Lauran

**Lauran** (*Laure-Minervois* oficialament en francés, *Laure* abans 1933) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lòc:
* **Lauran** - *Lauranum* en 844; *Castellum de Laurano* en 1127; *Villa Laurani* en 1234; *Laura* en 1408; *Lauran* en 1595; *Laure* en 1781; *Loóuro* e *Lóbro* (prononciacion occitana dins la grafia de l'abat Antòni Savartés). 
Segon Dauzat, *Lòura* ven del nom gallic d'òme *Laurus*, ambe'l sufixe *-anum* . Negre dona la meteissa explicacion; *Laurus* es qualificat de nom de persona « romanic ».
Segon Xavier Delamarre, s'agís del nom gallic d'òme **Laguros* (*lagu-*, « pichon, flac »), mudat posteriorament en *Lauru* e confondut ambe'l latin *laurus*, ambe la derivacion celtica en *-anon*. Lòura èra la proprietat de Laguros . 
Se nòta generalament pas l'evolucion de prononciacion de /au/ en /òu/, nimai la prononciacion /o/ del /an/ final pro comuna en lengadocian (lo pan /lu po/, lo plan /lu plo/, etc.)
Autras grafias e proposicions (mot sabent a cercar dins lo diccionari) de defugir:
* **Laura** o **Lòura (de Menerbés)**. De notar que l'aparicion de *-Minervois* dins lo toponim oficial se faguèt en 1933. 
Lo reculament d'accent dins los mots ancianament acabats per *-an* tonic es frequent e s'escriu (*Sant African* > **Sant Africa**). Aquel reculament es majoritari dins los parlars audencs, benlèu encara mai en Menerbés (excepcions : Robian, Barbairan, pr'amor de *iòd*, Palajan...) : *Floran* > Flora, **Rosticans* > Rosticas, *Asilhan* > Asilha, *Monsan* > Monza, *Cominhan* > Cominha, **Vilafloran* > Vilaflora, *Verselhan* en 1532 > Vreselha, *Piussan* > Piussa, *Paulinhan* > Paulinha, *Ladinhan* > *Ladinha*, etc. 
Cal pas confondre aquel tractament ambe la prononciacion [ɔ] de las sillabas **tonicas**, tipe *pan* (fenomèn pus septentrional e oriental).
Lo cas de l'ancian *Lauran* es excepcional : subrevolucion *Loóuro* e *Lóbro*. Sembla prudent de gardar la primièra, non pas la segonda. Las règlas graficas empachan pas de notar la diferéncia entre lo parelh minimal *au*/*òu*. La grafia classica es pas un jòc de devinalhas, **Lòura** es impecabla.
Lo TdF escriu, probablament sense conéisser la prononciacion, *Lauro* (tòme II, p. 193).
### Abrens
Abrens es una anciana *villa*. Las fòrmas ancianas son : *Villa Abrengus* en 936, *Villa Abrencis* en 1119, *Abrenx* en 1240, *Abrencs* en 1261, *De Ambrenchis* en 1351, *De Abranchis sive Amurenchis* en 1409, *Brenx* en 1416, *Villebrens* en 1639, *Le Tina Dabrens* en 1263, *Tina de Brens* en 1783, *Abrens, chapelle ruinée*, etc. La prononciacion es *Le Tina*. 
La finala es le sufixe germanic *-ingos*, le nom de persona es probablament germanic, benlèu *Eber*, influenciat pel nom latin d'òme *Aper*.
### Buadèla
Buadèla es una anciana comunautat e parròquia del vocable de Cornelh e Çubran. Las fòrmas ancianas son : *Villa Buadella* en 956, *Buatella* en 1207, *Buadellam* en 1251, *castrum de Buadelha* en 1324, *Buadellas* en 1521, *Buadelhe* en 1595, *Viadelle* en 1682, *Buadelles* en 1689. La prononciacion occitana es *Biadèlo* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [bja'ðɛlɔ].
### Favars
Favars es situat a l'èst de la comuna, al sud del Plan (nom supausat) de Favars, ensemble de puèges ambe una cima planièra. 
Favars es un ancian priorat del vocable de Sant Estève, un castèl, etc. Las fòrmas ancianas son : *Ecclesia de Fabars* en 1215, *Ecclesia Sancti Stephani de Favars* en 1227, *De Favaribus* en 1347, *Al camy de Sant Estève de Favas* en 1536, *Favas* en 1667, *Saint Étienne de Fabas, vieille masure* al sègle XVIII .
*Favars* es coma los autres Favars, le resultat del latin **fabaris (campus)* (Albèrt Dauzat), o de *faba* ambe'l sufixe collectiu *-are*. *S* finala enfortís le sens collectiu. Èra un camp de favas, un terren semenat de favas .
### Givalauç
La mapa mòstra dos masatges : *Gibalaux le Bas*, le pus important, al sud-oèst de Lòura, e *Gibalaux le Haut*, pus a l'oèst.
Givalauç (nom supausat) es un ancian priorat del vocable de Sant Martin [çò que ne ditz l'ancianetat]. Las fòrmas ancianas son : *Villa quae dicitur Juvalenc* en 1101, *Honor S. Petri de Jubilantio* en 1171, *Rector de Jubilencio* en 1351, *Jubilans* al sègle XIV, *Gibaloux* en 1372-1589, *Givelaux* en 1389-1589, *Le terroir de Gibalaux, où anciennement souloit avoir trois consuls estant devenu inhabité et desert par guerre* en 1459-1588, *Gibalaus* en 1512, *Gibelaux, Saint-Martin, prieuré* en 1763, *Givalaux* en 1781 .
Le grop *-anç* o *-enç* a passat a *-auç*, mes l'etime es de mal precisar. Las fòrmas coma *Jubilantio* son benlèu d'interpretacions religiosas o sabentas. Le *Juvalenc* de 1101 se deu benlèu legir **Juvalenç*.
### Palatz
Palatz [, sus la RD 111, al nòrd de Lòura,] es un ancian priorat del vocable de Sant Joan, unit al capítol Sant Sebastian de Narbona. Las fòrmas ancianas son : *Locus de Palacio* en 1262, *Rector de Palacio* en 1351, *Ecclesia de Palatio* en 1360, *Saint Vincent de Palays* entre 1404 e 1639, *Saint Vincent de Palats* en 1584, *Une méterie à Palax* en 1668, *Saint Jean de Palas* en 1706. La mapa IGN pòrta *Palats*, *Palax* sus la mapa d'Estat Major. 
*Palatz* es le resultat normal del latin *palatium*, remplaçat dins la lenga correnta per *palais* (del francés).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Lòura sul site de l'Insee

## Nòtas