Ernest Hemingway

Ernest Hemingway (n. en 1899, m.1961) foguèt un important escrivan american del sègle XX. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1954.

## Biografia

Hemingway nasquèt lo 21 de julhet de 1899 dins la vila d'Oak Park, una localitat situada dins l'estat nòrd-american d'Illinois, filh d'un mètge que li ensenhèt a pescar e caçar quand èra pichonèl. A l'escòla, fondèt e dirigiguèt un jornal sonat "The Trapeze", a mai se son interès principal se centrava sus l'espòrt. En 1917 comencèt a trabalhar, coma jornalista, al *"Kansas City Star"*, e tre la debuta de l'an seguent partiguèt per Itàlia, e participèt a la Primièra Guèrra Mondiala, coma menaire d'ambulàncias. Del temps que demorèt al front patiguèt una ferida. Puèi foguèt condecorat e promogut lòctenent. En 1919 tornèt als Estats Units ont faguèt lo jornalista per mantun jornal de Chicago e Toronto (Canadà), ont publiquèt sos primièrs contes. En 1926, publiquèt *The Sun Also Rises* que faguèt la celebritat de las fèstas de la Sant Fermin de Pampalona. 
thumb|left|250px|Hemingway, entre Ivens e Renn, durant la Guèrra Civila espanhòla
Del temps de la Guèrra Civila Espanhòla trabalhèt coma correspondent de guèrra a Madrid, ont se sentiguèt fòrtament implicat dins la causa republicana, que fin finala ne venguèt propagandista. L'experiéncia en Espanha li serviguèt en 1940 per escriure una de sas òbras màgers, *For Whom the Bells Toll* ("Per qui sonan las campanas"), situada dins las montanhas de Segòvia durant los preparatius de la batalha de Guadalajara. Son estada en Espanha faguèt d'el un aficionat a la tauromaquia.

Fòrtament alcoolic e ja qu'aviá paur de venir baug, foguèt internat dins un bon nombre d'espitals psiquiatrics. En saber qu'èra malaut de cancèr se suïcidèt amb un fusilh lo 2 de julhet de 1961 a Ketchum, vila de l'estat d'Idaho.

## Òbras seleccionadas
### Novèlas

* 1924: *The Torrents of Spring* 
* 1926: *The Sun Also Rises* o *Fiesta*
* 1929: *A Farewell to Arms* 
* 1937: *To Have and Have Not* 
* 1940: *For Whom the Bell Tolls* 
* 1950: *Across the River and Into the Trees* 
* 1952: *The Old Man and the Sea* (Lo vièlh e la mar)
* 1970: *Islands in the Stream*, òbra postuma
* 1986: *The Garden of Eden*, òbra postuma
* 1999: *True at First Light*, òbra postuma
* 2005: *Under Kilimanjaro*, òbra postuma

### Racontes autobiografics
* 1932: *Death in the Afternoon*
* 1935: *Green Hills of Africa*
* 1962: *Hemingway, The Wild Years*, obra pòstuma
* 1964: *A Moveable Feast*, obra pòstuma
* 1967: *By-Line: Ernest Hemingway*, obra pòstuma

* 1970: *Ernest Hemingway: Cub Reporter*, obra pòstuma
* 1981: *Ernest Hemingway Selected Letters 1917-1961*, obra pòstuma
* 1985: *The Dangerous Summer*, obra pòstuma
* 1985: *Dateline: Toronto*, obra pòstuma

### Istòrias cortas
* 1923: *Three Stories and Ten Poems*
* 1925: *In Our Time*
* 1927: *Men Without Women*
* 1933: *Winner Take Nothing*
* 1936: *The Snows of Kilimanjaro*
* 1938: *The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories*
* 1969: *The Fifth Column and Four Stories of the Spanish Civil War*, obra pòstuma
* 1972: *The Nick Adams Stories*, obra pòstuma
* 1987: *The Complete Short Stories of Ernest Hemingway*, obra pòstuma
* 1995: *Everyman's Library: The Collected Stories*, obra pòstuma