open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lo Mas d'Agenés

**Lo Mas d'Agenés** (*Le Mas-d'Agenais* en francés) es una comuna gascona d'Agenés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
La prononciacion es [lu'mas daʒe'nes]. Las fòrmas ancianas son *Pompejac*, avant lo sègle XIV, *Manso Agenensi (homines de ~)*, en latin, en 1242-1255, *Manso (de ~)*, en latin, en 1289, *Manso (priori de ~)*, en latin, en 1293, *Mansus Agennesii*, en latin, en 1307-1317, *Mansus de Agennesio*, en latin, en 1307-1317, *Mauszani*, en latin, en 1307-1317, *Manso (Lo ~)*, en 1326, *Mas d'Agenois (Le ~)*, en francés (mapa dau sègle XVII) .

Lo mot latin *mansus* avèva lo sens d'una explotacion rurala tribalhada per un tenencèir (Dauzat e Rostaing), pui prengot eventualament lo sens de petit vilatge, segon Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié .

**Pompejac**, ancian vilatge avant l'aparicion deu Mas, es basat sus un nom latin d'òme *Pompeius*, segon l'exemple dau Pompejac girondin, dab lo sufixe *-acum* , latinizacion dau sufixe gallés *-āco(n)*. Pompejac èra donc probablament una anciana grana propietat antica qu'avèva per mèste *Pompeius*. Curiosament, Bénédicte Boyrie-Fénié escriu *Pompedius*, shens s'explicar suu càmbiament 

**Revenac**, adara un castèth, es sus l'emplaçament probable de l'estacion gallo-romana d*'Ussubium*. Revenac, s'èra una vilatge ancian e pas un transferiment de nom, ven d'un nom latin d'òme *Revinus* dab lo sufixe *-acum*  (mès lo Revenac biarnés tira son nom de *Jean de Rébénacq* ).

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra caplòc deu canton deu Mas d'Agenés; es adara deu canton de las Seuvas/Ahorèsts /deus Bòscs de Gasconha.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra Lo Mas e Cenestís
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Masquièras

**Masquièras** (*Masquières* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òlt e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Comuna situada al limit del departament d'Òut.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [mas'kjɛrɔ]. Las fòrmas ancianas son : *Mascheriis (parrochia de ~)*, en latin, en 1271, *Masqueyras (prior e capella de ~)*, en occitan, en 1326, *Masqueriis (prior de ~)* e *Masqueriis (rector de ~) et Sancti Petri de Bonevalle*, en latin, en 1520 . Lo nom se pòt interpretar coma lo resultat del bas-latin *masca*, « fachilhièra », ambe'l sufixe *-aria* , mès Bénédicte Boyrie-Fénié constata qu'una parròquia auriá dificilament poscut admetre un nom atal. La *masca* es tanben l'agalancièr, lo garrabièr. Seriá donc un lòc ont veniá aquela espècia vegetala .

## Istòria
La comuna se creèt en 1876 a partir de Tornon d'Agenés (la comuna de Tornon e lo canton de Tornon avián lo meteis perimètre a la Revolucion) .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tornon d'Agenés; es ara del canton de *Le Fumélois* (en francés).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Moiracs

**Moiracs** (*Moirax* en francés) es ua comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Mauriacum*, *Moiriaco*, *Miriaco*, en latin, en 1049, *glesia de Mograco*, en latin, en 1271, *Moyracs*, en 1281, *capella de Mazraco*, en 1326. Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, l'origina es *Mauriacos (fundos)* a l'acusatiu plural > **Mauriac(o)s* > **Mòuriacs* (assordiment de *au-* atòn en [ɔw]) > **Moriacs* > *Moiracs*, prononciat regularament [muj'rats] . B. Boyrie-Fénié compara la prononciacion [-u-] d'un ancian [-au-] pretonic dens *[[Mauriac (Auvèrnhe)]]* e dens *Moiracs*. Mès los dus cases son diferents : en auvernhàs tot *au-* pretonic passa a [u-] e *Mauriac* ven [mu'rja]; per *Moiracs*, l'anteposicion de *iòd* es responsabla de la pèrda deu diftongue : **Mauriac* > **Mauirac* > **Mòuirac* > **Mòirac* > **Moirac*. Segondament, acusatiu plurau o pas, la conservacion de *-s* finala dens **Mauriacos* es pas çò pus probable e justament las fòrmas anterioras a 1281 mòstran que i èra pas (o pas mèi, se se vòu), donc que vengó après; i a ua solucion, que dona resultats importants en Gironda  : dens lo cas de gentilicis sense sufixe, que son enquèra utilizats en Agenés (Fumèl ----> los fumèls), los abitants de **Moirac* son los **moiracs*, puèi au cap d'un moment, lo nom deu vilatge o de la parròquia es con-honut dambe'u gentilici, com per exemple a Loishacs. Aqueras correccions deu rasonament empachan pas que Moiracs èra probablament, com ac ditz B. Boyrie-Fénié, ua anciana grana proprietat antica qu'avè per mèste *Maurius*.
### Segonhac
*Segonhac* ven deu nom latin d'òme *Secundius* damb lo sufixe *-acum*.

## Istòria
En 1839, la comuna de Segonhac estoc incorporada a Moiracs .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
### Segonhac

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montcauv

**Montcauv**  (*Moncaut* en francés) es ua comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [muŋ'kaw]. las fòrmas ancianas son : *de Montcalvo*, en latin, au sègle XIII, *Mons Causius*, en latin, en 1307-1317.

Per Dauzat, Negre, Astor (los dus darrèrs citats per B.), *Montcauv* representa lo resultat de *mons* e de *calvus*, « mont cauv ».

Bénédicte Boyrie-Fénié precisa que i a sovent ua confusion : lo nom es interpretat com « mont caud » (cf. la grafia francesa) e non pas « mont desprovesit de vegetacion ». Lo *-v* etimologic es mut acíu, mes pòt estar prononciat dens autas encontradas de Gasconha. Segon Miquèu Grosclaude, aqueths monts pelats ac son pr'amor qu'estón eishartigats per los cultivar, signe deus eishartigatges de l'Edat Mejana. I a tanben ua auta explicacion : calèva suprimir los boscatges a l'entorn deus castèths e vilatges fortificats, per tau de poder espiar l'arribada deus enemics que s'i podèvan estujar.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montclar d'Agenés

**Montclar d'Agenés**  (*Monclar* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Se ditz usualament *Montclar d'Agenés* (*Monclar* oficial). Las atestacions ancianas son sense mistèri, per un nom que correspond a un tipe *monte(m) claru(m)* : *Monte Claro (Rudellus de ~)* en latin, en 1254, *Montis Clari (bajuli nostri~)*, en latin, en 1294, *Mountclar (ville de ~)*, en occitan en 1294, *Mons Clarus*, en latin, en 1307-1317. Lo sens de l'adjectiu es pas evident pr'aquò : benlèu « illustre », coma en latin classic, segon la suggestion de Bénédicte Boyrie-Fénié, o « de color clara », « evident, distinguit » (Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié), « polit, grand » (Jacques Astor, citat per B. Boyrie-Fénié). La prononciacion es [muŋ'kla] . 

## Istòria
Montclar es una bastida que fondèt Anfós de Peitieus en 1256.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra canton; es adara del canton de *Le Livradais* (en francés), donc benlèu *Lo Liuradés* en occitan.

## Demografia

* en 1793, la municipalitat èra *Monclar et Saint Pierre*, donc Montclar e Sent Pèir de *Caubel* (comuna actuala de Pinel e Autariba); Sent Pèir aviá 601 abitants en 1800 
* I a una anomalia en 1891; la meteissa annada, Montastruc passèt de 795 abitants en 1886 a 1467, per tornar a 690 abitants en 1896, mentre que Pinuèlh e Auta-riba passava de 335 abitants en 1886 a 719, e, ambe 322 abitants en 1896 tornèt trobar sa populacion de dètz ans ença; probable que i a un rapòrt.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montcrabèu

**Montcrabèu** (*Moncrabeau* en francés) es una comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [muŋkra'bɛw]. las fòrmas ancianas son : *castrum montis scilicet Capreolis*, en latin, en 1075, *Puycraber* en 1137, *castrum de Moncrabeu*, au sègle XIII, *villa Montcrabel* au sègle XIII (Cartulari d'Agen), *castrum Montem Caprellum*, en latin, au sègle XIII, *de Monte Caprelli*, en latin, en 1281 e en 1284, *castrum de Monte Caprello... de Montis Caprelli*, en latin, en 1286, *castrum Montis Caprelli*, en latin, en 1293, *Montcrabel* au sègle XIII, *castrum Mons Caprellus* en 1307-1317, *castrum de Monte Caprillo*, en latin, en 1319, *dom. de Monte-Crabeu* en 1329, *capella de Mont-Crabeu* en 1326, *Moncrabeu* en 1383, *Puycraber* en 1385.

Per Dauzat e Rostaing, lo nom es format deu latin *mons*, « montanha, tuca », e *caprellus*, « crabit ». Negre e Astor son pas d'acòrd, mes prepausan pas arren. Bénédicte Boyrie-Fénié arreliga Montcrabèu dab la comuna de La Craba, *castrum de Capra mortua* en 1253. Segon era, lo nom de l'animau sol a pas gaire d'acceptabilitat toponimica. A La Craba, ua argila roja peirosa es aperat *lo grep*. Aqueth mot seré tirat d'un tèma **gr-app-*/**gr-epp*, eth medish vengut de la basa **gr-*/**gar-*, « pèira ». A La Craba, un supausat **grappa* seré estat atirat per lo mot *craba* e Montcrabèu porré estar quauquarren com lo resultat de **monte(m) grappellu(m)*, ligat a la natura deu terren, passat a *monte(m) crapellu(m)* per atraccion paronimica. En tot cas, Montcrabèu es un mus fortificat. N.B. Pòt pas estar **monte(m) caprellu(m)*(> MontcrabèTH).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montgalhard (Òlt e Garona)

**Montgalhard** (*Mongaillard-en-Albret* en francés) es ua comuna condomesa ?  de Gasconha. Es administrativament dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [muŋga'jar]. las fòrmas ancianas son : *castrum de Monte Galhardo*, en latin, en 1259 , *Montis Gualhardi*, en latin, en 1289, *Montgualhard* en 1383, *Montgualhard* en 1407, *Montguailhard* en 1590.

Dauzat  e Rostaing, en mei deu mot *mont*, donan a l'adjectiu *galhard*, en « ancian provençau », un sens de « solide, valent », per sa valor militara. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, l'interprèta com « gai, valent, excellent, hòrt ». Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, l'explica com « vigorós, hòrt ». 

Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta las explicacions precedentas. Un *mont galhard* es redobtable militarament. Aqueth sintagme que data de l'epòca feodala es emplegat per ua plaça hòrta. Se'n coneish 10 dens los païs occitans, arren que per las comunas.

## Istòria
La comuna portava lo nom oficiau de *Mongaillard*. Lo 1èr de genièr de 2022 pren lo nom de *Montgaillard-en-Albret*.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Monurt

**Monurt**, foneticament [mu'nyr] , (*Monheurt* en francés) es una comuna gascona d'Agenés situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo borg e tota la comuna son situats dens la ribèra bassa de Garòna, en perimètre inondable. D'aquò ne deriva una particularitat rara : l'abséncia de las cordeladas d'ostaus individuaus modèrnes en s'acostant deu borg. La consequéncia demografica es la baissa progressiva de la populacion de la comuna, que garda una escòla mairala e primària pr'aquò , gràcias a un RPI (regropament pedagogic intercomunau) Monurt-Rasimet-Sent Leugèr-Vilaton .

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Momurt* (1259, 1316, 1389), *Monurto (castrum de ~)* (1293), *Momurco (prior de ~)* (1326), *Monurx* (1363), *Monhurt* (1390, 1407, 1560, 1580, 1677), *Monhur* (1587), *Monthurt* (1682). Bénédicte Boyrie-Fénié se pensa que las fòrmas *Momurt*, dab *m*, son cacografias, atau com Monurx, e considèra que lo nom èra *Monurt*. L'origina poirè estar *monte(m)*, «nautor», «mont», «pug » (ací dens lo sens d'una riba hauta, puèi que lo borg es dens la ribèra bassa de Garòna e sus la riba deu flume), e una basa **hurt*, que se pòt trobar dens lo nom d'òme germanic **Hurt-wald* e qu'explica Heurteauville dens lo departament francés de la Sèina Maritima (segon Bénédicte Boyrie-Fénié). La grafia es **Monurt** . *Monurx* pòt representar **Monurts*, plurau a sens collectiu de Monurt, com n'i a tant dens tot l'Oèst occitan. Comparar tanben dab las fòrmas ancianas de Sent Pèir de Dròt.

## Istòria
* Lo territòri de Monurt èra de la ciutat deus *Nitiobròges* e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII.
* En 1621, en tornant deu sèti de Montauban deu temps de las rebellions uganaudas, las tropas reialas comandadas per François de Bassompierre, en anant cap a Bordèu, prenguèn Monurt, plaça fòrta protestanta, lo 11 de decembre, pui la cremèn e la pilhèn. Las muralhas estón desrocadas per òrde de Loís XIII.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Damasan; es adara deu canton de Lavardac.

## Demografia

## Economia
* Una especieria-cafè-restaurant au borg.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes
* Blog du village de Monheurt 

## Nòtas
Montsegur (Òlt e Garona)

**Montsegur** (*Monségur* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [muŋse'ɣy]. Las atestacions ancianas son : *Montesecuro (castrum de ~)*, en 1271 (Saisimentum), *Montesecuro (capella de ~)*, en 1326, *Montsegur*, en 1363-1364, *Monsegur*, al sègle XIV, *Monte Securo (ecclesia B. Marie de Antejaco alias de ~)*, en 1502, *Monte Securo (p. de ~)*, en 1520. Lo tipe occitan *mont* + *segur*, format a l'epòca medievala, designa un puèg, e per extension una aglomeracion o un castèl, plan defendut, de granda valor militara, e donc segur . Es un dels singtames creats a l'epòca per tal d'avertir los enemics eventuals.

Lo nom d**Antejac'' que se pòt dedusir de l'atestacion de 1502 correspond benlèu al luèc de ''Montauthézac'' (en francés) encara present dins la comuna de Montsegur . Durengues dona per títol a son paragrafe consacrat a la parròquia abans 1789 ''Notre-Dame de Montatéjac ou de Monségur''; explica que la glèisa anciana èra en un luèc retirat « a 2000 pas del borg » e que la desroquèron en 1695 per ne far una dins Montsegur. ''Montauthézac'' es al sud del borg (mès puslèu a 500 pas). La succession de doás nasalas dins ''*Montantejac'' explica l'amudiment de la segonda dins la fòrma donada per Durengues e sa dissimilacion  (''-an-'' > ''-au-'') dins la fòrma presenta, qu'es estada en mai influenciada foneticament e graficament per [[Tesac (Òlt e Garona)|Tesac]] (''Thézac'' en francés, près de [[Tornon d'Agenés]]). I a en [[Tarn e Garona]] un [[Sent Vincent d'Antejac|Sent Vincenç d'Antejac]], escrit en francés ''-d'Autéjac'' e qu'a benlèu conegut la meteissa dissimilacion, deguda a las ''n'' de ''Vincenç'' e non pas a ''mont''. L'Antejac/Autejac de [[Carcin]] s'explica per un nom latin d'òme, ''Anteius'', ambe'l sufixe d'apertenéncia ''-acum'' , latinizacion del sufixe gallés ''-aco(n)''. ''Montauthézac'', ambe l'apondi de ''Mont-'', deu aver la meteissa explicacion. Es pas defendut de supausar qu'èra lo vilatge d'origina abans que la populacion se mude dins un luèc pus propici a la defensa, mas i a totjorn agut dins la region de glèisas bastidas sense aglomeracion a l'entorn. 

== Istòria ==
* Lo canton de Montsegur compreniá **Montsegur*', [[La Cauçada]], [[Savinhac de Lèisa|Savinhac]], [[Sent Albin (Agenés)|Sent Albin]], *St Perdoux*, qu'èra una  parròquia annèxa de Sent Albin e qu'es ara dins la comuna de [[La Cauçada]]; dispareguèt en 1797  (o 1801 ?)

== Administracion ==






* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Montflanquin]]; es ara del canton de *Le Haut Agenais Périgord'' (en francés), donc del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montbaús

**Montbaús** (*Monbahus* en francés) es una comuna occitana d'Agenés, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
La comuna a doás escòlas : una escòla mairala e primària publica e una escòla primària privada (Nòstra Dama). Aquesta es la pus importanta  e recruta tanben fòra de la comuna. Nòstra Dama es tanben un collègi privat .

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas citadas per Bénédicte Boyrie-Fénié son : *Monbaus* (sègle XIII, 1259, 1500), *Mont-Baus* (1326), *Montbaus et de Las Bardas (p. de ~)* (1520). La prononciacion es  .
 
Per Dauzat e Rostaing, puèi per Bénédicte Boyrie-Fénié, la primièra partida del mont es lo latin *mons* [çò que correspond al puèg situat près del borg, que portava de molins de vents], mas lo determinant demòra escur .
Las fòrmas ancianas e la prononciacion actuala daisson gaire de dobte sus la grafia : **Montbaús**. Lo iòd epentetic plaçat entre *a* e *ú* s'escriu pas.

### Rofiac
*Rofiac* (vilatge e glèisa a l'oèst de la comuna) ven del nom latin *Ruffius* (Dauzat e Rostaing) o *Rufius* (los Féniés), emb lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-ācon*. Rofiac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Ruf(f)ius*.

## Istòria

* La comuna compren doás ancianas parròquias, Nòstra Dama de Montbaús  e Sent Martin de Rofiac . Sembla que Rofiac fuguèt pas jamai comuna. 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cancor; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km². 

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montvalent (Agenés)

**Montvalent**  (*Monbalen* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
I a dos luècs diferents dins las atestacions : lo qu'es apelar adara *lo borg* e qu'èra al començament lo castèl de Montvalent, environat de qualques ostals, e un autre, nommat adara *Montvalent*, ont i a la glèisa e l'escòla, e qu'èra *Gelsac* a l'origina. La prononciacion es [muŋba'len]. Las atestacions son totas en latin o latinizadas : *Gelsaco (Parrochia de ~)*, en 1271, *Montis Valentis (par. Sancti Petri de Galsaco alias ~)*, en 1319, *Montis Valentis*, en 1515, *Monbalen (B. Petri de Galaisac aliter de ~)*, al sègle XVII. Montvalent es format del nom occitan *mont* e de l'adjectiu occitan *valent*, mot de la familha de *valer, valor*; lo sens es « solide, valent » , donc de granda valor militara. Es una formacion medievala, d'epòca feudala, per una fortalesa novèla. 

Per *Gelsac*/*Galsac*/*Galais(s ?)ac*, nom disparegut, Bénédicte Boyrie-Fénié prepausa pas d'explicacion. L'atestacion del sègle XVII es benlèu influenciada per *Galaiçac*, parròquia tanben dispareguda de la comuna de Montflanquin.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de La Ròca Timbaud; es ara del canton del País de Sèrras .

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montsempronh e Libòs

**Montsempronh e Libòs** (Bénédicte Boyrie-Fénié escriu *Montsempronh-Libòs* ), en francés *Monsempron-Libos*, es una comuna agenesa , situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Montsempronh**. Bénédicte Boyrie-Fénié fornís la prononciacion, [muŋsem'prun li'βɔs] e de nombrosas atestacions en occitan o latinizadas. Presentacion simplificada : *Montem Sempronium* (1259), *Monsemperunh* (1265), *Montis Sempronii* (1269), *Montesemproym* (1271), *Montesonpronio* (1326), *Montesonpronon* (1326), *Monte Sempronio* (1498), *Montissempronii* (1498, 1513), *Monsempron* (1562), *Monsimpron* (1582), *Monscimpron* (1677), *Monsoupron* (mapa al sègle XVII) . Dauzat e Rostaing supausan que lo nom es format del mot latin *mons* e del nom ancian del vilatge, tirat del nom latin *Sempronius*. Los autres (Negre, J. Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, e B. Boyrie-Fénié ela-meteissa, considèran pus simplament que lo nom es tirat de *mont*, del latin *monte(m)* (de *mons*) e del nom roman d'òme *Sempronius*. Puslèu que de *monte(m) Semproni(i)* (genitiu complement de nom), qu'auriá segon el donat un *-n* final mut, Maurici Romieu precisa que l'etime es *monte(m) semproniu* (adjectiu epitèt), confòrme a la grafia anciana en *-nh* e a un *-n* palatal (prononciat alveolar dins l'airal) . 
* **Libòs**. Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'a pas d'atestacion per aquela bastida anglesa de 1305, accèpta l'opinion de Negre que fa venir *Libòs* d'un nom de persona *Libo* ambe lo sufixe *-os* (*-òs*, que ven de *-òtz*) . L'idèa d'un sufixe aquitanic al nòrd-èst de l'Agenés pausa problèma : passatge antic de pòbles aquitanics luènh de lor territòri conegut istoricament ? transferiment d'un nom gascon (mas se coneis pas cap autre *Libòs*) ? Libòs, que foguèt pas parròquia abans lo sègle XIX, qu'es donc un lòc ordinari que venguèt tard un vilatge important e una vila, pòt dificilament aver gardat un nom d'origina antica. De tradicions localas fan venir *Libòs* d'un ancian idrotoponime *Arribos*, dont le sens seriá « sus las ribas »   (comprene donc *a ribas* ?). Caldriá alara admetre un càmbiament d'accent tonic. Totas aquelas suposicions semblan plan fantasiosas. Probable que caldriá legir *Libans*, prononciat [li'ßɔs], al mens dins la lenga anciana, nom que demòra a explicar. Cf. *Lubans*, dins la comuna d'Alon.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Fumèl; es adara del canton de *Le Fumélois* (en francés).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²
## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montanhac d'Auvinhon

**Montanhac d'Auvinhon** (*Montagnac-sur-Auvignon* en francés) es ua comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [muŋtaɲat d'awbi'ɲuŋ]. las fòrmas ancianas son : *decima de Montanhac* au sègle XIII, *parrochia de Montanhaco*, en latin, au sègle XIII, *castri de Monteynaco*, en latin, en 1305, *Montagnac* (mapa deu sègle XVII).
### Montanhac
Per Dauzat, Negre, Astor (los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié), *Montanhac* deriva deu nom latin d'òme *Montanius*, damb lo suffixe *-acum*, latinizacion deu sufixe celtic *-ācon*. Montanhac èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qu'avèva per mèste *Montanius*.

Bénédicte Boyrie-Fénié precisa que lo nom de persona a l'origina es lo cognomen *Montanius* o lo nomen *Montanius*, mes, dens l'article de  
Montanhac de Leda, evòca tanben un article de Pierre-Henry Billy, en 2003, *Toponymie de la Vallée du Dropt, p. 72*, que hè deus Montanhacs o Montinhacs possibles oronimes (*montanea* + *-acum*). E justament los dus Montanhacs son sus ua tuca. Son idèas que venen de Michel Roblin 50 ans abans .

### Auvinhon
Bénédicte Boyrie-Fénié crei que lo determinant deriva « d'ua plan anciana basa idronimica (preindoeuropèa) **arva* ». Pr'aquò, shens parlar de nòsta aiga, Xavier Delamarre tracta los resultats d*'Albinā* com formacions celticas e a prepaus deu nom d'òme *Albinios*, precisa que la soca *alb-* es indoeuropèa e celtica; lo nom latin *Albinus* vòu dire mei o mensh « lo blanc », au lòc que lo nom celtic *Albinos* correspón a « celèst », associat au Monde d'Amont, variantas coërentas damb la simbolica religiosa indoeuropèa.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montanhac de Leda

**Montanhac de Leda** (*Montagnac-sur-Lède* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [muŋta'ɲat de 'ledɔ].
* **Montanhac**. Las fòrmas ancianas son de latinizacions : *Montanhaco (parrochia de ~) prope de Gavaudun*, al sègle XIII, *Montanhaco (parrochia de ~)*, en 1271 (lo Saisimentum), *Montineaco (capella de ~)*, en 1326, *Montanhaco (rector de ~)*, en 1520 (Lista de *Valéri*) . Dauzat e Rostaing interprètan lo nom coma vengut del nom d'òme latin *Montanius* ambe'l sufixe *-acum* [latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*], mas refusan pas la possibilitat d'un resultat de **montaneus*, del latin *mons*, « montanha », totjorn ambe *-acum* . Son seguits per Negre e per Jacques Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'accèpta las proposicions precedentas, mas evòca tanben un article de Pierre-Henry Billy, en 2003, *Toponymie de la Vallée du Dropt, p. 72*, que fai dels Montanhacs o Montinhacs de possibles oronimes (*montanea* + *-acum*). E justament Montanhac es sus un puèg , exactament en posicion dominanta cap a l'oèst, al nòrd e al sud. Se tracta çaquelà d'idèas que venon de Michel Roblin 50 ans abans .
  
* **Leda**. Lo riu Leda, que s'emplega sense article, atal coma son afluent Lèisa ( « delai Leda », « vau pescar a Lèisa ») nais a Capolesa, « cap de Leda/Lesa », dins la comuna de Blancafòrt de Briolança. Aquel punt justifica segon Bénédicte Boyrie-Fénié una etimologia comuna a Leda e a Lèisa. La raiç seriá una basa preceltica **lit-* o **let-*, que se tròba tanben dins lo nom comun *les* o *lisa* (lo darrèr emplegat localament), « tèrra alluviala menada pels rius ». *Leda* ven de la sonorizacion de *-t-* intervocalic en *-d-*, *Lèisa* supausa una espirantizacion en mai . Bénédicte Boyrie-Fénié explica pas l' *-i-* de *Lèisa*, mas coma i a *-i-*, lo passatge de *-e-* a *-è-* es una dissimilacion : estant que *-è-* es pus luènh de *-i-* que *-e-*, evita la confusion, totjorn possibla, entre *-e-* e *-i-*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Montflanquin; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Montagnac, Fontarede* (que cal pas confondre ambe l'omonime, en francés, annexat en 1839 per Montcauv) *et Paulhiac*  (Paulhac); la populacion èra de 1914 abitants.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montaut (Òlt e Garona)

**Montaut** (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna agenesasituada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La pronononciacion es [muŋ'taw]Las fòrmas ancianas son *diaconum Montaldensem*, en latin, en 1279, *castel de Montaud*, en 1283, *de Monte Alto*, en latin, en 1283, *archidiaconus Montaldensis*, en latin, en 1291, *de Monte Alto*, en latin, al sègle XIII, *prior de Montaudo*, en latin, en 1326, *capella de Montaudo*, en latin, en 1326, *prior de Monte Alto, rector ejusdem*, en latin, en 1520. Bénédicte Boyrie-Fénié pensa que lo nom medieval correspond a Montaut lo Joine [muŋ'taw lu 'dzujne], ancian site fortificat installat sus un morre, çò qu'es probablament exagerat (la parròquia èra Montaut lo Vièlh). *Montaut* es format de l'eretièr del latin *mons*, *montem*, « montanha, tuca » e de l'eretièr del latin *altus*, « naut » . Aquò's un nom que correspond sovent a un castèl sus una mòta . Tant Montaut lo Joine, adara pauc abitat, coma Montaut lo Vièlh (lo borg) son sus un site de defensa. Quand òm ditz simplament « Montaut », aquò's Montaut lo Vièlh.

### Marcilhac
La glèisa Nòstra Dama de Marcilhac, a l'oèst del borg, en realitat una capèla publica, èra coneissuda per los miracles que s'i fasián , mas sembla que i aja pas mai de capèla.

Marcilhac ven d'un nom latin d'òme, *Marcilius* o *Marcellius*, emb lo sufixe *-acu(m)* , latinizacion del sufixe gallés *-āco(n)*. Marcilhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Marcilius* o *Marcellius*. 

## Istòria
* A l'epòca de la mapa de Cassini (renhe de Loís XVI de França) Montaut lo Joine [mun'taw lu'dzujne] èra una fortalesa, un vilatge important (mas qu'èra pas parròquia) e un caireforc de rotas. Lo camin grand Castilhonés-Montflanquin passava per Bornèl, Montaut lo Joine e Bòrn (adara, comuna de Sent Estròpi de Bòrn). La mapa IGN modèrna mòstra un ensemble de rotas que passavan per Montaut lo Joine, mas qu'avián totas l'inconvenient de montar e davalar, sovent en penda fòrta. Son totas desviadas desempuèi.
* De 1793 a 1801, la comuna èra del canton de Bòrn .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilarial; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra de Montaut e Bornèl : 1270 estatjants
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
* J. Benaben, *Montaut*, , Revue de l'Agenais, 1913, tome 40 ( ''legir en linha'' )

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montesquiu (Òlt e Garona)

**Montesquiu** (*Montesquieu* en francés) es ua comuna agenesa de Gasconha situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de la Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [muŋtes'kiw]. las fòrmas ancianas son : *parrochia Sancti Johannis de Montesquino*, en latin, au sègle XIII (Cartulari d'Agen), *capella de Monte Esquivo*, en latin, en 1326.

Segon Dauzat, Negre, Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, cadun dens son estile, *Montesquiu* ven deu latin *mons* > *mont* e de l'occitan *esquiu*, « sauvatge, ostile, hèr, herotge » o « abrupte, escarpe, escalabrós », lo tot damb ua idèa de valor militara. 

Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta las conclusions deus diferents autors; pr'aquò, ajusta que *Esquiu* es tanben un petit nom medievau, qu'auré lo sens d'« escudèr »; donc un nom de persona es tanben possible. La fòrma deu sègle XIII es ua confusion damb lo mot *esquina* > *esquia* en gascon.

N.B. Lo borg actuau es dens la ribèra, mes lo borg ancian es sus un site defensiu, un morre, encara sus la mapa d'Estat-Major; adara, es marcat *Vieux Bourg*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Monteton

**Monteton** (*Monteton* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [muŋte'tu]. Las fòrmas ancianas son : *ecclesia Sanctae Mariae Montetonio*, en latin, en 1150, *ne Monteto*, en latin, au sègle XIII, *parochia de Monteto*, en latin, au sègle XIII, *castrum de Monteto* en 1259, *prior de Montetone*, en latin, en 1326, *Nostra Dona de Monteton* en 1366, *eccl. B.M. de Montetone*, en latin, en 1505, *prior de Monteton* en 1520, *Monteton* (mapa deu sègle XVII).

Segon Dauzat e Rostaing, *Monteton* ven deu latin *mons*, « montanha, tuca », emb lo nom germanic *Tetto*, o es un diminutiu de *Montet*

Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, *Monteton* ven de l'occitan *mont*, emb un doble sufixe diminutiu *-et* e *-on* : « un mont tot petit ».

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, la proposicion de Dauzat es la pus rasonabla e i a a l'entorn d'autres oronimes acompanhats de noms germanics d'òmes. Lo nom germanic *Tetto* es lo bon, mes au cas regime *Tettone*, donc **monte Tettone* > *Monteton*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sèishas; es ara deu canton dei Tuquets de Guiana.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Luècs e monuments

Monteton_-_Église_Notre-Dame_-1.JPG|Façada sud e absida de la glèisa de Nòstra Dòna.
Monteton_-_Église_Notre-Dame_-2.JPG|Autra vista.
Monteton_-_Église_Notre-Dame_-3.JPG|La façada oèst de la glèisa, lo pòrge e lo clochèir.
Monteton_-_Église_Notre-Dame_-5.JPG|Lo portau occidentau.
Monteton_-_Église_Notre-Dame_-7.JPG|La nau.
Château_de_Monteton_-1.JPG|Façada deu castèu.


## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montinhac de Lausun

**Montinhac de Lausun** (*Montignac-de-Lauzun* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [muŋti'ɲa de law'ʒy]. Lo nom latinizat es atestat en 1520, *de Montinhaco prope Laudunum*. Lo sufixe gallés *-āco(n)* es associat emb un radical, en principi un nom de persona, lo nomen *Montinius* per Bénédicte Boyrie-Fénié, **Montinius* tirat de *Montinus* per Dauzat e Rostaing e per Jacques Astor, *Montanius*, derivat de *mons* per Negre (los dos darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié) . Notem pr'aquò que i a un autre Montinhac a 10 km e qu'aqueste es un ancian *Montanhac*. 

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lausun; es adara del canton de la Val de Dròt.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Lauzun, Bourgougnague, Lavergne, Montignac, Saint Colomb, Saint Laurent, Saint Nazaire et Segalas*, donc Lausun, Bergonhagas, La Vèrnha, Montinhac, Sent Colomb, Sent Laurenç (comuna de Bergonhagas), Sent Nazari (dempuèi 1964, dins Lausun) e Sigalars.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montinhac e La Topinariá

**Montinhac e La Topinariá** (*Montignac-Toupinerie* en francés) es una comuna agenesa , situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié fornís de las fòrmas ancianas del nom de las doás parròquias.
* **Montinhac** : *Montonag (eccl. Sancte Marie ~)*, en 1087, *Veteri Montanhaco (parrochia de ~)*, al sègle XIII, *Vicmontanhag (eccl. de ~)*, al sègle XIII, *Montineaco Veteri (capella de ~)*, en 1326, *Veteri Montinhaco (eccl. de ~) prope Lausunum*, en 1503, *Veteri Montinhaco (eccl. Beate Marie de ~) *, en 1504. La prononciacion es [muŋti'ɲa].
* **Topinariá** : *Dalmeyraco, p. de ~)*, en 1520, *Almayraco (eccl. de ~) jurisdictionis Sancti Bartholomei*, en 1520, *Olmeyrac (Saint Martin d' ~) ou de la Toupinerie*, al sègle XVII. La prononciacion es [tupina'jɔ].

Lo nom de **Montinhac** vendriá, segon lo Dauzat, de **Montinius*, varianta de *Montinus*, emb lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe celtic *-*ako-*. Seriá donc una granda propietat antica que son mèstre èra **Montinius*. Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta l'explicacion. Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, causís puslèu *Montanius* (en toponimia, òm passa sovent de *Montanhac* a *Montinhac*, o al revèrs). L'explicacion de Billy per d'autres luècs, lo mot latin *montanea*, « montanha » + *-acum*, conven pas perqué Montinhac es pas sus un puèg. Las atestacions mòstran tanben las mencions *vetus*, « vièlh », e *vic*, « vilatge », per Montinhac, benlèu confondudas . Coma interpretar *vièlh* ? Per oposicion a un autre vilatge ? Non se sap.

**Topinariá**, nom relativament recent, que marca que se fabricava de topins dins la parròquia, correspond a un pus ancian *Almairac* o *Olmairac*, tanben una propietat antica . Entre *Almairac* e *Olmairac*, val mai causir lo primièr, coneissut tanben dins lo Tarn, que, segon lo Dauzat, a per etime *Armarius* (+ *acum*) . *Olmeyrac* es benlèu una simpla interpretacion d*'Aumairac* (
Montauriòl (Òlt e Garona)

**Montauriòl** (*Montauriol* en francés) es una comuna agenesa  situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *prioratus Johannis de Monte Auriolo*, en latin, en 1226, *prioratus de Monte Auriolo*, en latin, en 1310, *prioratus de Monte Auriolo*, en latin, en 1312, *prioratus Montis Auriolis*, en latin, en 1339, *capella de Monte Auriolis*, en latin, en 1326, *prior Montis Auriolis et Sancti Martini*, en latin, en 1326, *Mons Auriolus*, en latin, en 1345, *Monte Aureoli*, en latin, al sègle XIV, *ecclesia Sancti Johannis de Montauriol*, en 1509, *prior Montis Ariolli rector ejusdem*, en latin, en 1520; la prononciacion seriá [muŋtaw'rjɔl] . *Montauriòl* es un nom medieval que ven del latin *mons* e pus exactament *montem*, que pòt prene lo sens de « tuca », e *aureolus*, diminutiu de *aureus*, « daurat »; *auriòl*, qu'a lo sens de « color d'aur », es un adjectiu valorizant .

### Pressinhac
Pressinhac es situat a 500 m al nòrd-nòrd-èst del borg. I an trobat una *villa* galloromana. Lo nom es format del nom latin d'òme *Priscinus* e del sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-ācon*. *Priscinus* èra doncas lo mèstre d'aquela granda propietat.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Castilhonés; es ara del canton de La Val de Dròt.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments
thumb|290px|left|La glèisa Sent Joan
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montpesat (Òlt e Garona)

**Montpesat** (*Montpezat* en francés) es una comuna agenesa de Guiana situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
* **Montpesat** ven de l'occitan *mont*, del latin *mons*, *montem*. Lo segond element pòt èsser lo participi passat del latin *pedare*, «paisselar», donc fortificar emb de fondaments solides ; pr'aquò, Pierre-Henri Billy constata que *pedare* es sense descendéncia galloromanica [aicí, occitanoromanica] e que *pensatus*, (de *pendere*) > *pensat* > *pesat*, « penjalut», conven milhor (citat per Pau Burgan e Andriu Lafon a prepaus de Montpesat de Carcin, que presenta l'atestacion *Mons Pensatus* en 1040 ). 
* **Sant Miard** [shòmya:r]  (*Sent Medard*, grafia non fonologica)

## Istòria
En 1828, *Saint-Médard* fosquèt incorporat a Montpesat .

## Administracion

## Demografia

* En 1793, la comuna es *Monpezat et Saint Médard* (occitan: Montpesat e Sent Miard ?); tanlèu 1800, *Saint-Médard* es independent de Montpesat, çò qu'explica la baissa de populacion
* Annèxa en 1828 *Saint-Médard* (Sent Miard ? ) 
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

* **Demografia de** ***Saint-Médard*** (Sent Miard ?) : 1800 : 344; 1806 : 377; 1821 : 423 abitants

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montpolhan

**Montpolhan** (*Montpouillan* en francés) es ua comuna gascona de Vasadés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo borg actuau es au Sendèts. L'ancian borg, Montpolhan, situat a l'oèst de la comuna, consèrva las arroinas de la glèisa Sent Joan.

## Toponimia
La prononciacion es [mumpu'ʎaŋ]. las fòrmas ancianas son : *Mountpoyllani*, en latin, en 1285, *de Monpullian* en 1300, *Monpulhan* en 1409.

Segon Dauzat e Rostaing, *Montpolhan* ven deu latin *mons*, « montanha, tuca » e deu nom ancian deu lòc, format deu nom latin d'òme Pollius, damb lo sufixe *-anum*. Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, escriu la medisha causa : l'occitan *mont* e lo nom d'un ancian maine galloroman, tirat de *Pollius* damb *-anum*. Segon Negre, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, lo nom associat a *mont* seré lo nom d'òme *Paulianus*, derivat de *Paulus*.

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, Negre a tòrt pr'amor lo diftongue *au* se consèrva en occitan e los autes dus an dret.

### (Lo ?) Sendèts
Véser a Sendèts (Gironda) (nom identic, hòra de l'article supausat).

## Istòria
Guilhèm de Caumont fondèt ua bastida en 1317, mes en demòra pas arren, segon J. Dubourg, *Connaître les bastides du Lot-et-Garonne*.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montvièlh

**Montvièlh** (*Monviel* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia

Atestat com *Mon Velh* en 1413.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [mum'bjɛl]. Las fòrmas ancianas son *dominus de Monviel*, en 1326, *eccl. Sancti Michaelis de Monvielle*, en 1511, *eccl. Sancti Michaelis seu Sti Jacobi de Monviel*, en 1673. Lo nom ven de *mons*, [*montem*], que pòt representar una simpla tuca e de « vièlh ». Lo mot *mont* a dins lo contèxte lo sens de « castèl, luèc fortificat » e la nocion oronimica es associada a l'idèa de defensa. Bénédicte Boyrie-Fénié considèra que l'adjectiu a un sens d'oposicion, respècte a la parròquia de Sent Miquèl de Vilars, que supausa pus recenta . La parròquia de Montvièlh pòrta lo nom de Sent Miquèl, mas coma Durengues explica qu'es pas sus la lista de Valeri (1520) e qu'aviá probablament un autre nom , aquel nom pòt èsser aquel Vilars, que seriá donc lo nom d'origina del borg, mentre que lo castèl, al nòrd del borg, se disiá Montvièlh. Lo nom *Vilars* es completament absent de las mapas recentas, tanplan coma de la de Cassini (fin del sègle XVIII). I a un Vilars a Sent Estròpi de Bòrn, mas pòt pas èsser aqueste.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cancor; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Molinet (Òlt e Garona)

**Molinet** (*Moulinet* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo borg es a Las Bardas; la plancarta pòrta *Moulinet* e un còp èra *Las Bardes* .

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Molinet** es lo nom d'un castèl. Coma la comuna es formada de doás ancianas parròquias, Las Bardas (annèxa de Montbaús) e Lentinhac, lo nom d'aquel castèl situat al mièg permetiá d'avantatjar pas de comunautat. Lo sens del nom es « molin pichon ». La prononciacion es [muli'ne] . Çò pus sovent, *molinet* designa un molin d'aiga  e un molin èra estacat al castèl; n'i a encara un sul *Tolzat*, lo molin *de Laboual* .
* **Las Bardas**. La prononciacion es [lɛj'bardɔ]. Las fòrmas ancianas son *parrochia de Monbaus cum sua annexa de Las Bardas*, en 1500, *de Montbaus et de Las Bardas*, en 1520. Lo mot *bard* a lo sens de « fanga, lòsa, lima » mas tanben de « tèrra argila preparada dins la bardièra per tal de far de teules ». La fòrma femenina es pas tan coneissuda : luècs umides e argilós près del vilatge ? luèc ont se podiá trobar de tèrra bona per far de teules o de bricas (o teulas) ? . Cf. La Barda en Gironda, près d'una sanha. Lo vilatge tresplomba una comba al sud-oèst e una combeta al nòrd-èst.
* Lo nom de **Lentinhac** es atestat en 1512, en latin : *parrochia Beate Marie Magdalene de Lentilhaco cum sua annexa Sancti Gervasi* . Los dos noms de Lentilhac e de Lentinhac son possibles. La fòrma de 1512 e una mapa del sègle XVII  semblan annonciar lo primièr, lo nom sus las mapas modèrnas lo segond. Los dos son provesits a l'origina del sufixe celtic *-ācon* e son de noms de grandas proprietats anticas, mas lo radical del primièr es lo nom latin d'òme *Lentilius* , al luèc que lo del segond es *Lentinius* .

## Istòria
Las Bardas èra parròquia annèxa de Montbaús e Lentinhac èra una parròquia de plen exercici avant la Revolucion . Senta Maria Magdalena èra patrona, çò sembla, mas adara Sent Ferriòl es lo novèl patron; la vòta es (èra ?) lo jorn de la fèsta de la Magdelena çaquelà. La glèisa de l'annèxa de Lentinhac, Sent Gervasi (nom supausat) èra dejà en roïnas a la fin del sègle XVIII, segon Durengues .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cancor; es ara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

Moulinet - Église Saint-Jean de Lasbardes -1.JPG|Glèisa de Sent Joan de Las Bardas.
Moulinet - Lentignac - Église Saint-Férreol -1.JPG|Glèisa de Sent Ferriòl de Lentinhac.
Moulinet - Église Saint-Férreol de Lentignac -4.JPG|Glèisa de Lentinhac vista de l'absida.
Moulinet (Lot-et-Garonne) -1.JPG|L'ostal de comuna, a Las Bardas


## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas