open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sent Julian e Gaulena

**Sent Julian e Gaulena** (*Saint-Julien-Gaulène* en francesa) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
A la glèisa de Sant Nicolau de Gaulena i a trelhon manual de 13 camapnas, que 10 tornejantas.

## Personas ligadas a la comuna
* Ernèst Negre

## Veire tanben

### Articles connèxes
* Comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias
Sant Lionç e La Fenassa

**Sant Lionç e La Fenassa** (pron. /san liws/) (en francés, *Saint-Lieux-Lafenasse*) es una anciana comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d'. Lo 1èr de genièr de 2019, es fusionada dins la comuna novèla de Tèrra de Bancaliá e ne ven una comuna delegada.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben

### Articles connèxes
* Comunas de Tarn
Cauna de Cuçac

La cauna preïstorica de Cuçac se tròba al Boisson de Cadonh. Embarra pus de 150 gravaduras paleoliticas restacadas al Gravetian, en mai de nombrosas rèstas umanas, sens dobte de sepulturas, ligadas en aparéncia a las figuras parietalas.

## Localizacion e istoric
Se dobrís dins la val de Dordonha, en Brageiragués, dins la region istorica de Peiregòrd e lo departament de Dordonha. A una longor de .

## Las rèstas umanas
Amb la cauna de Vilonor en Charanta Occitana, tanben considerada coma gravetiana, la de Cuçac constituís un dels rars testimònis d'associacion d'òbras parietalas e de sepulturas umanas del Paleolitic europèu. Al mens cinc individús -4 adultes e 1 adolescent- foguèron depausats dins de zonas de voludament dels orses.

### Nòtas
Derby Museum and Art Gallery

thumb|Bastissa de lo ''Derby Museum and Art Gallery''.
Lo **Derby Museum and Art Gallery** es un musèu istoric de bères arts de la ciutat de Derby (Anglatèrra). S'establiguèt, amassa amb la *Bibliotèca Centrala de Derby* («Derby Central Library»), l'an 1879 dins una bastissa nòva dessenhada per Richard Knill Freeman e donada a Derby per Michael Thomas Bass. Lo musèu expausa de pèças de geologia, art decoratiu, pintura, istòria militar e naturala. Se destacan las porcellanes dels sègles XVIII e XIX, faches per la Royal Crown Derby, e per las pinturas de Joseph Wright, que se distinguís per èsser «lo primièr pintor professional a representar l'esperit de la Revolucion Industriala». La galariá d'art dobriguèt las siás pòrtas lo 1882.

## Nòtas


## Liens externes

*  Luòc web oficial del musèu
Sent Miquèl de l'Abadiá

**Sent Miquèl de l'Abadiá** (*Saint-Michel-Labadié* en francés), conegut jos la Revolucion jol nom de **Montanharda** (grafia supausada; *Montagnarde* en francés) es una comuna de Lengadòc en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region .

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn
Sent Pèire de Trevesi

**Sent Pèire de Trevesi** (*Saint-Pierre-de-Trivisy* en francés) es una comuna lengadociana de Caunés situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
* **Senegatz** (fr *Sénégas* o *Sénégats*) - *Senegatz* (en occitan) en 1535; *Senegatz* (en francés) en 1599.*Senegas* en grafia mistralenca.Segon Frederic Mistral, lo nom ven del latin tardiu *Senegacium*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Personas ligadas a la comuna
* Firmin Oulès (1904-1992), economista e professor a l'universitat de Lausana, nascut a Sent Pèire de Trevesi.
*Philippe Folliot, cònsol de la comuna del 20 de març de 1989 al 30 de setembre de 2000.

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn

## Ligams extèrnes
*  site de la vila
*  Site de l'Ofici de Torisme
*  La Bibliotèca
* Comunautat de comunas
*  Comitat de las Fèstas

## Nòtas e referéncias
Sent Miquèl de Bag

**Sent Miquèl de Bag** (*Saint-Michel-de-Vax* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Sent Miquèl** es lo nom de l'arcàngel .
* **Bag**, atestat *Vaxio* en 1382, es interpretat per Negre coma « bai, baiard (adjectiu), blond », per representar la color del sòl . Lo mot vengut de *badius* pòt ben donar *bag* e se tròba, a costat de *bai*, dins la lenga medievala. La fòrma *Vaxio* supausa que l'airal èra dejà passat al betacisme (confusion *v* o *b*) a la fin del sègle XIV e que la consciéncia del *b-* etimologic èra perduda, quitament en latin. Es la sola dificultat.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vaur; es ara del canton de *Carmaux-2 Vallée du Cérou* (en francés), doncas de Carmauç-2 Val de Seron .
## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personas ligadas a la commune
Lo general e convencional tarnés Jean-Pierre Lacombe-Saint-Michel, nascut en 1753 e mòrt en 1812 al castèl de Sent Miquèl de Bag, aujòl del Prèmi Nobel de Literatura Claude Simon que parla de Sent Miquèl de Bag dans son libre *[[Les Géorgiques (Simon)|Les Géorgiques]]*.

## Veire tanben
* Comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* Sent Miquèl de Bag sul site de l'IGN
Sant Pau del Cabdal Jòus

**Sant Pau del Cabdal Jòus** (*Saint-Paul-Cap-de-Joux*  en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
* 1585 : Passatge a Sant Pau del Cabdal Jòus d'Enric de Borbon, futur rei Enric IV de França e i signèt lo Manifèst de Sant Pau amb lo governador de Lengadòc, Enric II de Montmorency.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Glèisa parroquiala, del sègle XIX, (Monument istoric)

## Personas ligadas a la comuna
* Gaston Vedel, eròi de la Resisténcia
* Philippe Pinel (Sant Pau del Cabdal Jòus lo 20 d'abril de 1745, París lo 25 d'octobre de 1826), fondator de la psiquiatria modèrna
* Paul Aussaresses, general de l'armada francesa, subretot conegut per son ròtle dins l'istòria de la Revolucion argeriana. 

## Veire tanben
* Comunas de Tarn

## Ligams extèrnes
site de la vila

## Nòtas e referéncias
Sent Salvi de Carcavés

**Sent Salvi de Carcavés** (*Saint-Salvi-de-Carcavès* en francés) es una comuna lengadociana de Caunés situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Sent Salvi** es lo nom d'un avesque d'Albi, al sègle VI; la data de sa mòrt generalament citada es 584 
* **Carcavés**.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vabre; es ara del canton de *Les Hautes Terres d'Oc* (en francés).

## Demografia

## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
* site de la vila
*  site de la Comunautat de comunas
*  Sent Salvi de Carcavés

## Nòtas
Sant Salvi dels Ròcs

**Sant Salvi dels Ròcs** (*Saint-Salvy-de-la-Balme* en francés) es una comuna lengadociana de Sidòbre situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Lo vilatge es situat dins lo massís granitic de Sidòbre.

## Istòria
Pendent qualques vingt ans, una mina de zinc situada entre la comuna de Sant Salvi dels Ròcs e Nòstra Dama de Noalhac (villatge vesin) foguèt expleitada.
La comuna viu gaireben solament de l'expleitacion e de la transformacion del Granit brut en monuments.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Caòs de la Balma
* Site de l'Enclutge 
* Ròc tremolant de las Set Fauces

## Veire tanben

### Articles connèxes
* comunas de Tarn

## Ligams extèrnes
* Sant Salvi sul site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Wizernes

****  es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Geografia

Origina Gallo-Romaine.
@D&eacute;nommer Weserinium En 844.

Origine Gallo-Romaine.
Dénommée Weserinium en 844.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Sarnin de la Vaur

**Sant Sarnin de la Vaur** (*Saint-Sernin-lès-Lavaur* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Èra Sant Sarnin de Montlong (Montlong, parròquia o annèxa de la diocèsi de La Vaur).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Personas ligadas a la commune
* Loïsa Paulin i foguèt institutritz

## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
*  Sant Sarnin de la Vaur sul site de l'Insee

## Nòtas
Wailly-Beaucamp

***'  es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] del [[Pas de Calais (departament)|Pas de Calais]] e la [[regions francesas|region]] del [[Nòrd-Pas de Calais]].

==Geografia==



Situat a unitat|6|km  de [[Montreuil-sus-Mar]],  de [[Berck (-Calava)|Berck]] e  del [[Touquet]]-Par&iacute;s-Plaja, sul scenari entre la vall&eacute;e de la [[Canche (fleuve)|Canche]] e aquela la [[Authie (fleuve)|Authie]], Wailly-Beaucamp es un pichon vilatge de 900 abitants. Lo sieu s&ograve;l essencialament sableux es dempu&egrave;i longtemps espetat per carri&egrave;ras en p&eacute;riph&eacute;rie. Se lo territ&ograve;ri del vilatge es essencialament cob&egrave;rt de '''', las superf&iacute;cias bois&eacute;es son pro importantas amb los b&ograve;sques del Mouflet, de la Gl&egrave;isa o encara del Quesnoy.
Lo p&ograve;ble a traversat pel anciana RN1 en connectant [[Boulogne-sus-Mar]] a [[Par&iacute;s]] e es desservi pel sortit 25 del [[Autoroute francesa A16|autoroute A16]]. Las municipalitats limitrophes dins lo p&ograve;ble son : [[Boisjean]], [[L&eacute;pine (-Calava)|L&eacute;pine]], [[Verton]], [[Airon-Sant-Vaast]], [[Campigneulles-las-Grandas]], [[Campigneulles-las-Pichonas]], [[Ecuires]].



Situé à  de [[Montreuil-sur-Mer]],  de [[Berck (Pas de Calais)|Berck]] et  du [[Touquet]]-Paris-Plage, sur le plateau entre la vallée de la [[Canche (fleuve)|Canche]] et celle l'[[Authie (fleuve)|Authie]], Wailly-Beaucamp est un petit village de 900 habitants. Son sol essentiellement sableux est depuis longtemps exploité par des carrières en périphérie. Si le territoire du village est essentiellement couvert d***, les surfaces boisées sont assez importantes avec les bois du Mouflet, de l'Église ou encore du Quesnoy.
Le village est traversé par l'ancienne RN1 reliant Boulogne-sur-Mer à Paris et est desservi par la sortie 25 de l'autoroute A16. Les communes limitrophes au village sont : Boisjean, Lépine, Verton, Airon-Saint-Vaast, Campigneulles-les-Grandes, Campigneulles-les-Petites, Ecuires.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Orsesi (Albigés)

**Sent Orsesi** (en francés *Saint-Urcisse*) es una comuna de Lengadòc en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d'.

## Geografia

## Toponimia

## Istòria
Sent Orsesi èra une bastida medievala del País d'Albi, fondada en 1256 per Guilhèm Agassa, baile del Lista dels comtes de Tolosa comte de Tolosa Ramon VII amb lo paratge de Ratièr.

## Administracion

## Demografia

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
*  Sent Orsesi sul Site de l'Insee
Riu Paraguai

Lo riu **Paraguai** (*río Paraguay* en espanhòl e *rio Paraguai* en portugués) es un grand riu del centre-sud d'America del Sud, que corsa pel Brasil e lo Paraguai, a torns fòrça prèp dins la frontièra entre lo Brasil e Bolívia, e que fa tanben de frontièra naturala entre lo Paraguai e lo Argentina. A un'extension d'unes 2.550 quilomètres, contats dempuèi las siás fonts -dins l'estat brasilian de Mato Grosso- fins a la siá desbocadura en lo riu Paranà, al nòrd de Corrientes. 

## Cors
Lo riu nais a Diamantino, Mato Grosso, Brasil. Descen cap al sud-oèst, en passant per la vila brasiliana de Cáceres. A comptar d'aquel punt lo sieu cors travèrsa lo Pantanal, la vila de Corumbá, e alavetz près de la frontièra entre lo Brasil e Bolívia, totjorn en lo costat brasilian. 

Dempuèi la vila de Puerto Bahia Negra, Paraguai, lo riu forma la frontièra entre aquel país e lo Brasil al cors de 220 quilomètres, abans de se jónher amb lo riu Apa. 

Lo riu inícia una longa e subtila corba cap lo sud-sud-èst abans de prosseguir en un cors mai orientat cap lo sud-sud-oèst, en dividint lo país del Paraguai en doas mitats: la region del Gran Chaco a l'oèst, un vast territòri semiàrid e fòrça pauc abitat; e las regions boscosas de l'èst, que comptan amb 98% de la populacion del país. 

Après córrer 400 quilomètres pel bèl mièg del Paraguai, en la confluéncia amb lo riu Pilcomayo e en daissant enrè la capitala del país, Asunción, lo riu forma la frontièra amb l'Argentina, fluent en general en direccion sud-sud-oèst pendent 275 quilomètres mai, en arribant a la siá desbocadura en lo riu Paraná.
Salas (Tarn)

**Salas** (*Salles* en francés) es una comuna lengadociana en Segalar situada dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània.

## Geografia
La vila es sus la ribas de Ceron, affluent d'Avairon.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
Glèisa del sègle XIIIe remarcable per: tres chapitèls romanics istoriats e quatre estatuas de fusta policrom del sègle XVI representant quatre vertuts (justícia, esperança, fòrça, caritat) benlèu venent de l'anciana orguena de la catedrala d'Albi.

## Personas ligadas a la comuna
* Imbert de Salas

## Veire tanben
* comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* site de la vila
* Salas sul site de l'Insee
* Fèsta de la pèira de Salas
Bauma de Taijac

right|250px
La bauma de **[[Taijac]]**, en Perigòrd, es un important site arqueologic dau Paleolitic superior.

## Situacion geografica e organizacion espaciala
Es tanben nomenada "bauma de la Mairariá" per la proximitat dau sieti municipau. Es trauchada dins un calcari jurassic fòrtament recristallizat en rosetas a chausa de la tectonica fragila. Lo site se compausa de dos niveus. Lo niveu superior a 'na lonjor de . Au fons d'un corredor, un potz relia lo niveu superior de la bauma au niveu inferior. Las gravaduras se tròban au niveu superior, dins los 15 prumiers metres apres l'entrada.

## Istoric de las recerchas
right|thumb|Placa a la memòria de Peire Borrinet devant la bauma
A partir de 1880, fuguet visitada plusors còps. En 1889, Perrier du Carne i descubriguet de las gravaduras sus òs (representacion d'un chavau sus un *sacrum* de rangier) e d'autres objèctes (que daus arpons). Las gravaduras parietalas fugueren reconegudas per lo prumier còp en 1903 per Denis Peironin, puei estudiadas per Louis Capitan e Henri Breuil. Peire Borrinet, institutor a Taijac, entreprenguet en 1904 de las recerchas pus meticulosas trabalhant en comun emb Peironin; sas observacions precisas permeteren de diferenciar dos estrats arqueologics separats per un jaç d'emplenatge esteril. L'estrat inferior 'perten au Magdalenian V (datant  d'aperaquí  ans avC) e conten daus arpons. L'estrat superior data dau Magdalenian VI e conten egalament daus arpons, daus burins e de las puntas de Taijac (puntas de flecha pedoncoladas en silex). Lo decòr parietau fuguet reestudiat per Claude Barrière dins las annadas 1960, puei per Patrick Paillet dins las annadas 2010.

## Art parietau
Passada l'entrada, las gravaduras preïstoricas se descubrissen a mança sus 'na desena de metres. Au totau, i a 48 gravaduras repartidas en dos ensembles distints representant daus urs, daus bisonts, daus bovids, daus chavaus, daus cervids, daus rangiers e daus ors. 'Quelas gravaduras, de pita talha e finament incisadas, son realistas e mòstran beucòp de detalhs anatomics. Segon André Leroi-Gourhan, las òbras son restachadas a l'estil IV recent dau Magdalenian finau. La  venguet celebra per son estil achabat e realista. En comparason emb las autras baumas ornadas de Perigòrd, los cervids son fòrça frequents. A Las Caus e a las Combarelas per exemple dominan los chavaus, a Font de Gaume los bisonts e a Rofinhac e a Bernifal los mamots. De fach, la fauna de Taijac a 'na compausanta freja emb daus rangiers, daus bisonts e daus chavaus e 'na compausanta temperada emb daus cervis. Reflectís donc lo reschaufament climatic de la fin dau Magdalenian e la partença vers lo nòrd daus grands erbivòrs.

## Autres sites
### L'abric Metge
rught|thumb|250px|L'abric Metge darrier de l'egleisa de Taijac
Darrier de l'egleisa de Taijac se tròba un site paleolitic egalament ocupat pendent lo Magdalenian, l'abric Metge.

## Sala d'exposicion
Per rasons de conservacion, la bauma de Taijac es pas duberta a la visita. A costat se tròba 'na sala d'exposicion sus la vida daus chaçaires-culheires de la fin de la glaciacion ente se presenta 'na projeccion de video e plusors replicas d'objectes preïstorics.
Saussenac

**Saussenac** (*Saussenac* en francés) es una comuna lengadociana del País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn

## Ligams extèrnes
*  Saussenac sul site de l'Insee]

## Nòtas e referéncias
La Sausièra e Sant Joan

**La Sausièra e Sant Joan** (*La Sauzière-Saint-Jean* en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi, situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Las Clòtas**. Nom d'un ostal que podiá dificilament èsser lo caplòc de la comuna abans 1903. La comuna deviá portar aquel nom pr'amor de l'abondància de las clòtas e de las fonts , mas en realitat, coma lo nom es atestat al sègle XIII, *las Clotas* , èra benlèu un vilatge e una parròquia (remplaçada per la Sausièra bassa, ont i a la glèisa actuala ? una autra parròquia dispareguda ?).
* **La Sausièra**, atestat en 1259, *la Sauzeira* es un derivat de *sause*. Es una formacion del segond millenari. *Salés*, *salessa*, de **saliceus*, **salicea* son de fòrmas pus ancianas pel sens de « ensemble de sauses » 
* **Sant Joan**. La fòrma modèrna es francizada : *Sant Jan* , mas benlèu per un novèl francesisme s'ausís tanben *sent*. En general, dels dos sant Joan, es Joan Baptista puslèu que l'Evangelista qu'es onorat dins los noms de glèisa.
* **(de) Senèspa** (nom escrit sus una placa en occitan, grafia classica, que se vei sus la RD 105, al caireforc ambe'l camin de Sant Joan). La finala es rara e se tròba benlèu dins Saint-Genès-Champespe. Ernèst Negre dona pas cap explicacion dins *Les Noms de Lieux du Tarn*. Es benlèu un nom gallés, basat sus *senos*, « vièlh, ancian », plan productiu, e una finala en *-èspa* (indoeuropèu **-eskwa* ?)

## Istòria
* La comuna es formada de las parròquias de *Sant Jòrdi* (fòrma supausada) de la Sausièra e de Sant Joan de Senèspa .
* Lo nom de la comuna èra *Lasclottes*, en occitan Las Clòtas, fins al decret del 14 de novembre 1903. En 1903, lo caplòc passèt al vilatjòt de La Sausièra  (mès ont èra abans ? A la Sausièra Bassa, ont i a la glèisa *Sant Jòrdi* ? a Sant Joan de Senèspa ? I a un lòc nommat Las Clòtas, mas es pas qu'un ostal sol, a la devesa de Salvanhac ; i a pr'aquò d'ancians camins que i menan). Es benlèu una marrida interpretacion del site Cassini e lo caplòc cambièt benlèu pas de plaça, quitament se la comuna cambièt de nom.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Salvanhac; es ara del canton de *Vignobles et Bastides* (en francés), doncas de Vinhals e Bastidas.

## Demografia

## Véser tanben
* Comunas de Tarn

## Nòtas


## Ligams extèrnes
* La Sausièra e Sant Joan sul site de l'IGN
Lo Segur

**Lo Segur** (*Le Ségur* en francés) es una comuna lengadociana de Segalar situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
* **Lo Segur**
* **Raissac**. Lo nom es atestat cap a 1105, *Reisac*. Lo sufixe gallés *-āco(n)*, latinizat en *-acum*, pausa pas de problèmas. Los toponimistas l'associan a un nom d'òme. Dauzat seguís Petar Skok que i vei un nom gallés *Rixa*  e los Féniés postulan *Riccius* . Per Raiçac (Tarn), Negre utiliza los noms galleses *Riccius* o *Recius* . Per l'ensemble dels *Raissac/Raiçac*, las fòrmas ancianas (*Resciacum* per Raissac de Lampi, *Rexaco* per Raissac d'Aude) mòstran que lo nom a desvolopat un *-a-* qu'es pas etimologic, probablament en passant per **Rii-* > **Rei-*

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Personas ligadas a la comuna
* Jean-Marc Pastor

## Veire tanben
* comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* Lo Segur sul site de l'IGN

* site de la comuna
Semalens

**Semalens** (*Sémalens* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
La comuna es situada sus Agot e Sòr, que travèrsa lo centre del vilatge, a 12 km a l'oèst de Castras.
Es vesina de las comunas de Vièlhmur, Frejavila, Cambonet de Sòr, e Sant German dels Prats.

## Toponimia
*Semalens* seriá un nom d'origina germanica, format de *Semela*, del grèc *Ζεμελώ*, nom de divinitat frigiana, e del sufixe germanic *-ing*, indicant une proprietat, donant «lo Domeni de Semele».
*Semelingus* èra citat al començament del sègle IX, puèi *Semalenx* en 1277. En general, se cal malfisar dels sits de competéncia toponimica limitada, encara mai quand prepausan un equipatge tant improbable coma una divinitat grèga e un sufixe germanic !

Las atestacions datadas precedentas semblan sortir de la *Toponymie générale de la France* d'Ernèst Negre, que prepausa pus normalament un nom de persona germanic *Siemel*, associat al sufixe *-ingos*. Dauzat e Rostaing, que fornisson pas cap d'atestacion, postulan lo nom d'òme germanic **Samilo*, de *Samo*, amb sufixe *-ing*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
* glèisa de Sant Miquèl del sègle XV amb benechièr Renaissença. Una voïvre sus un dels capitèls de la nau es nomenada "la pèira del diable" .
* *Las Passejadas*: plaça amb platanas bastida a l'entorn del centre de l'ancian vilatge fortificat.
* Lo pont Antonieta, dich *pont de l'Aiguilhon*, bastit per Paul Séjourné en 1884 sus Agot per la linha de camin de fèrre de Montalban a Castras.
* Prèp de Semalens i a una importanta Sèrva Ornitologica Naturala.


Imatge:Semalens La Mairie.JPG|Ostal de vila de Sémalens
Imatge:Sémalens1.JPG|La glèisa de Sant Miquèl
Imatge:Pont Antoinette.JPG|Pont de l'Aiguilhon


## Personas ligadas a la commune
* Alexandrine Rose "Liberté" Barreau (1773-1843), originària de Semalens, femna-soldat de l'an II.

## Especialitats gastronomicas
* Lo *[[pompet]] de Semalens* es una còca amb pasta fulhetada e sucrada coma basa, de citron e a la graissa d'auca.

## Veire tanben

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* site de la vila
* Sus Rose-Liberté Barreau : Revista ''Clio'', article ''De la guerrière à la citoyenne. Porter les armes pendant l’Ancien Régime et la Révolution française''
Senaus

**Senaus** (*Senaux* en francés) es una comuna lengadociana en Caunés situada dans lo departament de Tarn e la region d'.

## Geografia
Lo vilatge, en terrenh puslèu planièr, es a una altitud de 665-670 m. Es situat sus un simple camin vicinal, que va, en davalant, de la D 54, a 400 m, a la D 54A, près del vilatge de La Capèla d'Escrós, distant de 500 o 600 m. Gaireben tota la pauca populacion comunala i demòra.

En 2013, i a 44 lòtjaments a Senaus (45 en 2008), que son totes d'ostals (pas cap d'apartament, mas 1 en 2008). Las residéncias principalas son 18, siá 40,8%, e las residéncias segondàrias e lòtjaments ocasionals son 26, siá 59,2%. I a pas cap de lòtjaments vacants (2 en 2008) .

## Toponimia
Lo nom de Senaus vendriá del nom de persona germanic *Senaldus* latinizat, sense sufixe .

## Istòria
En 1789, Senaus èra de la senescalciá de Castras e de la diocèsi de Castras.

En 1789, la comunautat èra la de Senaus e *Pomardèla* (nom supausat). Pomardèla es une anciana comunautat restacada a Senaus, enclavada dins Massuguièrs fins a 1809, [al moment de las operacions cadastralas], que foguèt enclusa dins Massuguièrs [amb Planquet e La Còsta (efectiu en 1821)]. La comuna pòrta oficialament lo nom de Senaux dempuèi 1961 (abans : Sénaux).

Èra pas [mai] una parròquia d’Ancian Regime. La glèisa foguèt desrocada pendent las guèrras de religion e los catolics dependián de Sant Pèire de La Capèla d'Escrós .

## Administracion

* De 1790 a 1801, Senaus èra del canton de Viana (districte de La Cauna), e aprèp passèt al canton de La Cauna, arrondiment de Castras . Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, Senaus èra doncas del canton de La Cauna; desempuèi, es del canton de Las Nautas Tèrras d'Òc (burèu centralisator: La Cauna)

## Demografia

* la pèrda de la pichona enclava de Pomardèla, en 1821, afècta pas gaire la creissença de la populacion (creis natural fòrt ?)

## Veire tanben

### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligals extèrnes
*  Senaus sul site de l'Insee

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Bausèli (Cevenas)

**Sent Bausèli** (*Saint-Bauzille-de-Putois*) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins las Cevenas. Administrativament, se tròba dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
## Toponimia
La prononciacion es [sem bauzèli]. Las fòrmas ancianas son : *villa que vocatur Pedoxinis* en 999, *de S. Baudilio de Peducis*, *de S. Baudilio de Pedussio* sense data [sègle XII ?], *parrochia S. Baudilii et S. Saturnini* en 1218, *parrochia S. Baudilii* en 1228, *parrochia S. Baudilii de Pesues* en 1240, *ecclesie S. Baudilii de Pedusio* en 1248, *parrochie S. Baudilii de Peduzis* en 1252, *de Bezueis* en 1263, *de S. Baudilio de Pedusio* en 1270, *ville S. Baudilii de Bedussio* en 
1273, *parrochia S. Baudilii de Pedusio* en 1279, 1285, *ville S. Baudilii de Pedussio* en 1288, *de Pedusio* en 1289, 1303, 1323, *de S. Baudilio de Bedusio* en 1323, *prior S. Baudilii de Peducis* en 1392, *de Podacio*, a la fin del sègle XIV, *de Pedussio* en 1466-1492, *Saint Bauzelly* en 1526, *S. Baudilii de Peducio* en 1529, 1536, *de Pedussio* en 1550, *St Bauzile de Petoies* en 1559 [1783], *St Bauzile de Petois* en 1604 [1783], *Pethueys*, *Pethoys*, *Petoys* en 1593-95,  *S. Bauzeille* en 1622, *St Bauzeli* en 1648, « St Bauzile de Petoies », 1732 [1783], *St Bausile d'Araus ou de Putois*, *St Beauzille de Puttois ou d'Heraut* en 1740-60, *St Bauzile de Putois*, *le bourg de St Bauzile-du-Putois*, *St Bauzille de Putois* en 1740-60, *S. Bausile* en 1771, *St Bauzile de Putois* en 1774-75 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat e Rostaing, *Bausèli* es un sant gallolatin del nom de *Baudelius* o *Baudilius*, martizat a Nimes au sègle III o IV; segon Hamlin, l'ancian determinant o determinant francés *Putois* ven del nom mai probablament latin que gallic *Pedusius*, emplegat sense sufixe (mas la fòrma de 999 es provesida del sufixe latin *-inus*); lo nom a patit de l'atraccion paronimica de l'ancian occitan e del francés *putois* « gatpudre » [cf. gascon *gat-pitòish*, lemosin *chat pitois*]. Lo luòc èra una proprietat galloromana.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
* la Balma de las Domaisèlas

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Bausèli (omonimia)

**Sent Bausèli** pòt designar:
* Sent Bausèli (Ardecha)
* Sent Bausèli (Cevenas)
* Sent Bausèli (Gard)
* Sent Bausèli (Roergue)

* Sant Bausèli de la Seuva
* Sant Bausèli de Montmèl
Galfingue

**Galfingen** en alemannisch (* Galfingue* en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region deu Grand Èst.

## Geografia
## Istòria
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Henflingen

**Henflingen**  es una anciana comuna francesa del departament del Haut Ren e de la region del Grand Èst.
Aquesta comuna es venguda, lo 1èr de genièr de 2016, una comuna delegada de la comuna novèla d'Illtal.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Hìrzfalde

**Hìrzfalde** (*Hirtzfelden* oficialament, en francés, *Hirzfelden* en alemand estandard) qu'ei ua comuna d'Alsàcia Hauta. Administrativament qu'ei de l'arrondiment de Colmar-Ribeauvillé dens lo departament deu Haut Ren e la region deu Grand Èst en l'estat francés.

Qu'envia dus conselhèrs departamentaus au Conselh departamentau d'Alsàcia (canton d'Ensisheim) e un deputat a l'assemblada nacionau de França (quatau circonscripcion deu Ren Haut).

## Geografia
## Istòria
La comuna qu'èra abans la revolucion de la senhoria de Landser. La soa parròquia catolica Sent Laurenç qu'èra dens lo decanat Citra Rhenum de la diocèsi de Basla.

## Administracion

## Demografia

## Nòtas
Tèrra Clapièr

**Tèrra Clapièr** (*Terre-Clapier* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo 1èr de genièr de 2019, fusionèt dins la comuna novèla de Tèrra de Bancaliá que ne venguèt una comuna delegada.

## Geografia

## Toponimia
Lo toponim *Terre Clapier* o *La Terre Clapier* apareis a la creacion de la comuna, al moment de la Revolucion francesa. La parròquia se disiá **Sent Salvi de Forestés** (*Saint-Salvy-de-Fourestès* en francés).

## Istòria
A la revolucion, la comunautat de Tèrra Clapièr deven comuna. Èra compausada de las parròquias de Sent Salvi de Forestés e Nòstra Dama de la Tèrra Clapièr o La Capèla Clapièr.

Lo territòri de la comuna creis dos còps:
* l’enclava de La Còsta (Paulinh)
* doas seccions de Vilafranca a l'oèst del Puèg de Ramalhon
Pèrd la Sigaudiá qu'es restacada a Vilafranca.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn

## Ligams extèrnes
* Tèrra Clapièr sul site de l'IGN
* Tèrra Clapièr sul site de l'Insee
* Tèrra Clapièr sul site Mapquest

## Nòtas e referéncias
Terçac

**Terçac** (*Terssac* en francés) es una comuna lengadociana del País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban d'Albi sus Tarn

Accès per l'A68 e pels transpòrts en comun Albibus

## Eraldica
thumb|60px|Escut ancian de Terçac.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Veire tanben
* comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* Terçac sul site de l'IGN
* Terçac sul site de l'Insee
* Site de la comuna
Taissòde

**Taissòde** (*Teyssode* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Taissòde
Lo nom de la comuna viendriá de *taxo*, mot galloroman pel taisson. Se deu escriure amb "ai" coma dins lo diccionari de las comunas de Tarn editat pels archius departamentals, e pas *Teissòde.

### [[Sant Germièr (Taissòde)|Sant Germièr]]
Segon Dauzat e Rostaing, los Féniés, *Sant Germièr* representariá *Garimar*, avesque de Tolosa al sègle VI. I a un autre *Garimar* abat en França, mas localament lo nom es - normalament - lo de l'avesque tolosan . I a un problèma fonetic : *Ga* > *Ja* > (*Ge*) ? Nom reinterpretat en fonetica d'oïl e transferit ?
Segon Negre, *Sant Germièr* representa *Germerius*.

## Istòria
Taissòde es sus la plaça d'un ancian oppidum roman.

Lo nom de la comuna viendriá de *taxo*, mot galloroman pel taisson.

## Administracion

## Demografia

## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
* Taissòde sul site de la Comunautat de comunas.

## Nòtas
Tauriac (Tarn)

**Tauriac** (*Tauriac* en francés) es una comuna lengadociana del País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Tauriac es atestat en 1224, *Tauriaco* e en 1259, *Tauriacum* (latinizacions). Lo nom ven del nom latin d'òme *Taurius* ambe lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*. Tauriac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Taurius*. 

## Istòria
* Annexion per Montvalent entre 1840 e 1889 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Salvanhac; es ara del canton de *Vignobles et Bastides* (en francés), doncas de Vinhals e Bastidas.

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personas ligadas a la comuna
Christelle Chollet

Paul de Martin de Viviès

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
*  Tauriac sul site de l'Insee
Soal

**Soal** (*Soual* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de Tarn e la region d'.

## Geografia
La comuna es situada sus Sòr e al crosament de las ancianas RN 621 e RN 622, sus l'axe Tolosa—Castras/Masamet. Soal es situada a 9 km de Dornha, de Puèglaurenç e de Vièlhmur d'Agot, a 13 km de Castras e de La Bruguièra e a 15 km de Revèl. Dempuèi la tancadura de la gara de Soal, la gara mai prèpa es a Semalens (a 6 km) mas solament desservida per de carris. Cal anar fins a Vièlhmur d'Agot, a 9 km de Soal, per trapar lo tren.

## Istòria
Ancian vilatge fortificat en rotonda, ont se pòt veire de rèstas de pòrtas.
Borg situat sus la Via Tolosana (Camin de Sant Jaume). 

* 1827 : Soal absorbiguèt la comuna de *L'Estap* que sas colors son encara sus l'escut.

## Administracion

## Demografia

## Economia

* Economia en expansion (preséncia dels laboratòris Pierre Fabre), Soal se caracteriza per sa posicion de caireforc dels axes Tolosa — Masamet e Castras — Revèl.

* La zona d'activitat de Laprada, completa le dinamisme comercial del centre vila e l'associacion commerciala locala, l'UCAS

* Especialitat locala: lo *Fuèlhat* o tanben lo Pompet o Soalés.

## Vida sociala
Fotbòl : l'Union Esportiva Soalesa, club creat en 1919 als coulors "escur e aur".

Rugbi de XV : Sòr-Agot 15 foguèt campion de França Onor en 2005. Le club es eissit de la fusion dels dos clubs vesins, lo Soal Olimpic e lo Rugbi Club Sais–Longaginèsta.

Ostal dels Joves e de la Cultura creada lo 28 de febrièr de 1978. 

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
*Gui Viala (1920-2018), escrivan

## Embessonatge
:ca:Calaf  

## Veire tanben
* comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* Soal sul site de l'Insee
Felip Poton

thumb|right|Felip Poton, junh de 2011
**Felip Poton** - en francés *Philippe Poutou* - (Villemomble, lo 14 de març de 1967) qu'ei un obrèr, un sindicalista membre e representant de la CGT e un òmi politic membre deu partit francés lo Navèth Partit Anticapitalista. Que ho elegit candidat per representar aqueth partit a l'escadença de las eleccions presidencialas francesas de 2012, 2017 e 2022. Los Potons que son originaris deu Bearn.
Lucela Granda

**Lucela Granda** (*Lucelle* en francés, *Lìtzel* en alemanic, *Lützel* o *Großlützel* en alemand estandard) qu'ei ua comuna de Hauta Alsàcia. L'aute meitat deu vilatge, Lucela Petita, qu'ei en Soïssa.

## Geografia
## Istòria
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Luttenbach-près-Munster

**Luttenbach bei Münster** en alemannisch (* Luttenbach-près-Munster* en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.

## Geografia
## Istòria
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Mülhausen (ciutat)

**Mülhausen** (oficialament en francés: *Mulhouse*; en alemand: *Mülhausen*; en alsacian: *Melhüsa/Mìlhüsa*) es una ciutat, anciana capitala de la Republica de Mülhausen. Annexada per França en 1798, es ara administrada per la region del Grand Èst e lo departament del Naut Ren de l'Estat francés.

## Geografia

## Istòria
En 1914, annèxa la comuna alsaciana de Dornach.

En 1947, annèxa la comuna de Bourtzwiller, ancianament part d'Illzach.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Articles connèxes

* Alsàcia
* Alsacian
* Republica de Mülhausen

## Ligams extèrnes
*    Sit oficial

## Nòtas e referéncias
Oberdorf (Haut Ren)

**Oberdorf **  es una anciana comuna francesa del departament del Haut Ren e de la region del Grand Èst.

Aquesta comuna es venguda, lo 1èr de genièr de 2016, una comuna delegada de la comuna novèla d'Illtal.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Travet

**Lo Travet** (*Le Travet* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo 1èr de genièr de 2019, es fusionada dins la comuna novèla de Tèrra de Bancaliá que ne ven una comuna delegada.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Personas ligadas a la comuna
Pèire CARME (1625-1690) Senher de Puèg Mal - Luòctenant del Travet

## Veire tanben
* comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* Lo Travet sul site de l'IGNl
Trebanh

**Trebanh** (*Tréban* en francés) es una comuna lengadociana en Segalar, situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Veire tanben
* comunas de Tarn

## Ligams externes
* Trebanh sul site de l'Insee

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Trevièn

**Trevièn** (* Trévien* en francés) es una comuna lengadociana en Segalar, situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

* Luòcs de culta: Sant Laurenç de Trevièn ; Sant Pèire de Gil. 

* Monument remarcable : castèl de Trevièn (proprietat privada), Monument istoric.

* Dolmèn a *Nogairòl* 

## Personas ligadas a la comuna
* Bertrand de Castelpers, capitani protestant al sègle XVI, venguèt senhor de Trevièn per maridatge amb Iolanda de Monestièr, assassinat en 1580 al castèl de Trevièn

## Veire tanben
* Liste des communes du Tarn

## Ligams extèrnes
* Trevièn sul site de l'IGN
* Trevièn sul site de l'Insee
* Plan Trevièn sul site Mapquest

## Nòtas
Val Durenca

thumb|240px|La Glèisa
thumb|240px|Lo monument dels mòrts
thumb|240px|la Durenca a Val Durenca

**Val Durenca** (*Valdurenque* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
La comuna de Val Durenca es situada a 7 km de Castras. 

Lo vilatge de Val Durenca es implantat dins una val dubèrta de fonn plan ont serpenta lo riu Durenca. Aquel riu tremina dins Agot sus la comuna de Castras.

Val Durenca es traversada per la RD 112 que religa Castras a Masamet.

## Istòria

## Administracion

## Luòcs e monuments
La glèisa de Val Durenca

Lo pont de Pelapol sus Durenca

Lo plan del Causse (site protegit Natura 2000)

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
* site de la vila
* Val Durenca sul site de l'Insee
Venés

**Venés** es une comuna de Lengadòc situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Istòria

 del castèl de Venés

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
 
 Lo castèl de Venés

## Personas ligadas a la comuna
* Yannick Jauzion, jogaire internacional de rugbi de XV

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
*  Venés sul site de l'Insee
Verdala

**Verdala** (*Verdalle* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

thumb|250px|Ostal de vila
thumb|250px|Glèisa
thumb|250px|Monument dels morts

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Personas ligadas a la comuna

* Michel Doneda saxofonista de musica improvizada

## Veire tanben
* comunas de Tarn

## Ligams extèrnes
* site de la vila

## Nòtas
Lo Verdièr

**Lo Verdièr** (*Le Verdier* en francés) es una comuna lengadociana del País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat en 1259, en latin : *Viridario* . Es motivat per la preséncia d'un verdièr, d'un verdurièr, d'un vergièr.

## Istòria
Lo Verdièr es una comuna coneguda dins la region per sos sites arqueologics fòrça rics. D'escavaments s'i faguèron.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Castèlnòu de Montmiralh; es ara del canton de *Vignobles et Bastides* (en francés), donc de Vinhals e Bastidas.

## Demografia

## Luòcs e monuments
* La Pèira Levada 
* Lo colombièr.

## Veire tanben
* comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias


## Liens externes
* Lo Verdièr sul site de l'IGN
Vilafranca (Calvinh)

**Vilafranca** (en francés *Villefranche-d'Albigeois* dempuèi 1892, *Villefranche* abans) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
La bastida de Vilafranca es creada en 1269 sul territòri de la comunautat de Calvinh.

A la revolucion, la comunautat de Vilafranca deven una comuna.
En 1834, annèxa la seccion de Favars qu'èra abans d'Ambialet.

La comuna de Vilafranca venguèt "d'Albigés" en 1892.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
left|thumb|Glèisa de Vilafranca-d'Albigés Aquela glèisa foguèt bastida en 1896, sus l'edifici precedent, datant del sègle XV.

## Personas ligadas a la comuna
Joan Jaurés: La bèla familha de Joan Jaurés possedissiá l'ostal de Beçolet situat sus la comuna e i anèt sovent de vacanças.

## Veire tanben
* Comunas de Tarn

## Ligams extèrnes
* site de la vila
*  Vilafranca d'Albigés sul site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Vilanava de la Vaur

**Vilanava de la Vaur** (*Villeneuve-lès-Lavaur* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
La comuna es situada dins l'airal urban de Tolosa. 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Liens extèrnes
*  Vilanava de La Vaur sul site de l'Insee
Lo Vintron

**Lo Vintron** (*Le Vintrou* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

Comuna situada dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc sus Arn

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* 1931 : construccion del barratge *des Saints-Peyres* (en francés)
 
## Nòtas e referéncias
 

## Veire tanben
### Articles connèxes
* comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
* site de la vila
Vitèrba

**Vitèrba** (*Viterbe* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
Vitèrba es una bastida fondada en 1299. Pren lo nom de la ciutat italiana de Vitèrbe, benlèu pr'amor de Guy de Montfort, felen de Simon de Montfòrt, que s'èra maridat amb Margherita Aldobrandeschi a Vitèrbe en 1271.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Vivièrs de las Montanhas

thumb|250px|Molin d'aura

**Vivièrs de las Montanhas** (*Viviers-lès-Montagnes* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Personas ligadas a la comuna
* Élisa Lemonnier

## Veire tanben

### Articles connèxes
* Comunas de Tarn.

### Ligams extèrnes
* Site de la vila
*  Vivièrs de las Montanhas sul site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Riedisheim

**Riedisheim** en alemannisch (* Riedisheim* en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.

## Geografia
## Istòria
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sodòma e Gomòrra

[thumb|''Lòt e sa familha abandonant Sodòma'' ([Rubens, vèrs 1615)]]
**Sodòma** (*Σόδομα*) **e Gomòrra** (*Γόμορρα*) èran doas ciutats de Canaan al sud-èst de la mar Mòrta. Sodòma poiriá èsser la capitala d'una pentapolis cananèa que regropava Sodòma, Gomòrra, Admah, Zeboiim e Bèla (que venguèt Zòar), caduna amb son pròpri rei, mas confederadas.

Aqueles reis foguèron vencits pels israelitas a la val de Siddim, e aprèp seriá estada cobèrta per las aigas de la mar Mòrta. Las primèras doas ciutats son gaireben totjorn citadas ensemble.

## Legenda ==Segon lo libre de la [[Genèsi]], Sodòma e Gomòrra èran doas ciutats corrompudas que lo [[Dieu]] de la [[Bíblia]] destruiguèt amb una pluèja de fuòc e sofre, en castig pel comportament dels seus abitants («''vici contra natura''»), que cometián la pièger de las fautas.
[right|thumb|200 px|''La destruccion de Sodòma e Gomòrra'' ([John Martin, 1832)]]

Un còp Lòt, un abitant de Sodòma, recebèt la visita de dos àngels, segon la legenda se passèt atal: *. Lòt sortiguèt los trapar a la dintrada e, tancant la pòrta darrièr èl, los diguèt: *(Genèsi 19,4-9) La Bíblia menciona tanben de relacions incestuosas de Lòt amb las sieunas filhas, provocadas per elas meteissas, que l'aurián bandat.

Aprèp las suplicas d'Abraam, lo Dieu solament acceptèt de salvar los abitants de Sodòma aqueles que considerèt coma purs d'esperit: Lòt, nebot d'Abraam, sa femna e sas filhas. Los àngels los ordenèron que fugiguèsson sens jamai regardar enrèire en cap moment, pendent la destruccion. Pasmens, la femna de Lòt resistiguèt pas e regardèt atrás, e se cambièt a l'instant en una estatua de sal. De luenh, Abraam foguèt conscient de la destruccion quora vegèt que s'auçava una colomna de fum.

## Consequéncias
[thumb|Cremada de [sodomitas (1482)]]Dins l'istòria crestiana se considerava tradicionalament que lo *[[pecat]]* comés per la populacion de las ciutats damnadas èra l'omosexualitat e, a partir d'aquel tèxte e d'autres fragments biblics descontextualitzats,  aquela opcion sexuala foguèt alara considerada coma una abominacion que calrà  purificar pel fuòc e lo sofre per evitar a la societat lo meteis astra que las ciutats biblicas. Lo concèpte d'un esperit pur, salvat de las flamas divinas per causa de sa puretat, pòt susprendre s'analisam lo comportament de Lòt, que volguèt liurar sas filhas verges, e tanben qu'aquelas meteissas bandèron lor paire per obtenir de relacions incestuosas. Qualques autors pensan que, contra la interpretacion tradicionala (tardièra), la fauta comesa pels sodomitas foguèt lo refús de l'espitalitat als visitants, que per las concepcions de l'epòca e del luòc èra causa considerada coma una fauta fòrça grèva.

Pasmens, l'interpretacion tradicionala impregnèt la cultura e las lengas d'Occident. Per aquò:

* *[[sodomia]]*: designa la practica del coït anal e, per extension, l'omosexualitat masculina
* *sodomita*: designa la persona que practica la sodomia; anticament, lo mot s'utilizava tanben per designar los omosexualitat.
* *sodomizar*: es practicar la sodomia.

## Referéncias