Mosaïc ellenistic

Un ** mosaïc ellenistic** es una òbra de mosaïc acabada al periòde ellenistic, es a dire, lo periòde que se desvolopèt aprèp la mòrt de Alexandre lo Grand fins a l'arribada de l'Empèri Roman. 

L'art del mosaïc èra plan conegut dins tota Grècia vèrs 400 abC, mas mai tard, a l'epòca ellenistica, venguèt universal. Al centre pus actiu e d'innovacion dins la tecnica del mosaïc d'aquela epòca se trobava dins la ciutat d'Alexàndria. Se trapa de mosaïcs dins los palais de Demètri de Falerna e Ptolemèu IV, a la fin del sègle III abC 

L'escrivan e enciclopedista roman Plini lo Vièlh (c. 23-79), descriguèt lo mosaïsta nomenat Insulsos de Pergam coma un grand artista que compausèt dos mosaïcs famoses, que foguèron descobèrtas e que son uèi al musèu Capitolino de Roma. Una, nomenada * oikos asórakos * (ostal pas balejat) se pòt veire una scèna quotidiana que sul sòl i a los descaisses d'un banquet. L'autre ven de la Vila Adriana de Tivoli e se ditz * mosaïc de las colombas *. Aquel darrièr trabalh faguèt d'Insulsos de Pergam un grand professional; es compausada amb tessèlas fòrça pichonas: seissanta tessèlas ocupan l'espaci d'un centimètre carrat. 

En Itàlia i a fòrça mosaïcs ellenistics, mai anticas dins la ciutat de Pompeia (a Nàpols). Amb lo famós *mosaïc d'Alexandre lo Grand* que decorava l*'Ostal del Faune*. 

## Mosaïc d'Alexandre lo Grand
 
Se sap qu'aquel mosaïc èra una còpia d'una autra de la fin del sègle III abC Es una vertadièra òbra d'art, amb una talha excepcionala de 5 mètres per 2,70 mètres sens comptar las decoracions a l'entorn. La talha de las tessèlas es de 2 a 3 cm caduna e lo nombre total es de prèp de . L'òbra arribèt fins al sègle XXI en estat quasi intacte. Las pèrdas son degudas als desastres que provoquèt lo volcan Vesuvi en 79 e los tèrratrems precedent en 63. Pareis que aprèp aqueles eveniments se faguèt de restauracions amb tessèlas pus grandas. 

Lo mosaïc es considerat coma una còpia fidèla d'una de las pinturas mai celèbras de l'Antiquitat nomenada * La batalha d'Alexandre amb Dario *, òbra del pintre Filoxenos d'Eretria entre 319 e 297 abC, testimoniat pels escrits de Plini l'Ancian. Se tracta de la batalha d'Issos (o Isos) a Cilicia (Asia Menor), en 333 abC, batalha fòrça importanta ont Alexandre lo Grand venquèt Darios III de Pèrsia. 

Dins la scèna se pòt veire Alexandre amb lo cap descobèrt e lança en abans contra los soldats pèrsas entre que l'alarma se projècta. Se les vei apaurats, amb de gèstes violents, nervioses e amb un grand desòrdre dins lors rengs. Al sòl i a d'armas trencadas, los cavals aflaquits e qualques soldats ferits o mòrts. Las colors d'aquel mosaïc son: blanc, jaune, roge e negre, totas aquelas en de nuanças variadas.

## Tèmas egipcians

Dins los mosaïcs del periòde ellenistic, los tèmas egipcians son mai abondants amb païsatges, flòra e fauna e subjèctes del riu de Nil. Per exemple famós i a lo mosaïc nomenat * mosaïc Barberini *, trobat a Palestrina (l'antica ciutat de Praeneste, fòrça prèpa de Roma) e conservat al palais Barberini d'aquela vila. Foguèt descobèrt en 1600 e decorava l'absida d'un dels temples del santuari patronizat pel general e politic roman, Luci Corneli Sul.

## Bibliografia

* * Dictionnaire des Antiquités romaines et grecques *. Librairie de Firmin-Didot et Compagnie. París 1883 
* * Art romà *. Antonio García Bellido. Enciclopèdia clàssica C.S.I.C. Madrid 1979. ISBN 84-00-04381-2 

## Vejatz tanben

* Mosaïc 
* Mosaïc roman 
* Tessèla

## Nota