open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Caroline Fourest

**Caroline Guillemot**, dicha **Caroline Fourest** (« Fourest » es lo nom de sa maire), nascuda lo 19 de setembre de 1975 as Ais, en Provença, es una jornalista, assagista e realizatritz occitana francofòna. Daissèt Provença ambe sa maire e visquèt a París en França dempuèi los 14 ans en seguida del divòrci dels parents. Aquí, i descobriguèt pendent l'adolescéncia son omosexualitat. 

Figura mediatica en França dempuèi las annadas 2000, polemista controvertida, milita pel feminisme, los dreches dels omosexuals e la laïcitat. Lucha contra los integrismes religioses catolics, josieus e musulmans, l'antisemitisme e los extremismes politics.

Es editorialista al jornal francés *Marianne*, redactritz en cap de la revista *ProChoix*, e tanben directritz editoriala dempuèi 2022 de la revista *Franc Tireur*. 

En 2018, realiza son primièr filme de ficcion, *Sœurs d'armes* sus la tematica de la lucha de las combatentas curdas pendent la guèrra civila siriana.
Robbie Williams

**Robert Peter Williams**, dich **Robbie Williams**, nascut en Anglatèrra lo 13 de febrièr de 1974 a Stoke-on-Trent (Reialme Unit), es un cantaire anglés de pop, tanben autor e compositor. Es vengut un cantaire màger de la scèna britanica a partir de 1996 gràcias a un primièr succès (a l'encòp al Reialme Unit e tanben en Espanha), una represa de *Freedom* de George Michael. 

Començèt pasmens sa carrièra en 1991 coma sòci del *boys band* Take That, que quitèt en 1995 per far una carrièra sòlo. Es conegut en particular per son tube *Feel* en 2002, o encara pels tubes *Angels* e *Millenium* en 1998, *Supreme* en 2000, *Somethin' Stupid * en 2001 (en duo ambe l'actritz Nicole Kidman), *Candy* en 2012 etc.

Lo 15 de julhet de 2010, **Robbie Williams** anoncièt son retorn dins Take That.

## Cançons en sòlo mai conegudas (en Occitània)
* *Angels* (1998)
* *Millennium* (1998)
* *She's the One* (1999, represa de World Party)
* *Rock D.J.* (2000)
* *Supreme* (2000)
* *Eternity* (2001)
* *The road to Mandalay* (2001)
* *Somethin' stupid* (2001, ambe Nicole Kidman)
* *Feel* (2002)
* *Come undone* (2003)
* *Radio* (2004)
* *Tripping* (2005)
* *Advertising* Space (2005)
* *Sin Sin Sin* (2006)
* *Rudebox* (2006)
* *Bodies* (2009)
* *Shame* (2010, ambe Gary Barlow)
* *Candy* (2012)

## Vejatz tanben
* Take That

## Referéncias
Take That

**Take That** es un grop de pop anglés de tipe *boys band* coma se ditz, creat a Manchester (Anglatèrra) en 1990, fòrça popular al Reialme Unit. Sos cinq sòcis son Gary Barlow, Mark Owen, Howard Donald, Jason Orange e Robbie Williams.

Robbie Williams quita lo grop en 1995, los quatre sòcis demorant de **Take That** se separan alavetz oficialament l'annada d'après, en 1996. Pasmens, se reforman a quatre (sens Robbie Williams) al mièg de las annadas 2000.

Aital, lo 9 de mai de 2006, **Take That** anóncia enregistrar lor primièr album estúdio dempuèi 10 ans. En 2007, **Take That** fa una novèla virada dins lo mond entièr, qu'es la qu'a vendut lo mai de bilhets dempuèi 1991, e la segonda virada en importància del Reialme Unit après la sòlo de Robbie Williams, vengut el tanben de son costat immensament popular.

En 2006, lo grop sortís l'album *Beautiful World*, lo primièr dempuèi lor separacion en 1996, ambe lo single *Patience*. 

En 2008, **Take That** publica l'album *The Circus*.

Lo 15 de julhet de 2010, Robbie Williams anóncia son retorn dins lo grop.

Lo 15 de novembre de 2010 sòrtís l'album *Progress*, primièr album ambe Robbie Williams dempuèi sa partença del grop en 1995.

## Cançons mai conegudas (en Occitània)
* *Could It Be Magic * (1993, represa de Barry Manilow, sus un aire de Frédéric Chopin)
* *Back for good* (1995)
* *Never forget* (1995)
Bana d'Ordancha

La **bana d'Ordancha** o **tuc de Basi** es un puèi d'origina volcanica situat dins los monts Dòr, en Auvèrnhe, dins lo departament de Puèi de Doma.

Culmina a una altitud de  e susplomba la vila de La Borbola. De bon accedir dempuèi lo còl de Gueri, s'i tròba una supèrba vista panoramica a 360° (taula d'orientacion a la cima) sus los Monts Domats, lo puèi de Sant Circ mas tanben los Monts de Cantal. A la fin de la montada, un escalièr de fusta facilita la progression dels caminaires e dels passejaires.
[thumb|La Bana d'Ordancha veguda dau flanc nòrd dau [Puèi Gròs (Mont Dòr)|Puèi Gròs.]]
thumb|Taula d'orientacion au suc de la Bana d'Ordancha.
[thumb|La Bana d'Ordancha veguda dau [còl de la Crotz Morand.]]

## Geologia
La Bana d'Ordancha es una cima d'origina volcanica qu'aparten a l'ensemble Monts Dòr–Sant Circ eissit d'una erupcion de traquiandesita. Es un volcan de tipe estrombolian aparegut i a mai o mens 2 milions d'ans e, dempuèi sa formacion, patís una intensa erosion causada per l'escolament, lo vent e sustot la gelifraccion. Los tèrmes d'esbudèls sul flanc sud datan de la fin de la glaciacion de Würm.

La Bana d'Ordancha a donat tanben lo nom a una ròcha magmatica volcanica, l*'[[ordanchita]]*, varietat de traquiandesita que fai partida de las tefritas.

## Aviacion
La cresta que va del puèi Lop a la bana d'Ordancha (sus un ais nòrd-èst al sud-oèst) constituïssiá un aerodròm istoric del vòl de vela.

Sas coordenadas son 45° 37′ 00″ N, 2° 47′ 00″ E a mi-pista e son altitud 1 460 m.

## Nòtas e referéncias

## Articles connèxes

* Lista des volcans d'Occitània
Puèi Lop

### Articles connexes

Lo **Puèi Lop** (nom occitan desconegut) es un som dels monts Dòr dins le Massís central, en Auvèrnhe.

## Toponimia

## Geografia

### Situacion
Lo puèi se situa dins la comuna de Parpesat, au nord-èst de la Bana d'Ordancha.

### Geologia
Lo Puèi Gròs presenta de basalt ofitic.

## Protection environamentala
Lo puèi es repertoriat dins la ZNIEFF de tipe 2 « Monts Dòr », com tanben dins la ZNIEFF de tipe 1 « Bana d'Ordancha - Puèi Gròs ».

