open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sodomia

La **sodomia** qu'ei ua practica sexuau qui consisteish en ua penetracion de l'anus deu o de la partenària, generaument dab lo penís o dab l'ajuda d'un gadamassí (objècte qui representa un fallus). 

## Etimologia

Lo tèrmi *sodomia* que vien deu nom de la vila de Sodòma qui, segon la Bíblia, estó destrusida per Diu après qui los sons abitants avón temptat de violar dus anjos de Diu refugiats en çò de Lòt, lo nebot d'Abraham.

Per aquò, dens aqueth episòdi, la sodomia tau com se defeneish a l'òra d'ara, n'ei pas mentavuda D'après lo contèxte totun e las autas referéncias au pecat de Sodòma dens la Bíblia, lo passatge aqueth que s'a meilèu a interpretar com un mancament au dever d'ospitalitat, qui èra hèra important dens l'Orient Pròche ancian. L'interpretacion en tèrmis de sodomia o d'omosexualitat que sembla que comencè d'aparéisher dens los escriuts apocaliptics judius tardius e los judius ellenizats deu començament deu IIau sègle.

## Practica
Contràriament a la vulva e a la vagina, l'anus e lo rèctum ne secrètan pas nada lubrificacion naturau qui posca har mei aisit lo rapòrt sexuau.

La shaliva qu'ei sufisenta com lubrificant e lo risc de lesions de la mucosas anaus, qui son fragilas, qu'ei mendre, mes que vau mei utilizar un lubrificant artificiau o un preservatiu lubrificant. Totun, ad aqueste tanben que cau passar lubrificant se los movements e s'esperlongan. Quauque còp, que s'i utilizava en generau vaselina, mes que fragiliza los preservatius e qu'ei de mau lavar. Per'mor d'aquò au dia de uei que s'i utiliza meilèu lubrificants intimes hèits dab aiga o dab silicòna.

## Nòtas
Gadamissí

Un **gadamissí** (*dildo* en anglés, *godemichet* en francés) qu'ei un joguet sexuau destinat a procurar las sensacions balhadas per un fallus, dens la masturbacion o dens ua relacion sexuau.

## Nòtas
Julio de Caro

**Julio de Caro** (Buenos Aires, l'11 de noveme de 1899 - Mar del Plata, l'11 de març de 1980) que ho un violonista, cap d'orquèstra e compositor argentin de tango.

## Ligam extèrne
*http://www.youtube.com/watch?v=xh8vZaLEHxM&feature=relatedJulio de Caro vielh evòcan lo tango *Nostalgias* e lo son vriulon de Stroh emblematic dab imatges d'archiu sons dab la soa orquèstra tipica de tango.
Accademia Nazionale di Santa Cecilia

**Modificacion de Accademia nazionale di Santa Cecilia** qu'ei ua de las mei ancianas e mei prestigiosa institucion academica musicau au monde puish que ho fondada en 1585 per la bula *Ratione congruit* deu Papa Sixte V.

Que compte dab ua setantea de membres academic efectius, un trinteat de membres academics onoraris, ua orquèstra e un còr sinfonics e un musèu (Museo degli strumenti musicali dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia).

## Membres academics efectius
Claudio Abbado, Salvatore Accardo, Felix Ayo, Bruno Bartoletti, Cecilia Bartoli, Domenico Bartolucci, Alberto Basso, Giorgio Battistelli, Piero Bellugi, Giulio Bertola, Massimo Bogianckino, Rodolfo Bonucci, Mario Bortolotto, Mario Brunello, Sylvano Bussotti, Bruno Cagli, Michele Campanella, Bruno Canino, Giacinto Caramia, Giovanni Carli Ballola, Aldo Ceccato, Riccardo Chailly, Aldo Clementi, Azio Corghi, Matteo D'Amico, Dario De Rosa, Claudio Desderi, Roberto De Simone, Piero Farulli, Ivan Fedele, Giorgio Ferrari, Gabriele Ferro, Rocco Filippini, Mirella Freni, Daniele Gatti, Gianluigi Gelmetti, Bruno Giuranna,Piero Guarino, Lina Lama, Giacomo Manzoni, Carlo Marinelli, Gian Carlo Menotti, Ennio Morricone, Riccardo Muti, Magda Olivero, Marcello Panni, Antonio Pappano, Elisa Pegreffi, Sergio Perticaroli, Giorgio Pestelli, Franco Petracchi, Maurizio Pollini, Giuseppe Prencipe, Quirino Principe, Irma Ravinale, Franco Rossi, Salvatore Sciarrino, Renata Scotto, Franco Serpa, Angelo Stefanato, Luigi Ferdinando Tagliavini, Maria Tipo, Armando Trovajoli, Guido Turchi, Uto Ughi, Fabio Vacchi, Roman Vlad, Emilia Zanetti, Renato Zanettovich, Agostino Ziino.

## Membres academics onoraris
Martha Argerich, Vladimir Ashkenazy, Daniel Barenboim, Pierre Boulez, Elliott Carter, Myung-Whun Chung, Aldo Ciccolini, Placido Domingo, Henri Dutilleux, Dietrich Fischer-Dieskau, Valery Gergiev, Philip Gossett, Hans Werner Henze, Gyorgy Kurtág, Gustav Leonhardt, Friedrich Lippmann, Lorin Maazel, Peter Maxwell Davies, Zubin Mehta, Seiji Ozawa, Luis de Pablo, Arvo Pärt, Krzysztof Penderecki, Itzhak Perlman, Georges Prêtre, Wolfgang Sawallisch.

## Ligam extèrne
* Accademia Nazionale di Santa Cecilia Site oficiau
Pèire Ròda

**Pèire Ròda** o **Jacme Pèire Josèp Ròda** (en francés : *Jacques Pierre Joseph Rode* - Bordèu, lo 16 de heurèr de 1774 - castèth de Borbon, Damasan, Guiana, lo 25 de noveme de 1830) que ho un violonista, un pedagòg deu vriulon e un compositor occitan. Que ho un deus fondators deu Conservatòri de París.

Vadut a Bordèu, que viatgè a París aus 13 ans on Giovanni Battista Viotti e decidí de'u se préner com eslhève a gratis.

Amassa dab Pierre Baillot e Rodolphe Kreutzer, que fondè lo Conservatòri de París e atau çò qu'òm apera l'Escòla francesa deu vriulon en tot adobar dab son dus collègas lo metòde deu conservatòri.

Que ho solista de Napoleon e que trauquè l'Euròpa sancèra. Ludwig van Beethoven que'u vodè la soa darrèra sonata entau vriulon.

## Ligam extèrne
*http://imslp.org/wiki/Category:Rode,_Pierre particions de Ròda libras de cap dret suu site de l'International Music Score Library Project
Plaça Wilson

La **plaça Wilson** es situada a la dintrada èst del centre de la vila de Tolosa, Occitània. Aicí meteis Simon de Montfòrt rescontrèt los cònsols tre lo sètge de 1216 (la plaça èra un prat fòra dels barris). L'aparéncia arquitecturala actuala data de 1806 (acabada en 1830). Al centre d'aquesta plaça redonda se tròba lo Jardin Pèire Godolin (poèta occitan).
Es una plaça fòrça animada mercé a sos cafès, restaurants e cinèmas.
Plaça Godolin

thumb|200px

La **plaça [[Pèire Godolin]]** es un jardin redond que se troba al centre de la plaça Wilson.
Andana de Barcelona

L’**andana de [[Barcelona]]** (en francés *allée de Barcelone*) es parallèla al canal de Brienne sus sa riba drecha en tota sa longor, e a la Passejada de Brienne sus l'autra riba.
Pierre Baillot

**Pierre Baillot** (Passy, lo 1 d'octobre de 1771 - París, lo 15 de seteme de 1842) que ho un violonista, compositor e pedagòg deu vriulon francés. 

Orfanin de pair aus 12 ans, que ho mandat a París per apregondir la soa tecnica deu vriulon. Que ho eslhève de Giovanni Battista Viotti. 

Qu'ei, amassa dab Rodolphe Kreutzer e Pèire Ròda un fondator deu Conservatòri de París e de l'escòla francesa deu vriulon e tanben un redactor deu metòde de vriulon oficiau deu conservatòri.
Henri Vieuxtemps

**Henri François Joseph Vieuxtemps ** (Verviers, lo 17 de heurèr de 1820 - Mustapha, Argeria, lo 6 de junh de 1881) que ho un compositor e un violonista bèlga valon.
Amor non partatjat

L**'amor non partatjat** qu'ei un amor non recipròc, qu'ei a díser l'amor d'ua persona entà un aute individú qui n'a pas los medishs sentiments. Que pòt estar l'encausa de destrobles taus com un estat de depression, de maishanta estima de si, d'anxietat, e cambiaments bruscs d'umor com passatges brutaus de la depression a l'euforia.

Qu'ei un tèma universau dens la literatura.

## Fisiopatologia

L'amor non partatjat que pòt miar tà comportaments obsessionaus e mei qu'aquò agressiu entà l'objècte deu desir. Aqueth tipe de deriva que pòt miar lo subjècte tà comportaments considerats com estant de "pervèrs", com la susvelhança o mei qu'aquò lo secutament de l'objècte deu desir.

Dens la comunitat de la seduccion que's qualifica las personas qui's tròban en aqueth tipe de situacions de ''Average Frustrated Chump'' (o *AFC*); que son presentadas com personas dab ua experiéncia amorosa e sexuau febla e autanplan inexistenta.

## Literatura

Lo nombre d'òbras de literatura qui tractan lo tèma de l'amor non partatjat qu'ei immens. A l'Edat Mejana, qu'estó un tèma màger de la lirica trobadorenca. Dens la dralha deus trobadors que's plaça l'amor deu poèta italian Dante entà Beatrice Portinari, dab qui ne parlè pas que dus còps dens la soa vita, lo prumèr còp com èra l'atge de nau ans e era ueit, e qui com personatge apareish dab un ròtle màger dens la soa òbra, totun com un aute deus màgers poètas italians de l'Edat Mejana, Petrarca, dab Laura de Sada, qui inspirè au poèta màger la soa òbra capitau, lo Canzionere.

La tematica de l'amor non partatjat qu'inspirè tanben lo poèta latin Catul e escrivans coneishuts de l'edat modèrna e contemporanèa, com Cervantes, Shakespeare, Goethe, e au dia de uei qu'ei hèra presenta dens la cançons de "varietats", de rock, o d'autes estilles musicaus.

## Nòtas
Pierre Seel

**Pierre Seel** (nascut lo 16 d'agost de 1923 a Haguenau, mòrt lo 25 de novembre de 2005 a Tolosa, enterrat a Bram), es la unenca persona omosexuala francesa que testimonièt dobertament de sa deportacion durant la Segonda Guèrra Mondiala per causa d'omosexualitat.

Jean-Luc Moudenc consol de Tolosa inaugurèt la Carrièra Pierre Seel lo 25 de febrièr de 2008 al Pòrt de Sant Salvador.
Paavo Lipponen

**Paavo Tapio Lipponen** (n. 1941) mèstre en sciéncias politicas, foguèt primièr ministre de Finlàndia entre 1995 e 2003.
Festenal Occitània

L'Institut d'Estudis Occitans de Nauta Garona (IEO 31) organiza cada an lo **Festenal Occitània** amb un seissantenat de pertenaris, pendent tot lo mes d'octobre, a Tolosa e dins sa region.
Lo Festenal Occitània, creat en 2000, a per tematica màger dempuèi 2002 «Los Orients d’Occitània ». Càmbia a partir de 2008, per se dobrir sus "l'Entre duas Mars".
 
Aquesta manifestacion es nascuda de la volontat de : 
* Permetre a la creacion contemporanèa occitana, totas disciplinas confondudas, de rencontrar lo public mai larg. En efièch, dempuèi un desenat d'annadas, la creacion a l'entorn de la cultura occitana fa pròva d'una inventivitat susprenenta e d'un professionalisme remirable. Lo Festenal Occitània vòl èsser un esplech de difusion per aquesta creacion, tant sul plan nacional coma internacional.
Aquesta desmarcha s'adreça tanben a las estructuras professionalas de programacion culturala.
* Metre en evidéncia los ligams de la cultura occitana amb las autras culturas. Las culturas coneisson pas de frontièra, las influéncias recipròcas son constantas e quitament necessàrias a la vitalitat de caduna d'entre elas. O mostrar, es participar a la coneissença, e quitament a la compreneson de l'Autre dins un esperit de dobertura maximala, es s'autorizar una vision apasimada de la diversitat culturala. 

## Ligam extèrne
* 
 Site oficial del festenal
Esko Aho

**Esko Tapani Aho** (n. 1954) es un mèstre en sciéncias politicas. Foguèt primièr ministre de Finlàndia entre 1991 e 1995.
Musèu Reina Sofia

Lo **Musèu Nacional Centre d'Art Reina Sofia** o simplament **Musèu Reina Sofia** (en espanhòl: *Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía*; sigla **MNCARS**) es un musèu d'art contemporanèu e modèrn a Madrid. Foguèt inaugurat en 1992 e es nomenat en onor de Sofia de Grècia, la femna del rei d'Espanha Joan Carles I. Amb lo Musèu del Prado e lo Musèu Thyssen-Bornemisza es l'un dels tres grands musèus de Madrid. 
 
Dins lo Musèu Reina Sofia, i a d'òbras de Pablo Picasso (dont lo famós *Guernica*), de Salvador Dalí, de Juan Gris, de Joan Miró, d'Antoni Tàpies, de Miquel Barceló, de Vasily Kandinsky, de Fernand Léger, de Mark Rothko, de Francis Bacon, d'Henry Moore, d'Ouka Lele, de Luis Gordillo, de Pablo Gargallo, o d'Eduardo Chillida.

## Galariá

Fichièr:MNCARS ampliación 12.jpg
Fichièr:Reina Sofía interior.jpg
Fichièr:Patioreinasofia.jpg
Fichièr:Museum Reina Sofía Madrid Spain Espana this is a front photo close up at the Queen Sofia Museum in 2011 month of June.jpg
Fichièr:Ampliación del Reina Sofía (2).jpg
Fichièr:MNCARS Patio Escultura Miro.JPG

## Ligams extèrnes

* Sit Oficial
Pinchas Zukerman

**Pichas Zukerman** (en ebrieu : פנחס צוקרמן‎, Tel Aviv, lo 16 de julhet de 1948) qu'ei un violonista classic e un cap d'orquèstra israelian. Que vadó a Tell Aviv e qu'estudiè a la Juilliard School abans de persiguir ua carrèra internacionau rica en concèrts e enregistraments.

Lo son vriulon mei emblematic qu'ei un Guarneri del Gesù de 1742 conegut com lo *Dushkin*.
Midori Gotō

**Midori Gotō** (en japonés 五嶋みどり, Osaka, lo 25 d'octobre de 1971) qu'ei ua violonista classica japonesa. 

Que ho admesa en 1982 (aus 11 ans) a la Juilliard School e en 1986 qu'obtiengó la consecracion com violonista en interpretant en public los 24 Capricis de Niccolò Paganini. 

Arron que deishè la Juilliard School e bèth perseguir la soa carrièra.

A partir de 2000, qu'estudiè tanben la psicologia a l'Universitat de Nava York en bèth completà'i lo son Master.

Desempuish, a despart de la soa carrièra com musician, que s'i ei tanben escaduda academicament e qu'ei estada membre e cap de departament de musica la University of Southern California.
Camillo Sivori

**Ernesto Camillo Sivori** (Gènoa, lo 25 d'octobre 1815 – Gènoa, lo 18 de heurèr de 1894) de que ho un violonista classic italian eslhève de Niccolò Paganini.

Qu'avó ua carrièra europèa en collaboracion dab los compositors màger deu son temps e que ho eth medish compositor.
La Folia

**La Folia** qu'ei un aire de musica ancian e dilhèu originari de la Peninsula Iberica e qui inspirè a mantuas vegadas un gran nombre de compositors e, mei que mei, Arcangelo Corelli, Antonio Vivaldi, Marin Marais, Jean-Baptiste Lully e, mei recentament, Vangelis.

## Ligams extèrnes
*http://www.youtube.com/watch?v=pGET78mPMCA&feature=relatedInterpretacion de *La Folia* de Corelli per Nathan Milstein.
*http://www.youtube.com/watch?v=wb3TaFzxlfI&feature=relatedInterpretacion de *La Folia* de Vivaldi.
*http://www.youtube.com/watch?v=1wssVaUj_Sg&feature=related*Las Holias d'Espanha* de Jean-Baptiste Lully.
*http://www.youtube.com/watch?v=WYeDsa4Tw0c*Conquets of Paradise* de Vangelis escrit dab los acòrds de *La Folia*.
Classicisme

Lo **classicisme** qu'ei un estil artistic qui cerca a har referéncia aus canons estetics de l'antiquitat occidental. Que recèrca tanben l'equilibri, la simplicitat e la claritat e que s'opausa atau au barròc.
Jacques Thibaud

**Jacques Thuibaud** (Bordèu, lo 27 de seteme de 1880 - lo 1 de seteme de 1953) que ho un violonista classic occitan.

Que comencè a estudiar lo vriulon dab lo son pair abans de'us perseguir au Conservatòri de París.

Que ho alebat durant la Purmèra Guèrra Mondiau e qu'avó de's tornar entrenar entà crubar lo son nivèu. Que formè un trio dab lo violoncelista Pau Casals e lo pianista Alfred Cortot.

Que's morí dens un accident d'avion dens los Aups dab lo son vriulon estradivari de 1720.
Arthur Grumiaux

**Arthur Grumiaux** (Villers-Perwin, lo 21 de març de 1921 - Brussèlas, lo 16 d'octobre de 1986) que ho un violonista classic bèlga.

Que comencè lo son estudis au conservatòri de Charlerois per los perseguir au Conservatòri Reiau de Brussèlas.
Violoncèl piccolo

Lo **violoncèl piccolo** qu'ei un instrument barròc. Qu'ei ua mena de violoncèl provesit d'ua còrda mei aguda (un mi entà formar l'acòrd :do, sol, re, la - las 4 còrdas deu deu violoncèl - e mi).
Weilborg

**Weilborg** (en alemand *Weilburg*) es una vila situada en Èssa, Alemanha. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2020. Sa superfícia totala es 57,51&nbsp;km².

## Quartièrs
Weilburg es devesida en onze quartièrs:
* Ahausen
* Bermbach
* Drommershausen
* Gaudernbach 
* Hasselbach
* Hirschhausen
* Kirschhofen
* Kubach
* Odersbach
* Waldhausen 
* Weilburg (centre vila)

## Embessonatges
* de 1958: Privàs ()
* de 1966: Zevenaar ()
* de 1990: Kežmarok ()
* de 2002: Quattro Castella ()
* de 2004: Colmar-Berg ()
* de 2006: Kizilcahamam ()
Clara Chazal

**Claire Chazal** (**Clara Chasal** en occitan) (Tièrn lo 1 de decembre de 1956) es una jornalista francesa fòrça coneguda. Presenta lo jornal de 20 oras de TF1 de 1991 a 2015.

Aguèt relacions amorosas amb Patrick Poivre d'Arvor, Xavier Couture, Philippe Torreton e Arnaud Lemaire. A agut un filh (n. 1995) amb Patrick Poivre d'Arvor, lo jornalista francés mai conegut.

## Bibliografia
* 1993 : *[[Balladur]]* - Biografia - Ed. Flammarion
* 1997 : *L'Institutrice* - Roman d'inspiration biografica - Ed. Presses de la Cité (an fach un filme amb Claire Borotra)  
* 2001 : *À quoi bon souffrir ?* - Roman d'inspiration biografica - Seguida de *L'institutrice*

## Filmografia
Joguèt lo ròtle de Claire Chazal dins : 
* 1998 : *[[Paparazzi]]* d'Alain Berbérian
* 2001 : *[[Absolument fabuleux]]* de Gabriel Aghion
* 2004 : *[[Le Grand Rôle]]* de Steve Suissa
* 2007 : *[[Pars vite et reviens tard]]* de Régis Wargnier

## Cançons
I aguèt de cançons sobre ela : 
* la cançon *Claire Chazal* per les Musclés en 1995. 
* Se parla d'ela dins las cançons *Il est vraiment phénoménal* (1997) de Phenomenal Club  e dins *Si je meurs ce soir* (2001) de MC Solaar.

## Ligams extèrnes

* Lo blog de Claire Chazal
David Trueba

**David Trueba** (Madrid, lo 10 de setembre de 1969) es un realizator de cinèma espanhòl e lo fraire de Fernando Trueba.

## Filmografia

### Scenarista
**[[Amo tu cama rica]]* (1991), amb Martín Casariego y Emilio Martínez Lázaro.
**[[Los peores años de nuestra vida]]* (1994).
**[[Perdita Durango]]* (1997).
**[[La niña de tus ojos]]* (1998).
**[[Balseros]]* (2003).

### Realizator e scenarista

**[[La buena vida (filme)|La buena vida]]* (1996).
**[[Obra Maestra]]* (2000).
**[[Soldados de Salamina]]* (2002).
**[[Bienvenido a casa]]* (2006).
**[[La silla de Fernando]]* (2006).

### Actor
**[[¡Hay motivo!]]*, de varios directores (2004)
**[[El elefante del rey]]*, de Víctor García León (2003)
**[[Más pena que gloria]]*, de Víctor García León (2001)
**[[Adiós con el corazón]]*, de José Luis García Sánchez (2000)
**[[Airbag (película)|Airbag]]*, de Juanma Bajo Ulloa (1997)
**[[Suspiros de España]]*, de José Luis García Sánchez (1995)
**[[Los peores años de nuestra vida]]*, de *[[Emilio Martínez Lázaro]]* (1994)
**[[Amo tu cama rica]]*, de Emilio Martínez Lázaro (1992)
**[[Evilio]]*, de Santiago Segura (1992)

## Romans
**[[Abierto toda la noche]]* (1995).
**[[Cuatro amigos]]* (1999).
**[[Saber perder]]* (2008).
Guillermo del Toro

thumb|left|180px|Guillermo del Toro
**Guillermo del Toro Gómez** (Guadalajara, Jalisco; 9 d'octobre de 1964) es un realizator de cinèma mexican.

## Filmografia
* *[[Cronos (película)|Cronos]]* (1993)
* *[[Mimic]]* (1997)
* *[[El espinazo del diablo]]* (2001) amb Marisa Paredes, Eduardo Noriega, Federico Luppi e Irene Visedo
* *[[Blade II]]* (2002)
* *[[Hellboy (película)|Hellboy]]* (2004)amb Ron Perlman, Doug Jones e Selma Blair
* *[[El laberinto del fauno]]* (2006) amb Ivana Baquero, Doug Jones, Sergi López, Ariadna Gil, Maribel Verdú e Álex Angulo
* *[[Hellboy 2: El ejército dorado]]* (2008) amb Ron Perlman, Selma Blair e Doug Jones
* *[[El hobbit (película)|El hobbit]]* (2011)
* *[[El hobbit 2]]* (2012)

## Productor
* *[[Crónicas]]* (2004)
* *[[El Orfanato]]* (2007)
* *[[Rudo y cursi]]* (2008)
Carrièra Pierre Seel

La **carrièra [[Pierre Seel]]** es una via inaugurada per Jean-Luc Moudenc, consol de Tolosa, lo 25 de febrièr de 2008 al Pòrt de Sant Salvador.
Julia Bowman Robinson

**Julia Bowman Robinson** (8 de decembre de 1919 – 30 de julhet de 1985) foguèt la premiera femna admesa a l'Acadèmia Nacionala dei Sciéncias deis Estats Units. La sieuna conjectura (o *ipotèsi de Robinson*) foguèt essenciala per la resolucion dau desen problèma d'Hilbert. Dins l'òbra *Un metòde iteratiu de resolucion dei jòcs* demòstra un teorèma de convergéncia considerat lo mai important dins la teoria elementària dei jòcs.

## Referéncias
* La femna, innovairitz dins la sciéncia
Bonlau

**Bonlau** o **Bonlòc** (*Boulaur* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Lo gentilici qu'ei **bonlaucés -a**.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [bu'lawk] a Sent Martin Gimoés .
Pas cap d'indicacions de Dauzat nimei deus Féniés. Lo nom que ven benlèu d'un crosament, d'ua contaminacion entre *Bonlaur* e *Bonlòc*, nom d'origina eclesiastica frequent dens los sites monastics, çò qui explica las soas variacions. Lo nom d'origina qu'èra benlèu *Bonlaur* (de *laur*, « laurada, espandida de tèrras lauraderas ») e los monges que volón impausar *Bonlòc*.
Segon Negre, *Boulau* qu'es un priorat fondat au sègle XII, atestat *Bonus locus* en 1338, *Bouloc* en 1564. Que disen enqüèra [bu lok] (occitan *bon e lòc*) e la deformacion deu toponime qu'es purament grafica. Véser mei haut, non se sap on Negre a trobat [bu'lɔk].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats qui an ligams dab la comuna
 

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Bonlauc suu site de l'Insee
* Sit oficiau de l'Abadia de Bonlau

## Nòtas e referéncias
Pedro Delgado

**Pedro Delgado Robledo** ( Segòvia, lo 15 d'abrial de 1960), *Perico Delgado*  foguèt un ciclista espanhòl professional entre los ans 1982 e 1994. Ganhèt un còp lo Tour de France (1988) e dos còps la Vuelta a España (1985 e 1989).
Maria Goeppert-Mayer

** Maria Goeppert-Mayer** (nascuda **Maria Göppert-Mayer**; Katowice, Silèsia, 1906 - San Diego, 1972) que ho una fisiciana estatsunidenca d'origina alemanda. Que's graduè en 1930 utilizant dens la soa tèsi lo calcul de las probabilitats entad analizar l'orbita de l'electron. Que tribalhè dab lo son marit, lo quimista Mayer, a l'universitat Johns Hopkins e qu'arrecebó lo Prèmi Nobel de Fisica (1963) dab Jensen e Wigner per aver consolidat lo modèl nuclear de jaces.
TER

Lo **Transpòrt Exprès Regional**, correntament conegut jos la sigla TER, es una ret de trens de viatjaires creada lo 10 de genièr de 1993 per la Societat Nacionala dels Camins de Fèrre Franceses (SNCF) e las regions, per servir las destinacions al dintre d'una meteissa region administrativa, e tanben las estacions pròchas de las regions vesinas. Uèi es una marca comerciala de la SNCF.

## Foncionament
Lo TER se fonda sus una organizacion regionalizada. Per aquesta rason l'entrepresa es pilotada d'un biais fondat sus la descentralizacion e la proximitat. La Region, essent ara l'autoritat organizaira del transpòrt ferroviari dels viatjaires, la SNCF deu intervenir a aqueste nivèl.

Cada region francesa conclusiguèt una convencion amb la SNCF que fixa los ròtles e las missions de la region e de la SNCF. La region definís l’ofèrta de servici TER que desira (dessèrta, qualitat de servici, tarifa, etc.) ; la SNCF realiza aquel programa.

Cada region pòt, sul seu budgèt, completar çò balhat per l'Estat dins lo quadre de la descentralizacion.
Emmy Noether

**Emmy Noether** (Empèri Alemand, 1882- EUA, 1935) foguèt una matematiciana alemanda. Pendent que foguèt en Euròpa, recebèt ges de salari per lei cors que balhava a l'universitat. Emigrèt ais Estats Units quand lei nazis pugèron au poder. Foguèt pioniera dins l'algèbra abstracha, e una estructura algebrica pòrta son nom: *leis anèus noetherians*.

## Referéncias
* La femna, innovairitz dins la sciéncia
Universitat de Rennes I

L’**Universitat de Rennes I**, es l’una de las doas universitats de la vila de Rennes, publica fondada en 1970, especializada dins las sciéncias exactas e naturalas. Son sit principal se trapa dins lo quartièr del Beaulieu, a Rennes.

## Facultats
*Facultat de Farmacia
*Facultat de Medecina
*Facultat de Sciéncias Politicas
*Facultat de Drech
*Facultat de Bioquimia 
*Facultat d'Informatica

## Ligam extèrne
*Sit de l'Universitat de Rennes I
Universitat de Rennes II - Nauta Bretanha

thumb|200px|right|Universitat de Rennes II-Nauta Bretanha
L’**Universitat de Rennes II - Nauta Bretanha** (en francés: *Université de Rennes 2 Haute Bretagne*), es una de las doas universitats de la vila de Rennes, especializada dins las Sciéncias umanas e socialas. Son site principal se trapa dins lo quartièr del Villejean, a Rennes.

## Facultats
* Facultat de Geografia
* Facultat d'Istòria 
* Facultat de Lengas 
* Facultat de Literatura

## Ligam extèrne
* Site de l'Universitat de Rennes II - Nauta Bretanha
Gaetana Agnesi

**Maria Gaetana Agnesi** (Milan, 1718–1799), coneguda coma *la bruèissa Agnesi* en causa d'una traduccion erronèa d'una recèrca que faguèt subre la corba *versiera*, foguèt una femna que seriá estada urosa isolada dins un convent au luoc de se distinguir dins la comunautat intellectuala coma o faguèt. Son libre *Institucions analiticas a l'usatge de la joventut italiana* foguèt considerat per l'Acadèmia dei Sciéncias de París coma lo melhor tractat de calcul diferenciau e integrau dempuei aquelei de L'Hôpital e de Euler.

## Referéncias
* La femna, innovairitz dins la sciéncia
Sofia Aleksandrovna Ianovskaia

**Sofia Aleksandrovna Ianovskaia** (*Софья Александровна Яновская* en rus) (Pruzhany, pròche Brest, alara Polonha, uei Bielorussia, 1896 – Moscòu, 1966) trabalhèt dins la filosofia e la logica dei matematicas. Sa recèrca sus la logica matematica foguèt importanta dins son desvolopament dins l'anciana Union Sovietica. Publiquèt tanben d'òbras sus l'istòria dei matematicas.

## Referéncias
* La femna, innovairitz dins la sciéncia
Sofia Kovalevskaia

**Sofia Vasilievna Kovalevskaia** (*Софья Васильевна Ковалевская* en rus) (Empèri Rus, 1850 - Suècia, 1891) aguèt de se maridar per poder sortir de Russia per estudiar e, maugrat que d'en premier Weierstrass vouguèsse pas balhar de leiçons a una femna, en vesent son talent se faguèt son màger defensor. Cerquèt sus fòrça aspèctes dei matematicas, que lei pus coneguts son seis òbras subre leis eqüacions diferencialas e leis anèus de Saturne. Luchèt per balhar de leiçons remuneradas, çò qu'atenhèt en Suècia, mai moriguèt d'una gripa, sens a penas saborejar lo trionf.

## Referéncias
* La femna, innovairitz dins la sciéncia
George Enescu

thumb|George Enescu
**George Enescu** (Liveni, lo 19 d'agost de, 1881 – París, lo 4 de mai de 1955, París) que ho un violonista, un cap d'orquèstra e un compositor moldav e qu'ei considerat com un deus musicians màgers de Romania.

Qu'estudiè au conservatòri de Viena puis a París (dab Jules Massenet e Gabriel Fauré) ; que gavidè lo Philadelphia Orchestra e lo New York Philharmonic. Que s'installè definitivament a París arron la Segonda Guèrra Mondiau e l'instauracion deu regim prosovietic en Romania. Yehudi Menuhin, Christian Ferras, Ivry Gitlis e Arthur Grumiaux, que hon los sons eslhèves.

Qu'ei sepelit au cemitèri deu Père Lachaise a París.
Cisèu de hustèr

Lo **cisèu de hustèr** qu'ei un apèr emplegat dens lo tribalh de la husta (laüteria, ebenisteria eca) provesit d'un manjo de husta e d'ua lama d'acèr acabada en bisèu per copar la husta e atau la dar ua forma particulara. L'angle deu bisèu e l'espessor de la lama que pòden variar segon la duretat de la husta o l'endom deu trabalh.

Un cisèu qui la soa lama b'ei arronda qu'ei aperat ua góbia.
Góbia

Ua **góbia** qu'ei un apèr de hustèr o de laütièr. Qu'ei ua mena de cisèu de hustèr provesit d'ua lama arronda acabada en bisèu entà poder curar la husta. Que n'i existeish de tot endom e que permeten de realizar ondradura.

En laüteria las góbias bèras que permeten de comença a curar las vòutas de la taula e deu hon deu instruments tanhent deu vriulons e tanben (per las mei petitas) d'escultar las volutas.
Pòrt de Sant Salvador

Lo quartièr del **Pòrt de Sant Salvador** es un pichon quartièr situat a la dintrada del centre istoric de la vila de Tolosa, (Occitània) entre lo Canal del Miègjorn e lo Boulingrin. Son nom ven del pòrt destinat a la mantenença de las merças transitant pel canal. 

L'autre pòrt sul canal a Tolosa es lo pòrt de l'embocadura.

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes
Canal de Brienne

Lo **canal de Brienne** es un canal que religa la Garona e lo Canal del Miègjorn. Lo canal es situat al centre de la vila de Tolosa, Occitània. Long d'1,6&nbsp;km entre l'amont de la cauçada del Bazacle lo canal jonh lo Canal del Miègjorn als Ponts Bessons.

## Istòria
La construction del canal de Brienne foguèt decidida pels Estats de Lengadòc en 1760, per tal que lo centre de la vila venga accessible per via navegabla.

L'òbra comencèt en 1765 e foguèron cavats lo canal e un pòrt a la boca dels dos canals (als Ponts Bessons) ; foguèt inaugurat le 14 d'abril de 1776.

Son primièr nom: *Canal de Sant Pèire*, foguèt cambiat en *Canal de Brienne*, en onor d'Étienne-Charles de Loménie de Brienne (1727-1794), arquevesque de Tolosa

## Nòtas e referéncias
Punta d'amnas

Ua **punta d'[[amna (laüteria)|amnas]]** (var. **punta d'armas** o **punta d'anmas**) qu'ei un apèr de laütièr qui permet de gahar, de hicar e de mudar l'amna d'un instrument de còrdas hregadas (e de quauques guitarras e mandolinas inspiradas de la laüteria deu vriulon). 

L'amna qu'ei un cilindret de husta plaçat verticaument dehens la caisha d'armonia de l'instrument e qui a ua doble mission de contraresistència a la pression deu pontet sus la vòuta de la taula de l'instrument e tanben de difusion deu son directament au hon. Com lo mendre desplaçament e pòt cambiar lo son, l'emplaçament que's deu poder cambiar a l'apreciacion deu laütièr, au gost deu musician e a l'evolucion e de l'instrument ; l'amna, donc, que's deu pausar e sustot pas pegar (çò qui vòu de segur díser que pòt càder a còps).

La punta d'amna qu'ei per aquò har provesida, aus sons dus caps, d'ua punta a plantar dens l'amna entà la bèth gahar per ua brèva estona (e l'introdúser dehens l'instrument per los sons horats tan estrets!), e d'un cap espés qui serveish de martèth entà màver chic a chic e a bèras trucadetas l'amna pausada e destacada de la punta. L'operacion que's hè sovent dab l'ajuda d'un miralh de dentista entà poder espiar au dehens de la caisha d'armonia).
Rabòt

Lo **rabòt** qu'ei un apèr de hustèr, d'ebenista, de laütièr e de tot obrèr qui trabalhi la husta. Que permet de lissar ua superfícia de husta o de'n mermar l'espessor. Qu'ei constituit d'un quadre de husta (o de hèr peus mei modèrnes) dab un horat e d'ua lama d'acèr de despassa entà nhacar lo tròç de husta de tribalhar.

Los laütièrs que n'emplegan de mei petits entà curar la vòuta de la taula e deu hon deus vriulons.

Los rabòts mei grands que son aperats **garlòpas**.

A cada passatge deu rabòt fins tròç de hustas que son produsits (que son aperats *mensonjas* en gascon).
Ivry Gitlis

**Ivry Gitlis** (en ebrieu: עברי גיטליס‎ - Haifa, lo 22 d'agost, 1922) qu'ei un violonista classic israelian.

Qu'estudiè au conservatòri de París dab Carl Flesch, George Enescu, e Jacques Thibaud com mèstes.

Desempuish 1990 qu'ei embaishador de bona volentat de l'UNESCO.

Qu'ei proprietari de l'estradivari de *Sancy* de 1713
Occitania

**Occitania** es un vilatge de Cuba, dins lo municipi de Los Arabos (província de Matanzas). Se coneis pas l’origina de l’importacion del nom dins l’illa.

## Geografia
Se situís a qualques quilomètres al sud del capluòc, a las coordonadas 22°42'52.0" N, 80°43'31.0" O. A unes 1054 abitants. A tanben una escòla primària.

## Referéncias
Pòrt de l'embocadura

thumb|250px|Pòrt de l'embocadura
thumb|
Le **pòrt de l'embocadura** es un dels dos pòrts fluvials de Tolosa. Es situat dins le site dels Ponts Bessons; es dobèrt sus tres canals del nòrd al sud: le Canal lateral a Garona, le Canal del Miègjorn e le Canal de Brienne.

L'autre pòrt sul canal es le Pòrt de Sant Salvador.

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes
Pòrt de la Vigariá

Lo **pòrt de la Vigariá** es un pòrt fluvial sus la riba esquèrra de Garona a Tolosa que desservissiá lo quartièr de Sant Çubran.

En 2008, lo pòrt foguèt restaurat e una passarèla lo religa ara al jardin de  Raimond IV anant davant los murs de l'Espital de la Grava.
Crin

Lo **crin** qu'ei ua garba de pèus longs d'ua partida deu còs d'un animau. 

La palaura qu'ei mei que mei emplegada entà referí's au crin de la coda deus chivaus. 

Lo crin que pòt estar emplegada entà confeccionar pincèus e tanben arquets d'instruments de còrdas hregadas. Dens aqueste cas, òm emplega mei particularament crins de chivau per'mor que demòran nets (mentre qui los crins de cavala be son guastats per las urinas). Los crins blancs que son generaument utilizats per la màger part deus arquets a despart deus arquets de contrabassa on òm presa mei lo crin negre, mei resistent.
Pòrt de la Daurada

Lo **pòrt de la Daurada** es un pòrt fluvial sus la riba drecha de Garona a Tolosa. Uèi d'aqueste pòrt parton de batèls de passejada sus Garona e sul canal del Miègjorn.
Ponts Bessons

Los **Ponts Bessons** son los dos ponts bastits en 1774 per Joseph-Marie de Saget, engenhaire de las òbras publicas de la província de Lengadòc, sul pòrt de l'embocadura a Tolosa. En fait, i a tres ponts, cadun a la dintrada d'un canal: lo Canal del Miègjorn pel pont del centre, lo canal lateral a Garona pel pont del nòrd, e lo canal de Brienne pel pont del sud. Lo pont del nòrd foguèt apondut durant las òbras del canal lateral a Garona en 1844.
Lo basrelèu foguèt realizat entre los dos ponts al sud per l'artiste tolosan François Lucas en 1775 en marme de Carrara. Aquesta escalpradura representa Occitània coma una femna que sosten la proa d'una barca amb las armas de Lengadòc.

Occitània comanda al canal de recebre las aigas de Garona, pendent que dos joves terrassièrs, acabalats de pic, cavan lo canal de Brienne.
Autra femna de l'escalpradura, Garona ten una bana d'abondància, amb a son costat un laurador destrigant sos buòus per laurar en Lauragués.

Los **Ponts Bessons** es tanben lo nom d'un quartièr residencial del nòrd de Tolosa.
Comunautat de comunas deus Costalats de Gimona

La **Comunautat de comunas deus Costalats de [[Gimona]]** qu'ei ua anciana intercomunalitat francesa, situada dens le departament de Gers.

## Istòria
L'intercomunalitat que's creè lo 24 de decembre de 2004. Lo 28 de junh de 2012, la comuna de Gaujan qu'entrè dens la CC.
Lo 1èr de genièr de 2014, la comunautat de comunas deus Costalats de Gimona e la comunautat de comunas d'Arrats-Gimona que fusionèn entà crear la Comunautat de comunas deus Costalats Arrats Gimona. 

## Composicion

, Gaujan.

Nòtas per las grafias :  

## Véser tanben
*Intercomunalitats de Gers
*Arrondiments de Gers
*Comunas de Gers

## Nòtas

*Lo SPLAF (Sit sus la Populacion e los Limits Administratius de França)
*L'ASPIC
Patrick Poivre d'Arvor

**Patrick Poivre d'Arvor**, **PPDA**, (nascut a Rems lo 20 de setembre de 1947) es lo jornalista francés mai conegut. Presentèt a la television lo jornal de 20 oras de France 2 de 1976 a 1983, e lo jornal de TF1 de 1987 a 2008. Es escrivan e escriu tanben amb son fraire, Olivier Poivre d'Arvor.
Son nom d'ostal es 'Poivre', mas 'd'Arvor' es lo nom d'escrivan de son pepin auvernhat (lo paire de sa maire), l'escrivan Jean-Baptiste Jeuge. 
Amb sa femna, Véronique Poivre d'Arvor (nascuda Véronique Courcoux, a Tarba), a cinc enfants : Dorothée (1962), Arnaud (1973), Tiphaine (1975-1975), Solenn (1975-1995) e Morgane (1981). A un filh amb Clara Chasal, François Chazal Poivre d'Arvor (1995).

## Bibliografia
* Les Enfants de l'aube, 1982
* Deux amants, 1984
* Le Roman de Virginie, 1985
* Les Femmes de ma vie, 1988
* L'homme d'image, 1992
* Lettres à l'absente, 1993 
* Les Loups et la bergerie, 1994
* Elle n'était pas d'ici, 1995 
* Un héros de passage, 1996
* Une trahison amoureuse,1997 
* Lettre ouverte aux violeurs de vie privée, 1997 
* La Fin du monde, 1998 
* Petit Homme, 1999 
* L'Irrésolu, 2000 
* Les Rats de garde, 2000 
* Le Roman de Virginie, 2001 
* Un enfant, 2001 
* La Traversée du miroir, 2002 
* J'ai aimé une reine, 2003 
* Courriers de nuit (légende de Mermoz et d'Saint-Exupéry), 2003 
* La Mort de Don Juan, 2004 
* Les Plus Beaux Poèmes d'amour : anthologie, 2004 
* Chasseurs de trésors et autres flibustiers, 2005 
* Pirates et corsaires, 2005 
* Coureurs des mers, 2005 
* Le Monde selon Jules Verne, 2005 
* Une France vue du ciel, commentaires de 230 photos du photographe Yann Arthus-Bertrand, 2005
* Confessions, 2005
* Disparaître, 2006 
* Rêveurs des Mers, 2007 
* J'ai tant rêvé de toi, 2007 
* Pirates et corsaires, 2007
* Solitaires de l'extrême, 2007
* Horizons lointains, mes voyages avec les écrivains, 2008
* Petit Prince du Désert, 2008 
* À demain ! En chemin vers ma liberté, 2008
Los Palatins

**Los Palatins** (tanben aperats **Los Ondrats**) que son un ensemble d'instruments Stradivarius (tres vriulons, un vriulon alto e un violoncèl) qui son proprietat deu Patrimòni Nacionau d'Espanha. Que son ondrats d'un hialat particularament beròi qui'us da lo lor nom.

Lo palais que possedeish tanben un aute violoncèl stradivarius hèit a despart deus cinc ondrats (e, de segur ondrat d'un hialat mei classic).

Que son expausats au Palais Reiau de Madrid e, de quan en quan, jogats en concèrt.

Lo Princi d'Asturias (futur rei Carles IV d'Espanha) que'n he l'aquesida en 1775. Lo vriulon alto que ho panat deu temps de l'invasion de Napoleon peus francés au moment de la loa retirada d'Espanha. Que demorè perdut, abans d'estar arretrobat e crompat en Anglatèrra au sègle XX.

## Accident en 2012
Aquesta annada, lo servici espanhòu de conservacion que volèva organizar ua sceança de fotografia e he càder lo violoncèl qui's copè lo manjo. Que caló mèi d'un detzeat de milèrs d'euros entà financiar la restauracion encargada au laütièr Carlos Acieri. Aqueth manjo, qu'èra estat hornit en 1857 a l'escasença de la modernizacion deu violoncèl de son estat originau barròc a nivèu modèrne.

## Ligam extèrne
* Article en espanhòu sus l'accident e la restauracion deu violoncèl.
Intercomunalitats de Gers

Lo departament de  qu'a 23 comunautats de comunas e 5 comunas dens ua comunautat de comunas de las .

Los comunautats de comunas seguentas an 431 comunas sus los 463 deu departament :

## Comunautats de comunas
# Comunautat de comunas d'Arrats-Gimona
# Comunautat de comunas d'Artanhnan en Fesensac 
# Comunautat de comunas deu Baish Armanhac 
# Comunautat de comunas Bastidas deu Vath d'Arrats
# Comunautat de comunas Bastidas e Vaths de Gers 
# Comunautat de comunas Còr d'Astarac en Gasconha 
# Comunautat de comunas Còr de Gasconha 
# Comunautat de comunas Còr de Lomanha
# Comunautat de comunas deus Costalats de Gimona
# Comunautat de comunas de la Gasconha Tolosana
# Comunautat de comunas deu Gran Armanhac
# Comunautat de comunas deu Gran Aush 
# Comunautat de comunas las Nautas Vaths 
# Comunautat de comunas de las Nautas Vaths de Gasconha
# Comunautat de comunas deu Léez e de l'Ador
# Comunautat de comunas de la Lomanha gersesa 
# Comunautat de comunas deus Monts e Vaths de l'Ador
# Comunautat de comunas de Savés 
# Comunautat de comunas de la Tenarèsa 
# Comunautat de comunas Tèrras d'Armanhac
# Comunautat de comunas de Terride-Arcadèche 
# Comunautat de comunas deu Vath de Gers 
# Comunautat de comunas Vaths e Vilatges en Astarac 

# Comunautat de comunas d'Aira (Capluòc a Aira (Lanas) dab 5 comunas de Gers)

## Comunas que son pas dens ua intercomunalitat
# Arblada de'n Haut
# Bèumarchés
# Betós
# Canet
# Caupena d'Armanhac
# Colomer e Mont Devath 
# Cortías 
# Cravencèra 
# Espans 
# Estipuèi 
# Garravet
# Gaujac 
# Gaujan 
# Gimbreda
# La Bastida de Savés
# Lahàs
# La Maguèra
# La Serrada 
# L'Isla
# Aus Litges
# Miranas
# Montgausin
# Moreda 
# Pèiracava
# Poilausic 
# Sent Antòni deu Pont d'Arrats
# Sent Arroman
# Sent Aunís e Lengròs
# Senta Crestia d'Armanhac
# Sent Orens e Poi Petit
# Terrauba
# Valença de Baïsa
Naoko Sano

**Naoko Sano** (Tòquio, 1970) qu'ei ua ensenhaira e cercaira japonesa en sociolingüistica e en francés.

Arron d'aver descobèrt l'occitan en Japon, que decidí de har ua partida deus sons estudis a l'Universitat de Montpelhièr entà poder apréner la lenga occitana. Que se'n declara *amorosa* e que ditz que l'a "miada tà un navèth camin".

En 2004, que miè tà tèrmi un estudi sus las motivacions de l'usatge de l'occitan auprès d'un escantilh de participants au cors *La pluma e lo còr* de la Chambra d'Òc. La medisha annada, que recebó lo Prèmi de la Vocacion provençala, autrejat per la Fondacion Loís Voland.

A l'òra d'ara, qu'ensenha a l'Universitat de Nagoya.

## Bibliografia

SANO Naoko, *Una lenga e un chamin*, dab la collaboracion de Chambra d'Òc.

SANO Naoko, *Vocabulari occitan-japonés*, difusat en Occitània per IDECO.

## Referéncias
Sitges

300px|thumb|right|Sitges, Catalonha, Espanha
**Sitges**, vila catalana situada a 40&nbsp;km al sud de Barcelona, longtemps demorèt enclavada. Encerclada pels serrats e la mar, es uèi accessibla per l'autoestrada dempuèi Barcelona mas, fòrça longtemps, solas una rota pichona en bòrd de mar e una rota traversant las montanhas per Sant Pere de Ribes permetián de la rejónher. Cosmopolita, dobèrta e gaujosa, la vila es fòrça presada.
Comunas de Gers

Per las autras comunas, vejatz Listas de las comunas de França.

Lista de las 463 **[[comuna francesa|comunas]]** deu departament de **** per òrdre alfabetic, amb lor còde INSEE e lor còde postau principau. Vejatz tanben la lista dels cantons e la lista de las ancianas comunas.

## Fonts
* Lo Conselh General de Gers :

: Grafias d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon.

* Preconizacions deu CLO :

: En nòrma classica, seguent las règlas d'accentuacion grafica (cf. las Preconizacions deu CLO ) (pp. 27 e seguentas), **se pòt pas** escriure *Haulías** o *Baísa** o *Montesquíu**.
: S'escriu *Haulias*, *Baïsa* e *Montesquiu* sens accent.

: S'escriu tanben *Bèucaire e Bèumarchés* 

: per *Beucaire** e *Beumarchés** de la mapa de las comunas de Gers en gascon (règlas d'accentuacion grafica).

* P. Pojada :

: Nom occitan de la comuna prepausat per P. Pojada dins LAS COMUNAS DE MIÈGJORN-PIRENÈUS

* Sit Toponimia occitana :

: Nom occitan prepausat per lo sit Toponimia occitana

* Lo sit Basa de Donadas toponimicas de l'IEO.

## Comunas

## Nòtas
Genèsta

Lei **genèstas** o **ginèstas** (gasc. **gèstas**, **nhèstas**) o los **genèsts** o **ginèsts** son d'aubrilhons apartenent a la familha dei Fabaceae. Aqueu nom vernacular regropa de plantas includidas dins diferents genres.
Il cimento dell'armonia e dell'inventione

vinheta|Il cimento dell'armonia e dell'inventione, opus 8

[vinheta|245x245px|''L'abòr'', per [Giuseppe Arcimboldo]]
**Il cimento dell'armonia e dell'inventione** (en occitan : *La josta enter l'armonia e l'invecion*) qu'ei lo títol de l'opus 8 d'Antonio Vivaldi qui amassa 12 concertos per vriulon (clarin dens 2 deus 12 concertos), arquets e baisha continua. Qu'ei mei que mei conegut per'mor deus sons 4 purmèrs concertos : las Quate Sasons (*Le quattro stagioni* en italian).

Que ho estampat peu purmèr còp a Amsterdam en çò de Michel Le Cène en 1725.

## Los 12 concertos
*Concerto n. 1 en mi major, "La prima" (*La primavera*), RV 269
*Concerto n. 2 en sol menor, "L'estiu" ('L'estate*), [[RV 315]]
*Concerto n. 3 en fa major, "L'abòr" (*L'autumno*), [[RV 293]]
*Concerto n. 4 en fa menor, "L'ivèrn" (*L'inverno''), RV 297
*Concerto n. 5 en mi b major, "La Tempesta di Mare", RV 253
*Concerto n. 6 en do major, "Il Piacere", RV 180
*Concerto n. 7 en re menor, RV 242
*Concerto n. 8 en sol menor, RV 332
*Concerto n. 9 en re menor, RV 236
*Concerto n. 10 en si b major, "La caccia", RV 362
*Concerto n. 11 en re major, RV 210
*Concerto n. 12 en do major, RV 178
Pietro Nardini

**Pietro Nardini** (Fibiana, lo 12 d'abril de 1722 – lo 7 de mai 1793) que ho un violonista e un compositor. Questudiè a Ligorna e, arron, que ho eslhève de Giuseppe Tartini. Que perseguí ua carrièra per tota Euròpa en bèth arrecéber las laudors e l'admiracion de Leopold Mozart. En 1770 que vadó purmèr vriulon deu Granduc de Toscana Pietro Leopoldo.

## Ligam extèrne
http://imslp.org/wiki/Category:Nardini,_PietroParticion libras de drets suu site de International Music Score Library Project
Joshua Bell

thumb|Bell, 2008
**Joshua Bell** (Bloomington, Indiana, lo 9 de deceme de 1967) qu'ei un violonista classic nòrd american. Lo vriulonista qu'a possedit successivament diferents estradivaris, mes qu'a fin finau trobat, crompat e adoptat lo Gibson ex-Huberman (egaument conegut com lo *Huberman* o lo *Gibson ex-Huberman*). Aqueste vriulon de 1713 qu'ei conegut per estar estat panat dus còps e, lo dusau, aver desepareishut per un cinquanteat d'annadas.

A despart d'arrecéber un pretigiós Grammy Award, que marquè, anecdoticament l'istòria deu vriulon en bèth jogar (per ua enquesta deu *[[Washington Post]]*) 45 minutas dens lo metro de Washington D.C e en constatar que pas sonque 7 personas (suber 1097 passants) e s'estanquèn entà l'escotar e lo balhar pas sonque 37 $ (a despart deus 20 $ d'ua persona qui'u arreconegó). Qu'enregistrè la benda sonora deu filme Lo vriulon arroi.

## Biografia
La soa mair qu'ei ua violoncelista. Joshua Bell que comencè aus 4 ans e aus 14 que debutè com solista dab lo Philadelphia Orchestra gavidat per Ricardo Muti. Qu'estudiè lo vriulon dens la Indiana University Jacobs School of Music on arrecebè lo son diplòla en 1989. En 1984 que joguè peu purmèr còp au Carnegie Hall. 

## Ligam extèrne
http://www.youtube.com/watch?v=hnOPu0_YWhw&feature=PlayList&p=F291887E7386E965&index=0 Joshua Bell dens lo metro de Washington D.C
Brosimum guianense

**Brosimum guianense** qu'ei un arbo d'America deu sud (de las seuvas de Guaiana e de Surinam mei que mei) qui produseish la husta d**'amoreta** emplegada entà har objèctes artistics e sustot arquets (arquets barròcs mei que mei, per interpretar la musica d'aquesta tempsada suber vriulons barròcs).

Qu'ostendeish maculas qui'u hèn semblar a ua pèth de reptil (qu'ei aperat *snakewood* en anglés, «husta de sèrp», per aquesta rason).
Marielle de Sarnez

**Marielle de Sarnez** (París, lo 27 de març de 1951 - París, lo 13 de genièr de 2021) es una femna politica francesa e la vicepresidenta del MoDem de Francés Vairon. Es eurodeputada (dempuèi 1999). Foguèt maridada amb Philippe Augier, lo maire de Deauville. An dos enfants : Justine e Augustin.
Édith Cresson

thumb|right|200px|Edith Cresson
**Édith Cresson** (Boulogne-Billancourt, lo 27 de genièr de 1934), nascuda Édith Campion, es una femna politica francesa, del Partit Socialista. Foguèt Primièr ministre de França, pendant la presidéncia de François Mitterrand. Es la sola femna que foguèt Primièr ministre de França.
Joe Dassin

. 

**Joseph Ira Dassin**, dich **Joe Dassin** (Nòva York, lo 5 de novembre de 1938 – Papeete, Tahiti lo 20 d'agost de 1980) foguèt un cantaire e compositor francés e american. Èra lo filh del realizator rus Jules Dassin e de la violonista ongresa Béatrice Launer. Aviá doas sòrs. Se maridèt dos còps : amb Maryse Massiera (aguèron un filh que moriguèt pichot), e amb Christine Delvaux (aguèon dos filhs : Jonathan e Julien).

## Principalas cançons

## Coma compositor
* Per Carlos :
** *Big bisou*
** *Le Bougalou du loup garou*
** *Señor météo*
** *Crésus et Roméo* amb Joe Dassin
* Per France Gall :
** *Bébé requin* (1967)
** *Toi que je veux* (1967)
** *La Vieille fille* (1968)
** *24 / 36* (1968)
** *Souffler les bougies* (1968)
* Per Marie Laforêt :
** *Siffle, siffle ma fille*
* Per Mélina Mercouri :
** *Le Portugais* (1971)
** *Je suis grecque* (1972)

### Bibliografia
Libres sobre Joe Dassin:
* Aknin, Alain-Guy et Crocq, Philippe, *Joe Dassin. Le triomphe et le tourment*, s.l. (Rocher), 2005.
* Fox, Axel, *Joe Dassin*
* Lecoeuvre, Fabien et Lhote, Gilles, *Joe Dassin inédit*, Neuilly-sur-Seine (Michel Lafon), 2000.
* Lemesle, Claude, *« Puisque tu veux tout savoir ! ». Confidences à Julien Dassin*, s.l. (Albin Michel), 2005.
* Massiera, Maryse et Plait, Jacques, *Cher Joe Dassin*, Paris (Carrère), 1987.
* Truck, Betty, *Joe Dassin inconnu*, Paris (Michel Lafon), 1996.

Libres parcialament sobre Joe Dassin:
* Carpentier, Gilbert et Carpentier, Maritie, *Merci les artistes*, Paris (Anne Carrière), 2001.
* Delanoe, Pierre, *La vie en chantant*, Paris (Julliard), 1980.
* Lecoeuvre, Fabien et Lhote, Gilles, *Génération 70. 70 idoles des années 70*, Neuilly-sur-Seine (Michel Lafon), 2001.
* Lecoeuvre, Fabien et Takodjerad, Bruno, *Les années roman-photos*, Paris (Veyrier), 1991.
* Mazeau, Jacques, *Les destins brisés de la chanson*, s.l. (France-Loisirs), 1997.
* Sellin, Loïc et Tessier, Bertrand, *La fureur de vivre. Les héros de notre génération*, s.l. (Jean-Claude Lattès), 1993.

## Ligams extèrnes
* Sit subre Joe Dassin per Claudie Bouyer
* Una pagina per Joe Dassin
* Sit non oficial de Joe Dassin
* Joe Dassin France

## Nòtas
Alessandro Rolla

**Alessandro Rolla** que ho un violonista e sustot un altista e tanben un pedagòg deu vriulon. Qu'ei conegut mei que mei per de las soas interpretacions per l'alto (un instrument un pauc negligit abans eth) e per estar estat lo mèste de Niccolò Paganini.