Raid militar

[thumb|right|Destruccion d'un depaus de municions per de [comandòs britanics durant una incursion en Norvègia en decembre de 1941.]]

Un **raid** (var. **rèid**) ò una **incursion** es una operacion militara rapida e prefondor a l'interior d'un dispositiu enemic destinada a ocupar una zòna ò a destrurre un objectiu important. Es una tactica fòrça anciana, probablament anteriora a l'aparicion de l'escritura, qu'es generalament menada per de tropas leugieras e mobilas. En despiech de son caractèr ancian, es totjorn fòrça utilizada dins la guèrra modèrna.

## Istòria

Lo raid es una accion militara fòrça anciana car son existéncia es ben atestada dins lo quadre de la guèrra tribala. D'efiech, per una tribü, un raid es una accion leugiera e rapida que permet de pilhar de ressorsas ò de capturar de presoniers e de s'entornar sus son territòri per esperar la reaccion de l'adversari (repòsta, negociacions...). Aqueu tipe d'accion perdiguèt pas son interès amb l'aparicion de la guèrra entre Estats. D'incursions son donc atestadas de l'Antiquitat Auta ai guèrras pus recentas. La cavalariá n'es l'arma principala gràcias a sa mobilitat mai, de còps, s'obsèrvan de raids menats a partir d'una flòta. D'especialistas d'aquelei tacticas foguèron lei pòbles nomadas de l'estèpa eurasiatica per lei raids de cavaliers e lei Vikings per lei raids navaus.

## Caracteristicas e interès

### Principis generaus

Un raid es una accion ofensiva menada dins la prefondor d'un dispositiu enemic per una fòrça que dèu agir soleta, sensa sostèn de tropas amigas e pendent una durada significativa. Sa mission es generalament d'ocupar una zòna importanta, de destrurre d'objectius militars aguent un interès operacionau important, pilhar lo territòri enemic, capturar de presoniers, obtenir d'informacions ò netralizar una personalitat enemiga. Per aquò, la fòrça encargada de menar lo raid dèu respectar plusors condicions :
* èsser autonòma per reagir rapidament. Aquò significa que lo cap de la fòrça que mena l'incursion dèu èsser lo cap d'aquela fòrça. Dèu pas esperar d'òrdres suplementaris de son superior en defòra dei consinhas inicialas depintant sa mission. En revènge, segon la situacion, pòu assaiar de se coordenar amb lo rèsta dei fòrças amigas.
* dispausar dei mejans adaptats a sa mission. Per exemple, per una incursion dirigida còntra d'objectius de destrurre (centres de comandament, centres logistics, pònts...), la mobilitat e la poissança de fuòc es de privilegiar amb l'utilizacion d'unitats de cavalariá. Au contrari, per un raid encargat de prendre e de tenir una posicion, es preferible d'aver d'unitats defensivas (infantariá, engèni, artilhariá...).
* aver d'opcions per tornar integrar lo dispositiu amic a la fin de l'incursion. Per exemple, es possible d'organizar un dispositiu de recuperacion.
En mai d'aquò, lo cap militar aguent decidit l'organizacion dau raid dèu acceptar un certan nivèu de risc car la fòrça serà isolat en territòri enemic e en inferioritat numerica. Lo cap comandant l'operacion dèu tanben acceptar un certan nivèu de risc per gardar e esplechar l'iniciativa. D'efiech, d'un biais generau, un raid capita se garda sa libertat d'accion.

### Reaccions possiblas dau defensor

D'un biais generau, un raid es menat per una fòrça reducha e leugiera. Una defensa eficaça còntra aqueu tipe d'accion es donc d'encrocar la fòrça que mena lo raid dins un combat defensiu. Aquò permet de redurre ò de suprimir sa libertat d'accion e de reünir lei mejans necessaris a sa destruccion. En certanei cas, un raid es destinat a prendre e tenir una posicion per preparar una ofensiva pus importanta. Dins aqueu cas, pòu èsser util de gardar una fòrça reducha per susvelhar l'incursion e de concentrar sei defensas còntra lo gròs dei tropas. Per exemple, foguèt la reaccion deis Alemands durant l'Operacion Market Garden (setembre de 1944). Isolèron lei tropas aeroportadas britanicas largadas dins la region d'Arnhem per i conquistar plusors pònts e bloquèron l'ataca dau XXX còrs blindat britanic que deviá passar per aquelei pònts.

## Exemples istorics

### Lo raid de Grierson

Lo raid de Grierson es una incursion menada dau 17 d'abriu au 2 de mai de 1863 durant la Guèrra de Secession per sostenir l'ataca de l'armada federala comandada per lo generau Ulysses S. Grant còntra la vila de Vicksburg defenduda per lei tropas dau generau John C. Pemberton. Aquela campanha èra dirigida còntra un ponch estrategic de la Confederacion e sa presa lo 4 de julhet de 1863, foguèt una victòria fòrça importanta per lo Nòrd. La bregada dau coronèu Benjamin Grierson ( òmes) foguèt encargada de menar una incursion dins lo territòri sudista per i trebolar l'organizacion de la defensa.

Grierson comencèt son ataca lo 17 d'abriu a partir de la region de Memphis en Tennessee. Lo 19, ataquèt per suspresa de pòstes d'observacion sudistas. I capturèt quauquei desenaus d'òmes e preparèt una finta. Prenguèt de mesuras per organizar una retirada vèrs lo nòrd amb sei presoniers. Pasmens, solament un regiment assegurèt aquela mission. Amb lei dos autrei regiments de sa bregada (950 òmes), Grierson se dirigiguèt vèrs lo sud. Aquò susprenguèt lei sudistas que perdiguèron una jornada avans de començar la perseguida.

Fins au 2 de mai, la bregada Grierson destruguèt de camins de fèrre, d'entrepaus confederats, de pònts e menacèt l'avitalhament de l'armada destinada a secorrir lei fòrças de John C. Pemberton que foguèron pauc a cha pauc blocadas e assetjadas dins Vicksburg. De destacaments mandats dins totei lei direccions per desorientar mai la reaccion sudista e, finalament,  òmes foguèron mobilizats per assaiar d'arrestar lo raid nordista. Pasmens, Grierson capitèt d'arribar a Baton Rouge onte lei fòrças nordistas ocupant la Nòva Orleans avián establit un dispositiu de recuelh. Aviá solament perdut 19 òmes (dont 5 malauts abandonats).

### Lo raid de Dieppe

Lo raid de Dieppe es un exemple de raid mancat. Se debanèt lo 19 d'aost de 1942 e veguèt una fòrça aliada de  òmes, principalament de Canadencs, atacar lo pòrt de Dieppe qu'èra protegit per una garnison de  òmes. L'objectiu de la mission èra pas clar : testar lei defensas alemandas, prendre e destrurre leis installacions portuàrias, sasir de maquinas de criptar Enigma e mostrar lo sostèn deis Aliats a l'URSS. Un important sostèn aerian e navau èra previst (67 escadrilhas e 8 destroièrs). Pasmens, lo comandament èra tròp diluït en causa d'una multiplicacion dei ponchs de desbarcament e de la preséncia de fòrças terrèstras, aerianas e navalas importantas. Tanben, la soliditat dei defensas alemandas èra pas estada detectada.

Lo desbarcament se turtèt donc rapidament a de fuòcs intens e murtriers de part dei defensors e la dispersion deis asalhidors limitèt sa fòrça ofensiva. Après quatre oras de combat, la revirada de l'ataca es quasi totala. La retirada de la fòrça blocada dins lei combats foguèt pas simpla. Lei destroièrs e l'aviacion assaièron de formar un dispositiu de recuelh per permetre lo rembarcament dei fòrças terrèstras mai se turtèron a la defensa antiaeriana e a la persisténcia dei tirs alemands (106 avions e 1 destroièr perduts). Ansin, solament un tèrç dei fantassins foguèt recuperat siá una pèrda d'aperaquí  òmes. De son caire, leis Alemands perdiguèron 591 òmes e 48 avions durant la batalha.

## Annèxas

### Liames intèrnes

* Cavalariá.
* Guèrra.
* Tactica militara.

### Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** René Abautret, *Dieppe, le sacrifice des Canadiens*, Éditions Robert Laffont, 1969.
* **[[anglés|(en)]]** Tom Laliki, *Grierson's Raid: A Daring Cavalry Strike Through the Heart of the Confederacy*, Farrar, Straus and Giroux, 2004.
* **[[francés|(fr)]]** Yann Mahe, « Opération Market-Garden, la dernière victoire du Reich à l'Ouest », *Ligne de Front*, Éditions Caraktère, n° 18,‎ julhet de 2009.
* **[[francés|(fr)]]** Michel Yakovleff, *Tactique théorique*, 3 edicion, Economica, 2016.

### Nòtas e referéncias