Alègre (Auvèrnhe)

**Alègre** (*Allègre* en francés) z-es una comuna de Velai o d'Auvèrnhe, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *In pago Vellaico, in vicaria de Vetula Civitate, in loco...Grazaco*, en latin, en 946, *Graziacum*, en latin, vas 1090, *Grasac*, en 1142, *Gradac*, en 1144, *Grasacum*, en latin, en 1164, *Alegre*, vas 1217, *Fraternitas de S. Agracio apud Alegrium*, en latin, en 1222, *Ecclesia de Grazat*, en 1263, *Allegrium*, en 1288, *La paroisse d'Aleigre*, en 1398, *Allègre*, en 1439, *Allegrium*, en 1484, *Le lieu de Grazat, faulxbourgs d'Alegre*, en 1567, *Alaigre*, en 1620. 
La prononciacion aproximativa a Josat z-es [a'vɛgɾə] .
*Grasac* èra lo nom de la vila e dels barris, *Alègre* del chastèl . 
Lo prumèir nom, *Grasac*, dispareissut, prononciat [gra'zat] tanlèu lo sègle XII, ven del nom latin d'òme *Gratius*, ambelh sufixe *-acum* [latinizacion delh sufixe gallés *-ācon*]. Lo sens delh nom del chastèl, *Alègre*, es « de jòi, gait »; aquò's un nom de persona (de senhor) . Alègre, ancianament *Grasac*, èra probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Gratius*.
### Mentèiras
Las fòrmas ancianas son *Menteiras* en 1259, *Mansus de Menteyras* en 1311, *Menteriæ* en 1323, *Mentieres* (mapa de Cassini, alh secle XVIII) . 
Aquò's un nom comparable a Mentèira, près de Sant Flor. *Menteira(s)* ven delh latin *mentha*, « menta », e delh sufixe *-aria*, o de lors resultats, un luòc ont i a de menta (o benleu de mentastre ?). Lo plural, constant, a una foncion collectiva.
### Sassac
Las fòrmas ancianas son *Sassac* en 1222 e 1263. I a d'autres *Sassac* en Naut Léger, dont un a Chaumelh, escrit *Cessac* en 1311 . 
*Sassac* poiriá èsser l'equivalent de Cessac (Gironda), explicable pelh nom gallic d'òme **Cessos* o *Cissos*, ambelh sufixe *-acum* . 
Segon Joan Arçac, l'etime seriá *Sattiacum*, de *Sattius*, amb redoblament delh radical latin *satis* [« pro »] o delh gallic *satio* [sufisença, richessa, benlèu tropa ? ] .

## Istòria
* En 1789, Alègre èra de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e del presidial de Riam. Sa glèisa parochala, diocèsi del Puèi de Velai e archipreirat de Sant Pàulhan, èra dedicada a Sant Martin; l'avesque presentava a la cura .
* Alègre èra qualificat de segonda baroniá d'Auvèrnhe; las chastelaniás de Chaumelh sobeiran, de Combret, de Las Inhas, de Sant Just e de Vialanòva (quenha ?) ne'n dependián. Lo 30 de julhet de 1576, saguèt erigida en marquesat. Peatge suprimit per arrèst delh Conselh lo 26 d'octobre de 1744 .
* En 1825, la comuna de *Foraine-d'Allègre* (en francés) saguèt annexada a Alègre . Probable que la comuna se limitava a la vila davant 1825, o pas gaire mai.

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton d'Alègre (chapluòc); es avòra delh canton de la Plana del Naut Velai granitic.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia ''Foraine-d'Allègre'' (nom francés)

* Lo n° INSEE es estat chamjat per de las rasons practicas.

## Luòcs e monuments

Village of Allègre - general view.jpg|Lo borg d'Alègre e son chastèl feudal arroïnat, « La Potence » (La Forca).
Allègre Château2.JPG|« La Potence » (La Forca), e una tresena torre a dreita.
Allègre Château8.JPG|Chastèl. Las partidas en gris correspondon a la roeina actuala.
Allègre Hôtel de Bar.JPG|Ostal de Bar.
Allègre, chapelle.JPG|Chapèla de Nòstra Dama.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Alègre sobelh site de l'Insee

## Nòtas