Sant Gervasi (Lengadòc)

**Sant Gervasi** o puslèu **Sant Gervais** [san džer'bajs] (*Saint-Gervais-sur-Mare* en francés) es una comuna lengadociana situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
La comuna es situada dins los cantons nauts d'Erau dins los Monts d'Òrb, entre los monts d'Espinosa e d'Escandòrgue.

Es integrada dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc.

## Masatges e bòrias
* Castanet lo bas
* Las Nièras
* Meclè
* Rongàs
* Las Salas

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Sant Gervais
La prononciacion es [san džer'bajs]. Las fòrmas ancianas son *ecclesia S. Gervasii* en 966, *de S. Gervasio* en 1204, 1271, *S. Gervasii*, *jurixdictionis et districtus de S. Gervasio* en 1344, *de S. Gervasio* en 1404, *Sainct Gervys* en 1579, *S. Gervais* en 1613, *le bourg de St Gervais* en 1740-60, *St Gervais* en 1770-72 (mapa de Cassini).
 
Lo nom de Sant *Gervais* (o *Gervasi*, fòrma semi-sabenta) es lo d'un martir a Milan del temps de Dioclecian associat a son besson Protais (o Protasi) . Per un vilatge o una vila, *Sant Gervais* es un agionime. Es pas impossible que la vilòta aja agut un autre nom (veire *Neiran*)
### Neiran

Segon totas las aparéncias e fòra de la finala, *Neiran* es lo meteis nom que Nerac, ancianament *Neirac*. Vendriá doncas d'un nom gallés d'òme, *Nerius* amb lo sufixe *anu(m)* (-acu- per Nerac ). *Neiran* seriá donc probablament lo nom d'una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Nerius*. Mas, quand òm vei lo siti enlairat e malaisit de Neiran, las paucas possibilitats agricòlas, es evident que se tracta pas que del nom : jamai i aguèt pas de proprietat rurala a Neiran. Lo siti de Neiran foguèt utilizat en periòde d'inseguretat e abandonat pauc a pauc a partir del sègle XV. Los que s'i installèron venián d'un luòc nommat *Neiran* e lo nom se mudèt amb eles. Aquel *Neiran* èra benlèu Sant Gervais o un luòc situat a proximitat. 

Frank R. Hamlin confirma las explicacions lingüisticas donadas pels contributors. La prononciacion es [nè'jro]. Las fòrmas ancianas son :
*castro de Neirano* en 1199, *de Neirano* en 1204, *castello de Veirano* [legir : *Neirano*] en 1209, *de Neyrano*, *de Nerano* en 1271, *Nayro* (cadastre). *Neiran* ven del gentilici latin *Nerius*, amb lo sufixe *-anum*. Neiran èra una proprietat galloromana.
### Las Nièiras
Masatge e potz de mina. La prononciacion es [las 'njèjros]. Las fòrmas ancianas son *les Nieres* en 1759 e cap a 1780, *les Averes* en 1770-72. Lo nom representa al plural lo resultat del latin *nigram*, « negra ». *nièr* es lo resultat fonetic normal del latin *nigrum*, remplaçat per la fòrma savanta *negre* a data fòrça anciana (Ronjat, II , p. 228)
### Castanet lo Bas
Lo nom es atestat *Castanet* en 1643 e en 1770-72 (mapa de Cassini). Frank R. Hamlin pensa que lo besonh de destriar los dos vilatges per un determinant es recent.
*Castanet lo Bas* s'opausa, de segur, a Castanet lo Naut, situat 8 km a l'oèst de Sant Gervais. Castanet lo Bas es a 290-300 m, Castanet lo Naut a mai de 430 m. *Castanet* es eretièr del latin *castaneum* « castanh, castanhièr », e del sufixe *-etum*, de valor collectiva. Hamlin precisa que lo nom ven del latin *castanetum* « castanhal, castanheda » puslèu que d'una formacion occitana, que seriá normalament *castanhet*. La motivacion del nom es l'abondància dels castanhièrs (e lor utilitat per l'alimentacion umana).
### Meclè
La prononciacion es [mè'klè]. Las fòrmas ancianas son *Meques* en 1643, *Mesque* en 1771, *Mecle* en 1770-72 (mapa de Cassini). L'etimologia es escura.
Un derivat de *měgălē-*, subrenom de Cibele, poiriá convenir. 
### Rongàs
Las fòrmas ancianas son : *de S. Mauricio, de Regatz cum mansis* en 1271 (transcripcion fautiva, la virgula es en tròp), *de Rongassio* en 1516, *l'eglise et le village de Rongas* en 1740-60, *Rongas*, 1770-72 (mapa de Cassini). Probablament lo nom es prelatin : tèma **rong-*, de valor desconeguda (la mencion de 1271 representa probablament *rõgatz*), amb lo sufixe *-atis*. Combarnous (Revue Internationale d'Onomastique, XXVII p. 33) i vei lo radical gallic *rug-* « camin ».

## Istòria
Pendent l'ancian regim la comuna se disiá Sant Gervasi Vila, per la desapariar de Sant Gervasi Tèrra Forana (uèi Ròsis).

La comuna èra estacada al departament de Tarn tre la constitucion dels departaments.

La comuna foguèt incorporada a Erau amb la lèi del 28 pluviôse de l'an V qu'escambièt lo canton d'Angles e lo canton de Sant Gervasi.

Prenguèt son nom francés actual amb lo decrèt del 8 octobre de 1958.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Gervais (capluòc); es ara del canton de Clarmont d'Erau.

## Demografia

* En 1830-31, la comuna ganhèt de masatges sus l'ancian Sent Gervais Tèrraforenca, vengut Ròsis (masatge de Les Nières, en francés, etc)
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
*La glèisa parroquiala de Sant Gervais e Sant Pròtais
*La capèla dels penedents blancs (retaule del sègle 17)
*La capèla de Nòstra Dòna de Loreta
*La capèla de Sant Bertomieu
*Lo site de Neiran (s XI-XX)
*L'anciana bastida dels campanièrs Granier a Castanet lo bas. Uèi a Erépia

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Jaume Roergas de Serviez (1679-1727) istorian.
* Emanuel de Serviez (1755-1804) general e òme politic.

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas