open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mikhail Bakunin

drecha|sens_quadre
**Mikhail Aleksandrovich Bakunin** (en rus *Михаил Александрович Бакунин*), nascut lo 18 de mai de 1814 a Priamukhino en Rus e mòrt lo 1èr de julhet de 1876 a Bèrna en Soïssa, foguèt un revolucionari, teorician de l'anarquisme e filosòf rus que particularament escriguèt sul ròtle de l'Estat.  Amb sos escrits metèt los fondaments de la socialisme libertària.

## Òbras majoras

* *Estatisme e anarquia* (1873)
* *Dieu e l'Estat* (1882)

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Anarquisme
Linha 14 del mètro de París

[vinheta|La linha a l'[Châtelet (mètro de París)|estacion ''Châtelet''.]]
La **linha 14 del [[mètro de París]]** es una linha del malhum de mètro a París. Dobriguèt lo 15 d'octobre de 1998, es la primièra linha del malhum entièrament automatica a sa mesa en servici.

## Traçat e estacions

### Lista de las estacions

* Saint-Denis Pleyel
* Mairie de Saint-Ouen
* Saint-Ouen
* Porte de Clichy
* Pont Cardinet
* Saint-Lazare
* Madeleine
* Pyramides
* Châtelet
* Gare de Lyon
* Bercy
* Cour Saint-Émilion
* Bibliothèque François-Mitterrand
* Olympiades
* Maison Blanche
* Hôpital Bicêtre
* Villejuif-Gustave Roussy
* L’Haÿ-les-Roses
* Chevilly-Larue
* Thiais - Orly
* Aéroport d’Orly

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de París
* París
MPM 76

[vinheta|Un tren MPM 76 a l'[La Forratgièra (mètro de Marselha)|estacion ''La Forratgièra'' dau mètro de Marselha.]]
Lo **MPM 76** (per ) es un modèl de mètro construgut per Alstom per lo mètro de Marselha.

## Istòria

## Caracteristicas

### Generalitats
Lei trens presentan una longor de 65,65 mètres e un gabarit de 2,6 m, per una massa a vuege de 75 tonas.

L'alimentacion en electricitat se fa au mejan d'un fretador. La tension d'alimentacion es de 750 vòlts en corrent continú.

Lo MPM 76 es un mètro sus pneumatics e utiliza la tecnologia desvolopada per la RATP per lo mètro de París.

### Composicion
Cada tren es composat de quatre veituras. Son numerotadas de la faiçon seguenta :

* MA 01 a MA 42 per lei motriças d'extremitats de trens liurats en 1976-77.
* RA 01 a RA 21 per lei remoucs de tren liurats en 1976-77.
* MB 01 a MB 30 per lei motriças d'extremitats de trens liurats en 1983.
* RB 01 a RB 15 per lei remoucs de tren liurats en 1983.
* NB 01 a NB 36 per lei motriças intermediàrias (ditz ).

### Motorizacion
Lei trens MPM 76 afichan una vitessa maximala de 80 km/h.

## Nòtas e referéncias



## Veire tanben

### Articles ligats

* Mètro de Marselha
** Linha 1 dau mètro de Marselha
** Linha 2 dau mètro de Marselha
MPL 75

vinheta|Un tren MPL 75.
Lo **MPL 75** (per **Mètro Pneumatic Lion 1975**) es un modèl de mètro construgut per Alstom per lo mètro de Lion.

## Caracteristicas tecnicas

### Composicion
Cada tren es composat de doas motriças equipadas d'una cabina de conduita, e d'una remorca entre las doas. Los bogies son al nombre de 6 :

* 4 bogies motors
* 2 bogies portaires

centrat|vinheta|800x800px|Tren MPL 75 en formacion M+R+M.

## Espleitacion
Aquestes trens son utilizats sus las linhas A e B del mètro. Sus la linha B, seran remplaçats per de trens MPL 16 a comptar de 2019, mandant totes los MPL 75 sus la linha A.

## Galária de fòtos

Fichièr:Bonnevay-billy.jpg|Dos trens MPL 75 a l'estacion ''Laurent Bonnevay - Astroballe''.
Fichièr:Alsthom MPL75 n°626 TCL Perrache.jpg|Un tren de la linha A a Perrache.
Fichièr:Interieur rame MPL75 Ibou.JPG|Interior d'un tren (primièra renovacion).
Fichièr:Rame de métro des lignes A et B rénové.JPG|Interior d'un tren (segonda renovacion).


## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
** Linha A
** Linha B
* MCL 80
* MPL 85
* MPL 16
MPL 85

vinheta|Un tren MPL 85.
Lo **MPL 85** (per **Mètro Pneumatic Lion 1985**) es un modèl de mètro construgut per Alstom e Matra per la linha D del mètro de Lion.

## Caracteristicas tecnicas

### Composicion
Cada tren es composat de doas motriças numerotadas imparas per aquelas orientadas "Gare de Vénissieux", e paras per aquelas orientadas "Gare de Vaise".
centrat|vinheta|700x700px|Composicion d'un tren MPL 85.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
** Linha D
* MPL 75
* MCL 80
* MPL 16
Mètro de Rennes

[vinheta|Un [VAL|VAL 208 de la linha A.]]
Lo **mètro de Rennes** es un malhum de mètro servissent Rennes e una part de son aglomeracion. Utiliza la tecnologia del VAL.

## Malhum
Lo malhum de mètro es format de doas linhas e 28 estacions. Es frequentat per 32,82 millions de viatjaires per an en 2014.

### Linha A

La linha A dobriguèt lo 15 de març de 2002. S'estend a partir de l'estacion *[[J.F. Kennedy (mètro de Rennes)|J.F. Kennedy]]* a aquela de *[[La Poterie (mètro de Rennes)|La Poterie]]*, a 15 estacions e fa 8,5 km.

### Linha B

La linha B obrirà en 2020. S'estend a partir de l'estacion *[[Saint-Jacques-Gaîté (mètro de Rennes)|Saint-Jacques-Gaîté]]* a aquela de *[[Cesson-Viasilva (mètro de Rennes)|Cesson-Viasilva]]*, a 15 estacions e fa 13,4 km.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Rennes

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial de la STAR
Linha A del mètro de Rennes

La **linha A del [[mètro de Rennes]]** es una linha del malhum de mètro a Rennes que dobriguèt en 2002. Traversa la vila del nòrd-oèst al sud-èst e religa las estacions *[[J.F. Kennedy (mètro de Rennes)|J.F. Kennedy]]* e *[[La Poterie (mètro de Rennes)|La Poterie]].*

## Istòria

### Cronologia

* 25 d'octobre de 1989 : vòte del conselh municipal aprovant la realizacion d'una linha de mètro ;
* 29 de novembre de 1990 : causida del traçat ;
* febrièr de 1993 : declaracion d'utilitat publica ;
* febrièr de 1994 : annulacion de la declaracion d'utilitat publica ;
* 4 d'octobre de 1996 : novèla declaracion d'utilitat publica ;
* 8 de genièr de 1997 : debut dels trabalhs ;
* 13 de julhet de 2000 : recepcion del primièr tren ;
* 20 d'octobre de 2001 : primièra circulacion d'un tren en mòde automatic ;
* 1èr de decembre de 2001 : debut de la marcha de tèst ;
* 15 de març de 2002 : inauguracion de la linha ;
* 18 de març de 2002 : mesa en servici comercial de la linha ;

## Traçat e estacions
drecha|sens_quadre|314x314px

### Lista de las estacions

* J.F. Kennedy
* Villejean-Université
* Pontchaillou
* Anatole France
* Sainte-Anne
* République
* Charles de Gaulle
* Gares
* Jacques Cartier
* Clemenceau
* Henri Fréville
* Italie
* Triangle
* Le Blosne
* La Poterie

## Espleitacion

### Material rotlant
La linha es espleitada ambe de trens VAL 208.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Rennes
* Rennes

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial de la STAR
La Poterie (mètro de Rennes)

vinheta|L'estacion.
**La Poterie** es una estacion cap de la linha A del mètro de Rennes.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 15 de març de 2002.

## Situacion
Es situada dins lo quartièr de la Poterie.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Rennes
* Linha A del mètro de Rennes
Novèla Accion Reialista

[alt=|vinheta|Logo de la revista de la NAR, «Le Lys Rouge» (en [occitan *Lo Lis Roge*).]]
La **Novèla Accion Reialista** (en francés *Nouvelle Action royaliste*), abreujada **NAR**, es un movement politic francés monarquic fondat en 1971. Los aderents de la NAR son considerats coma de «reialistas d'esquèrra». Son cap, Bertrand Renouvin, cridèt sos partisans a votar pel socialista François Mitterrand durant las eleccions presidencialas de 1981 e de 1988. En novembre de 1989, la NAR a rejonch lo movement *«89 pour l'égalité»*, que luchèt per obténer lo drech de vòt dels immigrats als costats de SOS Racisme.

## Vejatz tanben

*Accion Francesa
*Movement Socialista Monarquic
*Partit Carlista

#### Ligams extèrnes

* Site oficial
Tramvai de Niça

vinheta|Lo tramvai sus la plaça Garibaldi.
Lo **tramvai de Niça** es un malhum de tramvai servissent Niça e una part de son aglomeracion.

## Malhum
Lo malhum de tramvai es format de doas linhas e 34 estacions. Es frequentat per 93 000 viatjaires per jorn en 2014.

L'alimentacion electrica se fa per catenari de 750 vòlts, una alimentacion pel sòl (APS) o per batariás embarcadas.

### Linha 1

La linha 1 durbriguèt lo 26 de novembre de 2007. S'estend actualament a partir de l'estacion *Henri Sappia* a aquela d*'Espital Pasteur*, a 22 estacions e fa 9,2 km.

### Linha 2

La linha 2 durbriguèt lo 26 de novembre de 2007. S'estend actualament a partir de l'estacion *Pòrt Lympia* a aquela de *CADAM* o l'aeropòrt, a 20 estacions e fa 11,3 km.

### Linha 3

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben

### Articles ligats

* Niça

### Liames extèrnes

*  Sit oficial
Filippo Brunelleschi

**Filippo di Ser Brunellesco Lapi**, conegut coma **Filippo Brunelleschi** (nascut a Florença en 1377 e mòrt lo 15 d'abril de 1446), foguèt un grand arquitècte florentin de la Renaissença italiana. Sas òbras mai famosas se tròban totas a Florença. Son cap d'òbra es la nauta copòla de basa octagonala del Dòma de la catedrala de Santa Maria del Fiore, que foguèt acabada en 1434, la primièra immensa copòla quilhada en Itàlia dempuèi l'antiquitat. Per l'execucion de son trabalh, lo patronatge de la familha Médicis foguèt indispensable, en particular lo de Cosme lo Vièlh.

En 1415, elaborarèt a Florença la teoria de la «perspectiva matematica».

## Nòtas e referéncias
Linha 2 dau tramvai de Niça

La **linha 2 dau [[tramvai de Niça]]**, apelada **T2** o , es una linha transpòrt collectiu en site pròpri espleitada per la regia Linhas d'Azur.

## Istòria

### Cronologia

* 30 de junh de 2018 : mesa en servici entre *<abbr>CADAM</abbr> – Centre Administratiu* e *Magnan*.
* 15 de decembre de 2018 : mesa en servici entre *Grand Arénas* e *Aeropòrt Terminau 2*.
* 28 de junh de 2019 : mesa en servici entre *Magnan* e *Jean Médecin*.
* decembre de 2019 : mesa en servici entre *Jean Médecin* et *Pòrt Lympia*.

### Naissença dau projècte
A la seguida dau succès de la linha 1 dau tramvai, lo cònse Jacques Peyrat decidís de crear una novela linha traversant la totalitat de Niça d'èst en oèst.

## Presentacion

### General
La linha 2 es una linha dirècta entre *Pòrt Lympia* e *Grand Arénas*. A partir d'aquesta estacion, la linha bifurca cap a doas dirrecions : lo centre administiu o l'aeropòrt.

Una partida dau traçat e quatre estacions son sosterranhas, rendent aquesta partida de la linha mai pròche d'un mètro que d'un tramvai.

### Estacions

## Espleitacion

### Material rotlant
La linha es espleitada ambe de trams Alstom Citadis X-05.
Fichièr:Tramway Nice T2 exposition place Garibaldi IMG 20161005 195051.jpg
Fichièr:Tramway Nice T2 exposition place Garibaldi IMG 20161005 195457.jpg
Fichièr:Tramway Nice T2 exposition place Garibaldi IMG 20161005 195556.jpg


## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Veire tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Niça
* Niça

### Liames extèrnes

*  Sit oficial dau tramvai
Durandy (tramvai de Niça)

**Durandy** es una estacion sosterranha de la linha 2 dau tramvai de Niça.

## Istòria

## Situacion
Es situada sos lo square omonim, dins lo quartièr Carabacel.

## Presentacion e arquitectura

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Niça
* Linha 2 dau tramvai de Niça

#### Estacions sosterranhas

* Garibaldi
* Joan Medecin
* Alsàcia e Lorena

### Liames extèrnes

*  L'estacion sul sit oficial dau tramvai
Linha 1 dau tramvai de Niça

vinheta|Tram de la linha 1.
La **linha 1 dau [[tramvai de Niça]]**, apelada **T1**, es una linha transpòrt collectiu en sit pròpri espleitada per la regia Linhas d'Azur.

