Langoiran

**Langoiran**  o **Lengoiran** (*Langoiran* en francés) es una comuna bordalesa , lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Aquera comuna garonesa de l'Entre Duas Mars a tres entitats de populacion principalas : la vila, situada près dau pòrt e a un cairehorc de rotas, que fòrma una aglomeracion damb Lo Torne, Lo Pè dau Castèth (fòrma supausada), près de la RD 10, en direccion de Lestiac e lo Haut Langoiran, qu'èra l'ancian borg, sus la RD 240, en direccion de Capian. I a tanben un vilatge dau nom de *Saint-Orens* (en francés), sus la RD 240 tanben.

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Logoira*, *Logoram*, aus sègles XI-XIII, *Lagoiran*, en 1263, *Lagoyran*, en 1273, *dominus de Legoran*, en 1273, *castro de Legoiran*, en 1273, *parrochiis de Legoyran*, en 1273, *Legoyrano*, en latin, en 1299, *seigneur de La Goyran*, en 1307-1317, *cap. de Langoyrano arch. Benaugensis*, *cap. de Lingonrano arch. Benaugensis*, en latin, en 1326, *cap. de Logoyrano*, en 1342 e en 1361, *Langouyran*, sus una mapa dau sègle XVII .

Dauzat explica *Langoiran* per un nom galloroman **Lingorius*, dau gallés *Lingo*, etnic [un nom que marca l'origina, dau pòble daus Lingons], o una varianta dau nom gallés *Licorius*, damb lo sufixe *-anum* . Delamarre va un pauc dens lo sens de Dauzat : un nom celtic d'òme **Lingorios*, damb lo sufixe celtic *-ānon* . Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, causisson lo mot latin *langurium*, « sòrta de lusèrt », que seré vengut un nom d'òme. Bénédicte Boyrie-Fénié era medisha òpta per un cognomen inatestat **Longurius*, explicable per lo nom comun *longuriu(m)*, « longa pèrga », seguit dau sufixe latin *-anu(m)*. **Longurianum* pòt menar a *Logoyran-* per passatge de *iòd* a la sillaba precedenta (**Longuryano* > **Longoyrano*) e per dissimilacion de nasalas (i a duas *n* dens lo mot, un s'amudit). Pui *Logoiran* es comprés coma *Lo Goiran* damb article, çò que mena a *La Goiran*, *Le Goiran* . 

Una dificultat de l'explicacion es que tots los toponimistas parten d'una prumèira sillaba damb la nasala *n* (*Ling-*, *Lang-*, *Long-*), çò que fòrça a supausar que las fòrmas pus ancianas aurén perduda aquera nasala (*Logoiran*, etc) (çò que s'explica), mes la nasala tòrna paréisher miraculosament après : *Langoiran*. Una autra es que totas las explicacions utilizan un nom de persona inatestat, çò que l'asterisque indica. Sol Dauzat prepausa lo nom gallés *Licorius*, latinizacion de *Licorios*, sense nasala a la prumèira sillaba, que permet pas, pr'aquò de passar dirèctament a *Logoiran*. Mès aqueth nom es atestat ? Xavier Delamarre lo cita pas dens sa lista de noms gallics.

### ''Saint-Ourens''
La mapa de Cassini pòrta *St Aurens* . **Sent Aurenç* es benlèu la fòrma autentica d'aqueth toponime.
La devocion a *Orentius*, avesque d'Aush au sègle V, s'espandís pas gaire hòra de las tèrras armanhaquesas o tolosanas (i a un Sant Orenç en Bassa Ribagorça, mès aqueth territòri hit partida dau Comtat de Tolosa). La possibilitat d'un nom de persona, eth medish nom d'origina (d'una persona neishuda en un lòc nommat Sent/Sant Orenç) es mèi probabla qu'una anciana glèisa vodada a aqueth sent.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Cadilhac; es adara dau canton de l'Entre duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments

* Glèisa de Sant Pèir en Ligams dau Naut Lengoiran, d'estil roman, acessant ua capèra de 1541 dedicada a la Vergi. La glèisa es classada au títol daus monuments istorics en 1903
* Glèisa de Sant Lionç, de la fin dau sègle XIX, construita per Abadie. Es inscrita a l'invetari generau dau patrimòni culturau.

Langoiran Château 01.jpg| Lo castèth vist dau *Pied-du-Château* 
Langoiran Église Saint-Pierre-ès-Liens 03.jpg|L'absida de la glèisa de Sent Pèir (Haut Langoiran)
Langoiran Eglise St Pierre Croix de cimetière.JPG|Anciana crotz de cementèri
Pont de Langoiran.jpg|Pont dit *Pont Eiffel*
Langoiran_Mairie.jpg|L'ostau de comuna, l'ostau comunau, "meria" 


## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas