Frederick Winslow Taylor

**Frederick Winslow Taylor** (Germantown, Pennsilvània, 20 de març de 1856 - Filadèlfia, Pennsilvània, 21 de març de 1915) foguèt un engenhaire Estats Units. Es un dels promotors mai coneguts de l'organizacion scientifica del trabalh. Aquela trobèt un domeni d'aplicacion natural dins l'encastre de la revolucion industriala del sègle XX.

## Biografia

Frederick Winslow Taylor nasquèt en 1856 a Germantown, prèp de Filadèlfia, dins una familha borgesa e reputada. Aprèp de bons estudis segondaris a la Phillips Exeter Academy, son paire, un jurista conegut, l'incitèt a se presentar al concors de dintrada de l'Universitat de Harvard. Mas i deguèt renonciar, fin finala, a causa de sa vista marrida.

Orientat cap a la mecanica, faguèt, de 1874 a 1878, un aprendissatge d'obrièr modelaire a Filadèlfia. Emplegat en 1878 per una acieriá, la Midvale Steel Co., pogèt dins la ierarquia: d'en primièr simple manòbra, puèt cap de talhièr, venguèt fin finala, en 1884, engenhaire en cap, aprèp aver obtengut son diplòma en seguent los corses de serada.

Son experiéncia d'obrièr venguèt utila per comprendre las rasons per que la productivitat progrèssa lentament dins las usinas. Pasmens, amb lo vam industrial dels ans 1880, de mai en mai d'engenhaires s'interèssan a l'organizacion de la produccion, mas los progrèsses demorèron modèstes. 

Taylor s'engatgèt dins d'experiéncias d'organizacion del trabalh totas novèlas, que nomena organizacion scientifica del trabalh (OST). S'inspirèt del sistèma de classificacion inventat per Melvil Dewey en 1872 (classificacion decimala de Dewey) qu'aviá descobèrt a la Phillips Exeter Academy. En 1881, comencèt una analisi del debanament de las tascas sus la basa de la *Time and motion study* creada per Frank B. e Lillian M. Gilbreth.

Son idèa es de determinar per d'estudis lo melhor biais de far un trabalh:
* en descompausant las fasas successivas d'aquel trabalh;
* en cercant los gèstes mai efficaces:
* en adaptant las aisinas.

Aquels estudis demandan fòrça temps e trabalh per observar los obrièrs, descompausar lors gèstes, los cronometrar, per trobar cossí reduire lors movements al minimum. Mas los resultats son espectaclós. Per exemple, los manutencionaris dels lingòts de fonda van manipular sens esfòrç suplementari ( per jorn contra  abans). Los ganhs de productivitat son tals que los salaris poguèron aumentar de 60 % e l'efectiu emplegat passar de 600 a 140 obrièrs. En 1883, totjorn en seguent de corses de serada, Taylor obtenguèt un diplòma del Stevens Institute of Technology, situat a Hoboken, dins lo New Jersey.

En 1890, anèt trabalhar tres ans per la Bethlehem Iron Steel que vendrà apuèi Bethlehem Steel. Puèi, menèt una granda carrièra d'engenhaire conselh independent, escrivent d'articles e donant fòrça conferéncias. En 1895, publiquèt *A Piece-Rate System*. Malgrat un escambi de correspondéncia sostenguda, capitèt pas a convéncer sos collègas de l'American Society of Mechanical Engineers (ASME) de publicar son novèl obratge *The Principles of Scientific Management*. En 1911, Taylor ne distribuiguèt de copias privadas a totas sas coneissenças..

Mas los sindicats americans l'acusèron de voler transformar los obrièrs en maquinas, e faguèron pression suls mitans politics per obtenir l'enebecion de l'usatge d'aquels metòdes dins los establiments industrials dependents dels poders publics, coma los arsenals. En 1912, Taylor se deguèt defendre davant una comission d'enquesta de la Cambra dels representants, alara que  obrièrs americans de l'industria trabalhavan ja segon de règlas establidas dins l'encastre de  l'OST.

Moriguèt en 1915, abans d'aver vist lo trionf de sos metòdes, a causa de la dintrada en guèrra dels Estats Units d'America en 1917 e doncas a la necessitat de tot far per aumentar lèu la produccion e la productivitat de l'industria americana, al temps que de centenas de milièrs d'estatsunians s'embarcavan per anar combatre en Euròpa. Los sindicats deguèron arrestar lors atacas.

Tre abril de 1913, l'industrial Henry Ford s'inspirèt de las òbras de Taylor. Aviá installat son primièr malhum d'assemblatge a Detroit, cercant de fraccionar las operacions de montatge e de las fisar a de trabalhadors diferents tot lo long d'una linha que los produches, pendent lo montatge, progressavan regularament. Mas que vertadièrament desvolopèt sas concepcions pas qu'aprèp guèrra, dins son usina de Rouge River, inaugurada en 1929, que comptava  de transportaires.

Charlie Chaplin, dins son filme *[[Los Temps modèrnes (filme)|Los Temps modèrnes]]* faguèt una critica umanista de l'OST. Aquel metòde modèrne del trabalh que daissa pauc de plaça a l'èsser uman, ne fasent una trufariá. Son eròi, al luòc d'èsser prolongat per la maquina, el meteis ven una partida de la maquina.

## L’invencion del taylorisme

## Citacion
A l'obrièr  Michael Johnson Shartle: 

## Autres autors ligats al taylorisme (bailejament scientific)
* Sanford E. Thompson, que desvolopèt lo primièr cronomètre decimal
* Henry Gantt, trabalhèt per Taylor. Es subretot conegut per sa concepcion del diagrama de Gantt. Demanda que cal umanizar las relacions ierarquicas e soslinha los efèctes benefics d'un environament psicologic positiu suls emplegats.
* Morris L. Cooke, assistent de Taylor que temptèt d'aplicar lo bailejament scientific dins lo sector public. 
* Carl G. L. Barth, matematician e statistician qu'assistiguèt Taylor dins sos analisis

## Espòrt
Taylor tanben èra un excellent jogaire de tennis, ganhèt lo primièr doble òmes dels Internacionals dels Estats Units d'America en 1881 amb Clarence Clark.

E tanben èra un fòrt bon nadaire.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben
### Articles connexes
* Taylorisme
* Fordisme
* Toyotisme
* Sociologia de las organizacions
* Fayolisme