## Istòria

### Cronologia

* 24 de novembre de 2007 : inauguracion de la linha ;
* 26 de novembre de 2007 : mesa en service entre *Las Planas* et *Pont Michel* ;
* 6 de julhet de 2013 : mise en service entre *Pont Michel* et *Espital Pasteur*.

## Espleitacion

### Material rotlant
La linha es espleitada ambe de trams Alstom Citadis 302.

## Nòtas e referéncias



## Veire tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Niça
* Niça

### Liames extèrnes

*  Sit oficial dau tramvai
Front de Liberacion Nacionala Còrsa

Lo **Front de Liberacion Nacionala Còrsa** (en còrs *Fronte di Liberazione Naziunale Corsu*), abreujat **FLNC**, es una organizacion armada e un movement de liberacion nacionala classificada coma terrorista, fondada en 1976 en Corsega. Emetèt de la fusion del Front Paisan Còrs de Liberacion (*Frontu Paesanu Corsu di Liberazione*, FPCL) fondat en mai de 1968, del Partit Còrs pel Socialisme (*U Partitu Corsu pà u Sucialismu*, PCS) d'inspiracion marxista fondat en febrièr de 1974 e de la Justícia Paolina (*Ghjustizia Paolina*, GP) aparegut en març de 1974. Totjorn actiu uèi, lo FLNC milita per l'independéncia de Corsega.
Ministèri de l'Interior (França)

Lo **Ministèri de l'Interior** es lo ministèri del govèrn francés cargat tradicionalament de la securitat interiora, de l'administracion del territòri e dels libertats publicas.

Installat a l’*[[Ostal de Beauvau]]*, dins lo 8e arrondiment de París, a proximitat del palais de l'Eliseu. Es subrenommat, per metonimia, .

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Govèrn francés

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Ministèri dels Afars Estrangièrs (França)

Lo **Ministèri d'Euròpa e dels Afars Estrangièrs** (var. **Ministèri d'Euròpa e deis/dei/daus/dels Afars/Ahars Estrangiers/-èirs/-èrs**) es l'administracion francesa cargada de la politica exteriora de França.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Govèrn francés
Ministèri de l'Economia e de las Finanças (França)

Lo **Ministèri de l'Economia e de las Finanças** es lo departament ministerial cargat de la gestion dels finanças publicas e de la politica economica de l'Estat francés. Es sovent susnommat  del fach de son installacion dins lo quartièr de Bercy a París.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Govèrn francés

### Ligams extèrnes

* Sit oficial
Canton de Nalhós

Le **canton de Nalhós** es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, le departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, adara d'. Las 10 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton d'Escalquens e 9 son de la Comunautat de comunas de las Tèrras de Lauragués, (sonque Auranha es de la Comunautat de comunas del Bacin Autaribenc Naut Garonés). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.

## Composicion

## Istòria
En 1801, quand le nombre dels cantons fosquèc demingat, le canton de Nalhós foguèt conservat e ganhèc las comunas d'Auranha e de Sent Lon, que venián del canton de Montesquiu de Lauragués, suprimit. En 1810, las comunas d'Auranha e de Calmont, del canton de Senta Gabèla dempuèi 1790, passèron dins lo canton de Nalhós . 
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, lo canton de Nalhós fosquèc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr de 2014 e passèc dins le canton d'Escalquens , en seguida de las leis del 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Par Jupiter !

[vinheta|Enregistrament public de l'emission a [Engoleime dins l'encastre del *Tour de France Inter* en genièr de 2017.]]
***Par Jupiter !*** (ancianament *Si tu écoutes, j'annule tout* fins en agost de 2017) es una emission radiofonica umoristica francesa difusada quotidienament sus France Inter dempuèi lo 25 d'agost de 2014, de 17h a 18h e presentada per Charline Vanhoenacker e Alex Vizorek, dont lo subjècte es l'actualitat vista dempuèi la França.

## Concèpte
L'emission anóncia voler  e son fil roge es lo tractament de l'actualitat, virada en derision amb una volontat d'impertinéncia, coma l'anóncia sa productritz : .

## Istoric

## Recompensas
En septembre de 2015, l'emission obten lo prèmi CB News de la melhora emission ràdio de divertiment.

## Recepcion critica
Segon *[[Les Inrockuptibles]]*, Charline Vanhoenacker, .

*[[Le Monde]]* evoca una .

*[[Le Parisien]]* mesa en abans los  de l'animatritz-jornalista : .

## Equipa

* Coproductritz e copresentatritz : Charline Vanhoenacker
* Coproductor e copresentator : Alex Vizorek
* Realizator : Benjamin Riquet amb Anne-Sophie Ladonne
* Estacat de produccion : Claire-Sophie Caulay, Sarah Masson, Nathalie Romero e Fabrice Rivaud

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* France Inter

### Ligams extèrnes

*  Pagina oficiala sul sit de France Inter
Charline Vanhoenacker

vinheta|Charline Vanhoenacker.
**Charline Vanhoenacker**, nascuda lo 31 de decembre de 1977 a La Louvière dins Enaut, es una jornalista e umorista bèlga, tanben animatritz e productritz de ràdio.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* France Inter

### Ligams extèrnes

*  Sa pagina sul sit de France Inter
Alstom Citadis

[vinheta|Citadis 302 a [Montpelhièr.]]
Lo **Citadis** es un tramvai a plancat bas produsit per Alstom. Al total, mai de 2300 trams d'aqueste modèl foguèt venduts, a près de 55 vilas dins lo mond.

## Modèls
Existís mantun tipes de Citadis. Lo catalòg compren atal de trams a plancat bas, parcialament o entièrament.

La gamma compren atal :

**Generacion 0 (Citadis X00) :**

* Citadis 100 - plancat bas sus 70% del tram, fabricat per Alstom-Konstal a Chorzów, essencialament pel mercat polonés.

**Generacion 1 (Citadis X01) :**

* Citadis 301 - 30 mètres, 3 elements, plancat bas sus 75 % del tram.
* Citadis 401 - 40 mètres, 5 elements, plancat bas sus 80 % del tram.

**Generacion 2 (Citadis X02) :**

* Citadis 202 - 24 mètres, 3 elements, 100 % plancat bas.
* Citadis 302 - 32 mètres, 5 elements, 100 % plancat bas.
* Citadis 402 - 44 mètres, 7 elements, 100 % plancat bas.
* Citadis 502 - 55 mètres, 9 elements, 100 % plancat bas, liurats unicament a Dublin.

**Generacion 3 (Citadis X03) :**

* Citadis 403 - 45 mètres, 7 elements, 100 % plancat bas mas bogies d'extremitats modificats (concebuts especialament pel tramvai d'Estrasborg)

**Generacion 4 (Citadis X04) :**

* Citadis 304 - 30 mètres, 3 elements, 100 % plancat bas, destinat a l'Euròpa Centrala e Orientala.

**Generacion 5 (Citadis X05) :**

* Citadis 205 o Citadis Compact - 22 a 24 mètres, 3 elements, 100 % plancat bas.
* Citadis 305 - 32 a 37 mètres, 5 elements, 100 % plancat bas.
* Citadis 405 - 43 a 45 mètres, 7 elements, 100 % plancat bas.

**Tram-trens**

* Regio Citadis
* Citadis Dualis
* Citadis Spirit

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai
* Alstom

### Ligams extèrnes

* Pagina del Citadis sul sit d'Alstom
Confederacion Generala dels Vinhairons del Miègjorn

vinheta|Labèl confederal dels vinhairons del Miègjorn "Guèrra als fraudaires"
La **Confederacion Generala dels Vinhairons del Miègjorn**, abreujat **CGV**(M), foguèt la primièra organizacion sindicala d'un grand sector agricòla. Foguèt creada a Narbona, lo 22 de setembre de 1907, jos la presidéncia d'Ernèst Ferrolh. Sa tòca èra de realizar una union sagrada entre petits e grands productors dins la lucha contra la frauda e la proteccion dels interèsses socials e economics dels vinhairons.

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

* Comitat Regional d'Accion Viticòla
Relòtge d'aiga

[thumb|right|Reconstitucion d'un relòtge d'aiga [Grècia antica|grèc dau sègle V avC.]]

Un **relòtge d'aiga** es un relòtge ancian que permet d'indicar lo temps a partir de la durada d'escorrement d'un liquid contengut dins una sèrva a travèrs d'un pichon orifici. L'aiga foguèt lo liquid pus utilizat, çò qu'explica lo nom dau sistèma, mai d'autrei liquids foguèron de còps adoptats (mercuri, òli...).

Lo modèl pus ancian conegut a l'ora d'ara data de  avC e foguèt descubèrt en Egipte. Pasmens, plusors traças semblan indicar una concepcion pus vièlha en China e en Índia, benlèu tre lo milleni IV avC. Foguèron utilizats, en parallèl dei mòstras solaras, dins lei regions sedentàrias d'Eurasia e d'Africa dau Nòrd. Conoguèron de melhoraments variats segon lei regions permetent de metre en plaça de sistèmas amb una precision similara ai mòstras actualas (Pèrsia) ò de bastir de relòtges monumentaus (torre dei Vents d'Atenas). D'un biais generau, demorèron lei relòtges pus precís fins au sègle XVII e, dins certanei regions, foguèron utilizats fins au sègle XX.

## Liames intèrnes

* Mòstra solara.
* Relòtge.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias


.
Alstom Citadis Dualis

[vinheta|[Tram-tren Citadis Dualis a Chapel-Erzh.]]
Lo **Citadis Dualis** es un material rotlant ferroviari de tipe tram-tren construch per Alstom, derivat del Citadis e comandat per la SNCF per las regions francesas. A circulat per la primièra còp lo 11 de junh de 2011, sus la linha TER de Païses de Léger reliant Nantas a Cliczon. Es numerotat per la SNCF *U 52500*, *U 53500*, *U 53600* o *U 53700* segon lo tipe.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai
* Tram-tren
* Citadis
* Alstom

### Ligams extèrnes

*  Pagina del Citadis Dualis sul sit d'Alstom
Comunautat de comunas de las Tèrras de Lauragués

La **Comunautat de comunas de las Tèrras de Lauragués** es una intercomunalitat de la Republica Francesa, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Son còdi SIREN es 200071298.

* Ficha Banatic : https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/200071298-cc-des-terres-du-lauragais
* Ficha INSEE : https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200071298.

## Istòria
Lo 1èr de genièr 2017, de la comunautat de comunas resultèc de la fusion de la CC de Cap Lauragués (a **Vilafranca de Lauragués**), las 21 comunas), de la CC de Còr Lauragués (a **[[Caramanh (Lauragués)|Caramanh]]**, las 27 comunas) e de la CC de las Costièras del Lauragués sud (a **[[Nalhós]]**, las 10 comunas). La residéncia es a Vilafranca de Lauragués.


Localisation EPCI Cap lauragais dans la Haute-Garonne, France.svg|Localizacion CC Cap Lauragués
Localisation EPCI Cœur lauragais dans la Haute-Garonne, France.svg|Localizacion CC Còr Lauragués
Localisation EPCI Coteaux du Lauragais sud dans la Haute-Garonne, France.svg|Localizacion CC de las Costièras del Lauragués sud


## Composicion
Le nom de la comuna es seguit del nom de l'intercomunalitat precedenta. Per defècte, l'òrdre alfabetic dels agionimes es en *Sant(a)*.

## Composicion

## Las intercomunalitats en Nauta Garona
 

## Nòtas e referéncias

* Ficha sus la basa estatala : https://web.archive.org/web/20200611185521/https://www.banatic.interieur.gouv.fr/V5/recherche-de-groupements/fiche-raison-sociale.php?siren=200071298
* Ficha INSEE https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200071298
Pheidole pallidula

[thumb|[Fotografia d'un recrutament en massa d'obrieras per decopar una gròssa presa, comportament caracteristic de l'espècia.]]

***Pheidole pallidula*** es una espècia de formiga dei regions mediterranèas. De color jaune daurat, es una espècia de talha pichona amb un polimorfisme marcat (2 a 2,8 mm per leis obrieras menoras e 4 a 4,5 mm per leis obrieras majoras). Lo formiguier, monogin, es puslèu installat dins d'endrechs eissuchs e dubèrts dins de zònas codolosas, de seuvas claras ò de pargues urbans. L'intrada es generalament enviroutat per un montet de tèrra caracteristic. Pòu agantar una populacion de  individús. L'eissamatge a luòc au començament de l'estiu.

Lo regime alimentari de *Pheidole pallidula* es omnivòr. Un trach caracteristic d'aquela formiga es sa capacitat de recrutar rapidament una gròssa quantitat d'obrieras per recuperar una fònt de norridura importanta. Aquò li permet d'assegurar sa dominacion dins lo mitan situat a l'entorn de la colonia.

En Occitània, *Pheidole pallidula* se tròba dins totei lei regions franc dei zònas montanhosas.

## Liames intèrnes

* Formiga.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Edouard Della Santa, *Faune de Provence, Bulletin du C.E.E.P. (Conservatoire Etudes des Ecosystèmes de Provence/Alpes du Sud)*, Volume 16 (1995).

## Nòtas e referéncias
Alsàcia e Lorena (tramvai de Niça)

**Alsàcia e Lorena** es una estacion sosterranha de la linha 2 dau tramvai de Niça.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 28 de junh de 2019.

## Situacion
Es situada a proximitat dau jardin omonim sul baloard Victor Hugo, dins lo quartièr daus musicaires.

## Presentacion e arquitectura

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Niça
* Linha 2 dau tramvai de Niça

#### Estacions sosterranhas

* Garibaldi
* Durandy
* Joan Medecin

### Liames extèrnes

*  L'estacion sul sit oficial dau tramvai
Lista dei reptils d'Occitània

La lista dei reptils d'Occitània reunís lei diferenteis espècias de reptils que se pòdon – ò que se podián – observar en Occitània. 

## Òrdre dei ''Squamata''

### Sosòrdre dei ''Sauria''

#### Familha deis ''Anguidae''

* *[[Anguis cinerea]]*.
* *[[Anguis fragilis]]*.

#### Familha dei ''Gekkonidae''

* *[[Hemidactylus turcicus]]*.

#### Familha dei ''Lacertidae''

* *[[Acanthodactylus erythrurus]]* (espècia dispareguda en Occitània).
* *[[Iberolacerta aranica]]*.
* *[[Iberolacerta aurelioi]]*.
* *[[Iberolacerta bonnali]]*.
* *[[Lacerta agilis]]*.
* *[[Lacerta bilineata]]*.
* *[[Podarcis hispanicus]]*.
* *[[Podarcis liolepis]]*.
* *[[Podarcis muralis]]*.
* *[[Psammodromus algirus]]*.
* *[[Psammodromus hispanicus]]*.
* *[[Timon lepidus]]*.
* *[[Zootoca vivipara]]*.

#### Familha dei ''Phyllodactylidae''

* *[[Tarentola mauritanica]]*.

#### Familha dei ''Scincidae''

* *[[Chalcides striatus]]*.

#### Familha dei ''Sphaerodactylidae''

* *[[Euleptes europaea]]*.

### Sosórdre dei ''Serpentes''

#### Familha dei ''Colubridae''

* *[[Coronella austriaca]]*.
* *[[Coronella girondica]]*.
* *[[Hierophis viridiflavus]]*.
* *[[Rhinechis scalaris]]*.
* *[[Zamenis longissimus]]*.

#### Familha dei ''Lamprophiidae''

* *[[Malpolon monspessulanus]]*.

#### Familha dei ''Natricidae''

* *[[Natrix natrix]]*.
* *[[Natrix maura]]*.

#### Familha dei ''Viperidae''

* *[[Vipera aspis]]*.
* *[[Vipera ursinii]]*.
* *[[Vipera seoanei]]*.
* *[[Vipera berus]]*.

## Òrdre dei ''Testudines''

#### Familha dei ''Cheloniidae''

* *[[Caretta caretta]]*.
* *[[Chelonia mydas]]*.
* *[[Eretmochelys imbricata]]*.
* *[[Lepidochelys kempii]]*.

#### Familha dei ''Dermochelyidae''

* *[[Dermochelys coriacea]]*.

#### Familha deis ''Emydidae''

* *[[Emys orbicularis]]*.
* *[[Trachemys scripta]]* (espècia introducha).

#### Familha dei ''Geoemydidae''

* *[[Mauremys leprosa]]*.

#### Familha dei ''Testudinidae''

* *[[Testudo hermanni]]*.
* *[[Testudo graeca]]* (espècia introducha).

## Liames intèrnes

* Espècia.
* Lista dei mamifèrs d'Occitània.
* Lista deis amfibís d'Occitània.
* Lista deis aucèus d'Occitània.
* Reptil.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Saluças Rugbi

**Saluças Rugbi**, o los *Roosters*, es un club de rugbi de XIII italian basat a Saluças en Piemont. Es un ancian club de rugbi de XV, fondat en 2010, mas que «passa a XIII» en 2015. Jòga dins la quatrena division francesa de rugbi de XIII.

## Liames extèrnes

* Lo site oficiau
Canton de Revèl

Le **canton de Revèl** es una division administrativa de Lengadòc, venguda simpla circonscripcion electorala en 2015, situada dins l'arrondiment de Tolosa, lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. A la refòrma de 2015, lo canton fosquèc conservat e passèc de 13 a 59 comunas. Revèl, l'ancian caplòc venguèc burèu centralizator. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.

**NB. Per rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox son las de la situacion d'abans 2015.**

## Composicion abans la refòrma de 2015

## Composicion dempuèi la refòrma de 2015
Le n° del canton novèl es 3113. Le nom de la comuna es seguit del nom del canton precedent. Per defècte, l'òrdre alfabetic dels agionimes es en *Sant(a)*.

## Istòria
Les cantons de Revèl e de Sant Felitz se creèron en 1790 jos la Revolucion Francesa. Les incorporèron al districte de Revèl. Los districtes foguèron suprimits en 1795. En 1800-1801, les arrondiments remplacèron les districtes. En se limitant a las comunas encara presentas, le canton de Sent Felitz compreniá Le Bauç, Belestar, Le Falgar, Jusas, Maurens, Morvilas Nautas e Sent Felitz; le canton de Revèl compreniá las comunas de Montagut de Lauragués, Nogaret, Revèl, Romens, Sant Julian e Vaudrulha. En 1801, quand le nombre dels cantons fosquèc demingat, le canton de Revèl fosquèc suprimit e incorporat al canton de Sant Felitz, que dependiá de l'arrondiment de Vilafranca. En 1802, le caplòc passèt de Sant Felitz a Revèl. En 1926, suprimiguèron l'arrondiment de Vilafranca e le canton passèc a l'arrondiment de Tolosa . .
A la refòrma cantonala de 2015, le canton fosquèc conservat e passèc de 13 a 59 comunas per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr de 2014 , en seguida de las leis del 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403). Revèl, l'ancian caplòc venguèc burèu centralizator. Le canton compren totas las comunas de l'ancian canton de Revèl (13), de l'ancian canton de Caramanh (19), de l'ancian canton de Vilafranca de Lauragués (21) e 6 comunas de las 10 de l'ancian canton de Lantar.

## Nòtas e referéncias
Lista dels Presidents d'Iraq

180px|thumb|Blason actual d'Iraq
Lo president es lo cap d'Estat d’Iraq. Vaquí la lista dels presidents d'Iraq dempuèi lo 1958.

## Vejatz tanben
*lista dels primièrs ministres d'Iraq
Forabandit

**Forabandit** es un grop musical celebrant la poesia trobadoresca d'Occitània e d'Anatolia.  

## Discografia

* *Port* (2014)
* *Forabandit* (2012)

## Membres del grop

* Sam Karpienia: cant occitan, mandòla
* Ulaş Özdemir: cant turc, saz
* Bijan Chemirani: percussions

## Ligams extèrnes

* Facebook
Maxime Nicolle

vinheta|Maxime Nicolle en 2019.
**Maxime Nicolle**, nascut lo 24 de setembre de 1987 a Limòtges, en Occitània, es un activista fasent partida de las principalas figuras del movement dels Corsets Jaunes, lançat en França en novembre de 2018.

## Biografia

### Situacion personala
Atjat de 31 ans en decembre de 2018, Maxime Nicolle viu en Bretanha a Léhon (Dinan), dins las Còstas d'Arvòr, ambe sa companha e lor filha atjada de 8 ans. Titular d'un CAP en mantenença aeronautica, es sens emplec al debut de 2019, alavetz qu'exercissiá abitualament la profession de conductor via de missions interimàrias. Suls rets socials, utiliza lo pseudonim *Fly Rider* qu'a causit en referéncia a sos passions per l'aeronautica e la practica de la mòto. A l'atge de 18 ans, s'engatja dins l'armada, abans d'en èsser reformat per motius psicologics.

En 2012, a la seguida d'una disputa amb un pròche de sa companha de l'epoca, es condemnat a uèch mes de preson, dont tres fèrmas, per menaças de mòrt, sequestracion e violéncias.

## Vejatz tanben
* Movement dei Corsets Jaunes

## Nòtas e referéncias
Partit Carlista

alt=|vinheta|150x150px|Logo oficial del partit.
Lo **Partit Carlista** (en castelhan *Partido Carlista*), abreujat **PC**, es un partit politic espanhòl que se considèra coma lo continuator dirècte de la tradicion istorica del carlisme. Lo partit foguèt fondat en 1970. Demorèt enebit jol franquisme mas autorizat qu'en 1977, après la mòrt de Franco.

Lo secretari general del partit es dempuèi 2009 Jesús María Aragón. Son bulletin oficial se nomena *El Federal*. Sa linha politica es d'esquèrra alternativa, socialista autogestionària e federalista. Se reünís totes los ans a Montejurra en Navarra ont dos membres del movement foguèron assassinats per l'extrèma drecha a la debuta de la transicion democratica lo 9 de mai de 1976, dins un episòdi conegut coma «d'eveniments de Montejurra».

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

* Novèla Accion Reialista

#### Ligams extèrnes

* Site oficial
Éric Drouet

[vinheta|Éric Drouet al moment d'un acamp dels Corsets Jaunes a [Bordèu en març de 2019.]]
**Éric Drouet**, nascut en 1985, es un camionaire francés que compta demest las figuras a l'origina del movement dels Corsets Jaunes lançat en França en novembre de 2018 e dont es presentat per los mèdias coma l'una de las principalas figuras.

## Biografia

### Situacion personala
En 2019, Éric Drouet viu a Melun, en Sèina e Marna, ambe son esposa e lor filha. Es un camionaire, salariat a plen temps, e sòci actiu de l'associacion de tuning .

### Movement dels Corsets Jaunes

#### Lançaire de la contestacion
Fin d'octobre de 2018, decidís amb un amic de lançar un apèl a un acamp d'automobilistas sul baloard periferic de París per protestar contra la montada de las taxa suls carburants, decidida per lo govèrn per favorizar la transicion energetica, dins l'encastre dels engatjaments de la França resultant de l'acòrdi de París.

#### Perseguidas judiciàrias
Lo 22 de decembre de 2018, es interpelat en possession d'una maçuga, çò que li val d'èsser convocar per lo 5 de junh de 2019 al tribunal correccional.

## Posicionament politic
Éric Drouet se reivindica coma estrangièr a tot engatjament partidari. Presentat per certans mèdias coma simpatizant de l'Amassada Nacionala o de la França Insomesa, a desmentís aver vòta per la candidata FN a l'eleccion presidenciala francesa de 2017, Marion Le Pen, contrant una falsa informacion lançada per l'editorialista Jean-Michel Aphatie.

## Criticas e polemicas

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Movement dei Corsets Jaunes

### Ligams extèrnes

* Lo grop Facebook "La France en colère" dont Éric Drouet es lo principal animator
Partit Republican del Pòble

[vinheta|[Bandièra del partit.]]

Lo **Partit Republican del Pòble** (en turc *Cumhuriyet Halk Partisi* o **CHP**) es un partit politic turc, de tipe republican, socialdemocrata e laïc. Es membre de l'Internacionala Socialista e membre associat del Partit Socialista Europèu. Constituís dempuèi 2002 lo principal partit d'oposicion de cap al Partit de la Justícia e del Desvolopament (AKP). Representant istoric del kemalisme, lo simbòl del Partit Republican del Pòble es compausat de las sièis flèchas que remembran los sièis principis d'aquela ideologia.

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

#### Ligams extèrnes

* Site oficial
Bus de naut nivèl de servici

[vinheta|''Irisbus Crealis Neo 18'' de la [Linha T1 del BHNS de Nimes|linha T1 del BHNS de Nimes.]]
Lo **bus de naut nivèl de servici** (abreujat en **BHNS**) es un sistèma de transpòrt utilizant l'autobús o lo troleibús. A coma caracteristicas : una fòrta frequéncia amb una granda amplitud orària (circulacion la setmana, la dimenjada e en serada), un percors racionalizat e la preséncia de sites pròpris.

## BHNS en Occitània

### En servici

* Ais *<small>(Aix'press)</small>*
* Avinhon *(Chron'hop)*
* Bordèu (*Lianes*)
* Canas (*Palm Express*)
* Clarmont d'Auvèrnhe
* Marselha (*Très Grands Bus*)
* Nimes (*Tango+*)
* Pau (*Fébus*)
* Tarnòs (*Tram'Bus*)
* Tolosa (*Linéo*)

### En projècte

* Montpelhièr
* Limòtges

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai
* Mètro
* Tren de banlèga
Internacionala Socialista

L**'Internacionala Socialista** es una organizacion politica internacionala fondat a Francfòrt en 1951 que regropa la màger part dels partits socialistas, socialdemocratas e trabalhistas del mond, aital coma cèrts democratas. Es l'eiretièra dirècta de la Segonda Internacionala.

## Presidents de l'Internacionala Socialista

## Membres

## Vejatz tanben

#### Ligams extèrnes

* Site oficial
BHNS de Tolosa

Lo **BHNS de Tolosa** (oficialament **Linéo**) es un malhum de bus a naut nivèl de servici servissent Tolosa e una part de son aglomeracion. Es administrat per Tisséo.

## Istòria
En setembre de 2013, la linha 16 es transformada en L16 e deven la primièra linha linha  de Tolosa mas es totjorn considerada coma una linha de bus "classica".

La dintrada de 2016 representa lo real lançament del malhum Linéo en tant que tal. En mai del renommatge de la linha L16 en linha L1 e del lançament de la linha L2 (ancianament 64), lo malhum a d'ara enlà una identitat (lo "L") e es separat dels bus classics dins la comunicacion de Tisséo (oràrias, mapas, etc).

## Lo malhum

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Transpòrts en comun de Tolosa
** Mètro de Tolosa
** Tramvai de Tolosa
* Bus a naut nivèl de servici

### Ligams extèrnes

* Sit oficial de Tisséo
* Linéo sul sit de Tisséo Collectivitats
Canton de Tornafuèlha

Le **canton de Tornafuèlha** es ua division administrativa de Lengadòc, venguda simpla circonscripcion electorala en 2015, situada dens l'arrondiment de Tolosa, le departament de la Hauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Las 3 comunas son demoradas dens le canton dempèi 2015 e Tornafuèlha es ara le burèu centralizator. La lenga autoctòna es l'occitan gascon, dens sa varianta orientala.

**NB. Per rasons tecnicas, ua partida de las informacions de l'Infobox son las de la situacion d'abans 2015.**

## Composicion (abans e après 2015)

## Istòria
Le canton de Tornafuèlha se creèc peu decret deu 26 de heurèr de 1997 a partir deus cantons de Murèth, Tolosa-11 e Tolosa-12. Son territòri cambièc pas en 2015.

## Administracion (conselhèrs generaus e departamentaus)

## Nòtas e referéncias
Canton de Vrufuèlh

Le **canton de Vrufuèlh** es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, le departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, adara d'. Las 7 comunas son dempuèi 2015 dins le canton de Puègbonieu e son tanben de la Comunautat de comunas dels Costals (de las Costièras, dels Tuquets, etc) de Giron. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.

## Composicion

## Istòria
En 1801, quand le nombre dels cantons fosquèc demingat, le canton de Vrufuèlh fosquèc conservat e ganhèc la comuna de Granhaga, del canton de Montastruc e la Conselhièra . 
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, le canton de Vrufuèlh fosquèc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr de 2014 , en aplicacion de las leis del 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403) e passèc dins le canton de Puègbonieu.

## Geografia
Malgrat la proximitat de la granda vila, la populacion de certanas comunas aumenta pas e l'urbanizacion progrèssa pas. Le cas de Gaure es tipic. La comuna demòra a l'entorn de 500 abitants e a una densitat inferiora a 40 ab/km². Les recensaments d'aquí a 1999 mòstran una evolucion normala per una comuna de banlèga : doblament entre 1968 e 1999. Un lotejament al nòrd del borg correspond probablament a aquela epòca. Puèi tot s'arrèsta e una politica municipala de restriccion de la construccion es l'explicacion probabla. L'evolucion demografica d'una partida de las comunas de l'ancian canton de Vrufuèlh es comparabla (Bonrepaus Riquet, pendent las annadas 2010, Sent Marcèl e Paulèl, en baissa, Sent Pèire e La Valeta pendent las annadas 2010). La creissença demografica de Granhaga e de Vrufuèlh es normala per la banlèga tolosana.

## Nòtas e referéncias
Leberon (mitologia)

ligam=https://oc.wikipedia.org/wiki/Fichi%C3%A8r:Loup_garou.jpg|vinheta|Representacion d'un lop garon.
Un **lop garon** o **leberon** o **licantròp** es una creatura legendària d'origina europèa. Generalament, es un èsser uman que pòu se transformar parcialament ò totalament en lop. A l'origina, aquela transformacion èra entraïnada per una malediccion ò un rituau volontari. Per la seguida, d'autrei causas possiblas apareguèron coma la mordedura d'un lop ò d'un autre lop garon. La transformacion a sovent luòc de nuèch, especialament pendent lei periòdes de Luna plena. Aquelei creaturas son generalament consideradas coma marridas, dotadas d'una fòrça e d'una ferocitat gròssas e capablas de tuar mai d'una persona dins lo corrent d'una nuech.

En Lemosin e Peiregòrd, lo **leberon** es pas un lop, mas un òme qu'es estat condemnat a se vestir, la nuèch, d'una peu de lop que quita lo jorn. Per se desliurar d'aquela malediccion, deu sautar per dessús set (o nòu) clochiers de set (o nòu) paròfias diferentas. Si zo pòt pas far, demòra leberon. De còps, òm lo rencontra ad una caforcha. Se plai de lambar sus vòstras espatlas e de se far portar, e pèsa son fais, mas tua jamai lo monde. Es tanben possible de rencontrar de **leberonas**, es a dire de femnas condemnadas elas tanben a portar aquela peu de lop, mas son mens nombrosas que los òmes. Lo jorn, lo leberon escond sa peu darrier una peira dins la chaminèia. Es pas tròp clar si l'òm pòt la li prener ou non : d'unes dison que quò lo desliurarà, d'autres que quò es lo condemnar a tornar començar sa pena. Dau mesme biais, es pas tròp clar si l'òm deu lo nafrar o non. Los tesmonhatges reculhits per l'IEO Lemosin concòrdan pas, nimai çò que ne'n ditz per exemple l'escrivana Marcela Delpastre. D'autres escrivans en lenga lemosina ne'n an parlat : Antoineta Conhon (Antoinette Cougnoux) dins sos *Contes de las Monedièras*, Enric Delaja (Henri Delage) dins sas istòrias de *Jan Picatau de Sent-Barrancon.*
Baudufa

vinheta|Baudufa
Una **baudufa**, baudufla, boduflam **cibòt** o piroleta es un jòc cilindric, troncoconic o redon per la part superiòra e conic per la part inferiora, fach tradicionalament de fusta en forma de pera, amb una pichona marga, que se fa dançar en la contornejar amb una cordeta e la lançar sus tèrra. En grop se jòga tirant una baudufa de costat sus una autra per la far sortir o s'arrestar. Temps enrè los gojats fasián aquel joguet d'un agland migpartit, d'un bocin de rodet de fil o d'un bocin de fusta.

Pel cap mai prim a lo un bocinet de fèrre a la part inferiora de la baudufa, e qu'aquela bara sus el. Pel cap mai ample, una marga cilindrica, ont s'i enrotlla primièr la còrda.

Quand òm tira la baudufa, la còrda li fa prene un moment angular o movement de rotacion, que causa, la baudufa vira sus lo sieu ais (que va de la punta metallica fins al centre) que se manten vertical, fins que, siá per la pèrda de la impulsió, siá per las oscil·lacions que las irregularitats del tèrra, introdusisson en son virement, cavòta e pèrd çò que li rèsta d'impulsion en fregant per tèrra. La baudufa, se basa en lo meteis principi que lo giròscopi.

Los jòcs amb la baudufa pòdon èsser la far virar dins un espaci delimitat pels jogaires, o la far far cèrtas figuras, coma la prène e la far virar sus la man, o traire las baudufas dels autres jogaires de l'espaci limitat ont se jògue.
Plan de desplaçaments urbans

En França, un **plan de desplaçaments urbans** (**PDU**) es un document de planificacion definit als articles L.1214-1 e segons del còdi dels transpòrts que determina, dins l'encastre d'un perimetre de transpòrt urban (TPU), l'organizacion del transpòrt dels personas e dels merças, la circulacion e l'estacionament.

Totes los mòdes de transpòrts son concernits, ço que se tradusit per la mesa en plaça d'accions en favor dels mòdes de transpòrts alternatius a l'automobila : los transpòrts publics, las bicicletas o la marcha.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Perimetre de transpòrt urban
* Còdi dels transpòrts
* Transpòrt
Leberon (omonimia)

**Leberon** pòt designar:
***[[Leberon]]**, una region montanhosa de Provença.

*Lo **[[Leberon (mitologia)|leberon]]** o licantròp, una creatura mitologica mitat òme, mitat lop.
Flaunharda

alt=Flaugnarde plat préparé avant cuisson|vinheta|Flaunharda preparacion dau plat avant de faire còser
La **flauharda** es un desserv originari de Lemosin e Peiregòrd. Quò es una mena de flan qu'òm li apond lo mai sovent de las pomas, de las peras o de las prunas.

## Etimologia
Lo nom es derivat daus mots occitans *fleunhe*  e *flaunhard*, e designa quauquaren de mofle, qu'aflata lo gost. Aquel desserv se minja tanben en Auvernha.

## Recepta
Dins un boiradís d'uòus, de farina (farina de froment, mas autres còps de blat d'Espanha) de sucre e de lach, òm apond de las pomas reinetas copadas a bocins, o de las prunas qu'òm ne'n a dostat lo vòs. L'òm bota la flaunharda a còser en lo forn dins un plat (de terra o de veire especiau) generosament olhat de burre. En Peiregòrd l'i botan pas de la crema frescha.

## Vins que s'i maridan plan
Emb aqueu desserv òm perpausa generalament siá un vin liquorós coma lo vouvray, siá un vin blanc coma lo chablís, o enquera un vin que bulh coma lo vin de Champanha . Autres còps chas los paisans quò era mai que mai lo vin de la maison, de noah o de bacò.

## Cinèma
*Le Flan était presque parfait* (Lo Flan èra gaireben perfièch), un filme de Cécile Déroudille, surtit en 2008, es un documentari sus la transmission de las receptas de cosina, ente la realisatritz pausa de las  questions aus membres de sa familha e d'autras familhas, en particulier subre las receptas seguentas: la flaunharda, la polka, la dafina et la paella.

## Nòtas et referéncias


## De veire tanben

### Articles ligats

* Tarte aux pommes
* Cosina occitana

### Liams externes
Lo-fi

vinheta|Un estúdio minimalista ambe d'equipaments dels annadas 1980-1990.
**Lo-fi** o **low-fi** (abreviacion de *low fidelity*, « bassa fidelitat »), es una expression apareguda a la fin de las annadas 1980 als Estats Units per designar d'unes grops o musicaires underground adoptant de metòdes d'enregistrament primitius per produsir un son , volontàriament opausat a las sonoritats jutjadas aseptizadas d'unas musicas popularas. L'expression es l'antonim de hi-fi (abreviacion de *high-fidelity*, « de nauta fidelitat »).

## Nòtas e referéncias
Atlantisme

thumb|Extension de l'OTAN.

L’**atlantisme** es una doctrina politica que proclama l'existéncia d'una solidaritat de fons entre Euròpa e leis Estats Units d'America. Aquela solidaritat vendriá de l'istòria e dau poblament deis Estats Units, dei valors comunas partejadas (democracia e liberalisme) e l'existéncia d'enemics comuns (URSS durant la Guèrra Freja, islamisme dempuei leis atemptats de 2001). Pasmens, mai d'una persona denòncia una instrumentalizacion d'aquela idèa per leis Estatsunidencs per de dire de de gardar lo continent europèu dins son esfèra d'influéncia. 

## Liames intèrnes

* Estats Units d'America.
* Guèrra Freja.
* OTAN
* Union Europèa.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Barriu

Lo **barriu** (simbòl : bl ò bbl) es una unitat de mesura que contèn 157,4 l. S'utiliza mai que mai dins l'industria petroliera.

## Liames intèrnes

* Petròli.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Alinhament (Dungeons & Dragons)

L'alinhament dins lo jòc de ròtle *[[Dungeons & Dragons]]* es una classificacion somària de la moralitat e de l'estat d'esperit d'un personatge, dins lo but d'enriquir sa personalitat e, per extension, ajudar a son interpretacion.

## Introduccion

### Definicion de l'alinhament
L'alinhament representa la  o puslèu los trachs de caractèr d'un personatge. Òm destinguirà per aquò doas causas :

* la morala (axe del Ben e del Mau)
* l'etica (axe de la Lei e Caòs)

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* *[[Dungeons & Dragons]]*
* Alinhament (jòc de ròtle)
Appeasement

L’***Appeasement*** es lo nom donat a la politica menada dins leis ans 1930 per lo Reiaume Unit fàcia a l'Alemanha hitleriana, en particular per lo Premier Ministre Neville Chamberlain. Cercava a contentar lei revendicacions alemandas que pareissián legitimas (egalitat dei drechs, recampament deis Alemands dins un Estat unic) en esperant ansin amaisar l'expansionisme d'Adolf Hitler. Mau capitèt en desbocant sus leis acòrds de Munic (1938) e sus l'invasion de Polonha per la *Wehrmacht* en 1939.

## Liames intèrnes

* Acòrds de Munic.
* Neville Chamberlain.
* Adolf Hitler.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Zòna economica exclusiva

thumb|right|Carta dei zònas economicas exclusivas.

Una **zòna economica exclusiva** es una zòna maritima, instaurada per leis acòrds de Montego Bay (1982), ont un Estat costier exercís sei drechs sobeirans en matèria d'exploracion e d'usatges dei ressorsas. S'estend de la linha de basa dau litorau fins a 200 milas marins. En delà, se tròban leis aigas internacionalas.

## Liames intèrnes

* Drech internacionau.
* Drech maritim.
* Ocean.
* Mar.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Zollverein

Lo ***Zollverein*** èra una union doaniera creada en 1834 a l'entorn de Prússia. Lo desvolopament dei liames economics entre estats alemands èra supausat preparar l'unitat politica. Dins lei fachs, lo projècte permetèt subretot a Prússia de renfòrçar son influéncia en Alemanha e certanei membres, coma Saxònia, chausiguèron lo camp austrian durant la guèrra de 1866.

## Liames intèrnes

* Guèrra Austroprussiana.
* Prússia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias