Brageirac (Dordonha)

**Brageirac** (fòrma "socializada") o melhor **Brajairac**    ( non local /  local; *Bergerac* en francés) es una comuna occitana de Perigòrd, situada administrativament  dins lo departament de Dordonha e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Lo gentilici es brajairaqués -esa o brajairat -a.

## Geografia
Brajairac es bastida lo long de Dordonha, al centre del Perigòrd purpal.

## Toponimia
La prononciacion es [brazɛj’ra] . Las fòrmas ancianas son *Brageirac* en 1100, *Braiaracum*, en latin, en 1116, *Brageyriacum*, en latin, en 1207, *Berguerac* en 1379 . L'origina del nom de *Brageirac* es un nom galloroman (= d'origina gallica) d'òme, **Bracarius*, que ven d'un nom de mestièr, *bracarius*, « fabricant de bragas », *braca* en gallic  . Lo nom seriá identic a Bragairac, mas los parlars brajairagués càmbian *ga* en *ja* coma en nòrd-occitan, tot en gardant *ca*.

D'autors an refusat l'explicacion per *Bracarius*, coma Léo Fayolle, que ne'n fasiá un equivalent de Berbiguièras, del bas latin *berbicaria*, mas dempuèi l'origina lo nom conten la sillaba iniciala *Bra-* e la finala *-ac*. Autra ipotèsi dobtosa e influenciada pel nom francés exclusivament, un nom germanic *Berger*, de *Berg*, « montanha », emb lo sufixe *-iacum* .

Lo nom es estat escrit en grafia mistraliana non normativa *Bergeira,* *Bregeirac* (perig.) o *Brageirac* (b. lem.) ; èra escrit *Brageyrac, Brageirac, Bragairac, [[Salh d'Escòla|Brajairac]], Bragueyrac, Bargairac* en occitan ancian.

## Istòria
* Lo 24 d'agost de 1345, al començament de la Guèrra de Cent Ans, la vila es assalhida per lo comte de Derby.

* En 1565, lo rei de França Carles IX s'arresta dins la vila al moment de sa virada reiala (1564-1566), acompanhat de la Cort de França e dels Grands del reiaume.

* Lo 17 de setembre de 1577 : signatura de la Patz de Brageirac entre los catolics e l'igonauds, tractat qu'acaba la sieisena guèrra de religion.

* En 1794, las comunas de La Còmna, La Magdalena, Sent Cristòu de Mont Bazalhac e Senta Fe de las Vinhas fusionan amb Brageirac.

## Vinhal
Lo vinhal de Brageirac es un dels mai coneguts de França. S'espandís sus &nbsp;ha, compren dotze apelacions e dona entre &nbsp;hl e &nbsp;hl per campanha.

Las dotze apelacions d'origina contra-rotlada (AOC) son :

*Brageirac
*Brageirac Rosat
*Brageirac Sec
*Còstas de Brageirac
*Còstas de Brageirac Blanc
*Còstas de Mont Ravel
*Mont Ravel (Roge e Blanc)
*Naut-Mont Ravel
*Saussinhac
*Montbasalhac
*Puèg Armand
*Roseta

## Monuments e luòcs toristics
* Musèu d'Interès Nacional de Tabat
* Musèu del Vin e de la Batelariá
* Memorial de la Resisténcia
* Musèu d'Art Sacrat
* Musèu Costi
* Estatuas de Ciranò de Brageirac (plaça de la Mirpa e novèla estatua plaça Pelissiera)

## Bessonatges
Doas vilas son bessonadas coma Brageirac :
* despuèi 1997 la vila de Repentigny al sud de Quebèc, rasís lo Lac Sent Laurenç, dins la region de Lanaudière ;
* despuèi 1998 la vila de Faenza situada al nòrd d'Itàlia en Emília-Romanha, a 50 km de Bolonha.

## Administracion

## Demografia

**Comuna sola :**

**Aglomeracion :** (17 comunas, dont 4 en Gironda) 

**Airal urban :** (59 comunas, dont 8 en Gironda)

## Accès
*París : A10 – A71 – A20 – N89 – N21
*Lion : A47 – A72 – A710 – D941 – N89 – A89 – A20 – N89 – A89 – N21
*Bordèu : N89 – A89 – D709
*Tolosa : A62 – D931 – N21

## Transpòrts
*Aeropòrt de Brageirac-Romanièras
* Vòls vèrs Birmingham/Southampton/Bristol
*[ Vòls vèrs [Londres]]
*Viatges SNCF

## Espòrts
*Aviron : l'Espòrt Nautic de Brageirac
*Escalada, alpinisme, raquetas : Associacion Esportiva de la Podrariá de Brageirac
*Fotbòl : Brageirac Fot
*Kendò : Associacion de las Òbras Laïcas de Brageirac
*Cloncada sosmarina : Associacion Ciranò Cloncada Brageirac
*Rugbi : Union Esportiva Brageirac Rugbi Valada de Dordonha
*Tennis : Associacion Esportiva dels P.T.T.

## Ligams extèrnes
*Maison Comuna de Brageirac
*Ofici de Torisme de Brageirac
*Site Oficial del País de Brageirac en Perigòrd Purpal
*Comunautat de comunas de Brageirac purpal
*Ficha de Danièl GARRIGUE, cònsol de Brageirac, deputat de Dordonha
*Conselh General de Dordonha
*Brageirac sus lo site de l'Institut Geografic Nacional
*[Brageirac sus lo site del Quid](http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=24037
*[http://web.archive.org/web/20080119035140/http://www.quid.fr/communes.html?mode=query&req=Bergerac)
*Comunas rasís Brageirac
*Localizacion de Brageirac sus una carta de França
* Plan de Brageirac sus Mapquest

*I a tanben de las informacions sus los cantons [[:de:Bergerac 1 (Kanton)|Bergerac-1]] et [[:de:Bergerac 2 (Kanton)|Bergerac-2]] dins la Wikipèdia Alemanha.*

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Elias Fonsalada, trobador del sègle XII e/o XIII
* Salh d'Escòla, trobador del sègle XII e XII
* Pakito (Julien Ranouil), DJ y productor musical francés

## Veire tanben
* Brageiragués

## Ligams extèrnes
* [Lexic pichon occitan-francés de [Santa Fe la Granda] en Brajairagués]
* Toponimia del país de Brajairac

## Nòtas