 a Rovaniemi en Lapònia. Siguèt actiu fins en 1999.
Bernabé Ferreyra

**Bernabé Ferreyra** (Rufino, Santa Fe, lo 12 de heurèr de 1909 - lo 22 de mai de 1972) que ho un deus màgers fotbolaires argentin de la soa epòca. 

Que comencè la soa carrièra dens lo Club Atlético Tigre abans de passar au Club Atlético River Plate per ua soma d'argent absolut recòrd alavetz e vau enqüèra lo chafre de *Milionari* ad aqueth club.

Durant l'exercici de Ferreira River que ho campion d'Argentina en 1932, 1936 e 1937.

Ferreyra qu'èra chafrat *El Mortero de Rufino* (lo mortèr de Rufino e referéncia a la poténcia deu son còp de pè) o la *Fiera* (la furia).

## carrièra e clubs
Núñez (Buenos Aires)

**Núñez** qu'ei lo quartièr mei septentrionau de la Ciutat Autonòma de Buenos Aires. Qu'ei limitat per las aviengudas Av. Guillermo Udaondo, Av. del Libertador, Av. Congreso, Zapiola, Av. Crisólogo Larralde, Av. Cabildo e Av. General Paz (termèra de la Ciutat Autonòma de Buenos Aires) ; qu'ei tanben limitat per l'Arriu de la Plata.

Qu'ei associat sovent dab l'Estadi Monumentau qui totun se tròba dens lo quartièr vesin de Belgrano. Lo club de fotbòl vertaderament acesat per Núñez qu'ei lo Club Atlético Defensores de Belgrano.

La sinistra anciana Escòla de Mecanica la Marina (ESMA) lòc de tortura e de dentacion clandestina de la represion illegau de l'estat durant la Dictatura que's tròba a Nuñez. Uei qu'ei un musèu entaus drets de l'òmi.
Abadiala de Senta Valèria

right|150px|thumb|Detalh de las estalas dau còr
left|250px|thumb|L'abadiala de Senta Valèria
L**'[[abadiá|abadiala]] de Senta Valèria** se tròba a Chambon, en Combralha, dins la region istorica de Lemosin e lo departament de Cruesa. D'estil romanic, venguèt monument istoric en 1840.

## Istòria
En 857 los monges de l'abadiá de Sent Marçau de Lemòtges fondèron un monastèri a Chambon per abrigar de las incursions normandas las relíquias de Valèria de Lemòtges, que lo monastèri de Sent Marçau ne garda solament la tèsta (17 de mai).
Carpathian Forest

**Carpathian Forest** es un grope norvegian de black metal que qualifica sa musica coma *misanthropic black metal*.

Siguèt format en 1990 per Nattefrost. Lo grope aficha un imatge provocant e s'es totjorn atrach lei criticas de fòrça movements, catolics ò feministas. Sei tèmas dins leis albums son pron classics : satanisme, anticristianisme ò orrors sexualas. L'ambient qu'es creat varia dins cadun d'elei. Se lei premiers albums son d'a fons orientats sus un ambient negre e melancolic, lei seguents son pus rapides e an un envam punk.


File:W0818-Hellfest2013_CarpathianForest_RNattefrost_68213.JPG|Nattefrost.
File:W0819-Hellfest2013_CarpathianForest_Tchort_BloodPervertor_68268.JPG|Tchort & Blood Pervertor.
File:W0820-Hellfest2013_CarpathianForest_RNattefrost_Vrangsinn_Tchort_68280.JPG|Nattefrost, Vrangsinn & Tchort.
File:W0822-Hellfest2013_CarpathianForest_Tchort_68358.JPG|Tchort.
File:W0823-Hellfest2013_CarpathianForest_Vrangsinn_68401.JPG|Vrangsinn.
Chambon de Vóusia

left|250px|thumb|Lo pont romanic de Chambon.

**Chambon** o **Chambon de Vóusia** (en francés *Chambon* e dempuèi 1891 *Chambon-sur-Voueize*) z-es 'na comuna de Lemosin (Occitània) situada en Combralha; z-es administrada per lo departament de Cruesa e la region de Nòva Aquitània, ancianament de Lemosin.

