Maisons (Aude)

**Maisons** (*Maisons* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. 

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Mansiones* en 842, *Villa Mansiones* en 876, *Ecclesia Sancti Andreas de Mansionibus..., villa Mansionis* en 1119, *Ecclesia de Casis* en 1177, *Maisos* en 1242, *Maisons* en 1260, *Mayzos* al sègle XIV, *De Maisonibus* en 1360, *Locus de Maysonibus* en 1397, *Maisères* (marrida lectura) en 1406-1589, *Maissons* en 1417, *Maysos* en 1538, *Maisons* en 1595, *Église de Maisons, annexe de Montgaillard* en 1639, *Mésons* en 1768. La prononciacion occitana es *Maizóus* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [maj'ʒus].
*Maisons* ven del latin *mansio*, « relai, lòtjament d'estapa sus una viá romana ». Foguèt emplegat a l'Edat Mejana per un castèl o autre ostal important . 

La data, anciana, de la primièra atestacion permet de considerar lo sens latin d'origina. Existéncia d'una viá vicinala ? d'un abitarèla a un caireforc segondari ? Maisons es demorat un cairefòrc (RD 410 e 123 grossièrament nòrd-sud, « axe » SO-NE per la RD 410 que ven de Rofiac de las Corbièras e la RD 123 cap a Palairac e a Durban de las Corbièras, puèi una branca que mena a Tuissan en contornant lo *Tauch* (nom francés) ? Tot aquò, o cal admetre, es mai que segondari, mès podiá aver una certana importància se i aviá de minas endacòm. Pensem, tanben, al *Pagus Petrapertusensis*, centrat a data anciana sus Pèirapertusa, atestat tanlèu 806, que podiá motivar l'existéncia d'un camin entretengut dins la direccion de la fortalesa. Una abitarèla, qualificada de *mansio* (perqué non ?) es una possibilitat. Mes cal prene çò que precedís coma fòrtament especulatiu.
### Montrog
Montrog es a l'èst o a l'èst-sud-èst de Maisons, per la jaça de motons, mes lo lòc mençonat *St-Christol* es plan mai al sud. La mapa pòrta pas de castèl. La mapa de Cassini (segonda partida del sègle XVIII) testimònia de la meteissa dualitat de sites. 
Montrog es un ancian castèl feodal arroïnat, un ancian priorat del vocable de Sant Cristòl [saint Christol, escriu l'abat Savartés, e pas *Christophe*], unit a l'abadiá de la Grassa. Las fòrmas ancianas son : *Forcia de Monterubeo* en 1208, *Villa de Monterubeo* en 1228, *Mons Rubeus* en 1366, *Monrog* al sègle XIV, *Montroch* en 1538, *Mon Roch* en 1538, *Monroug* en 1595, *Esglise Sainct Christol de Montrouch, annexe de Montgaillard* en 1639, *Monrouch* en 1763 . 
*Montrog* es format de *mont* e de l'adjectiu *rog*, fòrma regulara eretièra del latin *rubeus*, generalament eliminada per *roge*, fòrma analogica creada sul femenin *roja*. Montrog es probablament una formacion medievala e *mont* representa lo castèl.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tuissan; es ara del canton de las Corbièras (canton de Fabresan abans lo 1èr de genièr de 2016).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Maisons sul site de l'Insee

## Nòtas