Congrès Nacional Indian

Lo **Congrès Nacional Indian** o **Partit del Congrès** (en anglés *Indian National Congress*) es la mai anciana formacion politica d'Índia encara activa. Es tanben un dels seus partits mai grands e se definís d'esperel coma « lo mai grand partit politic democratic al mond ». Es membre observador de l’Aliança Mondiala dels Democrats.

## Istòria

### Creacion e luta per l'independéncia
Lo Congrès foguèt fondat en 1885 amb per objectiu de trobar una plaça dins lo govèrn d'Índia per d'indians qu'avián recebut l'educacion necessária, sens sometre a critica la preséncia anglesa sul sol indian. Es l'Anglés Allan Octavian Hume qu'organizèt la primièra amassada a Bombai, amb accòrdi de Lord Dufferin, lo vicerei de l'epòca. Aquela creacion mòstra la capacitat dels Britannics plan lèu, a delegar lo poder de las colonias a las colonias, perque se quitament a aquel partit li venguèt  tardivament fin finala l'idèa d'independéncia, pasmens al començament èra una formacion politica importanta amb que lo  Reialme Unit deguèt lèu compausar.

Insatisfach pel govèrn, las exigéncias venguèron, mai tard, mai radicalas e lo jòve partit joguèt un ròtle màger dins lo movement cap a l'independéncia, subretot jos la presidéncia de Jawaharlal Nehru a partir de 1929 e l'autoritat carismatica del Mahatma Gandhi, menant de campanhas de desobesissença civila e de boicòt de produches britanics (desvolopant en concèpte d’autosufisença economica, lo swadeshi). Pendent aquel periòde, doas tendéncias coabitèron dins lo Congrès: lo *Garam Dal* puslèu extremista contra los Britanics, e lo *Naram Dal* puslèu moderat.

### La dominacion del partit
Se dich que la posicion de Gandhi seriá estat que lo partit auriá degut èsser una estructura al servici de l'independéncia, mas que deuriá pas i subreviure. Mas al contrari d'o que desirava, lo Congrès contunhèt a dominar la vida politica indiana aprèp 1947, dirigissent lo govèrn sens arrèst pendent trenta ans.

Jos la direction de Jawaharlal Nehru, Primièr ministre de 1947 a 1964, lo govèrn congressista capitèt a l'industrializacion e la planificacion de l'economia, inicièt la revolucion verda e lancèt lo Movement dels nonalinhats. Aprèp la mòrt de Nehru e d'el seu de son successor Lal Bahadur Shastri (1964-1966), sa filha Indira Gandhi li succediguèt.

### Divisions e declins
[thumb|Amassada de partisants del Congrès a [Delhi.]]
Alara que le Congrès aviá acculhit totas las tendéncias politicas indianas, Indira Gandhi, que venguèt Primièra ministra en 1966 impausèt una disciplina mai esctricta sul partit. Alara que lo Congrès fasiá fácia a una concurréncia electorala mai fòrta a partir de 1967, perdent las elections dins qualques Estats nordencs, prenguèt un cap populista, adoptant lo lema *Garibi hatao* ("eliminar la pauretat"), e se tornant cap a l'URSS. En  1969, Indira afrontèt una contestacion intèrna de la drecha del partit e decidiguèt de fondar lo seu partit, lo "New Congress" o Congrès (R) per "Ruling", que faguèt reconéisser coma lo "vertadièr" Congrès national indian par la Commission electorala indiana. Lo rèsta del partit foguèt nomenada "Old Congress" o Congrès (O) per "Organizacion".

Al meteis temps, Indira Gandhi installèt un govèrn autoritari: condamnada per frauda electorala en 1975, decidiguèt de l'estat d'urgéncia per demorar al poder, limitant los poders de la justícia e emprisonant los opausants. Aquel regim policièr, levat en 1977, empachèt pas l'oposicion de s'amassar jos la bandièra del Janata Party alara que lo Congrès, ara conegut coma Congrès (I) coma Indira, encara patiguèt scissions. A las elections de 1977, lo Congrès perdèt pel primièr còp lo poder al benefici del Janata Party.

