Galhac Tolzan

**Galhac Tolzan** (*Gaillac-Toulza* en francés) qu'es una comuna lengadociana, benlèu lingüisticament en transicion ambe'l gascon, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Galac, sive Gallax* cap a 1034, *Galliacum (bastida de)* en 1280, 1290, *Calliacum* (data ?), *Caniacum* en 1292, *Galliacum* en 1454, *Gailhac Toulzan* en 1671 , *de Galhiaco in Tholosano* en 1332 . 
Segon Dauzat, *Galhac* ven del nom latin d'òme *Gallius*, ambe'l sufixe *-acum*. *Tolzan* representa *Tolosanum*, « de Tolosa » , o puslèu del país de Tolosa. Astor precisa que le nom *Gallius* ven del latin *gallus*, « gal, pol » o *Gallus*, « gal (cèlta) » . 
Negre se contenta de dire que *Gallius* es un nom « romanic » de persona, ambe'l meteis sufixe . Sòbres tanben, les Féniés citan un nom *Gallius*, ambe *-acum* . 
Xavier Delamarre plaça le nom *Gallios* dins le celtic, en le derivant en *-ācon* . 
### Escaire o Sent Pau de Mornac
Sol le primièr nom e la glèisa Sent Pau demòran sus la mapa, tanlèu Cassini. *Escaire* es un objècte de febla valor toponimica. Le lòc es plaçat a un caireforc, ambe un camin en angle dreit del camin principal, pòt èsser una solucion. Mes *Escaire* pòt tanben èsser « Le Caire », ambe l'article masculin vièlh *es*, del latin *ipse*. 
Sent Pau, vocable de la glèisa, es l'apòstol e *Mornac*, nom desparegut, podiá èsser la proprietat de *Maurinus*, ambe'l sufixe *-acum* .
### Sent Julian
*Sent Julian* es le nom de mai d'un sent, dont Sent Julian l'Espitalièr e un martir de Briude al sègle IV .
### Sent Bertomiu de Salas (nom possible)
*Sent Bertomiu* representa l'ebrèu *Bartholomaeus* (latinizacion), nom d'un apòstol . *Salas*, del germanic *sal-*, « ostal, demòra », representa generalament le castèl.
### Orçans
Lòc desparegut. Pòt èsser, sense certitud, le nom gallic d'òme *Orcios*, latinizat en *Orcius*, a l'acusatiu plural latin *-anos*.
### Calèrç ?
En latin seriá *Calertium*. Es un monestièr fondat en 1148 e dependent de l'òrde de Cistèls. Las fòrmas ancianas son *Calercii*, *Calercium*, sense data .

## Istòria
* Pendent l'Ancian Regime, Galhac-Tolzan èra de la diocèsi civila de Rius, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Rius, de la senescauciá de Tolosa. Lo nom de la comuna en 1790 èra *Gaillac, Saint-Julien et Calers*. En 1790, Galhac èra caplòc de canton e en 1801, èra del canton de Senta Gabèla. Lo vocable de la glèisa es Sent Estève (Sent Estèfe ?) . *Calers* èra un convent en direccion de Sent Quirc.
* *Orsas* (nom francés, benlèu Orsans o Orçans). Pendent l'Ancian Regime, *Orsas* èra de la diocèsi civila de Rius, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Rius, de la senescauciá de Tolosa. En 1790, *Orsas* èra una comuna efemèra del canton de Galhac Tolzan, annexada en l'an IV (1796-1797). Le vocable de la glèisa, annèxa de Marlhac, es Sent Martin . Le lòc es de mal localizar e absent de la lista dels lòcs de la comuna .
* *Saint-Julien-de-Gaillac* (*Sent Julian de Galhac*, se supausa), de la diocèsi de Rius e de la senescauciá de Tolosa, èra parròquia annèxa de Galhac . *Sent Julian* es un vilatge en direccion de Sent Ibarç, sus la RD 25.
* Pendent l'Ancian Regime, *Escayre* o *Saint-Paul de Mornac* (Escaire o Sent Pau de Mornac, probablament) èra de la diocèsi de Rius, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa d'Espèrça, èra de segur Sent Pau . Escaire e la glèisa de Sent Pau, presents sus la mapa IGN actuala, son al nòrd-oèst, o oèst-nòrd-oèst, de Galhac, mès la glèisa es al nòrd-èst del vilatge, de mai de 500 m.
* *Saint-Julien de Gaulac*, èra una autra parròquia d'Ancian Regime, de la diocèsi de Rius . Lo lòc es de mal localizar : benlèu una parròquia dispareguda abans 1789, benlèu un autre nom per Sent Julian de Galhac.
* *Saint-Barthélemy-de-Salles* èra una autra parròquia de la comunautat de Galhac-Tolzan, dispareguda a la Revolucion. Èra, coma las autras, de la diocèsi de Rius, de la senescauciá de Tolosa e la glèisa èra jol patronatge de Sent Bertomiu . Salas es al nòrd o nòrd-nòrd-èst de Galhac; al giratòri entre la RD 12 e la RD 25, prene la direccion de Caujac e aprèp un km, lo camin es sus man esquèrra.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas