open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pèire Bernat de Fois

**Pèire Bernat de Fois** († 1074), es comte de Coserans de 1034 a 1074. Es filh de Bernat Rogièr, comte de Fois e de Coserans, e de Gersenda, comtessa de Bigòrra.

## Biografia
Òm sap pas se aquel comte es estat vertadièrament comte de Fois. Segon d'unes, eireda de comtat de Fois a la mòrt de son fraire Rogièr en 1064, mentre que d’autres pensan qu’es son filh que succedís de son fraire ainat. En tota logica, es Bernat II, comte de Bigòrra e filh ainat de Bernat Rogièr qu'auriá degut succedir a Rogièr Ièr, mas, benlèu, aqueste darrièr a fach un testament en favor de son nebòt Rogièr II.

## Maridatges e enfants
Esposa una Letgarda qu'òm ne sap pas res e que dona naissença a :
* Rogièr II († 1124), comte de Fois.
* Pèire, citat en 1084.

## Annèxes
### Bibliografia
* Foundation for Medieval Genealogy :  Bernat Rogièr, comte de Coseran e de Fois

### Nòtas e referéncias


### Articles connèxes
* Lista dels comtes de Fois
* comtat de Fois
Bernat Rogièr de Fois

**Bernat Rogièr de Fois** (v. 980 † 1036/1038) es lo primièr comte de Fois , de 1012 a sa mòrt, comte de Bigòrra e filh cabdèt de Rogièr  lo Vièlh, comte de Carcassona e de son esposa Adelaïda.

## Biografia
A la mòrt del paire, se parteja los bens d'aquel darrièr amb lo fraire ainat Raimon Rogièr e recep Coserans e la partida del comtat pairal situada a l'entorn de la vila de Fois. Aviá esposat cap a 1010 Garsenda qu'ereitèt entre 1025 e 1032 del comtat de Bigòrra

## Maridatge e enfants
De Gersenda de Bigòrra, filha de Garcia Arnaut, comte de Bigòrra, e de Ricarda, aguèt :
* Bernat II († 1077), comte de Bigòrra
* Rogièr († 1064), comte de Fois 
* Pèire Bernat († 1071), comte de Coserans, puèi de Fois
* Eraclius, evesque de Bigòrra en 1056
* Gilberta de Fois († 1049). Pren lo nom d’Ermesinda e esposa en 1036 Ramir, rei d’Aragon
* Esteveta († 1058), maridada a Garcia IV, rei de Navarra
* Clamença, esposa en 1030 Adalbèrt, duc de Lorena
Gaston Ièr de Fois-Bearn

thumb|250px|Sagèl de Gaston I
**Gaston I de Fois-VIII de Bearn** (1287; 13 de decembre de 1315) foguèt comte de Fois, vescomte de Castèlbon, de Bearn, coprince d'Andòrra (1302-1315), vescomte de Marsan (1310-1315). Es filh de Rogièr Bernat III, comte de Fois, prince d’Andòrra e vescomte de Castèlbon, e de Margarida de Moncada, vescomtessa de Bearn.

## Biografia
Succedís a son paire lo 3 de març de 1302, jos la tutèla de sa maire perque a pas que tretze ans. Rejonh l’òst reial amb 100 cavalièrs e un milierats de sergents d’armas e, benlèu, a participat a la batalha de Courtrai, l'11 de julhet de 1302. Tornat dins sos estats, lucha contra son cosin german Bernat VI, comte d’Armanhac que li contesta Bearn., mas lo rei Felip lo Bèl los obliga a conclure la patz lo 25 de decembre de 1303. 

Tòrna combatre pel rei en Flandra e participa a la batalha de Mons-en-Pélève lo 18 d'agost de 1304. Sas vilas foissencas se revòltan contra los agents reials que vòlon levar una ajuda per finançar la perseguida de las guèrras flamencas. Gaston sosten sos administrats e refusa de liurar los menaires. Aprèp una sasida parciala del comtat de Fois pel senescal de Carcassona, Gaston dintra en gràcia.

En 1308, es tornarmai en guèrra contra Armanhac, malgrat los òrdres contraris del rei. Gaston es convocat per aqueste darrièr e emprisonat al Châtelet. Lo rei li interditz tota guèrra privada e lo libèra contra una esmenda de  liuras. 

Eirita del vescomtat de Marsan en 1310, a la mòrt de sa tanta Constança de Moncada. Participa apuèi a una guèrra novèla contra Flandra, mas tomba malaut e morís a Maubuisson lo 15 de decembre de 1315.

## Maridatges e enfants

Esposa a Senlis en octobre de 1301 Joana d’Artés (1289 † 1350), filha de Felip d’Artés, senhor de Conchas, e de Blanca de Bretanha. D'aquel maridatge son nascuts :
* Gaston II (1308 † 1343), comte de Fois e de Bigòrra e vescomte de Bearn
* Rogièr Bernat III (1310 † 1350), vescomte de Castèlbon
* Robèrt, evesque de Lavaur
* Margarida
* Blanca, maridada en 1328 a Joan II de Gralhí, captal de Buch
* Joana, maridada en 1331 a Pèire d'Aragon, comte de Ribagòrça e d'Ampúrias.

## Annèxes
### Bibliografia
* Foundation for Medieval Genealogy :  Gaston Ièr, comte de Fois

### Articles connèxes
* Lista dels comtes de Fois
* comtat de Fois
Gaston de Fois

Mai d'un prince de l'Ostal de Fois se nomenèron Gaston :
* Gaston Ièr de Fois-Bearn († 1315), comte de Fois e vescomte de Bearn
* Gaston II de Fois-Bearn (1308 † 1343), comte de Fois e vescomte de Bearn
* Gaston III de Fois-Bearn (Gaston *Fèbus*), (1331 † 1391), comte de Fois e vescomte de Bearn
* Gaston IV de Fois-Bearn, (1425 † 1472), comte de Fois e vescomte de Bearn
* Gaston de Fois-Viana, (1444 † 1470), prince de Viana
* Gaston de Fois-Nemors (1489 † 1512), comte d'Estampas e duc de Nemors
* Gaston Ièr de Fois-Candale, comte de Benaujas e de Candale, captal de Buch
* Gaston II de Fois-Candale (1448 † 1500), comte de Benaujas e de Candale, captal de Buch
* Gaston III de Fois-Candale († 1536), comte de Benaujas e de Candale, captal de Buch
Luc

**Luc** es un topomin per: 

* Luc, una comuna de 
*Luc, una comuna de Losera
* Luc Bardés e Bargas o Luc Long, comunas de 
* Luc d'Orbiu, una comuna de las 
* Lo Luc, una comuna de 
* Luc, una comuna de 

o lo prenom occitan Luc.
Arriu de la Plata

L**'arriu de la Plata** qu'ei l'estuari format per la juntada deus arrius Paranà e Uruguai e qui desboca suber l'ocean Atlantic. Qu'ei tant large que, vist de Buenos Aires o de Colònia, que semblaré estar ua mar. Lo son nom que vien de la credença deus conquistadors qu'aqueste fluvi e miaré de cap a l'argent (*plata* en castelhan). Que dè donc lo son nom a Argentina.
Bertrand Ièr de Provença

**Bertran ** (*Bertrand de Toulouso* en nòrma mistralenca; v. 1065―21 abril 1112) es comte de Tolosa, de Roergue, d’Agen, d’Albi e de Carcin, marqués de Gòtia, marqués de Provença e duc de Narbona de 1096 a 1108, e comte de Trípol de 1109 a 1112. Es filh de Guilhèm III Talhafèrre, comte de Tolosa, e d'Emma, comtessa de Provença.

### Biografia
Una font pas identificada li atribuís coma esposa Alix de Diá, que n'auriá agut una filha, maridada al comte Raimon de Sant Gèli, mas un estudi recent atribuís aquesta filha al comte Jaufré de Provença.

### D'incertituds
L'incertitud màger règna sus aquel comte de Provença, benlèu es quitament pas un dels comtes indivis de Provença, mas simple comte de Forcauquièr.

Dins aqueste contèxt, lo cal pas confondre amb son cosin Folc Bertrand, comte de Provença qu'aparten a la generacion precedenta e tanben nomenat *Bertrand Ièr*. 

### Nòtas


### Font
* Foundation for Medieval Genealogy
Bertrand de Provença

I a agut maites comtes de Provença prenomenats *Bertrand* :
* Folc Bertrand tanben dich *Bertrand Ièr* († 1051), comte de 1018 a 1051
* Bertrand II († 1093), comte de 1061 a 1093, sonat *lo còmte Bertrand*.

D'unes incluson tanben lo comte seguent malgrat los dobtes sus la realitat de sos títols :
* Bertrand Ièr, de l'Ostal de Tolosa, benlèu comte a partir de 1063.

A aquesta lista s'apondon dos comtes de Forcauquièr, perque aqueste Comtat es eissit d'un partiment de Provença :
* Bertrand Ièr († abans 1151).
* Bertrand II († 1207).
Emma de Provença

**Emma**, mòrta en 1063, es comtessa de Provença de 1037 a 1063. Es filha de Rotboald II, comte de Provença e d'Ermengarda, remaridada a Rodòlf III, rei de Borgonha.

Esposa cap a 1019 Guilhèm III Talhafèrre († 1037), comte de Tolosa e dona naissença a :
* Ponç († 1060), comte de Tolosa,
* Bertrand Ièr († après 1081), comte de Provença,
* Rangarda, maridada a Pèire Raimon, comte de Carcassona.

En 1024, fa amb son marit una donacion a l'abadiá de Sant Victòr de Marselha. Succedís a son fraire Guilhèm III, comte de Provença, en 1037, e transmet lo comtat a son segond filh.

### Font
* Los comtes de Provença
Lista dels presidents de Guinèa Bissau

thumb|220px|Blason de Guinèa Bissau.
Lo **president** es lo cap d'Estat de Guinèa Bissau.

Vaquí la lista dels presidents de Guinèa Bissau dempuèi 1973.

*moriguèt durant lo govèrn (†)
*assassinat (♠)

## Vejatz tanben
* Primièr ministre de Guinèa Bissau
Breviari d'Alaric

Lo **Breviari d'Alaric** (en latin: *Breviarium Alaricianum*), es un recuèlh de drech roman promulgat pel rei visigòt Alaric II, en 506. Aquesta denominacion apareguèt al sègle XVI per remplaçar la *Lex Romana Visigothorum*. Se tracta principalament d'una compilacion e d'una interpretacion del còdi teodosian (438), destinat a las populacions galloromanas e ispanoromanas del reialme visigòt, e non pas als nòbles visigòts  qu'avián sas leis pròprias ja redigidas per Euric.
Lo breviari compren: 
* Sètze libres del Codex Theodosianus; 
* Las novèlas de 
**Theodosius II, 
**Valentinian III, 
**Marcian, 
**Majorian e 
**Libius Severus; 
* Las institucions de Gaius; 
* Cinc libres de *Sententiae Receptae* de Julius Paulus;
* Tretze títols del Còdi Gregorian; 
* Dos títols del CòdI Hermogenian; 
* e un tròç del primièr libre de *[[Aemilius Papinianus|Responsa Papiniani]]*.
Charles Konan Banny

**Charles Konan Banny** (n. 1942 economista e òme politic foguèt lo primièr ministre de Còsta d'Evòri entre 2005 e 2007.

En septiembre de 2021, Konan Banny fue evacuado a Europa por motivos de salud.
Ponç de Trípol

**Ponç de Tolosa** (cap a 1096 † 1137) es un comte de Trípol de 1112 a 1137 e filh de Bertran de Tolosa e d'Elena de Borgonha.

## Biografia

Ven comte a l'atge de 15 ans, a la mòrt de son paire, e la succession pausa pas de problèma. Per apasimar la rivalitat amb Antiòquia, esposa la veusa de Tancrèd de Hauteville, Cecília de França. En 1118, a la mòrt del rei Baudoïn, se reconeis vassal de son successor, lo rei Baudoïn II. L’emperaire de Bizanci Alèxis Ièr Comnèn morís la meteissa annada, e los francs devon ara far fàcia a un Islam que s’organiza e cèrca de s’unificar, jos la direccion de Zengi, atabeg de Mòssol e d'Alèp. Aquel darrièr cèrca de dominar lo califat, situat a Bagdad, abans d’unificar la Siria musulmana e d’atacar los crosats, çò que daissa un respièch a aquestes darrièrs. 

Una guèrra d'usura* s’installa fins a 1135, quand Zengi passa a l’ofensiva contra Antiòquia. Repren un grand nombre de vilas de la principautat, puèi envadís lo comtat de Trípol. Ponç l’espèra al Mont Pelegrin. La batalha es liurada en març de 1137 e demòra indecisa, quand Ponç es fach prisonièr per d'òmes de Zengi qu'an penetrat dins sa tenda. Liurat a l’atabeg, es immediatament executat.

## Maridatge e enfants

Esposa a Trípol en 1115 Cecília de França († aprèp 1145), veusa de Tancrèd de Hauteville, prince d'Antiòquia, filha de Felip, rei de França e de Bertrada de Montfòrt. D'aquel maridatge naisson :
* Raimon II (v. 1120 † 1152), comte de Trípol,
* Felip, citaté en 1126 e en 1142,
* Agnès (v. 1120 † 1183), maridada a Renaud II, senhor de Marqab.

## Annèxes

### Bibliografia
* 
* Foundation for Medieval Genealogy : Los comtes de Trípol

### Nòtas e referéncias
Glèisa Catolica Romana

La **Glèisa Catolica Romana** (del grèc: καθολικός, *katolikós*, "universal") es la Glèisa que reconeis la primautat d'autoritat de l'evesque de Roma considerat com lo successor de Sant Pèire sus la catèdra de Roma. 

La Glèisa Catolica Romana rassembla la majoritat dels crestians amb mai d'un miliard de batejats. Es d'un autre costat una de las institucions religiosas subsistentas mai ancianas al mond

Es formada per 24 Glèisas *sui juris*, la Glèisa Latina en Occident, e 23 Glèisas de rite oriental, que son en comunion amb lo pontife, dins lo nom de la universalitat de la Glèisa segon las predicacions de Jèsus e de sos Apòstols.

## Etimologia
Del latin eclesiastic *catholicus*, el meteis del grèc ancian καθολικός, *katholikós*, "universal", del grèc ancian καθόλου, *kath(')ólou*, "dins son ensemble, en tot", cadun son torn de κατά, katá, "sus, dins" e ὅλος, hólos, « totes ».

## Istòria
Se nos interessam al desvolopament de las institucions civilas en Euròpa, se distinguís convencionalament 4 fasas dins l'istòria de la Glèisa :

* Istòria del crestianisme dins l'Antiquitat : de naissença amb Jèsus-Crist a la montada del Sant Empèri Roman Germanic amb Carlesmanhe (I-VIII sègle) ;

* Istòria del crestianisme a l'Edat Mejana (de VIII al sègle XV) : de Carlesmanhe a la naissença de las monarquias nacionalas als XIV-sègles XV (França e Espanha sustot) ;

* Istòria del crestianisme a l'epòca modèrna (XV-XVIII sègles) : es l'epòca dels concilis grands dels XV e sègles XVI, de la rompedura de l'unitat religiosa en Euròpa occidentala, amb la naissença del movement luterian ; lo periòde s'acaba amb la Revolucion francesa ; 

* Istòria del crestianisme a l'epòca contemporanèa : de Revolucion francesa e uèi.

### Doctrina

### Liturgia

### Culte marial

### Ressorças d'economia

## Tèrme ''Glèisa catolica''

### Utilizacion

### Glèises catolicas dins lo mond

## Organizacion eclesiastica

### Subdivisions

### Glèisas e rites

### Circonscripcions eclesiasticas
Las circonscripcions eclesiasticas son son las seguentas :

* un sèti papal ;

* 9 sètis patriarcals ;

* 4 sètis patriarcals titulars ;
* 4 sètis archiespiscopals màgers ;
* 5 burèus metropolitans sui iuris;
* 548 sètis archiespiscopal metropolitans ;
* 778 sètis archiespiscopal ;

* 2221 sètis episcopals ;
* 93 sètis metropolitans titulars ;
* 91 sètis archiespiscopal titulars ;
* 1904 sètis episcopals titulars;
* 42 prélatures territorialas ;
* 11 abadiás territorialas ;
* 18 exarcats apostolics ;
* 9 ordinariats pels fidèls de rite oriental ;
* 36 militars ordinaris ;
* 3 ordinaris personals;
* una prélature personala;
* 88 vicariats apostolics ;
* 39 prefecturas apostolicas ;
* 8 administracions apostolicas ;
* una administracion apostolica personala ;
* 8 missions independentas o *sui juris* ;
* 10 exarcats patriarcals ;
* 5 exarcats archiespiscopal e
* 5 territòris dependent del patriarcat.

### L'Òrdre sacrat

### Lo Papa

### Vida de consacracion

### Movements e associacions

## Nòtas e referéncias

### Nòtas

### Referéncias


## Voses connèxas
* Diocèsis catolicas en Occitània
* Papas occitans
Via Tolosana

La **via Tolosana** qu'ei un deus quate camins d'Occitània deu Camin de Sant Jacme e lo mei meridionau deus quate.
Que passa per Tolosa (com ac dit lo son nom) mes en bèth partir d'Arle entà avià's de cap au Sompòrt per passar en Aragon peu Camin aragonés dinc au Pont de la Reina on e s'amassa dab los autes camins occitans, bascos e francés dens lo Camin navarrés e amassa que forman lo Camin francés dinc a Sant Jacme de Compostèla.

## Lo camin principau
###### 
* Arle

###### 
* Sant Gèli
* Vauverd

###### 

* Lunèl
* Càstrias
* Montpelhièr 
* Aniana
* Sant Guilhèm dau Desèrt
* Sant Joan de la Blaquièira.
* Usclats del Bòsc
* La Salvetat d'Agot
* Sant Privat, lo priorat de Grandmont.
* Lodeva
* Fraisse d'Agot
* Jaucèls
* Lunaç, son castèl
* Lo Bosquet d'Òrb, la glèisa de Sant Martin.
* Sant Gervais
* Bedarius, La glèisa de Sant Alexandre, la glèisa de Sant Loís. 
* Lo Pojòl
* Olargues ; autre Pont del Diable

###### 

* Murat
* Angles
* Braçac
* Burlats, l’anciana colegiada de Sant Pèire 
* Castras, e sos ostals sus Agot. 
* Soal
* Dornha, e sas abadiás.
* Sorese, l’ancian espital de Sant Jaume.

###### 

* Revèl, sas cornièras, 
* Montmaur (Aude)
* Sant Felitz de Lauragués, la glèisa de Sant Felitz 
* Les Casses, e sas estèlas.
* Pas de Naurosa
* Montferrand (Aude)
* Vilafranca de Lauragués, bastida del sègle XII
* Basièja, la glèisa de Sant Estève.
* Escalquens
* Labeja.
* Tolosa, la basilica de Sant Sarnin, la Catedrala de Sent Estève, la Glèisa de Nòstra Dòna del Taur, la basilica de la Daurada, la Glèisa dels Jacobins e sas clasras, lo Convent dels Agustins, la glèisa de Sant Pèirra de las Cosinas, la Glèisa de Sent Aubin, la Glèisa de Sant Nicolau, la Glèisa de Nòstra Dòna de la Dalbada, la Plaça del Capitòli, la sala dels Illustres, e l’Espital de la Grava.
* Legavin

###### 

* L'Isla de Baish, l'ancian espitalet de Sant Jaume
* Gimont, l’abadiá de Planselva, la glèisa de Nosta Dauna de Gimont.
* Aubiet
* L'Isleta e Arnès
* Aush, la Catedrala de Senta Maria
* Barran, la glèisa de Sant Joan Batista
* L'Isla, 
* Montesquiu, l'espitau de Sant Blasi
* Bassoas
* Marciac

###### 
* Mauborguet

###### 

* Anoja
* Morlans, la glèisa de Senta Fe.
* Lescar
* La Comanda, la glèisa de Sent Blasi
* Auloron, la catedrala de Senta Maria, la glèisa de Senta Crotz
* Lurbe e Sent Cristau.
* Escòt.
* Sarrança, Nosta Dauna de Sarrança
* Acós
* Lescun
* Eth Sompòrt

## Varianta per Carcassona

* Pesenàs
* Sant Tibèri
* Besièrs
* Narbona
* L'Abadiá de Fontfreja
* Lesinhan de las Corbièras
* Trebes
* Carcassona, l’église Saint-Nazaire et ses fortifications
* Pesens, la chapelle Sainte-Madeleine
* Vilaseca-Landa, sa maison presbytérale du 
* Santa Aulària
* Bram
* Sant Pàpol, l’anciana abadiá 
* Castèlnòu d'Arri, la collégiale Saint-Michel
* Montferrand et le site d’Elusiodonum
* Avinhonet de Lauragués
Seydou Diarra

**Seydou Elimane Diarra** (n. 1933) diplomata e òme politic foguèt primièr ministre de Còsta d'Evòri en doas ocasions: entre mai e octobre de 2000, e entre febrièr de 2003 e decembre de 2005.
L'Abergement e Clémenciat

**L'Abergement e Clémenciat** (* L'Abergement-Clémenciat* en francés) es una comuna arpitana situaa dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

## Istòria
Las comunas de L'Abergement e de Clemenciat son fusionaas en 1857.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
L'Abergement-de-Varey

** L'Abergement-de-Varey** en arpitan ? (*L'Abergement-de-Varey* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ambérieux-en-Dombes

**Ambérieux-en-Dombes** es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ain e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Administracion

## Demografia

## Nòtas
Lista dels sobeirans visigòts

Aqueste article fa la **[[lista cronologica]] dels [[rei|sobeiran]]s [[visigòts]]**.

## Grandas invasions

*???-??? : Ariaric
*???-369 : Aoric
*369-381 : Atanaric
*369-380 : Fritigern
*395-410 : Alaric I

## Reialme visigòt

### Capitala a Tolosa

*410-415 : Ataülf
*415-415 : Sigeric
*415-418 : Walia
*418-451 : Teodoric I
*451-453 : Torismond
*453-466 : Teodoric II
*466-484 : Euric
*484-507 : Alaric II

### Capitala a Toledo
#### Reis arians en Ispania
*507-511 : Geisalic (o Gesalic) 
*511-531 : Amalaric
*531-548 : Teudis
*548-549 : Teudisel (o Teudigisel)
*549-554 : Agila I
*554-567 : Atanagild
*567-567 : Liuva I 
*567-586 : Leovigild

#### Reis catolics en Ispania

:*nòta : l'emplec del tèrme de [[confession catolica]] es anacronic aicí, de poiriá parlar de <u>"confession trinitària"</u> per distinguir de la pelejada de l'arianisme s'aqueste biais de marcar la diferéncia èra pas escurament teologic.*

*586-601 : Recared I o Reccared Ièr
*601-603 : Liuva II
*603-610 : Viteric (o Witteric) 
*610-612 : Gundomar 
*612-621 : Sisebut (o Sisebute)
*&nbsp;&nbsp;&nbsp;621 : Recared II (o Reccared II), filh del precedent
*621-631 : Suintila (o Swinthila) 
*631-636 : Sisenand
*636-639/640 : Chintila (o Chinthila)
*639/640-642 : Tulga (o Tulca)
*642-653 : Chindasvint (o Chindaswinth)
*653-672 : Recesvint (o Receswinthe, Recceswinth)
*672-681 : Wamba
*681-687 : Ervige (Flavius Ervigius)
*687-700/701 : Egica (o Ergica)
*700/701-709 : Vitiza (o Witiza)
*709-711 : Rodrigo (o Roderic)

### Darrièrs pretendents al tròn
:*Periòde : primièrs tempses d'[[al Andalús]]* (conquista musulmana)
  
*711-712 : Agila II ; sonat *Akhila* pels Araboberbèrs musulmans; benlèu lo filh de Wittiza.
*712-741 : Teodemir ; pretendent a la corona visigotica aprèp l'invasion musulmana (sonat pels musulmans, *Tudmir Ben-Godo* : "Teodemir filh de Gòt"). 
*719-726 : Ardo ; règna en Septimània e edita de monedas.
*741-743 : Atanagild II, darrièr pretendent al tròn visigotic ; sa mort marca la fin de tot espèr d'un retorn a la monarquia ispanovisigotica.

## Vejatz tanben
* Aristocracia dominanta demest los Visigòts : *los [[Balt]]s*
* Cronologia de l'Edat Mejana
Nòbla leiçon

La **Nòbla leiçon** (escrich *La nobla leyczon* dins la version originala) es un poèma religiós vaudés en occitan, dau començament dau sègle XV, compausat de 491 alexandrins. Es l'element pus conegut d'un corpus de tèxtes vaudés anonims dei Valadas Occitanas, escrichs dins lo parlar vivaroaupenc locau e datats de la fin de l'Edat Mejana.

Lo tèrme de *leiçon* a aicí son sens liturgic (e etimologic) de : se supausa que la Nòbla leiçon, legida a votz auta, serviguèt dins leis assembladas per l'edificacion dei fidèus. Es un compendi, sensa ges de pretencion literària, de l'Istòria Santa (Ancian e Novèu Testament), de la doctrina e de la morala vaudesas.

## Extrach
Vèrs numerotats de 363 a 386 dins l'edicion de Nelli e Lavaud.

:*Mas enaprès li apòstol foron alcun doctor,*
:*La via de Crist mostravan, lo nòstre Salvador,*
:*Ma encar en son trobà alcun al temp present,*
:*Li cal son manifèst a mot poc de la gent.*
:*La via de Jesus Crist mot fòrt volrian mostrar,*
:*Ma tant son persegú qu'a pena o pòion far.*
:*Tant son li fals cristian encecà per error,*
:*E majorment que li autre aquilh que son pastor,*
:*Qu'ilh persègon e aucíon aquilh que son melhor,*
:*E laissan viure en patz li fals enganador.*
:*Ma en çò se pò conóisser qu'ilh non son bon pastor,*
:*Car non aman las feas si non per la toison.*
:*Ma l'escritura ditz e nos o poèm veir,*
:*Que si n'i a alcun bon que ame e tema Crist,*
:*Que non vòlha maudire, ni jurar, ni mentir,*
:*Ni avoutrar, ni aucir, ni penre de l'autrui,*
:*Ni non vòlha venjar-se de li seu enemics,*
:*Ilh disson qu'es vaudés e degne de punir,*
:*E li tròban caison com mençonjas e engan,*
:*Cossí ilh poirian toler çò qu'el a del seu afan.*
:*Ma fòrt se confòrte aquel*
:*Que sufre pel Senhor, car lo regne del cèl*
:*Li serè aparelhà a l'issir d'aquest mond;*
:*Adonca aurè grand glòria s'el a agú desonor.*

## Edicions
La Nòbla leiçon foguèt publicada per lo premier còp en 1658, e traducha en anglés, per Samuel Morland dins lei pèças justificativas de son obratge: *The History of the Evangelical Churches of the Valleys of Piemont*. Après lei Pascas Vaudesas, Samuel Morland èra estat mandat en 1655 a Turin per Oliver Cromwell coma ambaissador extraordinari vèrs la cort de Savòia; deviá intervenir en favor dei Glèisas evangelicas piemontesas. La guèrra s'acabèt aquel an, e Morland demorèt quauquei temps a Genèva. Ne tornariá ambé la matèria de son libre.

Entre leis edicions modèrnas, se pòt citar:
* Nelli (René) & Lavaud (René), *Les troubadours*, vol. II, Desclée de Brouwer, Paris (1966)
* Papini (Carlo), *"La nobile lezione" (la nobla leiçon). Poemetto medievale valdese*, Claudiana, Torino (2003)

## Liames extèrnes
*  La biografia de Samuel Borland dins la wikipèdia en anglés

## Nòtas
Lista dels presidents de Namibia

Lo **President de Namibia** es lo cap d'Estat de Namibia, elegit per sufragi universal per un periòde de cinc ans.

Vaquí la lista dels presidents de Namibia dempuèi l'independéncia (lo 21 de març de 1990) fins a uèi.
Règla de Wahl

La **nòrma de Wahl** o la **règla de Wahl** es una nòrma de formacion de mots, desvolopada pel linguista Edgar de Wahl e aplicada dins la lenga artificiala Interlingue (tanben sonada "Occidental") qu'aviá creada. Servís a la creacion per derivacion de cèrtas formas gramaticalas (per exemple substantius a partir de vèrbs).

## Nòrma
Infinitius de vèrbs en l'idiòma Interlingue an çò de mès freqüentment la terminació **-ar** o **-er**. La raïtz es recebuda en seguenta manièra: 
# Se, après retirada de **-r** o **-er** dempuèi l'infinitiu, la raïtz s'acaba amb vocala, s'apond **-t'' o càmbia finala **y** a **t*: *crea/r, crea/t-, crea/t/or; atiny/er, atin/t, atin/t/ion* 
# Se la consonanta fin de la raïtz es *'d** o **r**, se càmbia la a **s**: ''decid/er, deci/s-, deci/s/ion'' 
# En cases restants, amb sièis excepcions, la retirada de la terminació dona la raïtz exigida: ''duct/er, duct-, duct/ion''. 

Aquelas sièis excepcions son: 
# ''ced/er, cess-'' 
# ''sed/er, sess-''
# ''mov/er, mot-''
# ''ten/er, tent-'' 
# ''vert/er, vers-'' 
# ''veni/r, vent-''
e los vèrbs formats d'aquelas a fòrça de [[prefixe]]s. 

Doncas que la nòrma se compausa de tres parts, ela es freqüentment nomenada coma "tres nòrmas de Wahl". 

Se crèa los vèrbs de substantius e de [[adjectiu]]s, en retirant la terminacions e en recebent la raïtz. Après lo subjuntar **-r** o **-er*', se recep infinitiu en majoritat de cases: *decora/t/ion, decora/t-, decora/r*. 

==Aplicacion==
Aquela nòrma a se fach aplicada en l'idiòma Interlingue. Après una modificacion eventuala se pòt aplicar aquela nòrma a creacion de nòvas formas de vocable particularament en [[lengas romanicas]] o que prenon prestat [[vocabulari]] de lengas romanicas.

==Referéncias== 
* (en anglés) [https://web.archive.org/web/20120224080544/http://www.reocities.com/athens/parthenon/1222/occjacob.html Edgar de Wahl, *Occidental (1922)*] 
* (en anglés) [https://web.archive.org/web/20110626022055/http://www.reocities.com/Athens/Forum/5037/PW.html Henry Jacob, *The Preparatory Work for an International Technical Terminology*] reimpression de *The British Steelmaker'', December 1945
Bèlagarda de Vauserina

**Bèlagarda de Vauserina** (en francés *Bellegarde-sur-Valserine*) es una anciana comuna francesa situada dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups e lo departament d'Ain.
Es ara part de la comuna navèra de Vauseròse (Valserhône).
## Geografia

### Situacion
Se situa al jonhent de Valserine e de Ròse.

La natura de las ròcas a balhat al lièch d'aqueles cors d'aiga una forma particulara, apelada .

## Toponimia
*Garde* ven del germanic **wardon*, « gardar », *wart*, « garda », puèi « torre de gaita », puèi « fortalesa » en general; *belle* es simplament un adjectiu valorizant. Los noms del tipe *Bèlagarda* son doncas associats a de fortalesas, de torres de gaita; son presents en Occitània e en Arpitània e gaireben absents en França pròpiament dita. La sola comuna d'aquel nom i es Bellegarde, dins lo Loiret  e lo nom es un transferiment d'un nom occitan francizat : lo vilatge se disiá *Choisy-aux-Loges* fins al 6 d'agost 1645, quand son senhor, Roger II de Saint-Lary de Bellegarde (~1562-1646), que sa familha sortiá de Belagarda, dins lo Gers e de Sent Lari, dins la Nauta Garona, instaurèt lo nom novèl.

## Istòria
Lo caplòc de la comuna de Musinnens es transferit a Bèlagarda en 1858. La comuna pren lo nom de Bèlagarda de Vauserina en 1956. Annèxa Coupy en 1966 e Arlod en 1970. Ven comuna delegada de Vauseròse lo 1èr de gèr de 2019.
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Belley

**Bèlê** en arpitan (*Belley* en francés) es una comuna francesa situada dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups e lo departament d'Ain.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
Anthelme Greffe, autor de poesias en arpitan "Mos Loaësi, chansons patoises"

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Boris Trajkovski

**Boris Trajkovski** (1956-2004) avocat e òme politic foguèt lo president de la Republica de Macedònia entre 1999 e 2004.
Lista dels primièrs ministres de Tanzania

thumb|right|220px|Blason de Tanzania
Lo primièr ministre es lo cap de govèrn de Tanzania.

Vaquí la lista dels primièrs ministres de Tanganyika entre 1960 e 1962, e de Tanzania dempuèi 1972.

## Cap de govèrn de Tanganyika abans l'independéncia (1960-1961)

## Primièr ministre de Tanganyika (1961-1962)

## Primièrs ministres de Tanzania (1972-uèi)

## Vejatz tanben
* Lista dels presidents de Tanzania
Antin

**Antin** (*Antin* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia

Per Dauzat e Rostaing, *Antin* que vien deu nom d'òme latin *Antinius*, pres absoludament (shens nat sufixe) . Segon Negre, *Antin* que vien deu nom latin d'òme *Antenius* (> *Anteign*, escrit *Antin*).

La prononcion qu'ei [ann'ti]. Las fòrmas ancianas justifican pas aquera explicacion : *Antii, Anti*, (cap a 1110), *Anti* (en 1207, *Comdebo d’Antin* (en 1217), *Petrus de Antino*, en latin (en 1283), *De Antino*, en latin (en 1300), *De Antino*, en latin (en 1313), *De Antino*, en latin (1342), *Antin*, (fin sègle XVIII, mapa de Cassini).
Si *Antinius* èra l'etime, lo nom que seré Antinh, dab *-n* palatala (*-nh*) articulada, o peu mensh dmb *-n* articulada. *Antenius* que convién encara mensh. Las atestacions occitanas deus sègles XII e XIII que muishan n'es pas atau, çò qui mia a un nom de persona *Antinus*; *Antinus* qu'ei derivat eth medish d*'Ante* (+ sufixe *-inus*); Berganton que senhala *Ante* com nom individuau a l'Edat Mejana en Bigòrra.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Tria; qu'es ara deu canton de « Les Côteaux » (en francés), donc *Los Costalats*.

## Demografia

* 1872 es lacunari
* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Arbiost

**Arbiost** (*Arbéost* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ar'bjus]. Eras fòrmas ancianas que son *Arbéost*, *Arbeost*, *Arbeost Herrere*, de 1726 a 1789, *Arbeost*, sus era mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIIIau, *Arbéost-Herrère*, en 1789, *Arbeost*, en 1790, *Arbeust*  en 1790 .

Rohlfs que dona explicacions diferentas dens los sons libes successius : 1) eth nom aquitan de persona *Aherbelste*,  tirat d'un nom de divinitat; 2) eth nom galloroman de persona *Arvenius* dab eth sufixe aquitanic *-ossum* . Per Dauzat eth nom qu'ei escur; eth autor que cita era segonda explicacion de Rohlfs (*Arvenius*) e que gausa tanben ua rasic **arb-* de sens escur, benlèu varianta deth prelatin *alba-* . Ernèst Negre (TGF 1213), citat per Miquèu Grosclaude, que torna préner era prumèra explicacion de Rohlfs (*Aherbelste*) e Robert Aymard, tanben citat per Grosclaude, que constata Arbiost qu'ei en continuïtat deth territòri de Biost (Bearn) e que supausa shens certitud un sens que seré « près de Biost », ipotèsi jutjada « gratuita » per Grosclaude, qui accèpta totun l'idèa d'un ligam enter eths dus noms. Grosclaude que hè quauquas comparasons (Arboish, Arbús e Arboet) e que's limita a conclure eth toponime qu'ei d'origina prelatina .

En acceptant era idèa d'Aymard e de Grosclaude, un compausat de Biost (meilèu ar + Biost que arb + Biost), ei pas estrictament necessari (mès que demòra probable, pr'aquò) que eth nom de Biost e era prumèra sillaba, de segur posteriora, e siin dens era medisha lenga. Que i a ua explicacion evidenta, qui supausa pr'aquò ua preséncia celtica en aquera vath pirenenca (mès era penetracion gallesa en Gasconha qu'ei segura), eth prefixe *are-*, present dens un gran nombre de toponimes, « davant, près de; ath èst de »; e justament Arbiost qu'ei ath èst de Biost . Aquera explica ei benlèu pas utilizabla peus tots eths noms qui començan per *Arb-* : Arboish, Arbús, Arboet e Arbís.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion èra de  abitants e era densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Arcisac d'Ador

**Arcisac d'Ador** (*Arcizac-Adour* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [arsi'zak]. Eras fòrmas ancianas que son : *D-Arcisag*, *De Arcisag*, *Arcizag* au sègle XII, *Arcisag* en 1285, *De Artizaco* (maishanta lectura ?), en latin, en 1313, *De Arsisaco*, en latin, en 1342, *de Arcisaco*, en latin, en 1326, 1342 e 1379, *Arcisac* en 1429, *Arcizac-Adour* tanlèu 1736, *Arcizac* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), *Arcisac* en 1790.

Tots los autors que son d'acòrd sus un nom latin d'òmi *Arcisus*, dab lo sufixe  *-acum* (qu'èra era propietat d'Arcisus). Aqueth cognomen que concerneish quate comunas en Bigòrra. Contràriament a l'afirmacion de Rohlfs, lo nom d*'Arcisus*  ei pas sonque atestat dens las inscripcions de « l'anciana Hispania », mes tanben d'aqueste bòrd deus Pirenèus en Bigòrra (cf. M. Berganton, DNI p. 183).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Antist

**Antist** (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha e Bigòrra. Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
 

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ann'tist] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Antist* en 1342, *De Antisto*, en latin, en 1342 e 1379, *Antist* en 1429, *Antist* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon tots eths autors, *Antist* que vien deth nom latin d'òmi *Antistius*, emplegat shens sufixe (dab eth sufixe *-anum*, que mia a Antishan). Antist qu'ei ua anciana proprietat antica.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Aranhoet

**Aranhoet** (*Aragnouet* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Eget, eth Plan, Fabian, Shaubèra, Miejavath.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [aragnou'wét] (grafia fonetica deths autors). I a pas de fòrmas ancianas.

Segon Dauzat, Negre, R. Aymard, *Aranhoet* que vien deth gascon *aranhon*, « pruèth, agranhon (frut), agranhonèr », dab eth sufixe collectiu *-et*.

Segon Miquèu Grosclaude, que i a unanimitat peth sens; era origina qu'ei eth gascon *aranhon*, dab eth sufixe collectiu vegetau *-et*, dab tombada de *-n-* intervocalica, mes benlhèu que cau compréner en generau « lòc cobèrt de vegetacion espinosa ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Arcisac eths Angles

**Arcisac e Eths Angles** (*Arcizac-ez-Angles* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [arsi'zak (éz 'anglés)] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Artizaco*, en latin, en 1313, *De Arsisaco*, en latin, en 1342, *de Arcisaco*, en latin, en 1379, *Arcisac* en 1429, *Arcizac ez Angles* tanlèu 1736, *Arcisac-des-Angles* en 1790, *Arcizac des Angles* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Tots eths autors que son d'acòrd sus un nom latin d'òmi *Arcisus*, dab eth sufixe « galloroman » [en realitat purament celtic e anterior ara conquèsta] *-acum* (qu'èra era propietat d'Arcisus). Aqueth *cognomen* que concerneish quate comunas en Bigòrra.

Segon Miquèu Grosclaude *ez* (en francés) qu'a eth medish sens qu'eth francés *ès* (*licencié ès-lettres*) : *dans les*. L'autor que cred era soa aparicion tardiva provaré qu'ei un francesisme recent. Grosclaude qu'auré devut pensar que era grafia particularament sauvatja *ez* muisha que era administracion francesa a pas reconeishut eth son *ès*. Que prepausa d'occitanizar (çò qui a pas besonh d'ac estar) aqueth supausat francesisme peth article definit simple *eths*, o per eth article definit contractat *deths*. Malurosament, Patrici Pojada qu'a seguit aqueth artificialisme.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion èra de  abitants e era densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Vejatz tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Arcisans Avant

**Arcisans Avant** (*Arcizans-Avant* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, dens l'arribèra de Sent Savin, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [arsi'zans a'bann] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Arcisaas* cap a 1035 e en 1285, *Arcisans* en 1168, *Br. d-Arcizac* e *B. d'Arcisag* ath sègle XII, *Raymundus Arnaldi de Arcisanis* en latin, en 1300, *De Arcisanis*, en latin, en 1342, *de Arcisanis Anterioribus*, en latin, en 1379, *Arcisans*, *Arsisans* en 1429, *Arcizans* o *Arcizans-Avant*, tanlèu 1738, *Arcisans-Avant* en 1790.

Tots eths autors que son d'acòrd sus un nom latin d'òmi *Arcisus*, *Arcisius*, dab eth sufixe latin d'apertenéncia *-anum* (qu'èra era propietat d'Arcisus). Aqueth cognomen que concerneish quate comunas en Bigòrra. Per era finau, Negre que parla d'ua *-s* parasita, en realitat, segon Miquèu Grosclaude, que s'ageish deth sufixe plurau *-anos*. *Abans* que marca eth vilatge ei ath levant respècte a Arcisans Dessús.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion èra de  abitants e era densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bolonha de Gessa

**Bolonha de Gessa** (*Boulogne-sur-Gesse* en francés) qu'ei ua comuna gascona en Comenge, administrada peth departament de Hauta Garona dera region d',  ancianament de Miègjorn-Pirenèus. 

## Geografia

### Perimètre deth territòri

## Toponimia
Bolonha qu'ei ua bastida, fondada cap a 1280 per Eustaqui de Beaumarchais, senescau de Tolosa, nommada, com tant de bastidas, d'après ua vila estrangèra prestigiosa, Bolonha .
### ''Nizors''
**Nitio-riton* : eth ga de Nitios (nom celtic), sus Gessa ? Que caleré fòrmas ancianas.
### ''Lilhette''
Qu'ei atestada *Insula Topiera*. Ar Edat Mejana, eth nom d*'isla* que s'aplicava a ua peninsula (situada entre Gessa e eth Riu deth Cocut). Eth sufixe diminutiu ei pas totjorn precisat en latin, quitament quan ei utilizat ar orau.

## Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Bolonha de Gessa qu'èra dera eleccion de  Ribèra-Verdun, doncas dera província de  Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'ei Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Bolonha qu'èra caplòc deth canton de Bolonha de Gessa. Eth nom de *Boulogne-sur-Gesse* qu'ei confirmat per decret deth 18 de junh de 1958. Era parròpia de *Séraut* (nom francés) qu'èra dera archidiocèsi d'Aush . Eth vocable dera glèisa qu'ei Sent Pèr .

*Lilhette* o *Lilhette-Toupière* qu'èra ua comunautat non parròpia der eleccion de  Ribèra-Verdun, doncas dera província de  Gasconha, dera generalitat d'Aush e dera senescaucia de Tolosa, suprimida en 1790 . Qu'èra ath sud-èst de Bolonha, probablament ath lòc escriut *La Hillète* sus era mapa actuala.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Bolonha de Gessa; qu'es ara deu canton de Sent Gaudenç.

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Boulogne-sur-Gesse_-_Entrée_de_la_commune.jpg|Entrada oèst sus era D 632.
Viaduc_des_Coucuts_01.jpg|Eth lac près deth viaducte deths Cocuts.
Viaduc_des_Coucuts_05.jpg|Eth viaducte deths Cocuts (ath SE dera vila).
Boulogne-sur-Gesse_juin_2023_06_-_Rue_Barry_d'en_Haut.jpg|Carrèra Barri *d'en Haut*.
Église_Sainte-Marie,_orgue.jpg|Interior dera glèisa e orguena.
Eglise_boulogne_sur_gesse_nef.JPG|Era nau dera glèisa Senta Maria.
Mairie_de_Boulogne-sur-Gesse_2018.jpg|Er ostau de comuna.
Boulogne-sur-Gesse_-_La_halle_aux_grains_3.jpg|Er ancian mercat cobèrt.
Facade_Nizors.jpg|Façada dera abadia *de la Bénisson-Dieu de Nizors* (entre Bolonha e Blajan).
Ancienne_gare_de_Boulogne-sur-Gesse_2018.jpg|Era anciana gara.


## Personalitats ligadas damb la comuna
## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lista dels presidents de Libèria

thumb|220px|Bandièra del president de Libèria
Vaquí la lista dels **Presidents de la Republica de Libèria**, formada per los caps d’Estat de l'istòria de Libèria. Al moment de la fondacion de la republica, lo mandat presidencial èra de dos ans, que foguèt estendut a quatre ans lo 7 de mai de 1907 puèi a 6 ans a la fin del s. XX.

* Daissèron lo carga abans:
: (¹) Assassinat en un *còp d'Estat*.
: (²) Mòrt per causas naturalas.
: (³) Demissionat.

## Referéncias
Francés d'Assisi de Borbon

**Francés d'Assisi de Borbon**, nascut al palais reial d'Aranjuez lo 13 de mai de 1822 e mòrt al castèl d'Épinay-sur-Seine lo 17 d'abril de 1902, foguèt rei consòrt d'Espanha de 1846 a 1868, apelacion acordada per son esposa, Isabèl II, reina en títol.

## Enfància
Segond filh (vengut ainat) de l'infant Francisco de Paula de Borbón e de la princessa Loïsa de las Doas Sicílias (filha del rei Francés I de las Doas Sicílias), es titolat duc de Cadiç e infant d'Espanha per son oncle lo rei Ferrand VII d'Espanha.

## Maridatge
Mentre qu'es omosexual averat (es escaissat *« Paquita »*, lo femenin de son diminutiu *Paquito*), en 1846, esposa, per de rasons dinasticas, sa cosina primièra, la reina Isabèl II d'Espanha, filha de Ferrand VII, que li autreja lo títol de rei consòrt e lo tractament de *Majestat.* Auràn oficialament onze enfants, que la màger part dels istorians n'an de dobtes sus la filiacion pairala, e dont cinc solament pervenguèron a l'atge adulte :

*Isabèl (1851-1931), qu'esposarà Cayetano de Borbón-Dos Sicilias (1846-1871), prince reial de las Doas Sicílias e Girgenti (sens posteritat).
*Anfós (1857-1885), futur Anfós XII, 
*María del Pilar (1861-1879),
*María de la Paz (1862-1946), qu'esposarà lo prince Loís Ferrand de Bavièra (1859-1949).
*Eulalia (1864-1958), qu'esposarà Antòni d'Orleans (1866-1930), infant d'Espanha e duc de Galliera.

## Règne e decès

.
A partir de 1864 lo rei Francés presidís lo Conselh dels Ministres.
La revolucion de 1868 lo constrenh a l'exili, pren lo títol de cortesiá de « comte de Moratalla ».
En 1874 la monarquia es restablida, mas en favor de son filh Alfonso, que ven lo rei Anfós XII d'Espanha (1874-1885).

La mòrt del « comte de Chambord » en 1883 fa de l'èx-rei Francés d'Assisi lo novèl « primièr prince de sang » dels legitimistas franceses, cinquen successible aprèp sos quatre cosins de la branca ainada, Juan de Borbón, Carlos de Borbón, Jaime de Borbón e Alfonso de Borbón.

S'installa al castèl d'Épinay-sur-Seine, en França, qu'a crompat en 1881, e i morís lo 17 d'abril de 1902. Lo castèl serà vendut en 1906 e vendrà l'ostal de comuna d'Épinay-sur-Seine.

## Vejatz tanben

* Anfós XII d'Espanha
* Isabèl II d'Espanha
Assisi

**Assisi** (en italian *Assisi*; en ombrian: *Ascesi*) es una comuna italiana, situada dins la region d'Ómbria e la província de Perosa. 

Es generalament retenguda coma lo luòc de naissença del poèta latin Propèrci, nascut vèrs 50–45 apC, tanben de Sant Francés d'Assisi, fondator de l'Òrdre dels Fraires Menors en 1208, e de Santa Clara d'Assisi, amiga de Francés e fondatritz de l'Òrdre de las Clarissas. 

## Patrimòni
* Basilica de Sant Francés d'Assís (devesida en Basilica inferiora e Basilica superiora)
* Basilica de Santa Clara
* Santa Maria Màger
* Catedrala (*Duomo*) de Sant Rufin
* *I Carceri*
* Glèisa de Sant Damian d'Assís
* Basilica de Santa Maria dels Àngels amb lo santuari de la Porcioncula
* Glèisa de Rivotorto

## Luòc de santetat
Assisi foguèt l'ostal de divèrses sants catolics:

* Agnès d'Assisi
* Clara d'Assisi
* Francés d'Assisi
* Gabrièl de Nòstra Dòna de las Dolors
* Rufin d'Assisi
* Vital d'Assisi
* Silvèstre d'Assisi

[650px|thumb|center|Vista generala de la vila d'Assís. A senèstra, la basilica domina un bastiment dau [sègle XV.]]

## Nòtas

## Referéncias
José Martí

**José Martí** (deu son nom sancer **José Julián Martí y Pérez ** ; L'Avana, lo 28 de genèr de 1853 – Dos Ríos, Cuba, lo 19 de mai de 1895), que ho un poèta, jornalista, òme politic e revolucionari cuban. Qu'ei ua de las personalitats politicas e literàrias màgers de l'isla. Lo son ròtle dens lo combat per l'independéncia que'u hè patir l'exili e la mort.
Joan Claudi Peiròt

**Joan-Claudi Peiròt** (*Jean-Claude Peyrot* en francés) tanben nomenat **Claudi Peiròt** (*Claude Peyrot* en francés) (Milhau, 3 de setembre de 1709 - Palhàs, 3 d'abril de 1795) foguèt un prèire e escrivan occitan qu'aviá per escais *Lo prior de Pradinàs*. Escriguèt tanben de poesias en francés.

## Biografia
Nascut dins una familha borgesa, filh de Claudi Peiròt e de Claudina Materon, Joan-Claudi Peiròt faguèt d'estudis en çò dels Carmes a Milhau e puèi a Tolosa en cò dels jesuitas. Puèi aprenguèt lo drech fins al nivèl de la licéncia. Dintrèt en seguida al seminari e foguèt ordenat prèire lo 22 de decembre de 1736 e obtenguèt puèi una prebenda a la Basilica de Sant Sarnin a Tolosa. Lo 24 d'agost de 1748, foguèt nomenat prior de Pradinàs en Roergue. Donava als pageses de leiçons de musica e apreniá d'eles fòrça elements d'agricultura. Demorèt a Pradinas fins al 22 de decembre de 1765, quand foguèt remplaçat per son fraire Alexandre.
Tornèt alara dins sa vila natala, Milhau, ont foguèt aculhit qualques meses aprèp, lo 12 d'abril de 1766, dins la comunautat de prèires obituaris fins a la Revolucion Francesa. En 1790, s'installèt a Palhàs en çò de son amic François Hugla.

## Bibliografia
**Poésies diverses, patoises et françaises*, publicat en 1774 en Roergue
**Les quatre Saisons*, publicat en 1781 a Vilafranca
**Œuvres diverses*, publicat en 1788 a Vilafranca
**Œuvres patoises et françaises, 3e édition*, publicat en 1810 o 1811 a Milhau
**Œuvres patoises complètes, 4e édition*, publicat en 1823 a Milhau
**Œuvres patoises complètes, 5e édition*, publicat en 1855 a Milhau
**Œuvres patoises complètes*, publicat en 1886 a Milhau
**Les Quatre Saisons*, publicat en 1906 a Rodés
**Poésies Rouergates & Françaises*, publicat en 1909 a Milhau

## Ligams extèrnes
* Òbras d'en Peiròt a Google books
* ''Las sasons'' amb traduccion francesa a Google books
* Epitra de Peiròt

## Referéncias
Seccion Femenina

La **Seccion Femenina** (en castelhan : *Sección Femenina*) que ho ua organizacion d'extrèma dreta d'embrigadament de las hemnas espanhòlas durant la Segonda Republica Espanhòla, fondada en 1934.

Que ho fondada per Pilar Primo de Rivera, la sòr de José Antonio Primo de Rivera (lo fondator de la Falange e ambs hilhs deu dictator Miguel Primo de Rivera.

Durant lo conflicte, lo prètzhèit de la Seccion Femenina que ho l'ajuda aus herits e a las molhers deus combatents de Francisco Franco, rebellats contra l'òrdi constitucionau.

Arron, que's virè de cap ua organizacion ideologica d'embrigadament de las hemnas, vodada a las "apréner" a estar esposas de las "bonas" segon los sons critèris : mantiéner l'ostau e educar los mainatges en acòrd dab los principis ideologics deu franquisme. Istoricament, que's trobè Isabèl la Catolica e Santa Terèsa de Jèsus com modèls de hemna.
Joana Ièra d'Espanha

right|thumb|290px|Felip lo bèl e Joana I d'Espanha

**Joana de Castelha**, dicha «**la Fòla**» o «**la Bauja**» (en espanhòl: **), foguèt princessa d'Astúrias e de Girona (1497–1504), reina de Castelha, de Leon, de Galícia, etc., senhora de Biscaia (1504–1555), duquessa de Montblanc (1497–1504) e comtessa de Flandes (1504–1555). Per eritatge de son paire, portava los títols de reina d'Aragon, de Nàpols, de Valéncia, de Malhòrca, de Sardenha e de comtessa de Barcelona (1516–1555), unissent definitivament jos un meteis scèptre totas las Espanhas a partir del 25 de genièr de 1516. Eissida de la dinastia de Trastamara, Joana èra lo tresen enfant dels *Reis Catolics*, Ferrand d'Aragon (1452–1516) e Isabèl de Castelha (1451–1504).

## Ligams intèrnes
* Habsborg d'Espanha