Fortificacion

La **fortificacion** designa l'art militar de renfòrçar una posicion ò un luòc per d'obratges defensius per lo protegir d'una ataca enemiga. Per extension, lei **fortificacions** designan l'ensems deis obratges e dei bastiments destinats a la defensa militara d'un territòri.

Lei vestigis de fortificacion pus vièlhs descubèrts per leis arqueològs datan de la Preïstòria (esperon barrat). Èran probablament inicialament destinadas a la proteccion còntra la fauna fèra. Pasmens, l'aparicion dei premierei guèrras e lo desvolopament dei societats umanas sedentàrias aumentèron rapidament lo nivèu de complexitat dei fortificacions que venguèron d'infrastructuras majoras dei vilas anticas e medievalas. En parallèl, apareguèron de fortificacions pus leugieras utilizadas sus lo prat batalhier ò durant una campanha militara. L'aparicion de l'artilhariá e de la pouvera entraïnèron d'evolucions importantas dins la concepcion e de la bastida dei fortificacions que deguèron d'ara endavant faciar la poissança dei projectils deis armas de fuòc picant a sa basa. L'autor deis obratges defensius demeniguèt e l'utilizacion de trencadas se desvolopèt a l'entorn dei barris. L'introduccion d'obús explosius causèt d'evolucions novèlas ambé l'aparicion de construcions de betum armat. Dempuei lei doas guèrras mondialas, l'aumentacion de la mobilitat introduch per lo desvolopament dei veïculs militars, lo melhorament de la precision deis armas e l'aumentacion de la poissança de fuòc an fòrça demenit l'eficacitat dei fortificacions desvolopadas dempuei la fin dau sègle XIX (trencadas, casamatas, linhas de fortificacions...). Per exemple, lei Linhas Maginot ò Bar-Lev s'afondrèron rapidament en 1940 ò en 1973. Pasmens, maugrat aquel interès pus feble, lei fortificacions demoran fòrça utilizadas per leis armadas actualas car son totjorn un mejan de proteccion util e aisat de bastir.


File:Mycenae lion gate dsc06382.jpg|Portau dau barri de la vila grèga antica de Micenas (sègle XV avC).
File:Oppidum st blaise 3.JPG|Barris de l'esperon barrat de l'oppidum de Sant Blasi (sègle V avC).
File:Archeodrome Beaune 2.jpg|Fortificacions romanas dau sètge d'Alèsia (sègle I avC).
File:Hadrian's Wall west of Housesteads 3.jpg|Paret d'Adrian roman (sègle II avC).
File:Aurelian Wall 1.JPG|Barris de la Roma imperiala (sègle III).
File:Jinshangling2.jpg|Tor de la Granda Muralha de China (sègle III avC - sègle XVII).
File:Saint-Sylvain dAnjou.JPG|Castèu de fusta (sègle XI).
File:Szepescivertanlegi4.jpg|Castèu de Spis (sègles XI-XVII).
File:Panorama of Malbork Castle, part 4.jpg|Castèu de Malborg de l'Òrdre Teutònic (sègle XIII).
File:BrimstoneHill01.jpg|Fortalesa de Brimstone Hill (sègles XVII-XVIII).
File:Fortbourtange.jpg|Fòrt de Bourtange (sègle XVIII).
File:FortUxegney.jpg|Fòrt d'Uxegney (segonda mitat dau sègle XIX).
File:Douaumontfort.jpg|Fòrt de Douaumont (segonda mitat dau sègle XIX).
File:Aerial view Loos-Hulluch trench system July 1917.jpg|Ret de trencadas de la Premiera Guèrra Mondiala (annadas 1910).
File:Maginot6ix.jpg|Casamata de la Linha Maginot.
File:Westwall01.jpg|Obratges anticarris de la Linha Siegfried (annadas 1940).
File:Bar Lev line fort.jpg|Trencada de la Linha Bar-Lev (annadas 1970)
File:US Navy 101211-N-6436W-098 Active duty and reserve component Seabees assigned to Naval Mobile Construction Battalions 40, 18 and 26 secure and fort.jpg|Fortificacion d'una basa estatsunidenca d'Afganistan (annadas 2000).


## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias