open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rully (Sòna e Léger)

**Rully ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
## Geografia

Vilatge situat a aperaqu&iacute; 15 quilom&egrave;tres al N&ograve;rd de Chalon-sus-Sa&ocirc;ne. Cors d'aiga : font de la Thalie e Canal del centre.

La municipalitat s'estend de la plana de la Sa&ocirc;ne a las coteaux de las pr&eacute;mices del Morvan. Lo vilatge es un vilatge de c&ograve;sta : a establit al p&egrave; d'una c&ograve;sta, escarpement talhat en lo scenari en precedint lo Morvan. Aprof&egrave;cha aital de tres mi&egrave;ges : lo scenari calcaire, la c&ograve;sta favorabla a la vinha, la plana favorabla a las culturas c&eacute;r&eacute;ali&egrave;res. De mai, a Rully, la c&ograve;sta, orientada NNE-SSO, a talhat de div&egrave;rsas combes, #&ccedil;&ograve; que multiplica los vessants favorablament orientats per la vinha. 

La longitud del canal del Centre, sus l'ancian camin de halage, se &eacute;tire la Via Verda (de Sant-Leugi&egrave;r-sus-Dheune a Chalon sus Sa&ocirc;ne en transe&uuml;nt per Chagny), albereda bitum&eacute;e pels transp&ograve;rts doces.

Village situé à environ 15 kilomètres au Nord de Chalon-sur-Saône. Cours d'eau : source de la Thalie et Canal du centre.

La commune s'étend de la plaine de la Saône aux coteaux des prémices du Morvan. Le village est un village de côte : il est établi au pied d’une côte, escarpement taillé dans le plateau précédant le Morvan. Il profite ainsi de trois milieux : le plateau calcaire, la côte favorable à la vigne, la plaine favorable aux cultures céréalières. De plus, à Rully, la côte, orientée NNE-SSO, est coupée de plusieurs combes, ce qui multiplie les versants favorablement orientés pour la vigne. 

Le long du canal du Centre, sur l'ancien chemin de halage, s'étire la Voie Verte (de Saint-Léger-sur-Dheune à Chalon sur Saône en passant par Chagny), allée bitumée pour les transports doux.

## Istòria

Antany *Rubuliacum* De contunh *Rulliacum*. Vestigis de l'ep&ograve;ca gallo-romaine. Ancian archip&ecirc;tr&eacute; del dioc&egrave;se de Chalon. La t&egrave;rra de Rully, erigida en baronnie, a donat lo sieu nom a div&egrave;rses senhors, lo un d'eles, capitani de Chalon, i agu&egrave;t aucit pels Ligueurs l'an 1593. I i avi&aacute; una l&eacute;proserie e dos molins a blat.

Autrefois *Rubuliacum* puis *Rulliacum*. Vestiges de l'époque gallo-romaine. Ancien archipêtré du diocèse de Chalon. La terre de Rully, érigée en baronnie, a donné son nom à plusieurs seigneurs, l'un d'eux, capitaine de Chalon, fut tué par les Ligueurs en 1593. Il y avait une léproserie et deux moulins à blé.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sailly (Sòna e Léger)

**Sailly ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
## Geografia
## Toponimia
Sailly (atestacion *de Saliaco*, cap a 1148) vendriá d'un nom d'òme gallo-roman, *Salius*, e del sufixe *-acum*, latinizacion del sufixe gallés *-*acon*. Se tractariá donc probablament d'una propietat rurala d'origina gallo-romana, o çò pus mens de l'Antiquitat tardiva.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Igé (Sòna e Léger)

**Igé ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
## Geografia

Vilatge situat en lo M&acirc;connais dintre Verz&eacute;, Az&eacute; e Clunhic. Se p&ograve;t i trobar dels vestigis istorics coma la cap&egrave;la de Domange #que data de la  o una s&egrave;ria de lavoirs situats dins tot lo p&ograve;ble. Vilatge viticole del Vignoble del M&acirc;connais.

Village situé dans le Mâconnais entre Verzé, Azé et Cluny. On peut y trouver des vestiges historiques comme la chapelle de Domange qui date du  ou une série de lavoirs situés dans tout le village. Village viticole du Vignoble du Mâconnais.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Es a Ig&eacute; que, lo 26 de julhet de 1789, #debutar la jacquerie mai coneguda jol nom de &laquo; Granda Paur del M&acirc;connais &raquo; ont se #illustrar los bandolers. Ig&eacute; #Aver per senhors a  de poderoses n&ograve;bles apertenent a la ostal de la Bletonni&egrave;re, familha #que i avi&aacute; per armas : &laquo; D'aur, a una &agrave;ncora de sable. &raquo;. Empenches a extr&egrave;m pel un d'aqueles senhors, Fran&ccedil;ois Charles Albert de la Bletonni&egrave;re, #que, seguenta l'exemple d'Abel de la Bletonni&egrave;re, lo sieu paire, lo sieu refusait l'usatge de l'unic fontaine convenent del p&ograve;ble, los abitants de Ig&eacute;, portats pel brandevinier Claude Pan, l'ex-syndic Jean Blanchard e lo anci&agrave; garda Antoine Protat, e ajudats pels villageois de Az&eacute;, saccag&egrave;rent lo cast&egrave;l de lo sieu senhor. Sul territ&ograve;ri de l'actuala municipalitat #&egrave;sser tanben atacat lo meteis jorn, al masatge caseriu de Domange, un domeni apertenent als fraires b&eacute;n&eacute;dictins de Clunhic.

C'est à Igé que, le 26 juillet 1789, débuta la jacquerie plus connue sous le nom de « Grande Peur du Mâconnais » où s'illustrèrent les brigands. Igé eut pour seigneurs au  de puissants nobles appartenant à la maison de La Bletonnière, famille qui avait pour armes : « D'or, à une ancre de sable. ». Poussés à bout par l'un de ces seigneurs, François Charles Albert de La Bletonnière, qui, suivant l'exemple d'Abel de La Bletonnière, son père, leur refusait l'usage de l'unique fontaine convenable du village, les habitants d'Igé, menés par le brandevinier Claude Pain, l'ex-syndic Jean Blanchard et l'ancien garde Antoine Protat, et aidés par les villageois d'Azé, saccagèrent le château de leur seigneur. Sur le territoire de l'actuelle commune fut aussi attaqué le même jour, au hameau de Domange, un domaine appartenant aux moines bénédictins de Cluny.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Eugène (Sòna e Léger)

**Saint-Eugène ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
## Geografia

## Istòria

En 1385, las causas de crida del tribunal del Duch&eacute; de Bourgogne reconeisson que la t&egrave;rra de &laquo; *Chanchauvain* &raquo;, aperten entre autras a la Abbaye de Sant-Martin de Autun dempu&egrave;i tempses ancians e #qu'ela i jouit de l'anautita, mi&egrave;ja e bassa just&iacute;cia. Los fraires d'aquela abbaye b&eacute;n&eacute;dictine i avi&aacute;n bastit una filiala dicha : Abbaye de Chanchanoux, agu&egrave;ron de contunh rempla&ccedil;at per moniales del meteis &ograve;rdre. Al fil del temps vendr&agrave; un prieur&eacute;, conegut jol vocable de &laquo; *Prieur&eacute; La n&ograve;stra-Madama de Chanchanoux* &raquo;. Aquel monast&egrave;ri possedissi&aacute; entre los sieus bens la t&egrave;rra de Chamchanoux a Sant-Pierre lo Etrier, dicha antany &laquo; *Chanchauvain* &raquo; e en avent apertengut als fraires del Abbaye de Sant-Martin de Autun, #que la cap&egrave;la #&egrave;sser ali&eacute;n&eacute;e en 1676. Lo prieur&eacute; i n'agu&egrave;t transferit a Toulon-sus-Arroux, en 1686, e suprimit pel rei en 1777.

La distincion, en dependent del Bailliage de Montcenis, #&egrave;sser ali&eacute;n&eacute;e en 1784.

En 1385, les causes d'appel de la cour du Duché de Bourgogne reconnaissent que la terre de « *Chanchauvain* », appartient entre autres à l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun depuis des temps anciens et qu'elle y jouit de la haute, moyenne et basse justice. Les moines de cette abbaye bénédictine y avaient construit une filiale dite : Abbaye de Chanchanoux, puis ils furent remplacés par des moniales du même ordre. Au fil du temps il deviendra un prieuré, connu sous le vocable de « *Prieuré Notre-Dame de Chanchanoux* ». Ce monastère possédait parmi ses biens la terre de Chamchanoux à Saint-Pierre l'Etrier, dite autrefois « *Chanchauvain* » et ayant appartenu aux moines de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, dont la chapelle fut aliénée en 1676. Le prieuré fut transféré à Toulon-sur-Arroux, en 1686, et supprimé par le roi en 1777.

La seigneurie, dépendante du Bailliage de Montcenis, fut aliénée en 1784.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Marcel (Sòna e Léger)

**Saint-Marcel ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
## Geografia

La vila de Sant-Marcel a vorejat per la Sa&ocirc;ne e s'estend sus 10 km². Es egalament a las p&ograve;rtas de la Bressa. S'i tr&ograve;ba un lac, lo Lac dels Orlans. Fin finala, lo quarti&egrave;r dels Chavannes a ligat dins la vila de Sant-Marcel.

La ville de Saint-Marcel est bordée par la Saône et s'étend sur 10 km². Elle est également aux portes de la Bresse. On y trouve un lac, le Lac des Orlans. Enfin, le quartier des Chavannes est rattaché à la ville de Saint-Marcel.

## Istòria

La vila s'es pas pas totjorn trucada Sant-Marcel. N'efi&egrave;ch, portava a l'origina lo nom Hubiliacum, de contunh de Hubiliacus, #&ccedil;&ograve; que significa "ail&agrave; ont i a un lac".
En 177, los Romains #far flageller &ccedil;&ograve; ap&ocirc;tre Marcel dins la vila, ont #morir dos jorns mai tard, de fam e de soif encha&icirc;n&eacute; en un "potz" (representacion del supplici&eacute; a la gl&egrave;isa per una estatua situada en una cap&egrave;la laterala). Apr&egrave;s la christianisation de la Emp&egrave;ri romain, la vila es doncas reputacion Santa-Marcel.

La ville ne s'est pas toujours appelée Saint-Marcel. En effet, elle portait à l'origine le nom Hubiliacum, puis d'Hubiliacus, ce qui signifie "là où il y a un lac".
En 177, les Romains firent flageller l'apôtre Marcel dans la ville, où il mourut deux jours plus tard, de faim et de soif enchaîné dans un "puits" (représentation du supplicié à l'église par une statue située dans une chapelle latérale). Après la christianisation de l'Empire romain, la ville est donc renommée Saint-Marcel.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Pierre-le-Vieux (Sòna e Léger)

**Saint-Pierre-le-Vieux ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
## Geografia

## Istòria

En 1789, la municipalitat, rebatejada P&egrave;ira-N&ograve;va pendent lo peri&ograve;de revolucionari, a partejat entre los bailliages de M&acirc;con e del Beaujolais.

En 1789, la commune, rebaptisée Pierre-Neuve pendant la période révolutionnaire, est partagée entre les bailliages de Mâcon et du Beaujolais.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sarry (Sòna e Léger)

**Sarry** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.

## Geografia

Sarry Fa partida del Brionnais.

Sarry fait partie du Brionnais.

## Istòria

En 1728, Louis IV Henri de Borb&oacute;-Cond&eacute;, prince de la sang en disgr&acirc;ce e governador de Bourgogne i &eacute;pousa Caroline de Hesse-Rheinfels.

En 1728, Louis IV Henri de Bourbon-Condé, prince du sang en disgrâce et gouverneur de Bourgogne y épousa Caroline de Hesse-Rheinfels.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Prix (Sòna e Léger)

**Saint-Prix ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sòna e Léger de la region de Borgonha.
## Geografia

Es sul territ&ograve;ri de la municipalitat #que se l&egrave;va lo Nautor Folin, ponch culminant del mass&iacute;s del Morvan.

C'est sur le territoire de la commune que se dresse le Haut Folin, point culminant du massif du Morvan.

## Istòria

En partida a la ch&acirc;tellenie de la Torsin e a las Madamas de la Abbaye Sant-Andoche de Autun, b&ograve;sc domaniales del abbaye, en fasent partida de la dotation de la Corona

Lo patronnage de la gl&egrave;isa paroissiale tornava als fraires del Abbaye de Sant-Martin de Autun, possession confirmada per una Bulle d'abril 1164 pel Pape Alexandre III, refugiat a Fran&ccedil;a: " *Ecclesiam de S. Prejecto.* "

En partie à la châtellenie de la Torsin et aux Dames de l'Abbaye Saint-Andoche d'Autun, forêt domaniales de l'abbaye, faisant partie de la dotation de la Couronne

Le patronnage de l'église paroissiale revenait aux moines de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, possession confirmée par une Bulle d'avril 1164 par le Pape Alexandre III, réfugié en France: " *Ecclesiam de S. Prejecto.* "

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Allonnes (Sarthe)

**Allonnes ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Sarta de la region dels Païses de Léger.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
### Bibliografia
### Articles connèxes
### Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Rodola

La **Rodola** es un riu  aupenc que raja dins lo departament deis Aups Maritims. Es un afluent senèstre de Var, en amont de Chans.

## Geografia

La Rodola a sa font au pè dau Dòma du Barròt (2137 m).
Se geta dins Var au Puget Tenier après una escorreguda de dotze  quilomètres ont cava de gòrjas prigondas, escambarladas per d'obratges espectaclós, coma lo pònt penjat de Sant Léger.
Reiaume de Boèmia

Lo **Reiaume de Boèmia** foguèt un reiaume d'Euròpa Centrala situat en Boèmia. Se formèt oficialament en 1198 e venguèt memebre de Sant Empèri Roman Germanic. A la dissolucion d'aqueu darrier en 1806, lo reiaume dispareguèt e foguèt integrat dins l'Empèri austrian.
Bassens (Savòia)

**Bassens** en arpitan (*Bassens* en francés) es una comuna arpitana de Savòia administrada per lo departament de Savòia de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Batalha de Tondibi

La **batalha de Tondibi** se debanèt lo 12 d'abriu 1591 durant l'invasion de l'Empèri Songaï per lei fòrças dau Marròc. Equipadas d'armas de fuòc e d'artilhariá, aquelei darrieras capitèron de replegar una armada fòrça pus nombrosas e d'anientar una partida deis unitats d'elèit de l'Empèri Songaï. L'emperaire songaï deguèt abandonar Gao, sa capitala, que foguèt pilhada per lei venceires e se retirar vèrs Lolami. Aquò marquèt la fin de l'Empèri Songaï que va rapidàment se devesir entre un desenau d'estats.
Chans

**Chans** es un riu dei Aups Maritims,  afluent senèstre de Var. 

## Geografia

Sa longor est de 25 kilomètres. A sa font dins la comuna de Buèi, au pè dau Mont Monièr (2817 m) e se geta dins Var a l'oèst de Toet de Var. Cavèt dins lo sistre roge e lo calcari de gòrjas ribassudas entre lei pus bèlas dei Aups. En 25 km, davala de  m.
Tumulus

Lo mòt latin **tumulus** designa una eminéncia artificiala, circulara o non, que recuerbe una sepultura.

La tomba pòu aver de dimensions fòrça variablas : d'un simple depaus d'ossaments cremats fins a-n una cambra sepulcrala fòrça elaborada en pèira seca e/o en bards, en que cas si parlarà de tumulus megalitic (veire dolmèn).

Actualament, lei tumulus de tèrra son rares, que l'erosion e l'accion de l'òme leis an en partida escafats. Per còntra lei tumulus de pèira (o montjòias) si son conservats pron ben.

Sovent lo tumulus es consolidat sus lo contorn per un parament en pèira seca, o encara per de blòts mai gròs e mai per de pèiras levadas (lo peristalit). En lo cas dei monuments mai impausants, i pòu aver una faciada arquitecturada au nivèu de l'intrada de la sepultura.

Certans tumulus son fòrça elaborats e si pòdon estructurar en paraments concentrics. Alora presentan una elevacion en bancaus.
Bonneville (Nauta Savòia)

**Bonneville** (en savoiard, *Bônavela*) es una comuna de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

## Istòria

## Personalitats ligadas amb la comuna
*  Lo cantaire francés Florent Pagny i a passat la mai granda partida de son adolescéncia.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cedric the Entertainer

**Cedric the Entertainer** de son nom vertadièr **Cedric Antonio Kyles** (nascut lo 24 d'abril de 1964 a Jefferson City, Missorí) es un actor e umorista american. Es una de las stars del documentari realizat per Spike Lee, *The Original Kings of Comedy*. Foguèt la vedeta de *[[Barbershop]]*, filme realizat per Tim Story, que foguèt classat a la primièra plaça del *box-office* en l'estiu de 2002.
Granit

vinheta|Granit polit.
[vinheta|Montanhas graniticas de la [Val de Yosemite e Half Dome.]]
[vinheta|Pòrta de l'[abadiá de La Lucerne amb un contorn en granit blau de Carolles.]]

Lo **granit** (de l'italian *granito*) o la **barena** es una ròca plutonica a textura granelosa, rica en qüars, que compòrta mai de feldspat alcalin que de plagioclasi. Es caracterizat per sa constitucion en minerals: qüars, feldspats potassics (ortòsas) e plagioclasis, micas (biotita o muscovita). Lo granit e sas ròcas associadas forman l'essencial de la'escòrça continentala de Tèrra. Es un material resistent plan utilizat en construccion, pasiment, decoracion, escultura, jos l'apellacion granit.

Es tanben una apelacion comerciala que designa una ròca dura e granuda que s'utiliza dins l'escultura, l'arquitectura o l'ornamentacion, qué que sieche sa natura geologica.

## Etimologia
 

Pòrta de nombroses noms en occitan, sustot **grison**, **frejal** (var. **-au**), **area** e **miura**.

Per *barena*, i a las variantas **varen** e **varena**.

## Exemples
### Granit polit

Granite azul noce.jpg|*Azul Noce* (Espanha).
French granite.jpg|*Bianco Tarn* (França).
Meissen granite.jpg|*Meissen* (Alemanha).
Rapakivi granite.jpg|*Baltic brown* (Finlàndia).


## Nòtas

## Referéncias

## Articles connèxes

## Ligams extèrns
Bundeswehr

La **Bundeswehr** (en alemand "fòrça de defensa federala") es l'armada nacionala de la Republica Federala d'Alemanha despuei 1955.
Larry the Cable Guy

thumb|Larry the Cable Guy (2007)
Larry the Cable Guy (*Daniel Lawrence "Larry" Whitney*; * 17.02.1963) es un actor de cinèma american.
Seth Rogen

Seth Rogen (nascut lo 15 d'abril de 1982 a Vancouver, es un actor, umorista, productor, e realizator canadenc.
Jackie Chan

Chan Kong-sang (nascut en 1954 a Hong Kong) es un actor e realizator e productor chinés de cinèma. Especializat dins las arts marcialas, es conegut mondialament per sos filmes d'action.
John Goodman

thumb|250 px|John Goodman a París en 2014
**Jonathan Stephen Goodman**, mai conegut coma **John Goodman** (Saint Louis, Missorí, 20 de junh de 1952) es un actor american. Venguèt famós gràcias a son ròtle de Dan dins la sèria de television *[[Roseanne]]*.
Carl Reiner

[thumb|Reiner en [2012]]
**Carl Reiner** (Bronx, Nòva York, 20 de març de 1922 – Beverly Hills, Califòrnia, 29 de junh de 2020) foguèt un actor american.
Eartha Kitt

**Eartha Mae Kitt** (17 de genièr de 1927), North, Carolina del Sud, Estats Units - Weston, Connecticut, 25 de decembre de 2008) foguèt una actritz, e cantaira coneguda per sa participacion coma *Catwoman* en la seria dels ans 60 *[[Batman (seria de television)|Batman e Robin]]*.

## Biografia
Filha de maire par afro-americana, part cherokee e de paire blanc, participèt solament a tres episòdis de la famosa seria de television, que lo public acceptava pas ben « una Catwoman negra». Julie Newmar reprendrà lo ròtle. 

## Filmografia
* *Cherrys* (2005)
* *Instant Karma* (2005)
* *Emperor's New Groove II*, *The* (2005) (V) .... Yzma
* *On the One* (2004)
*  *Holes* (2003) .... Madame Zeroni
* *Santa Baby!* (2001) (TV) (voice) .... Emerald
* "Feast of All Saints" (2001) (mini) TV Series .... Lola Dede
** aka "*Anne Rice's The Feast of All Saints*" (2001) (mini) (USA: complete title)
* *Emperor's New Groove*, *The* (2000) (voice) .... Yzma
* "*Wild Thornberrys*, *The*" (1998) TV Series (voice)
* *Ill Gotten Gains* (1997) (voice) .... The Wood
* *Harriet the Spy* (1996) .... Agatha K. Plummer
* *[[Distracció Fatal]] (Fatal Instinct)* (1993) .... First Trial Judge
* *[[Boomerang  (pel·lícula)|Boomerang]]* (1992) .... Lady Eloise
* *Ernest Scared Stupid* (1991) .... Old Lady Hackmore
* *Desperately Seeking Roger* (1991) (TV)
* *Living Doll* (1990)
* *[[Erik, el viking]] (Erik the Viking)* (1989) .... Freya
** aka *Erik viking* (1989) (Suècia)
* *Master of Dragonard Hill* (1989) .... Naomi
* *Dragonard* (1987) .... Naomi
* *Pink Chiquitas*, The (1987) .... Voice of Betty, the Meteor
* *Serpent Warriors*, *The* (1985)
* *Night on the Town*, *A* (1983) (TV)
* *To Kill a Cop* (1978) (TV) .... Paula
* *Friday Foster* (1975) .... Madame Rena
* *Lieutenant Schuster's Wife* (1972) (TV) .... Lady
* *Up the Chastity Belt* (1971) .... Scherazade
** aka *Chastity Belt*, *The* (1971) (USA)
** aka *Naughty Knights* (1971)
* *All About People* (1967) .... Narrator
* *Batman, The movie* (1966) .... Catwoman/ Selina Kyle
* *Synanon* (1965) .... Betty Coleman
** aka *Get Off My Back* (1965)
* Onkel Toms Hütte (1965) (uncredited) .... Singer
** aka *Capanna dello zio Tom*, La (1965) (Itàlia)
** aka *Case de l'oncle Tom*, La (1965) (France)
** aka *Cento dollari d'odio* (1965) (Itàlia)
** aka *Cica Tomina koliba* (1965) (*Iugoslàvia*: Croatian title)
** aka Cry Sweet Revenge (1965) (*Austràlia*: video title)
** aka *Uncle Tom's Cabin* (1969) (USA)
* *Saint of Devil's Island* (1961)
** aka *Seventy Times Seven* (1961)
* *Anna Lucasta* (1959) .... Anna Lucasta
* *St. Louis Blues* (1958) .... Gogo Germaine
* *Mark of the Hawk*, The (1958) .... Renée
** aka *Accused* (1958)
 

## Cançons mai conegudas en [[Occitània]]
* *Where is my man?* (1983)
* *I love men* (1984)
* *This is my life* (1986)
* *I don’t care* (1986)

## Bibliografia
* site web oficial
Sacha Baron Cohen

**Sacha Noam Baron Cohen** (nascut lo 13 d'octobre de 1971 a Londres) es un actor e umorista britanic, conegut per sos personatges comics controversiats e populars, coma Ali G, une parodia de MC e gangsta, Borat, un jornalista cazac, Brüno, un jornalista de mòda omosexual austriac, e enfin l'amiral general Hafez Aladeen dins *[[The Dictator (filme, 2012)|The Dictator]]*.
Amir Talai

**Amir E. