Kali

thumb|300px|Representacion de la diva Kali provenenta de l'Índia meridionala
**Kali** (en sanscrit काली, bengalin কালী, tamil காளி, IAST Kālī), es una de las divas mai importantas dins la religion indoïsta. Kali es associada a d'autras divas coma Durga, Bhadrakali, Sati, Rudrani, Parvati e Chamonda. Es tanben la mai importanta de las dètz Mahavídias.
Es una divinitat fòrça populara dins tota Índia, mas o es particularament dins la region de Bengala.

## Representacion de Kali (o [[mûrti]])
La diva negra (pasmens es sovent blava dins los imatges popularas en Índia) es representada nusa amb un long collar. Son agach es ferotge e trai la lenga. Es generalament a dançar sul còs de Shiva, qu'es a jaire coma un cadabre sus l'esquina e reclama son indulgéncia. Existisson doas versions de Kali, la primièra, mai populara, amb quatre braces e una autra que n'a dètz. 

Sovent es a portar un pagne format de braces talhats, ten un cap copat dins una man, una espasa, que simboliza lo poder de destruccion, dins l'autra man. La forma ***Bhadrakali*** possedís mantun parelh de braces, que representan los ponches cardinals. 
Son culte es present mai que mai dins la region de Bengal, çò qu'inspirèt fòrça poètas del país a cantar sa devocion a la diva, coma per exemple Ramprasad Sen.

Pels cresents Kali es vestida de l'univèrs, representa l'imatge d'una maire qu'apara, e los crans del collar simbolizan las 52 letras del sanscrit.

## Mitologia
### La tuaira de Raktabija
thumb|250px|Litografia de Kali
Dins lo mite mai famós que concernís Kali, Durga e sas assistentas, Matrikas, nafran lo demòni Raktabija, amb fòrça biaisses e amb una bèla varietat d'armas, pr'mor de l'anequelir. Pasmens, s'avisan lèu qu'en luòga de lo tuar, la situacion a empejorat que tre que cada gota de sang raja de Raktabija, apareis un clòn d'aqueste. La batalha ven mai dificila que cada còp apareisson mai d'autres demònis.  Durga, qu'a mestièr d'ajuda, apèla Kali per tal de combatre las creaturas diabolicas. Se ditz tanben que la diva Durga assumiguèt la forma de Kali en aquel moment.

Lo *[[Devi Mahatmya]]m* o descriu aital:

*Out of the surface of her (Durga's) forehead, fierce with frown, issued suddenly Kali of terrible countenance, armed with a sword and noose.  Bearing the strange [[khatvanga]] (skull-topped staff ), decorated with a garland of skulls, clad in a tiger's skin, very appalling owing to her emaciated flesh, with gaping mouth, fearful with her tongue lolling out, having deep reddish eyes, filling the regions of the sky with her roars, falling upon impetuously and slaughtering the great [[asuras]] in that army, she devoured those hordes of the foes of the devas.*

Kali destrusiguèt Raktabija en chucar la sang del còs del demòni e en engolir los dobles de Raktabija dins sa granda boca. Estrambordada per sa victòria, Kali comencèt alara a dançar sul terrenh de batalha, e caminèt suls cadabres dels mòrts. Son marit Shiva jasiá demest las victimas qu'èran jos sos pès, çò qu'es una de las representacions mai frequentas de Kali dins l'iconografia que la concernís e se sona: *Daksinakali*.

Dins la version *[[Devi Mahatmya]]* d'aquesta istòria, se descriu tanben Kali coma una *Matrika* e una *[[Shakti]]*, valent  a dire poder de Devi. Li es donat l'epitèt ** (*[[Chamunda]]*), çò es la tuaira slayer dels demònis Chanda e Monda.  *Chamonda* es sovent identificat amb Kali e es pro semblant dins son aparéncia e vestimenta.

## Referéncias