Centre Internacional de Recerca e de Documentacion Occitanas - Institut occitan de Cultura

miniatura|350px|La Mediatèca del CIRDÒC a Besièrs

Lo **Centre Internacional de Recerca e de Documentacion Occitanas-Institut occitan de cultura** (CIRDÒC-*Institut occitan de Cultura*) situat a Besièrs (e tanben a Pau posteriorament) es un establiment public de cooperacion culturala de vocacion internacionala que se tracha de la sauvagarda e la valorizacion del patrimòni occitan. 

Eiretièr del Centre Internacional de Documentacion Occitana, foguèt creat inicialament a Besièrs en 1998 per la region Lengadòc Rosselhon. L'entitat desvolopa d'aisina en linha per tal de permetre la valorizacion e la divulgacion del patrimòni, la cultura e la lenga occitanas, coma Occitanica, un portal ont se pòdon legir d'òbras e d'informacions ligadas a l'occitan.  

Sas colleccions, constituïdas dempuèi mai de trenta ans e de longa enriquesidas representan mei de 150 000 documents testimoniant de 1000 ans de creacion occitana, cultura que foguèt a l'origina del fenomèn dels trobadors. Lo Centre es tanplan una mediatèca publica, a Besièrs, dubèrta a totes, completament consacrada a la lenga e civilizacion occitanas. Lo CIRDÒC-*Institut occitan de Cultura* dispausa tanben del labèl Etnopòli, espelit de l'ancian Institut occitan Aquitània. 

## Istòria

### Lo Centre Internacional de documentacion occitana (1975-1995)
En 1975 l'universitari Jacme Boisgontier, l'escrivan Ives Roqueta e lo doctor Robèrt Sirc, adjunt al conse de Besièrs, amòdan lo projècte istoric d'una bibliotèca centrala de la cultura occitana en fondant lo *Centre Internacional de documentacion occitana* (CIDÒ), una associacion lei 1901. La volontat de crear una bibliotèca occitana èra jà estada mencionada per Max Roqueta en 1945, quora escriviá "çò qu'impòrta es qu'una vertadièra bibliotèca siague consacrada als libres d'òc [...] aital seriá tornada a Frància una part luminosa del sieu dardalh." 

Tanlèu la creacion de la bibliotèca novèla, de donacions afluïsson de totes los parçans occitans, mentre que los bibliotecaris collèctan o aquesisson fòrça documents ancians e contemporanèus. Lo CIDÒ menarà una activa politica de valorizacion de la cultura occitana en produsent de nombrosas mòstras e libres. 

En 1995, l'associacion que gerís lo CIDÒ es dissòuta e las colleccions son fisadas a la Vila de Besièrs.  

### Creacion del Centre InterRegional de Desvelopament de l'Occitan - Mediatèca occitana (1998-2018)

En 1998, la region Lengadòc-Rosselló (anuèch partida integranta de la region Occitània) e la vila de Besièrs crèan un sindicat mixte per fin de servar, enriquesir e valorizar las colleccions gessidas del CIDÒ. Fondan aital lo primièr establiment public integralament consacrat a una lenga regionala en França.

Un grand bastit modèrne es construït al bèl còr de Besièrs, sul siti universitari Du Guesclin, per aculhir la mediatèca occitana granda. En 2006, lo CIRDÒC-Mediatèca occitana franquís una etapa novèla de cap a la constitucion d'una institucion publica bèla de l'occitan en signant un partenariat de pòle associat amb la Bibliotèca nacionala de Frància. Lo CIRDÒC es d'ara enlà cargat de la publicacion de la Bibliografia occitana internacionala e de la creacion d'un malhum d'institucions publicas conservant de colleccions occitanas. 

### Creacion del Centre Internacional de Recerca e de Documentacion Occitanas - Institut occitan de Cultura (2019)
En 2019, e en seguida a la promulgacion d'un arrestat prefectoral, lo Centre InterRegional de Desvelopament de l'Occitan - Mediatèca occitana daissa lo sieu estatut de sindicat mixte e ven un establiment public de cooperacion culturala puèi cambia lo sieu nom per fin de venir lo Centre Internacional de Recerca e de Documentacion Occitanas - Institut occitan de Cultura, en fusionant amb l'Institut occitan Aquitània de Pau. L'EPCC es gerit emai finançat per l'Estat pel biais del ministèri de la cultura, la region Occitània, la region Novèla-Aquitània, los departaments d'Auda, d'Eraut e de Pirenèus-Atlantics, las comunautats d'aglomeracion de Pau-Bearn-Pirenèus e Besièrs-Mediterranèu emai la comuna de Besièrs amb l'ambicion de ne faire un establiment d'envergadura nacionala emai internacionala.

Aquela iniciativa sèc la logica establida per l'article 103 de la lei NOTRe, e que met en davant la responsabilitat partatjada de l'Estat emai de las collectivitats territorialas (notadament regionalas) sus la cultura dins la mira dels dreches culturals, tal coma enonciats per la convencion sus la proteccion e la promocion de la diversitat de las expressions culturalas e qu'es explicitament citada per l'article de lei. 

## Las colleccions
Enriquesidas de contunh per de dons dirèctes, de legats o d'aquisicions, las colleccions del CIRDÒC representan de cap 150 000 documents ancians e modèrnes, testimònis de mai de dètz sègles de creacion en lenga occitana : manuscrits, archius, libres, particions, revistas e jornals, estampas, afichas, fotografias, objèctes, eca. Lo CIRDÒC desvelòpa tanplan las colleccions de la siá mediatèca publica en prepausant per la consulta sul lòc o lo prèst a domicili la totalitat de la produccion occitana actuala: literatura, musica, cinèma, assags, libres e documents joinessa.

## Ligams extèrnes
*  Occitanica, la mediatèca virtuala occitana
*  Sit oficial del CIRDÒC
*  La Fabrica

## Nòtas e referéncias