open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Empèri Maurya

L**'Empèri Maurya** foguèt un estat indian antic qu'existiguèt de 322 a 185 avC.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Burj al-Arab

Lo **Burj-al-Arab** vòu dire «la tor deis arabis» en arabi. Es l’ostalariá
mai luxosa au monde, auto-proclamada de 7 estelas. Es situada a Dubai, ais Emirats Arabis Units. Mesura 321 metres de aut e es estat concebut en 1993 per l’arquitècte Tom Wright.
Lo Burj-al-Arab a 27 estancis e una superfícia de &nbsp;m2. Lo tarif oficiau per lei *suites* mens caras varia entre 7600 e 17600 dirams.
Artur Balder

**Artur Balder** (n. 1984) es un productor, realizator de cinèma  e romancièr nòrdamerican de cinèma d'origina   espanhòla, subretot conegut pel filme *[[Little Spain]]* (2010).
John Cockcroft

**John Douglas Cockcroft** (Todmorden, West Yorkshire 1897 - Cambridge 1967) foguèt un fisician anglés premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisica l'an 1951.

## Biografia
Nasquèt lo 27 de mai de 1897 dins la vila anglesa de Todmorden. Estudièt a l'escòla de segondària de la siá vila natala, en estudiant posteriorament matematicas a l'Universitat de Manchester. Lo 1928 trabalhèt coma investigador al *Saint John's College*, carga qu'ocupèt fins l'an 1946.

John Dogulas Cockcroft moriguèt lo 18 de setembre de 1967 dins la vila de Cambridge.

## Recèrca scientifica
L'an 1932, e en collaboracion amb lo fisic Ernest Walton, foguèt lo primièr a desintegrar un nuclèu atomic amb particulas subatomicas acceleradas artificialament. Per desvolopar las siás investigacions usèron un accelerador de particulas qu'avián desvolopat per bombardar atòms de liti amb protons, en observant cossí qualqu'uns dels atòms de liti absorbien un protó e se desintegraven en dos atòms de èli.

Entre 1941 e 1944 foguèt supervisor cap del departament d'Investigacion e Desvolopament de las Fòrças Aerianas britanicas, e dempuèi 1944 a 1946 exerciguèt coma director de la division d'energia atomica del Conselh d'Investigacion Nacionala de Canadà.

L'an 1951 foguèt premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisica, que partegèt amb Ernest Walton, *per los sieus trabalhs sus la transmutacion dels nuclèus atomics mejançant l'usatge de particulas artificialament acceleradas*.
David J. Wineland

**David Jeffrey Wineland** (Milwaukee, 24 de febrièr de 1944) es un fisician estatsunidenc. Trabalha al laboratòri de fisica de l'Institut Nacional d'Estandards e Tecnologia (NIST) a Boulder (Colorado) e lo sieu trabalh se centra sus optica, sustot lo refrejament mejançant un laser dels ions e tanben l'usatge dels ions atrapats per menar a tèrme d'operacions de calcul quantic. Recebèt lo Prèmi Nobel de fisica lo 9 d'octobre de 2012 amb lo francés Serge Haroche.

## Nòtas
Earl Wilbur Sutherland Jr.

**Earl Wilbur Sutherland, Jr.** (Burlingame, USA 1915 - Miami 1974) foguèt un mètge nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1971.

## Biografia
Nasquèt lo 19 de novembre de 1915 dins la vila de Burlingame, situada a l'estat nòrd-american de Kansas. Estudièt inicialament quimia a l'Universitat Washburn de Topeka, ont se graduèt lo 1937, e estudièt posteriorament medecina a l'universitat Washington de Saint Louis, ont se graduèt l'an 1942. Foguèt nomenat professor de farmacologia a l'universitat de Cleveland, Ohio e lo 1963 se transportèt a l'universitat Vanderbildt de Nashville. 

Moriguèt lo 9 de març de 1974 dins la vila de Miami, situada dins l'estat de Florida.

## Referéncias
John Fastolf

Sir John Fastolf (1378 - 5 de noveme 1459) èra un militar anglés pendant la Guèrra de Cent Ans. Consideran qu'inspirè a William Shakespeare son personatge Sir John Falstaff.
Mirèlha Mathieu

**Mirèlha Mathieu** (Avinhon : lo 22 de julhet de 1946 ; en francés *Mireille Mathieu*) es una cantarela provençala que s'es impausada coma una dei pus importanta figura de la varietat francesa de sa generacion. Sa carriera comencèt dins un concors de cant de la vila d'Avinhon (foguèt seconda a sa premièra presentacion - darrier Miquèla Torr - puei capitèt l'annada seguenta) ; a costat de sa notorietat en França e en lenga francesa, coneguèt una fama internacionala majora en cantant dins un grand nombre de país e de lengas, quitament un pauc en occitan de Provença (*La cambo mi fa maou*, 1968).

## Liame extèrne
* En provençau, interpretacion de ''La camba me fa mau''.
Escalièr en viseta

Un **[[escalièr]] en viseta** o **escalièr en espirala** o **escalièr en [[cacalausa]]** a la forma elicoïdala.


Fichièr:Interieur phare baleine ile de re France.JPG|Escalièr en viseta dins lo Far de las Balenas de l'Illa de Rét
Fichièr:VaticanMuseumStaircase.jpg|Escalièr de dobla eliça de Giuseppe Momo al Vatican
Fichièr:Escalier Chambord.jpg|Escalièr de dobla revolucion
Fichièr:Escalier de Chambord (contreplongée).JPG|Escalièr de dobla revolucion del Castèl de Chambord
William Parry Murphy

**William Parry Murphy** (n. 6 de febrièr de 1892 - m. 9 d'octobre de 1987) foguèt un mètge nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1934. 

## Biografia
Nasquèt lo 6 de febrièr de 1892 dins la vila de Stoughton, situada a l'estat nòrd-american de Wisconsin. Estudièt medecina a l'universitat d'Oregon, ont se licencièt lo 1914, e la de Harvard  ont se doctorèt lo 1922. 

Moriguèt lo 9 d'octobre de 1987 dins la vila de Brookline, situada dins l'estat de Massachusetts. 

## Recerca scientifica
L'an 1924 inicièt la siá collaboracion amb George Richards Minot, que realizèt al bòrd d'el investigacions sus la preséncia de anemia en lo còrs dels cans e la siá posteriora recuperacion. Ambdos scientifics verifiquèron cossí amb l'ingestion de grandas quantitats de fetge podián aténher guarir la malautiá. Posteriorament la siá recèrca se dirigiguèt a determinar la particula responsabla d'aquela curació, en atenhent isolar la vitamina B12 del fetge. 

L'an 1934 foguèt premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina, que partegèt amb George Minot e George Hoyt Whipple, *per las siás descobèrtas referents a la terapia del fetge en cases de anemia*.
Hermann Joseph Muller

**Hermann Joseph Muller** (n. 21 de decembre de 1890 a Nòva York - m. 5 d'abril de 1967 a Indiana) foguèt un biologista e geneticista nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1946. 

## Biografia
Nasquèt lo 21 de decembre de 1890 dins la vila nòrd-americana de Nòva York. Estudièt medecina a l'universitat de Columbia ont se licencièt lo 1910. Impartiguèt de classas a l'universitat de Tèxas dempuèi lo 1920 fins a 1933, ont foguèt nomenat catedratic de zoologia l'an 1925. Entre 1933 e 1937 trabalhèt coma geneticista a l'Institut de Genetica de Moscòu e pendent los tres ans seguents coma investigador associat a l'Institut de Genetic Animal de l'universitat d'Edimburg. Dempuèi lo 1945 fins a 1964 foguèt catedratic de zoologia de l'universitat d'Indiana. 

Moriguèt lo 5 d'abril de 1967 a la siá residéncia de Indianapòlis, vila situada a l'estat nòrd-american de Indiana.
Nicolae Văcăroiu

**Nicolae Văcăroiu** (n. 5 de decembre de 1943) es un òme politic qu'a foguèt lo primièr ministre de Romania entre 1992 e 1996, e tanben president interim del país por còrt periòde, entre 20 d'abril e lo 23 de mai de 2007.
Theodor Stolojan

**Theodor Stolojan** (n. 24 d'octobre de 1943) es un economista e òme politic que foguèt primièr ministre de Romania entre lo 16 d'octobre de 1991 e lo 18 de novembre de 1992.
Margarida de Rohan (c. 1330-1406)

[thumb|upright=0.8|Veirial de la Basilica de Nòstra Dòna del [Romeguièr representant Olivièr de Clisson e son esposa Margarida de Rohan]]
**Margarida** (var. **Marjarida**) d**e Rohan** (cap a 1330-1406), nòbla bretona eissida de la familha de Rohan èra la filha d'Alain VII de Rohan e de Joana de Rostrenen, e successivament l'esposa de Joan de Beaumanoir, marescal de Bretanha e eròi del Combat dels Trenta, puèi d'Olivièr V de Clisson, conestable de França.
Sent Cric (Gers)

**Saint Cric** (*Saint-Cricq* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
*Sent Cric* qu'es la fòrma gascona deu nom grecolatin *Cyricus*, representat per dus martirs deu sègle IV, en Cilicia [los famós Cric e Julita ] e a Alexandria . Lo sent que sembla estar lo mainatge martir.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Sent Cric suu site de l'Insee
* Sent Criac sus lo sit de la Comunautat de Comunas de las Bastidas de Lomanha

## Nòtas e referéncias
Emiliano González Navero

**Emiliano González Navero** (1861-1934) avocat e òme politic foguèt lo president de Paraguai entre lo 4 de julhet de 1908 e lo 25 de novembre de 1910.
Benigno Ferreira

**Benigno Asunción Ferreira** (1846-1920) mètge, militar e òme politic foguèt lo president de Paraguai entre 1906 e 1908.
Goma de mastolhar

200px|thumb|Gomes
Era **goma de mastolhar** (var. **goma de mastegar**), eth **mastegon** o tot simplament *goma* ei ua lecaria de sabor doça que se cala ena boca e se mastolha. Da gòi ath dia, tre eth mal gost dera boca, da bon alen e tanben pòt solatjar eth mal de gòrja. Actuaument, era màger part des gomes se fabriquen l'acetat polivinilic e enquia hè relativament pòc temps s'elaboraue damb saba d'un arbe tropicau.

Era goma de mastolhar ven de luenh. Es antics romans acostumauen a mastolhar èrbes entà relaxar-se, passar eth temps o ben dar bon gost ara boca.

En fòrça lengües, ei eth cas der occitan, se l'a nomentada damb eth mot equivalent a *goma* pera sua consisténcia gomosa. Autes, com eth catalan o eth galèc prenen eth sòn nom deth mot castelhan que proven deth nahuatl *chictli*, qu'ei un polimèr gomós que s'obten dera saba der arbe *[[Manilkara chicle]]*, dera familha des sapotàcies, d'ont s'extré tradicionaument era goma de mastolhar Peth sòn gost doç e aromatic, es amerindians acostumauen a mastolhar-ne soent, çò que cridèc era atencion des europèus.

## Referéncies
Rome

Los **romes** o los **rómecs** o los **romècs** o las **romègas** son de plantas lenhosas de la familha de las *[[Rosaceae]]* qu'apertenon al genre ***Rubus***, que n'existisson d'ibrides nombroses.
Roque González Garza

**Roque Victoriano González Garza** (n.  23 de mai de 1885 - m. 12 de novembre de 1962) foguèt un militar e òme politic mexican que foguèt president de Mexic jos la Convencion d'Aguascalientes, entre lo 15 de genièr e lo 10 de junh de 1915.
Francisco Lagos Cházaro

**Francisco Jerónimo de Jesús Lagos Cházaro Morteo** (n. 20 de setembre de 1878 - m. 13 de novembre de 1932) foguèt un avocat e òme politic mexican, que devenèt president de Mexic jos la Convencion d'Aguascalientes, entre lo 10 de junh e lo 10 d'octobre de 1915.
Adolfo de la Huerta

**Felipe Adolfo de la Huerta Marcor** (n. 26 de mai de 1881 - m. 9 de julhet de 1955) comptador comercial e òme politic foguèt lo president de Mexic entre lo 1 de junh e lo 30 de novembre de 1920.
Gustav Stresemann

**Gustav Stresemann** (n. 10 de mai de 1878 - m. 3 d'octobre de 1929) òme politic, foguèt cancelièr d'Alemanha entre lo 14 d'agost e lo 23 de novembre de 1923 e tanben Ministre d'Afars Extèrns del país. En l'an 1926 ganhèt lo Prèmi Nobel de la Patz.
Wilhelm Cuno

**Wilhelm Cuno** (n. 2 de julhet de 1876 - m. 3 de genièr de 1933) avocat, entrepreneire e òme politic, foguèt cancelièr d'Alemanha entre 1922 e 1923.
Joseph Wirth

**Karl Joseph Wirth** (n. 6 de setembre de 1879 - m. 3 de genièr de 1956) matematician e òme politic, foguèt cancelièr d'Alemanha entre 1921 e 1922.
Constantin Fehrenbach

**Constantin Fehrenbach** (n. 11 de genièr de 1852 - m. 26 de març de 1926) avocat e òme politic, foguèt cancelièr d'Alemanha entre 1920 e 1921.
Birdy

**Jasmine van den Bogaerde**, mai coneguda sota son nom artistic de **Birdy** (Lymington, 15 de mai de 1996) es una cantaira e una musiciana anglesa. Se faguèt conéisser per aver ganhat lo concors de musica Open Mic UK a 12 ans.

Son promier album *Birdy*  sortiguèt lo 7 de novembre de 2011. Sa version de *Skinny Love* (una cançon originalament de Bon Iver) sortiguèt en genièr de 2011. Aguèt un grand succès. La cançon apareis dins la seria *Vampires Diaries*. En 2012 sortiguèt una novèla cançon *Just a game* per lo film *Hunger Games*.

## Discografia
* *Birdy* (2011)
* ''Fire Within' (2013)
Chasteu d'Aubaterra

Lo **[[chasteu]] d'[[Aubaterra]]**, dins la Charanta Occitana, fuguet 'na importanta plaça fòrta erigida au centre de la vila bassa, mentre que la vila nauta s'era construcha a l'entorn de l'abadiá.

## Istoric
Fuguet bastit sus lo mesme pueg ente era estada chavada l'egleisa monolitica. Los prumiers possessors d'Aubaterra coneguts son daus cosenhors en 1004. Puei a la fin dau segle XIII los cosenhors serián estats los Ramond e los Vigier. Durant la Guerra de Cent Ans fuguet pres e tornar pres mai d'un còp, lo darrier en 1453 data a la quala Francés Bochard, baron d'Aubaterra tornar constituiguet la senhoriá en fasent notar son independéncia au respecte de l'abat d'Aubaterra e dau comte d'Engoleime. Las guerras de religion separeren la familha; Dàvid Bochard, vescomte d'Aubaterra, convertit au Catolicisme, fuguet un fideu daus reis Enric III e Enric IV. Per sa filha lo chasteu passet au mareschau d'Aubaterra juscanta 1628. La prosperitat dau luec declinet per los desacòrdis de lors successors.

## Arquitectura
Es monument istoric dempuei lo 1 de març de 1973. Las fòssas e las esplanadas fortificadas que l'enrodavan desaparegueren au segle XVII quand se croset la granda andana. Demòran las basas de las quatre tors redondas e daus tròç de las muralhas que las unissián, 'na tor carrada dau segle XVI (qu'era la posterna), 'na ala de las dependéncias, la lòtja, la chapela de la Renaissença e daus vestigis de 'na irangieriá daus jardins.

## Galariá

Fichièr:Aubeterre chat ecus.JPG|Blason anglés sus la pòrta d'entrada
Fichièr:Aubeterre chat1.JPG|La tor de l'entrada
Fichièr:Aubeterre vue3.JPG|Vista dau chasteu dempuei la vila bassa
Fichièr:Vue d'Aubeterre.JPG|Lo chasteu dominant Aubaterra
Fichièr:Aubeterre_vue.JPG|Vista dau chasteu
Iskander Mirza

**Iskander Ali Mirza** (n. 1899 - m. 1969) militar e òme politic foguèt president de Paquistan entre 1956 e 1958.
Call of Duty: Black Ops II

**Call of Duty: Black Ops II** es un jòc d’accion ambé de sang e de guerra et de mòrt. Es sortit lo diluns 12 de novembre de 2012.
Crysis

**Crysis** es un jòc inventat per Crytek lei personages son Nomad,Prophet,Psyco ; porton una nano-combinason. Lo jòc es sortit lo 16 de novembre de 2007. Lo jòc es sortit subre PSP e xbox es  un jòc d'aventura e d'accioun e de tir. Lei personnages se passejon dins lei vilas de Manhatan e Nòva York.
Lego Pirates dei Caribes

**Lego Pirates dei Caribes** es un jòc d'aventura e d'accion. Es estat desvolopat per Traveller' s TALES e editat per Disney Iteractive. Lei personatges son : Jack Sparrow e Will Turnner.

Lei crèdits dei ponchs son :
*pèça grisa = 10
*pèça jauna = 100
*pèça blava = 1000
*Pèça violeta =10000
Edoard III d'Anglatèrra

**Edoard III** (13 de novembre de 1312 – 21 de junh de 1377) foguèt rei d'Anglatèrra de 1327 entrò sa mòrt. Remportèt nombroses succès militars e adobèt l'autoritat reiala après lo regne desastrós de son paire, Edoard II, Edoard III  transformèt lo Reialme d'Anglatèrra en lo pus formidable poder militar d'Euròpa. Son règne vegèt d'importants desvolopaments en legislacion e governament, en particular l'evolucion del Parlament anglés, mas tanben los degalhs de la Pèsta Negra. Demòra un dels sièis monarcas que regnèron en Anglatèrra pendent pus de cinquanta ans.
Mario

**Mario** es un eròi de jòc video. Son autor es Shigeru Miyamoto. A una salopeta, una casqueta e una mostacha. Sa companha es la princessa Peach. Mario es lo pòrto-bonur de Nintendo. A un fraire ; son non es Luigi.
One Direction

Lei **One Direction** es un *[[boys band]]* anglo-irlandés compausat de cinc membres :

*Liam Payne : nascut lo 29 d'aost de 1993 a Wolverhampton.
*Harry Styles : nascut lo 1 de febrier de 1994 a Holmes Chapel.
*Zayn Malik : nascut  lo 12 de genier de 1993 a Bradford.
*Niall Horan : nascut lo 13 de setembre de 1993 a Mullingar.
*Louis Tomlinson : nascut lo 24 de decembre de 1991 a Doncaster.
ter
Hollywood girls : una novela vida en Califòrnia

**Hollywood girls** (en francés : *Hollywood girls : une nouvelle vie en Californie*) es una séria televisada francesa amb una equipa composada de 9 membres : Ayem Nour, Caroline Receveur, Kamel Djibaoui, Kevin Miranda, Sylvia Jagieniak, Nicolas Suret, Laura Coll, Shauna Sand, David Golis, Nabilla Benettia.
 
## Sinòpsis
Caroline e Ayem an tot laissat de sa vida en França per la tornar faire a Hollywood.
Carrièra de la Republica (Tolosa)

La **carrièra de la Republica** es una via majora del quartièr Sant Çubran de Tolosa prolongada a l'oèst per la Passejada Charles de Fitte e a l'èst pel Pont Nòu cap a la riba drecha. Se trapa al tèrme èst la galariá del Castèl d'aiga, a la mitat la plaça Olivièr e al tèrme oèst la Plaça interiora Sant Çubran amb l'estacion del mètro Sant Çubran Republica.

## Vejatz tanben
Minecraft

**Minecraft** es un videojòc ; es estat creat per Mojang, una societat suedesa. Lo 1er creator de minecraft se sona Notch, lo 2nd es Jeb. Lo personatge es Steve e tua de mostres.
Steve pòt tanben construire mantun bastiment. Li a tanben de mòdes : creacion, subrevivença e hardcore.
Collectivitat territoriala

Una **collectivitat territoriala**, o **autogovèrn local**, designa tota **division administrativa** en dejós del nivèl de l'Estat (Estat centralizador coma França, o Estat multicomautaris coma Espanha e Estat federal coma los Estats Units d'America, lo Reialme Unit de Gran Bretanha e Alemanha) quand aquela divison administrativa es dirigida per una **[[assemblada deliberanta]] elegida** distincta de l'Estat : comunas, municipalitats (comunautats urbanas, districtes, eca), departaments français, provìncias, regions. 

Los Estats federats e las Nacions constitutivas (del Reialme Unit), o las comunautats autonòmas d'Espanha son pas consideradas vertadièrament coma de *collectivitats territorialas*, mas seriá puslèu de *collectivitat sui generis*.
Bandiera provençala

La **bandiera provençala** es la bandiera tradicionala dau Comtat de Provença, dei quatre bendas verticalas de gulas sus d'un fons aur. Es basada aquela bandiera sus l'escut dei comtes de Barcelona que foguèt puei adoptat per sei descendents, comtes de Provença, reis de Malhòrca e reis d'Aragon. 

Emai siegue pas oficiala, se tòrna trobar dins de nombrós edificis public e dins de nombrosei manifestacions culturalas dins l'espaci provençau, despuei sa represa simbolica per la respelida felibrenca, fasent ressòn a la renaixança catalana e a sa represa de la senyera.
La region Provença-Aups-Còsta d'Azur l'emplega encuei d'un biais oficiau dins son logo e sa bandièra, joncha amb l'Aigla niçarda e lo Daufin deis Aups.

S'emplega de còps d'un biais opausat mai tanben d'un biais complementari amb la bandièra occitana. Mai generala, aquesta es tanben una bandiera istorica de Provença, estent lo simbòu dau Marquesat de Provença e que se pòu veire sa crotz dins de nombrosei ciutats provençalas, notadament dins lo Comtat Venaicin (Venasca, Gigondàs...) e dins leis Auts Aups, departament que l'utiliza dins son escut oficiau.
Philip Showalter Hench

**Philip Showalter Hench** (n. 28 de febrièr de 1896 a Pittsburgh - m. 30 de març de 1965 a Ocho Ríos, Jamaica) foguèt un mètge nòrd-american que recebut lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1950.
Bydgoszcz

**Bydgoszcz** es una vila polonesa. Es lo capluòc e la vila pus importanta dau Voivodat de Cujàvia e Pomerània.
Illas Verges Britanicas

|-
| style="background:#efefef;" align="center" colspan="2" |

|-
| capitalapopulacion
| Road Town9 400
|-
| align=center colspan=2 | 290px
|-
| Reina
| Elisabeta II del Reialme Unit
|-
| Governador
| William Boyd McCleary
|-
| Primièr ministre
| Orlando Smith
|-
| Superfícia
| 153 km2
|-
| PopulacionDensitat
| 27 800 (est. 2012)260 ab./km2
|-
| Còde de país ISO
| VG, VGB
|-
| Domeni d'Internet
| .vg
|-
| Indicatiu telefonic
| +1 (284)
|-
| Sit oficial
| http://www.bvi.gov.vg/
|}
Las **Illas Verges Britanicas** son un territòri d'otramar del Reialme Unit.
Grasal

Un **grasal** (var. **grasau**) pòt designar:

* Una mena de plat o recipient de fusta o de teralha utilizat autrecòp per lavar la vaissèla 
* lo Sant Grasal, copa qu'auriá recebut lo sang del Crist.
Adriana Calcanhotto

**Adriana Calcanhotto** (n. 3 d'octobre de 1965 a Porto Alegre) esas una cantaira brasilièra de MPB e pop.

## Referéncias
Carlos Antonio López

**Carlos Antonio López** (n. 1792 - m. 1862) òme politic e jornalista foguèt president de Paraguai entre 1844 e sa mòrt, lo 10 de setembre de 1862.
Pixinguinha

**Pixinguinha**, pseudonim de **Alfredo da Rocha Viana Filho** (1897 - 1973) foguèt un musician brasilièr de MPB e chorinho.
Periòde dei Reiaumes Combatents

[thumb|right|Reiaumes Combatents vèrs [-260|260 avC.]]

Lo **Periòde dei Reiaumes Combatents** es un periòde istorica de China Antica. Son començament se situa au sègle V avC, entre 481 e 403, e sa fin en 221 avC quand Qin Shi Huang capitèt d'unificar lo país.

## Referéncias
Egleisa de Sent Sulpici de París

left|thumb|250px|Façada actuala e font de Sent Sulpici (o daus quatre evesques) dins la plaça de Sant Sulpici
L'egleisa parrofiala de **[[Sulpici lo Piós|Sant Sulpici]]** es un temple de confession catolica situat au centre de París, en riba mança de Seina. Venguet  lo 20 de mai de 1915.

## Istòria
### Las egleisas precedentas
La data dau prumier temple bastit a l'emplaçament actuau de l'egleisa de Sant Sulpici es de mau precisar. La descuberta en 1724, au cors de las cerchas de l'egleisa, de 'na peira tombala dau segle X, provet que 'na chapela (que ne dependiá un cementeri) i existissiá dempuei plusors segles.
Copa deu Monde de fotbòl de 1962

thumb|200px|Cartèl de la competicion
thumb|200px|Copa de fotbòl 1962
La **Copa deu Monde de [[fotbòl]] de [[1962]]** (30 de mai - 17 de junh) que ho la VIIau edicion deu tornei de la Copa deu Monde de Fotbòl, que's joguè en Chile e que ho ganhada per la seleccion brasilèra de fotbòl.

## Bibliografia
* Marín, Edgardo (1983), *La Roja de todos los tiempos*, Revista Deporte total

## Ligams extèrnes
* Película Oficial del Mundial de Chile 1962 (espanhòl)
* World Cup History - Chile 1962 (anglés)

## Vejatz tanben
* Copa deu Monde de Fotbòl
* Commonscat:FIFA World Cup 1962
Vicente do Rego Monteiro

**Vicente do Rego Monteiro** (1899-1970 en Recife) foguèt un pintor, escultor, professor e poèta brasilièr, de tradicion modernista.

## Referéncias
Chasteu de la Chetardia

Lo **[[chasteu]] de la Chetardia** se tròba a Eissiduelh dins la Charanta Lemosina.

## Istoric
Lo nom ven de la familha Chétard, que la darriera dau linhatge esposet en 1500 Joan Trotti, çò que donet la familha de la Chetardia. Jaume Joaquim Trotti de la Chetardia (1705-1759), oficier, diplomata e escrivan, es lor descendent mai conegut.

## Arquitectura
Dau chasteu dau segle XI subsistís ren que doas tors chapeladas de garitas. Lo chasteu rectangular fuguet tornar bastir au segle XVII e chamnhat au segle XVIII, en particular emb l'ajust de valats secs.

'Na peça en rotonda d'inspiracion russa fuguet ajustada sus l'autra façada dau chasteu per lo Jaume Joaquim, ministre plenipotenciari de Loís XV dins 'queu país.

Los fossats e lo portau, las façadas e los teulats dau chasteu e de las doas tors, en mai de l'eschalier interior e lo plafon pintat de la tor situada a l'est son inscrichs monument istoric dempuei lo 30 d'octòbre de 1973.

## Galariá

Fichièr:Château de la Chétardie, Exideuil en Charente.jpg|Vista sud dau chasteu
Fichièr:Exideuil castle1.JPG|Los valats


### Referéncias
Victor Ponta

**Victor-Viorel Ponta** (n. 20 de setembre de 1972) avocat e òme politic es l'actual primièr ministre de Romania.
Mihai Răzvan Ungureanu

**Mihai Răzvan Ungureanu** (n. 22 de setembre de 1968 a Iași) òme politic, foguèt primièr ministre de Romania entre lo 9 de febrièr e lo 7  de mai de 2012.
Šibenik

**Šibenik**, en italian Sebenico, qu'ei ua vila de Croàcia. Sa populacion èra estimada a  abitants en 2011. Sa superfícia totala es 459&nbsp;km².

