Robert Guédiguian

thumb|left|Robert-Guédiguian en 2008
**Robert Guédiguian** es un realizator, actor, productor e scenarista de cinèma nascut lo 3 de decembre de 1953 a Marselha (Occitània).

## Biografia
Robert Guédiguian  nasquèt d'una maire alemanda, que parla la lenga, e d'un paire armenian. Evòca sas racinas pairalas dins *[[Le Voyage en Arménie]]* (Lo viatge en Armenia)(2006). Robert Guédiguian es eissit d’un mitan obrièr (son paire trabalhava suls dòcs de Marselha). S'interessèt fòrça lèu a las questions politicas e foguèt un temps militant del Partit Comunista. Comencèt d'etudis de sociologia a la facultat d’Ais. 

Coma Marcèu Panhòl, René Allio o René Féret abans el, ancòra prigondament sos filmes dins una realitat socialat mesclada de militantisme. Sas òbras son marcadas per l'environament local e regional, subretot la vila de Marselha e lo quartièr de L'Estaca. Coma sos davancièrs, s'acompanha d'una equipa fidèla que fa partida de gaireben totes sos filmes. D'en primièr dins aquela tropa i a son esposa Ariane Ascaride qu'encontrèt a la facultat d'Ais e e que seguèt a París quand dintrèt al Conservatòri. Puèi acabada una tèsi, trabalhèt sus la demanda de René Féret al scenario de *Fernand* (1980). Decebut per la politica, vei dins lo cinèma un autre mejan de parlar de çò que lo pertòca, lo monde obrièr. Permetèt a Ariane Ascaride d'obtenir un César de la melhora actritz en 1998 per *[[Marius et Jeannette]]*, filme amb Gérard Meylan, Jean-Pierre Darroussin, Jacques Boudet, Pascale Roberts, e mai.

L’immigracion e lo quartièr de L’Estaca son los dos autres tèmas preferits del realizator. Se qualificant d'esperel de « cineasta de quartièr », sos filmes demorèron confidencials fins a *À la vie, à la mort !* (1995) que lo faguèt sortir de l’ombra. Mas foguèt en 1997 que lo grand public lo descobrís amb *Marius et Jeannette* (1997) nomenat pels Césars del melhor realizator e del melhor filme. Mas son filme venent *À la place du cœur* (1998) faguèt un fracas. En 2000, realizèt *La ville est tranquille* (2000) que l'escur contrasta amb lo rèsta de sa filmografia, e metèt en scena Ariane Ascaride dins una pèça de teatre d’Évelyne Pieiller.

En 2002, Robert Guédiguian tornèt s'acompanhar de sos actors preferits, d'en primièr sa companha Ariane Ascaride, e encara un còp causiguèt Marselha per luòc de tornatge per *Marie-Jo et ses deux amours* (2001). Cineasta engatjat afirmèt .

Robert Guédiguian es un dels productors associats fondators d’Agat Films & Cie e d’Ex-Nihilo, societats que produguèron entre autres realizators : René Allio, Solveig Anspach, Jean-Christophe Averty, Dominique Bagouet, Lucas Belvaux, Didier Bezace, Luc Bondy, Peter Brook, Dominique Cabrera, Carolyn Carlson, Claire Devers, Olivier Ducastel e Jacques Martineau, Pascale Ferran, Piotr Fomenko, Jean-Claude Gallotta, Lucile Hadzihalilovic, Cédric Kahn, Tonie Marshall, Ariane Mnouchkine, Agnès Obadia, Christophe Otzenberger, Nicolas Philibert, Jean-Henri Roger, Ghassan Salhab, Pierre Salvadori, Claire Simon, Paul Vecchiali, Anne Villacèque, Jean-Jacques Zilbermann…

## Engatjament politic

Engatjat en politica, Robert Guédiguian aderís al Partit d'Esquèrra (PG) dempuèi sa fondacion, en novembre de 2008 e sosten la lista del Front d'Esquèrra a las eleccions regionalas francesas de 2010.

En 2011, sostenguèt publicament Jean-Luc Mélenchon candidat del Front d'Esquèrra a l'eleccion presidenciala francesa de 2012 .

## Filmografia
* 1980 : *[[Dernier Été (film, 1981)|Dernier Été]]* (Darrièr Estiu)
* 1985 : *[[Rouge Midi]]* (Roge miègjorn)
* 1985 : *[[Ki lo sa ?]]*
* 1989 : *[[Dieu vomit les tièdes]]* (Dieu vomit los tèbis)
* 1993 : *[[L'Argent fait le bonheur (film, 1993)|L'argent fait le bonheur]]* (L'argent fa lo bonaür)
* 1995 : *[[À la vie, à la mort !]]* (A la vida, a la mòrt)
* 1997 : *[[Marius et Jeannette]]* (Marius e Joaneta)
* 1998 : *[[À la place du cœur]]* (A la plaça del còr)
* 2000 : *[[À l'attaque !]]* (A l'ataca!)
* 2000 : *[[La ville est tranquille]]* (La vila es traquilla)
* 2002 : *[[Marie-Jo et ses deux amours]]* (Maria Jò e sos dos amants)
* 2004 : *[[Mon père est ingénieur]]* (Mon paire es engenhaire)
* 2005 : *[[Le Promeneur du Champ-de-Mars]]* (Lo passejaire del Camp de Mart)
* 2006 : *[[Le Voyage en Arménie]]* (Lo viatge en Armenia)
* 2008 : *[[Lady Jane (film)|Lady Jane]]*
* 2009 : *[[L'Armée du crime]]* (L'armada del crime)
* 2011 : *[[Les Neiges du Kilimandjaro (film, 2011)|Les Neiges du Kilimandjaro]]* (Las nèus del Kilimandjaro)
* 2021 : *[[Twist à Bamako]]*

## Prèmis
* 1997 : Prix Louis-Delluc per *[[Marius et Jeannette]]*
* 2007 : Prix Henri-Langlois per *[[Le Voyage en Arménie]]*

## Decoracion
* Oficièr de l'ordre national del Meriti

## Bibliografia
* Isabelle Danel, *Conversation avec Robert Guédiguian*, Les Carnets de l'info, 2008.
* *Agnès Olive rencontre Robert Guédiguian*, La Belle Bleue, 2009.

## Ligams extèrnes

* Les gens du cinéma
* filmdeculte.com
*    sus Internet Movie Database
* Agat films & Ex Nihilo productions

## Nòtas e referéncias