## Luòcs d'interès

### Bòrna
Sus son versant sud-occidental, la bòrna dels Quatre Senhors marca la convergéncia de quatre comunas (Mont Dòr, La Cuelha, Parpesat e Murat e Le Caire), dont los noms son inscrits sus caduna de las quatre fàcias. Es estada erigida en 2005 per remplaçar una bòrna anciana, senhalan lo point de rencontre de las quatre senhoriás.

### Refugi
Un refugi de fòrma circulara se tròba a la cima.

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

### Articles connexes

* Monts Dòr
Puèi Gròs

Lo **Puèi Gròs** es un som dels monts Dòr, en Auvèrnhe, dins lo Massís central.

## Toponimia

## Geografia

### Situacion
Le Puèi Gròs est situat dins la comuna del Mont Dòr, al sud-èst de la Bana d'Ordancha.

### Geologia
Se tracta d'un ancian dòma de lava que lo sos-sòl es constituit de traquita.

## Activitats

### Proteccion environamentala
Lo puèi es inclús dins lo sit Natura 2000 « Monts Dòr » e repertoriat dins la ZNIEFF de tipe 2 « Monts Dòr », com tanben dins la ZNIEFF de tipe 1 « Bana d'Ordancha - Puèi Gròs ».

### Escorregudas
La montanha es traversada per lo sentièr de granda escorreguda 30.

## Dins la cultura
Lo pintor Alphonse Osbert realizèt en 1902 un quadre intitulat *En vue du Puy-Gros, Mont-Dore*, conservat al musèu d'Orsay.

## Nòtas e referéncia

## Vejatz tanben

### Articles connexes

* Monts Dòr
Còl de la Crotz-Morand

Lo **còl de la Crotz-Morand** o **còl de la Crotz-Morand**, o *còl de Dyane* (nom occitan?), es un còl du Massís central, situat a proximitat de Clarmont-Ferrand.

## Geografia
Lo còl de la Crotz-Morand es un pòrt del Massís central, situat dins lo departament del Puèi de Doma, dins la comuna de Chambon. S'auça a 1 403 mètres d'altitud, entre lo puèi de la Crotz-Morand (1 520 m) a l'èst-nòrd-èst e lo puèi de la Tacha (1 632 m) al sud-oèst. La rota departamentala 996 i passa e religa la val de Dordonha (comuna del Mont Dòr) al sud-oèst a la de la Cosa Chambon (comuna de Chambon) al sud-èst. Puèi de Doma.

## Istòria
En 1963, un telesèti foguèt erigit al còl per permetre als passejaires d'accedir a la cima del puèi de la Tacha (1 632 m). D'autras remontadas mecanicas existissián long de la rota del còl, sustot dins lo val Blanc, e al caireforc de Barbier, en venent de Mont Dòr. Aquelas installacions son estadas desmontadas dins las annadas 1990 mas qualques bastiments demòran encara dont la gara de partença del Barbièr e un cabanon sul parcatge del còl de la Crotz-Morand.

## Nòtas e referéncias
Loretta (cantaira)

**Loretta** ("Laureta"), ancianament coneguda dab lo nom de scèna de **Laure Milan** ("Laura Milan"), qu'ei ua cantautora gascoa (de lenga francesa) de R&B e de soul vaduda lo 16 de noveme de 1980 a Aush.

Abans de's lançar dens ua carrièra sòlo, que comença per escríver e compausar cançons entà artistas com Amel Bent, Sheryfa Luna, Gage, Myriam Abel, Joanna Lagrave, entà la comedia musicau *[[Cléopâtre (comedia musicala)|Cléopâtre]]* ("Cleopatra").

## Nòtas e referéncias

## Véser tanben
### Ligams extèrnes
* 
*Interview de Laure Milan sur Soulrnb.com
Vènus de Laussel

La **Vènus de Laussel** es una figura feminina del genre dich «Vènus paleolitica», una representacion de femna nuda que ten una bana per beure. Aquesta representacion es un bas relèu escalprat
dins lo calcari e pintat amb d'òcra roja. Foguèt  trobada en 1911 dins l'abric de Laussèl  sus la comuna de Marcais en Dordonha. Es datada del Gravetian, (entre 26000 e 24000 ans i a). Es ara conservada al Musèu d'Aquitània a Bordèu.
Simon Harris

**Simon Harris** (*Síomón Ó hEarchaí* en irlandés; n. 1986) es un òme politic e es lo primièr ministre actual d'Irlanda.
Peter Pellegrini

**Peter Pellegrini** (Banská Bystrica, 6 d'octobre de 1975) es un politician eslovac del partit Hlas–SD d'orientacion pròrussa. Es president d'Eslovaquia dempuèi lo 15 de junh de 2024

## Referéncias
Banská Bystrica

**Banská Bystrica** es una vila del centre d'Eslovaquia a la broa de Hron, dins una longa e ampla valada. Amb una populacion de 81.281 abitants, Banská Bystrica es a l'ora d'ara la sièisena vila mai granda d'Eslovaquia e es la capitala de la Region de Banská Bystrica.

Enclavament fondat per pòbles eslaus al s. IX, Banská Bystrica obtenguèt los privilègis municipales del Reialme d'Ongria en 1255. L'aspècte actual de la vila, de tradicion minaira, data de la fin de l'edat mejana, quand la prosperitat permetèt de bastir glèisas, ostalses bèls e fortificacions.
Tipe 89 I-Go

[thumb|right|[Fotografia d'un tipe 89 I-Go restaurat.]]

Lo **Tipe 89 I-Go** es un carri leugier d'infantariá japonés utilizat durant leis ans 1930-1940. Desvolopat a partir de 1928, èra equipat d'un canon cort de 57 mm e de doas mitralhièras de 6,5 mm. Son blindatge aviá una espessor de 6 a 17 mm. Aquela proteccion èra sufisenta cóntra l'armada chinesa, mai limitada còntra la màger part dei projectils anticarri dau periòde. La velocitat èra tanben un pauc febla. 404 exemplaris foguèron produchs.

Lo tipe 89 I-Go intrèt en servici en 1932. Foguèt ben acuelhit en despiech de problemas de fisabilitat que foguèron pauc a cha pauc reglats. Participèt ai combats en China onte prenguèt aisament l'avantatge còntra lei blindats chinés qu'èran pus ancians e mens ben armats. Foguèt tanben eficaç per destrurre lei posicions fortificadas gràcias a la poissança de son canon. Pasmens, aguèt mai de dificultats durant lei combats frontaliers de 1939 còntra lei Sovietics. Puei, lei Tipe 89 foguèron utilizats durant leis operacions en Asia dau Sud-Èst, mai foguèron largament dominats per lei M4 Sherman estatsunidencs. Lei Japonés lei retirèron deis unitats de premiera linha en 1942. Lei veïculs subrevivents foguèron donats a d'unitats encargadas de luchar cóntra de guerilhas ò transformats en defensa estatica.

## Liames intèrnes

* Carri d'infantariá.
* Carri leugier.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Christine & the Queens

**Christine and the Queens**, **Chris** e **Redca**r son los noms de scèna de **Héloïse Adélaïde Letissier**, un cantaire francés, tanben autor e compositor, nascut lo 1èr de junh de 1988 a Nantas (França). Canta en francés e en anglés.

A de succès tre 2014 tre ambe son primièr album *Chaleur Humaine*, vendut a mai d'un milion d'exemplars e aital certificat *disc de diamant* en França, portat pel tube *Saint Claude*, una represa de *Paradis perdus* de Christophe, o encara *Christine* (*Tilted* en version anglesa).

Jol nom de **Chris**, son segond album es publicat en 2018 e es certificat *disc de platin* : es es una capitada critica a l'internacional, en particular dins los païses anglosaxons. Elegit « Album de l'annada 2018 » per The Guardian, es repertoriat demest « los mai grands albums de la decennia » segon AllMusic. Son primièr simple, *Damn, dis-moi* (*Girlfriend* en version anglesa), es elegit per la revista americana Time « Melhora Cançon de l'Annada 2018 ». Aqueste album conten tanben lo tube *La marcheuse*, o encara los tròçes *Doesn't matter (voleur de soleil)* e *5 dollars (5 dols)*. 

En 2019, **Christine and the Queens** enregistra *Gone*, una cançon en duò ambe la cantaira britanica Charli XCX, e en 2020, *3Sex*, una version novèla de *3e sexe* de e ambe lo grop francés Indochine, un tròç qu'obten un gròs succès en França.

Identificada femenina a sa naissença, en agost de 2022 **Redcar** anóncia pasmens que se genre al masculin dempuèi un an e qu'a començat d'o far mai recentament dins sa familha e dins son intimitat.

## Discografia
* 2014 : *Chaleur humaine* 
* 2018 : *Chris*
* 2022 : *Redcar : les adorables étoiles (prologue)*
* 2023 : *Paranoïa, Angels, True Love*

## Referéncias
Semovente da 90/53

[thumb|[Fotografia d'un Semovente da 90/53.]]

Lo **Semovente da 90/53** es un canon d'assaut italian de 90 mm utilizat durant la Segonda Guèrra Mondiala. Produch a solament 30 exemplaris, deviá provesir una poissança de fuòc suplementària ai tropas italianas engatjadas còntra lei KV-1 e lei T-34 sovietics. Per aquò, foguèt concebut a l'entorn d'un canon antiaerian poderós e precís. Foguèt installat sus un quadre de carri Fiat M14/41. Aquela chausida èra un fònt de problemas car empachava de dotar lo 90/53 d'un blindatge eficaç, d'un motor li permetent de se desplaçar rapidament e d'una resèrva vertadiera d'obús. Aquelei limits empachèron pas son intrada en servici car lo 90/53 deviá combatre seis adversaris a distància, mai limitèt fòrça sa produccion.

24 exemplaris recebuts per l'armada italiana formèron un regiment desplegat en Sicília còntra leis Aliats. I foguèron mai que mai utilizats coma caçaires de carris e destruchs ò capturats durant lei combats. Leis Alemands sasiguèron lei 6 exemplaris gardats en resèrva e leis utilizèron per seis operacions dins la peninsula.

## Liames intèrnes

* Canon d'assaut.
* Carri Fiat M14/41.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
George Skene

**Sir George Skene** **of Fintray** (1619–1708) foguèt un marchand escocés del comerci baltic e prebòst (*provost*) de la vila d'Aberdeen de 1676 a 1685. Foguèt nomenat cavalhièr en 1681 e foguèt commissari d'Aberdeen al Parlament d'Escòcia de 1681 a 1682 e de 1685 a 1686. Se moriguèt en decembre de 1708  e foguèt rebondut dins la concession familiala de la glèisa de Sant Nicolau *(Kirk of St Nicholas*). Sa tomba se trapa prèp del mur oèst.

Uèi son ostal es un musèu bibliografic.

## Referéncias
Guilhèm de Sant Gregòri

**Guilhèm de Sant Gregòri** (fl. ca. 1200) foguèt un trobador occitan a la fin dau sègle XII e la debuta dau sègle XIII, actiu probablament ai comtats de Provença e de Valentinés-Diés.

## Biografia
Sabèm pas gaire d'eu ambe certitud. Foguèt probablament un contemporari e compatriòta d'Albertet e de Blacàs, perque Guilhèm seriá estat en relacion amb aquestei.

I a mantei luòcs en Occitània cridats "Sant Gregòri". Josèp Anglada supausa que Guilhèm es "probablament" originari de Sant Gregòri, masatge de Valençòla.

## Òbra

Una pèça lirica li es atribuïda segurament:

**Senher Blacatz, de domna pro* \ *Seigner Blacatz, de dompna pro*, un partiment amb Blacàs fach entre 1215 e 1230.

Tres autras pèças liricas li son sovent atribuïdas:

**Ben grans avolesa intra*, una sestina-sirventés sobre la guèrra, qu'imita la sestina *Lo ferm voler qu’el cor m’intra* d'Arnaud Danièl. Es tanben atribuïda a Bertran de Bòrn;

**Nueyt e iorn ai dos mals senhors* \ *Nog e jorn ai dos mals senhors*, una cançon tanben atribuïda a Ponç de la Garda;

**Dregz e razos es qu'eu chant e·m demori* \ *Razo e dreyt ay si·m chant e·m demori*, una cançon, tanben atribuïda a Arnaut Danièl e Guilhèm de Mur;

L'atribucion dau poèma *Be.m platz lo gais temps de pascor* a el es sustot regetada; es fach probablament per Bertran de Bòrn.

Totei aquelei poèmas coneguts son en forma estrofica.

## Nòtas e referéncias

## Veire tanben
*Lista de trobadors e trobairises
Cosa Chambon

**Cosa Chambon**, o **Cosa de Chaudaforn (?)**, es una ribièra occitana del centre d'Occitània. Es un afluent de riba esquèrra d'Alèir e un sosafluent de Léger.

## Geografia
Cosa Chambon, o mai exactament Cosa de Chaudaforn, pren sorgent vèrs  d'altitud dins lo departament du Puèi de Doma, dins los monts Dòr, per las pendas dau puèi de Cacadonha, dins la resèrva naturala nacionala de la vau de Chaudaforn. Asaga lo vialatge de Chambon e s'escampa dins lo lac Chambon a  d'altitud. 

Amb lo nom de Cosa Chambon, asaga puèi Muròu, passa au sud de Sent Nectaire, casuda d'una nautor de set mètres a la cascada de Saillant puèi banha Veirièras e Montagut le Blanc. Travèrsa puèi Champelhs, asaga Neschèirs e s'escampa dins Alèir a  d'altitud, en riba senèstra, a Cosde.

Sa longor es de  e son bacin versant s'esten sus 

### Afluents
Entre los vint afluents de la Csa Chambon repertoriats pel Sandre, los principals son, d'amont vers l'aval :

* la Biche(nom occitan?) ;
* la Cosa de Suranhs (nom occitan?) (fr. Couze de Surains) o riu du Bòsc de Bena ;
* le Corbanges  (nom occitan?) (fr. le Courbanges) o la Plancheta, o riu de Champgordés (fr. Champourdeix), long de  ;
* le Fredet, conegut localament sota lo nom de Corançon, long de  ;
* le Quinsat (Quinçac? nom occitan?) o riu de Lambre (o Lambra?), o riu del Vernet, long de  ;
* le Bornat, o riu de Rogda (nom occitan, fr. la Rodde), o riu seau de Fastairons (?)  (fr. Fasteyroux)  ;
* la Fangièra, o riu del Parc (nom occitan?).

