Filosofia politica

La **filosofia politica** es la branca de la filosofia qu'estudia las questions relativas al poder politic, a l'Estat, al govèrn, a la lei, a la politica, a la patz, a la justícia e al ben comun entre autras. Es considerada coma una de las brancas de la filosofia practica a costat de la filosofia del drech e de la filosofia morala.

Coma recerca filosofica, se diferéncia d'aquelas menenadas per las sciéncias umanas e socialas (sociologia, istòria, psicologia, sciéncia politica) que, a la diferéncia d'aquelas ligadas a çò qu'existís istoricament e subretot, es fondada sus la recerca d'un universal, guidada per la question del just, del melhor e del legitim. Quitament s'aquela recerca arribariá a l'impossibilitat de son acabamement aquò cambiariá pas la natura de la recerca.

Ara, la sciéncia politica es venguda inseparabla de la filosofia politica.

## Definicion
Segon Leo Strauss, tot ensag de definir la filosofia politica supausa d'evitar doas decas:
* La primièra consistís a considerar la filosofia politica pas que coma una dependéncia subaltèrna de la filosofia dins son ensems. Aquela generalizacion abusiva fa problèma, qu'evita las divergéncias prigondas entre l'istòria de la filosofia politica, e aquela la quita filosofia.

* La segonda consistís a i veire pas qu'un simple perlondament de l'analisi politica. En efièt, se la filosofia politica resulta de la pensada politica, tota pensada politica es pas una filosofia politica: « un penseur politique qui ne serait pas un philosophe s'intéresserait ou s'attacherait avant tout à un ordre ou à une législation politique spécifique ; le philosophe politique s'intéresse et s'attache avant tout à la vérité ».
Passat aquò, la filosofia politica poirá se déefinir « par un rapport à la fois *nécessaire*, *indépassable*, et *indéfiniment problématique* avec les expériences et les opinions effectivement présentes dans la vie réelle de la cité ». Per que son objècte es plan enraiçat dins la realitat umana, la filosofia politica se caracteriza per una tension de contunh entre la teoria e la practica: tot assumissent una portada universala, se deu far plaça a l'existent.

## Istoric

### Antiquitat
Socrates es mai sovent considerat coma lo fondator de la filosofia politica. Seriá estat lo primièr a formular una critica globala e absoluda d'un sistèma politic existent, pasmens s'un discors tenent de la sciéncia politica se trapa tanben a çò del seu contemporanèu Tucidides, e qu'una filosofia politica se trapa a l'estat fragmentari dins çò que demora de l'òbra d'Eraclit.

Lo debat inicial que fonda la *filosofia politica* coma un domèni essencial de la *filosofia* es dins lo dialòg *Lo Fredon* de Platon, quand Socrates indica que dins sa jovença, deguèt abandonar las sciéncas de la natura per s'interessar a las opinions de la Ciutat. Çò que se cal nomenar, amb Socrates sa *segonda navigacion*, signa lo punt de partença de la Filosofia coma *Filosofia Politica*. Aquel punt de partença es ja portaire d'una ambiguïtat, que se pòt trobar al començament de las òbras d'Aristòtel, la *Metafisica* e la *Politica*. En efièt, caduna se dich *sciéncia primièra*. Lo primièr dels preztfachs de la *filosofia politica* atal foguèt de justificar d'en primièr las *causas que son al delà de la Natura* (méta ta phusikè).

Per Aristòtel, l'òme es un animal politic. Escrich dins *Politica*:
: « La ciutat compta dins la realitats qu'existisson naturalament, e (...) l'òme es per natura un animal politic. E çò qu'es sens ciutat, naturalament e non pas en seguida de las circonstanças, es o un èsser desgradat o al dessús de l'umanitat. Es comparable a l'òme tractat ignominiosament per Omèr de: Sens familha, sens lei, sens fogal, perque, al meteis temps naturalament apatrid, es tanben un brandon de discòrdia e s'o pòt comparar a una pèça isolada al jòc de trictrac ».

### Edat mejana
Dins lo contèxte de reviscol intellectual del sègle XII, la filosofia politica conegut, après mai d'un sègles de silenci, una renaissença amb lo *Policraticus* de Joan de Salisbury (1159). S'agís d'un vast tractat en uèit libres, d'inspiracion platonisanta e agustiniana. Joan de Salisbury ignorava la *Politica* d'Aristòtel. Prepausa un ideal de ciutat terrèstra capvirada a fins esperitalas, ont lo rei exercís son poder en estrecha collaboracion amb la Glèisa e se fisant dels conselhièrs laïcs.

Foguèt sonque a l'Edat Mejana a la recepcion dels tèxtes e comentaris de la pensada d'Aristòtel, que se ne ven a parlar de filosofia primièra o de sciéncia dels primièrs principis a subjècte dels tèxtes d'Aristòtels ont l'Estagirit analisa la polisemia dels sens de l'Èsser e la question de *l'ousia* (de l'esséncia). Çò que se nomenará Metafisica (en grèc: *méta ta phusikè*, « çò qu'es al delà de la natura ») serà alara curiosament deligat dels estudis politics, en contradiccion amb lo quite perpaus d'Aristòtel, al començament dels seus obratges politics, ont dich que la filosofia primièra es la philosophie filosafia politica.

Per Tomàs d'Aquin, dins lo comentari que fa de l'espistòla de Pau als Romans, « lo poder dels princes, precisament puèi qu'es un poder, ven de Dieu ». Dins lo *Comentari de las Senténcias*, escriu que « lo poder esperital e lo poder temporal venon l'un e l'autre del poder divin ». Sant Bonaventura, el, conciliava l'origina divina de l'autoritat e lo sistèma electiu; mostrant los dangièrs del sistèma ereditari e insistava sus l'idèa que mai sovent los cap elegits son los melhors. Pasmens considerava qu'aquela eleccion èra pas qu'una simpla designacion e qu'aparteniá a Dieu, es a dire al poser esperital representant Dieu, de conferir lo poder al cap d'aquel biais designat.

### Epòca modèrne
thumb|Retrach de Maquiavèl
Sens obliar aquela dificultat nativa de la distinccion entre la filosofia primièra d'Aristòtel e la filosofia politica, aquela coneguèt als sègles <span class="romain">XVII</span>&#x20;&#x65;&#x20;<span class="romain">XVIII</span> un cambiament radical amb l'aparicion de las teorias del contracte social, desvelopats per Thomas Hobbes (*Leviatan*, 1651), John Locke (*Tractat del govèrn civil*, 1690), Jean-Jacques Rousseau (*Del contracte social*, 1762) e Immanuel Kant. Aquelas teoricians cercavan un fondament del poder mens discutable que lo drech divin (teorizat per sant Bonaventura) e mens arbitrari que la fòrça (teorizada per Maquiavèl). Lors teorias s'apiejavan su l'ipotèsi d'un estat de natura, estat fictiu dels òmes n'avent entre eles pas mai que per ligam lor qualitat comune d'èsser d'èssers umans, cadun essent liure e egal a totes.

Giulia Sissa estima que, dins la transicion d’una teoria de l’animal politica, naturalament clinat cap a la sociabilitat (Aristòtel), a un vejaire mecanista de la natura umana (Hobbes), lo fondament antropologic del politic torna èsser pensat.

### Espòca contemporanèa
La filosofia politica es ara encara mai sovent capvirat a l'examen e la discussion de las teorias del contracte social elaboradas als sègle <span class="romain">XVII</span><sup> </sup><span class="romain">e XVIII</span>.

Una de las òbras ara mai comentadas de la filisofia politica contemporanèa se situa explicitament dins aquel vejaire dich « contractualista »: s'agís de la *Teoria de la justícia* de John Rawls (1971). D'autras dralhas foguèron pasmens obèrtas amb, d'òbras coma aquelas de Michel Foucault, de Cornelius Castoriadis, de Claude Lefort, de Jacques Rancière, de Jean-Pierre Dupuy o d'Yves Michaud. E encara, es a partir de la redescobèrta e de la discussion d'autors classics que se dessenhèron de perspectivas novèlas - coma o mòstra per exemple los analisis de Claude Lefort sus l'òbra de Nicolas Maquiavèl, autor del *Prince* (1512).

Se cal mencionar tanben una fòrça recenta Teoria generala de la nacion d'Henri Temple, que vòl esboçar una fresca d'ensems del fach nacional, anant dels aspèctes psicologics, puèi sociologics, socioeconomics, juridics e fin finala politics: la plaça de l'òme dins sa nacion e la plaça de la nacion dins l'arquitectura del mond. Aquel autor revendica son ligam al nacionisme, corrent recent de lectura dels fenomèns mondials.

## Doctrinas
* Anarquisme
* Teoocracia
* Comunisme
* Liberalisme
* Socialisme
* Totalitarisme
* Legitimisme
* Utopias politiques

## Tèmas
* ciutadanetat
* l'Estat
* la lei naturala
* lo drech e la justícia
* lo drech natural
* lo poder e l'autoritat 
* las libertats politicas
* las leis
* las teorias du contracte social
* sobeiranetat
* teorias sociologicas del comportament politic

## Autors majors en filosofia politica

### Antiquitat
* Aristòtel
* Ciceron
* Platon
* Polib
* Tacit
* Tucidides
* Xenofon

### Edat Mejana
* Al-Farabi
* Dante Alighieri
* Eusèbi de Cesarèa
* Maimonides
* Marsil de Pàdoa
* Sant Agustin
* Tomàs d'Aquin

### Periòde modèrne

* Joseph de Maistre
* Alexis de Tocqueville
* Auguste Comte
* Baruch Spinoza
* Benjamin Constant
* Edmund Burke
* Immanuel Kant
* Georg Wilhelm Friedrich Hegel
* Jean Bodin
* Jean-Jacques Rousseau
* Louis de Bonald
* Johann Gottlieb Fichte
* John Locke
* John Stuart Mill
* Juan Donoso Cortés
* Antoine Blanc de Saint-Bonnet
* Karl Marx
* Montesquieu
* Nicolas Maquiavèl
* Thomas Hobbes
* David Hume
* Vincent Bacallar


### Periòde contemporanèu

* Alain Badiou
* Albert Camus
* Alexandre Kojève
* Alfred Schütz
* Antonio Gramsci
* Ayn Rand
* Daniel Bensaïd
* Carl Schmitt
* Charles Taylor
* Cornelius Castoriadis
* Eric Voegelin
* Félix Guattari
* Friedrich Hayek
* Gilles Deleuze
* Giorgio Agamben
* Guy Debord
* Hannah Arendt
* Hans Jonas
* Isaiah Berlin
* Jacques Derrida
* Jacques Rancière
* Jean-Paul Sartre
* John Dewey
* John Rawls
* Jürgen Habermas
* Karl Popper
* Leo Strauss
* Marcel Gauchet
* Michel Foucault
* Michel Onfray
* Pierre Manent
* Raymond Aron
* Robert Nozick
* Rosa Luxemburg
* Slavoj Žižek
* Toni Negri
* Walter Benjamin
* Henri Temple


## Notas e referéncias




## Vejatz tanben

### Bibliografia
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Henri Temple, (Discours à Yalta, 3 février 2015) *Changement de paradigme: Les nations comme fondement intellectuel, moral, psycho-sociologique, économique, démocratique et diplomatique de l’architecture du monde in site* : Le réveil français, 2015 ; et en russe  Anri Tamplh, *Natsionalnoïé gosoudarstvo*... in Miéjdounarodnaïa Konférentsïa: Yalta 1945, éd. Astreïa, Moskva (Russie), 2015, p.190 et s.
* Sentiment national et droits, in Le sentiment et le droit, CNRS, Ed. Univ. Sherbrooke (Canada), 2012.
* Théorie générale de la nation-L'architecture du monde, L'Harmattan, mars 2014, 290 p.
* Sentiment national et droits de l'homme, Cahiers de psychologie politique, en ligne, n° 25, août 2014 

### Articles connèxes
* Politica  
* Filosofia
* Estat
* Filosofia del drech 
* Filosofia sociala
* Teologia politica
* Teorias del faissisme

### Ligam extèrne
* Portalh de la filosofia politica sus LaPhilosophie.com