Lausun

**Lausun** (*Lauzun* en francés) es una comuna agenesa e perigòrda, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Eluso*, *Elusone* ( ? al sègle IV, segon Durengues), *aecclesia Sancti Stephani de Leuzuno*, en latin, en 1126-1183, *de Lauzuno*, latinizacion del sègle XIII, *castrum de Lauduno*, latinizacions de 1259 e de 1270, *apud Laudunum*, latinizacion de 1305, *capella de Laussino*, latinizacion de 1326, *prope Lodunum*, latinizacion de 1520, *Lauzun* (mapa del sègle XVII) . La fòrma citada per Durengues, pas segura, que correspond a *Elusódunum* auriá pas poscut donar *Leusun*, *Lausun*.

Lo nom es format d'un element gallés, que se trobariá tanben a Loudun (*Lauzdunensis vicaria* en 850, *Laucidunensis* en 895, *Losdunum* en 1059 , a Laudun e a Montliausut (ancian *Montlausun*). Aquel segond element es format, segon la tradicion toponimica, d'un nom gallés d'òme **Laucos* e de *dūnon* (latinizat en *dunum*), « ciutadèla, fortalesa »; per explicar *-z-* e pas *-d-* dins qualques cas coma Lausun, lo compausat se deguèt contractar lèu , o fal supausar puslèu la pèrta del sentiment de la composicion.

En realitat quatre noms de *dūnon* emb un nom de persona **Laucos* qu'es absent de tot autre toponime, es inversemblable. Vaquí probable perqué Delamarre, qu'accèpta *Lauci-dūnon* (o *Lauco-dūnon*) se garda ben de precisar que lo prumièr element es un nom d'òme  e cita pas **Laucos* dins son indèx dels noms de persona . Per Lausun, i a una atestacion del sègle XII, *Leuzuno* , que mena a una autra possibilitat, *leuco-dūnon* (*leucos*, « blanc, clar, lusent > lhauç »). Cossí que siá, a Lausun, *eu-* e *au-* pretonics donan lo meteis resultat [ow], mas aquò èra benlèu diferent a l'Edat Mejana. Empacha pas que se passa aisidament d'un a l'autre. Mas aquò vòl pas dire que tots los Lausun/Laudun venon de *leuco-dūnon*.

## Istòria
* Tot lo nòrd de la comuna es perigòrd, de l'anciana diocèsi de Sarlat : Sent Nazari, Caisaguet, *Queyssel*, *Saint Macaire*, en francés .
* Lo 1èr de genièr 1965, Lausun annexèt Sent Nazari .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra capluèc del canton de Lausun; es adara del canton de la Val de Dròt.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Lauzun, Bourgougnague, Lavergne, Montignac, Saint Colomb, Saint Laurent, Saint Nazaire et Segalas*, donc Lausun, Bergonhagas, La Vèrnha, Montinhac, Sent Colomb, Sent Laurenç (comuna de Bergonhagas), Sent Nazari (dempuèi 1964, dins Lausun) e Segalàs. La populacion èra de 6708 abitants.
* La demografia de Lausun s'explica per la concurréncia de Miramont, vila que se desvolopèt al sègle XIX e enquèra mai al sègle XX.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
## Luècs e monuments
* Lo castèl de Lausun.
* La glèisa Sent Estèfe.
* La glèisa Sent Pastor de *Queyssel* (Caissèl ? Caissèu ?).
* Las glèisas de Sent Nazari e de Sent Macari.
* L'ostal emb de las cariatides.


Lauzun_-_Château_-2.jpg|L'ala del castèl bastida a partir de 1576.
Lauzun_-_Château_-3.jpg|Lo bastiment bastit en 1685 e son dòma.
Lauzun_-_Château_-4.jpg|Lo portal de l'ala Renaissença.
Château_de_Lauzun_-6.JPG|L'ala Renaissença.
Lauzun_-_Château_-2.jpg|L'ala Renaissença entre lo « Dòma » e la capèla emb las colomnas, vestigis del peristil.
Lauzun_-_Eglise_Saint-Etienne_-1.jpg|La glèisa Sent Estèfe.
Lauzun_-_Eglise_Saint-Etienne_-2.jpg|La nau (vòutas subre-auçadas al sègle XIX).
Lauzun_-_Eglise_Saint-Etienne_-3.jpg|Lo mèstre autar del sègle XVII.
Lauzun_-_Église_Saint-Étienne_-5.JPG|Lo portal.
Lauzun_-_Église_Saint-Étienne_-3.JPG|La glèisa costat sud.
Lauzun_-_Église_Saint-Étienne_-_Chevet.JPG|L'absida de Sent Estèfe.
Lauzun_-_Maison_aux_cariatides_-1.jpg|L'ostal das cariatides
Lauzun_-_Église_Saint-Pastour_de_Queyssel_-1.JPG|La glèisa Sent Pastor de *Queyssel*.
Lauzun_-_Église_Saint-Pastour_de_Queyssel_-3.JPG|L'absida e las absidiòlas de Sent Pastor.


## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas