open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mostièr (Agenés)

**Mostièr** o **Mostier** (*Moustier* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *ecclesia in honore Sancti Hilari que vocatur monasterium*, en latin, en 1026, *ecclesia Sancti Hilarii de Monasterio*, en latin, en 1153, *parrochia de Monestiers*, en francés, au sègle XIII, *capella de Monestiers*, en francés, en 1326, *Sancti Hilarii de Monasteriis Agenn. dioc.*, en latin, en 1335, *R. de Monasteriis et de Cissaco*, en latin, en 1520. La prononciacion es [mustje], emb *e* barrat final  (deu Bordalés au Brageiragués, un *è* dubèrt final es impossible), çò que poiriá justificar la grafia *Mostier*. Lo nom representa lo latin *monasterium*, « convent, glèisa ». Es una formacion romanica .

* *Sissac*, luec abitat au nòrd de la comuna, a l'èst de la RD 309, anciana annèxa de Mostier, que sa glèisa èra dejà descapelada en 1607 e qu'a dispareissut desempuèi , nom pus ancian, d'origina antica, èra benlèu lo vilatge d'origina. Èra una anciana granda propietat antica, possedida per Siccius (**Sicciācon* > **Siçac*), o benlèu, coma Cissac de Medòc, per *Cissus* o *Cissios* (**Cissiācon* > **Cissac*). Durengues precisa que la caminada de Mostier es a 2000 pas de la glèisa  , çò que poiriá correspondre benlèu a *Cissac/Siçac*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Duràs; es adara deu canton de *Les Coteaux de Guyenne* (en francés). De 1793 a 1801 fuguèt deu canton de La Sauvetat.

## Demografi

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Nicòla

**Nicòla** (*Nicole* en francés) es ua comuna agenesa, gascona lingüisticament, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània,  ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion es [ni'kɔlɔ]. Las fòrmas ancianas son : *eccl. Sancti Symphoriani de Bura*, en latin, en 1120, *bastidam vocatam Nicola in loco privo vocato Cangio*, en latin, en 1293, *a fundacione et constructione nove bastide de Nicolea*, en latin, en 1293, *Nicola in loco prius vocato Cangis*, en latin, en 1293, *Nicola*, *Nichola*, en latin, en 1307-1317, *r. de Puy de Bure* en 1520, *B. Symphoriani de Podio Vero, vulgo Nicole*.

Lo nom es un transferiment de la vila anglesa de Lincoln, damb ua deformacion

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, es un deus rares toponimes anglés d'Aquitània. Mes la bastida de Lincoln en 1291 èra dejà batejada *Nicòla* dus ans après que la fondèren. Seré lo resultat d'ua metatèsi e de l'atraccion deu petit nom *Nicòla*, d'origina grèga : *Lincoln* > *Nilcol(n)* > *Nicol* (dissimilacion deu prumèr *-l-*, atraccion deu petit nom).

Lo morre deu *Pech de Berre* (en francés), ua formacion oronimica tautologica, qu'a hornit vestigis arqueologics despuish lo Neolitic, es la pròva d'ua ocupacion anciana.

## Istòria
Lo rei Edoard Ièr d'Anglatèrra fondèt la bastida en 1291, damb lo nom de Lincoln.
 
## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Nom Diu

**Lo Nom Diu** (*Nomdieu* en francés, fòrma usuala *Le Nomdieu*) es una comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [lunun'diw]. las fòrmas ancianas son : *domus Nominis Dei*, en latin, en 1287, *Louis del Nom Dieu* en 1287.

Segon Dauzat e Rostaing, *Lo Nom Diu* es probablament lo nom d'ua anciana glèisa. Segon Astor, citat per B Boyrie-Fénié, es un nom mistic atribuït a un hiu.

Bénédicte Boyrie-Fénié precisa que Lo Nom Diu èra ua cura de la diocèsi de Condòm. Lo toponime religiós es un cas-regime absolut e seré dens la lenga modèrna *Lo Nom de Diu*.

## Istòria
Lo Nom Diu èra de la diocèsi d'Agen, puish en 1317 de la diocèsi de Condòm (Conferéncia de Lapluma).

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Las Palhòlas

**Las Palhòlas**, foneticament [laspa'ʎɔlɔs] / [lahpa'ʎɔlɔs]  (*Pailloles* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Las Palhòlas**. La prononciacion es [laspa'ʎɔlɔs] o [lahpa'ʎɔlɔs]. Las fòrmas ancianas son *de Pajoliis*, al sègle XIII, en latin, *Las Palholas (eccl. Sanctorum Gervasii et priorati de ~)*, en 1506, *Las Palholas (eccl. Sancti Gervasii de Cantes, alias de ~)*, en 1511, en latin e occitan, *Las Palholas (r. de ~)*, en 1520, *Les Pailloles (St Gervais de Cantes, alias ~)*, en 1597, en francés. *Las Palhòlas* ven del latin *palea*, «òlva», «palha», e sufixe *-ola*. La question es de saber se lo sens es « bastiments capelats de palha » o *palhenca*, « terrenhs que las graminèas i venon viste palhudas »  [aquel sens de *palhenca* es absent del TDF]. La fòrma autentica es ambe l'article *Las* e de còps *Les Pailloles* [lepa'jɔlə] se ditz tanben en francés malgrat la varianta oficiala sense article. Bénédicte Boyrie-Fénié se pronóncia pas sus çò que sembla èsser lo nom ancian del vilatge, *Cantes* , benlèu preceltic **cant*, «nautor», «puèg» , o puslèu lo nom d'un autre vilatge de l'encontrada (lo paisatge a l'entorn, pauc traversut, explicariá mal un tèrme oronimic). 
* **Senesèlas** (castèl) vendria de **sanitia*, del vèrbe *sanitiare*, emb lo sufixe *-ellas* e lo sens seriá « malaudariá », « leprosariá » 