## Nascut en Šibenik

* Niccolò Tommaseo, (1802-1874), un escrivain, lingüista et patriota italian.
* Roberto Ferruzzi, (1853-1934), pintre italian.
Hercegszántó

**Hercegszántó** (en croat: *Santovo*, en sèrbe: Сантово) qu'ei ua vila dau comtat de Bács-Kiskun, en Ongria.
Thomas Hunt Morgan

**Thomas Hunt Morgan** (n. 25 de setembre de 1866 - m. 4 de decembre de 1945) foguèt un biologista e geneticista american, premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1933. 

## Biografia
Estudièt sciéncias naturalas a l'universitat de Kentucky, ont se graduèt lo 1886. L'an 1890 se doctorèt a l'universitat Johns Hopkins de Baltimore. Moriguèt a la siá residéncia de Pasadena, vila situada dins l'estat de Califòrnia. 

## Recèrca scientifica
Las teorias de Gregor Mendel venián d'èsser redescobèrtas l'an 1900 e Morgan s'interessèt en estudiar la siá aplicacion als animals. En seguint los passatges de William E. Castle Comencèt a trabalhar a l'Universitat de Colúmbia en lo desvolopament embrionari de la *[[Drosophila melanogaster]]*, generalament nomenada mosca del vinagre, ont s'interessèt pel problèma del eiretatge biologic.
Daniel Shechtman

**Daniel Shechtman** (n. 24 de genièr de 1941) es un engenhaire israelian qu'a recebut lo Prèmi Nobel de Quimia en 2011.
Universidade Estadual de Feira de Santana

L’**Universidade Estadual de Feira de Santana** (*Universidade de Feira de Santana*), o pus simplament **UEFS**, es una universitat situada a Feira de Santana en Bahia, Brasil. Fondada en 1976, es considerada coma l'establiment d'ensenhament superior mai ancian del Feira de Santana.

## Nòtas


## Ligams extèrnes
*  Sit web oficial de l'Universitat
Glèisa parroquiala

Una **glèisa parroquiala** (var. **egleisa parrofiala**, **glèisa parroquiau**) dins lo cristianisme, es un temple qu'acomplís la foncion de centre religiós d'una parròquia, l'unitat administrativa fondamentala de las glèisas episcopalas.
Batalha de Camerone

La **batalha de Camerone** se debanèt lo 30 d'abriu de 1863 dins lo relarg dau vilatge mexican de Camarón de Tejeda. Opausèt un pichon grop de 65 soudats francés de la Legion Estrangiera a una armada mexicana que seis efectius èran estimats entre dos e tres mil òmes. Blocats dins una granja, lei legionaris opausèron una resisténcia acarnada ais assauts mexicans durant sept oras fins a l'abenament de sei municions. A la fin de la batalha, lei pèrdas mexicanas agantèron 90 tuats e 300 bleçats còntra 40 legionaris tuats e 17 bleçats. Lei subrevivents francés obtenguèron de condicions de rediccion relativament favorablas e la batalha venguèt un element major de l'identitat de la Legion Estrangiera. Lo 30 d'abriu es totjorn celebrat cada annada per leis unitats de la Legion Estrangiera.

## Liames intèrnes

* Legion Estrangiera.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Universidade Federal de Minas Gerais

L’**Universidade Federal de Minas Gerais** (*Universidade de Minas Gerais*), o pus simplament **UFMG**, es una universitat situada a Belo Horizonte en Minas Gerais, Brasil. Fondada en 1927, es considerada coma l'establiment d'ensenhament superior mai ancian del Minas Gerais.

## Nòtas


## Ligams extèrnes
*  Sit web oficial de l'Universitat
Parròquia

Ua **parròquia** (var. **parròcha,** **parròfia**, **parròpia**; deu latin *parochia* o *paroecia*, gessit deu grèc παροίκια *paroikia*, valent a díser ) qu'ei, dens lo cristianisme, la subdivision de basa d'ua diocèsi dens mantua Glèisa: Glèisa Ortodòxa, Glèisa Catolica Romana, Glèisa Anglicana... 

Qu'a tanben balhat lo son nom a ua subdivision administrativa dens mantun país: la parròquia civila.
Kent

**Kent** qu'ei un comtat situat a lo sud-èst de Londres, en Anglatèrra, Reialme Unit. La capitala es Maidstone.
William Shockley

**William Bradford Shockley Jr.** (n. 13 de febrièr de 1910 - m. 12 d'agost de 1989) foguèt un un fisician nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisica l'an 1956.

## Biografia
Nasquèt dins la vila de Londres filh de parents nòrd-americans. Installat amb la siá familha a l'estat nòrd-american de Califòrnia estudièt fisica a l'Institut Tecnologic de Califòrnia e se doctorèt l'an 1936 a l'Institut Tecnologic de Massachusetts.

William Shockey moriguèt lo 1989 dins la vila californiana de Stanford a consequéncia d'un càncer de prostata.

## Recèrca scientifica
Inicièt los sieus primièrs trabalhs a l'entorn dels electrons als Laboratòris Bèles de Nòva Jersei, contunhant posteriorament en l'investigacion sul radar, fins que lo 1942 abandonèt lo sieu càrrer als Laboratòris Bèles per venir director del Grop de recèrca de la guèrra anti-submarina de l'Universitat de Columbia.

A la fin de la Segonda Guèrra Mondiala los laboratòris Bèles formèron un grop de trabalh a l'entorn de la fisica d'estat solid, condusit per Shockley e lo quimista Stanley Morgan, amb la collaboracion de John Bardeen, Walter Houser Brattain, Gerald Pearson, Robert Gibney, Hilbert Moore e de divèrses tecnicians. La siá assignacion èra cercar una alternativa d'estat solid als amplificadors de cristal fragilas de la valvula de void. Las siás primièras temptativas foguèron basadas en las idèas de Shockley sus usar un camp electric extèrne en un semiconductor per afectar la siá conductivitat. Aqueles assages manquèron a cada pròva, fins que Bardeen suggeriguèt una teoria que invocava los estats superficiales qu'evitèron que lo camp penetrèt lo semiconductor. Las siás recèrcas contunhèron amb la descripcion del diòde, la version electronica de la valvula de void. Las siás recèrcas a l'entorn dels semiconductors lo portèron a formular lo 4 de julhet de 1951 lo transistor bipolar, en obtenent la siá brevet en setembre del meteis an.

Lo 1957 fondèt lo sieu pròpri laboratòri d'investigacion, Fairchild Semiconductor, mas la siá forma de portar l'entrepresa provoquèt qu'uèch de los sieus investigadors abandonèsson la companhiá lo 1958, que foguèsson entre el Robert Noyce e Gordon Moore que mai tard crearián Intel.

L'an 1956 foguèt premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisica, amb John Bardeen e Walter Houser Brattain, *per la siá recèrca en semiconductors e per la descobèrta de l'efièch transistor*.
Sulpici lo Pietós

**Sulpici lo Pietós** (cap a  576 - 647), tanben escaissat  o , foguèt evesque de Borges e almoinièr del rei Clotari II. Nasquèt probablament a Vatan, en Berric, dins una familha nòbla galloromana. Educat a l'escòla del palais per l'arquicapelan del rei Gontram, acabèt sos estudis a setze ans. L'evesque Austregesil de Borges  lo nomenèt arquidiacre en 612. Mainatge devòt, solatjava los maluroses e los paures.
Sidónio Pais

**Sidónio Bernadino Cardoso da Silva Pais** (n. 1 de mai de 1872 - 14 de decembre de 1918) militar e òme politic, foguèt primièr ministre de Portugal aprèp 5 de decembre de 1917 e tanben president del país aprèp 28 d'abril de 1918, fins a sa mòrt, lo 4 de decembre de 1918.
John Bardeen

**John Bardeen** (n. 23 de mai de 1908 - m. 30 de genièr de 1991) foguèt un fisician nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisica l'an 1956 e 1972, en venent l'unica persona premiada dos còps amb lo Prèmi Nobel de Fisica. 

## Biografia
Nasquèt lo 23 de mai de 1908 dins la vila de Madison, situada a l'estat nòrd-american de Wisconsin. Interessat en las matematicas dempuèi plan pichon, inicièt los estudis de engenhariá electrica a l'Universitat de Wisconsin l'an 1923, en finalizant los sieus estudis lo 1928. Influit Per lo sieu mentor John Hasbrouck van Vleck recebèt tanben d'influéncias de Paul Dirac, Werner Heisenberg e Arnold Sommerfeld. Agrandiguèt los sieus estudis en fisica e matematicas a l'Universitat de Princeton en se licenciant lo 1936. 

Lo 1938 inicièt la siá docéncia universitària coma professor auxiliar a l'Universitat de Minnesòta. Après participar a la Segonda Guèrra Mondiala coma responsabla del laboratòri naval de artilharia, lo 1943 foguèt convidat a participar al Projècte Manhattan mas refusèt l'invitacion. 

Bardeen moriguèt lo 30 de genièr de 1991 dins la vila nòrd-americana de Boston.
Maidstone

**Maidstone** qu'ei la vila capitala dau comtat de Kent, en Anglatèrra, Reialme Unit. Sa populacion èra estimada a 75 070 abitants en 2001.
Atricion

L**'atricion** es la pèrda de substància, de contengut, de matèria (per un objècte), de client (per una societat).

## Linguistica
En linguistica l'atricion se definís coma la pèrda non patologica per un bilingue d'una part o de la totalitat de las competéncias dins una de las lengas.
Charles Michels

thumb|right|Retrach de Charles Michels.
thumb|right|Placa commemorativa situada dins lo XV Arrondiment de París.

**Charles Michels** (6 de març de 1903, París - 22 d'octòbre de 1941) èra un sindicalista e un òme politic comunista francés. Foguèt elegit deputat dau XV Arrondiment de París ais eleccions legislativas de 1936. Durant la Segonda Guèrra Mondiala, foguèt mobilizat de setembre de 1939 fins au 20 de julhèt de 1940. Après la signatura de l'armistici de 1940, participèt a la reorganizacion dau sindicat CGTU e foguèt arrestat lo 6 d'octòbre de 1940. Foguèt fusilhat per leis Alemands lo 22 d'octòbre de 1941 en reaccion a l'atemptat de la Resisténcia còntra Karl Hotz, Feldkommandant de Nantes.
Maquis dau Vercòrs

thumb|right|Drapèu de la « Republica Liura de Vercòrs » (julhèt de 1944).

Lo **Maquis dau Vercòrs** èra un grop de la Resisténcia Francesa durant la Segonda Guèrra Mondiala que sa zona d'operacion foguèt la region montanhosa de Vercòrs. A partir de genier de 1944, concentrèt un nombre fòrça important de combatents ( òmes en junh) e la Resisténcia Francesa organizèt divèrseis atacas dins lo massís e son relarg per alunchar leis Alemands e lo govèrn de Vichy de Normàndia. L'ofensiva alemanda còntra lo Maquis acomencèt a partir de junh de 1944 e mobilizèt mai de  òmes. Ajudats per lei defensas naturalas de Vercòrs e per la populacion locala, lei Francés capitèron de resistir fins a l'arribada de tropas aeroportadas alemandas dirèctament sus lo plan de Vercòrs qu'entraïnèt l'òrdre de dispersion dau Maquis donat lo 27 de julhèt de 1944.
Wall Kintun TV

**Wall Kintun TV** qu'ei una cadena de television araucana en lenga mapundungún creada en Argentina e que demòra a Bariloche. Qu'ei lo purmèr canau en lenga indigena e que ho creat mercès a l'aprobacion de la lei 26.522 dita de Servicis e Comunacacions Audivisaus qui estableish lo dret atotas las lengas indigenas a l'accès a tots los mejans de comunicacion. Qu'ei gavidada per la Coordinacion de Comunicacion Audiovisau Indigena de Argentina (Coordinadora Comunicación Audiovisual Indígena de Argentina - CCAIA).

## Liagm extèrne
*https://web.archive.org/web/20140929174854/http://www.originarios.org.ar/ Site da la CCAIA.
Herbert Spencer Gasser

**Herbert Spencer Gasser** (n. 5 de julhet de 1888 – m. 11 de mai de 1963) foguèt un mètge nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Medecina l'an 1944. 

## Biografia
Nasquèt lo 5 de julhet de 1888 dins la vila de Plateville, situada a l'estat nòrd-american de Wisconsin. Estudièt inicialament zoologia a l'universitat de Wisconsin, ont se va graduar l'an 1911, mas cambièt lèu los sieus estudis contra los de medecina a l'universitat Johns Hopkins, ont se graduèt l'an 1918. 

Moriguèt lo 11 de mai de 1963 a la siá residéncia de Nòva York. 

## Recèrca scientifica
A l'Universitat Johns Hopkins dintrèt al laboratòri de fisiologia, ont coneguèt lo bioquimista Joseph Erlanger. Al bòrd d'aquel desvolopèt la siá recèrca en lo camp dels impulses electrics del sistèma nerviós mejançant l'usatge del oscilloscòpi de rais catodics. L'an 1944, ambdos scientifics, partegèron lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina *per los sieus trabalhs en lo camp dels impulses electrics del sistèma nerviós*.
Frederick Chapman Robbins

**Frederick Chapman Robbins** (n. 25 d'agost de 1916 - m. 4 d'agost de 2003) foguèt un bacteriologista nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1954. 

## Biografia
Nasquèt lo 25 d'agost de 1916 dins la vila de Aubur, populacion situada a l'estat nòrd-american de Alabama. Estudièt medecina a l'universitat de Missorí, ont se graduèt lo 1938. Inicièt los sieus trabalhs dins l'Espital Infantil de Boston e trabalhèt posteriorament coma director del departament de pediatria e de malautiás infecciosas del City Hospital de Cleveland, vila ont moriguèt lo 4 d'agost de 2003. 

## Recèrca scientifica
Durant lo sieu sojorn dins l'Espital Infantil de Boson trabalhèt amb John Franklin Enders e Thomas Huckle Weller sus la virologia e bacteriologia de la poliomielitis. Per aqueles trabalhs los tres scientifics foguèron premiats amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1954. Los trabalhs de Weller, Enders e Robbins melhorèron las tecnicianas de cultiu de virus en teissuts vius, en permetent donar un grand passatge en lo maneig d'aqueles microorganismes, en se produsint una avançada en la lucha de malautiás d'etiologia víral e que permetèron posteriorament la descobèrta de la primièra vacuna contra la poliomielitis de la part de l'equipa de Jonas Salk.
Lu Buwei

**Lu Buwei** (vèrs 290 - 235 avC) èra un òme politic de l'Estat chinés Qin. Aguèt un ròtle major durant lo rèine de Zhuangxiang e de Qin Shi Huang, especialament durant la succession entre lei dos rèis. Pasmens, en 238 avC, foguèt indirèctament implicat dins lo còp d'estat de Lao Ai còntra Qin Shi Huang. Participèt a la repression victoriosa de l'insureccion mai son influéncia demeniguèt. En 235, foguèt condamnat a l'exil mai preferiguèt se tuar en plaça.
Equipa nacionala d'Azerbaitjan de fotbòl

L**'equipa nacionala d'Azerbaitjan de fotbòl** (azèri: *Azərbaycan milli futbol komandası*) es l'equipa nacionala de fotbòl d'Azerbaitjan, constituida dels melhors jogaires de fotbòl de nacionalitat azèri, jos l'egida de l'Associacion de Federacions de Fotbòl d'Azerbaitjan.

## Ligams extèrnes

* Associacion de Federacions de Fotbòl d'Azerbaitjan
Quezon City

**Quezon City** (en anglés) o **Lungsod Quezón** (en tagalòg) es la vila pus granda de las Filipinas, e part de la region metropolitana de Manila.

Situada sus l'illa de Luçon, Quezon City (coneguda popularament pels filipins com **QC**) es una de las 16 vilas qu'integrèron Metro Manila, la Region Capitala Nacionala (NCR). La vila recebèt aqueste nom per Manuel Luis Quezon, president de las Filipinas, que la fondèt lo 12 d'octobre de 1939 per tal de substituir Manila coma capitala nacionala. Quezon City es de pas confondre amb la província de Quezon nomenada tanben per l'ancian president.

## Referéncias
Maira

**Maira** es un riu de Piemont dins la província de Coni, un afluent drech de flume Pò, que nais suls  Alps Còcias (Alpi Cozie) dempuèi lo Còl Maurin. Sa longor es de 111 km. Son nom significa  "magra". Maira a balhat lo nom a la Val Maira, una de las Valadas Occitanas. Lo nom Maira es masculin (il Maira) mas tanben de còps femenin (la Maira) enitalian.

## Referéncias
Sexion d'Assaut

**Sexion d'Assaut** es un grop de Hip-hop francés actiu dempuèi 2002.

A la naissença dau grop, Sexion d'Assaut comportava una vintena de personas, puei, solament lei personas restacadas au grop. Leis originas geograficas dau grop son : França, Guinèa, Senegal, Còsta d'Evòri, Mali, Còngo e Occitània.

Son estile de musica son : rap francés, house, souk e bipop rap.

Sexion d'Assaut costeja Dj H Cue, Dry, Mister You, Sniper e Dj Abdle.

Lei susnoms dau grop son : Maître Gims, Lefa, Barack Adama, Black Mesrimes, JR O Chrome, Maska, Doomams, L.I.O Pétrodollars.
Flo Rida

**Flo Rida** - li dien Tramar Dillard - es naissut lo 16 de decembre 1979 (a 32 ans) en Florida (ais Estat Units); es un rapaire american d'origina haitiana e bresilenca, sa passion es lo rap e lo hip pop de son adolescença. Flo Rida es un ancian jogaire de basket.
La Fouine

**La Fouine** (naissut *Laouni Mouhid* lo 25 de decembre en 1981 a Trappes) es un rapaire francés de las originas marroquinas. Se creèt la marca d'abilhament que li dián *Streetwar* e lo label qu'es un ostau de disques. Sei escaisnoms son la Fouine e Fouiny baby. Es rapur, cantaire, productor, actor, entrepenaire. Fa de musica despuei 2001. Lo label es *Banlieue Sale* (banlèga lorda).
Chennai

**Chennai** (en tamol: சென்னை), qu'èra sonada anteriorament **Madràs**, es una vila e corporacion municipala d'Índia, capitala del districte de Chennai e de l'estat de Tamil Nadu e lo quatren airal metropolitan mai grand del país. Es situada sus la còsta de Coromandel, al golf de Bengala. La siá populacion, segon lo cens del 2001, èra de 4.216.668 abitants e aimada de 6.910.000 de personas çò 2006 e 7.300.000 lo 2009 (4.590.000 la quita vila).

## Referéncias
Joyce Jonathan

**Joyce Jonathan** es naissuda lo 3 de novembre 1989 a Levallois-Perret. 

Es benjamina d'una fatria de tres filhas.

A ganhat lo disc d'òr en 2010 gràcia a son promier album un mes après sa sortida. Un an après sieguèt certificat disc de platin.

Son gènre de cançon es de pop e folk.

Joga de guitarra acostica e de piano.

Son activitat principala es autora-compositritz-interprèta e cantaira mas es atanben actritz dins de serias televisadas.
Zlatan Ibrahimović

**Zlatan  Ibrahimovic** es naissut lo 3 d'octòbre 1981 a Malmö. Es un jogaire de fotbòl ; a jogat dins lo MalmöFF, l'Ajax Amsterdam, la Juventus de Turin, l'Inter Milan, lo FC Barcelona, l'AC Milan, e lo Paris Saint-Germain. 

Es seleccionat dins l'equipa nacionala. 

Son club actuau es lo Paris Saint-Germain. Son numero es lo 10.
Carrara

**Carrara** es una vila italiana d'aperaquí  abitants, situaa dins la província de Massa-Carrara en Toscana.

La vila es mondialament coneguda per sas peirièras de marbre esplechaa dempuèi l'epòca romana.
Paranaguá

**Paranaguá** es una vila de l'estat brasilièr de Paraná.Fondada en 1648, la vila alberga un dels pòrts pus important e modèrn de Brasil.

Paranaguá significa granda mar redonda en tupí-guaraní. Los portugueses s'establiguèron dins la region en 1550, e a Paranaguá en 1648, amb la designacion de *Vila de Nòstra Dama del Rosari de Paranaguá*. Foguèt elevada al reng de vila en 1842. Lo pòrt venguèt un dels mai importants de Brasil après la dubertura en 1885 de la linha de camin de fèrre a Curitiba.

## Localizacion
La municipalitat es localizada subre lo litoral de Paraná, a 90 km de la capitala de l'estat, Curitiba. Las siás coordenadas son 25° 31' 15" Sud e 48° 30' 34" Oèst.

## Referéncias
Armorial de Vivarés

## [[Vivarés]]

Fichièr:Blason département fr Ardèche.svg|Vivarés


## Familha de Vivarés

Imatge:Blason famille fr d'Adhémar.svg|Adhémar de Monteil
Imatge:Blason famille Agrain.svg|Agrain d'Ubaz
Imatge:Blason famille fr Dalamel de Bournet.svg|Alamel de Bournet
Imatge:Blason ville fr Balazuc (Ardèche).svg|Balazuc
Imatge:Blason famille fr de Banne d'Avéjan.svg|Banne d'Avéjan
Imatge:Blason famille fr Béchetoille.svg|Béchetoille
Imatge:Bellidentis.svg|Bellidentis
Imatge:Blason Famille Bernard de Montbrison.svg|Bernard de Montbrison
Imatge:Blason Famille fr Blanc de Molines.svg|Blanc de Molines
Imatge:Blason fam fr Boissy d'Anglas.svg|Boissy d'Anglas
Imatge:Blason Famille Canson.svg|Canson

Imatge:Blason fr famille Chanaleilles (Vivarais).svg|Chanaleilles
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|
Imatge:|


## Vilas de Vivarés
### A

Imatge:Blason Alba-la-Romaine.svg|Alban
Imatge:Blason Alboussière.svg|Albossèira
Imatge:Blason_ville_fr_Annonay_(Ardèche).svg|Anonai
Imatge:Blason ville fr Aubenas (Ardèche).svg|Aubenàs
Imatge:Blason Aubignas.svg|Aubignas

### B

Imatge:Blason ville fr Balazuc (Ardèche).svg|Balasuc
Imatge:Blason ville fr Banne (Ardèche).svg|Bana
Imatge:Blason ville fr Beaulieu (Ardèche).svg|Beaulieu
Imatge:Blason ville fr Berrias (Ardèche).svg|Berriàs e Castèljau
Imatge:Blason de la famille de Borne.svg|Borne
Imatge:Blason ville fr Boulieu-lès-Annonay (Ardèche).svg|Boulieu d'Anonai
Imatge:Blason ville fr Bourg-Saint-Andéol (Ardèche).svg|Lo Borg Sant Andiòu
Imatge:Blason ville fr Burzet (Ardèche).svg|Burzet


### D

Imatge:Blason ville fr Davézieux (Ardèche).svg|Davesiu


### F

Imatge:Blason ville fr Félines (Ardèche).svg|Félines

### G

Imatge:Blason ville fr Gravières (Ardèche).svg|Gravières
Imatge:Meuble ville fr Grospierres 07.svg|Grospierres
Imatge:Blason ville fr Guilherand-Granges (Ardèche).svg|Guilherand Granges

### I

Imatge:Blason Issarlès.svg|Issarlés


### J

Imatge:Blason ville fr Jaujac 07.svg|Jaujac
Imatge:Blason ville fr Joannas (Ardèche).svg|Joanàs
Imatge:Chateauneuf-Randon de Joyeuse.svg|Juèsa


### O

Imatge:Blason Orgnac-l'Aven.svg|Ornhac

### U

Imatge:Blason Ucel.svg|Ucèl


## Departament francés administrant lo Vivarés

Imatge:Blason département fr Ardèche.svg|Ardecha
Alps Còcis

Los **Alps Còcis** (en francés *Alpes cottiennes*; en italian *Alpi Cozie*) son una cadena montanhosa dels Alps, una partida dels Alps Occidentals, situada entre Itàlia (la region Piemont) e França (las regions d'Auvèrnhe Ròse Alps e Provença-Alps-Còsta d'Azur), foguèron una província romana nomenada *Alpes Cottiæ*. Aqueste nom ven de nom del rei dels ligurs, Marcus Julius Cottius, senhor de la region Segusio (Susa).

## Classificacion e subdivision

Los Alps Còcis se devesisson  en tres partidas:

* *Alps Còcis  miegjornals* o Alps del Vísol
* *Alps Còcis centrals* o Alps de Montginebre
* *Alps Còcis ubagóses* o Alps de Montcenis

En conformitat amb la "Suddivision Orografica Internacionala Unificada del Sistèma Alpenc" (SOIUSA), se devesisson en sosgrops:

* Alps del Vísol:
** Grop de Chambairon 
** Cadena de Parpalhon
** Grop de Vísol 
* Alps de Montginebre:
** Cadena Bucie-Grand Cairon-Orsiera
** Cadena Bric Froid-Ròchabruna-Beal Traversier
* Alps de Montcenis:
** Cadena Chaberton-Tabor-Galibier
** Cadena Bernauda-Pierre Menue-Ambin
Dinastia Qin

La **dinastia Qin** foguèt una dinastia imperiala chinesa que reinèt de 221 a 206 avC après l'unificacion dau país per son fondator Qin Shi Huang (221-210 avC). Es originària de l'estat Qin format durant lo Periòde dei Reiaumes Combatents. Pasmens, tre la mòrt de Qin Shi Huang, de trebols grèus acomencèron dins lo país mentre que la Cort èra devesida per lei complòts dei conselhiers de l'emperaire. Son afondrament entre 210 e 206 avC foguèt donc relativament rapide.
Bregadas internacionalas

thumb|right|Drapèu dei Bregadas Internacionalas.

Lei **Bregadas internacionalas** foguèron d'unitats militaras que participèron a la Guèrra Civila Espanhòla dins lo camp republican de 1936 a 1938. Èran compausadas de volontaris antifaissistas venent de cinquanta-e-tres país diferents. Utilizadas coma fòrça militara d'elèit per la Republica, poguèron alinhar  òmes a lor apogèu e participèron ai batalha de Madrid, de Jarama, de Guadalajara, de Brunete, de Belchite, de Teruel, d'Aragon e de l'Ebra. S'estima qu'entre  e  i serviguèron e qu'aperaquí  foguèron tuats au combat. La dissolucion dei Bregadas se debanèt en setembre de 1938 après la signatura d'un acòrd sus l'evacuacion dei fòrças estrangieras d'Espanha.

## Ligams intèrns

* Guèrra Civiu Espanhòla.
Cervignano del Friuli

Cervignano del Friuli es una vila de la region italiana de Friol-Venècia Júlia. Sa populacion èra estimada a  abitants en 2011. Sa superfícia totala es 28,47&nbsp;km².
Qin Er Shi

**Qin Er Shi** (229 - 207 avC) foguèt lo segond emperaire de la dinastia Qin. Succediguèt a Qin Shi Huang en 210 avC e foguèt remplaçat per Ziying en 207 avC. Son rèine foguèt marcat per lo caòs politic e l'afondrament de la poissança dau govèrn centrau creat per son paire.