open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Javier Sotomayor

**Javier Sotomayor Sanabria** (nascut lo 13 d'octobre de 1967 a Limonar) es un atleta cuban especialista del saut de naut. Campion olimpic en 1992, e campion del monde sièis vegadas (dos còps en exterior e quatre còps en sala), es l'actual detentor del recòrd del monde de la disciplina amb , performança establida lo 27 de julhet de 1993 al meeting de Salamanca. Es tanben lo detentor del recòrd del monde en sala amb un saut a  realizat en l'an 1989.
Tammam Salam

thumb|250px|Tammam Salam en 2013
**Tammam Saeb Salam** (en arab: تمام صائب سلام‎; Beirot, 13 de mai de 1945) es un politician libanés. 

Es, dempuèi lo 15 de febrièr de 2014, l'actual primièr ministre de Liban. Assegurèt l'interim de la presidéncia de la republica del temps del blocatge parlamentari (2014-2016).

Anteriorament foguèt ministre de la cultura de 2008 a 2009 dins lo govèrn de Fouad Siniora.
Bombardier

Un **bombardier** (var. **bombardièr**) es un avion militar destinat a l'ataca e a la destruccion de butas terrèstras ò navalas. Son armament èra inicialament format de bombas e es a l'ora d'ara completat per divèrsei tipes de missils èr-sòu. Per cumplir aquel objectiu, un bombardier a generalament :
* una autonòmia granda per aumentar la portada de l'avion.
* una capacitat de transpòrt importanta per aumentar sa poissança de fuòc.
* un sistèma de guidatge pron precís per assegurar la destruccion de la buta.
* de sistèmas de defensa sufisents per anar fins a la buta e tornar venir a sa basa.
Lei premiers bombardiers apareguèron quauqueis annadas avans la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918). Au començament, lei bombas èran trachas dirèctament per l'equipatge amb una precision fòrça limitada mai la guèrra favorizèt lo melhorament d'aqueleis aeronaus. A la fin dau conflicte, apareguèt la tecnica dau bombardament massís que foguèt melhorada durant la Segonda Guèrra Mondiala (1937/9-1945). Avans lo començament dau segond conflicte mondiau, foguèt tanben inventat lo bombardier en picat (Ju 87, SBD Dauntless...) que permetèt de melhorar la precision deis atacas.

Après l'aparicion de l'arma nucleara e lo començament de la Guèrra Freja, leis Estats Units e l'Union Sovietica desvolopèron de bombardiers estrategics amb un rai d'accion fòrça lòng (B-52, B-1, Tu-160...) per atacar dirèctament lo territòri enemic. En parallèl, lei bombardiers integrèron leis evolucions tecnicas dau periòde (reactors, velocitat de còp superiora a Mach 2...). Pasmens, la vulnerabilitat deis avions ai sistèmas antiaerians e lo desvolopament dei missils balistics demeniguèron la necessitat d'alinhar de flòtas fòrça importantas de bombardiers estrategics. En revènge, lo besonh de bombardament classic demora fòrça important. Pasmens, lei bombardiers classics son venguts rars car son remplaçats per d'avions polivalents capables de realizar de missions de bombardament e de combat aerian.

Lei tipes principaus de bombardiers son :
* lei bombardiers estrategics que son destinats a l'ataca de butas estrategicas (vilas, industrias, pòrts...).
* lei bombardiers torpilhaires que son destinats a l'ataca de naviris ò de sosmarins ambé de torpilhas.
* lei bombardiers en picat que son lei precursors deis avions d'ataca au sòu modèrnes.
* leis avions d'ataca au sòu que son d'avions leugiers destinats a l'ataca de butas mobilas coma de carris de combat ò de concentracions de tropas.
* lei caçaires-bombardiers que son d'avions polivalents capables d'atacar de butas terrèstras e que presentan de capacitats de combat quasi identicas a aquelei d'un caçaire.

## Liames intèrnes

* Avion de caça.

## Nòtas e referéncias
Raspièra

Una **raspièra** (var. **ligossa** ò **esparriòt**) èra una espasa lònga e fina, amb una garda elabora e una lama, destinada ais atacas d'estòc. Pasmens, la màger part dei raspièras avián tanben una lama afustada que podiá causar d'entalhas grèvas dins lo cas d'un còp de talha. Apareguèt au sègle XV e conoguèt son apogèu entre 1590 e 1650 avans de declinar au profiech d'espasas pus leugieras.

## Liames intèrnes

* Espasa.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Constanta de Boltzmann

La **constanta de Boltzmann k** ò **k<sub>B</sub>** es una constanta fisica fondamentala introducha per Ludwig Boltzmann dins sa definicion de l'entropia en 1873. Es egala au rapòrt entre la constanta dei gas perfèctes R e lo nombre d'Avogadro N siá kB = 1,38065.10-23 J.K-1.
Indochina francesa

L**'Indochina francesa** èra lo nom d'una partida de l'Empèri coloniau francés. Gropava lei colonias, lei protectorats e lei comptadors situats dins la peninsula indochinesa. Sa conquista se debanèt de 1862 a 1904 après una tièra de guèrras còntra leis estats locaus e vesins. Après l'afondrament de son autoritat coloniala durant la Segonda Guèrra Mondiala, França assaièt sensa succès de reconquistar la region mai se turtèt a la resisténcia acarnada d'una guerilha comunista e independentista (Guèrra d'Indochina). En 1954, après la desfacha de Dien Bien Phu, França abandonèt oficialament la region que foguèt devesida entre Vietnam dau Nòrd, Vietnam dau Sud, Laos e Cambòtja.

## Liames intèrnes

* Colonialisme.
* Guèrra d'Indochina.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Ludwig Boltzmann

**Ludwig Boltzmann** (Viena, 20 de febrièr de 1844 – Tybein, 5 de setembre de 1906) foguèt un fisician austrian. Aguèt un ròtle major dins lo corrent dau sègle XIX sus lo desvolopament de la termodinamica gràcias a son òbra en fisica estatistica e sus l'adopcion dau concèpte d'atòm.

Obtenguèt un doctorat de l'Universitat de Viena en 1866 gràcias a una tèsi sus la teoria cinetica dei gas. Puei, estudièt dins divèrsei vilas austrianas ò alemandas onte poguèt seguir lei cors de Bunsen, Kirchhoff e Helmholtz. A partir de 1869, acomencèt d'ensenhar mai sei relacions conflictualas ambé d'autrei fisicians — generalament ostils a sa defensa dau modèl atomic — minèron sa santat mentala entraïnant unei periòdes de depression ò temptativas de suicidi. De mai, en causa d'aquela ostilitat, sei trabalhs conoguèron pauc de desvolopaments durant sa vida. En revènge, après sa mòrt e la confirmacion de l'existéncia deis atòms, divèrsei fisicians majors coma Max Planck ò Albert Einstein utilizèron son òbra per estudiar lo raionament dau còrs negre ò l'efècte fotoelectric.

Un cratèr lunar es dich cratèr Boltzmann en son onor.

## Liames intèrnes

* Fisica estatistica.
* Termodinamica.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Director de la fotografia

Lo **director de la fotografia**  es lo responsable de la fotografia cinematografica durant la realizacion d'un filme. Es el que dirigís las còlas de cameramans e de tecnicians encagats dels esclairatges.
Noriaki Kasai

thumb|250px|Noriaki Kasai en 2017
**Noriaki Kasai** (en japonés: 葛西 紀明; 6 de junh de 1972) es un sautaire amb esquís japonés.
Finn E. Kydland

**Finn Erling Kydland** (n. 1 de decembre de 1943) es un economia e professor universitari norvegian premiat amb lo Prèmi Nobel d'Economia en 2004.
Manuel Neuer

200px|right|thumbnail|Manuel Neuer
**Manuel Neuer** (Gelsenkirchen, 27 de març de 1986) es un fotbolaire alemand. Jòga actualament al Bayern de Munic.
## Ligams extèrnes
*manuelneuer.de
Futurisme

Lo **futurisme** es un corrent artistica e sociau aparegut en Itàlia au començament dau sègle XX. Insistissiá sus de tematicas e de concèptes basats sus la velocitat, la tecnologia, la maquina, la jovença, la violéncia ò l'industria e sus d'objèctes novèus coma l'avion ò l'automobila. Foguèt subretot un movement italian e dins la peninsula, regardèt totei lei domenis artisticas coma la pintura, l'escultura, la literatura, lo cinèma, la fotografia, lo teatre, la musica, l'arquitectura, la dança, la tipografia, la comunicacion ò la terralha. En fòra d'Itàlia, lo futurisme aguèt d'influéncias dins d'autrei país, especialament lo Reiaume Unit e Russia.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Productor de cinèma

Lo **productor de cinèma** es la persona qui recerca des projèctes de filmes e se met en questa des mejans financièrs per los produire. Son ròtle es tant artistic coma financièr.
Productor

Lo tèrme **productor** pòt designar:
* un **[[Productor de cinèma]]**, que supervisa la creacion d'un filme
* un **[[Productor musical]]**, que supervisa la creacion d'un disc
* un **[[Productor teatral]]**, que supervisa la representacion d'una peça de teatre
* un **[[Productor industrial]]**, que porgís un ben o servici sul mercat.
* un **[[Productor de television]]**, que supervisa la creacion d'un programa de television
Matteo Renzi

thumb|250px|Matteo Renzi
**Matteo Renzi** (Florença, 11 de genièr de 1975) es un politician italian de centre esquèrra. Foguèt cònsol de Florença del 22 de junh de 2009 al 17 de febrièr de 2014, qu'en aquela data li foguèt fisada la mission de formar lo novèl govèrn italian aprèp la demission d'Enrico Letta.

Renzi demissionèt de sa foncion de president del conselh de ministres lo 12 de decembre 2016.
Francesco Pigliaru

thumb|Francesco Pigliaru
**Francesco Pigliaru**, escaissat "Il professore" (Sàsser, 13 de mai de 1954) es un economista, ensenhaire e politician sard. Aqueste prorector de l'Universitat dels Estudis de Cagliari foguèt elegit president de la Region Autonòma de Sardenha durant las eleccions regionalas del 16 de febrièr de 2014.
William Sylvester

**William Sylvester** (Oakland, Califòrnia, 31 de genièr de 1922 - Comtat de Butte (Califòrnia), 25 de genièr de 1995) es un actor american.

## Biografia
Aprèp son maridatge amb l'actritz britanica Veronica Hurst, a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala, William Sylvester emigrèt en Grand Bretanha. 

Dins los ans 1950, enregistrava de ficcions radiofonicas e jogava dins de sèrias de television (de produccions de la BBC), e apareissiá dins de films minors. Cal notar sa prestacion amb Juliette Gréco dins una importanta produccion britanica, *[[Whirlpool]]* de Lewis Allen (1959).

Al començament dels ans 1960, joguèt dins de filmes d'oror de seriá B: *[[Gorgo (filme, 1961)|Gorgo]]* (1961), *[[Devil Doll]]* (1964), *[[The Hand of Night]]* (*[[1966]]*), eca. 

Apareguèt dins lo cinquen film britanic de las aventuras de James Bond, *[[You Only Live Twice]]* (1967), mas foguèt lo realizator Stanley Kubrick que li balhèt sa celebritat amb lo ròtle del professor Heywood R. Floyd dins *[[2001, una odissèa de l'espaci]]* (1968). 

William Sylvester contunhèt sa carrièra fins al començament dels ans 1980 amb de telefilmes, seriás tele, e dins de filmes coma *[[L'odissèa de l'Hindenburg]]* (1975).

## Filmografia selectiva
* 1949: *Give Us This Day*) d'Edward Dmytryk: Giovanni
* 1954: *The Stranger Came Home* de Terence Fisher: Philip Vickers
* 1959: *Whirlpool* de Lewis Allen : Herman
* 1961: *[[Gorgo (filme, 1961)|Gorgo]]* (*Gorgo*) d'Eugène Lourié: Slam Slade
* 1967: *You Only Live Twice* de Lewis Gilbert: lo pòrtaparula du Pentagòn
* 1968: *[[2001, una odissèa de l'espaci]]* (*2001: A Space Odyssey*) de Stanley Kubrick: lo professor Heywood R. Floyd 
* 1974: *Busting* de Peter Hyams: Sénher Weldman 
* 1975: *[[L'Odyssée du Hindenburg]]* (*The Hindenburg*) de Robert Wise : un coronèl de l'Armada de l'aire
* 1978: *Heaven Can Wait* de Warren Beatty e Buck Henry: lo journalista del nucleari

## Nòtas e referéncias
Sada

*Sada (Maiòta) – una comuna e canton de Maiòta.
*Sada (La Coronha) – un municipi de la província espanhòla de La Coronha e de la Comunautat Autonòma de Galícia.
*Sada (Navarra) – un municipi de la Comunautat Forala de Navarra.
Gary Lockwood

**Gary Lockwood**, de son nom vertadièr John Gary Yurosek, nasut lo 21 de febrièr de 1937 a Van Nuys, Califòrnia (Estats Units d'America), es un actor estatsunian.

## Filmografia
### Cinèma
* 1959: *Warlock* d’Edward Dmytryk : non creditat (un òme del gang)
* 1960: *Tall Story* de Joshua Logan: non creditat
* 1961: *Wild in the Country*) de Philip Dunne: Cliff Macy
* 1961: *Splendor in the Grass* d’Elia Kazan: Toots
* 1962: *The Magic Sword* de Bert I. Gordon: lo senhor George
* 1963: *It Happened at the World's Fair* de Norman Taurog: Danny Burke
* 1965: *Kitten with a Whip* de Douglas Heyes : non creditat
* 1968: *Firecreek* de Vincent McEveety: Earl
* 1968: *[[2001, una odissèa de l'espaci]]* (*2001: A Space Odyssey*) de Stanley Kubrick: lo professor Frank Poole
* 1968: *Las Vegas, 500 millones*) d’Antonio Isasi-Isasmendi: Tony Ferris
* 1969: *[[Model Shop]]* de Jacques Demy: George Matthews
* 1970: *[[R.P.M. (film, 1970)|R.P.M.]]* de Stanley Kramer: Rossiter
* 1972: *[[Stand Up and Be Counted]]* de Jackie Cooper: Eliot Travis
* 1976: ** de William Girdler: Frank Lassiter
* 1976: *Number One*, cort metratge de Dyan Cannon: Senhér Boyer, lo paire de Philippe
* 1983: *[[Survival Zone]]* de Percival Rubens: Ben
* 1987: *[[The Wild Pair]]* de Beau Bridges: lo capitan Kramer
* 1990: *[[Terror in Paradise]]* de Peer J. Oppenheirmer : Douglas, lo conse
* 1995: *Night of the Scarecrow* de Jeff Burr: William Goodman, lo conse 
* 1998 : *[[A Bedfull of Foreigners]]* de John C. Broderick: Dieter Dieterman
* 2004 : *Missing Sock*, cort metratge]] d’Eric Allen Bell: l’òme de l’espaci

### Television
* 1959-1962: *[[Perry Mason]]*, episòdi *The Case of the Romantic Rogue* (1959) e *It Happened at the World’s Fair* (1962)
* 1966: *[[Star Trek (seriá tele)|Star Trek]]*, episòdi *Where No Man Has Gone Before*
* 1973: *[[Mission impossible (seriá tele)|Mission impossible]]*, episòdi *The Question*
* 1974: *[[Ironside (seriá tele)|Ironside]]*, episòdi *Cross Doublecross*
* 1974-1975: *[[The Six Million Dollar Man]]*, episòdi *Eyewitness to Murder* (1974) e *Steve Austin, Fugitive* (1975)
* 1975-1976: *[[Cannon (seriá tele)|Cannon]]*, episòdi *Coffin Corner* (1975) e *Cry Wolf* (1976)  
* 1977: *[[The Streets of San Francisco]]*, episòdi *Monkey is Back*
* 1977: *[[Super Jaimie]]*, episòdi *The Night Demon* 
* 1978: *[[Starsky & Hutch]]*, episòdi *The Heavyweight*
* 1980: *[[Hawaii Five-O]]*, episòdi *School for Assassins*
* 1983: *[[Hart to Hart]]*, episòdi *Emily by Hart*  
* 1982-1984: *[[The Fall Gay]]*, episòdi *Scavenger Hunt* (1982), *Colt Break Out* (1 e 2, 1982), *Kings of the Cow-boys* (1984)
* 1982-1984: *[[Matt Houston]]*, episòdi *The Good Doctor* (1982) e *On the Run* (1984)
* 1984-1986: *[[Simon et Simon]]*, episòdi *The Wrong Staff* (1984), *The Mickey Mouse Mob* (1985), *Family Forest* (1986), *Tonsillitis* (1986)
* 1988: *[[MacGyver]]*, episòdi *Mask of the Wolf*  
* 1985-1994 : *[[Murder, She Wrote]]*, episòdi *Sudden Death* (1985), *Indian Giver* (1987), *Tainted Lady* (1991), *Roadkill* (1994)
Peter Sellers

**Peter Sellers**, nascut **Richard Henry Sellers** lo 8 de setembre de 1925 a Portsmouth en Anglatèrra e mòrt lo 24 de julhet de 1980 a Londres, èra un actor britanic, conegut internacionalament per son triple ròtle dins *[[Dr. Strangelove|Doctor Folamor]]* (1964) e per son interpretacion de l'inspector Clouseau dins la seria *[[La Pantera ròsa]]*.
Keir Dullea

thumb|Keir Dullea en 1962

**Keir Dullea** (Cleveland, Ohio, 30 de mai de 1936), es un actor american.
Es conegut subretot pel ròtle de l'astronauta David Bowman que joguèt dins lo filme *[[2001, una odissèa de l'espaci]]*.

## Biografia
Nascut en 1936, Keir Dullea cresquèt a Greenwich Village, barri de la vila de Nòva York ont sos parents tenián una libariá. Frequentèt de companhiás de teatre abans d’aparéisser dins *[[Season of Choice]]* (1959). Leu atirèt l’atencion de productors de cinèma e obtenguèt lo ròtle d’un jove delinquent dins *Hoodlum Priest* (1961), puèi d’un jove depressiu dins *[[David & Lisa]]*, de Frank Perry (1962). Pareissent mai jove que son edat, contunhèt a interpretar de joves trebolats dins de filmes coma *The Thin Red Line* (1964), *[[Bunny Lake a disparu]]* (1965) e *[[Madame X (filme, 1966)|Madame X]]* (1966). Trenquèt son imatge mercé al ròtle d’un òme que se mèscla dins un parelh lesbian dins lo filme *The Fox* trach de la novèla de D.H. Lawrence (1968). Sa composicion de l’astronauta David Bowman dins *[[2001, una odissèa de l'espaci]]*, de Stanley Kubrick (1968), li valguèt una celebritat internacionala.

Lo teatre demòra son activitat principala.

## Filmografia selectiva

### Cinèma
* 1962: *David and Lisa* de Frank Perry: David Clemens
* 1964: *The Thin Red Line* d'Andrew Marton: lo soldat Doll
* 1965: *Bunny Lake is missing*) d'Otto Preminger: Steven Lake
* 1966: *[[Madame X (filme, 1966)|Madame X]]* de David Lowell Rich: Clay Anderson Jr.
* 1968: *The Fox* de Mark Rydell: Paul Renfield
* 1968: *[[2001, una odissèa de l'espaci]]* (*2001: A Space Odyssey*) de Stanley Kubrick: lo professor David Bowman
* 1969: *De Sade* de Cy Endfield: lo marqués de Sade
* 1972: *Pope Joan* de Michael Anderson: lo doctor Stevens
* 1974: *Paul and Michelle* de Lewis Gilbert: Garry
* 1974: *Black Christmas* de Bob Clark: Peter Smythe
* 1977: *Full Circle*) de Richard Loncraine: Magnus Lofting
* 1984: *[[2010 (filme)|2010]]* de Peter Hyams: lo professor Dave Bowman
* 2007: *The Good Shepherd* de Robert De Niro: lo senator Russell
Suzanne Vega

thumb|250px|Suzanne Vega en 2010
**Suzanne Nadine Vega** (Santa Monica, Califòrnia, 11 de julhet de 1959) es una cantaira e cantautora americana. Venguèt famosa internacionalament tre 1987 gràcias a sas cançons "Luka" e "Tom's Diner", sortidas de son segond album *Solitude Standing*.

## Discografia
* *Suzanne Vega* (1985)
* *Solitude Standing* (1987)
* *Days of Open Hand* (1990)
* *99.9ºF* (1992)
* *Nine Objects of Desire* (1996)
* *Tried and True* (1998)
* *Songs in Red and Gray* (2001)
* *Retrospective* (2003)
* *Beauty & Crime* (2007)
* *Tales from the Realm of the Queen of Pentacles* (2014)
* *Lover, Beloved: Songs from an Evening With Carson McCullers* (2016)
* *Flying with Angels* (2025)
Lawrence Lessig

thumb|250px|Lawrence Lessig en 2009
**Lawrence Lessig**, o tanben **Larry Lessig** (Rapid City, Dakota del Sud, 3 de junh de 1961, Dakota del Sud) es un avocat, professor de drech especializat en drech informatic de l'Universitat de Harvard, e activista politic american. Foguèt lo fondador del Centre per Internet e la Societat. Es un membre fondador de l'organizacion de tòca non-lucrativa Creative Commons.

## Òbras
* *Code and Other Laws of Cyberspace* (2000)
* *The Future of Ideas* (2001)
* *Free Culture* (2004)
* *Code: Version 2.0* (2006)
* *Remix: Making Art and Commerce Thrive in the Hybrid Economy* (2008)
* *Republic, Lost: How Money Corrupts Congress—and a Plan to Stop It* (2011)
* *One Way Forward: The Outsider's Guide to Fixing the Republic* (2012)
* *Lesterland: The Corruption of Congress and How to End It* (2013)
.بازار

**** (*bazaar*, bazar, còdi punycode .xn--mgbab2bd) es un nom de domeni arab. Es en servici dempuèi lo 18 de febrièr de 2014.

## Referéncias
.mango

**** (anglés *manga*) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 16 de febrièr de 2014.

## Referéncias
Destrau de guèrra

Una **destrau de guèrra** èra una destrau utilizada coma arma de talha e non coma otís. Sa concepcion èra similara a la destrau destinada a d'usatges tecnics (copa de fusta). Pasmens, presentava quauqueis especificitats per renfòrçar sa capacitat d'infligir una bleçadura a un adversari ò per melhorar son manejament coma l'adopcion d'una lama dobla ò l'apondon d'una poncha per pertusar una armadura.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Mortier (arma)

Un **mortier** es una pèça d'artilhariá que s'utiliza amb una enclinason fòrça importanta (mai de 45°) per efectuar de tirs indirèctes. D'efècte, gràcias a la trajectòria corba de seis obús, un mortier pòu agantar un objectiu escondut darrier un obstacle, çò qu'un canon pòu pas totjorn faire en causa de sa trajectòria tenduda. Es generalament format d'un tube cort e lisc que se carga per la boca. La municion es mesa a fuòc per sa casuda sus un percutor fix situat au fons dau tube. L'energia producha per lo reculament dins lo corrent dau tir es absorbida per lo sòu ò per una plataforma especialament renfòrçada (generalament dins lo cas d'un tir dempuei un veïcul). Dins aquò, dins lo cas deis obús pus pesucs, lo projectile pòu èstre cargat per la culassa. 

Lo mortier apareguèt au sègle XVII coma arma de sètge. Èra destinat a l'ataca de butas protegidas per un barri. Dins lo corrent dau sègle XX, venguèt una arma de sostèn essenciala de l'infantariá car es pus mobila e necessita mens de logistica que l'artilhariá classica. Es totjorn fòrça utilizat a l'ora d'ara.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Luisa Värk

thumb|250px|Luisa Värk
**Luisa Värk** (Elva, 6 de febrièr de 1987) es un cantaire estonian. Se faguèt conéisser gràcias al concors de descobèrta de cantaires Eesti otsib superstaari. Cantèt en duo amb lo cantaire leton Lauris Reiniks la cançon "Keerleval Kaljul", sortida en estonian simultanèament amb una version en lituanian, "Apkabink Dar".

## Discografia
* *Kus oled Sa* (2005)
* *Progress* (2006)
* *Tunnete allee* (2008)
Taavi Rõivas

**Taavi Rõivas** (Tallinn, 26 de setembre de 1979) es un politician estonian. Es dempuèi l'11 de decembre de 2012 ministre dels afars socials del govèrn estonian actual.
Paul-Eerik Rummo

thumb|250px|Paul-Eerik Rummo en 2011
**Paul-Eerik Rummo** (Tallinn, 19 de genièr de 1942) es un escrivan e politician estonian. Foguèt, de 1992 a 1994, ministre de la Cultura e de l'Educacion.
Esquisma

Un **esquima** (var. **cisma**) designa la division d'un grop religiós entre doas partidas diferentas. Es causat per una decision deis institucions intèrnas d'aqueu grop e la division regarda donc tanben leis autoritats religiosas. A l'origina, lo tèrme designava lei divisions institucionalas au sen de la Glèisa Crestiana mai es a l'ora d'ara utilizat per designar de fenomèns similars dins d'autrei religions.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Mira

#### 
* Mira (Cuenca), un municipi de la província de Cuenca, Castelha, Espanha.

#### 
* Mira (Itàlia), un municipi de la província de Venècia, Venèt, Itàlia.

#### 
* Mira, Coimbra

#### 
* Mira Estrela
Triumvirat

Un **triumvirat** es un tèrme que designava inicialament una magistratura romana compausada de tres personas. Puei, designèt tanben una aliança secrèta ò publica de tres personalitats d'influéncia politica ò militara similara que s'unisson per dirigir la Republica Romana. Dempuei l'afondrament de l'Empèri Roman, lo tèrme es de còps utilizat per depintar de situacions similaras dins divèrseis entitats (estat, companhiá...).

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Union personala

Una **union personala** es una relacion entre doas (ò mai) entitats que son consideradas coma separadas, coma per exemple dos estats sobeirans, mai qu'an una mema persona coma cap d'estat. Aquela situacion a luòc generalament dins d'estats monarquics (Àustria-Ongria, Commonwealth...) onte lei reglas de succession e lei maridatges entre ostaus aristocratics pòdon entraïnar lo gropament d'unei coronas e títols sota la direccion d'un meme senhor. Es fòrça rara dins d'autrei tipes de regimes (cas de l'union parciala entre França e Andòrra).

## Liames intèrnes

* Monarquia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Còp d'estat

[thumb|right|[Pintura representant lo còp d'Estat dau 18 de brumari menat per Napoleon Bonaparte en 1799.]]

Un **còp d'Estat** es un reversament dau poder d'un biais illegau e sovent violenta per una persona investida d'una autoritat. Se parla tanben de putsch per designar un còp d'Estat menat unicament per lei fòrças armadas d'un estat. Un còp d'Estat necessita generalament la presa de contraròtle rapida dei mejans d'informacions, la neutralitat ò la complasença de la populacion e un efiech de suspresa per neutralizar leis individús susceptibles d'organizar una eventuala resisténcia (òmes politics, generaus, sindicalistas, etc.). Lei còps d'Estat capitats son donc sovent lo resultat d'una planificacion minuciosa e dau sostèn d'au mens una partida dei fòrças armadas.

## Liames intèrnes

* Estat.
* Revolucion.

## Bibliografia

* *'[[francés|(fr)]]* ' Curzio Malaparte, *La Technique du coup d’État*, París, Grasset, 1931.

## Nòtas e referéncias
Estat d'urgéncia

L**'estat d'urgéncia** es una mesura decidida per un govèrn dins lo cas d'una situacion de perilh imminent per lo país. Permet generalament la suspension de certanei libertats fondamentalas coma la libertat de circulacion ò la libertat de la premsa.

## Liames intèrnes

* Estat de sètge.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Olesya Zhukovskaya

**Olesya Zhukovskaya** (en ucraïnian: Олеся Жуковская; 1993) es una jove infirmièra ucraïniana. Venguèt simbòl e icòna de las manifestacions EuroMaidan e de la repression e autoritarisme del govèrn pro-rus de Víktor Ianokòvych, lo 20 de febrièr de 2013 quand foguèt nafrada pels snipers de la polícia ucraïniana, la Berkut. Mandèt alara un messatge per Twitter que disiá "Morissi" (en ucraïnian: Я вмираю). Aquel meteis jorn lo messatge circulèt rapidament e venguèt viral.

D'unes anoncièron inicialament qu'èra mòrta mas en realitat èra estada espitalizada. L'estat de santat de la joventa demorèt precari qu'èra estada nafrada al còl e aprèp d'èsser estada operada foguèt mesa jos assisténcia respiratòria. L'endeman, aprèp miègjorn publiquèt un autre messatge per anonciar qu'èra viva (en ucraïnian: Я жива!) e per mercejar totas las gents que li avián balhat supòrt e ajuda. La Crotz Ronja ongresa mandèt una fotografia facha amb 200 volontaris en se situar de tal biais d'escriure son nom.

Olesya es una de las nombrosas victimas de la repression sanguinosa que faguèt mai de 75 mòrts sus la plaça Maidan, lo còr de la capitala ucraïniana, Kyiv.
David Castillo

thumb|250px|David Castillo en 2013
**David Castillo i Buïls** (Barcelona, 19 de junh de 1961) es un poèta, escrivan e critic literari catalan. Dempuèi 1989 dirigís lo suplement de cultura del jornal *[[Avui]]*, actualament *[[El Punt Avui]]*. Ganhèt divèrses prèmis catalans per sas òbras de tematicas plan variadas.

## Òbras
### Biografias
**Bob Dylan* (1992)
**Conversaciones con José "Pepín" Bello* (2007), amb Marc Sardá
**Bcn Rock* (2008), amb fotografies de Ferran Sendra

### Poesia
* *La muntanya russa* (1993)
* *Tenebra* (1994)
* *Poble Nou flash back*, amb Albert Chust
* *Game over* (1998)
* *El pont de Mühlberg* (2000)
* *Seguint l'huracà*, amb Marcel Pey (2000)
* *Bandera negra* (2001)
* *Menta i altres poemes* (2005)
* *Downtown* (2005)
* *Esquena nua* (2006)
* *Doble zero* (2011)

### Romans
* *El cel de l'infern* (1999)
* *No miris enrere* (2002)
* *El llibre dels mals catalans : burocràcia sentimental sobre la noció del temps* (2010)
* *El mar de la tranquil·litat* (2010)
* *Barcelona no existeix* (2014)

## Referéncias
Aija Andrejeva

thumb|250px|Aisha en 2010
**Aija Andrejeva**, tanben coneguda artisticament coma **Aisha** (Ogre, Letònia, 16 de genièr de 1986) es una cantaira letona. Representèt son país a l'Eurovision en 2010 amb la cançon "What for?".

## Discografia
**Tu un Es* (2006)
**Viss kārtībā, Mincīt!* (2008)
**Dvēselīte* (2009)
Tumsa

thumb|250px|Tumsa en concèrt en 2008
**Tumsa** (en occitan: "La foscor") es un grop de musica rock leton. La formacion originària de Liepāja foguèt creada en 1991.

## Discografia
* *Putni* (1998)
* *Katram savu Atlantīdu* (2000)
* *Nesaprasto cilvēku zemē* (2001)
* *Spēlējot debesis* (2002)
* *1 000 000 itnekā* (2004)
* *Piedzīvojums 1996-2006* (2006)
* *Suns* (2008)
Plueja acida

Une **plueja acida** (var. **pluèja acida**, **plueia acida**, **ploja acida**) designa una precipitacion anormalament acida. Se destria lei precipitacions umidas (plueja, nèu...) e secas (gas, particulas finas...). Aquela expression apareguèt per lo premier còp en 1872.

L'acidificacion dei precipitacions es causada per la preséncia dins l'atmosfèra de gas capables de se dissòuvre dins l'aiga (generalament SO2, SO3, NO ò NO2) e d'i formar de compausats acids (generalament H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> ò HNO<sub>3</sub>). La fònt d'aquelei gas pòu èstre naturala (erupcion volcanica...) ò umana (pollucion...). Lei pluejas acidas pòdon entraïnar una acidificacion dau sòu e deis aigas de superficia (lacs, oceans...). Aquò pòu aver d'impactes sus la fauna e la flòra, en particular sus sei capacitats de subrevida ò de reproduccion de certaneis espècias e, de còp, entraïnar sa disparicion.

## Liames intèrnes

* Pollucion.
* Rescaufament climatic.
* Lac acid.

## Nòtas e referéncias
Mārtiņš Freimanis

thumb|250 px-Mārtiņš Freimanis en 2009
**Mārtiņš Freimanis** (Liepāja, 7 de febrièr de 1977 – 27 de genièr de 2011) foguèt un cantaire, musician, compositor e actot leton. Èra lo cantaire e menaire del grop de rock Tumsa. Coma compositor escriguèt mantuna paraula de cançon del cantaire Lauris Reiniks.
Marija Naumova

thumb|250px|Marija Naumova en 2004
**Marija Naumova**, tanben coneguda coma **Marie N** (Riga, 23 de junh de 1973) es una cantaira letona. Ganhèt lo concors de l'Eurovision en 2002 amb la cançon "I Wanna".

## Discografia
* *До светлых слёз' (1998)
* *Ieskaties acīs* (2000)
* *Ma Voix, Ma Voie* (2001)
* *On A Journey* (2002)
* *Noslēpumi* (2002)
* *Nesauciet sev līdzi* (2004)
* *Another Dream* (2005)
* *Lullabies'' (2010)
Jindřich Vacek

vinheta|Jindřich Vacek
**Jindřich Vacek** (Plzeň, 3 de genièr de 1955) es un filològ, lingüista, traductor e editor chèc. Aqueste erudit poliglòt es estat l'autor de mantuna revirada de grands escrivans, en ajudar aital a sa divulgacion e popularizacion, a partir de l'italian, del francés, de l'ebrèu e mai del catalan demest d'autras lengas.

## Biografia
Jindřich Vacek faguèt d'estudis de filologia romanica, mai que mai de romanés e de francés, a l'Universitat Carolina de Praga. Durant aquel periòde s'interessèt tanben a d'autras lengas romanicas e mai orientalas. Se consagrèt mai que mai a l'estudi del catalan, de l'occitan e del sard. Entre 1980 e 1984, e tornarmai de 1985 a 1993 trabalhèt coma lector de chèc a l'Universitat de Bucarest. Ailà publiquèt quatre manuals d'aprendissatge de la lenga chèca e mai un manual de sorab, una lenga eslava minorizada parlada en Alemanha.

Per l'ensems de sas traduccions, que compren d'òbras d'Umberto Eco, d'Orhan Pamuk, Claude Lévi-Strauss, Mircea Eliade e mantun autor jusieu, es estat recompensat amb mantun prèmi. L'Associacion chèca dels traductors li decerniguèt de prèmis en 1997, 2000 e 2002 (Obec překladatelů) e en 2007 li foguèt conferit lo Prèmi Josef Jungmann per la melhora traduccion de l'annada 2006.

Faguèt tanben d'editor per mantuna traduccion chèca d'autors prestigioses.

## Òbras
* *Zajatci Pána bouří*. Praga: Argo, 2021.
* *Všechny moje toulky. Lužice, Ceaușeskovo Rumunsko a další.* Praga: Academia, 2021.
* *Tři muži na Titaniku*. Praga: Argo, 2022.
* *Yucatanské zrcadlo*. Praga: Alpha Book, 2023.
* *Naděje jménem Jeruzalém*, Praga: Euromedia - Brána, 2025
Laima Vaikule

thumb|220px|Laima Vaikule en 2017
**Laima Vaikule** (Cēsis, 31 de març de 1954) es un cantaira, actritz e coreografa letona. Venguèt famosa dins tota l'Union Sovietica e tanben mas mai modèstament en Euròpa gràcias a de cançons coma "Vernisage" e "Charlie".

## Discografia
* Песни на стихи Ильи Резника - Вернисаж (1987)
* Я за тебя молюсь (1992)
* *Laima Tango* (1993)
* Ах, вернисаж, ах, вернисаж! amb Valery Leontiev (1993)
* Милый, прощай! (1994)
* Я вышла на Пикадилли (1996)
* *Viss nāk un aiziet...* (1996)
* Латинский квартал (1998)
* Зеркало (1999)
* Лучшие песни (2000)
* Имена на все времена (2002)
Octavian Paler

**Octavian Paler** (Lisa, 2 de julhet de 1926 – Bucarèst, 7 de mai de 2007) foguèt un escrivan, jornalista e politician romanés. Joguèt un grand ròtle coma activista dins la societat civila aprèp la Revolucion romanesa de 1989.

## Òbras
* *Umbra cuvintelor* (1970)
* *Drumuri prin memorie I (Egipt, Grecia)* (1972)
* *Drumuri prin memorie II (Italia)* (1974)
* *Mitologii subiective* (1975)
* *Apărarea lui Galilei* (1978)
* *Scrisori imaginare* (1979)
* *Caminante* (1980)
* *Viaţa pe un peron* (1981)
* *Polemici cordiale* (1983)
* *Un om norocos* (1984)
* *Viaţa ca o coridă* (1987)
* *Don Quijote în est* (1993)
* *Vremea întrebărilor* (1995)
* *Aventuri solitare* (1996)
* *Deşertul pentru totdeauna* (2001)
* *Autoportret într-o oglindă spartă* (2004)
* *Calomnii mitologice* (2007)
* *Caminante. Jurnal şi contrajurnal mexican* (2010)
* *Eul detestabil* (2010)
* *Rugaţi-vă să nu vă crească aripi* (2010)
Acid nitric

L**'acid nitric** es un acid fòrt (pKA = -1, 37) e un oxidant poderós de formula quimica HNO3.

Dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, es un liquid incolòr e sensa odor que desgatja de fums roges ò jaunes en causa d'una reaccion fotoquimica de descomposicion parciala en diazòt. Dins lo cas de la preséncia d'impuretats, l'acid nitric se colora de jaune ò de brun. Es generalament utilizat en solucion aquosa. Se sa concentracion es superiora a 86%, aquela solucion es dicha « acid nitric fumadís ». Dins una solucion aquosa, la molecula se dissocia totalament e forma un anion nitrat NO3– e un proton idratat (cation idronium H3O+). Aquò es a l'origina de la formacion de saus que contènon l'anion nitrat e que son dichs nitrats. La quasi totalitat d'aquelei saus son fòrça solubles dins l'aiga.

L'acid nitric foguèt sintetizat per lo premier còp a la fin dau sègle VIII per l'alquimista Jabir Ibn Hayyan a partir d'una mescla de saunitre KNO3, de sulfat de coire idratat CuSO4, 5 H2O e d'alun KAl(SO4)2, 12 H2O. Au sègle XVII, Johann Rudolf Glauber descurbiguèt una sintèsi, totjorn utilizada a l'ora dins lei laboratòris, per lo produrre a partir de la destillacion de saunitre en preséncia d'acid sulfuric. La produccion industriala acomencèt de se desvolopar au sègle XIX e divèrsei procès de sintèsi foguèron desvolopats coma lo procès Haber-Bosch (oxidacion d'amoniac en preséncia de platin) ò lo procès Ostwald (oxidacion d'amoniac) qu'es vengut lo procès industriau pus espandit dins lo corrent dau sègle XX. La produccion mondiala actuala es d'aperaquí 60 milions de tonas.

L'acid nitric a d'utilizacions variadas. Dins lei laboratòris, es un reactiu fòrça utilizat, especialament per de reaccions de nitracion de compausats organics. Dins l'industria, es utilizat per la fabricacion d'engrais que consuma 75% de la produccion mondiala d'acid nitric, dins la metallurgia e en microelectronica en causa de sei reaccions ambé la màger part dei metaus (levat d'aur, de platin e d'iridi) ò dins la fabricacion d'explosius. Aguèt tanben uneis utilizacions disparegudas ò en declin coma la conservacion de carn au sègle XIX ò la fabricacion d'ergòus fins ais annadas 1990.

Regardant lei condicions de seguritat, es un produch que presenta certanei riscs en causa de sei proprietats acidas que pòdon entraïnar de cremaduras grèvas de pèu e de sei proprietats oxidantas que pòdon entraïnar de reaccions explosivas ambé de metaus ò de compausats organics.

## Liames intèrnes

* Acid sulfuric.

## Nòtas e referéncias
Oleksandr Torchýnov

250px|thumb|Oleksandr Torchýnov en 2008
**Oleksandr Valentýnovych Torchýnov** (en ucraïnian: Олександр Валентинович Турчинов; Dnipropetròvsk, 31 de març de 1964) es un scenarista, economista e politician ucraïnian. 

Aqueste pròche de Iólia Tymoshenko es dempuèi lo 22 de febrièr, aprèp la victòria dels manifestaires de l'EuroMaidan, lo president del Parlament Ucraïnian, e aprèp la destitucion de Víktor Ianokòvych aquel meteis jorn, lo president interin d'Ucraïna.
.삼성

**** (*samseong*, "Samsung", còdi punycode .xn--cg4bki) es un nom de domeni corean. Es en servici dempuèi lo 21 de febrièr de 2014.

## Tanben veire
Lo meteis domeni en alfabet latin: .samsung

## Referéncias e nòtas
Baby do Brasil

**Bernadete Dinorah de Carvalho Cidade** escaissada **Baby do Brasil** (nascuda lo 18 de julhet de 1952) es una cantaire brasilièra.
Blaenrheidol

**Blaenrheidol** es una comunitat del comtat de Ceredigion, dins lo nòrd del País de Galas. Se tròba dins las Montanhas Cambrianas de Galas del Centre, a aperaquí 19 km a l'èst d'Aberystwyth sus la rota A44.

## Ligams extèrns
*www.geograph.co.uk: Fòtos de Penterwyd e Blaenrheidol

## Referéncias
Cas-gwent

thumb|300px|Lo castèl de Cas-gwent e lo pont de 1816 sul riu Wye
**Cas-gwent** (en galés, e **Chepstow** en anglés) es una vilòta de Monmouthshire, dins lo País de Galas, a ras de la frontièra amb lo comtat anglés de Gloucestershire. Es situada a la broa del riu Gwy, prèp de sa confluéncia amb lo flum Afon Hafren, e de l'extremitat occidentala del pont Severn sus l'autorota M48. Se tròba a 23 km a l'èst de Casnewydd e 180 km a l'oèst de Londres.

La localitat es coneguda subretot per son castèl, lo mai ancian bastit de pèira qu'aja subsistit en Granda Bretanha, e son ipodròm qu'aubèrga lo Grand Prèmi Nacional de Galas.
William Frame

thumb|250px|Lo Pierhead Building, la realizacion mai importanta de William Frame
**William Frame** (Melksham, Wiltshire, 1848 – Cardiff, 1 d'abril de 1906) foguèt un arquitècte anglés. Èra originari del comtat anglés de Wiltshire, e trabalhèt amb William Smith de Trowbridge, abans de venir l'assistent de John Prichard de Llandaff. En 1868, dintrèt dins l'entrepresa de William Burges e trabalhèt amb aqueste al Castèl de Cardiff e al Castèl Coch. Aprèp la mòrt de Burges en 1881, Frame demorèt al servici de John Crichton-Stuart, 3en Marqués de Bute e contunhèt l'òbra de Burges dins totes dos castèls, e a l'encòp realizèt lo Pierhead Building dins los docks construches pel paire de Bute. Durant aqueles ans sas realizacions foguèron premiadas amb la medalha d'aur de l'Acadèmia Reiala e lo Medalhon Soane.

Se moriguèt l'1 d'abril de 1906, per encausa de l'alcoolisme qu'aviá impregnat los darrièrs ans de sa vida. Sa femna, Mary Ann Henrietta defuntèt qualques ans mai tard, lo 23 de març de 1914.

## Referéncias
Ynis Enlli

thumb|300 px|L'isla Ynys Enlli vista dempuèi Mynydd Mawr
**Ynys Enlli** (del galés *Ynis* ("isla") e *Enlli* ("del grand corrent o de las marèas), e en anglés: **Bardsey Island**) es una isla situada en fàcia de l'extremitat meridionala de la peninsula de Llŷn, dins lo comtat de Gwynedd que se tròba dins lo nòrd del País de Galas. Aubèrga un monestièr fondat per Sant Cadfan durant lo sègle VI.

Son territòri ten una extension de 180 ectaras e son ponch mai elevat es la cima del Mynydd Enlli qu'atenh 167 mètres de naut.
Avicii

thumb|250px|Avicii a Londres en 2011
**Tim Bergling** (Estocòlme, 8 de setembre de 1989 – Mascate (Oman), 20 d'abril de 2018), mai conegut coma **Avicii** (prononciacion en suedés: [aˈvɪ̌tːɕɪ], estilizat en ɅVICII) e anteriorament coma **Tim Berg**, **Tom Hangs** o **Ashwin**, foguèt un DJ e productor musical suedés.

## Discografia
### Albums
* *True* (2013)
* *True (Avicii by Avicii)* (2014)
* *Stories* (2015)
* *Tim* (2019)
### EPs
* *Muja EP* (2009)
* *The Days / Nights* (2014)
* *Pure Grinding / For A Better Day* (2015)
* *AVĪCI (01)* (2017)
Theódoros Katsanevas

**Theódoros Katsanevas** (en grèc: Θεόδωρος Κατσανέβας; Atenas, 13 de març de 1947) es un universitari e politician grèc. Foguèt membre del Parlament grèc pel PASOK de 1989 a 2004. Durant lo mes de mai de 2013 fondèt lo DRACMA - Movement Democratic Grèc Cinc Estelas (originalament: ΔΡΑΧΜΗ, Δημοκρατική Κίνηση Πέντε Αστέρων), en s'inspirar del partit de l'umorista italian Beppe Grillo, que demandava l'abandon de l'èuro per tornar a la dracma. Foguèt maridat a la filha del politician e ancian primièr ministre grèc Andreas Papandreou fins a son divòrci en 2000. Segon la premsa escricha dins son testament Papandreou diguèt que Katsanevas "èra una vergonha per la familha" (en version originala: "όνειδος της οικογένειας"). 
En febrièr de 2014 Katsanevas entamenèt d'accions judiciàrias contra un wikipedian de la version grèga de l'enciclopèdia electronica, l'utilizaire Diu, pr'amor de l'inclusion d'aquesta informacion dins sa biografia, e a l'encòp contra la societat de logicials liures "GFOSS", tanben coneguda coma "EELLAK", e mai se cap dels dos an pas de contraròtle sul contengut de la Wikipèdia. Dempuèi aquel moment, aquela ataca juridica a generat lo fenomèn sonat efièch Streisand qu'a generat l'aparicion de la biografia de l'interessat e de l'informacion a prepaus del testament dins mantuna version lingüistica del mond wikipedic. La Fondacion Wikimedia se deu trachar de la defensa de l'acusat.
.supplies

**** ("porgiduras", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 25 de febrièr de 2014.

## Referéncias
Dado Cavalcanti

**Luis Eduardo Barros Cavalcanti** (Arcoverde, 15 de julhet 1981), mai conegut coma **Dado Cavalcanti**, es un entrenaire brasilèr de fotbòl. Actualament, dirigís lo club de Coritiba.

## Ligams extèrnes
* Dado Cavalcanti
Joan Vergés

**Joan Vergés i Calduch**, escaissat intimament **Ton** (Barcelona, 21 de març de 1928 – Barcelona, 24 de febrièr de 2014) foguèt un mètge e poèta catalan. Ganhèt mantun prèmi de poesia tre 1965. Sa produccion poetica inspirèt mantun cantaire de la Nòva Cançon catalana coma la malhorquina Maria del Mar Bonet o lo catalan Joan Manuel Serrat. Èra maridat amb Rosa Porter, la sòrre de l'istorian del cinèma Miquel Porter, e ensems aguèron una filha, Montserrat. Amassa amb sa femna e Josep Rius Camps faguèron una traduccion del Novèl Testament que foguèt publicada en 1978. 

## Biografia

## Òbras
* *Soledat i Païsatges* (1959)
* *El gos* (1967)
* *La vida nova* (1970)
* *Ara és trist* (1994)
* *Antologia poètica* (2006)
Marianna Madia

**Marianna Madia** (nascuda en 1981 a Roma) es una femna politica italiana de centre esquèrra. Es membre de la Cambra dels deputats italiana e ministra de l'administracion publica e de la simplificacion dins lo govèrn de Matteo Renzi.

## Sa vida

Nascuda a Roma en 1980, lo paire es l'actor e jornalista Stefano Madia.

### Carrièra politica

* Deputada de 2008 a 2013
* Deputada dempuèi 2013

## Referéncias

## Ligams extèrnes

* Marianna Madia Official Web Site

## Nòtas

.
Universidade Federal do Recôncavo da Bahia

L’**Universidade Federal do Recôncavo da Bahia** (*Universidade do Recôncavo da Bahia*), o pus simplament **UFRB**, es una universitat situada a Cruz das Almas en Bahia, Brasil. Fondada en 2006, es considerada coma l'establiment d'ensenhament superior mai ancian del Cruz das Almas.

## Nòtas


## Ligams extèrnes
*  Sit web oficial de l'Universitat
Harold Ramis

250px|thumb|Harold Ramis en octobre de 2009
**Harold Allen Ramis** (Chicago, 21 de novembre de 1944 – Chicago, 24 de febrièr de 2014) foguèt un actor, scenarista e realizador american. Venguèt celèbre internacionalament tre 1984 gràcias a son ròtle d'Egon Spengler dins *[[Ghostbuster]]*, un film d'Ivan Reitman que coneguèt un succès considerable.
Paco de Lucía

thumb|250px|Paco de Lucía en 2007

**Francisco Sánchez Gómez**, mai conegut artisticament coma **Paco de Lucía** (Algesiras, Andalosia, 1947 - Cancún, Mexic, 25 de febrièr de 2014) foguèt un guitarrista andalós especializat en musica flamenca e mai la fusion d'aqueste genre amb lo jazz.
Fotograf

Un **fotograf** es una persona que fa de fotografias d'un biais amator o professional.

## Ligams

* Gabriel Lacomba: fotografia stenopeica
Arsen Avàkov

thumb|250px|thumb|Arsen Avàkov en 2010
**Arsen Borysovych Avàkov** (en ucraïnian: Арсен Борисович Аваков; Bakó, 2 de genièr de 1964) es un politician ucraïnian. Foguèt ministre d'afars interiors del govèrn d'Oleksandr Torchýnov entre 2014 e 2021. Es estat membre del Parlament ucraïnian.
Volodýmyr Rybak

thumb|250px|Volodýmyr Rybak en 2012 a Donetsk

**Volodýmyr Rybak** (en rus: Владимир Васильевич Рыбак; en ucraïnian: Володимир Васильович Рибак; Donetsk, 3 d'octobre de 1946) es un politician ucraïnian. Foguèt president de la Verkhovna Rada del 13 de decembre de 2012 al 22 de febrièr de 2014.
Campanha de Russia (1812)

La **campanha de Russia** foguèt una operacion militara menada còntra l'Empèri rus per l'emperaire Napoleon I en 1812. Son objectiu èra de constrénher a aplicar lo blocus continentau còntra lo Reiaume Unit. Per aquò, mobilizèt una armada fòrça importanta (mai de  òmes) au sen de l'Empèri francés e de seis estats vassaus.

L'ofensiva principala acomencèt lo 22 de junh e se dirigiguèt vèrs Moscòu. En despiech de l'utilizacion de la tactica de la tèrra cremada e de doas temptativas importantas per arrestar l'invasion a Smolensk (16-17 d'aost de 1812) e a Borodino/La Moskowa (7 de setembre de 1812), lei Rus deguèron se retirar e laissar lei Francés ocupar l'anciana capitala dau país lo 14 de setembre. La vila foguèt pilhada e cremada. En revènge, dins lei regions baltas, capitèron de blocar leis ofensivas francesas en direccion de Sant Petersborg. Ansin, maugrat lei pèrdas infligidas per Napoleon e l'ocupacion de Moscòu, l'emperaire rus refusèt de negociar la patz. Lo 23 d'octòbre, lei Francés deguèron abandonar Moscòu en causa de dificultats d'avitalhament que foguèron rapidament agravadas per l'ivèrn e lo secutament dei convòis francés per de tropas d'irregulars rus. Una retirada fòrça malaisada fins a Polonha se debanèt donc fins au 14 de decembre. L'armada francesa i perdèt de centenaus de milièrs d'òmes e la màger part de son artilhariá e de sa cavalariá. En revènge, capitèt de resistir ai temptativas de l'armada russa de l'anientar definitivament.

La campanha s'acabèt donc per una revirada grèva dei fòrças francesas maugrat de pèrdas pron equilibradas ( per lei Francés,  per lei Rus). D'efèct, lo prestigi francés èra d'ara endavant fòrça demenit entraïnant una revòuta de la màger part deis estats europèus còntra l'òrdre napoleonenc. De mai, lei Francés avián subretot perdut de fòrças regularas e experimentadas e un nombre tròp important de chivaus per tornar constituïr sa cavalariá. Òr, la tactica napoleonenca necessitava l'utilizacion d'una cavalariá importanta per perseguir e destrurre lei fòrças enemigas vencudas sus lo prat batalhier. Ansin, Napoleon poguèt pas donar un aspèct decisiu a sei victòrias de 1813-1814 e França foguèt finalament vencuda en 1814.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Àlex Fenoll

**Àlex Fenoll i Cruells** (Sabadell, 1976) es un entrepreneire e militant independentista catalan. Aqueste responsable de l'entrepresa ShareIsFashion creada en julh de 2012 se faguèt remarcar dins la premsa lo 24 de febrièr de 2014 aprèp que refusèt de quichar la man del princi espanhòl Felip de Borbon e qu'aguèt una convèrsa animada amb aqueste durant lo Mobile World Congress que se debanava a Barcelona. Foguèt membre fondador de Solidaritat Catalana per la Independència ont disputèt lo secretariat general a Uriel Beltran en 2011 e de Democràcia Catalana.
Mobile World Congress

thumb|250px|Dintrada principala del salon de 2006 a Barcelona
Lo **Mobile World Congress** (en occitan: "Congrès Mondial de Telefonia Mobila") es lo salon mai important e grand de l'industria de la telefonia mobila. Es organizat per l'Associacion GSM, una entitat que aglutina 250 industrials e 850 operadors de telefonia mobila. Dempuèi 2007 se fa a Barcelona durant lo mes de febrièr mentre qu'anteriorament se debanava en Provença, al Palais dels Festivals de Canas.
Džordana Butkutė

250px|vinheta

**Džordana Butkutė-Strasevičienė** (3 d'octobre de 1968) es una cantaira de musica pop lituaniana.

## Discografia
* *Nemylėjau tavęs* (1991)
* *Džordana Butkutė ir grupė „Alibi“* (1992)
* *Džordana Butkutė ir grupė „93“* (1993)
* *Prisimink* (1994)
* *Vėl po metų* (1995)
* *Balta, žalia ir juoda* (1996)
* *Vienas namuose* (1996)
* *Miesto stotis* (1997)
* *Vis tolyn* (1997)
* *Išgalvoti sapnai* (1999)
* *Geriausios dainos* (2000)
* *Geriausios dainos 2* (2001)
* *Man patinka* (2002)
* *Tik su tavim* (2003)
* *Aš noriu* (2004)
* *Nesakysiu myliu* (2006)
* *Kryžkelės* (2014)
Ermessenda de Carcassona

**Ermessenda de Carcassona** (Carcassona?, / 975-977- Sant Quirze de Besora, 1 de març de 1058) foguèt comtessa de Barcelona. Assegurèt lo cogovèrn del comtat amb son marit Ramon Borell entre 991 e 1017, puèi dos còps la regéncia entre 1017 e 1021 per son filh Berenguièr Ramon I e entre 1035 e 1039 per son  felen Ramon Berenguièr I.
## Originas familialas
Ermessenda de Carcassona èra la primièra filha del comte de Carcassona, Rogièr I lo Vièlh, e d'Adelaïda de Gavaudan o de Melguèlh (949 - 1011), filha del comte de Melguèlh.

### Referéncias
.actor

**** ("actor", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 26 de febrièr de 2014.

## Referéncias
.kred

**** es un nom de domeni generic pels utilizaires del servici kred.com. Es en servici dempuèi lo 27 de febrièr de 2014.

## Referéncias
Ruth de Souza

**Ruth Pinto de Souza** (Rio de Janeiro, 12 de mai de 1921 – Rio de Janeiro, 28 de julhet de 2019) fue una actritz brasilièra.

## Referéncias