## Istòria
En 1793, la municipalitat es Cassanuèlh, Ledat e Las Palhòlas. La comuna venguèt donc independenta entre 1793 e 1800.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cancor; es ara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra Cassanuèlh, Lo Ledat e Las Palhòlas, la comuna es donc recensada a part a comptar de 1800. 
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pardalhan (Agenés)

**Pardalhan** (*Pardaillan* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* La prononciacion es [parda'jaŋ]. Las fòrmas ancianas son *prior de Pardelha et de Guarinhac*, en 1326, *capella de Pardelha*, en 1326, *B.M. de Gabiraco*, en latin, en 1503, *prior de Gaviraco prope Pardalianum*, en latin, en 1520, *Pardaillan* (mapa deu sègle XVII). *Pardalhan* èra lo nom deu castèu e *Gavirac/Gabirac/Guavirat/Gabrias/Gabriat* lo nom d'origina deu vilatge, a 500 o 600m, e de la parròquia; dempuèi, lo vilatge de *Gavirac* a pres lo nom de *Pardalhan* , aquò dejà a l'epòca de la mapa de Cassini, e la petita aglomeracion situada près deu castèu deu èsser *Le Vieux Bourg*, « Lo Vièlh Borg, Lo Borg Vièlh ».
* **Pardalhan** ven d'un nom latin d'òme *Pardalus*, *Pardalis*, *Pardelius* (Dauzat e Rostaing) , *Pardelius* (Negre), **Pardalius*, nomen tirat deu cognomen *Pardalus*, de *pardalis*, « pantèra » (Astor, Bénédicte Boyrie-Fénié), lo tot emb lo sufixe *-anum* . Las fòrmas pus ancianas, de 1326, menarián puslèu a *Pardelius*.

* *Gavirac/Gabirac/Guavirat/Gabrias/Gabriat/Guarinhac*. La fòrma de 1326 es probablament una cacografia e las variantas *Gabrias/Gabriat* venen puslèu de *Gavirac/Gabirac/Guavirat*, au luec que lo passatge invèrse es pas aisit. **Gavirac*, prononciat coma *Gabirat* per betacisme e per l'evolucion normala de *-ac* en Agenés, es probablament la fòrma d'origina. **Gavirac* pòt pas venir de *Gabrius/Gabrios*, d'origina gallesa, coma Gauriac, per de rasons foneticas. Una inscripcion de Valença, au musèu de Grenòble fornís lo nom de *Sextus Cabirius Jullinus*; *Cabirius* es pas un nomen, mès un agnomen a foncion de nomen, basat sus lo nom deus Cabirs (divinitats) . En supausent una sonorizacion de l'iniciala, *Cabiriacum* poiriá explicar *Gavirac*. Lo nom gallés d'òme *Cavarios* demandariá un accident de mai, una reduccion de diftongue : **Cavariacon* > **Gavairac* > [gaβej'rat] > [gaβi'rat]. Mès totas aquelas etimologias son especulativas.

## Istòria
* En 1824, Sent Front fuguèt annexat a Pardalhan .
## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Duràs; es adara deu canton de *Les Coteaux de Guyenne* (en francés). De 1793 a 1801 fuguèt deu canton de La Sauvetat e Sent Front èra deu canton de Somençac.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

### Demografia Sent Front

* Las donadas de la drecha deu grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna entièra de Pardalhan.

## Luecs e monuments


Pardaillan Église Notre-Dame 01.jpg|La glèisa de Nòstra-Dòna 
Pardaillan Commémo Marguerite Duras.jpg|Placa commemorativa a Marguerite Duras 
Pardaillan Mam.jpg|Lo monument aus mòrts davant lo balet de la glèisa 


## Personalitats ligadas emb la comuna
* Marguerite Duras (1914-1996): escrivana e cineasta.

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Parrancuèch

**Parrancuèch** o **Parranquèch** (*Parranquet* en francés) es una comuna perigòrda , situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo borg de Parrancuèch es pichon, juste una glèisa, un cementèri e qualques ostals a un caireforc de rotas segondàrias; en direccion de Dròt, l'escòla (barrada) n'es a 200 m, en situacion descentrada dins la comuna. De l'autre costat, sus un puèg, i a lo vilatge de Rocal, pus important que lo borg.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *de Parolocoto*, en latin, en 1340, *Pouriolcuit ou Perrenquet*, en 1541, *église de Perrolcuech*, en 1547, *cure de Parranquech*, en 1646, *Parrancuit*, *Parrenquet*, en 1646. La prononciacion es : . Las mapas de Joan *Tarde* (prumièra meitat del sègle XVII) pòrtan *Perrenque* (signe de l'amudiment aboriu de las consonantas finalas ?) e *Perrenquet*, pus francizat . Dauzat e Rostaing interprètan lo nom coma un diminutiu de *paranca*, varianta de *palanca*, eventualament al sens de « palencada, palissada » . Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, pensa a l'occitan *pè ranquet*, *pas ranquet* « garrèl, ranc », un chafre vengut nom de luèc. Mas aquels toponimistas coneissián pas las fòrmas ancianas nimai la prononciacion en [-ɛ], que fan qu'un diminutiu es exclús. 
La fin del nom s'interprètan en *-cuèch* (*Parolocoto* de 1340 correspond a *Parolococto* mal legit). Lo prumièr element es *puròl*, alterat de mai d'un biais, que s'explica pel latin *pullus*, « polet », emb lo sufixe diminutiu *-olu* (> *-òl*). De segur, *puròl* supausa una dissimilacion, normala, a partir de *pulòl* (i a doás *l*). Lo sens seriá « jal cuèch » e se referís a la legenda miraculosa del « penjat despenjat ». Aquí-lá : sul camin de Compostèla, una familha de romius s'arrèsta dins una albèrja. Lo filh es acusat de panatòri per una goja e penjat. Los pair e mair contunhan pr'aquò lo pelegrinatge e en tornant, vòlon recuperar lo còrs. Mas lo filh penjat es enquèra viu e los parents van veire lo jutge que crei pas al miracle, de segur, e coma va minjar un jal, dejà cuèch e sus la taula, promet de far despenjar lo joine se lo jal se met a cantar. Lo cacaracà de l'animal pròva que lo sentenciat èra innocent. Lo nom èra pas mai comprés, çò qu'explica las alteracions de *puròl*, puèi l'atraccion de *parran*, « tèrra près de l'ostal (Roergue), òrt, claus » es a l'origina de la fòrma actuala .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilarial; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Passatge

**Lo Passatge d'Agen** o **Lo Passatge** o **La Passa** (*Le Passage* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [lu pa'sadʒe]. Las fòrmas ancianas son : *Lo Passatge* au sègle XII, *Passagium Garonne*, en latin, en 1307-1317.

Segon Dauzat e Rostaing, *Lo Passatge* es un derivat deu latin *passus*, « passatge, estret »

Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom representa l'occitan *passatge*, damb probablament lo sens de  « ga, traversada, quai per traversar en barca, balandra ». 

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, lo lòc correspond a un passatge de Garòna, un ga a l'origina. Lo toponime es tardiu, pr'amor lo site antic èra a *Dolmayrac* (Domairac ?) on an descobèrt ua *villa* importanta. Ua fòrma orala, *La Passa*, estot atestada cap au començament de las annadas 1990. Bénédicte Boyrie-Fénié l'a pas trobada (cap a 2010).

Per Domairac (nom supausat), véser un omonime probable.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En 1793, la comuna (Domairac) èra recensada damb Agen.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Lòcs e monuments

Garonne_Agen-Le_Passage_pont_de_pierre_aval.jpg|Garòna entre lo Pont de Pèira e lo Pont Canau. 
Nouveaux_centre.JPG|Navèth centre.
Pont_Canal_d'Agen_5.jpg|Canau laterau abans de passar suu Pont Canau.
Eglise-Le_Passage.JPG|Glèisa Sent Josèp.
Pont_de_pierre.JPG|Lo Pont (dit) de Pèira.
Le_Passage_47_mairie.jpg|L'ostau de comuna.
Rue_Gambetta_Le_Passage.JPG|Carrèra Gambetta.
Le_Passage_Dolmayrac_cimetière_et_église_(2).jpg|Cementèri de Domairac e glèisa Sent Urban.
Le_Passage_Dolmayrac_cimetière_et_église_(1).jpg|Glèisa Sent Urban de Domairac.
Le_Passage_Monbusq_cimetière_(2).jpg|Cementèri de Montbusc e glèisa Nòsta Dòna de l'Assompcion.
Le_Passage_Monbusq_église_(1).jpg|La glèisa de Montbusc.
Rue_Le_Passage.JPG|Ua carrèra.
Agen_-_Pont-canal_-_03.jpg|Pont Canau.
Vue_sur_le_Pont-canal_d'Agen.JPG|Pont Canau, vist dempèi Agen.
Pedestrian_bridge,_Agen.jpg|la palanca.
Le_Passage_47_passerelle.jpg|La palanca, costat lo Passatge.
Le_Passage_47_église_Saint-Joseph_(1).jpg|Glèisa Sent Josèp.


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Paulhac (Agenés)

**Paulhac** (*Paulhiac* en francés) es una comuna occitana d'Agenés, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

I a al mens un autre Paulhac en Agenés, a Folaironas ; la parròquia Sent Jacme èra l'annèxa de Sent Julian de *Terrefosse*, comuna actuala de Madalhan.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
I a qualques fòrmas escritas ancianas : *Paoylhacum*, *Paluacum*, *Paluatum*, en latin, en 1307-1317, *Pauliac*, *Poliak*, en latin, en 1307-1317, *Paulhac*, en occitan, en 1504. La prononciacion actuala es [paw'ʎat] . Dauzat e Rostaing interprètan lo nom coma lo resultat del nom latin d'òme *Paulius* o *Paullius*, ambe'l sufixe *-acum*  , latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*. Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, causís *Paullius* (ambe *-acum*), seguit per Bénédicte Boyrie-Fénié, que precisa que *Paullius* es una varianta del cognomen *Paullus*, plan espandit. Paulhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Paullius* o *Paulius*. La fòrma francesa oficiala *Paulhiac* garda la grafia occitana de *-l-* palatala (*-lh-*, prononciada [-ʎ-]) e ne precisa la prononciacion en apondent un *-i-*. La varianta mal latinizada de 1307-1317, *Paluatum*, pròva que *-ac* final s'èra dejà mudat en *-at* al sègle XIV.

## Istòria
La parròquia èra Sent Vincenç de Solièrs (grafia probabla, lo nom es escrit en français Souliès o Souliers). Al castèl de Paulhac, bastit sus un puèg isolat de 180 m (del calcari blanc de l'Agenés ?) près del borg, i aviá e i a encara una « capèla publica ». Durengues escriu « Saint-Vincent de Soliers o de Paulhiac »  (Solièrs es a 2 km al sud-oèst de Paulhac). 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Montflanquin; es ara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Montagnac, Fontarede et Paulhiac* (en francés) 
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pindèras

**Pindèras** (*Pindères* en francés) qu'es ua comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Pinhères (parrochia Sancti Petri de ~)*, au sègle XIII, *Pindera (parrochia de ~)*, au sègle XIII, *Pinderiis (capella Sancti Petri de ~)*, en 1326 .

Dauzat i vei lo gascon *pinde*, notat per Palay, « tèrra soslevada per la relha e jaguda per costat » , que Bénédicte Boyrie-Fénié jutja pauc versemblable en toponimia. Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, supausa lo mot *pinèra*, varianta de *pinhèra*, « pineda, pinhadar », damb ua ipercorreccion grafica, en *-nd-*, estant que lo gascon ha passar lo grope *-nd-* a *-n-*; mès B. Boyrie-Fénié considèra qu'aquera fòrma sabenta se seré pas guardada a l'oral  (veire pr'aquò Castandet, que dona l'exemple de la conservacion dens l'usatge d'ua ipercorreccion semblabla). 
B. Boyrie-Fénié prepausa un etime **pinatária*, format de *pinus*, « pin », e doble sufixe *-ata* + *-aria*, a valor collectiva, damb ua evolucion **pinadèra*, puish ua sincòpa de la pretonica *pin(a)dèra*, e ua *-s* finala que Bénédicte Boyrie-Fénié pensa « adventícia » . Las *-s* finalas son nombrosas dens la region dens los toponimes e an a l'origina ua valor collectiva (*los pindèras* = los abitants de *Pindèra*, puish confusion deu nom de la parròpia damb lo deus abitants) . 
La prumèira fòrma atestada ha veire que lo *-a* finau s'èra dejà afeblit en [-ə] dens aquera partida de la Gasconha occidentala au sègle XIII. Boisgontier prepausa una auta evolucion: Pinetellas > Pĩedèras > Pindèras (similara a Castandèth, Hreishindèth).

## Istòria
* Pindèras èra de la ciutat deus *Nitiobròges* e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èran de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Hoalhés; es adara deu canton de *Les Forêts de Gascogne* (en francés).

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pinuèlh e Autariba

**Pinuèlh-Auta Riba / Pinuèlh-Autariba** , o puslèu **Pinuèlh e Autariba**, *Pinel-Hauterive* en francés, es una comuna occitana d'Agenés, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Coma Pinuèlh e Autariba èran doás comunas diferentas e son dos vilatges diferents, cal escriure lo nom emb la conjoncion *e*. Per lo segond element, la grafia *Auta Riba* es la de Bénédicte Boyrie-Fénié e la de *Autariba* foguèt demandada per l'IEO-47. Bénédicte Boyrie-Fénié precisa que per *Autariba*, cal gardar a l'esperit que l**r'' unic representa ''-rr-'' e que se pronóncia emb de vibracions multiplas.

La prononciacion es [pi'nɛl / awto'rribɔ]. Las fòrmas ancianas associan dejà las doás comunautats fondatritz de la comuna : ''Altaripue (rector ~) et de Pinolio et annexa'', en latin, en 1302, ''Alta Ripa et de Pinolio (r. de ~)'', en latin, en 1520, ''Alta Ripa et de Pinolio (r. de ~)'', en latin, en 1593 .

* **Pinuèlh** : Dauzat e Rostaing, puèi [[Ernèst Negre]] e Jacques Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, interprètan lo nom coma l'associacion del latin ''pinus'', « pin », e del sufixe diminutiu ''-ellum'', emb de sens coma « ramelet de pin », « pichon pin », « bosquilhon de pins » . Los autors devián pas conéisser las fòrmas ancianas. Per Bénédicte Boyrie-Fénié, la finala ''-el'' (en francés) representa lo sufixe gallés ''-ialo-'', que significava « clar, esclairada, esclairòl ». Pinuèlh es l'equivalent de [[Pinuelh]], banlèga de [[Senta Fe la Granda]], al nòrd de l'Agenés : èra donc una esclairada dins un bòsc de pins, coma la comuna vesina [[Cassanuèlh]] dins un bòsc de casses . Lo sens d'origina del mot ''-ialon'' e del primièr element mòstra qu'un vilatge novèl s'establissiá en desbosigant un bòsc e lo sens derivat es « novèl luèc cultivat e poblat ». ''*Pino-ialon'', compausat mixte, latinoceltic, se formèt probablament tard, quand la lenga gallesa èra dejà declinanta.
* **Autariba*' es l'equivalent de « riba auta »; lo vilatge es en riba d'[[Òut]].
* Per [[Sent Pèire de Cauvèl]], veire a l'article.

==Istòria==
Entre 1790 e 1794, Autariba annèxa Pinuèlh. En 1972, Pinuèlh e Autariba annexèt Sent Pèire de Cauvèl.

==Administracion==






* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Montclar d'Agenés]]; es adara del canton de *Le Livradais* (en francés), donc benlèu *Lo Liuradés''. Lo burèu centralizator es Senta Liurada.

## Demografia

*  Lo 3 d'agost de 1972, Pinuèlh e Autariba annexèt Sent Pèire de Cauvèl, 190 abitants en 1968, que venguèt comuna associada .
* anomalia de 1891 : la meteissa annada, la comuna vesina de Montclar passèt de 1528 en 1886 a 331 abitants, per tornar a 1504 abitants en 1896 e Montastruc passèt de 795 abitants en 1886 a 1467 en 1891, per tornar a 690 en 1896; probable que i a un rapòrt.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia de Sent Pèire de Cauvèl
Veire a l'article.

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pompièir

**Pompièir** (*Pompiey* en francés) es ua comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [pum'pjɛj]. las fòrmas ancianas son : *Parrochia de Pompei* au sègle XIII, *Parrochia Sancte Maire de Pompei*, shens data, *Parrochia de Pompei* en 1259.

Las fòrmas *Pompei* semblan representar lo gentilici latin *Pompeius*. Mes en realitat pòden pas miar a *Pompièir*. L'explicacion es que *Pompei* es ua faussa latinizacion .

En se basant sus la topografica, Bénédicte Boyrie-Fénié evòca la basa oronimica prelatina **pomp-*, « gonflament », que pensa de trobar a Pompòrt. Segon Astor, **pomp-* seré tombat dens l'atraccion de *pompidor*, çò que correspondré au site. B. Boyrie-Fénié considèra son ipotèsi com ua simpla possibilitat. Tròba de noms aparentats, damb ua *-r* finala en generau : *Pompier* (comuna de Feniers), l'estanh de *Pompeix*, tanben en Cruesa, *Pompier* a Senta Fortunada (Corresa) .

