open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sent Ginès de Champanèlas

**Sent Ginès de Champanèlas** [sɛ̃.dʒəˈni], [sɛ̃.dʒiˈnɛj] (*Saint-Genès-Champanelle* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Per luòcs :

* **Berzet** ("va Breze" o "va Barze")
* **Sent Ginès** : *Sancti Genesii de Champanelhas* au sègle XIV.
* **Las Chams** [la.tsã] (fr. *Laschamps*) : *Las Chamlz* au sègle XIV.

## Istòria
* Annexion de Las Chams entre 1790 e 1794

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Jau (Puèi de Doma)

**Sent Jau** [sɛ̃.ʒow] (*Saint-Gal-sur-Sioule* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
La prononciacion ausida a *Salpaleine* (nom francés), dins la comuna de Marcilhat e a 2 km dau limite de la comuna, es [sɛ̃.dʒow], a Fòssas, mesma comuna, [sɛ̃.ʒow]. Coma le nom de la bèstia (mascle de Gallus gallus domesticus) se ditz tanben [ʒow], [ow], embei un [w] alonjat (necessitat de diferenciacion de [w] e de [o], puèi que le segond es pusliau barrat), pòt èsser considerat coma la realizacion locala dau fonèma *-au-* tonic (per de las personas de mens de 60 ans, qu'an una coneissença passiva de l'occitan, la prononciacion z-es pusliau [ʒo]). La grafia fonologica es donc *Sent Jau* e un determinant z-es pas necessari per un usatge locau.

Le nom de Sent Jau es *Gallus de Clarmont* que fuguèt evesque de Clarmont de 525 à 551 .

## Istòria

## Administracion

* Dabant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Menat; es avora dau canton de Sent Jòrge de Mons.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Genès de Retz

**Sent Genès de Retz** [sɛ̃.ʒne] (*Saint-Genès-du-Retz* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Atestat *Sanctus Genesius de Retz* en 1118 e *S. Genesii de Recte* au sègle XVI.

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 483

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Jòrge de Monts

**Sent Jòrge de Monts** (*Saint-Georges-de-Mons* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnha-Ròse-Aups.

## Geografia
La comuna es situada dins la Combralha, dins le nòrd-oèst dau departament dau Puèi de Doma.

## Toponimia
Atestat *Montibus* en 1165 e 1286.

Localament, la comuna se ditz [sɛ̃ ˈdzɔrdzᵊ].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent German de Lembron

**Sent German de Lembron** (*Saint-Germain-Lembron* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

### Comunas vesinas

## Toponimia
* Las atestacions son *Liciniacensis* au sègle V, *Sancto Germano* en 954, *Liziniacus* en 962 e *Sancti Germani de Embron* en 1120.La comuna se disiá localament [sã.dzaʁˈmu.lãˈbʁɔ̃] Aquí utilizèm ben *sent* e non pas *sant*, per ce que le parlar de la comuna coneis pas le son [ɛ̃] (coma le parlar de Soire), mas *sanctus* evoluèt pertot en *sent* dins la region. au comencament dau sègle XX e [sã d͡zarˈmo] en 1953, mens localament la comuna se ditz [sɛ̃ dzɔʁˈmo].
* Per *Lembron*, ven de *Ambronensis*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas


### Referéncias
Lac Roi

**Lac Roi** [la.ʁwe] (*Saint-Hilaire-la-Croix* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Toponimia
Le nom de la comuna èra "Saint Hilaire Lacroy" sobre la carta de Cassini. Le nom ven de *Lacus Rubeus*, "Le Lac Roge". Le nom chamgèt en *La Croix* a causa de l'omofonia daus mots : [lakʁwa].

Las atestacions ancianas son *Lacus Rubeus* (1274), *Saint-Hilaire-sur-Morge* (1326), *Lac Rouge* (1439), *Le Lacroy* (1510), *La Ray* (1569), *Saint-Hilaire-lès-Lacroix* (1695), *La Rouay* (1762), *Saint-Allire-lès-Lacroy* (1789), *Saint-Hilaire-lès-Lacroy* (1790), *La Roye* (1791), *Saint-Hilaire-Lac-Rouay* (1803).

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Alari (Puèi de Doma)

**Sent Alari** [sɛ̃t.aˈlaj] (*Saint-Hilaire* en francés), z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia

Sent Alari, en latin *Hilarius*, èra mai que mai un avesque de Peitieus, Sant Ilari de Peitieus, au sègle IV, un papa, au sègle V, o un avesque d'Arle, au sègle V.

Las atestacions son *Sanctus Hilarius* (1118), *Sanctus Ylarius* (1267) e *Saint-Hylaire-près-Rochedagoux* (1789).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Jan de las Olèiras

**Sent Jan de las Olèiras** [sɛ̃.dzã] (*Saint-Jean-des-Ollières* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Saint-Jean-des-Olières* (1225), *Saint-Jean-des-Oliviers* (1398) e *Saint-Jean-Dezolières* (1762).

## Istòria
Au sègle XVIII, Sant Joan daus Oliers, comuna paura e tròp poblada dau Puèi de Doma, coneguèt una fòrta emigracion temporària. D’òmes, apelats "picaïres" o "broqueurs", quitavan la region per vendre de marchandisas ambulantas : dentèlas, ribans, lenceriá... Amb lor sac, se passejavan per tota França, jos de falsas identitats : pelegrins, incendiats, prèires refugiats. Lor habilitat èra granda, fabricavan de papièrs faus e evitavan los gendarmas. Quitavan sovent lo vilatge amb de guides oraus que detalhavan itineraris, ressorsas localas e noms de personas generosas.

Pasmens, dins lor país, los picaïres èran de ciutadans respectats. Pauc de crimes, d’impòsts pagats regularament, las tèrras èran ben valoradas. Amb los beneficis (300 a 500 francs per an), bastissián d’ostals reconeissables a lor teulat a quatre pans. En 1843, se comptava encara mai de 200 picaïres. Las autoritats, inquietas, renforçavan la susvelhança : en 1768 ja, lo subdelegat de Thiers senhalava una "pepinièra de mendiants" dins lo canton. En 1843, lo maire de Sant Dièr d’Auvernha demandèt l’instalacion d’una brigada de gendarmas.

Tre 1850, la Pica dispareguèt completament. Ne demorèt solament qualques marchands fins a la Primièra Guèrra mondiala. Totun, dins los serons d’ivèrn, los ancians contavan lors aventuras amb passió, e los joves los imitavan. Lo fenomèn dels picaïres, entre necessitat economica e engenh popular, marquèt prigondament la memòria locala.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Joan Degolaci

**Sent Joan Degolaci** [sɛ̃.dzwɑ̃.dəguˈlaʃə] o **Sant Joan Degolacion** (*Saint-Jean-Saint-Gervais* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat ven de *Johanne* e de *Decollatio*. Tanben podèm notar que le nom revolucionari de la comuna èra **[https://syt58.fr/genealogie/noms63.php#:~:text=De%20la%20R%C3%A9volution%20%C3%A0%201829%20comprend%20aussi%20la%20commune%20de%20ROYAT.&text=Depuis%201881%20s%C3%A9paration%20de%20la%20commune%20de%20PULVERI%C3%88RES.&text=Avant%20la%20R%C3%A9volution%20paroisse%20de%20Chassagne%20sous%20M%C3%A9gemont.&text=Code%20Insee%20%3A%2063119-,Le%2002%2F04%2F1961%20Condat,devient%20Condat%2Dl%C3%A8s%2DMontboissier. Goullache]**.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sant Jólian e Puèi l'Avèsa

**Sant Jólian e Puèi l'Avèsa** [sã.ˈdzuʎɔ], [pe.laˈvɛzɔ] o **Sent Júlan** [sɛ̃.ˈdʒylo] (*Saint-Julien-Puy-Lavèze* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Vilatges de la comuna:

* **Bajova** (fr. Bajouve)

## Toponimia
Las atestacions son *Sanctus Julianus* (1282), *Saint-Julien-près-Laqueuille* (1762) ; *Podium Alavèze* (1315) e *Puy la Vèze* (1510).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Ors (Puèi de Doma)

**Sent Ors** [sɛ̃ˈtu] o [sɛ̃ˈty] (*Saint-Ours* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia
Sent Ors se situa dins la contrada de la Combralha Auvernhata, mas confronta la Limanha a l'èst.

## Istòria
Au sègle XIX, i a vès Sent Ors una seccion socialista e un "sindicat daus esclopèirs" que deuriá tant e mai au zèl de l'esclopèir guesdista Labourier.

## Toponimia

* *La Courteix* (nom francés) : los abitants son apelats *los rasclaires* [lu.ʁaˈsjajʁ]. Aquel sobriquet ven dau fait que le monde d'aquel vialatge rasclavan la loda embei una espleita especiala.
* **Las Ròchas** (fr. *Les Roches*) : los abitants son apelats [lu.tsaˈlø] (*los chalelhs* ?).
* *Villelongue* (nom francés) : los abitants son apelats [lu.baˈko].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
*Vulcania.

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Pardol (Puèi de Doma)

**Sent Pardol** [sɛ̃.paʁˈdu] (Saint-Pardoux en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
**Sent Pardol** ven dau nom latinizat de Pardulphus, nom germanic *Pard-wulf* o *Bard-wulf*, que correspond a un ermita garit miraculosament de la ceguesa, puèi que venguèt abat de Garait (sègles VII e VIII) ; es tombat sistematicament, en Occitània, dins l'atraccion de *perdon*, adaptat en francés en *Pardoux*, *Perdon*, *Pardon*, etc .

Atestat *Sanctus Pardulfus e* *S. Perdulphi* (XVI).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Longprat

**Longprat** [lɑ̃ˈpʁa] (*Saint-Pierre-Colamine* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimèstre del territòri

## Toponimia
* **Longprat** : « prat long ».
* **Sent Pèire**  : dau grèc *Petros*, latin *Petrus*, traduccion dau nom ebrèu de l'apòstol .
* **Colaminas** sembla una evolucion fonetica de *condamina* (Dauzat ne'n ditz ren a *Saint-Pierre-Colamine*), dins una prononciacion palatala e posteriora : *condamina* > **conlamina* > **collamina* > *colamina*. Una condamina, dau latin medievau *condominium*, z-es siá una resèrva senhorala, siá una tèrra que dos senhors, laïcs o eclesiastics, possedission en comun.
Las atestacions son *Colaminas* (XIe), *Colamines-sur-Montellet* (1219),*Colaminas lo Peuy* (XIV),  *Colomines* (1510), *Colomynes* (1550), *Colamine* (1760), *Saint-Pierre-Colamines-le-Puy* (1789) e *Saint-Pierre-Collamines* (1790).

Chau notar que per parlar de la comuna se ditz pas jamai *Sent Pèire* mas *Longprat*, nom del borg le mai important. *Sent Pèire* z-èra un ancian vialatge avora desaparegut, se pòt enquèra veire una glèisa e de chasaus mas pas mai d'abitacions.

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna z-èra del canton de Bèça; z-es avora del canton de *Le Sancy* (en francés), donca del Puèi de la Crotz.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sant Ramèi

**Sant Ramèi** [sɑ̃.ʁɔˈmɛj] o **Sant Remèi** (*Saint-Rémy-sur-Durolle* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Saint-Rémy* en 1801. A la Revolucion, pren le nom de *Montoncel*. Devengut *Saint-Rémy-sur-Durolle* en 1893.

Toponimes de la comuna:

* **Vordèira**(s?) (fr. *Voirdières*)

## Istòria
Doas comunas son creadas de l'ancian territòri comunau : Paladun en 1908 e La Monèria e Le Montelh en 1932.

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 1741

## Luòcs e monuments
thumb|center|400px|La charrèira Noël Bechon, au centre dau borg

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Sandol

**Sent Sandol** [sɛ̃.sãˈdu] (*Saint-Sandoux* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Se ditz de la comuna *"Sent Sandol, cacha-favas cuou mardós"* [sɛ̃.sãˈdu.ˈkatsa.ˈfava.tʃø.maʁˈdu].

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Maismac* (1063), *Sanctus Sindulphus* (1245), *Sancti Sindulphi* (XIV) e *Saint-Sandoulx* (1445, 1510, 1521).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Saupesi

**Sent Saupesi** [sɛ̃.soˈpəʒi] o **Sent Sulpesi** [sɛ̃.sylˈpəʒi] (*Saint-Sulpice * en francés) z-es una comuna auvernhata d'Occitània, dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Le nom z-es aquel d'un avesque de Borges, o dos segon los autors, aus sègles VI e VII. En toponimia, se rencontra la fòrma sabenta de son nom (*Sulpici*) o de fòrmas d'evolucion populara (*Soplesi*, *Soplèsi*, *Somplesi*, *Sepise*, etc), o tanben de fòrmas d'evolucion populara influenciadas per la fòrma sabenta, generalament utilizada en francés.

## Istòria
* La comuna se creèt en 1872, a partir dau Borg e de Mecés.

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna z-èra dau canton dau Borg ; es aura dau canton de Sent Ors.
* L'intercomunalitat es la *Comunautat de comunas Siulet-Chavanon*.

## Demografia

* Comuna creada en 1872.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Sauvèstre

**Sent Sauvèstre** [sɛ̃.soˈvɛtʁə] (*Saint-Sylvestre-Pragoulin* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
* Le nom de **Sent Sauvèstre** seriá aquel dau papa Silvèstre Ièr, au sègle IV .
* *Pragoulin* seriá format, segon de fònts non lingüisticas, de l'occitan *prat* e d*'Agoulin*, nom d'un avesque d'Évreux  (aquel avesque èra *Sanctus Aquilinus*, entre 673 e 695, e, solide, le prat aparteniá a un omonime, non pas a l'avesque). Mas, istoricament, *prat* se disiá [prat], coma s'escriu, e avèm pas **Pratagolin*. Chau doncas se clinar vèrs un compausat *Prat* + *Golin*, embé una aferèsi (supression dau començament) anciana dins le nom dau sent. Dins la lenga orala *Pratgolin* se ditz pas jamai.

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Randans; es avora dau canton de Maringas.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sant Victor de Montvianés

**Sant Victor de Montvianés** [sã.viˈtu] (*Saint-Victor-Montvianeix* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Idrografia

La Credonha cola vès Sent Victor de Montvianés.

## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:

**Sant Victor** : *Sanctus Victor* en 1373, *St. Victor* au sègle XVIII sus la mapa de Cassini, *Saint-Victor* en 1801 e *Saint-Victor-Montvianeix* en 1915. A la Revolucion, pren le nom de *Crédogne*.

**Montvianés** : *Montvianes* en 1535.

## Istòria
Absorbiguèt la comuna de *Monvi* (nom francés) entre 1790 e 1794.

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 249

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Sauvador (Puèi de Doma)

**Sent Sauvador** [sɛ̃.syvɔˈduʁ] (*Saint-Sauveur-la-Sagne* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
 
## Toponimia
Las atestacions son *Sanctus Salvator* (1180) e *Saint Salvadour* (1789).
### ''Poulargues''
*Poulargues* ven delh nom latin d'òme *Paulus* (*Paulius* ?), ambelh sufixe *-anicum* o *-anica* . La grafia es probablament *Paulargues* o pusleu *Paulargas* (en Naut Léger, departament situat a 2 km, i a mas lo sufixe *-anica*).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sent Igòni

**Sent Igòni** [sɛ̃tiˈgɔɲ] o [sɛ̃tiˈgoɲə] (*Saint-Yvoine* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Istòria
Entre 1793 e 1795 la comuna pren le nom de *La Roche sur Allier* o *Roche sur Allier* (La Ròcha d'Alèir).

## Toponimia
Las atestacions son *Petra Incisa* (670, 770) e *Sanctus Ivonius* (Xe/XIIe).

La fòrma occitana es conservada dins le gentilici francés (o pusliau gentilici occitan francizat) *Saint-Ygognaire*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes
Saledas

**Saledas** [ˈsaldɛ] o [ˈsalda] (*Sallèdes* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Vilatges, masatges, e luecs-dits
Fait a partir de las cartas (OSM) e del collectatge de l'IEO 63.
**Les Barges* (nom fr)
**La Beauté* (nom fr), partejat emb Isserteaux
**La Bellevue* (nom fr)
***La Bòria** (fr *La Borie*)
***Le Bruelh** (fr *Le Brueil*)
**Cadebaud* (nom fr)
***Cartas** (fr *Cartas*)
**Le Chalet* (nom fr)
**Champrigaud* (nom fr)
***La Chauç** (fr *La Chaux-Montgros*)
**Chaugne* (nom fr)
***La Comba** (fr *La Combe*)
**Condamine* (nom fr)
**Craimps Haut* (nom fr)
**Craimps Bas* (nom fr)
**L'Étang* (nom fr)
**Les Fournets* (nom fr)
***Las Giatas** (fr *La Gâte / La Gate*)
**La Giraudie* (nom fr)
**L'Homède* (nom fr)
***Le Landet** (fr *Le Landet*)
***Le Larron** (fr *Le Larroux*)
***Le Mas** (fr *Le Mas*)
***Lassiàs** (fr *Lassias*)
***Linhòus** (fr *Lignols*)
**Mercurol* (nom fr)
**Le Mosnier* (nom fr)
***Peirolada** (fr *Péroulade*)
***Le Petit Linhòus** (fr *Le Petit Lignols*)
**Le Pialat* (nom fr)
***La Plana** (fr *La Plaine*)
**La Pommeride* (nom fr)
***Prat Gravèira** (fr *Pré Gravière*)
***La Ribèira** (fr *La Ribeyre*)
***La Rocheta** (fr *La Rochette*)
***Saledas** (fr *Sallèdes*)
**Les Terrades* (nom fr)
***Las Valèiras** (fr *Les Vallières*)
**Vindiolet* (nom fr)

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sauret e Becèrva

**Sauret e Becèrva** (*Sauret-Besserve* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Le nom dau borg de Sauret (un daus principaus vialatges de la comuna) ven de *Saure*, varianta locala de *[[Salze|sause]]*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas
Sauriás

**Sauriás** (*Saurier* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnha-Ròse-Aups.

## Geografia
Carconat au bòrd de la Cosa Pavent, le vialatge es dominat per l'imposanta massa dau pic volcanic de Brionet, coifat d'una petita chapèla, d'ente se pòt admirar una larja veguda sobre los reliaus a l'entorn (chadena daus Puèis, monts Dòr, massís dau Sejalèir...)

## Toponimia

* Las atestacions son *Saurias* (XIe, 1296, 1302) e *Serreyras* (1240).

Localament la comuna se ditz [soˈja], [suˈjo] o enquèra [suˈrjo]. Mens localament se ditz **Sàurias** [ˈsawjɔ].

* **Brionet** se diz localament [briˈœnᵊ].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
Sobre le territòri de la comuna, sèis edificis son protegits coma monuments istorics :

* un ancian fòrt vialagés dau sègle XVI, entèirament edifiat en pèira volcanica ; aquel fòrt siguèt renovat en 1995 e inscriut despuèi 1989.
* una pòrta de la viala que demòra de las ancianas fortificacions inscriuta despuèi 1926.
* un pònt medievau dau sègle XV qu'enchamba la Cosa Pavent e qu'a en son mitan un petit orador classat en 1907.
* l'ostau dau Lobatèir dau comencament dau sègle XVI que rapèla l'existença d'aquela institucion de l'Ancian Regim, inscriuta en 1989.
* la glèisa romana Senta Radegonda que la nau, partida la mai anciana, data dau sègle XI, inscriuta en 1960.
* la chapèla Nòstra Dama dau Mont Carmèl dau sègle XVII, restaurada en 1877, situada a la cima dau pic de Brionet, inscriuta en 1939.

Saurier Château.JPG|Chastèl.
Saurier, porte.jpg|Pòrta de viala.
Le pònt medievau de Sauriás.jpg|Pònt medievau.
Saurier Maison du Louvetier1.JPG|Ostau dau lobatèir.
Saurier, église.jpg|Glèisa.
Saurier, Mont Carmel, chapelle.jpg|Chapèla.


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Saussanjas

**Saussanjas** [sœɥˈsãdzæ] o [sœɥˈsãdʒi](*Sauvessanges* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Luòcs dits

* **Amor** [aˈmuʁ] (fr. *Amour*).
* **Le Bandièir** [lə.bãˈdjɛj] (fr. *Le Bandier*).
* **Bèça** [ˈbesɔ] (fr. *Besse*).
* **Becetas** [bəˈsətæ] (fr. *Bessettes*).
* **Blairat** [blejˈʁɔ] (fr. *Bleyrat*).
* **Chaussenèlas** [tsœɥsəˈnelæ] (fr. *Sauvessannelles*).
* **Le Chièir** [lə.tʃɛj] (fr. *Le Cheix*).
* **Coandes** [ˈkwãdi] (fr. *Cohande*).
* **Còstas** [ˈkɔtæ] (fr. *Cottes*).
* **Croset** [ˈkʁuzə] (fr. *Le Crozet*).
* **La Faia** [lɔ.ˈfæjɔ] (fr. *La Faye*).
* **Farri** [ˈfæʁi] (fr. *Ferry*).
* **Granhèir** [gʁɔˈɲɛj] (fr. *Grenier*).
* **Gromassauma** [gʁumɔˈsɔwmɔ] (fr. *Gromessomme*).
* **Laubardanjas** [lœɥbaʁˈdãdzæ] (fr. *Loubardanges*).
* **Maiaus** [mɔˈjɔw] (fr. *Mayaux*).
* **Le Marés** [lə.mɔˈʁi] (fr. *Le Marais*).
* **La Mòngia** [lɔ.ˈmɔ̃dʒɔ] (fr. *La Montgie*).
* **Paulanhèir** [pœɥlɔˈɲɛj] (fr. *Polagnier*).
* **Pinet** [ˈpinə] (fr. *Le Pinet*).
* **Portalh** [puʁˈtæ] (fr. *Portail*).
* **Pratlong** [pʁɔˈlɔ̃] (fr. *Pralong*).
* **Rocheta** [ʁuˈtsetɔ] (fr. *Rochette Borel*).
* **Rocheta** [ʁuˈtsətɔ] (fr. *Rochette Ribier*).
* **Sant Flor** [sã.fʎu] (fr. *Saint-Flour*).
* **Sarmolís** [saʁmuˈli] (fr. *Sermoulis*).
* **Sarràs** [sɔˈʁæ] (fr. *Sarras*).
* **Tòmps** [tɔ̃] (fr. *Tomps*).
* **Torrís** [tuˈʁi] (fr. *Tourris*).
* **La Valeta** [lɔ.vɔˈletɔ] (fr. *La Valette*).
* **La Varena** [lɔ.vɔˈʁənɔ] (fr. *La Varenne*).
* **Vauribèira** [voʁiˈbɛjʁɔ] (fr. *Vauribeyre*).
* **La Vevelha** [lɔ.vəˈveʎɔ] (fr. *La Viveille*).
* **La Viala** [lɔ.ˈvjælɔ] (fr. *La Vialle*).

## Toponimia
Le nom es atestat *Sauvassanges* en 1510 e en 1789.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sauvanhac (Puèi de Doma)

**Sauvanhac** [søvaˈɲɔ], [søvɔˈɲɔ] (*Sauvagnat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
Las atestacions son *Salvaniac* (1056, 1073), *Salvaniaco* (1090), *Salvanhac* (1200, 1239) e *Salvagnhac* (1258).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Sauvetat (Puèi de Doma)

**La Sauvetat ** [la.sœvˈta] (*La Sauvetat* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *La Salvetat* (1262), *Domus de Salvitate* (1287), *Villa Salvitatis* (1324) e *Saulvetas* (1331).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sauviat

**Sauviat** [sœˈja] (*Sauviat* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Selviacum* en 978, *Salviachus*, *Salviacus* e *Salviat* en 1373.

*Sauviat* vendriá d'un nom latin d'òme *Silvius*, embei le sufixe *-acum* [latinizacion delh sufixe gallés *-āco(n)*]. Dins los noms semblables, l'etime es sovent *Salvius*, mas la fòrma de 978 fai chausir *Silvius* . Sauviat èra doncas probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Silvius*. Davant la tombada de las consonantas finalas, la finala *-ac* se prononcièt regularament *-at.*

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 542

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Cervant (Puèi de Doma)

**Cervant** (prononciacion??) (*Servant* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
***Cervant** - *Cervant* en 1118, *Servant* au sègle XVIII (carta de Cassini).Le nom de la comuna provendriá dau nom de persona *Servant*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sugèiras

**Sugèiras** [syˈdzɛjʁɛ], [ʃœˈdzejʁɛ], [ʃuˈdzɛjʁa], [syˈzɛjʁa] o [sʏːˈd͡zɪːɹ̝aː] (*Sugères* en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Toponimia
Albert Dauzat baila la fòrma anciana *Saugerias*, mas la presença de còps que i a d'una palatalizacion permet pas d'escriure *Saugèiras*, de mai es atestat *Sugeriis* en 1340.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Cinglas

**Cinglas** [ˈʃɛ̃ja] (Singles en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Cengles* (1075-1095), *Cingulis*, en latin, (1096) puèi Cingles (1789). La promièra fai se pausar de questions sus la vocala tonica : *-e-* o *-i-* ? Empacha pas que le nom deu venir dau nom occitan *cingle*, dau latin *cingulum*, tot ben que le paisatge de massís ancian presenta pas las mèmas possibilitats de pendas verticalas coma dins le calcari : le vialatge es jucat sus un replanat pusliau estreit, entre las valadas prigondas de Dordonha a l'oèst, de son afluent *Burande* (nom francés) au sud e d'un autre afluent mai segondari, *Mortagne* (nom francés), au nòrd.
## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Tauvas; es avora dau canton de *Le Sancy* (en francés), donca dau Puèi de la Crotz.
## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Solanhac (Puèi de Doma)

**Solanhac** (Solignat en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion locala es [sugaˈɲa] o [sygaˈɲa], mens localament trobèm las formas [syvaˈɲa] e [sʉlɒˈɲa].

Las atestacions son *Solignago* (826), *Soligniacum* (950), *Soliniaci* (954), *Solem(p)niacum* (954), *Solignac* (1213, 1272), *Soliniac* (1686) e *Solignat* (1789).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Ternant las Aigas

**Ternant las Aigas** (*Ternant-les-Eaux* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnha-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Atestat *Ternant* en 1077.

Localament, la comuna se ditz [tarˈnã].

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Içon

**Içon** [i'su] (*Usson* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
## Toponimia
Las atestacions son *Castrum Utiense* (VIe), *Uxodunum* (VIIe), *Utione* (931), *Castrum Uzo* (982), *Uxonum* (988), *Ucionensis* (1096), *Ucionum* (1121, 1126), *Uzo* (1126) e *Uteo* (1207).

Quand parlèm de la viala a l'orau, la prepausicion *vès* se còpa en *v*' : *"chau 'nar v'Içon"* [tso.na.viˈsu].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Le Vernet la Varena

**Le Vernet** **la Varena** (*Vernet-la-Varenne* en francés) es una anciana comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups. Le 1èir de janvèir de 2019 fusionèt dins Le Vàrnet e Chamiana.

## Geografia

## Toponimia
Los noms de tipe *Vernet* son compausats dau gallés *verno-*, *verna*, « vèrn, vèrne, vèrnhe » e dau sufixe collectiu (latin) *-etum* (Dauzat e Rostaing)  o que venon dau gallés *uerneton*, « verneda, vernheda, vernet, vèrnha » (Delamarre) .

Prononciat [leˈvarnə] o [ləˈvjaʁnə] localament 
## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Le Varnet

**Le Varnet** [lə.vaʁˈnø] (Le Vernet-Sainte-Marguerite en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

## Toponimia
La parròcha se disiá Senta Margarita dau Varnet. A la revolucion, la comuna z-es apelada Le Varnet. Senta Margarita es ajustat en 1915 per l'administracion francesa.
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Vernuejol

**Vernuejol** [vðaʁnəˈdʒu] o **Vernòjol** [vɛʁˈnɔdzu] (*Verneugheol* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
Las atestacions son *Vernogol* (1236), *Verneghol* (1261-1290), *Verneughol* (1375) e *Verneugheol* (1466).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Vaira e Monton

**Vaira e Monton** [ˈvejʁɔ] e [mɔ̃ˈtũ] (*Veyre-Monton* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Geografia
Le vialatge se compausa de doas partidas distinctas :
***Vaira** : en bas dau puèi de Monton;
***Monton** : situat sus le puèi de Monton , au pè de la Vièrja, le centre istoric dau vialatge ambei de maisons ancians, pichòtas andronas e charrèiras. Lai trobèm la comuna, una bibliotèca, l'escòla e la glèisa.

## Toponimia
Per luòcs : 

* **Vaira** : *Vaire, Vayre* (1260), *Vaira* (1303), *Prope Variam* (1315), *Vaire* (1315), *Vayre* (1347-1510) e *Vaires* (1789). En occitan ancian se disiá desjà *Vaira*.
* **Monton** : *Montanico* (860), *Monto* (XIe), *Montons* (1031), *Castrum Montonensis* (1080), *Monte* (1096), *Montonium* (1255), *Castrum Montonü* (1315).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Vairòus

**Vairòus** [vejˈʁø] (*Viverols* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Toponimia
L'abat Joan Chataing baila las fòrmas ancianas *Vivairolis* (siècle X) e *Vivairols* (siècles XIV e XV).

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Literatura
* Lo roman  *Un lit d'aubépine* de Jean Anglade se passa dins la comuna a la debuta dau segle XX.

## Veire tanben

## Liam extèrne

Gallica BNF

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Voenc

**Voenc** [vwɛ̃] (*Voingt* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
***Voenc** - *Oenc* en 1165; Dohenc 1269; *Ohent* en 1373.Le nom ven dau nom de persona germanic *Audingus*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Chapèla de Volaure

**La Chapèla de Volaure** [lɔ.ʃaˈpɛlɔ] (*Vollore-Montagne* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *la Chapelle de Trinquart* au sègle XVIII sus la carta de Cassini.

## Istòria
A l'epòca galloromana, l'una de las quatre grandas vias estrategicas romanas partissent de Lugdunum (Lion) traversava Auvèrnhe en passant per Volora.

Davant la Revolucion francesa, le borg actuau se sonava *La Chapelle-Trinquart* en francés (en 1647, Gilbert-Gaspard de Montmorin de Sant Erem, senhor de Volaure, faguèt una fondacion importanta: aquela de la chapèla de Senta Aga, qu'a pres ulteriorament le nom de chapèla *Trinquart* que foguèt bastida lòng dau vèlh chamin de Volaure a Bordilhon (nom supausat; *Bourdillon* en francés) en un luòc completament isolat dit Trinquart) e fasiá partida de la parròcha de Volaure, qu'en 1790 foguèt trocejada en doas comunas: Volaure e *Volaure Montanha*. Las limitas actualas de la comuna son estadas fixadas per decret imperiau dau 01/02/1813.

Los 8 e 9 de julhet de 1944, de combats entre una patrolha alemanda de SS e un grop de resistents an entrainat la mòrt de 17 personas.

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 305

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Viscomtat

**Viscomtat** [viskɔ̃ˈtɔ] (*Viscomtat* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Viscomta* au sègle XVIII sus la carta de Cassini, *Le Viscomtat* (1723, 1789), *Viscomtat* e *Viscontat* en 1833.

Son nom ven dau mot occitan viscomtat e non d'un autre toponim.

## Istòria
Ancianament partida de la comuna de Cèla, Viscomtat es devenguda comuna en 1833.

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 530

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Volaure

**Volaure** (*Vollore-Ville* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Lovolautrum castrum* au sègle VI, *Voloyre* en 1257, *Voloure* en 1259, Las atestacions ancianas son *Volort* en occitan ancian en 1316, *Volubrio* en 1333, *Volubri* en 1535, *Vollorre* au sègle XVIII sus la mapa de Cassini e *Vollore-Chignore* (a la Revolucion?).

Aqueste nom ven dau gallés *lovo-* ("aiga") e *lautri-* (banh, bacin, bachassa, chanal), designant d'en promèir le cors d'aiga. Las fòrmas *Vollore*, *Volubrio*, *Volubri* son de mauvasas latinizacions segon una associacion de la debuta dau mot ambei l'article occitan "lo" (Ernèst Negre construtz la forma **Lovollaure*, de *lo* e *Vollaure*).

La comuna se ditz [voˈlawʁə] dins le parlar de la comuna.

## Istòria
La comuna de Senta Aga foguet creada en 1868 d'una partida dau territòri comunal.

La viala ten una petita devisa en occitan : *Sèm de Volaure, sarrèm la pòrta e laissèm plòure.*

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 743

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Vorvic

**Vorvic** [vuʁˈvji], **Òrvic** [ˈɔʁvi] o enquèra  **Volvic** [vulˈvi] (*Volvic* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups. La comuna z-es coneguda per son aiga minerala e per sa pèira d'origina volcanica utilizada dins le bastiment.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Violascensis* (Ve), *Velovicum* (VIIe), *Vulvicum* (762, 1016), *Volvicum* (1080), *Vulviacum* (1165) e *Wulvicum* (1165).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
*Chastèl de Tornoèl

## Personalitats liadas a la comuna
*Sant Damarin, martirizat a Volvic en 674.
*Victor Fonfreida

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Pedro Calderón de la Barca

[thumb|220px|Monument a Calderón, Plaça de Santa Anna de [Madrid, per Joan Figueras i Vila (1878).]]

**Pedro Calderón de la Barca** (Madrid, 17 de genièr de 1600 – Madrid, 25 de mai de 1681) es un autor de la literatura espanhòla del Sègle d'aur espanhòl, concretament al Barròc. Èra capelan e autor d'òbras de teatre, inclutz de tragèdia, comèdia e dramas liturgics.

Se faguèt remarcar coma a soldat al servici del Duc del Infantado a la Guèrra de Trenta Ans pendent lo sèti d'Hont Arràbia de 1638 e a la Guèrra dels Segaires. Ferit pendent la Batalha de Lhèida 1642, obtenguèt la licéncia absoluda en 1642 e una pension a vida.

## òbras famosas
* *[[La vida es sueño]]*
* *El alcalde de Zalamea*
* *El médico de su honra*
* *La dama duende*
* *El gran teatro del mundo*

## Tèmas
Los tèmas de Calderón son aqueles tipics del barròc e dins un ambiant de pessimisme existencial. Se demanda çò qu'es la realitat, sobretot pren en compte las desillusions de la societat, perque tota la vida sembla un sòmi. L'individú es asfixiat pels convencionalismes e las envejas, que lo daissan èsser liure nimai mantenir sos principis, entre aqueles se destaca l'onor. La religion ocupa un ròtle central: defend una pietat autentica e respectuosa amb los dògmes del catolicisme. L'amor apareis coma lo motor de l'accion pels personatges, caracterizat per un de trachs de son personnatge que s'apròcha de l'arquetipe.

## Estil
Calderón centra tota l'òbra a l'entorn d'un dilèma existencial que patís un personatge. Escriu en vèrs e amb fòrça monològs simbòlics. Sa recèrca formala lo plaça dins lo cultisme, amb una lengua plena de metafòras, referéncias literàrias e musicalitat. S'inspira de Lope de Vega dins la concepcion de l'accion dramatica e l'escenografia (a que dona importància).

Lo compositor alemand Carl Schadewitz (1887-1947), metèt en musica qualques òbra de Calderón de la Barca.

## Ligams extèrnes

* sus cervantesvirtual

## Vejatz tanben
* Sègle d'aur espanhòl.
Leis Arnavèus

**Leis Arnavèus** es un quartier dau quatorgen arrondiment de Marselha.

Es dins aqueu quartier que s'atròva lo Mercat d'Interés Nacionau de Marselha.
La Jolieta

**La Jolieta** es un quartier dau segond arrondiment de Marselha.

Costejant lo quartier d'Arenc, lo quartier de la Jolieta pertaja amb eu lo territòri dau Grand Pòrt Maritim de Marselha e aqueu d'Euromediterranèa.

L'es tanben una estacion de la linha 2 dau mètro e una estacion de tramvai.

## Toponimia
Son nom vendriá de l'anciana *Porta Julia*, nomenada en omenatge a Juli Cesar e Adrian Bles parla d'una anciana bastida dau sègle XVIIIn.
Grand Pòrt Maritim de Marselha

Lo **Grand Pòrt Maritim de Marselha**, conoissut aperavans coma Pòrt Autonòm de Marselha es un establiment public de l'Estat francés, qu'a per tòca au còp de missions de servici public administratiu e de missions de servici public de caractèr industriau e comerciau.

Son estatut de grand pòrt maritim fa qu'es gestionat coma un establiment public de caractèr industriau e comerciau (EPIC). Es encargat d'esplechar, de gerir e de promóure leis instalacions portuàrias de Marselha fins a Fòs.

En 2006, es lo premier pòrt francés, lo premier pòrt de Mediterranèa, lo quatren pòrt europèu e lo 36en mondiau en trafeg totau de merças amb un tonatge de 100,3 milions.

La part vièlha dau Grand Pòrt Maritim bastida a la fin dau sègle dètz-e-nòu per desencargar lo Pòrt-Vièlh s'atròva dins lei quartiers de la Jolieta e d'Arenc. La part que s'espandisse a Fòs fuguèt aponduda dins leis annadas 1970.
Castelnou (Teròl)

vinheta|Castelnou
**Castelnou** es un municipi de la província espanhòla de Teròl dins la Comunautat Autonòma d'Aragon.

vinheta|Castelnou

**Castelnou** es una comuna de la comunautat autonòma d'Aragon. Se tròba dens la província de Teròl e la comarca deu Baish Martín. A 120 abitants (2011).
Ortilhonatge

Leis **ortilhonatges** (en picard : *ches hortillonnaches*) son un espaci d'aperaquí 300ha de paluns que s'atròvan a l'èst d'Amians e sus lo territòri dei comunas de Camon e de Rivery. 

Encuei, que l'activitat deis ortilhons (qu'es lo nom deis agricultors que li trabalhan) s'apichonis, lo territòri deis ortilhonatges venguèt un luec de torisme e de residéncias secondàrias.
Leis ermàs son ocupats per de nombroseis espècias animalas, notadament d'aucèus.
Tirso de Molina

**Tirso de Molina** (24 de març de 1583 - 12 de març de 1648), de son nom vertadièr **Gabriel Téllez** es, amb Lope de Vega e Pedro Calderón de la Barca, un dels grands autors de teatre del Sègle d'aur espanhòl. Es celèbre per aver escrich la primièra pèça de teatre sul personatge mitic de Don Juan, abans Molière: *[[El Burlador de Sevilla y convidado de piedra|El Burlador de Sevilla]]*.

Se situa sa naissença a Madrid, mas se sap res de son enfança. Dintrèt al convent de la Mercé a setze ans e prononcièt sos vòts un an mai tard, en 1601. Aprèp d'estudis à Guadalajara e Salamanca, demorèt en Galícia e Portugal, passèt qualque temps a Sevilha, puèi embarquèt per Sant Domingo ont demorèt dos ans. 

Tirso de Molina foguèt un autor fecond. Ecriguèt 317 comèdias de mors, d'intriga, de caractèrs, moralas e litugicas. L'essencial de son òbra foguèt producha entre 1610 e 1625, periòde pendent que foguèt fòrça popular coma òme de teatre e frequentava assiduament la Cort e los literaris. Aquela popularitat s'acabèt subte quand en 1624, una « Assemblada de Reforma » l'accusèt, el e d'autres autors, de corrompre las mors per de « comèdias profanas ». Foguèt alra condamnat a daissar la Cort e li foguèt interdit d'escrire pel teatre. En 1632 foguèt nomenat cronicaire de l'Òrdre de la Mercé, puèi comandor del convent de Soria. 

Moriguèt en 1648 a Almazán.

## Annèxes
## Vejatz tanben
* Sègle d'aur espanhòl.
### Ligams extèrnes
*  Cronologia
*  Portal per cervantesvirtual
Vall-de-roures

**Vall-de-roures** (nom en catalan, mas lo nom oficial es *Valderrobres* en castelhan) es una comuna de la comunautat autonòma d'Aragon. Se tròba dens la província de Teròl e la comarca deu Matarranya. A 2303 abitants (2011). Fa partida de la Franja de Ponent, la part orientala de la comunitat autonòma d'Aragon nt se parla catalan.
Fórnols (Teròl)

vinheta|Fórnols de Matarranya (Teròl).
vinheta|Fórnols de Matarranya (Teròl).
**Fórnols** es una comuna de la comunautat autonòma d'Aragon. Se tròba dens la província de Teròl e la comarca deu Matarranya. A 102 abitants (2011).
vinheta|Fórnols de Matarranya (Teròl).
Vaufrèja

**Vaufrèja** es un quartier dau noven arrondiment de Marselha.

Es lo darrier quartier a la poncha sud de Marselha, avans que d'entamenar lo collet de Ginèsta per rejonher Cassís.
Mont Redon (Marselha)

**Montredon** o **Mont Redon** es un quartier de l'arrondiment uechen de Marselha.

## Toponimia
lat. *Podium Rotondum* XIn - *Mons Rotondus* - *Las planas de Mont redon*, 27 mai 1278 (acte notariat). —*Lo Grant Montredon*, 30 aout 1431 ( arq. municip.)< occitan : mont + redon
Bòna Vèuna

**Bòna Vèuna** o **Bonavèuna** es un quartier de l'arrondiment uechen de Marselha que costeja Montredon.

## Toponimia
*Bona Vena*, 91 septembre 1310 acte notarié < oc. bona + *Velna*, 1065-1079 (cart. de Saint-Viclor, n° 192). — *Ribera de Velna*, 2 décembre 1065-1073 (ibid., n° 93.) — *Velna*, circ. 1070
Valon deis Aufas

**Lo Valon deis Aufas** es un pòrt pichòt de Marselha e que costeja lo quartier de Malamosca e aqueu d'Endome, en plen mitat dau seten arrondiment de la vila.

Aqueu pintoresc pòrt mediterranèu, deis betas tradicionalas, acrancat a son tròç de còla e embarrat per un viaducte de peiras fa partida de l'imatge toristic de Marselha.

Son nom li ven de la matèria que ne'n fasián de còrdas per lei pescaires d'a passatemps.
Beta

La **beta**, ò **barqueta**, es una barca tradicionala marselhesa, conoissuda en francés sota lo faus-nom de *pointu*.

Aquela barca es facha de fusta e se caracteriza per l'emplec d'una vela latina.

Èra la barca de referéncia per lei pescaires dau golf de Marselha, pasmens, au còntra dau Morre de Pòrc, servissiá puslèu per aquelei que fasián de sortidas cortetas e de pescas pichòtas.

## Veire tanben
* Morre de Pòrc
* Tartana
Sant Antòni (Marselha)

Sant Antòni es un quartier dau quingen arrondiment de Marselha, dins lo canton de Nòstra Dòna Limit.

Quartier fòrça popular dei Quartiers Nòrd, l'avenguda de Sant Antòni esperlonga l'avenguda de la Vista per s'acabar a Seteme.

## Veire tanben
* JSA Sant Antòni
Sant Loís (Marselha)

**Sant Loís** es un quartier dau quingen arrondiment de Marselha.

L'avenguda de Sant Loís atraversa quasi totei lei Quartiers Nòrd, venent puei l'avenguda de la Vista puei aquela de Sant Antòni.

Es au quartier Sant Loís que fuguèt fondada la societat Saint-Louis Sucre.

Se la rafinariá es demorada a Marselha, au quartier Sant Loís, lo sèti sociau es ara a París.

Lo teatre de plen èr municipau de Sant Loís s'anomena lo *Théâtre de la Sucrière*, e es testimòni de l'importància d'aquela industria dins lo quartier.