### Comunas traversadas
[vinheta|Vista de la val de Cosa Chambon a l'altura de [Montagut le Blanc|Montagut-le Blanc.]]
La Cosa de Chaudafor puèi la Cosa Chambon asaigan dètz comunas, totas situadas dins lo departament del Puèi de Doma, d'amont vers l'aval :

* Chambon (sorsa)
* Muròu
* Sent Nectaire
* Veirèiras
* Grandairòlas
* Creste
* Montagut-le Blanc
* Champelhs
* Neschèirs
* Cosde (confluéncia)

## Divers

* *Cosa* est un mot occitan auvernhat que vòl dire torrent.

### Articles connexes

* Lista dels flumes de l'Estat francés
* Lista de las ribièras de l'Estat francés

## Nòtas e referéncias
Guilhèm de Peire

**Guilhèm de Peire** (sègle XII - 1223) foguèt un eclesiastic gavaudanés. Foguèt d'efièch evesque de Mende entre 1187 e 1223. Apareis dins lo vocable de la diocèsi de Mende jol nom de Guilhèm II de Peire essent lo 2da evesque de Mende de portar prenom de Guilhèm. Pasmens, de descobèrtas ulterioras lo plaça coma 4na del nom, aquí perqué apareis generalament amb lo nom de **Guilhèm IV de Peire**.

## Biografia
Guilhèm de Peire es lo filh d'Astòrg IV, baron de Peire en Gavaudan. Es l'arrièr-pichon-nebot d'Aldabèrt II de Peire que foguèt evesque de Mende entre 1099 e 1123. L'oncle d'Aldabèrt II, Aldabèrt Ièr, foguèt el evesque de Mende entre 1054 e 1095. Seriá egalament cosin del rei Jacme Ièr d'Aragon, que se diguèt "*consanguineus*" amb Guilhèm.

En 1187, succedís a Aldabèrt III del Tornèl al chap de l'eveschat mendés. Aldabèrt III del Tornèl èra estat lo primièr a se reconéisser coma vassal del rei de França, e aviá obtengut una bulla d'aur assegurant los dreches regalians als evesques de Mende.

La politica menada per Aldabèrt III del Tornèl puèi Guilhèm de Peire exaspèra las Mendés que l'expulsan de la vila. La pòt pas reïntegrar qu'en 1194. Es a el que s'acòrde l'iniciativa de la construccion del chastèl de Chanac en aquela annada 1194. Aquel chastèl fasiá probable de chap al dels reis d'Aragon, tengut pel baile Nicolau.

Aquela meteissa annada 1194, es charjat pel papa Onòri III d'arbitrar un conflicte entre l'evesque del Puèi e los abitants de Velai. En 1207 fonda l'abadiá de Mercoire, una abadiá respondent a la règla de l'òrdre de Cistèl, que met jos dependéncia de l'abadiá de Masan en Vivarés.

En julhet de 1209, profechant de la Crosada dels Albigeses, chaça lo governador de Maruèjols, Bernard de la Sala, e pren possession del chastèl de Grèsas, s'assegurant atal la possession del vescomtat eponim, egalament nommat vescomtat de Gavaudan. Garda atal lo vescomtat al nom de son conhat Pèire II d'Aragon.

A la mòrt de Pèire II, Guilhèm de Peire confisca las possessions aragonesas en Gavaudan al nom de la glèisa. Lo papa Onòri III li demanda, lo 2 de junh de 1217, de los restituïr al rei jove Jacme Ièr. Torna donc lèu lo chastèl de Grèsas a Geraud de Peire, metre del rei e Maruèjols a Arnaud de Ròcafuèlh. Pasmens se refusa en revenge de liurar lo vescomtat a Guilhèm de Sant Vincenç, estimant èsser pas estat remborsat de sas despensas de garda.

Entre 1218 e 1221, Guilhèm de Peire auriá participat a la Cinquena Crosada, mentre qu'èra totjorn en conflicte amb Aragon. Resigna son eveschat al mes de març de 1223 al près del cardinal Conrad, legat del papa, e se morísdins lo corrent de l'annada.

## Nòtas e referéncias
Gershon Kingsley

**Götz Gustav Ksinski**, dich **Gershon Kingsley**, nascut lo 28 d'octobre de 1922 a Bochum en Alemanha e mòrt lo 10 de decembre de 2019 a Nòva York als Estats Units, es un musician e compositor de musicas electroacousticas, pop e jazz. Mai tardivament, s'es tanben virat cap a la musica new age.

Director d'orquestra a Broadway, après aver descobèrt lo Moog ven un pionièr de la musica experimentala e mai precisament de la musica electronica, vist qu'es lo compositor en 1969 del títol culte *Popcorn*, un tèma qu'es estat lo primièr tube electro a un nivèl internacional, représ per de nombroses interprèts. Aital, existís mai de cinq cents versions de *Popcorn*, coma per exemple la de Hot Butter en 1972 (benlèu la mai coneguda), o encara la de Jean-Michel Jarre en 1973.
Canton de Crapòna

Lo **canton de Crapòna** z-es una anciana division administrativa de Velai e d'Auvèrnhe, situada dins l'arrondiment delh Puèi de Velai, lo departament de Naut Léger e la region d'Auvèrnhe, a l'ora d'ara d'Auvèrnhe-Ròse-Aups. Crapòna z-es dempuèi 2015 burèu centralizator delh canton canton de la Plana del Naut Velai granitic e las uèit comunas son dins lo canton. La lenga autoctòna es l'occitan auvernhàs.

## Composicion

## Istòria
Lo canton de Crapòna saguèt creat a la revolucion e mantengut en 1801. 
Lo canton saguèt suprimit a l'ocasion de la novèla reparticion delhs cantons de 2014, aplicada en 2015, pelh decret delh 17 de febrièr de 2014, que creèt lo canton de la Plana del Naut Velai granitic . 

## Nòtas e referéncias
Centory

**Centory** foguèt un grop de tècno dance anglofòn originari d'Alemanha (eurodance) actiu entre 1994 e 1996, fondat pels productors Alex Trima (Alexander Strasser) e Sven "Delgado" Jordan (Sven Kirschner), ambe l'ancian rapaire de Snap!, Turbo B (Durron Maurice Butler), e mantunas cantairas segon los simples, Lori Glori, Anita Davis, Janet Henry o encara Christiane Eiben.

Lor primièr single, *Point of No Return*, publicat en 1994, es tanben lor títol mai conegut en Occitània ; foguèt un tube incontornable de la fin de l'annada 1994.

## Discografia
* 1994 : *Alpha Centory*

## Cançons mai conegudas
* *Point of No Return* (1994)
* *Take It to the Limit* (1995, ambe Lori Glori) 
* *Eye in the Sky* (1995)
Hot Butter

**Hot Butter** èra un grop musical american de pop e de musica electronica instrumentala. Es estat format pel jogaire de clavièr Stan Free de caps 1971. **Hot Butter** es inactiu dempuèi 1978. Es sustot conegut per aver fach del tèma *Popcorn* lo primièr tube internacional de musica electronica en 1972, un tròç compausat a l'origina en 1969 per Gershon Kingsley.
Comtat de Carcin

Lo **comtat de Carcin** foguèt una jurisdiccion feudala de Occitània qu'abraçava la region de Carcin, centrada dins la vila de Caors.

Lo comtat de Carcin foguèt inclús dins lo Reialme d'Aquitània en 781. Los primièrs comtes de Carcin foguèron nomenats per Carlesmanhe o per Loís lo Piós. En 844 apareis un comte nomenat Raül. Carles lo Calvet concediguèt lo comtat en 849 a Ramon, comte de Tolosa. Ramon lo daissèt en 864 a son filh Ermengol que lo daissèt a son filh Ramon II, e aquel a son filh Ramon III. Al lo  lo vescomtes de Carcin, Rodolf (vèrs 900), e los successors fins a Robèrt (son rèirepichòt-filh) dominèron una part del comtat e prenguèron lo títol de comtes de Carcin, mas fin finala los territòris tornèron als descendents de Ramon III de l'ostal de Tolosa e los vescomtes perdèron lo Carcin après 964. En aquel temps se sap pas se la possession èra partejada entre los ostals de Tolosa e Roergue o demorèt en mans de la segonda, mas Guilhèm III Talhafèr dins lo  s'intitulava comte de Carcin. En tot cas los dreches de las doas brancas foguèron amassats lo 1064 per Guilhèm V de Tolosa qu'en 1088 cediguèt la senhoriá de la vila a l'avesque de Caors.

Lo comtat foguèt ocupat per Enric II d'Anglatèrra Plantagenèst en 1159, foguèt retornar a Tolosa en 1173 jos vassalhatge anglés. Entre 1188 e 1190 Ricard Còr de Leon l'ocupèt mas en 1190, per un acòrdi, o cediguèt en fèu al comte de Tolosa, Ramon VI. En una seria de combats entre 1211 e 1214, demorèt ocupat per Simon de Montfòrt, mas reconeguèt los dreches senhoriales de l'avesque. En 1220, Montalban se revoltèt e Moissac e d'autras seguiguèron fins a 1224, e Amalric de Montfòrt, expulsat del país, cediguèt sos dreches a la corona de França (1226). Foguèt retornat en 1229, mejançant lo tractat de Meus-París, dins l'ostal de Tolosa. En 1258 se signèt un tractat a París qu'establissiá que lo comtat seriá retornat a Anglatèrra se Joana de Tolosa e Aragon morissiá sens descendents, coma foguèt aital en 1271. Mas alavetz lo rei Felip III de França lo jonguèt a la corona. En 1360 foguèt cedit a Anglatèrra pel Tractat de Brétigny e los angleses dintrèron formalament a Caors lo 8 de genièr de 1362. En febrièr e març de 1369, la vila e los senhors se revoltèron e se sometèron a Carles V de França, en expulsant los angleses que poguèren pas la tornar ocupar, e la region foguèt pendent temps teatre de batalhas entre angleses e franceses fins que Carles VII de França lo consolidèt coma domeni reial après la fin de la Guèrra dels Cent Ans en 1453.

Per la lista dels comtes, veire Lista dels comtes de Carcin.

## Referéncias
* 
* Gran Enciclopèdia Catalana
* Comtes de Quercy/Carcí
Rainulf

**Rainulf**, **Rainol** o **Rainòl** (veire las variantas en gras dins l'article) es un prenom masculin occitan mai popular a l'Edat Mejana, derivat del nom germanic occidental *Raginulf, Raginolf*. Aquel nom personal germanic occidental es compausat de dos elements : lo primièr, RAGN > ragin, significa « conselh », « decision » ; lo segond element, (w)ulf / (w)olf, significa « lop » ; o plan lo nom noroèc *Reginúlfr* es basat sus las formas variantas del noroèc reginn e úlfr.

Segon la lista dels prenoms occitans de l'Academia Occitana, es evident que: *ragin* ven *rain* o *raim*; *-ulf / wulf* ven *-ol* o consèrva rarament *-ulf[e]*. Los noms occitans possibles son donc ***Rainol, Rainulf[e]***.

Malgrat l'Academia, i a d'evolucions de *-ulf* en *-òlf*, *-òlfe*, *-òuf* e *-òufe*. Una bona example es *Rodol / Rodols* (fr *Rodolphe*), derivat del germanic *Hrod-Wulf*, que ven tanben *Rodòlf* [o *Rodòlfe*, segon una recèrca per *Adolphe*] en gascon e lengadocian, o *Rodòuf* o *Rodòufe* en provençau. I a donc tanben: ***Rainòlf[e], Rainòuf[e]***.

Finalament i a l'atestacion de **Rainòu** (grafiat *Reinòu* dins Lo Tresaur dau Felibritge) o **Rainòl**.

Malgrat lors etimologias diferentas, los prenoms Rainulf e Ramnulf son de còps estats utilizats de faiçon intercambiabla.

## Aparentats
* Rainulf
* Rainulf, Rainulph
* Rainulf, Renoul
* Rainulfo

## Nòtas e referéncias
Stéphane Ravier

**Stéphane Ravier**, nascut lo 4 d'agost de 1969 a Gap (Provença), es un foncionari e òme politic occitan (d'origina italiana per sa maire) de l'ultradrecha francesa.

Sòci del Front nacional de 1991 a 2022, es conselhièr regional de Provença-Alps-Còsta d'Azur de 2010 a 2016, conselhièr municipal d'oposicion a Marselha dempuèi 2014, cònsol màger del 7en sector de Marselha de 2014 a 2017, e senator de las Bocas de Ròse dempuèi 2014.

En 2022, après mai de trenta ans d'adesion al Front Nacional, e mentre qu'encontra de dissensions ambe la direccion nacionala d'aqueste partit, se sarra puslèu de la candidatura d'Éric Zemmour per l'eleccion presidenciala en França.
Ford 3-Ton M1918

[thumb|right|[Fotografia d'un Ford 3-Ton M1918 dotat d'un canon.]]

Lo **Ford 3-Ton M1918** es un carri leugier concebut per Ford a la fin de la Premiera Guèrra Mondiala per l'armada estatsunidenca. Destinat a s'adaptar ai règlas de produccion taylorista de Ford, èra armat d'una mitralhièra Browning 1917 ò d'un canon de 37 mm. Pasmens, leis assais mostrèron un blindat pauc adaptat ai realitats dau prat batalhier e la produccion foguèt limitada a 15 exemplaris. Lo Ford 3-Ton M1918 veguèt jamai lo combat, mai quauqueis exemplaris foguèron transformats en tractors d'artilhariá per de canons de 75 mm.

## Liames intèrnes

* Carri leugier.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** George Forty e Jack Livesey, *The Complete Guide to Tanks & Armoured Fighting Vehicles*, Leicestershire, Arness publishing, 2012, p. 81.
* **[[francés|(fr)]]** François Vauvillier, « 1916-18 des Chenilles pour le 75 », *Guerre, Blindes & Matériel*, n° 89, 2009, p. 74.

## Nòtas e referéncias
Achilles (caçaire de carris)

[thumb|right|[Fotografia d'un Achilles en 1950.]]

L’**Achilles** es una version britanica dau caçaire de carris M10 Wolverine utilizada durant la Segonda Guèrra Mondiala. Son desvolopament èra la consequéncia dei limits dau canon originau d'aqueu veïcul còntra lei blindats alemands pus pesucs. Lei Britanics decidèron donc d'installar son canon de 17 liuras per aumentar sa poissança de fuòc. Aperaquí  exemplaris de M10 foguèron convertits en Achilles. Lei resultats sus lo prat batalhier foguèron positius car permetèt ais Aliats de dispausar d'un caçaire de carris capable de destrurre de destrurre lei Panthers e lei Tigers.

La conversion necessitèt d'adaptar la torèla car lo canon de 17 liuras èra pus lòng e pus pesuc que lo 76,2 mm estatsunidenc. Aquò aguèt doas consequéncias negativas amb una torèla dubèrta e lenta a la manòbra. Aquelei transformacions èran complèxas e lo remplaçament deis Achilles destruchs foguèt ansin malaisat durant tota la guèrra.

## Liames intèrnes

* Caçaire de carris.
* Sherman Firefly, version britanica armada dau canon de 17 liuras.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** John Buckley, *British Armour in the Normandy Campaign 1944*, Routlegde, 2004.
* **[[anglés|(en)]]** Chris Henry, *British Anti-tank Artillery 1939-45*, Osprey Publishing, 2004.

## Nòtas e referéncias
M24 Chaffee

[thumb|right|Exemplari subrevivent dins un [musèu.]]

Lo **M24 Chaffee** es un carri leugier estatsunidenc concebut a partir de 1943 per corregir de problemas rescontrats sus lo M3 Stuart. Lo desvolopament foguèt rapid e la produccion comencèt en abriu de 1944. Èra un blindat relativament leugier (18,4 kg) armat dau canon de 75 mm equipant lo M4 Sherman. Pasmens, per gardar una massa totala inferiora a 20 t e lei caracteristicas generalas d'un carri leugier, lo blindatge èra feble (9,5 a 38 mm). Lo M24 intrèt en servici dins l'armada estatsunidenca en novembre de 1944 e remplacèt pauc a cha pauc lei M3. Son ròtle principau èra la proteccion dei flancs dei tropas blindadas e la reconoissença. La produccion s'acabèt en aost de 1945 e totalizèt  exemplaris. Fòrça versions e variantas existisson car lo quadre d'aqueu carri foguèt utilizat per installar d'obusiers (105 mm per lo M37, 155 mm per lo M41, etc.), de mitralhièras (sièis sus lo T77), de sistèmas destinats au despanatge, etc.

Lo M24 participèt a la Segonda Guèrra Mondiala, a la Guèrra de Corèa e a plusors conflictes de la segonda mitat dau sègle XX. D'un biais generau, mostrèt de qualitats interessantas coma carri leugier car dispausava d'una poissança de fuòc e d'una bòna proteccion per un veïcul assignat a la reconoissença. Pasmens, foguèt tanben de còps utilizat per combatre de carris pus pesucs, coma lei T-34 nòrd-coreans, amb de resultats globalament negatius. Uruguai foguèt lo darrier utilizaire dau M24 Chaffee amb lo mantenement en servici de 17 exemplaris fins a 2018.

## Liames intèrnes

* M3 Stuart.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** R. P. Stuart Hunnicutt, *A History of the American Light Tank*, Novato, Presidio Press, 1992.

## Nòtas e referéncias
Revòuta de Cronstadt

[thumb|right|[Fotografia d'un assaut bolchevic durant la revòuta.]]

La **Revòuta de Cronstadt** es una insureccion antibolchevica que se debanèt dau 28 de febrier au 18 de març de 1921 durant lo periòde finau de la Guèrra Civila Russa. Marquèt l'apogèu de la crisi economica e politica que viviá lo país a la fin d'aqueu conflicte. D'efiech, per trobar lei ressorsas necessàrias a son esfòrç de guèrra, lo govèrn bolchevic aviá adoptat de mesuras de requisicion violenta (« comunisme de guèrra ») e la màger part dei vilas importantas avián de problemas grèus d'avitalhament. Lei relacions entre l'elèit dau Partit e d'elements revolucionaris de basa se desgradèron donc en causa d'aquelei tensions. Lei marins de la basa navala de Cronstadt, situada sus una illa a l'oèst de Petrograd, èra ansin de sostèns de la revolucion, mai se revoutèron per protestar còntra la confiscacion creissenta dau poder per lo Partit. Reclamèron un retorn ai « fònts » dau movement revolucionari, es a dire un retorn a la democracia dei soviets e la libertat de produccion per leis artesans e lei païsans.

La reaccion dau govèrn centrau foguèt violenta après una brèva temptativa de negociacions. D'efiech, durant l'ivèrn, l'accès a l'illa èra aisat en causa de la gelada de la mar Baltica. Pasmens, aquel accès dispareissiá a la prima. Quauquei mes après la desfacha dei darrierei tropas antibolchevicas dins la mitat occidentala de Russia, certanei bolchevics crenhavan una intervencion estrangiera novèla a partir d'aquela basa. De son caire, leis insurgents avián de resèrvas importantas de municions e d'obús, mai foguèron pas capables d'organizar una defensa eficaça. Pasmens, lei quilomètres de glaç de passar èran ja un obstacle important e plusors assauts dei fòrças bolchevicas foguèron rebutats. Lei combats durèron ansin dau 7 au 17 de març. Lei tropas rojas foguèron finalament capablas de tornar prendre lo contraròtle de la basa entre lo 17 e lo 18 de març. Perdiguèron entre 527 e  tuats durant aquelei combats còntra aperaquí un milier per lei defensors.  insurgents foguèron capturats ( condamnats a la pena de mòrt). Lo rèsta capitèt de s'enfugir vèrs lei regions e país vesins.

## Liames intèrnes

* Comunisme de guèrra.
* Guèrra Civila Russa.
* URSS.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Jean-Jacques Marie, *Cronstadt*, Fayard, 2005.

## Nòtas e referéncias
SU-76

thumb|right|Exemplari subrevivent de SU-76.

Lo **SU-76** es un canon automotor sovietic desvolopat durant la Segonda Guèrra Mondiala que foguèt utilizat per mai d'una armada fins ais ans 1990. Sa concepcion èra basada sus una version alongada dau quadre dau carri T-70. L'objectiu èra de produrre un veïcul rustic e simple dotat d'un canon anticarri capable de tirar una gama larga de municions diferentas. Aquò permetèt de produrre  exemplaris e lo SU-76 foguèt ansin lo segond blindat sovietic pus produch durant la guèrra après lo T-34.

Sus lo prat batalhier, lo canon dau SU-76 mostrèt rapidament son eficacitat gràcias a sa polivaléncia e a sei performàncias. D'efiech, èra capable d'assegurar de missions de canon d'assaut, de caçaire de carris e de batariás d'artilhariá mobila. De mai, dins lo domeni de la lucha anticarri, lo desvolopament de municions pus poderosas li permetèt d'obtenir de resultats còntra lei carris alemands pus pesucs. Sa massa reducha (10,2 t) li permetiá tanben de circular dins de zònas relativament palunosas amb un sostèn minimau de part de l'engèni militar. Per exemple, en 1944, lei SU-76 aguèron un ròtle primordiau dins la progression de l'Armada Roja en Bielorussia. En revènge, lei blindatges lateraus e arrier èran febles e la suspension tròp limitada. Après 1945, lo SU-76 foguèt utilizat per lei Nòrd Coreans durant la guèrra de 1950-1953. Puei, demorèt en servici dins de país dau blòt comunista ò de país africans. Lei SU-76 vietnamians conoguèron ansin egalament lo combat.

## Liames intèrnes

* Caçaire de carris.
* Canon d'assaut.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** Steven J. Zaloga e James Grandsen, *Soviet Tanks and Combat Vehicles of World War Two*, Londres, Arms and Armour Press, 1984.

## Nòtas e referéncias
Paul van Dyk

**Paul van Dyk**, de son nom vertadièr **Matthias Paul**, nascut lo 16 de decembre de 1971 a Eisenhüttenstadt (Alemanha), es un discjòquei e compositor de musica electronica alemand, aparentat a l'estili trance. 

Es reconegut a un nivèl internacional sustot a partir de las annadas 2000 en seguida de la capitada de son album *Out There and Back*, es quitament estat elegit discjòquei numèro un mondial pendent dos ans, en 2005 e en 2006 segon lo *DJ Mag* ; es tanben estat nommat dins la categoria « melhor album dance / electronic » per son album *Reflections* pendent los Grammy Awards 2004.

D'un autre biais, son tèma *For An Angel*, enregistrat en version originala en 1994, es considerat coma un estandard de la trance.

## Discografia
* 1994 : *45 RPM*
* 1996 : *Seven Ways*
* 2000 : *Out There and Back*
* 2003 : *Reflections*
* 2007 : *In Between*
* 2012 : *Evolution*
* 2015 : *The Politics of Dancing 3*
* 2017 : *From Then On*
* 2018 : *Music Rescues Me* 
* 2020 : *Guiding Light*
* 2020 : *Escape Reality*
Comunisme de guèrra

Lo **comunisme de guèrra** es una expression que designa lei mesuras adoptadas per lei bolchevics entre 1918 e 1921 durant la Guèrra Civila Russa. Aviá per objectiu de permetre au govèrn centrau de trobar lei ressorsas necessàrias a son esfòrç de guèrra. Inspirat per lo concèpte de dictatura dau proletariat, èra basat sus la nacionalizacion deis industrias e dau comèrci, una produccion planificada d'un biais centralizat per lo govèrn, una disciplina estricta dei trabalhaires, lo trabalh obligatòri dei païsans, l'interdiccion de l'entrepresa privada, la requisicion dei produchs agricòlas e lo racionament dei viures segon lo ròtle sociau deis individús.

La polícia e l'armada foguèron encargadas d'aplicar aquelei mesuras e leis abüs foguèron fòrça nombrós. Aquò permetèt ai bolchevics d'avitalhar sei fòrças armadas e de véncer. Pasmens, lei mesuras entraïnèron de faminas dins la màger part dei vilas e lo prolongament d'aquelei mesuras en delà de la guèrra apareguèt impossible. En març de 1921, lo X Congrès dau Partit deviá donc examinar de mesuras novèlas per lei remplaçar. Aguèt luòc dins un contèxte de tensions extrèmas car la famina aviá entraïnat, quauquei jorns avans sa dubertura, la revòuta de la basa navala de Cronstadt. Au finau, lei bolchevics menats per Lenin adoptèron la Novèla Politica Economica (NEP). Constituïda d'un ensemble de mesuras de liberalizacion economica, permetèt de redreiçar l'economia e d'amaisar lei tensions.

## Liames intèrnes

* Dictatura dau proletariat.
* Guèrra Civila Russa.
* Novèla Politica Economica.
* URSS.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** Alan M. Ball, *Russia's Last Capitalists: The Nepmen, 1921-1929*, University of California Press, 1990, pp. 10-38.

## Nòtas e referéncias
Partit Comunista de l'Union Sovietica

thumb|right|Logotipe oficiau.

Lo **Partit Comunista de l'Union Sovietica** es lo partit politic que dirigissiá l'Union Sovietica. Es eissit dau Partit Obrier Sociau Democrata de Russia (POSDR), fondat en 1898, que recampava lei diferentei tendàncias revolucionàrias russas inspiradas per lo marxisme. Après divèrsei scissions, lo movement bolchevic fondèt lo POSDR-bolchevic en genier de 1912 que prenguèt lo nom de Partit Comunista de Russia (bolchevic) en 1918, de Partit Comunista Pansovietic (bolchevic) en 1925 e, finalament, de Partit Comunista de l'Union Sovietica en 1952. Durant la màger part de son existéncia, de 1925 a 1990, èra *de facto* partit unic e son secretari generau èra *de facto* lo cap de l'Estat sovietic. Lo PCUS foguèt enebit lo 6 de novembre de 1991 durant l'afondrament de l'URSS. Lo Partit Comunista de la Federacion de Russia es generalament considerat coma son successor.

## Organizacion

Lo PCUS èra organizat segon un sistèma piramidau e federau. A sa basa, se trobava lei sòcis dau partit qu'èran recampats en seccions definidas per un luòc de trabalh (usina, administracion, etc.) ò d'un luòc de residéncia (vila, immòble collectiu, etc.). Au mens tres sòcis èran necessaris per crear una seccion. Lo ròtle dei seccions èra de recrutar d'autrei sòcis, d'organizar la propaganda au nivèu locau e d'assegurar de missions de contraròtle deis administracions localas. Èran dirigidas per un burèu elegit per una durada d'un an.

Au nivèu superior, lo Partit èra organizat segon un quadre territòriau (vila, arrondiment, oblast, republica socialista sovietica). D'efiech, a l'excepcion de Russia qu'aviá pas de partit pròpri, cada republica constitutiva de l'URSS aviá lo sieu partit comunista. En Russia, lei sòcis dau Partit èran dirèctament membres dau PCUS. Leis estructuras encargadas de dirigir lo movement varièron dins lo corrent de son istòria. En 1989, èran formadas per :
* lo Congrès dau PCUS, organizat totei lei 5 ans, qu'èra oficialament l'instància suprèma dau Partit. Èra constituït dei delegats dau Partit e èra encargat de prendre lei decisions importantas e de fixar leis aisses de la politica dau Partit. En realitat, sei reünions èran tròp raras per li permetre d'exercir sei poders.
* lo Comitat Centrau dau PCUS èran l'institucion centrala entre lei congrès. S'ocupava de gerir la vida politica dau Partit e dau govèrn sovietic.
* lo Burèu Politic dau PCUS (ò *Politburo*) èra lo comitat executiu dau Partit.
* lo Secretariat dau Comitat Centrau dau PCUS èra encargat de la direccion dau Comitat Centrau. Èra presidit per lo Secretari Generau qu'èra *de facto* lo cap de l'Estat sovietic.

## Annèxas

### Liames intèrnes

* Partit Comunista de la Federacion de Russia.
* Partit unic.
* URSS.

### Bibliografia

### Nòtas e referéncias
Loudblast

**Loudblast** es un grop de thrash metal quitament de death metal francés originari de Lilla dins lo Nòrd, compausat a l'entorn del cantaire e guitarrista **Stéphane Buriez**, a l'origina ambe lo guitarrista Nicolas Leclerq, lo bassista François Jamin e lo bateire Joris Tuta. Es l'un dels grops pionièrs de la scèna metal francesa, revelats sustot per lor segond album *Disincarnate* en 1991, album que conten per exemple lo títol (en anglés) *Disquieting beliefs*.

Los musicians an fòrça cambiat a l'entorn del menaire original **Stéphane Buriez**, ambe Hervé Coquerel que n'es vengut lo bateire a partir de 1993, Jérôme Ponch-Canovas e Frédéric Leclercq essent respectivament guitarrista e bassista de **Loudblast** dempuèi 2017.

## Discografia
* 1989 : *Sensorial Treatment*
* 1991 : *Disincarnate*
* 1993 : *Sublime Dementia*
* 1998 : *Fragments*
* 2004 : *Planet Pandemonium*
* 2011 : *Frozen Moments Between Life and Death*
* 2014 : *Burial Ground*
* 2020 : *Manifesto*
Martin Circus

**Martin Circus** èra un grop de ròck francés format en 1968 pel bassista Bob Brault ambe Michel Pasquet, separat de caps 1987-1988, a una periòda que la carrièra sòlo de Gérard Blanc (cantaire del grop dempuèi 1971) s'enlaira en França (tubes *Une autre histoire* en 1987 e *Du soleil dans la nuit* en 1988). 

**Martin Circus** es considerat coma l'un dels primièrs grops populars del ròck en francés (fòra de los de las ananadas 1960 que fasián sonque d'adaptacions en francés del ròck britanic o american), e son coneguts en França sustot per dos tubes emblematics, *Je m'éclate au Sénégal* en 1971, e *Ma-ry-lène*, adaptacion en francés en 1975 d'una cançon popularizada pels Beach Boys (*Barbara Ann*). 

**Martin Circus** s'es reformat brèvament en 2001 e t'an alavetz enregistrat una represa de *Antisocial* de Trust, puèi un cop mai en 2016, pasmens sens lo paure Gérard Blanc, defuntat en 2009.
Le Cri de la mouche

**Le Cri de la mouche** (*Lo Crit de la mosca*) èra un grop de ròck francés originari de París (França), actiu entre 1987 e 1992. 

Format de Thomas Kuhn al cant, de Camille Bazbaz als clavièrs e del guitarrista Alexandre Azaria, t'intègran en 1991 un autre guitarrista : Kris Sanchez. 

Demest los títols marcant del **Cri de la mouche**, se pòt citar *Méfie-toi des miroirs* en 1989 o encara *La mouche* en 1991, una represa d'una cançon de Michel Polnareff.

**Alexandre Azaria** es tanben estat l'un dels sòcis màgers del grop francés Indochine en 1996, compositor de la quasi totalitat dels títols de lor album *Wax*.

Lo paure **Thomas Kuhn** defuntèt accidentalament lo 15 de junh de 1996. 

## Discografia
* 1989 : *Le Cri de la mouche* 
* 1991 : *Insomnies*
Roberto Baggio

**Roberto Baggio**, es nascut lo 18 de febrier de 1967 à Caldogno dins la província de Vicença en Venèt. Es un fotbolaire internacionau italian qu'evoluava au pòst de mièg ofensiu o d'atacant durant leis annadas 1980 à 2000.

Es escaissat *Raffaello* o *El Divin Codino* (« lo divin a la coa de caval ») à caua de l'etèrna cofadura qu'a portada durant sa carrièra. En agost de 2010, es estat nommat au cap de la direccion tecnica de la Federacion italiana de fotbòl.
Chościsko

**Chościsko** (vèrs 795 - vèrs 867) foguèt un sobiran polan que son existéncia es dobtosa. Al temps de sa mòrt, lo territòri qu'i senhorejava regnava èra mai bèl qu'aquel de la Polonha Granda. Lo filh Piast es considerat coma lo fondator de la primièira dinastia reiala polonesa.

## Documents istorics
Segon Gallus Anonymus, que ne parla dins son òbra *Cronicae et gesta ducum sive principum Polonorum*, Chościsko èra l'aujòl de la dinastia dels Piasts. Dins sa cronica polonesa en latin, son nom apareis dos còps:

* Al començament de l'istòria de Piast: *Pazt filius Chossistconis* (Piast, filh de Chościsko).
* Dins la primièra frasa d'un autre capítol: *Semovith filius Pazt Chossistconis* (Siemowit, filh de Piast Chościskowic).

Chościskem es tanben sonat Popiel dins lo primièr capítol de la Cronica polonesa. Mas es possiblament una error, Popiel essent un dels senhors dels polonés de l'ostal desrocat pel pòble que lor substituèt los Piasts.

### Bibliografia

* Gallus Anonymus, *Kronika Polska*. Roman Grodecki, introduccion e elaboracion de Marian Plezia, Wrocław: Ossolineum, 2003, ISBN 83-04-04610-5
* Janusz Roszko, *Kolebka Siemowita,*Varsòvia 1980.
Magic Affair

**Magic Affair** es un projècte tècno dance anglofòn alemand (eurodance) format a Francfòrt de Men (Alemanha) en 1993 pel productor Mike Staab, ambe la cantaira alemanda Franca Morgano e lo rapaire american Burnell Keith Herring (remplaçat dempuèi 2013 per Nitro). 

**Magic Affair** es sustot conegut en Occitània e endacòm mai en Euròpa per tres tubes, *Omen III* e *Give Me All Your Love* en 1994, e *In the Middle of the Night* en 1995.
Nezamysl

**Nezamysl** es lo primièr de sèt princes mitics de Boèmia qu'aurián regnat entre lo fondator mitic de Boèmia Přemysl e lo primièr prince de l'existéncia istoricament atestada Bořivoj.

## Contèxte
Los noms d'aquels princes aparéisson dins la *[[Cronica de Cosmas]]* e son tornat mençonats dins los libres d'istòria fins al s. XIX (coma aquel de *František Palacký* en 1836). 

Las *Annales Bohemorum* lo fan nàisser en 725 e succedir a Přemysl en 745. Seriá mòrt en 783. Mnata prenguèt sa seguida.
2 Eivissa

**2 Eivissa** es un grop anglofòn alemand d'eurodance. Son sustot coneguts per lor cançon de 1997, *Oh La La La*, classada en Espanha, als Estats Units, en Itàlia, al Reialme Unit e en Alemanha. 

**2 Eivissa** foguèt a l'origina compausat de las cantairas Terri Bjerre e Melannie Molinnus.

Un tròç vocal de *Oh La La La* es tanben estat emplegat en 2008 dins la cançon *Hot Summer Night (Oh La La La)* de David Tavaré.
September

**September**, de son nom vertadièr **Petra Linnea Paula Marklund**, es una cantaira suedesa anglofòna nascuda lo 12 de setembre de 1984 a Estocòlme (Suècia). Es sustot coneguda per son tube eurodance *Cry For You* en 2008, una cançon ambe una musica basada sus un escapolon de *Smalltown Boy* de Bronski Beat.