N.B. I a un *Pompinier* a Brossac (Charanta).

## Istòria
La parròpia de Pompièir èra ua annèxa de Laussenhan (nom supausat), comuna de Barbasta.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pompunha

**Pompunha** o **Senta Pompunha** (*Pompogne* en francés) qu'es ua comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son : *Pomponhe (parrochia Sancte ~)*, au sègle XIII, *Pompungha (eccl. de ~)* (letra de Clamenç V, donc de 1305 a 1314), *Pomponie/Pomponhe (pro cappella Sancte ~)*, en 1326.

Dauzat e Negre (aqueth citat per Bénédicte Boyrie-Fénié), qui probable coneishèvan pas las atestacions, qu'i vesen *Pomponia* (*villa* sos-entenut), deu nom latin d'òme *Pomponius*, mès en realitat s'ageish d'un agionime, lo nom de senta *Pomponia* (fòrma femenina deu nomen *Pomponius*), martirizada a Cartage en 303. A ua data posteriora a la de las atestacions (o au mens au sègle XIII : veire la letra de Clamenç V), lo segon [-u-] se barrèt en [-y-], devath l'influéncia de la nasala palatala [-ɲ-] ; es pas estonable que de comunas vesias contunhen de dire [pum'puɲə], puish que las innovacions començan totjorn dens los lòcs concernits (cf. *Garona* que disen *Garòna* près deu flume, mès que contunha la prononciacion confòrma a l'etimologia, tanlèu que se'n aluènhan). La prumèira e la tresena fòrmas atestadas que han veire lo *-a* finau s'èra dejà afeblit en [-ə] dens aquera partida de la Gasconha occidentala aus sègles XIII e XIV.

## Istòria
* Pompunha èra de la ciutat deus *Nitiobròges* e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII .
* Abans la Revolucion se disèva **Senta Pompunha**.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Hoalhés; es adara deu canton de *Les Forêts de Gascogne* (en francés).

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Podanàs

**Podanàs** (*Poudenas* en francés) qu'es una comuna gascona d'Agenés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'es [puda'nas]. las fòrmas ancianas que son : *parrochia Sancti Johannis de Podenas* au sègle XIII, *parrochia d'Arbussan que est prope castrum de Podenas*, au sègle XIII, *parrochia d'Arbussa prope Podenas* au sègle XIII, *castrum de Podanas* en 1259, *de Podenasio*, en latin, en 1279, *castrum de Podonasio*, en latin, en 1279, *castrum de Podanas* en 1286-87, *parrochie de Cazaligrando de Podanas* en 1286-87, *de Arbussano, alias parrochie Sancti Stephani de Podenas* en 1286-87, *de Podenssano*, en latin, en 1293, *dominus de Podenas* en 1294, *Podanesio*, en latin, en 1305, *capella de Podanozio* en latin, en 1317, *Podenaz* en 1366.

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Podanàs* que ven d'ua « basa oronimica » *pod-*, tirada deu latin *podium*, « poi », damb un doble sufixe *-en* e *-às* (aumentatiu), pr'amor deu penent en sus de *Gueyze* (nom francés) on bastiguèn lo vilatge. Comparar damb Podiç (*Podiz* en 1193, *Podicio* en 1384). Las fòrmas en *Pode-* que son majoritàrias, mes la prononciacion qu'impausa d'escríver *Podanàs*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

 
Château de Poudenas -9.JPG|Le château et l'église
Poudenas arcades.JPG|Les Arcades, ancien relais de poste
Poudenas - Pont sur la Gélise -1.JPG|Pont sur la Gélise
Poudenas - Moulin sur la Gélise -1.JPG|Ancien moulin
Poudenas - Monument aux morts.JPG|Monument aux morts
Poudenas_-_Mairie.JPG|La comuna de Podenàs.


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pocinhac

**Pocinhac** (*Poussignac* en francés) es una comuna gascona de Vasadés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Dauzat e Rostaing explican *Pocinhac* per un nom latin d'òme, **Porcinius*, derivat de *Porcius*, o **Poccinius*, derivat de *Poccius*, dab lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-āco(n)*. La prononciacion es [pusi'ɲak]. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, aima mèi lo nom « roman » d'òme *Poncinius*, dab *-acum*. Bénédicte Boyrie-Fénié causeish meilèu la proposicion de Negre. Lo nom de *Pocinhac* es a l'origina lo de la glèisa, qu'es sola, mès adara designa meilèu lo petit borg, constituït de l'escòla, de l'ostau de comuna e de bastiments recents; sus las mapas, pòrta lo nom de *L'École*, mès suus panèus es *Poussignac* qu'es escrit. L'origina de çò que ven pauc a pauc una aglomeracion dessarrada es l'escòla, plan plaçada i a un pauc mèi d'un sègle a una crotzada e au centre de la comuna .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Boglon; es adara deu canton de las Seuvas/Ahorèsts /deus Bòscs de Gasconha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Preishàs

**Preishàs** (*Prayssas* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [pre'ʃas]. Las fòrmas ancianas son : *parrochia de Preissas* au sègle XIII, *parrochia Sancti Johannis de Preissano et Sancti Adviti de Gado*, en latin, au sègle XIII, *ecclesia de Preyssano e de Guads*, en latin, au sègle XIII, *ecclesia Sancti Johannis de Fressen* en 1201, *capella de Prechano*, en latin, en 1326, *ecclesia Sancti Johannis de Preyssas* en 1500, *Preyssans* en 1520, *Prechas* (mapa deu sègle XVII). 
Segon Dauzat e Rostaing, *Preishàs* ven benlèu del nom latin d'òme *Priscius*, damb lo sufixe *-anum*.  
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Preishàs* ven probablament del cognomen *Priscianus*, a l'ablatiu locatiu, donc *Priscianis*. La vocala finala s'es amudida regularament e *-n-* es vengut anteconsonantic (plaçat abans una consonanta), puèi s'es amudit coma a Cassinhàs. Preishàs parla lengadocian, mes la prononciacion es gascona e presenta tanlèu 1326 (un nom estrictament lengadocian seriá **Preissàs*). Bénédicte Boyrie-Fénié pensa que la realisacion [ʃ] del grope *iòd* + *s* es probablament sistematica a Preishàs. I a una autra possibilitat, es la d'un parlar istoricament gascon vengut lengadocian : veire Sèishas e Pugmiclan. 
Xavier Delamarre non cita *Preishàs*, mès considèra **Priscius*, que qualifica de « latinoïde », coma una reinterpretacion del nom gallic *Pritios*, plan atestat . L'adjectiu *priscus* e lo nom d'òme *Priscus* son coneguts pr'aquò.

## Istòria
En 1839, *Lesterne* fosquèt incorporat a Preishàs . Lesterne, a l'oèst-nòrd-oèst de Preishàs, sus la RD 298, garda sa glèisa Nòstra Dòna e son cementèri.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
### ''Lesterne''

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pug d'Agenés

**Pug d'Agenés** (*Puch-d'Agenais* en francés) qu'es ua comuna gascona d'Agenés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
las fòrmas ancianas son : *Podio (de ~)*, en latin, en 1282, *Podio Gontaldi (parrochiales ecclesia de ~)*, en latin, en 1309, *Puch de Gontault*, en 1590. Lo determinant (vengut deu nom germanic de persona *Guntald*) es oblidat. Demòra la fòrma supausada locala deu latin *podium*, qu'a en occitano-romanic lo sens oronimic de « hautor, tuc, tuca, turon, mèi o mens arredondit » . Dens aquera partida nòrd de Gasconha, la finala es en *-g* e non pas en *-i* e la diftongason condicionada per *iòd* donèt *puèg* o *pueg*, pui lo diftongue se simplifiquèt en *-u-*, com en Vasadés, en Bordalés e tanben en catalan (*puig*, prononciat [putʃ], com s'estosse *pug*, o *pui* ).

* *Lompian*
## Istòria
* Lo territòri de Pug d'Agenés èra de la ciutat deus *Nitiobròges* e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica mèi o mens de lo plaçar dens l'Agenés, situacion acceptada per lo determinant deu nom (oficiau dempui 1919, *Puch-d'Agenais* ). Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII.
* La mapa de Cassini mòstra que Pug èra sus una rota importanta a la fin deu sègle XVIII : Castèlgelós-Tonens, en passant per Vilafranca deu Cairan . Aquera situacion relativament avantatjosa a dispareishut desempui. Pug estot tanben provisòriament caplòc de canton, d'aquí a 1801. L'activitat comerciala e la populacion de la vilòta devèva logicament declinar.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Damasan; es adara deu canton de Lavardac.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Pug e [[Rasimet]]*.

## Lòcs e monuments


Puch-agenais-1.JPG|L'église Saint-Pierre.
Puch-d'Agenais Église Notre-Dame-de-la-Nativité de Vignes 01.jpg|L'église Notre-Dame-de-la-Nativité de Vignes.
Puch-d'Agenais Église Saint-Jean-Baptiste de Lompian 01.jpg|L'église Saint-Jean-Baptiste de Lompian.
Puch-d'Agenais Halle.jpg|La halle.
Puch-d'Agenais Mam.jpg|Le monument aux morts.



Puch-d'Agenais Écluse n° 41 de Berry 01.jpg|Vue d'ensemble de l'écluse de Berry.
Puch-d'Agenais Écluse n° 41 de Berry 02.jpg|Vue aval de l'écluse.
Puch-d'Agenais Écluse n° 41 de Berry 03.jpg|Panneau sur la maison éclusière.


## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pujòls

**Pujòls** (*Pujols* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [py'tsɔl]. Las fòrmas ancianas son : *parrochia Sancti Fidis prope Pujolium*, en latin, al sègle XIII, *Sancti Fidis prope Poiolium*, en latin, al sègle XIII, *homines de Pujolla*, en ?, en 1242-1255, *apud Poiols* en 1259, *castrum de Poiols* en 1259, *domini de Poiols* en 1259, *Ramundus de Poioliis*, en latin, en 1259, *castrum de Pujoliis*, en latin, en 1271, *Guilhelmus de Pujolibus*, en latin, en 1271, *castrum de Pujols* en 1274, *Hugo de Pujoliis*, en latin, en 1294, *domino Hugoni, domino de Poious* en 1295, *de Lauro prope Poyolium*, en latin, en 1305, *Pojolia*, en latin, en 1307-1317, *castrum de Pojols*, en 1310, *capella Sancte Fidis prope Pojolium*, en latin, en 1326, *capella Sancti Nicolay de Pujolis*, en latin, en 1326, *Pujols* en 1383, *p. Sancte Fidis prope Pujolium*, en latin, en 1520, *p. Sancti Nicolay de Pujolibus*, en latin, en 1520.

La fòrma de 1295 es gasconizada. Lo nom es lo resultat del latin *podiolum*, diminutiu de *podium* (qu'a donat *puèg*), al plural, çò que representa un ensemble de *pujòls*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Puègmiròl

**Puègmiròl** (*Puymirol* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [pemi'rɔl]. Las fòrmas ancianas son : *Puech Mirol* en 1246, *Grande castrum, grande castellum*en latin, en 1271, *de Grandi Castro*, en latin, en 1281, *ad ecclesiam Grandis Castris*, en latin, en 1293, *Puimirol* en 1294, *parrochia Sancti Severini Podii Miralhii sive Grandis Castri*, en latin, en 1300, *Grande Castrum*, en latin, en 1307-1317, *Pumirou*, *Puymyrol* en 1307-1317, *capella de Grand Castel*, en 1326, *parrochia Sancti Severini Grandis Castri alias Puymirol* en 1501, *r. Sancti Severini Grandis Castri et Sancti Petri de Fraysses*, en latin, en 1520.

Segon Dauzat e Rostaing, *Puègmiròl* ven de *podium* « puèg, mai o mens arredondit », e d'un mot en relacion damb un caractèr topografic, aiciu un derivat probable del vèrbe *mirare*.

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica lo nom per lo mot [pɛt] e l'equivalent del lemosin *miròla*, « causa remarcabla per sa grandor, sa beutat ». Segon Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, lo determinant *miròl* representa una gaita.

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Puègmiròl* es un lòc que se vei de luènh e que vei luènh, çò que dona rason a Astor e a Negre. Lo site es ocupat dempuèi l'Antiquitat. Lo mot *puèg* es prononciat localament [pɛt] o [pɛts]. Dins lo mot compausat, la finala s'assimila a *m* per venir *mm*, puèi *m*. Dins las comunas vesinas lo [ɛ] dobèrt s'es conservat, mes a la quita vila de Puègmirol s'es barrat, donc [pemi'rɔl] contra una prononciacion pus regulara [pɛmirɔl].

## Istòria
Puègmiròl es la bastida pus anciana del departament, que Ramon VII creèt en 1246 près d'un castèl preexistent. 

## Administracion

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra * Puymirol, Saint Caprais Saint Jean de Thurac, Saint Pierre de Clarac, Saint Romain le Noble et Saint Urcisse*, donc Puègmiròl, Sent Grapasi de l'Èrm, Sent Joan de Turac, Sent Pèir de Clairac, Sent Romans e lo Nòble e Sent Orsisi.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Puèg Arampion

**Puèg Arampion**  o **Pueg Arampion** (*Puysserampion* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Podio Arampiono*, en latin, en 1259, *parroch. de Podio Arrampionis Agennem*, en latin, en 1321, *capella de Podio Airapionis*, en latin, en 1326, *R. de Podio Arrempio*, en latin, en 1520, *S. Jean de Pujols ou de Puisserampion*, en francés, en 1670. Lo prumièr element es l'occitan *puèg*, del latin *podium*. Lo segond element es *-serampion*, probablament vengut del latin vulgar **xerampelinus*, que dona en occitan un nom de malautiá, lo sarrampiu, e divèrs toponimes, e que son sens es « color de fuèlha de vinha seca, porpala ». 
Las prononciacions que relevèt Bénédicte Boyrie-Fénié son : [pisaram'piw], la pus espandida, [pesaram'piw] (un testimòni). La fòrma locala de *puèg* es foneticament [pɛ], mas en posicion pretonica la vocala dubèrta pòt venir barrada [pe]; aquela prononciacion espontanèa de la prumièra sillaba, que lo testimòni podiá pas inventar, i correspond e es donc la pus autentica. Las prononciacions en [pi-] s'explican per l'influéncia de la fòrma escrita francesa *Puy-*, imprononciabla en occitan. Lo grope consonantic *-gs-* venguèt lèu una consonanta unica, benlèu [-ʃ-] (francés *ch*) puèi [-s-], e lo determinant de *puèg* fuguèt interpretat coma d'iniciala vocalica *Ar-*. Bénédicte Boyrie-Fénié considèra qu'una grafia etimologica **Puègsarampion* o **Puèg Sarampion* se poiriá pas legir e causís per consequent la grafia **Pecharampion*. En realitat, i a dos problèmas e lo pus simple es lo del vocalisme de la sillaba iniciala, çò que mena a escriure *Pueg-* en permetent de representar estrictament la prononciacion actuala, en tot cas la milhora, minoritària. Coma *-g* final es articulat coma [-s] (çò qu'explica que la grafia francesa siá pas **Puycherampion*), mas que *s* es articulada [ʃ], la grafia **Puegsarampion* seriá legida [peʃaram'piw] e pas [pesaram'piw]; la sola solucion es donc **Pueg Arampion**.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lausun; es adara del canton de la Val de Dròt.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *La Sauvetat, Izaac, Puysserampion et Aignac*, donc La Sauvetat de Dròt, Eisac, Pueg Arampion e Anhac.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Raiet

**Lo Raiet** (*Rayet* en francés) es una comuna perigòrda , situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié cita una sola fòrma anciana : *Silva de Raieto*, en latin, al sègle XII. L'article es usual en francés local . Joan *Tarde* escriu *Le Rayet* (mapas de la prumièra meitat del sègle XVII) . Lo nom *Raiet*, ven benlèu de *raiet*, diminutiu de *rai* (latin *radius*), tirat del vèrbe *raiar* / *rajar*. Seriá un nom de riu (cf. l'occitan *las raièras* qu'a aquel sens en Lemosin. La dificultat es que i a pas cap afluent de Dròt a costat (i a un riu nommat en francés *Brayssou*, mas es a 1500 m del castèl e del vilatge). 

La prononciacion pausa d'autres problèmes. B. Boyrie-Fénié explica que lo nom sembla pas fixat. Pel castèl e pel nom de la comuna, se ditz [lurrɛ'ji] ([lurra'ji] pels locutors pas tan vièlhs), mas [lurrɛj'ba] (francés *Le Rayet Bas*) e [lurrɛj'naw] (francés *Le Rayet Haut*) e B. Boyrie-Fénié constata a bon drech una evolucion semblabla a la de *Faiet* dins La Mòta Faiet, vengut [-fɛj], per l'intermediari de [fɛ'je] e benlèu [fɛ'ji]. Las fòrmas [lurrɛ'ji] e [lurra'ji] li semblan degudas a l'influéncia de la grafia francesa *(Le) Rayet*. Curiosament prepausa pel nom de la comuna una grafia ni completament etimologica, ni completament fonologica *Lo Rait*, que falriá prononciar [lu'rrɛj] . En realitat, sonque la prononciacion [lurra'ji] es fòrtament suspècta de francizacion. Pr'amor de la fòrça de l'accent tonic, de fòrmas coma [lurrɛj'ba] e [lurrɛj'naw] pòdon aparéisser a costat de la fòrma cardinala [lurrɛ'ji] e se fixar dins l'usatge. Mas pel nom de la comuna e del castèl, la sola causida es entre una grafia etimologica e fonologicament de mal descodar, **Lo Raiet** e una grafia estrictament fonologica, **Lo Rèiít** (çò qu'empacha pas d'escriure d'un biais fonologic tanben **Lo Rèit Bas** e **Lo Rèit Naut**).

## Istòria

* En 1793, la municipalitat èra *Rayet Mouleyrous et Gregoire* , tres ancianas parròquias (St Gregòri, nom supausat, èra pas mai parròquia sus la mapa de Cassini e *Mouleyrous* i es escrit *Moulceyroux*, per *Monseyrou* sur las mapas IGN). I a tanben *Monpayran* o *Monpeyran*, que sembla parròquia sus las mapas del sègle XVII e qu'es ara desabitat . 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilarial; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Rasimet

**Rasimet** (*Razimet* en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat en 1326, en latin, *Rezemeto (capella Sancti Johannis de ~)*. La pronononciacion es [rrazi'met]
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, supausa que lo nom ven deu gascon *rasimeta* « arrasim de colindre », metut au masculin. Aquera masculinizacion sembla improbabla a B. Boyrie-Fénié, que s'estima mèi causir la solucion de Dauzat e Rostaing, adoptada per Jacques Astor, lo latin *racemus*, « rasim, arrasim », dab lo sufixe collectiu *-etum*, dab lo sens de « lòc plantat de vinhas » . Avant de l'adoptar shens resèrvas, lo legeire poiré aver l'escrupule de s'interrogar sus l'estranha latinizacion de 1326 e sus l'incapacitat de l'escriba a conéisher dens lo nom un mot tan simple com *rasim*. Poiré alavetz imaginar un **Resemet*, tombat posteriorament dens l'atraccion paronimica de *rasim* (mès lo participi passat es *resemut*). I a pas de pròvas, mès probable que l'escriba, davant un *Rasimet* autentic, èra atirat peu vèrbe, adara arcaïc, *rezemer/resémer*, « rescatar », e enquèra mèi per son derivat *rezemedor*, « redemptor ». 

## Istòria
* Lo territòri de Rasimet èra de la ciutat deus *Nitiobròges* e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII.
 
## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Damasan; es adara deu canton de Lavardac.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Puch et Razimet*, donc Pug d'Agenés e **Rasimet**  

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Reaub e Lissa

**Reaub e Lissa** o *Reaub-Lissa*  (*Réaup-Lisse* en francés) qu'es ua comuna gascona d'Agenés  situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Reaub
La prononciacion es [rre'awt]. I a pas de fòrmas ancianas.

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'explica lo nom per *riu aub*, deu latin *rivu- albu-*, « riu de las aigas candas ». Véser Canens e Arriaub, *Arrialbo* e *Rialbo* au sègle XIV, prononciat adara [a'rjawt]  (e tanben La Baronia de Rialb en Catalonha). Lo *-p* de la fòrma francesa que va dens aqueth sens; qu'es prononciat [-t] dens l'encontrada. La prononciacion [rre'awt] e non pas [rri'awt] o [rrj'awt], damb [e], que sembla devuda a l'influéncia deu francés, shens certitud.

### Lissa
Véser a Lissa.

## Istòria
An descobèrt los vestigis d'ua *villa* galloromana importanta a *Cieuse* (nom francés), dens la comuna de Lissa.

Lo borg de Lissa que's desplacèc a *Guillemont* (Guilhemont ? = Guilhèm + Mont) après las annadas 50. Abans, qu'èra près deu castèth .

Las comunas de Reaub e de Lissa que fusionèn en 1972; Lissa qu'es comuna associada.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ròcafòrt (Òlt e Garona)

**Ròcahòrt** o *Recahòrt* [rrekɔ'ɔr] (*Roquefort* en francés) es una comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [rrekɔ'ɔr]. Las fòrmas ancianas son : *ecclesia Sancti Petri de Aubiac* (maishanta lectura segon Durengues, per *Aurinhac*) en 1235, *Rocafort*, *Arrocafort* en 1274, *ecclesia Sancti Petri de Aurinhaco*, en latin, en 1314, *capella Sancti Jacobis de Rupis Fortis*, en latin, en 1314, *capella de Rocafort* en 1326.

Segon Dauzat e Rostaing, *Ròcahòrt* ven deu prelatin **rocca*, « montanha o tuca rocosa », puish « castèth hòrt pincat sus la tuca », puish « castèth hòrt », damb l'epitèt latin *fortis*, « fortificat »,.

Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, explican lo nom per l'occitan *ròca*, « ròca, castèth hòrt », damb l'adjectiu femenin identic au femenin e au masculin, *hòrt* « hòrta, fortificada » .

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, lo sens d'aqueth toponime plan representat es shens problèma. Dens la fòrma orala, lo *ò* de *ròca* a passat a *e* barrat. Es atau pertot dens los cas semblables Recacòrn, Ròcamador, Ròcahòrt (Lanas), Rechoard, etc.

La *villa* de *Sordinhac* o *Sordinhan* (deu nom **Surdinius*, derivat de *Surdus*) muisha que l'ocupacion umana es anciana.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Roquefort_(Lot-et-Garonne)_-_Château_-1.JPG|Domnon deu castèth de Ròcahòrt.
Eglise_de_Roquefort.JPG|Glèisa Sent Jacme.
Monument_aux_morts_de_Roquefort.JPG
La_place_principale_du_village_de_Roquefort,47,France.jpg|Lo placèr (= plaça màger).


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas