Retirada (tactica)

Una **retirada** es, en tactica militara, una accion defensiva destinada a rompre lo contacte amb l'enemic per preservar lo potenciau d'una fòrça militara obligada de s'enfugir. Una tala manòbra demanda de prendre de riscs importants car pòu entraïnar la dislocacion e la dispersion dei tropas en retirada. De mai, leis unitats que s'enfugisson dispausan generalament pas de posicions defensivas solidas e son donc vulnerablas a una ataca. Pòdon tanben èsser decimadas per la manca de viures ò d'avitalhaments (carburant, municions, etc.). Una retirada es donc generalament la consequéncia d'una desfacha militara e dèu prevenir de pèrdas pus grèvas per lo vencut.

## Organizacion teorica de la retirada

Per assegurar son movement, la fòrça desirosa de se retirar dèu installar e mantenir una certana distància amb la fòrça enemiga susceptibla de la perseguir. Existís doas solucions principalas. La premiera consistís a laissar una unitat de rèire-gàrdia menar un combat destinat a alentir l'adversari. Aquela fòrça dèu dispausar d'una poissança de fuòc sufisenta per tenir aqueu ròtle. Dèu pereu aver la mobilitat necessària per s'enfugir e menar la sieuna retirada. Pasmens, l'enemic pòu aver d'elements rapids que li permèton de passar rapidament l'element encargat de l'alentir. La segonda possibilitat es de plaçar un obstacle entre la fòrça en retirada e son adversari. Leis obstacles eficaç son variats e despendon dei fòrças en preséncia (ribiera, montanhas, minas, tirs d'artilhariá, etc.). Dins aquò, coma dins lo premier cas, l'enemic pòu dispausar de mejans li permetent de passar rapidament l'obstacle (engèni militar, transpòrts, còntra-batariá, etc.).

Se la retirada es possibla, es necessari per l'armada en retirada de dispausar d'avitalhaments lòng de son trajècte. Per aquò, una unitat militara que s'enfugís assaia sovent d'utilizar una de sei linhas de comunicacion coma aisse de retirada. Enfin, a l'eissida de son movement, dèu trobar una zòna segura onte tornar organizar sei fòrças. Aquò necessita sovent una accion defensiva de part d'autreis unitats.

## Exemples istorics

### Batalha de Montelaimar

La batalha de Montelaimar (21-29 d'aost de 1944) se debanèt durant la retirada de la XIX armada alemanda dau litorau mediterranèu vèrs Alemanha. D'efiech, incapabla de tenir Provença après lo desbarcament deis Aliats dins la region, foguèt retirada per Adolf Hitler per defugir la captura de seis òmes. De son caire, leis Estatsunidencs assaièron de blocar son movement a Montelaimar amb l'ajuda de la Resisténcia. Per mantenir dubèrta la rota vèrs lo nòrd, lo generau alemand Friedrich Wiese utilizèt de formacions blindadas de la 11 Panzerdivision per menar de còntra-ofensivas còntra leis unitats estatsunidencas dirigidas en direccion de Ròse. Aqueu combat de rèire-gàrdia li permetèt de tenir la rota e de sauvar la màger part de la XIX armada. Aperaquí  òmes poguèron passar Montelaimar e, finalament,  arribèron en Alemanha

### La Retirada de Russia

[thumb|right|Pintura representant la [Retirada de Russia en 1812.]]

La Retirada de Russia es probable l'exemple pus famós de retirada que s'acabèt per un desastre militar. D'efiech, après la presa de Moscòu, l'armada francesa menada per Napoleon I s'installèt dins la vila en pensant aver ganhat la guèrra. Pasmens, lo tsar refusèt de demandar la patz e lei Rus bloquèron lei rotas permetent de sortir de la ciutat levat d'aquela utilizada a l'anar per lei Francés. Lo 24 d'octòbre de 1812, après la victòria russa de Maloïaroslavets, lei Francés foguèron obligats de se retirar lòng d'aqueu camin. Sensa avitalhament, tocat per un ivèrn fòrça dur e aguent de dificultats per mantenir lei Rus a distància, l'armada de Napoleon foguèt decimada. Perdiguèt entre  e  òmes sus un efectiu iniciau de .

## Annèxas

### Liames intèrnes

* Rèire-gàrdia.

### Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Michel Yakovleff, *Tactique théorique*, 3 edicion, Economica, 2016.

### Nòtas e referéncias