Ovidi

**Ovidi**, en latin *Publius Ovidius Naso*, nascut lo 20 de març de 43 ab. C. a Sulmona, dins lo centre d'Itàlia e mòrt en 17 ap. C., en exili a Tomis (l'actuala Constanza en Romania), es un poèta latin que visquèt pendent lo periòde de la naissença de l'Empèri Roman. Son escais *Naso* li ven de son nas proëminent. Nasquèt un an aprèp l'assassinat de Juli Cesar, èra adolescent quand August s'emparèt del poder per transformar la Republica en Empèri, e moriguèt tres ans aprèp lo primièr emperaire.

## Vida
thumb|200px|Estatua d'Ovidi a Constanza

Eissit d'una familha aisida, Ovidi estudièt la retorica a Roma. Daissant lèu las carrièras juridica e administrativa, venguèt celèbre mercé a sos recuèlhs de poèmas, *las Amors*, *las Eroïdas*, *l'Art d'amar* e los *Remèdis a l'amor*. A l'edat de dètz-e-uèit ans, son paire li permetèt d'anar viatjar a Atenas, aquò lo pertoquèt e noiriguèt sas òbras (coma *[[Metamorfòsis (Ovidi)|Las Metamorfòsis]]*). Aprèp l'edat de quaranta ans, abandonèt la poesia erotica per escriure las *[[Metamorfòsis (Ovidi)|Metamorfòsis]]*, poèma de  examètres dactilics repartits en quinze libres en tornant contar la mitologia grèga e romana.

Lo 19 de novembre de l'an 8 ap. C., Ovidi foguèt exiliat sus las ribas del Pont Euxin (la mar Negra), a Tomis, per decision d'August, per de motius desconeguts uèi. Divèrsas ipotèsis foguèron evocadas sus las causas d'aquel alunhament. Una d'aquelas es que lo pretèxte seriá estat la pretenduda immoralitat de *L'Art d'amar*. Cal notar que lo reialme d'August foguèt marcat per un fòrt conservatisme moral, coma o mòstra per exemple la promulgacion de la Lex Iulia. Se poiriá tanben aver una relacion amorosa entre la filha d'August — Julia — e lo poèta, çò qu'auriá desagradat a l'emperaire . Exiliat es pas faidit: es amb sos bens e esclaus qu'Ovidi arribèt a Tomis lo 9 de mai de l'an 9 ab. C. e es dins aquel luòc alunhat de Roma, sus una illa prèpa de la còsta (a l'ora d'ara dins un palun al nòrd de Constanza) que bastiguèt sa vila e que passèt los darrièrs ans de sa vida. Pasmens, conservèt totes sos dreches de ciutadan roman, çò qu'èra fòrça rar per un exili. Ala escriguèt los darrièrs vèrses: *los Tristes* e *los Pontics*, que contenon confisanças plenas de melancolia ont s'exprimisson sa nostalgia, sa dolor e sa misèria d'exiliat. Ovidi ensagèt mas sens capitar a retornar a Roma. Escriguèt un tractat de pesca e un panflet intitulat *Ibis*, e qualques descripcions dels Traces vivent a l'entorn de Tomis.
Aprèp sa mòrt, sa familha poguèt repatriar son còrs. Amb l'afaissament dels sòls, sa tomba es uèi jos una montanha.

## Genres literaris practicats

* Poesia didactica: poesia que sa foncion es d'aprendre (ex. : L'Art d'amar, Los Fastes)

* Poesia elegiaca: poesia ont s'exprimisson los sentiments dolents (ex. : Los tristes, Los Pontics)

* Poesia epica. (ex. : Metamorfòsis). Las Metamorfòsis, coma L’Eneïda de Virgili son una epopèia, genre que se caracteriza per un contengut nòble e, al nivèl de la forma, per l’utilizacion de l’examètre; aquelas doas caracteristicas son l’expression sublima. Ovidi se distinguís per son gost pel tèma « erotic ».

## Òbras

thumb|right|220px|Illustracion de l'''Art d'Amar'' d'Ovidi per Jean de Bosschere.

* Las *Amors*
* Las *[[Eroïdas]]*
* *[[L'Art d'amar]]*
* Los *Fards*
* *Remèdis a l'amor*
* Las *[[Metamorfòsis (Ovidi)|Metamorfòsis]]*
* Los *[[Fastes]]*
* Los *[[Tristes]]*
* Los *[[Pontics (Ovidi)|Pontics]]*
* *Epistòlas*
* *Medèa* (tragèdia perduda)
* Los *Alieutics*
* *Consolament a Livie Augusta*
* L’*[[Ibis (Ovidi)|Ibis]]*
* *Lo Nogal*
* *Epigramas subre las Amors e las Metamorfòsis*
* *Lo Vòl d'Icar*
* *Narcís al bòrd de l'aiga*
* *L'Estatua de Pigmalion*
* *Deucalion e Pyrrha*

## Nòtas e referéncias


## Annèxes

## Bibliografia

* **(en)** rewer, Wilmon, *Ovid's Metamorphoses in European Culture (Commentary)*, Marshall Jones Company, Francestown, NH, Revised Edition 1978.
* **(en)** More, Brookes, *Ovid's Metamorphoses*, Marshall Jones Company, Francestown, NH, Revised Edition 1978.
* **(en)** *Ovid Renewed: Ovidian Influences on Literature and Art from the Middle Ages to the Twentieth Century*. Ed. Charles Martindale. Cambridge, 1988.
* **(en)** Richard A. Dwyer, *Ovid in the Middle Ages* dins lo* Dictionary of the Middle Ages*, 1989, pp. 312–14.
* **(en)** Federica Bessone. *P. Ovidii Nasonis Heroidum Epistula XII: Medea Iasoni*. Florence: Felice Le Monnier, 1997. Pp. 324.
* **(en)** R. A. Smith. *Poetic Allusion and Poetic Embrace in Ovid and Virgil*. Ann Arbor; The University of Michigan Press, 1997. Pp.ix+ 226.
* **(en)** Michael Simpson, *The Metamorphoses of Ovid*. Amherst: University of Massachusetts Press, 2001. Pp. 498.
* **(en)** Philip Hardie (ed.), *The Cambridge Companion to Ovid*. Cambridge: Cambridge University Press, 2002. Pp. xvi, 408.
* **(en)** *Ovid's Fasti: Historical Readings at its Bimillennium*. Edicion per Geraldine Herbert-Brown. Oxford, OUP, 2002, 327 pp.
* **(en)** Susanne Gippert, *Joseph Addison's Ovid: An Adaptation of the Metamorphoses in the Augustan Age of English Literature*. Die Antike und ihr Weiterleben, Band 5. Remscheid: Gardez! Verlag, 2003. Pp. 304.
* **(en)** Heather van Tress, Poetic Memory. *Allusion in the Poetry of Callimachus and the Metamorphoses of Ovid*. Mnemosyne, Supplementa 258. Leiden: Brill Publishers, 2004. Pp. ix, 215.
* **(en)** Ziolkowski, Theodore, *Ovid and the Moderns*. Cornell University Press, 2005. Pp. 262.
* **(en)** Desmond, Marilynn, *Ovid's Art and the Wife of Bath: The Ethics of Erotic Violence*. Ithaca: Cornell University Press, 2006. Pp. 232.
* **(en)** Rimell, Victoria, *Ovid's Lovers: Desire, Difference, and the Poetic Imagination*. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. Pp. 235.
* **(en)** *Pugh, Syrithe, Spenser and Ovid*. Burlington: Ashgate, 2005. Pp. 302.
* **(en)** Pasco-Pranger, Molly, *Founding the Year: Ovid's Fasti and the Poetics of the Roman Calendar.* Mnemosyne Suppl., 276. Leiden: Brill Publishers, 2006. Pp. 326.
* **(en)** P. J. Davis, *Ovid & Augustus: A political reading of Ovid's erotic poems*. London: Duckworth, 2006. Pp. 183.
* **(en)** Peter E. Knox (ed.), *Oxford Readings in Ovid*. Oxford: Oxford University Press, 2006. Pp. 541.
* **(en)** Andreas N. Michalopoulos, *Ovid Heroides 16 and 17. Introduction, text and commentary.* Cambridge: Francis Cairns, 2006. Pp. x, 409.
* **(en)** R. Gibson, S. Green, S. Sharrock, *The Art of Love: Bimillennial Essays on Ovid's Ars Amatoria and Remedia Amoris*. Oxford: Oxford University Press, 2006. Pp. 375.
* **(en)** Desmond, Marilynn. *Ovid's Art and the Wife of Bath: The Ethics of Erotic Violence*. Cornell University Press, 2006. Pp. xiii, 206.
* **(en)** Johnson, Patricia J. Ovid before Exile: Art and Punishment in the Metamorphoses. Madison, WI: The University of Wisconsin Press, 2008. Pp. x, 184.

### Ligams extèrnes
*  Biblioteca Classica selecta (Universitat Catolica de Lovin)
*  Òbras d'Ovidi sul site remacle.org
*   Perseus/Tufts: P. Ovidius Naso *Amores*, *Ars Amatoria*, *Heroides* (titrées *Epistulae* sur ce site), *Metamorphoses*, *Remedia Amoris*.
*   Sacred Texts Archive: Ovid *Amores*, *Ars Amatoria*, *Medicamina Faciei Femineae*, *Metamorphoses*, *Remedia Amoris*.
*   The Metamorphoses of Publius Ovidius Naso; elucidated by an analysis and explanation of the fables, together with English notes, historical, mythological and critical, and illustrated by pictorial embellishments: with a dictionary, giving the meaning of all the words with critical exactness. By Nathan Covington Brooks. Publisher: New York, A. S. Barnes & co.; Cincinnati, H. W. Derby & co., 1857 * e [https://web.archive.org/web/20060305180551/http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/1f/metamorphoses_of_ovid.pdf layered format PDF])*
*  Latin Library: Ovid *Amores*, *Ars Amatoria*, *Epistulae ex Ponto*, *Fasti*, *Heroides*, *Ibis*, *Metamorphoses*, *Remedia Amoris*, *Tristia*.
*  Gutenberg Project: Fasti Introduction et notes en anglais par Thomas Keightley.
*  Œuvres d'Ovide

#### Estudis
*  Salomon Reinach, « La divination à Rome et l’exil d’Ovide », *Revue de philologie*, 1910 Lire en ligne sur le site Psychanalyse-Paris
*  Xavier Darcos, *Ovide et la mort*, P.U.F. 2009