Joan Baez

**Joan Baez** (nascuda **Joan Báez Chandos** lo 9 de genièr de 1941 a Staten Island, Nòva York) es una cantaira e musiciana nòrd-americana d'origina mexicana, del repertòri mai que tot popular e de pro bèla qualitat poetica sovent, lèumens fòrça engatjada e compromesa politicament, que pas jamai o quasi ne cambièt ela lo sieu biais de pensar e obrar, fidèla a las siás idèas e las siás causidas, tostemps.

A tengut, en lucha coratjosa e valenta per de causas justas e d'indenegabla valor umana (dreches civics dels afroamericans dels USA, oposicion non violenta mas caparruda e plan volontosa a la Guèrra de Vietnam, puèi a totas las accions bellicistas e imperialistas menadas pels sieus govèrns successius, d'al Golf arabopersic fins a Iraq o per li n'ajudar al pòble d'Iran, combat contra la pena capitala als EUA que n'es totjorn ailai un problèma crucial, recurrent, essencial (e ca), o dins l'encastre d'unes movements culturals rèireimportants del sègle XX (lo movement hippy bèl primièr..., Woodstock 1969 e ca), utiliza lo sieu art per menar en pel mond entièr lo sieu combat per lo melhorar, lo far mai frairal, mai solidari e pus uman.

Mescla amb las siás e tan plondas rasics anglosaxonas, una recerca contunhosa de l'autre, d'autrú, que ne cantèt quitament *[[Le Déserteur]]* d'en Boris Vian en francés, *[[Rossinyol que vas a França...]]*en catalan, *[[Te recuerdo Amanda]]* del màger cantaire chilen assassinat e mancopat per la junta de Pinochet, *[[Gracias a la vida]]* de na Violeta Parra, autra immensa cantaira del país d'en Salvador Allende, totas dins la lenga del sieu paire, o las *[[Bachianas Brasileiras]]* de n'Heitor Villa Lobos en portugués

... entre autres e molts exemples de la siá vertadièra universalitat.

Mai que non pas una simpla cantaira (n'i a tantas e tantas que çò ne pretendon èsser, en de badas, *in vain*...), es una cantatritz, una diva, la **[[Diva d'America tota]]** amai la de l'Umanitat drecha e digna e fièra fàcias a totes los (e Dieu ben se ne sap que son nombroses, ne groümejan que non sai...) que la se voldrián veire clinada e somesa... *surrendering!!*

Fòra etiquetas, malgrat totas las que li ne voldrián empegar los vailets e lacais del mercat internacional del disc (il cosidetto *show business*...), ni *rock'n roll* ni *folk* ni *pop* ni *country* (d'aqueles pretenduts *genres "musicals" * tant estequits e frustrants per l'artista complèta e totala que ne vòl a tot còst eissir...), e demercé la sola siá guitarra sovent, mas subretot la siá votz espectaclosa (3 octavas mai un *[[vibrato]]* excepcional), n'es na Joan Baez ***la*** cantairitz del sègle, coma tanben ne poguèron èsser, dins d'autres domenis de l'art del Cant bèl contemporanèu, na Maria Callas en opèra, o n'Om Kalsoum per tot lo mond arabomusulman amai Índia e plan en delai...

*A* ***[[true]]*** ***[[Lady]]***, *neither more nor less*... ediu

## La Vida

## Citacions

**** ***... [[We Shall Overcome!!]]***... 
*******[[Vencerem!!!]]**

... gaireben la siá ***devisa*** *per la vida*, que cantèt tantas vegadas, en pertot en pel mond entièr, la cançon omonima d'en Pete Seeger...

****** *[[Ne podètz ges causir cossí n'anatz morir nimai quora. Ne podètz decidir sonque cossí n'anatz viure.]]* 

## L'Òbra

### citacions

## Los Caps d'òbra

### citacions
## L'Engatjament politic

### citacions

******** *... [[La non-violéncia es un fracàs. Lo sol fracàs mai grand es la violéncia.]]*
************ *... [[Se n'es normal tuar, perqué alavetz n'a l'òm de s'anar entraïnar per aprene cossí far?]]*
************* *... [[L'accion es l'antidòt del desespèr.]]* 
************** *... [[Aguèri pas jamai d'opinion umila. S'avètz una opinion, perqué ne demorar umil sul sicut?]]*

## L'Alandament universal
### citacions
*** *[[La mena de relacion mai aisida per ieu es amb dètz mila personas.La pus dura es amb una sola.]]* 

## Influéncia e resson
### als Estats Units d'America
### endacòm mai
### citacions
## Citacions bis
**** * ... [[Luòga de n'èsser duras amb se-meteissas e d'ensajar de li far rampèu, las femnas deurián ensajar de li donar las lors qualitats melhoras als òmes, en tot li ne portar doçor, li n'aprene cossí plorar.]]*
****** ... [[O vos devètz ges saber mas al pus cap del desespèr, lai es un esclairòl blanc ont n'es l'òm gaireben aürós.]]* 

## Prèmis & guerdons
## Discografia (comentada)
* 
* 
### albums e discs (estudio o concèrts publics)

* *[[Joan Baez]]*: **[[Vanguard]]** (octobre de 1960)
* *[[Joan Baez, Vol.2]]*: Vanguard (setembre de 1961)
* ***[[Joan Baez in Concert]]***: Vanguard (setembre de 1962)
** *[[Pretty Boy Floyd]]* d'en Woody Guthrie... e ca
* ***[[Joan Baez in Concert, Part 2]]***: Vanguard (novembre de 1963)
* *[[Joan Baez/5]]*: Vanguard (octobre de 1964)
**... Lai ne canta, d'un biais excepcional, las ***[[Bachianas Brasileiras]]*** de n' Heitor Villa Lobos amai 
****[[I Still Miss Someone]]* d'en Johnny Cash e 
**** Lord Byron...: *[[So We'll Go No More A-Roving]]*... e ca

* ***[[Joan Baez in San Francisco (recorded 1958)]]***: Fantasy (1964... enregistrat en 1958)
* ***[[Farewell, Angelina]]***: Vanguard (octobre de 1965)
**Lai ne cantèt 
***en Léo Ferré...: *[[Pauvre Rutebeuf]]*... 
*****[[Where Are All the Flowers Gone?]]* d'en Pete Seeger... 
******[[Ranger's Command]]* d'en Woodie Guthrie amai 
******of course!* la remirabla cançon 
**********[[Farewell, Angelina]]*** 
....... una de las melhoras que li trobèt pas jamai en Dylan... e ca
* ***[[Noël]]***: Vanguard (octobre de 1965)
** un joièl, una jòia... un Nadal immens!!!
* *[[Joan]]*: Vanguard (agost de 1967)
**çai ne canta 
****en Jacques Brel...: *[[La colombe ...The Dove]]* 
***** *[[Eleanor Rigby]]* d'en John Lennon e'n Paul McCartney amai ******
n'Edgar Allan Poe...: *[[Annabel Lee]]* *******
e'n Paul Simon...: *[[The Dangling Conversation]]* e ca
* ***[[Live in Italy]]***: Vanguard (setembre de 1967)
* ******, Vanguard (junh de 1968):

 

# *[[Old Welsh Song]]*(**[[Henry Treece]]**)
# *[[I Saw the Vision of Armies]]*(**[[Walt Whitman]]**)
# *[[Minister of War]]*(**[[Arthur Whaley]]**)
# *[[Song In the Blood]]*(Lawrence Ferlinghetti /**[[ Jacques Prévert]])**)
# *[[Casida of the Lament]]*(**[[J.L. Gili]] / **Federico García Lorca**)
# ''[[Of the Dark Past]]''(**James Joyce**)
# ''[[London]]''(**William Blake**)
# ''[[In Guernica]]''(**Norman Rosten**)
# ''[[Who Murdered the Minutes]]''(**Henry Treece**)
# ''[[Oh, Little Child]]''(**Henry Treece**)
# ''[[No Man Is an Island]]''(**John Donne**)
# ''[[Portrait of the Artist As a Young Man]]''(**James Joyce**)
# ''[[All the Pretty Little Horses]]''(**tradicional**)
# ''[[Childhood III]]''(**Arthur Rimbaud** / [[Louis Varese]])
# ''[[The Magic Wood]]''(**Henry Treece**)
# ''[[Poems from the Japanese]]''(**Kenneth Rexroth**)
# ''[[Colours]]''([[P. Levi]], [[R. Milner Gulland]], **Yevgeny Yevtushenko**)
# ''[[All in green went my love riding]]''(**E.E. Cummings**)
# ''[[Gacela of the Dark Death]]''(**Federico García Lorca** / [[Stephen Spender]])
# ''[[The Parable of the Old Man and the Young]]''(**Wilfred Owen**)
# ''[[Evil]]''([[N. Cameron]] / **Arthur Rimbaud**)
# ''[[Epitaph for a Poet]]''(**Countee Cullen**)
# ''[[Old Welsh Song]]''(**Henry Treece**)... Un album d'un nivèl artistic e poetic excepcional, e ''sonque'' 3 "''estelonas''" per la "''critic(alh)a''" estatsuniana... ''no more comment!!''
* ***[[Any Day Now]]***, album doble, Vanguard (decembre de 1968):


# ''[[Love Minus Zero / No Limit]]''
# ''[[North Country Blues]]''
# ''[[You Ain't Goin' Nowhere]]''
# ''[[Drifter's Escape]]''
# ''[[I Pity the Poor Immigrant]]''
# ''[[Tears of Rage]]''
# ''[[Sad Eyed Lady of the Lowlands]]''
# ''[[Love Is Just a Four-Letter Word]]''
# ''[[I Dreamed I Saw St. Augustine]]''
# ''[[The Walls of Redwing]]''
# ''[[Dear Landlord]]''
# ''[[One Too Many Mornings]]''
# ''[[I Shall Be Released]]''
# ''[[Boots of Spanish Leather]]''
# ''[[Walkin' Down the Line]]''
# ''[[Restless Farewell]]''... totas cançons escrichas per en [[Bob Dylan]]
* ''[[David's Album]]'', Vanguard (junh de 1969)
* ***[[One Day at a Time]]***, Vanguard (març de 1970)
# ***[[Sweet Sir Galahad]]*** (**Joan Baez**)(3' 43)
# ''[[No expectations]]''(**Mick Jagger**, **Keith Richards**)(3' 47)
# ''[[Long Black Veil]]''(**Marijohn Wilkin**, **Danny Hill**)(3' 24)
# ''[[Ghetto]]''([[H. Banks]], [[B. Bramlett]], [[B. Cruthcer]])(4' 33)
# ''[[Carry It On]]''(**Pete Seeger**, [[Gil Turner]])(2' 22)
# ''[[Take Me Back to the Sweet Sunny South]]''(**tradicional**, cantat en duet amb [[Jeffrey Shurtleff]])(2' 47)
# ''[[Seven Brudges Rioad]]''(**Steve Young**, cantat en duet amb [[Jeffrey Shurtleff]](3' 42)
# ''[[Jolie Blonde]]''(**tradicional**)(2' 00)
# ***[[Joe Hill]]***(**Alfred Hayes**, **Earl Robinson**)(3' 25)
# ***[[A Song for David]]***(**Joan Baez**)(4' 57)
# ***[[I Live One Day at a Time]]***(**Willie Nelson**), cantat en duet amb [[Jeffrey Shurtleff]](3' 31)
* ***[[Blessed Are...]]***, album doble, Vanguard (agost de 1971)
**çai ''[[Let It Be]]'' d'en [[John Lennon]] e'n [[Paul McCartney]] e ''[[The Salt of the Earth]]'' d'en [[Mick Jagger]]... e ca 
* ''[[Carry It On]]'', Vanguard (decembre de 1971)
**... ***[[Suzanne]]***... en [[Leonard Cohen]]... e ca
* ''[[Come from the Shadows]]'', **A&M** (abril de 1972)
**... ''[[Imagine]]''... en [[John Lennon]] e ca
* ''[[Where Are You Now, My Son?]]'', A&M (març de 1973)
* ***[[Gracias a la vida]]***, A&M (julhet de 1974)
* 


# ***[[Gracias a la vida]]*** (Mercés a la vida) (***[[Violeta Parra]]***)
# ***[[LLego con tres heridas]]*** (Amb tres nafras ne veni) ( poèma de ***[[Miguel Hernández]]***, mes en musica per **Joan Manuel Serrat** )
# ''[[La llorona]]'' (La ploricosa) (**tradicional**)
# ''[[El preso número nueve]]''(Lo preisonièr numèro nòu)(**H. Cantoral**)
# ***[[Guantanamera]]*** (Guantanamera)(***[[José Martí]]***, adaptat per [[H. Angulo]] e **Pete Seeger**)
# ***[[Te recuerdo Amanda]]***(Te remembri Amanda)(***[[Victor Jara]]***)
# ''[[Dida]]''(Dida)(**Joan Báez**)
# ***[[Cucurrucucú paloma]]***(**T. Méndez**)
# ''[[Paso río]]''(Un riu me passi)(**tradicional**)
# ***[[El rossinyol]]***(Lo rossinhòl)(***[[tradicional catalan]]***)
# ***[[Las madres cansadas]]***(Las maires alassadas)(**Joan Báez**)
# ***[[No nos moverán]]***(Pas jamai nos ne caçaràn)(**tradicional**)
# ''[[Esquinazo del guerrillero]]''(Escampeta del guerrillero)(**F. Alegría**, **R. Alarcón**)... D'un album remirable, notat ''sonque'' 3 " ''estelonas'' " pels " ''professionals'' " estatsunians de la musica... ''¡¡ huelgan los comentarios!!''
* ''[[Diamonds & Rust]]'', A&M (abril de 1975)
* ''[[From Every Stage]]'', album doble, A&M (febrièr de 1976)
* ''[[Gulf Winds]]'', A&M (novembre de 1976)
* ''[[Blowin' Away]]'', [[CBS]] (julhet de 1977)
* ''[[Honest Lullaby]]'', CBS (abril de 1979)
* ***[[Live - Europe '83]]***, [[Gamma]](genièr de 1984)
**... ''[[Et prendre un enfant]]'' de n' [[Yves Duteil]] amai''[[A tous les enfants]]'' d'en [[Boris Vian]] e ''[[No Woman No Cry]]'' d'en [[Bob Marley]]... amai susquetot lo cap d'òbra màger d'en [[Bob Dylan]]: ***[[A Hard Rain's A-Gonna Fall]]***e ca 
* ''[[Recently]]'', [[Gold Castle]](julhet de 1987)
* ''[[Dialmonds & Rust in the Bullring]]'', Gold Castle(decembre de 1988)
* ''[[Speaking of Dreams]]'', Gold Castle(novembre de 1989)
* ''[[Play Me Backwards]]'', [[Virgin]](octobre de 1992)
* ''[[Ring Them Bells]]'', [[Guardian]](agost de 1995)
* ''[[Gone from Danger]]'', Guardian(setembre de 1997)
* ''[[Dark Chords on a Big Guitar]]'', [[Koch]](octobre de 2003)
* ''[[Bowery Songs]]'', [[Proper Records]](setembre de 2995)
* ***[[Ring Them Bells]]***, ressortida en disc doble, Proper Records (febrièr de 2007)
* ''[[Day After Tomorrow]]'', Proper Records(setembre de 2008)

===Compilacions===
# ***[[Folksingers 'Round Harvard Square]]*** ([[1959]])... ''lo sieu tot primièr disc''
# ''[[Portrait of Joan Baez]]'' (1967) (Reialme unit)
# ***[[The First Ten Years]]***, Vanguard(novembre de 1970)
# ''[[The Joan Baez Ballad Book]]'', Vanguard (1972)
# **', Vanguard (1973)
# *[[The Contemporary Ballad Book]]*, Vanguard (1974)
# ***[[The Joan Baez Lovesong Album]]***, Vanguard (1976)
# ***[[Best of Joan C. Baez]]***, A&M (1977)
# *[[The Joan Baez Country Music Album]]* (1979)
# ***[[Joan Baez: Classics]]***, A&M(1986)
# ***[[Brothers in Arms]]***, Gold Castle (1991)
# *[[No Woman No Cry]]*, Laserlight (febrièr de 1992)
# ***[[Rare, Live & Classic]]***, cofret, Vanguard (1993)
# *[[Greatest Hits]]*, A&M (1996)
# ***[[Joan Baez Live at Newport]]***, Vanguard (1996)
# ***[[Vanguard Sessions: Baez sings Dylan]]*** , Vanguard (1998)
# ***[[Best of Joan Baez: The Millennium Collection]]***, A&M / Universal (1999)
# ***[[The Complete A&M Recordings]]*** , Universal / A&M (2003)

## Bibliografia
*   
### òbras de Joan Baez
* Joan Baez: ***Daybreak - An Intimate Journal***, Nòva York, 1968... (Ne foguèt fach traduccion francesa titolada *Le lever du jour*, edicions Stock, 1968) (en anglés)
* Joan Baez: ***And a Voice to Sing With: A Memoir***, Summit Books, id 1987... (idem titolada *Et une voix pour chanter: mémoires*, Presses de la renaissance, 1988) (id)
e ca
### a l'entorn de l'artista e la dòna
* Wolfgang Biederstädt: *Joan Baez*, Fischer Verlag, Francfort, 1987(en alemand)
* Jeffrey Heller: *Joan Baez: Singer With a Cause*, Children's Press, 1991(en anglés)
* Charles J. Fuss: *Joan Baez: A Bio-Bibliography*, Greenwood Press, Westport, Connecticut, 1996(id)
* Maritza Romero: *Joan Baez: Folk Singer for Peace*, Powerkids Books, 1998(id)
* Hedda Garza: *Joan Baez*, Chelsea House Publications, 1999(id)
* David Hajdu: *Positively 4th Street. The Lives and Times of Joan Baez, Bob Dylan, Mimi Baez Fariña And Richard Fariña*, Farrar, Strauss & Giroux, Nòva York, 2001 (id)
* Markus Jaeger: *Joan Baez and the Issue of Vietnam*, Àustria, 2006(id)

e ca

## Filmografia
* 
### "'' actritz ''"
* James Coyne: ***[[Carry It On]]***, documentari (b&n / 80'), amb *[[Joan Baez...|Joan Baez]]* & *[[David Harris]]*, USA 1970

* Michael Wadleigh: ***[[Woodstock]]***, documentari (c / *entre* 184' & 228', *segon los païses*...), amb *[[Joan Baez...|Joan Baez]]* & *un santfum d'artistas mai*..., USA 1970
### autras collaboracions
* Giuliano Montaldo: *[[Sacco e Vanzetti]]*, drama politic (b&n/c / 120'), musica e cançons d' Ennio Morricone & Joan Baez, Itàlia-França 1971

## Documents audiovisuals
## Ligams extèrnes
** 

*  ''Sit oficial'' na Joan Baez
*  Joan Baez ''en Euròpa''
*  de las cançons de Joan Baez

## Ligams videografics

* 

*  Joan Baez&nbsp;— It Ain't Me, Babe (''en public 1965'')
*  de'' na Joan Baez ''amb l'ambaissador de la Joventut per la Patz''
** ''+ de 680 videos'' de o sus na Joan Baez sus YouTube... vertadièr *portal videografic* alandat subre las siás cançons o la siá vida... & tot parièr possibilitat d'accès dirècte a la siá ràdio... Un santfum de causas, documents, entrevistas e ca, per descubrir... 

En dintrar *Joan Baez* dins lo lor sistèma de recèrca...

## Nòtas & referéncias