Mètro de Tolosa

Lo **mètro de Tolosa** es un malhum de mètro de tipe VAL servissent Tolosa e una part de son aglomeracion. Es administrat per Tisséo, una regia publica jos l'autoritat del Sindicat Mixte dels Transpòrts en Comun de Tolosa, pus comunament nomenat SMTC. Es mes en plaça jos la forma de duas linhas A e B, dins los axes: sud-oèst,  nòrd-èst e nòrd–sud. Le malhum es fòrça recent (mens de vint ans), e fòrça frequentat.

## Istòria

Quand la decision de principi de bastir un novel TCSP foguèt presa en 1980 per le SMTC, s'esperava que le tramvia foguès causit, sabent que Marcel Cavaillé, secretari d'Estat als transpòrts e cònsol adjunt de Tolosa lancèt un concors per la mesa en servici de tramvias en França.

Le debat foguèt viu; la majoritat municipala essent favorabla a un VAL e l'oposicion a un tramvai. Les elegits se desplacèron fins a Hannover (lo Stadtbahn) puèi fins a Lilla (VAL de Lilla). Le SMTC decidiguèt puèi d'un vòte ont la votz del president Guy Hersant foguèt decisiva dins la causida del VAL.

Las òbras comencèron en 1989 e la linha A dobriguèt cinc ans mai tard, en junh de 1993. Una granda refondacion del malhum de bus foguèt facha al meteis temps.

En 1997, se decidiguèt l'alongament de la linha A; las òbras comencèron en 2001 e l'inauguracion se faguèt a la fin de 2003. Puèi la linha B foguèt inaugurada a la fin de 2007

### Cronologia

* 1980 : Votacion per le Conselh Municipal del principi de la creacion d'una linha de mètro sus un ais sud-oèst – nòrd-èst.
* 1984 : Le SMTC confirma le principi d'un TCSP sus aquel ais.
* 1985 : Le SMTC adòpta le principi del VAL (lo 9 de julhet).
* 1986 : Fin dels estudis tecnics de la linha A definissent son traçat definitiu.
* 1987 : La projècte es declarat d'utilitat publica per le prefècte (lo 27 d'octobre).
* 1989 : Debuta de las òbras de la linha A.
* 1993 : Inauguracion de la linha A.
* 1997 : Debuta dels estudis preliminars per l'alongament de la linha A e la bastison de la linha B.
* 2001 : Debuta de las òbras d'alongament de la linha A e de la bastison de la linha B.
* 2003 : Dobertura de la linha A  completa en decembre.
* 2007 : Dobertura de la linha B (lo 30 de junh).

## Malhum

### Linha A

La Linha A a 18 estacions e 12,5&nbsp;km d'extension. S'estend a partir del centre comercial de Balmar (Balmar-Gramont) en traversar Tolosa, fins a l'estacion de Bassacamba.

Orari: 5 h 5 min fins a mièjanuèit (3 h 00 la nuèchs de divendres a dissabte e de dissabte a dimenge).

#### Pojèctes
Ara, la linha A es sovent saturada a la oras de punta. Una enquèsta publica pel doblament de la capacitat de la linha A per passatge de las ramas e de las estacions a  (4 veituras) se debanèt en 2016. Lo projècte es declarat d'utilitat publica en en març de 2017. Las primièras òbras se debanèron pendent l'estiu 2017, e contunharàn los estius de 2018 e 2019 (amb tampada de la linha en agost). La linha A doblada de capacitat serà en foncion per dintrada de 2019.

### Linha B

Aquesta linha ten 20 estacions e 15&nbsp;km d'extension. S'estend a partir de Bòrdaroja (nòrd de Tolosa) en traversar Tolosa, fins a l'estacion de Ramonvila (Ramonvila e Sant Anha, vila al sud de Tolosa).

Orari: 5 h 5 min fins a mièjanuèit (3 h 00 la nuèchs de divendres a dissabte e de dissabte a dimenge).

#### Projèctes
Amb lo projècte de tresena linha de mètro, en julhet de 2016, lo consens sembla nàicer per realizar doas estacions après *Ramonvila*: *Parc Tecnologic del Canal* e *Institut Nacional Politecnic*, aquesta venent una estacion de correspondéncia entre la tresena linha e la linha B e lo perlongament seriá realizat en via dobla fins al Parc Tecnologic del Canal, puèi via unica fins al cap de linha.

## D'autras linhas ?

400px|thumb|right|la tresena linha dins lo ret actual.
*Toulouse Aerospace Express* es un projècte de tresena linha de mètro automatic de l'aglomeracion tolosana, prevista per 2024. ligarà Colomièrs a Labeja, passant per Airbus, l'Aeropòrt de Tolosa-Blanhac, la gara Matabiau e las zonas d'activitats del sud-èst de Tolosa.
En julhet de 2015, lo calendièr anonciat es lo seguent :
*fin de 2015: causida del traçat e de las estatcons
*2016: estudis preliminars
*12 de setembre al 17 de decembre de 2016: debat public
*5 julhet de 2017: traçat final e emplaçaments de las estacions
*2018: estudis d’abansprojècte
*2019: estudis de projècte e enquèsta publica
*2019: començament de la òbras
*2024: mesa en servici

Lo traçat es long de  amb 20 estacions. Una granda partida del percors seriá aerian. La tresena linha farà corresondéncia amb las Linhas de tramvai T1 e T2 a l'estacion *Jean Maga*, amb la linha B a l'estacion *la vaca*, amb linha A a l'estacion *Marengo SNCF* amb la linha B a l'estacion *François Verdier*. E la creacion d'aquesta linha entraïna lo perlongament de la Linha B après *[[Ramonvila (mètro de Tolosa)]]* e la novèla estacion cap de la linha B *INPT* serà una tresena correspondéncia amb la futura linha. Los caps de linha seràn *Colomèr Gara SNCF* (a Colomèr, correspondéncia amb linha C del Transpòrts en comun de Tolosa) e *La Cadèna - Gara SNCF* (a Labeja, correspondéncia amb la linha SNCF Tolosa-Narbona)

## Tecnica

Las linhas A e B utilizan un mètro guida automatic (sens conductor) de pichon gabarit (a pauc pres dos mètres de larg) : le VAL, fabricat per Siemens Transportation Systems. Actualament, tres tipes de material rodan, le VAL 206, le VAL 208, e le VAL 208 NG (Novèla Generacion). Actualament, i a 99 ramas: Sus la linha A, i a 29 ramas de VAL 206 e 25 ramas de VAL 208 ; Sus la linha B, i a 45 ramas de VAL 208 (lo VAL 206 pòt pas rodar sus aquela darrièra linha).

Cada rama es compausada de dos carris que s'unisson per parelhs. Aquò necessita de caisses de 52 mètres de long, mas son pas solament de 26 mètres dins le mètro de Tolosa. Las bordaduras dels caisses son desseparadas de las vias per de pòrtas sincronizadas amb las pòrtas de las ramas. Per aquò, cada cai deu èsser rigorosament drech. Cada rama pòt aculhir fins a 150 o 200 personas.

Las ramas rodan sus pneumatic, dispausan d'una traccion electrica e son alimentadas amb un ralh de corrent contunh de 750 V. Le guidatge se fa amb de ralhs laterals (que servisson a l'encòp al guidatge e a l'alimentacion). Pòdon escalar de pendas fins a 7%, aténher una velocitat de comercializacion d'a pauc près 65&nbsp;km/h, e rodar sus la linha amb una frequéncia maximum d'una minuta e cinc segondas sus la linha A. Un Pòst Central de Contraròtle, situat al garatge talhièr de Bassa Camba, regula e assegura la securitat del malhum, intervenent a distància sus las ramas tre l'aparicion de problèmas.

I a un anonci sonòr del nom de l'estacion abordada abans l'arribada de la rama al cai, e tanbens a la partença i a un anonci sonòr de l'estacion venenta. Le nom de las estacions es anonciat en francés, e dempuèi setembre 2009 tanbens en occitan. Dins las ramas VAL 208, le nom de l'estacion venenta e las correspondéncias de bus desfilan sus un panèl de diòdes.

## Vejatz tanben
* Transpòrts en comun de Tolosa e Tisséo

## Ligams extèrnes