Le parlar de la comuna es auvernhat-marchés. L'escrivan Pau Loís Granier, qu'a trabalhat sus lo luòc, presenta lo dialècte locau coma una varietat de lemosin marchés que fai la transicion vèrs l'auvernhat.

## Geografia

## Istòria
Dau temps de la revolucion se destriava Chambon e Chambon Campanha.

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luecs e monuments
* Abadiala de Santa Valèria

## Personalitats liadas a la comuna
### Personalitats nascudas dins la comuna
Pau Loís Granier

## Veire tanben
### Liams connexes

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Lionel Messi

thumb|200px|left|Messi realizant çò qui ei aperat dens la soa istòria lo ''Gòl deu sègle'' (2007)[thumb|200px|Lionel Messi dab lo malhòt deu [FC Barcelona (2008)]]
**Lionel Messi** (n. a Rosario, Santa Fe, Argentina lo 24 de junh de 1987) qu'ei un jogador argentin de fotbòl considerat per dauvuns com lo miélher deu monde.

Vadut hens ua familha economicament modèsta que comencè a jogar mainatge dens un club de quartièr abans de passar dens las divisions inferiorars de Newell's Old Boys. A 11 que ho arremarcat peu Club Atlético River Plate entau son talent, totun, aquesta institucion non lo prengó pas per'mor de non pas acceptar de pagar lo son tractament de creishença (sonque 900 dolars per mes pr'aquò), vadut necessari après qu'un maladia ormonau e hosse estada diagnosticada. 

Fin finala qu'ei lo FC Barcelona qui prengó aquesta responsabilitat dab la condicion de hà'u se seguir entà Espanha. Qu'obtiengó la nacionalitat espanhòla en 2005 e que jòga en purmèra division entau FC Barcelona desempuish 2007.

En 2009 que ho premiat dab lo Balon d'Or de la revista France Football e mièlher jogador deu mMonde de la FIFA.

La comparason dab Diego Armando Maradona qu'ei estada marcada dab un gòl de Messi comparat dab lo Gòl deu Sègle deu *Pibe de Oro* (en mieia finala de la Copa del rey contra lo club Getafe). 

Dab la Seleccion Argentina de Fotbòl que's guanhèt sonquzla Medalha d'Aur Olimpica a Pequin.

En seteme de 2020 qu'ei a negociar entà deishar Barcelona.
Alfredo di Stéfano-Laulhèr

**Alfredo di Stéfano-[[pastre|Laulhèr]]** - *Laulhé* per l'estat civiu e en grafia francesa - (Buenos Aires, lo 4 de julh de 1926) que ho un fotbolaire deus màgers dens l'istòria d'aqueth espòrt. Sa mair qu'èra d'origina bearnesa, mes qu'èra vadut argentin e nacionalizat (en tot demorar argentin) espanhòl. Que joguè entà las seleccion d'ambdos país e que marquè mei que mei l'istòria de tres clubs : River Plate (lo club de la soa origina), lo Millonarios de Colómbia e lo Real Madrid.

## Carrièra e clubs
Asociación del Fútbol Argentino

thumb|200px|Escut de l'AFA
thumb|200px|
L**'Asociación del Fútbol Argentino** o **AFA** (*Associacion deu Fotbòl Argentin*) qu'ei l'organisme encargat d'organizar las competicion nacionaus e internacionaus de fotbòl en Argentina. Per aquesta rason qu'ei tanben en cargar de la gestion de la Seleccion Nacionau de fotbòl d'Argentina.

Que ho fondada per l'escocés Alejandro Watson Hutton a Buenos Aires lo 21 de heurèr de 1893 dab lo nom de *Argentine Association Football League* ; que ho la purmèra associacion d'aquesta mena dens lo continent.En 1934 lo nom que ho tradusit en *Asociación del Football Argentino* abans de préner la soa forma presenta en 1946.

Qu'ei membre fondator de la CONMEBOL a escala continentau e qu'ei tanben afiliada a la FIFA suu plan mondiau.

## Ligam extèrne
* Paja Oficiau de l'Asociación del Fútbol Argentino
Daniel Passarella

**Daniel Passarella** (Chacabuco, Província de Buenos Aires, 25 de mai de 1953) qu'ei un jogador de fotbòl, un entrenaire e un president de club argentin. Qu'a ocupadas aquestas tres foncions dens lo Club Atlético River Plate.

En tan que fotbolaire, que ho campion deu monde dab la Seleccion Argentina de fotbòl que gavibè en 1978.

Qu'ei estat tanben un jogador de la Fiorentina e l'Inter Milan.
Jaune

Lo **jaune**   (var. **auriò**, **auriòu**, **auriòl**, en nòrd-occitan : **rosseu, -ela**) es una color, es una de las tres colors primàrias de la sintèsi additiva. Sa la longor donda es comprisa entre 565 e 590 nm.

En Occident lo jaune es la color de laur e del solelh ne fasent la color de la jòia, de la bona umor, de lidealisme. En China, lo jaune (黃 o 黄 ; *huáng*) es associat a lemperaira, e, per consequéncia, a la monarquia chinesa.
Copa Intercontinentau

La Copa Intercontinentau '''''ont Copa intercontinentala''''' qu'èra un tornament qui opausava lo club europèu de fotbòl campion de la Liga deus Campions e lo club sud american campion de la Copa Libertadores (los dus clubs campions deus continents plus luènh  dins lo fotbal), que ho remplaçada per la Copa deu Monde deu Clubs de la FIFA es reconeguda coma una Copa deu Monde deu Clubs da la FIFA. Los ganhantas son oficialament clubs campions del mond de fotbòl.La Copa Intercontinentau qu'existí enter 1960 e 2004. Abans 1980 la disputa enter los dus clubs que s'escadèva dens los lors estadi respectius dab partidas anar e retorn. A partir d'aquesta annada no's disptè pas sonque ua rescontra dens un país neutre, lo Japon. La Copa que devengó Copa Toyota pr'amor de l'esponsòrt. 

## Vejatz tanben
* Copa deu Monde deu Clubs de la FIFA
* Clubs campions del mond de fotbòl

## Notàs
Leonardo Astrada

**Leonardo Rubén "El Negro" Astrada** (Buenos Aires, lo 6 de genèr de 1970) que ho un jogador (1989 - 2003) de fotbòl de River Plate e qu'ei ara l'entrenaire d'aqueth club (desempuish 2004).
It's a Long Way to Tipperary

[thumb|Païsatge de [Tipperary.]]

**It's a Long Way to Tipperary** qu'ei ua cançon de Music Hall e ua marcha compausada peu britanic Jack Judge en 1912 ; Tipperary qu'ei ua vila d'Irlanda d'on èran originaris los sons ajòus.

Que ho cantada per las òst irlandesas e britanicas durant la Purmèra Guèrra Mondiau.

Lo son famós arrepic que hè :

:*It's a long way to [[Tipperary]],*
:*It's a long way to go.*
:*It's a long way to Tipperary*
:*To the sweetest girl I know!*
:*Goodbye [[Piccadilly]],*
:*Farewell [[Leicester Square]]!*
:*It's a long long way to Tipperary,*
:*But my heart's right there.*

(*B'ei un camin deus longs entà Tipperary, qu'ei un long camin de har, B'ei un camin deus longs entà Tipperary, entà la gojata mei doça que sàpi, a bèth lèu Piccadilly, adiu Leicester Square, B'ei un camin deus longs entà Tipperary, totun mon còr qu'i s'estar*)

En Argentina, la soa musica que ho manlevada peu Club Atlético River Plate entà vàder lo son imne.

## Ligam extèrne
* Imne de River Plate sus youtube.com : http://www.youtube.com/watch?v=Ij0ovaaV27I
Cradle of Filth

[thumb|right|300px|Cradle of Filth au [Metalmania 2005]]

**Cradle of Filth** es un grope de metal extrèm britanic format per Darren White (Daz), Jon Richard, Paul Ryan e Daniel Lloyd Davey (Dani Filth) en 1991. Pauc a cha pauc, sei genres an evoluit : comencèron ambé de death metal e s'orientèron mai vèrs un estil de black metal. Encuei, Cradle of Filth es sovent qualificat de grope de metal extrèm.

En 1998, **Cradle of Filth** a enregistrat une represa de *Hallowed Be Thy Name* del grop de heavy metal britanic Iron Maiden, e en 2006, una represa de *Temptation* del grop synthpop anglés Heaven 17.
Sarandí

**Sarandí** qu'ei ua comuna deu Gran Buenos Aires e tanhenta de Buenos Aires ; que hè partida deu Partit d'Avellaneda dens la Província de Buenos Aires. La soa population en 2001 qu'èra de 60 752 abitants.

Que deu lo son nom a l'arbuste Phyllanthus sellowianus aperat locaument *sarandí*.

A la debuta deu sègle XX, la famosa equipa de River Plate qu'i avó un modèste estadi abans de tornar a Buenos Aires.
Club Atlético Peñarol

Lo **Club Atlético Peñarol** qu'ei ua associacion esportiva uruguaiana e de segur ua de las equipas màgers deu son país e deu continent american.

Que ho fondat definitivament dan aqueth nom en 1891 a la seguida deu Central Uruguay Railway Cricket Club.

Qu'ei lo club qui a ganhat lo mei de campionats nacionaus professionaus en Uruguai (49) ; qu'a tanben remportadas 5 Copas Libertadores e 3 Copas Intercontinentaus. Aqueth palmarés qu'ei dilhèu lo gèncer d'America.
Juan Carlos Muñoz

**Juan Carlo Muñoz** (Avellaneda, lo 6 de mai de 1919 – Buenos Aires, lo 22 de noveme de 2009) que ho un fotbolaire argentin mei que mei famós per estar estat un deus 5 jogador compausant la tanben famosa atac de River Plate coneguda com La Maquina (amassa dab José Manuel Moreno, Adolfo Pedernera, Ángel Labruna e Félix Loustau).

Que debutè dab lo club Sportivo Dock Sud, puish que joguè dab River enter 1939 e 1950 abans de passar entau Club Atlético Platense e retirà's.
Abadiá de Sent Andrieu de Maismac

[right|thumb|150px|Lo [clochier|cluchier-pòrge]]
left|thumb|150px|Lo chabeç
L'anciana abadiá benedictina de **Sent Andrieu de [[Maismac]]**, dins lo país d'Ussèl, en Lemosin, dins lo departament de Corresa, fuguet fondada au segle XI.

## Arquitectura
A l'entrada, lo cluchier-pòrge d'estil romanic lemosin, polilobat, que sos onze chapiteus ofrissen d'esculturas sus la fe, los sòmis, las esperanças, es la partida mai anciana de l'egleisa, sens dobte començada en 1085.
De peiras gravadas atestan la data de 1119 per la construccion dau transepte e de las absidas. 
L'orientacion de las absidas (inclinadas vers la drecha au respecte de l'axe de la nau) pren per axe lo levar de solelh a l'auba de la festa dau sant patron.
Los chapiteus escultats dau nartex son dau segle XI.
La nau fuguet bastida a la fin dau XII. La vòuta, pausada sus crosada d'ogivas, es dau segle XIII (començament de l'estil gotic).
Maismac

**Maismac** (*Meymac* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la  region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia
La comuna de Maismac se situa au sud dau replanat de Miuvachas, a una altitud de  environ. Es d'una granda superfícia :  .

Tres aigas traversan la comuna, Vesera, Luseja e Triosona. Subre lo territòri de la comuna se tròba lo punt culminant dau departament, lo mont Besson ().
350px|left|thumb|Maismac dins lo Lemosin linguistic

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments
*Abadiá de Sant Andrieu de Maismac
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Corresa

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Dødheimsgard

**Dødheimsgard** (si vetz tanben **DHG** despuei 2000) èra a l'origina un grope norvegian de black metal format en 1994, mai seis albums e EP passats semblan mai de l'avant-garde metal. En 2003, lo line-up càmbia, ambé lo remplaçament d'Aldrahn, de Zweizz e de Czral. En 2006, acaban l'album *Supervillain Outcast*, que sa sortida a Moonfog es retardada fins en genier de 2007.

*Dødheimsgard* es la contraccion de tres mots : *Død* que significa "mòrt", *heim* que significa "ostau", e *gard* que significa "castèu". En occitan, *Dødheimsgard* significariá doncas "Castèu de la Mòrt" ò encara "Reiaume dei Mòrts" ò "Reiaume de la Mòrt".
José Manuel Moreno

**José Manuel Moreno** (Buenos Aires, lo 3 d'agost de 1916 — Merlo, Argentina, lo 26 d'agost de 1978) que ho un fotbolaire argentin considerat com un deus màger d'America deu Sud durant lo sègle XX.

Que comencè dens las division juvenilas de River Plate abans de jogar en purmèra division dens aqueth club en tot har partida de la famosa ataca istorica milionària coneguda com La Maquina (qu'i joguè amassa dab Ángel Labruna, Adolfo Pedernera e Félix Loustau).

Qu'ei lo sol jogador de l'istòria qui sia estat campion deus tornaments nacionau de 4 país diferents (Argentina, Méxic, Colómbia e Chile).
Adolfo Pedernera

**Adolfo Pedernera** que ho un deus fotbolaires màger d'Argentina e de River Plate au sègle XX.

Que dabutè dens lo Club Atlético Huracán abans d'entrar a River en 1933 per i demorar dinc a 1946.

Après que passè per Atlanta en 1947, que tornè a Huracán en 1948 puish qu'anè entaus Millonarios de Bogotà en 1949 on e ho 5 vegadas campion de Colómbia.

Que he partida de la famosa ataca de River coneguda com La Maquina.
La Maquina

**La Maquina** (*La Máquina* en castelhan) que ho, en Argentina durant las annadas 1940, ua famosa ataca de River Plate compausada peus jogadors Juan Carlos Muñoz, José Manuel Moreno, Adolfo Pedernera, Ángel Labruna e Félix Loustau (version franchimanda deu patronim occitan *Lostau*).

Lo son nom que hè referéncia a l'implacabla mecanica e la precision tecnica d'aquesta combinason de jogadors qui remportén 5 còp lo campionat argentin professionau de purmèra division de fotbòl. La soa mesa en marcha que ho lo 28 de junh de 1942 a l'escadença d'ua partida contre lo Club Atlético Platense dens lo Monumentau acabada dab un 1 - 0 e on Félix Loustau e remplacè Aristóbulo Luis Deambrossi.

En vertat los 5 jogadors non joguèn pas sonque 17 vegadas vertaderament tots amassas e pas jamei contre lo rivau Boca.
Clarescur

[thumb|200px|[Vocacion de Sant Matieu (Caravaggio)|''La vocacion de Sant Matieu'', de Caravaggio]]
Lo **clarescur** (*chiaroscuro* en italian) es una tecnica picturala basada sus la perspectiva espaciala que s'obtèn amb lo jòc de contrasts entre la lutz e l'ombra. Per mejan de contrasts acusats entre lei volums esclairats e lei volums ensornits, se pòt metre en relèu d'elements precís d'un quadre. 

Aquela tecnica es ja descricha e nomenada au començament dau sègle XV per lo pintre italian Cennino Cennini, dins son obratge *Il libro dell'arte* (*Lo libre de l'art*), que son capítol IX s'intitula *Coma deves balhar lo clarescur a tei figuras, segon la doctrina de la lutz, lei dotant de la qualitat dau relèu*.

Lo clarescur foguèt desvolopat per lei pintres flamencs e italians dau sègle XVI; lei manieristas lo presavan fòrça. Deviá ajónher la maduretat a l'epòca barròca, especialament amb Caravaggio e lei caravaggistas, e durbir camin a l'estil dich *[[tenebrisme]]*.

## Galariá


Fichièr:Geertgen tot Sint Jans 002.jpg|*Nativitat*, de Geertgen tot Sint Jans. Londres, National Gallery
Fichièr:Virgin of the Rocks (Louvre).jpg|*La Verge dei rocàs*, de Leonardo da Vinci. París, Musèu dau Lovre
Fichièr:Tintoretto - Self-Portrait as a Young Man.jpg|*Autoretrach*, de Tintoretto. Londres, Victoria and Albert Museum
Fichièr:GENTILESCHI Judith.jpg|*Judit e Olofèrnes*, d'Artemisia Gentileschi. Florença, Galariá deis Oficis
Fichièr:José de Ribera 018.jpg|*Lo tocar*, de Josèp de Ribera. Pasadena, Musèu Norton Simon
Fichièr:Gerrit van Honthorst - De koppelaarster.jpg|*L'entremeterèla*, de Gerard van Honthorst. Utrecht, Centraal Museum
Fichièr:Georges de La Tour 001.jpg|*L'Adoracion dei pastres*, de Georges de La Tour. París, Musèu dau Lovre
Fichièr:Rembrandt_van_Rijn-De_Nachtwacht-1642.jpg|*La ronda de nuech*, de Rembrandt. Amsterdam, Rijksmuseum


## Liames extèrnes
* ''Il libro dell'arte'' de Cennino Cennini 
* ''Chiaroscuro'' a la Evansville University 

## Nòtas e referéncias
Gorgoroth

[thumb|right|300px|[Infernus ambé Gorgoroth au Hole in the Sky Festival, en aost de 2009]]

**Gorgoroth** es un grope de black metal format en 1992 a Bergen en Norvègia per Infernus, Hat e Goatpervertor. Lo grope cambièt de sòcis pron de còups dins lo corrent de son istòria, levat Infernus. Lo nom *Gorgoroth* s'inspira dau Senhor deis Anèus. Lo tèma principau de Gorgoroth es lo satanisme.

Lo grope traversèt una crisi juridica que contunha encara. D'efècte, Gaahl e King Ov Hell si separèron d'Infernus en octòbre de 2007, e lo nom e lo lògo de Gorgoroth siguèron disputats entre lei dos partits. Gaahl e King contunhèron d'utilizar lo nom dau grope dins de concèrts, mai Infernus, que trobèt de sòcis nòus per sa version dau grope, leis enseguissèt e ganhèt lo procès lo 10 de març de 2009.
Dimmu Borgir

**Dimmu Borgir** es un grope de black metal sinfonic norvegian format en 1993. La formacion que, au començament, èra un grope de black metal atmosferic, sorn e melancòni, devenguèt pauc a cha pauc un gigant de la scena metal dins lo monde tot, per jogar un genre de black metal mai sinfonic e sustot mai accessible.
Abadiá de Sent Marçau de Limòtges

250px|right
L**'[[abadiá]] de Sent Marçau** es un ancian establiment religiós de la vila de Limòtges, en Lemosin, dins lo departament de Nauta Vinhana. Fuguet fondat en 848 e dissolgut en 1791. Naisset de la transformacion d'un chapítol de chanonges que velhavan la tomba de Sent Marçau de Limòtges en un establiment benedictin en 848 sos l'òrdre de Loís lo Piós.

A la mòrt de Sent Marçau, sens dobte vers lo començament dau segle IV, los prumiers crestians de Lemòtges lo sebeligueren dins la necropòli de la vila. Situada a l'exterior daus barris de la ciutat, s'era desvolopada de long de la *Via Agrippa* Lion-Santas. D'aquí endavant comencet a l'entorn de la tomba dau sent un culte rendut au començament per daus simples preires.

## L'[[Escòla de Sent Marçau]]
L'abadiá de Sent Marçau de Lemòtges fuguet un important centre de desvolopament de la musica medievala. S'i trascriguèt un recuelh considerable de chant plan, inclusent lo Graduau de Sent Iriès de chant gregorian e de las raras subrevivenças de l'estench chant gallican. Demest de las darrieras sequéncias que i fugueren compausadas se tròba la Sequéncia Swan (c.850).