Profeitant de las divisions de l'oposicion, lo Congrès ganhèt las eleccions de 1980 e Indira Gandhi tornèt èsser Primièra ministra fins al seu assassinat en 1984. Lo seu filh, Rajiv Gandhi li succediguèt alara. Pasmens, d'afars de corrupcion (que l'afar Bofors) discreditèron lo parti alara que la basa electorala èra captada per de partits regionals o de castas. Al retorn al poder per las eleccions de 1991, le Congrès emportèt una victòria sonque relativa. Lo nacionalisme indó del BJP venguèt lo mai grand concurrent politic dirècte. Lo Congrès faguèt alara de reformas economicas liberalas que truquèron fòrça partisants.

### Aliança progressista unificada
De 1998 a 2004, lo Congrès demorèt dins l'oposicion quand lo BJP formava lo govèrn. Sonia Gandhi, veusa de l'ancian Primièr ministre Rajiv Gandhi, venguèt presidenta del Congrès en 1998. 
Après la desfacha de l'Aliança democratica nacionala ganhanta de las eleccions de 2004, Sonia Gandhi amassèt una nòva coalicion a l'entorn del Congrès, l'Aliança progressista unificada (UPA), e obtenguèt l'ajuda del Frent d'Esquèrra communista. Mas, confrontada a una oposicion viva a causa de las seunas originas italianas, renoncièt en favor de Manmohan Singh, que venguèt lo Primièr ministre lo 22 de mai de 2004. L'UPA ganhèt en 2009 e lo Congrès obtenguèt lo seu resultat melhor dempuèi 20 ans amb 206 sètis a la Lok Sabha. 

Rahul Gandhi, filh de Sonia e Rajiv Gandhi, seriá lo probable successor de Manmohan Singh coma Primièr ministre. Secretari general del Congrès de 2007, foguèt nomenat president del Comitat de coordinacion encargat de preparer las eleccions de 2014 e Vicepresident del partit en 2013.

## Ideologia e politica
[thumb|Parets als colors del Congrès dins lo [Kerala.]]
Istoricament, lo Congrès es percebut coma un partit d'esquèrra en favor dels païsans, los obrièrs, los sindicats e las minoritats etnicas e religiosas. Mas dempuèi lo començament dels ans 1990, adoptèt una posicion mai centrista o socialdemocrata, capitant la liberalizacion de l'economia indiana. pasmens, lo govèrn actual contunha d'insistir sus la volontat d'eradicacion de la pauretat mejans de programas coma lo *National Rural Employment Guarantee Scheme* devent ofrir de trabalh per totes los caumaires dins las zònas ruralas.

Tradicionalament opausat a de politicas de quòtas (*reservations*) en favor de las castas baissas al nom de la promocion del meriti e de l'eradicacion del sistèma de castas dins son ensems, lo Congrès cambièt de posicion jos la pression de fòrças partits de castas e autorizèt la creacion de quòtas pels *[[Other Backward Classes]]* dins l'ensenhament superior.

Fin finala, lo Congrès demorèt ligat a la laïcitat de l'Estat.

## Organizacion
L'organizacion del Congrès es encara basada sus aquela adoptada pel Mahatma Gandhi entre 1918 e 1920.

Dins cada Estat o territòri, existís un *Pradesh Congress Committee* (Comitat d'Estat del Congrès) responsable de las campanhas politicas de l'Estat e dirigida per un president. L' *All India Congress Committee* (Comitat del Congrès per tota l'Índia) es compausat de deleguats dels comitats dels Estats. Lo  president del Congrès es lo lidèr nacional del partit. Lo president es sovent lo candidat del Congrès al pòste de Primièr ministre.

Lo *Congress Parliamentary Party* amassa los membres de la Lok Sabha e de la Rajya Sabha elegits jos la bandièra del Congrès.

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrne
*  Congrès Nacional Indian