open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Francesc Bovis

**Francesc Bovis** fo un laütièr niçart naissut en 1874 escolan es successor de Nicolo Bianchi.

## Fònt
* Grillet, Laurent. ''Les ancêtres du violon et du violoncelle"". Paris : Schmid, 1901.https://fr.wikisource.org/wiki/Les_anc%C3%AAtres_du_violon_et_du_violoncelle/Les_Luthiers/Les_Luthiers_fran%C3%A7ais
Sent Fermin

**Sent Fermin** o **Sent Fermin de** Pampalona o enqüèra **Sent Fermin d'Amians** qu'estó un avesque iberic, patron de la Navarra e d'Amians, que viscó a la segonda meitat segle III e que prediquè a Amians. Que seré neishut aproximativament en 272 a Pampalona e que's morí en martiri en 303 a Amians.

Que i avó, despuish bèth temps, ua confusion dens la tradicion populara enter **[[Sent Fermin]]** e **[[Sant Sarnin|Sent Sarnin]]** qui son tots dus los Sents Patrons de Pampalona. Lo Sarnin (*Saturninus*, en latin, *Saturnino* o *Cernín* en castelhan), com lo Fermin, que viscó a Pampalona au sègle III. Qu’estó eth qui convertí la familha deu  Fermin au cristianisme e que batiè lo petit Fermin dab l’aiga d’un potz  anomenat desempuish "*el pocico de San Cernín*". 

Sent Fermin, com Sent Sarnin, que deishè Pampalona entà anar a Tolosa, on estó ordenat caperan peu Sarnin. Puish, que se n'anè tà Picardia. Que vadó avèsque d’Amians, on se morí martirizat, per decapitacion, en 303 e on i estó enterrat. 

Lo culte de Sent Fermin, qui ei tanben lo Sent Patron d'Amians, que sembla estar manlhevat peus Navarrés deus Picards. Quant au culte de Sent Sarnin, qu'estó probablament introdusit a Pampalona peus abitants deu barri pampalonés dit *Burgo San Cernín*, poblat a l'edat miejancèra per *Francos* (Occitans). D'aulhors, los prumèrs fòrs de Pampalona qu'estón escriuts en occitan. La tradicion que comencè de's har quauquas confusions enter *San Saturnino*, vadut *San Cernín*, e *San Fermín*.

Las corsas deus taurs, l*<nowiki/>'encierro*, per las carrèras de Pamplona, qui començan quan las campanas de la glèisa *San Cernín* e'n hèn senhau, que commemoran la corruda deu taur a Tolosa. Lo prumèr dia d'aqueras *Sanfermines* que correspon dab lo dia de Sent Fermin, enqüèra que la victima n’estó lo Sarnin e non pas lo Fermin. Que cau totun arremarcar lo dia de Sent Sarnin qu'ei lo 29 de noveme, mes n'èra pas la data ideau tà hèstas d'aqueth tipe. Qu'estó causit donc ua data a l'estiu.

Uei lo dia, Sent Fermin qu'ei coneishut sustot pr'amor que las hèstas de la Sent Fermin de Pampalona deu 6 au 14 de julhet.
.charity

**** (*caritat*, en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 8 de junh de 2018.
## Referéncias
Afar Benalla

thumb|250px|Alexandre Benalla en julh de 2013

L'Afar Benalla es un escandal judiciari e politic francés que afècta la presidéncia d'Emmanuel Macron dempuèi la debuta de mai de 2018. Deu son nom a Alexandre Benalla, responsable de seguretat del president Macron e un pròche del parelh presidencial, qu'es acusat d'aver agredit divèrsas personas durant la manifestacion del Primièr de Mai de 2018 a París.
Alexandre Benalla

thumb|250px|Alexandre Benalla en julh de 2013
**Alexandre Benalla** (Évreux, 8 de setembre de 1991) es un responsable de seguretat de personalitats politicas francés. Lo comportament violent e las infraccions judiciàrias d'aqueste emplegat, e pròche, del president francés Emmanuel Macron durant divèrses eveniments en 2018 son estadas a la basa de l'Afar Benalla. L'escandal comencèt de créisser lo 18 de julh de 2018 tre que l'afar venguèt mediatizat a partir de las revelacions del jornal francés *[[Le Monde]]*. Dins l'encastre d'aquel afar es condemnat en 2021 en primièra instància, e en 2023 en apèl, a tres ans d'empresonament dont un an fèrm jos braçalet electronic.

## Biografia
En 2009, s'inscriguèt en licéncia de drech a l'Universitat de Rouen-Normandie e l'acabèt en 2013.
Foguèt integrat posteriorament al ministèri d'Arnaud Montebourg qu'i faguèt lo menaire del ministre. Pasmens i demorèt pas qu'una setmana qu'aprèp un accident de veitura, que ne voliá fugir, foguèt bandit que se considerèt que s'agissiá d'una fauta professionnala.
Louis de Buade de Frontenac

**Louis de Buade, comte de Frontenac e de Palluau**, nascut lo 12 de mai de 1622 al castèl de Saint-Germain-en-Laye (França) e mòrt lo 28 de novembre de 1698 a Quebèc (Nòva França), foguèt un militari e administrador francés. Nomenat dos còps governador de la Nòva França per lo rei Loís XIV de França, desvolopèt la colonia e la defendèt contra las atacas anglesas durant la batalha de Quebèc en 1690.
## Referéncias
Basshunter

**Basshunter**, **Jonas Erik Altberg** (nascut lo 22 de decembre de 1984 a Halmstad) es un cantaire, productor musical e DJ suedés.

Sa cançon de 2008 *All I Ever Wanted* es una interpolacion de la cançon *Daddy DJ* (2000) del grop francés Daddy DJ.

## Discografia
### Albums en estudi
* *The Bassmachine* (2004)
* *LOL <(^^,)>* (2006)
* *Now You're Gone – The Album* (2008)
* *Bass Generation* (2009)
* *Calling Time* (2013)

### Compilacions
* *The Old Shit* (2006)
* *The Early Bedroom Sessions* (2012)

### Singles
* "The Big Show" (2004)
* "Welcome to Rainbow" (2006)
* "Boten Anna" (2006)
* "Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA" (2006)
* "Jingle Bells" (2006)
* "Vifta med händerna" (2006)
* "Now You're Gone" (2007)
* "Please Don't Go" (2008)
* "All I Ever Wanted" (2008)
* "Angel in the Night" (2008)
* "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008)
* "I Miss You" (2008)
* "Walk on Water" (2009)
* "Al final" (2009)
* "Every Morning" (2009)
* "I Promised Myself" (2009)
* "Saturday" (2010)
* "Fest i hela huset" (2011)
* "Northern Light" (2012)
* "Dream on the Dancefloor" (2012)
* "Crash & Burn" (2013)
* "Calling Time" (2013)
* "Elinor" (2013)
* "Masterpiece" (2018)
* "Home" (2019)
* "Angels Ain't Listening" (2020)
* "Life Speaks to Me" (2021)
* "End the Lies" (& Alien Cut) (2022)
* "Ingen kan slå (Boten Anna)" (Victor Leksell) (2023)

## Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Mordechai Schlein

**Mordechai Schlein** (1930 - 1944), chafrat **Motele**, que ho un violonista e resistent judiu.

Après que'us sons pairs e la soa sòr e horen aucits peus alemands, estujat, que 's la podè virar entà huéjer entau bòsc on e  juntè a la resistència judiva gavidada per Moshe Gildenman (chafrat *Oncle Misha*).

La soa mission alavètz, qu'èra de jogar de vriulon en Ucraïna entà amassar informacion e, subretalentuós, que ho logat peus militars alemands entà jogar per eths dens lo lor restaurant cada dia. Atau que comencè per amassar un sarròt d'informacion sensiblas e utilas.

Mes sustot, fin finala, que descobrí, dehens las parets, hernerclas on e podore chic a chic hicar explosius en bèth escóner lo son vriulon e atau poder plear l'estug, alavètz vueit, dab cargas.

Un dia qu'un tropa de SS pleava lo restaurant que decidí de trucar, qu'aluquè los explosius, que he un salut nazi en tot s'en anant e quan s'estava au quauques mètres que's se'us he petar uns 200 dab ua pensada entaus sons tanhents.

Que morí durant un bombardament.

Gildeman que conservè lo son vriulon qui's he seguir entà Berlin, París puish Israèl après la gèrra.

Fin finala, aqueste, que hore restaurat peu laütièr Amnon Weinstein e que demora dehens lo memoriau Yad va-Shem.

## Hont
* James A. Grymes. *Violins of hope*.
 
## Ligam extèrne
*Biografia en anglés
*Conferència en anglés per l'autor de ''Violins of hope
Lista dels presidents de Macedònia del Nòrd

thumb|250px|Blason de la Republica de Macedònia.
Lo president es lo cap d'Estat di la Republica de Macedònia del Nòrd. La carga foguèt creada aprèp l'independéncia del país l'8 de setembre de 1991. Lo primièr president foguèt Kiro Gligorov.

Vaquí la lista dels presidents de la Republica de Macedònia del Nòrd de la independéncia en 1991, fins a uèi.

; Partits

## Vejatz tanben
* Primièr ministre de Macedònia del Nòrd
Peçac (omonimia)

**Peçac** es un toponim occitan, francizat en *Pessac*:
* Peçac de Dordonha es ’na comuna de Vasadés, uei dins lo departament de Dordonha
* Peçac qu’ei ua comuna de Bordalés
* Peçac es un barri de Vièlhmur, en Albigés
Brua

**Brua** es una anciana comuna occitana de Provença, fusionada dins Brua e Auriac en 1840.
Èra administrada per lo departament de Var.
Dos Fraires

**Dos Fraires** es una anciana comuna occitana de Provença, annexada en 1841 per Lo Bròc. Èra administrada per lo departament francés de Var, mas son territòri passèt en 1860 au departament deis Aups Maritims.
Lo Canet (omonimia)

**Lo Canet** es un toponim occitan:
* Lo Canet es una comuna de Provença orientala, ara dins lo departament francés deis Aups Maritims;
* Lo Canet dei Mauras es una comuna de Provença orientala, ara dins lo departament francés dau Var;
* Lo Canet es una anciana comuna de Peiregòrd, dins lo departament francés de Dordonha, aüra part de la comuna dau Pòrt de Senta Fe e Ponchac.
Sent Avit deu Tisac

**Sent Avit deu Tisac** es una anciana comuna deu Perigòrd e deu departament de Dordonha, qu'es adara dins la comuna deu Pòrt de Senta Fe e Ponchac.

## Geografia
## Toponimia
*Le Tizac* (Lo Tisac) es situat a l'oèst de Sent Avit deu Tisac. Son dos luècs diferents.
Lo nom de Sent Avit es atestat en 1273, *(S. Avit de ?)Tyzac* . L'article es probablament recent. Es absent de la mapa de Cassini, que pòrta curiosament *St Avit de Tizac* e *St Avit*, mes la comuna èra dejà *Saint Avit du Tizac* en 1793, quauquas annadas après. I a sèt sents deu nom de Sent Avit, mès aqueste seriá un ermita deu començament deu sègle VI, soldat deu rèi Alaric II, puèi presonièr de Clodovèu e convertit per la rèina Clotilde; ermita dins diferents luecs, dont lo Perigòrd, près de Sench Avit Senhor . *(Lo) Tisac* ven deu nom latin (cognomen o nomen) *Titius*, emb lo sufixe *-acum* (latinizacion deu sufixe gallés *-āco(n)*), mes un nom gallés *Titios* es tanben possible (Xavier Delamarre). (Lo) Tisac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Titius* / *Titios*.

## Istòria
En 1859, las ancianas comunas de Sent Avit deu Tisac, de La Roqueta e deu Canet fuguèren assembladas dins una comuna novèla que prenguèt lo nom deu Pòrt de Senta Fe. Lo capluec fuguèt fixat al Pòrt de Senta Fe, aglomeracion que contunha la vila de Senta Fe.

## Demografia

* I a pas de donadas per 1793 (n'es tanben entau per Lo Canet e La Roqueta)
* Après 1859, la populacion es recensada dins la comuna deu Pòrt de Senta Fe. 
* Per de rasons practicas, lo n° INSEE es estat camjat.
## Luècs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
## Ligams extèrnes
## Nòtas
Valsoanin

esquèrra|vinheta|250x250px|Los dialèctes de l'arpitan.
Lo **valsoanin** z'es un dialècte arpitan parlat dins las valadas arpitanas, dins la província de Turin, dins lo Piemont en Itàlia. Es una lenga oficiala per quauquas comunas de Piemont.
Lista dels presidents de Fiji

thumb|220px|Bandièra del president de Fiji.
Lo president esas lo cap d'Estat de Fiji. Vaquí la lista dels presidents de Fiji de 1987 fins a uèi.

## presidents

## Vejatz tanben
* Lista dels primièrs ministres de Fiji
Milagro Salas

**Milagro Salas** (lo 27 de genèr de 1964) qu'ei ua hemna politica argentina d'origina kolla e de Jujuy destacada per la soa activitata sociau e sindicalista d'esquerra e indigenista.

Que ho elejuda deputada enter 2013 e 2015 e que sostienó la candidatura de la presidenta Cristina Fernández de Kirchner. Qu'ei donc en posicion d'oposicion politica de cap entau president Mauricio Macri e deu govenador Gerardo Morales.

Qu'ei estada acusada e jutjada per panatòri d'argent public mès son cas qu'ei desempuish la debuta hont de polemicas e Anesty International atau com lo Grop de Tribalh suber leas Detencion Arbitrària deu Conselh de Drets Umans de las Nacions Unidas que demanan la soa liberacion, refusada peu president Macri en tot considerar qu'auqestes organismes b'an ap autoritat sus aqueth cas.
Dolòra

**Dolòra** es un riu que raja dins lo departament dau Puèi de Doma en region Auvèrnhe Ròse Aups. A sa font dins los monts de Livradés e se geta dins Dòra en riba senèstra. Es un sosafluent de Léger per Dòra, puèi per Alièr.
Stormy Daniels

thumb|250px|Stormy Daniels en 2007
**Stephanie A. Gregory Clifford**, mai coneguda professionalament coma **Stormy Daniels**, **Stormy Waters** o mai **Stormy** (Baton Rouge, Loïsiana; 17 de març de 1979) es una actritz pornografica, realizadora e productritz de cinèma pornografic americana. Venguèt famosa internacionalament en 2018 qu'es al centre d'una escandal politic qu'afècta lo president dels Estats Units Donald Trump e son ancian avocat Michael Cohen

## Biografia
Stephanie Gregory nasquèt lo 17 de març de 1979 a Baton Rouge dins una familha modèsta. Sos parents Sheila e Bill Gregory divorcièron quand aviá pas que 3 o 4 ans e foguèt abalida posteriorament per sa maire. Comencèt a se desvestir professionalament aprèp sos 17 ans.
## Afars judiciaris
Lo 12 de genièr de 2018, *[[The Wall Street Journal]]* revelèt que l'avocat personal de Donald Trump, Michael Cohen, aviá pagat en octobre de 2016 (abans l'eleccion presidenciala americana) 130.000$ per tal que Stormy Daniels revelèsse pas res de sas relacions sexualas amb l'actual president dels Estats Units e que neguèsse qu'aguèsse agut jamai una istòria amb Trump en 2006.
Mai tard, lo 25 de març de 2018, Stormy Daniels diguèt dins una entrevista a la revista *[[60 Minutes]]* qu'ela e Trump avián agut una relacion sexuala en 2006, un an aprèp que se maridèsse amb Melania, e que foguèt menaçada davant sa filha e se vegèt obligada puèi de signar un contracte de non-divulgacion.
Michael Cohen

thumb|250px|Michael Cohen en 2024
**Michael Dean Cohen** (Long Island, Nòva York, 25 d'agost de 1966) es un avocat american. Venguèt famós internacionalament en 2018 que coma avocat de Donald Trump, l'ancian president dels Estats Units, es estat implicat dins divèrses afars judiciaris coma l'escandal politic amb l'actritz pornografica Stormy Daniels.
Francesc Layret

thumb|250px|Placa commemorativa a la carrièra Balmes de Barcelona
**Francesc Layret i Foix** (Barcelona, 10 de julh de 1880 - Barcelona, 30 de novembre de 1920) foguèt un politician e avocat catalan. Defensor del movement obrièr moriguèt assassinat per carrièra quand aviá pas que 40 ans, per encausa de son activisme politic lo 30 de novembre de 1920.

## Biografia
Francesc Layret nasquèt en 1880 dins una familha amonedada de relotgièrs de Barcelona de simpatia republicana. Lo jove Francesc se vegèt matrassat per una malautiá quand aviá sonque dos ans. Aquesta li portèt una paralisi de las cambas que l'obliguèt tota la vida a caminar amb de cròças.  A partir de 1895 estudièt amb lo futur president catalan Lluís Companys, que venguèt puèi son amic, al Liceu Poliglot del Passeig de Gràcia. Dintrèt puèi a l'Universitat de Barcelona per i far a l'encòp de drech e de filosofia. 

### Activisme politic
Tre la debuta del sègle XX fondèt amb Companys l'Associació Escolar Republicana, una entitat qu'amassava los estudiants favorables a las idèas federalistas de Francesc Pi i Margall. En 1902 participèt a la creacion del Ateneu Enciclopèdic Popular que ne venguèt president tre 1906.
### Assassinat
[right|thumb|Tomba de Francesc Layret a [Montjuïc (Barcelona)|Montjuïc]]
Lo 30 de novembre de 1920 lo governador civil de Barcelona d'aquel temps, Severiano Martínez Anido, realizèt una detencion massissa de militants del sindicat CNT, coma Salvador Seguí, e Lluís Companys amb l'intencion de los deportar al penitencièr de la Mola de Maó.
Bellevigne

**Bellevigne** es, dempuèi lo 1èr de genièr 2017, una comuna francesa novèla, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novèla Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas. Regropa las comunas d'Éraville, Malaville, Nonaville Touzac e Viville, que venon de comunas delegadas. Lo caplòc es a Malaville.

## Administracion

## Demografia
1353 abitants en 2015.
Salvador Seguí

thumb|250px|Salvador Seguí
**Salvador Seguí i Rubinat**, escaissat **El Noi del Sucre** (Tornabous, l'Urgell, 23 de decembre de 1886 - Barcelona, 10 de març de 1923) foguèt un dels menaires mai famoses del movement anarcosindicalista de la Catalonha de la debuta del sègle XX.
El Tarròs

thumb|250px|Glèisa parroquiala de Santa Cecília
**El Tarròs** es una localitat de la comarca d'Urgèl integrada actualament dins lo tèrme municipal de Tornabous. En seguida de la conquesta del Tarròs, Ermengòl IV, lo comte d'Urgèl, donèt aquela possession en 1080 a Guillem Isarn per tal que la faguèsse poblar e la defendèsse. Qualques sègles mai tard, en 1381, lo castèl del Tarròs èra proprietat de l’abadessa de Santa Cecília.
Dos ans aprèp la localitat venguèt territòri del monastèri de Poblet. 

L'endrech es famós qu'i nasquèt un dels presidents de la Generalitat de Catalonha mai famoses, Lluís Companys.
Margaus e Cantenac

**Margaus e Cantenac** es, dempui lo 1èir de genèir 2017, una comuna noèra, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Regropa las comunas de Margaus e de Cantenac. **Margaus** pèrd son existéncia administrativa mès ven caplòc de la comuna e **Cantenac** ven comuna delegada.

## Geografia

## Istòria
Lo 17 de novembre de 2016 lo prefècte de Gironda passèt un arrestat per fusionar las comunas de Margaus e de Cantenac. Aquera fusion fut efectiva lo 1èr de genèir de 2017.

## Administracion

## Composicion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Veire tanben
## Ligams extèrnes
## Nòtas
Pagur comun

Lo **pagur comun** (***Pagurus bernhardus***), sovent dich **bernat l'ermita** ò **buòu arput**, es una espècia de crustacèu decapòde que fa partida de la familha dei *[[Paguridae]]*.

Es un pichon crustacèu que se tròba dins leis aigas europèas de la Mar Baltica fins a la Mar Mediterranèa. Es capable de s'adaptar a d'environaments variats, fachs de ròca ò d'arena, que van de la zòna litorala e de prefondors de plusors centenaus de mètres. Viu dins de cauquilhas vuejas que li permèton de protegir son còrs mòu dei predators. Se norrís d'autrei crustacèus, de vèrmes e de molluscs.

Sei predators naturaus son d'autrei crustacèus, certanei peis, quauqueis aucèus e mamifèrs marins e, de còps, l'èsser uman.

## Liames intèrnes

* Crustacèu.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Marcamps

**Marcamps** es una anciana comuna bordalesa d'Occitània , en Gasconha lingüistica, administrada per lo departament de Gironda, fusionada emb Prinhac e Casèlas en 1965.

## Geografia
Lo territòri es relativament traversut, mèi que lo de Prinhac o de Casèlas. Dens la comuna de Prinhac e Marcamps, d'abitat dessarrat accentuat per la periurbanizacion, Marcamps es lo sol borg d'aparéncia tradicionala, enquèra que tot petit.

## Toponimia
*Marcamps* s'explica benlèu per *mal camps*, « camps meishants », passat a *Marcamps* per rotacisme. La fòrma gascona seré *mau camps*, mès lo vilatge es a la periferia deu gascon , près de l'ancian nòrd-occitan passat au gavai desempui e aqueth conservatisme seré pas estonable. Quand la lenga adoptèt la vocalizacion de *-l*, **Malcamps* poscut pas demorar, çò qu'explica la rotacizacion, qu'evitèt entau la vocalizacion.

## Istòria
* A la Revolucion, la parròpia de Sent Miquèu de Marcamps, annèxa de Sent Pèir de Prinhac, formèt la comuna de Marcamps .
* La comuna fusionèt (fusion simpla) lo 27 de heurèir 1965 emb Prinhac e Casèlas que venguèt Prinhac e Marcamps .

## Demografia

* I a una lacuna en 1806, dau temps que Prinhac e Casèlas avèva 784 abitants (446 en 1821). Marcamps estut recensada emb l'aute comuna ?

## Lòcs e monuments
* Glèisa romanica Sent Miquèu, bastida au sègle XII, agrandida au sègle XVII e restaurada au sègle XIX, es venguda un establiment culturau per manifestacions divèrsas, concèrts o exposicions, per exemple.

## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes
## Nòtas
Burgondan

[esquèrra|vinheta|Mapa de las lengas de [Franca Comtat|Francha-Comtat.]]
Lo **burgondan** z'es un dialècte arpitan parlat dins lo miègjorn de la Francha-Comtat, dins lo departament francés dau Dobs.

Se parla vèrs Pontarlier.
Grancey (omonimia)

**Grancey** es un toponim bergonhon:
* Grancey d’Ource, comuna de la Còsta d'Aur
* Grancey, ara part de Grancey e Neuvelle, comuna de la Còsta d'Aur.
Poinson

**Poinson** es un toponim francés:
* Poinson de Fayl, comuna de Nauta Marna
* Poinson de Grancey, comuna de Nauta Marna
* Poinson de Nogent, comuna de Nauta Marna
* Poinçon de Larrey, comuna de la Còsta d'Aur
Drama satiric

Lo **drama satiric** es un genre literari e teatrau de la Grècia Antica. Es mau conegut car pauc de pèças an subreviscut. Liat a la tragèdia, se compausava probable de satirs que s'acabavan d'un biais tragic.

Segon la tradicion, foguèt inventat a la fin dau sègle VI avC ò au començament dau sègle V avC per Pratines. Dins un contèxte marcat per la gròssa popularitat dei tragèdias, permetiá de gardar una plaça per Dionís e sei satirs que son ròtle èra a demenir. Lo drama satiric foguèt ansin integrat au concors classic dau teatre atenenc onte leis autors devián presentar tres tragèdias e un drama satiric. Dispareguèt dau programa vèrs la fin dau sègle IV avC, probablament car lo drama èra vengut un genre autonòm e reconegut qu'aviá desenant lei sieus concors.

## Liames intèrnes

* Pratines.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Ihara Saikaku

**Ihara Saikaku** (1642, Osaka -1693, Osaka) es un escrivan japonés major de la segonda mitat dau sègle XVII. Poèta e autor de ficcion populara, es considerat coma un dei mèstres dau genre *[[ukiyo-zōshi]]* que foguèt un corrent important de la literatura japonesa deis ans 1680 ais ans 1770.

## Liames intèrnes

* Literatura japonesa.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Jaynagar Majilpur

**Jaynagar Majilpur** (o Jaynagar Mazilpur) es una vila de Bengala Occidental, en Índia.

## Administracion
Jaynagar Majilpur es situada dins lo districte de South 24 Parganas.

## Demografia
Al recensament de 2011, la populacion de la vila èra de 25 922 abitants.

## Fonts
*  *[https://www.census2011.co.in/data/town/801749-jaynagar-mazilpur-west-bengal.html Jaynagar Majilpur: Census 2011-2020 data]*
Anneville

**Anneville** o **Annéville** es un toponim francés:
* Annéville, comuna de Nauta Marna
* Anneville, comuna de Sèina Maritima
Fòrças armadas de França

Lei **Fòrças armadas de França**, sovent dicha l'Armada francesa en lengatge corrent, constituïsson  la poténcia militara de la Republica francesa encargada de la defensa de la populacion, dau territòri e deis interès nacionaus de França. Comprenon principalament lei comandaments e lors estats-majors, lei tres armadas que son l'armada de tèrra, l'armada de l'aire e la marina nacionala, ensin que lei servicis de sostèn e leis organismes interarmadas.

La gendarmariá nacionala es restacada au ministèri de l'interior despuei una lèi de 2009. Lo tèxte la descrich coma « una força armada instituïda per velhar a la seguritat publica » mai estipular son « restacament organic e operationau » au ministèri de l'interior alora qu'aperavans era pas plaçada sota son autoritat que « per usatge ». Lo tèxte preserva pasmens lei grandas espeficitats militaras d'estatut de gendarma. Quauquei unitadas especialisadas apartenon pasmens de manièra permanenta au ministèri de la Defensa.

Despuei la suspension dau servici nacionau per totei lei francés que son nascuts après lo 31 de desembre de 1978, l'Aramada francesa es venguda una armada de mestier compausada de militaris d'activa professionaus, de militaris reservistas (ancians militaris dau servici actiu o volontaris originari dau civil) e de civils.

Sus la basa dei budgets de defensa en valor absoluda, lei fòrças armadas francesa se situan au tresen reng en Euròpa, darrier Russia e lo Reiaume Unit. Aquestei tres Estats son tamben lei solets en Euròpa a  possedir una fòrça de dissuasion nucleara.
Ainay-sur-Sologne

**Ainay-sur-Sologne** es l'ancian nom oficial (en francés) de la comuna barbonesa d'Ainay delh Chastèl.
Hazal Kaya

**Leyla Hazal Kaya**, tanben coneguda coma **Hazal Kaya** es una manequin i actritz de nacionalitat turca nascuda lo 1èr d'octobre de 1990 a Istambol.
vinheta
## Filmografia i Television
* 2006 : *[[Sıla]]*
* 2006 : *[[Taşların Sırrı]]*
* 2006 : *[[Acemi Cadı]]*
* 2007 : *[[Genco]]*
* 2008 - 2010 : *[[Aşk-ı Memnu (tv serie, 2008)|Aşk-ı Memnu]]*
* 2011 - 2012 : *[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]*
* 2011 - 2012 : *[[Adını Feriha Koydum]]*
* 2011 : *[[Çalgı Çengi]]*
* 2011 : *[['Ay Büyürken Uyuyamam]]*
* 2012 : *[[Son Yaz Balkanlar]]*
* 2013 : *[[A.Ş.K]]*
* 2015 : **
* 2017 - 2019 : *[[Bizim Hikaye]]*
* 2020 : *[[Menajerimi Ara]]*
* 2021 : *[[Misafir]]*
* 2022 : *[[Benden Ne Olur]]*
* 2022 : *[[Pera Palas'ta Gece Yarısı]]*

## Referéncias
Formica fusca

vinheta
**Formica fusca** es una espècia de formiga de la familha de las Formicinae. Aquesta espècia es la pus abondanta e divèrsa del gènre Formica. S'encontran dins gaireben totes los airals umids temperats d'Amèrica del Nòrd e Eurasia. La grandor de las obrièras se situa entre los 4 e los 7, 5 milimètres. Per contra, las reinas fan demest 6,5 e 9,5 mm del temps que los mascles entre 8,5 a 9,5 mm. Sa color es negra amb de pautas e d'antenas marrons. 

Los formiguièrs d' F. fusca son situats, mai que mai, dins d'aubres mòrts o en dessòta las ròcas. Aquesta formiga es poliginica, çò vòl dire que i a mai d'una reina dins cada formiguièr maugrat que pondon un nombre desparièr d'uòus : aquò entraïna que i a una reina mai importanta que las autras e que pond mai d'uòus. Lo nombre d'individús dins cada colonia atanben pòt èsser fòrça desparièr; entre 500 e 2000 especimèns. Se noirisson de pichons insèctes, de mèl producha per d'afids e tanplan del nectar de flors. Los vòls nupcials son normalament entre julhèt e agost
Bergüzar Korel

**Bergüzar Korel** es una actritz de nacionalitat turca nascuda lo 27 d'agost de 1982 a Istambol.

## Filmografia i Television
* 1999 : *Şen Olasın Ürgüp*
* 2006 : *[[Kurtlar Vadisi - Irak]]*
* 2006 - 2009 : *[[Binbir Gece]]*
* 2009 : *Aşk Geliyorum Demez*
* 2010 : *[[Bitmeyen Şarkı]]*
* 2011 : *[[Muhteşem Yüzyıl]]*
* 2012 : *[[Karadayı]]*
* 2016 : *[[Vatanım Sensin]]*

## Referéncias
Corinne Lepage

**Corinne Lepage** (nascuda lo 11 de mai de 1951 a Boulogne e Billancourt) es una femna politica francesa. Foguèt ministra de l'environament dins lo govèrn d'Alain Juppé (1995-1997).
Camponotus piceus

vinheta
**Camponotus piceus** es una formiga de talha mejana e granda (3,5 à 7 mm). A lo còrs totalament negre lusent e fòrça unifòrme. Las antenas, las tibias e lo tòrs an un ton roge e los femurs son marrons. Los desparièrs individús dins un quita colonia an un polimorfisme fòrça prononciat. An de pèls e los uèlhs son de color negre. La formacion de nòvas colonias se desvolòpa de mai a junh.

Las colonias son monoginas. Son fachas normalament sus de ròcas e e luòcs cobèrts, d'argila o de sable . A Occitània se tròban presentas mai que mai tre las Lanas e fins lo Var. Mai al nòrd es una espècia de formiga fòrça estranha.

### Referéncias
Geografia matematica

La **geografia matematica** es una branca de la geografia qu'estúdia la representacion matematica de la superfícia de la Tèrra, e son movement en relacion a la luna e au solèu. Aquelei dos aspècts son estrechament liats qu'a travèrs l'estudi deis interaccions embé lo soleu e la luna, posquèron èstre determinadas d'unei linhas fondamentalas talas que l'eqüator, lei tropics e lei cèucles polaris.

## Disciplinas

Lei brancas principalas de la geografia matematica son:
*la geodesia
*la geografia astronomica
*la cartografia
*la fotogrametria
*l'analisi espaciala
*la topografia
*la geomatica
Gotland

**Gotland** (*Gutland* localament, es una província, comtat, municipalitat e diocèsi de Suècia. Es tanben la pus granda illa de Suècia. La província inclutz las illas de Fårö e Gotska Sandön al nòrd, e las illas de Karlsö (Lilla e Stora) a l'oèst. La populacion es  de 58,595 personas que aperaquí 23,600 vivon a Visby, la vila principala. L'illa de Gotland e lo rèsta de la província de Gotland representan mens de 1 del cent de la superfícia terrèstra de Suècia.
### Referéncias
Climatologia

La **[[climatologia]]** es la sciéncia qu'estúdia lei caracteristicas e leis evolucions dei climas sus un periòde temporau dau tèrme lòng. La climatologia examina tanben la natura dei microclimats (locaus) que dei macroclimas (globaus), o que deis influéncias climaticas naturalas e antropicas. Aquesta disciplina scientifica es subdevesida en d'autres sotadisciplinas tau que la paleoclimatologia.
Biogeografia

La **biogeografia** es l'estudi scientifica de la distribucion deis animaus e dei vegetaus dins la biosfèra, lors gropaments e lors rapòrts embé l'environa, aus epòcas geologicas coma aus temps modèrnes. Aquesta disciplina es devesudas en cinc sotadisciplinas come: la biogeografia, la paleobiogeografia, la filogeografia, la zoogeografia, la fitogeografia.
Geomorfologia

La **geomorfologia** es l'estudi que s'interessa a la descripcion dau relèu terrèstre actuau esplicat principalament per leis incidéncias dau climat e de l'estructura geologica. Aquesta disciplina cerca a comprene la formacion dei relèus, ensin que l'istori e la prediccion dei futurs relèus gràcia a deis esperiéncias de terren e a dei modelisacions numericas (geomorfometria).
Paleogeografia

La **paleogeografia** es la sciéncia qu'estudi lei epòcas geologicas ancianas e en particular aquelei de la formacion deis oceans e dei continents afin de reconstituir la geografia de la Tèrra a travèrs leis èras geologicas remontent a plusors miliards d'annadas. Es donc una sciéncia a la crosada dei sciéncias geograficas, de la paleontologia e de la geologia puei qu'ela se sère de pròvas geologicas (fossiles) e dau paleomagnetisme, ensin que de l'evolucion de la deriva dei continents e de la tectonica dei placas.
Pedologia

La **pedologia** es l'estudi scientific dei sòls dins lor environament naturau. Es l'una dei doei principalas brancas de la sciéncia dei sòls embé l'edafologia. La pedologia tracta essencialament la pedogenèsi, la morfologia dau sol e la classificacion dei sòls. En geografia fisica, la pedologia es largament estudiada per rason dei nombrosas interaccions entre lo clima (aiga, aire, temperatura), la vida dins lo sòl (micròorganismes, plantas, animaus), lei matèrias mineralas presentas dins lei sòls (cicles biogeochimics), emai sa posicion e seis efèts sus lo païsatgi.
Geografia umana

La **geografia umana** dins sa forma longa **geografia economica e umana** es l'estudi espaciala deis activitats umanas a la superficia dau glòbe, donc l'estudi de l'ecomèn, sía dei regions abitadas per l'òme. Aquesta branca de la geografia es donc per definicion una sciéncia sociala.

## Disciplinas

La geografia umana comprene de nombrósa especialitats :
* la geografia de la populacion
* la geografia rurala
* la geografia urbana
* la geografia sociala
* la geografia economica
* la geografia dei transpòrts
* la geografia politica
* la geografia culturala
* la geografia religiosa
Ainay (omonimia)

**Ainay** es un toponim francés:
* Ainay delh Chastèl, oficialament Ainay-le-Château, ancianament Ainay, Ainay-sur-Sologne, Ainay sur Salogne
* Ainay-le-Vieil
Formica rufibarbis

vinheta
**Formica rufibarbis** es una formiga del genre Formica, bicolora, de talha mejana o granda (4,5 fins a 7 mm) Lo cap e lo còrs son negres dau temps que lo torax es en granda partida roge. Aquesta color atanben se tròba a leis maissas, lo clipùe e lo petiòl. Aquesta formiga a de pèls fòrça longs e demòra generalament dins de prats ont i arriba fòrça solelh. Se tròba dins tot lo territòri europèu (mai que mai dins lo nòrd) e pòt bastir de colònias ambé plusors nius restacats entre eles sus divèrsas ectaras. 

### Referéncias
Esa (omonimia)

**Esa** es un toponim:
* Esa (*Èze* en francés), comuna occitana, dins lo país niçart
* Esa (*Yesa* en espanhòl), comuna basca, en Navarra.
Aubia

**Aubia** (en francés, oficiaument, *Aubie*) qu'ei ua anciana comuna occitana de Gasconha, qui prengot en 1813 lo nom d’Aubia e Espessàs au parat de l’annexion d’Espessàs.

Administrativament, qu'èra dens lo departament francés de Gironda. Au dia de uei qu’ei lo caplòc de la comuna navèra de Vath de Virvèa.
Espessàs

**Espessàs** (en francés, oficiaument, *Espessas*) qu'ei ua anciana comuna occitana de Gasconha, annexada en 1813 per Aubia qui's prengot lo nom d’Aubia e Espessàs.

Administrativament, qu'èra dens lo departament francés de Gironda. Au dia de uei qu’ei dens la comuna navèra de Vath de Virvèa.
Scott Morrison

**Scott Morrison** (Waverley, Austràlia, 13 de mai de 1968) es un naut foncionari e òme politic del Partit Liberal australian que venguèt lo cap d’aquel partit  e lo 30en primièr ministre d’Austràlia lo 24 d'agost de 2018. Perdèt la plaça après pèrdre las eleccions de 2022.
Vath de Virvèa

**Vath de Virvèa** (en francés, oficiaument, *Val-de-Virvée*) es una comuna novèra occitana de Guiana, lingüisticament gascona, creada lo 1èr de genèir 2016 per la fusion d’Aubia e Espessàs, Salinhac e Sent Antòni. Administrativament, es dens lo departament francés de Gironda e la region de Navèra Aquitània.

L'ostau comunau es a Aubia.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Istòria
## Administracion

## Demografia
En 2018 : 3535 abitants. 
En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Vath de Virvèa sus lo site de l'Insee
 
## Nòtas
La Ròca de Taur

**La Ròca de Taur** es un masatge de la comuna occitana de Gauriac, près del castèl de Taur.

## Tanben veire
* Gauriac de Taur
Moraima

280px
**Moraima** (nascuda vèrs Loja en 1467 e mòrta en 1493) qu'es la darèira reina de Granada. Qu'era la filha dau general Ali Al-Attar e la esposa dau rei-emir Boabdil.
Lançac (omonimia)

**Lançac** qu'ei un toponim occitan:
* Lançac, comuna de Bigòrra;
* Lançac, comuna de Guiana;
* Lançac, comuna de Fenolhedés.
Carles Samaran

**Carles Samaran** (28 d'octobre 1879 a Cravencèra - 15 d'octobre 1982 a Nogaròu), es un archivista e istorian françés.
Freeman Dyson

thumb|250px|Freeman Dyson en 2005
**Freeman John Dyson** (Crowthorne, Anglatèrra, 15 de decembre de 1923) es un fisician teorician e matematician Estats Units d'origina anglesa. Es conegut mai que mai per son trabalh sus l'electrodinamica quantica e tanben la fisica dels solids, l'astronomia e l'engenhariá nucleara. Es a l'origina de mantes concèptes que pòrtan son nom coma la transformada de Dyson, l'arbre de Dyson, la sèria de Dyson e l'esfèra de Dyson.
Sent Front (canton de Duràs)

**Sent Front** (oficialament en francés *Saint-Front*) es una anciana comuna occitana d'Agenés, situada près de Duràs dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Sent Front es adara dins la comuna de Pardalhan.

## Geografia
Los sòls de l'anciana parròquia de Sent Front son puslèu repulsius : molassa de l'Agenés per dessús lo calcari a asterias. Quand la molassa es sablosa, es abandonada au bòsc (Forèst de Sent Front de la mapa de *Belleyme* ).
## Toponimia
Lo nom de la comuna se referís a *Fronto*, prumièr avesque de Peireguers, aus sègles III e IV. , mès la glèisa es adara dedicada a Sent Joan Baptista.

## Istòria
* I a pas de vestigi antic, a causa de la pauretat deus sòls, que probable èran abandonats au bòsc . Per la meteissa rason, Sent Front fuguèt per òrdre cronologic la darrèra parròquia de la senhoriá de Duràs. Lo nom es pas mençonat avant 1520 e aquela atestacion nos ensenha de la preséncia d'un priorat espitalièr que dependiá de la comandariá de Ròcabruna en Vasadés .
* En 1824, Sent Front fuguèt annexat a Pardalhan .
## Demografia

* Lo n° INSEE es estat camjat per de rasons practicas.
## Luecs e monuments
* La glèisa deus sègles XII o XIII es dedicada a Sent Joan Baptista. Aquò's una glèisa de nau unica. .
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
## Ligams extèrnes
## Nòtas e referéncias
Bernac

**Bernac** es una anciana comuna d'Agenés. En 1826 es fusionada amb Lobés dins Lobés e Bernac.
## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *p. de Bernaco*, en latin, en 1520, *p. Sancti Johannis Beati  Veri (?) sive Beate Marie de Bernaco*, au sègle XVII, en latin. La finala *-ac* marca que Bernac èra una anciana granda propietat romana, emb un nom de propietari que demanda de las precisions. Bénédicte Boyrie-Fénié recensa l'interpretacion deu nom *Bernac* per los toponimistas : *Brennus* per Dauzat, *Bernus* per Negre, *Vernus* per Grosclaude. Causís lo cognomen *Vernus*, atestat, que la fai escriure *Vernac* ; mès dins lo dobte, la grafia pus simpla s'impausa, d'aitant que l'isoglòssa deu betacisme (confusion de *v* e de *b*) es près e qu'a poscut camjar dempuèi lo sègle XVI. Vau mai escriure **Bernac**.
## Referéncias
Bernac (omonimia)

