Almeria

**Almeria** (*Almería* en castelhan), es una vila d'Espanha, capitala de la província d'Almeria en Andalosia. Pòrt sus la Mar Mediterranèa, compta amb gaireben 189.000 abitants.

Almeria es una vila costièra e portuària, entre Granada e Múrcia. Es delimitada pel mont Gádor (Sierra de Gádor) a l'oèst, al nòrd per la montanha Alhamilla (Sierra Alhamilla), a l'èst per una granda plana que culmina al pic de Cabo de Gata, situat dins lo pargue natural de Cabo de Gata-Níjar, e al sud per l'obertura sus una granda baia. La vila, situada al sud-èst d'Espanha, en riba de la Mar Mediterranèa, es bordada pel fluvi Andarax.

Es la capitala de la còsta d'Almeria que s'espandís sus una largor de 219 km.

A una trentena de quilomètres al nòrd se tròba lo desèrt de Tabernas, mondialament conegut pels filmes (subretot los *westerns spaghettis*) qu'i son estats rodats. A una trentena de quilomètres a l'oèst, se desplegan 25.000 ha de sèrras plastificadas.

Culturalament, la vila es celèbra per l'Alcazaba, lo Cargadero de Mineral (tanben conegut coma *Cable Inglés*), la catedrala e lo seu musèu arqueologic. Las culturas dels *invernaderos*, la construccion e lo torisme son las principalas activitats de la vila. En 2005, aculhiguèt los Jòcs Mediterranèus, dotant aital la vila de polidas e necessàrias installacions esportivas coma l'Estadi de la Mediterranèa o la Vila Mediterranèa d'El Toyo.

La vila ten un aeropòrt internacional.

L'illa d'Alborán aparten administrativament a la municipalitat, e mai precisament al quartièr de Pescadería.

## Toponimia
La tradicion ditz que lo nom *Almeria* provendriá de l'arab *المرية* (Al-Mariyya) : «lo miralh de la mar». Actualament, l'interpretacion mai acceptada es que deriva del tèrme arab *مرأى* (Al-Mara'ā), que significa « la torre de garda ».

## Climat
Almeria a un climat subtropical semi-arid de tipe « sirian ». Lo tipe sirian es caracterizat per una sason sèca en sason cauda (los 6 meses mai caudes de l'annada) donc es la degradacion al còp semi-arida e subtropicala del climat mediterranèu, que tanben a sa sason sèca en estiu. Lo climat d'Almeria es subtropical car: 
# La mejana annala de las temperaturas (18,7 ºC) es superiora o egala a l'isotèrma, 18 ºC. 
# La mejana mesadièra del mes mai fred (12,5 ºC en genièr) es inferiora a 18 ºC. 
La temperatura mejana annala es de 18,7 ºC, e la de sas aigas en ivèrn es mai cauda que la de l'aire.

## Istòria
Las pinturas rupèstras e autres artefactes descobrits en las espugas de Nerja, ara celèbras en lo monde arqueologic jol nom de « catedrala preïstorica », testimonian que la region foguèt abitada dempuèi los primièrs temps neolitics (6000 a.C.)

Una vila sembla aver existit en l'antiquitat, fondada pels cartagineses. Scipion l'African la prenguèt e renomenèt *Portus Magnus* (Grand Pòrt). La vila foguèt puèi ocupada pels vandals, los visigòts, los bizantins, un còp de mei pels visigòts, puèi pels arabs, que la nomenèron *Al-Mariyat* (« la torre del gait »). Lo califa omeia Abd al-Rahman III i faguèt construire una ciutadèla, l'Alcazaba, en 955. La vila prosperèt gràcias a son pòrt, important ligam comercial amb Africa.

En 858, la vila pilhada pel cap viking Hasting.