Usain Bolt

thumb|right|250px|Usain Bolt (2007)
**Usain St.Leo Bolt** (nascut a Sherwood Content, Tilawni Parish, Jamaica, lo 21 d'agost de 1986) es un atlèta jamaican especialista de l'abrivada o esprint, *multi*campion olimpic e deteneire de mantun recòrd del mond d'atletisme.
## Lo fenomèn
[thumb|350 px|left|... ''[L'arquièr mièg-dieu e eròi...* ?!!?]] 
Ja revelat tre las categorias de cabdet e junior, deten los recòrds del mond del [[100 m]] en *'9 s 58** (en tot batre lo sieu pròpi recòrd dels [[Jòcs Olimpics|Jòcs Olimpics d'estiu de Pequin 2008]]..., en lo far progressar de 11 centens de segonda, performança inedita dins una especialitat tan corta coma lo 100 m...) e del [[200 m]] en **19 s 19** (''idem'' lo sieu pròpi recòrd tot parièr...), totas marcas aquelas realizadas a [[Berlin]] en agost de [[2009]], als [[Campionat del Mond d'atletisme|XIIens Campionats del Mond d'atletisme]] de l'[[Associacion Internacionala de las Federacions d'Atletisme|IAAF]] o ''Federacion Internacionala d'Atletisme''.

Ja **triple campion olimpic** a Pequin en 2008 (100, 200, e 4x100), que lai batèt pel primièr còp los recòrds mondials (çai-sus mencionats), deten tanben lo del [[relai 4 x100]] en **37 s 10** , cotria amb los sieus coequipièrs jamaicans [[Nesta Carter]], [[Michael Frater]] e [[Asafa Powell]] (ex-deteneire aiceste del recòrd mondial del 100 m en 9 s 72...)

Èra atal, e fòrça temps aprèp, lo tresen atlèta de l'istòria dels [[Jòcs Olimpics|Jòcs Olimpics d'estiu]] a èsser triple campion olimpic dels 100, 200 e 4x100 m, aprèp lo legendari e mitic ''esprintaire'' nòrd-american [[Jesse Owens]] als [[Jòcs Olimpics|Jòcs Olimpics d'estiu de Berlin 1936]] (qu'aiceste, a de mai, ajustèt lo títol de [[saut de long]] a l'espet) e lo sieu compatriòta estatsunian [[Carl Lewis]]... ''idem'' pel saut de long) als [[Jòcs Olimpics|Jòcs Olimpics d'estiu de Los Angeles 1984]].

**Triple campion del mond** tanben a Berlin, en 2009, èra ja estat doble medalhat d'argent als [[Campionat del Mond d'atletisme|XIens Campionats del Mond d'atletisme]] d'[[Osaka]] a [[Japon]], en [[2007]], sus 200 m e al relai 4x100.

En 2008, es estat designat ''[[Melhor Atlèta de l'annada]]'' per l'IAAF, guerdon partejat amb la sautaira de perga russa [[Yelena Isinbayeva]].

Es lo primièr atlèta de tota l'[[Istòria de l'atletisme]] fins ara a èsser passat sot las 9 s 70 e 9 s 60 al 100 m.

Es escaisnomat ''[[Lightning Bolt]]'', çò es ''Liuç'', ''Beleg'', per encausa de la siá velocitat de segur, mas tanben de las ''mimicas'' e del gèst que fa sempre al despart de sas corsas, lo d'un arquièr que manda la siá sageta cap al cèl.

Es rèirerepresentatiu ademai de l'[[atletisme caribenc]], de totas las [[Antilhas]], pesquièr excepcional d'atlètas de nivèl mondial, dins totas las especialitats de velocitat de l'atletisme (100, 200, [[400 m]], [[100 m]], [[110 mètres baranhas|110 m baranhas]] & [[400 m baranhas]] e [[relais]]) mas tot parièr dels concorses de destenda ([[saut de naut]], saut de long, [[triple saut]])...

== Los començaments ==
Als 15 ans, en [[2002]], e encara cabdet, corrissiá ja lo 100 m en 10 s 20.

Ganhèt la medalha d'aur del [[Campionat del Mond d'atletisme de la joventut]] de [[Kingston]], cò sieu o quasi, en 2002, sul 200 m (en 20 s 61) e tornèt començar als de [[Sherbrooke]], [[Quebèc]], en [[2004]].


Lo meteis an, foguèt lo primièr atlèta junior, als [[Carifta Games]] o [[Jòcs Caribs]], disputats a las [[Bermudas]], a passar sot la barrièra de las ''20 s'' sul 200 m, amb un temps de **19 s 93**, qu'es encara lo recòrd del mond.

== Palmarès ==
Als [[Jòcs Olimpics]] :

* **Pequin 2008**:
** [[Fichièr:Gold medal olympic.svg|35 px]] **AUR** , 100 , 200 e 4x100 m

Als [[Campionat del Mond d'atletisme|Campionats del Mond d'Atletisme]] :

* **Osaka 2007**:
** [[Fichièr:Silver medal world centered-2.svg|25 px]] ''[[ARGENT]]'', 200 e 4x100 m

* **Berlin 2009**
** [[Fichièr:Gold medal world centered-2.svg|35 px]] **AUR** , 100, 200 e 4 X 100 m

* **Daegu 2011**
** [[Fichièr:Gold medal world centered-2.svg|35 px]] **AUR** , 200 e 4 X 100 m

== Bibliografia ==
== Documents audiovisuals ==
== Vejatz tanben ==
* [[Fichièr:Loupe.svg|75 px]]
* [[Fichièr:Olympic barnstar.jpg|thumb|350 px|right|... ]]
* [[Atletisme]]
* [[Istòria de l'atletisme]]
* [[Jòcs Olimpics]]
* [[Istòria dels Jòcs Olimpics]]
* [[Atletisme als Jòcs Olimpics]]
* [[Pequin 2008 - Atletisme]]
* [[Campionat del Mond d'atletisme]]
* [[Campionat del Mond d'atletisme de 2007]]
* [[Campionat del Mond d'atletisme de 2009]]
* [[Campionat del Mond d'atletisme de la joventut]]
* [[Recòrds del mond d'atletisme]]

== Ligams extèrnes ==
* [[Fichièr:Www.gif|35 px]]
*  [http://www.iaaf.org/athletes/biographies/letter=B/country=JAM/athcode=184599/index.html Usain Bolt sul sit oficial IAAF]

== Ligams videografics ==

* [[Fichièr:Video.jpg|75 px]]

* [http://www.youtube.com]

** sus **YouTube**... mai de ''[[14 700]]'' documents subre n' **Usain Bolt*' en picar coma clau *Usain Bolt''

## Nòtas & referéncias