**Bernac** es un toponim occitan:
* Bernac es una anciana comuna d'Agenés aüra fusionada dins Lobés e Bernac
* Bernac es 'na comuna d'Albigés
* Bernac es 'na comuna de Charanta aüra desoccitanizada
* Bernac es un masatge de Sent Martin Petit, en Òut e Garona
* Bernac Devath e Bernac Dessús son comunas de Bigòrra
## Tanben veire
* Vernac, un masatge de la comuna lemosina de Bassinhac de Dessus
Lobés

**Lobés** es una anciana comuna d'Agenés. En 1826 es fusionada amb Bernac dins Lobés e Bernac.
## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *capella de Lubiis*, latinizacion de 1326, *p. Sancti Petri de Lubis*, latinizacion sense data, *p. de Lubiis*, latinizacion de 1520 . Per Dauzat, lo nom ven deu latin *lupus*, « lop », emb lo sufixe *-arium* ; per Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, *Lobés* ven d'un nom « romanic » d'òme *Lupercius* (comprene *Lupercius* o son resultat a una epòca dejà romanica). Bénédicte Boyrie-Fénié refusa aquelas proposicions, pr'amor de la fòrma orala emb *e* barrat ([lu'be], [lu'bejber'na], per *Lobés-Bernac*) e pr'amor de las fòrmas ancianas (abséncia d**r''). Un etime ''luparium'', « luec poblat per deus lops » donariá ''*Lobièr''. L'etime ''Lupercius'' menariá a ''*Lobèrç'' > ''*Lobèç'', emb ''è'' dubèrt. L'argument de la prononciacion compta pas perqué a prepaus de [[Sent Astier (Òlt e Garona)|Sent Astier]], comuna que tòca [[Lobés e Bernac]], Bénédicte Boyrie-Fénié constata que la finala ''-ièr'' se pronóncia emb [e] barrat dins los parlars brageiragués [n'es entau per tot ''-è'' finau deu [[Bordalés]] au [[Brageiragués]]], mès l'abséncia de ''r'' au sègle XIV es un indici que poiriá sufir, d'aitant qu'una fòrma en latin pòt conservar una ''r'' perduda dins la prononciacion. L'interpretacion de Bénédicte Boyrie-Fénié es lo nom d'òme ''Lop'' emb lo sufixe ''-és'', vengut deu latin ''-ensem'', çò que justifica la grafia **Lobés''' .
## Referéncias
Sent Gervasi (omonimia)

**Sent Gervasi** o **Sant Gervasi** es un toponim occitan:
* Sant Gervasi, comuna dau Puei de Doma
* Sant Gervasi, comuna d'Erau, ancianament de Tarn
* Sent Gervasi, comuna de Gardon
* Sent Gervasi, comuna de Gironda
* Sent Gervasi de Maimont, comuna dau Puei de Doma
* Sent Gervasi, anciana comuna d'Òut e Garona, annexada en 1841 a Castèlgelós
Lo Boishet

**Lo Boishet** (*Bouchet* en francés e oficialament) ei ua anciana comuna d'Òut e Garona.

En 1837 estot fusionada damb Lo Tren dens la comuna de Bausiac.
Luberçac (Agenés)

**Luberçac** (oficialament en francés *Lubersac*) es una anciana comuna occitana d'Agenés, situada près de Duràs dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Luberçac es adara dins la comuna de Sent Sarnin de Duràs.

## Geografia
## Toponimia
L'origina de Luberçac deu èstar la medisha que la de Liberçac (que devé estar **Luberçac* a l'Edat Mejana) : segon Dauzat e Rostaing, ven deu nom d'òme latin *Lūpercius*, emb lo sufixe *-acum*, latinizacion deu sufixe gallés *-ācon*. Luberçac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avé per mèstre *Lūpercius*. 
Probable qu'èra la propietat d'un òme d'aqueu nom. *U* longa demòra *u*; mès *u* brèva se muda en *o*, çò qu'explica Lobersan (o Loberçan).
## Istòria
### Antiquitat
An trobat tanben de traças d'abitat a Luberçac (mès pas una *villa*) .
### Edat Mejana
Luberçac fut pas totalament abandonat dempuèi l'Antiquitat (mès se'n mancava pas de gaire) puèi que lo nom (antic) se sauvèt e que lo vilatge es sus un luec ancianament ocupat. Mès vengut una parròpia probablament perqué deus colons venguts de Sent Airard s'i installèren, tanben probablament avant l'an Mila. Frédéric Vincent pensa que Luberçac fut una granda parròpia e que fut desmembrada per la creacion de Savinhac, puèi de Sent Sernin, enfin de Senta Crotz *des Aigrons*. Luberçac, mair d'aquelas tres parròpias, vengut finalament una petita parròquia .
### Epòca Contemporanèa
* Luberçac fut annexat per Sent Sarnin en 1825 .

## Demografia

* Lo n° INSEE a estat camjat per de rasons practicas.
## Luecs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
## Ligams extèrnes
## Nòtas e referéncias
Canton de Duràs

Lo **Canton de Duràs** es una anciana division administrativa situada en Agenés e en Vasadés, dens lo departament d'Òut e Garona en region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 15 comunas son adara dens lo canton dei Tuquets de Guiana, emb Duràs per burèu centralizator. La lenga autoctòna es lo gascon deu nòrd deu Vasadés, lo lengadocian brageiragués o lo maròt (gavache). Dens lo tablèu, una letra en italica segrà lo nom de la comuna : *P* (lengadocian « perigòrd »), *G* (gascon), *F* (gavache) .

## Composicion

## Istòria
Lo canton de Duràs data de 1790, pendant la Revolucion Francesa . Autres dus cantons furen creats, puèi suprimits tanlèu 1801, lo de Somençac  e lo de La Sauvetat  (atencion, sus lo site Cassini, una partida de las donadas de La Sauvetat de Dròt e de La Sauvetat de Savèra son intervertidas; escrit lo 17 de junh 2020).

## Veire tanben
* Cantons d'Òut e Garona

## Nòtas
Disposition Matrix

[thumb|Drone militar american MQ-1 Predator tirant un missil Hellfire dau tipe utilizat per tuar daus suspectes de [terrorisme]]
La ***Disposition Matrix*** (literalament 'matriça de disposicion', valent a dire "tableu de las suppressions") es 'na basa de donadas secreta de la Agéncia centrala d'entresenha americana, creada per localizar e segre e, fin finala, capturar o tuar los suspectes d'èsser enemics daus Estats Units. Son existéncia fuguet revelada per lo *[[Washington Post|Washington Post]]* en 2012. Desvolopada per la presidéncia de Barack Obama en 2010, va en delai de las "listas de la mòrt" 'lòrs existentas e sembla destinada a èsser un element permanent de la politica estatsunidenca. Faiçonada e coordinada per l'expert de la lucha antiterrorista John Brennan, la *Disposition Matrix* es mesa a jorn en permanéncia.
Sant Germièr

**Sant Germièr** qu’ei un toponim occitan qui vien d’un avèsque de Tolosa, Sant Germièr:
* Sant Germièr, comuna de Lauragués ()
* Sant Germièr, comuna de Vaurés ()
* Sant Germièr, anciana comuna de Vaurés (), reünida a Taissòde en 1824

## Tanben véder
* Sent Germer
* Saint Germier
Aamer Anwar

**Aamer Anwar** (Liverpool, Anglatèrra, 30 de decembre de 1967) es un avocat e jurista britanic. Venguèt famós internacionalament per sa defensa judiciària de Clara Ponsatí, una economista catalana anciana conselhièra d'Ensenhament del govèrn catalan de Carles Puigdemont, qu'aguèt de s'exiliar en Escòcia aprèp la repression espanhòla contra l'independentisme catalan. Es actualament lo Rector de l'Universitat de Glasgow.
Clara Ponsatí

thumb|250px|Retrach oficial de Clara Ponsatí en 2017
**Clara Ponsatí i Obiols** (Barcelona, 19 de març de 1957) es una economista e politiciana catalana. En 2017 venguèt conselhièra d'Ensenhament de la Generalitat de Catalonha jol govèrn de Carles Puigdemont, cargue que foguèt anullat pel govèrn espanhòl tre l'aplicacion de l'article 155 de la Constitucion Espanhòla lo 27 d'octobre de 2017. Lo 30 d'octobre del meteis s'exilièt a Brussellas amb lo president e tres autres conselhièrs, Lluís Puig, Antoni Comín e Meritxell Serret per evitar la repression espanhòla. Defensada per son avocat Aamer Anwar, demòra encara actualament en Escòcia e trabalha a l'Universitat de Saint Andrews, ont ensenhava ja abans.
Irene Rigau

thumb|250px|Retrach oficial d'Irene Rigau en 2013
**Irene Rigau i Oliver** (Banyoles, Catalonha, 22 de junh de 1951) es una psicològa e politiciana catalana. Afiliada a Convergéncia Democratica de Catalonha venguèt conselhièra de Benèsser Social e Familha de 1999 a 2003 al sen del darrièr govèrn de Jordi Pujol, e puèi conselhièra d'Ensenhament de la Generalitat de Catalonha entre 2010 e 2016.
Meritxell Serret

thumb|250px|Retrach oficial de Meritxell Serret en 2016
**Meritxell Serret i Aleu** (Vallfogona de Balaguer, 19 de junh de 1975) es una politològa e politiciana catalana. Pròcha d'Esquèrra Republicana de Catalonha, foguèt conselhièra d'Agricultura, Elevatge, Pesca e Alimentacion, cargue que lo govèrn espanhòl anullèt tre l'aplicacion de l'article 155 de la Constitucion Espanhòla lo 27 d'octobre de 2017. Tres jorns mai tard, per evitar una eventuala incarceracion, partiguèt en exili a Brussèlas amassa amb lo president Carles Puigdemont e tres autres conselhièrs del govèrn catalan, Clara Ponsatí, Antoni Comín e Lluís Puig. Es actualament, e dempuèi lo 25 junh de 2018, la delegada del govèrn de la Generalitat de Catalonha a l'Union Europèa.
Beebe Bahrami

**Beebe Bahrami** (Colorado, 1963) es una escrivana e antropològa americana. Es autora de libres de viatge, de narracions e tanben de mantes articles de caire cultural publicats dins fòrça revistas e jornals coma *Wine Enthusiast*, *Archaeology*, *The Pennsylvania Gazette*, *The Best Women's Travel Writing*, las *[[Guidas Verdas Michelin]]* e mai de libres del National Geographic. Son percors del país d'òc foguèt a l'origina d'un de sos libres, *Cafe Oc—A Nomad's Tales of Magic, Mystery and Finding Home in the Dordogne of Southwestern France* qu'i narra son experiéncia occitana. La publicacion d'una guida sul Camin de Sant Jacme qu'i a participat de longa almens 17 ans, *Camino de Santiago--Sacred Sites, Historic Villages, Local Food & Wine*, es prevista per la prima de 2019.

## Biografia
Nascuda al sen d'una familha iraniana immigrada als Estats Units dins las annadas 1960, Beebe Bahrami coneguèt tre sos joves ans una granda mobilitat amb sos parents que probablament faguèt espelir son gost pels viatges. Los sejorns a l'estrangièr per contra se limitavan a las visitas de la familha en Iran. Faguèt sos estudis a l'Universitat de Colorado ont estudièt las arts liberalas e mai la biologia abans de se dirigir cap a l'èst e de far un doctorat a l'Universitat de Pennsilvània. I presentèt sa tèsi *The Persistence of the Andalusian Identity in Rabat, Morocco* en 1995.
Foguèt durant aquel temps que son gost pel viatge se revelèt quand partiguèt en Espanha per estudiar durant un semestre a l'Universitat de Sevilha. Aprèp las passejadas per las carrièras de la capitala andalosa, decidiguèt de partir visitar amb buses e trens lo sud d'Espanha, Portugal e mai França. Son interès per la cultura e civilizacion occitana s'entamenèt en 2009 quand participèt a un Café Oc a Sarlat.

## Òbras
### Libres de viatge
* *The Spiritual Traveler Spain—A Guide to Sacred Sites and Pilgrim Routes* (2009)
* *Historic Walking Guides: Madrid* (2009)
### Narracions
* *Café Oc—A Nomad's Tales of Magic, Mystery and Finding Home in the Dordogne of Southwestern France* (2016)
* *Café Neandertal—Excavating Our Past In One of Europe's Most Ancient Places* (2017)

## Ligams extèrns
* Sit web de Beebe Bahrami]
## Referéncias
Maria Bótina

thumb|250px|Maria Bótina en 2014
**Maria Valèrievna Bótina** (en rus: Мария Валерьевна Бутина, transliterat internacionalament *Mari(i)a Butina*; Barnaul, Russia, 10 de novembre de 1988) es una agenta d'influéncia russa. Fondadora d'una associacion russa pel drech a portar d'armas foguèt arrestada en julh de 2018 pel FBI per son influéncia e ingeréncia coma representanta d'un estat estrangièr al sen de la NRA e del Partit Republican american.
Musèu dera Val d'Aran

thumb|250px|Era Tor deth generau Martinhon, sedença deth Musèu
Eth **Musèu dera Val d'Aran** ei un musèu comarcau situat ena capitau dera Val d'Aran, Vielha. Ei dedicat ara istòria, er art, era etnografia e era etnologia deth país. Ei implantat laguens er Tor deth generau Martinhon, ua casa senhoriau d'estil gotic e tanben aucupe era Casa dita Çò des de Joanchiquet de Vilamòs e era glèisa de Sant Joan d'Arties.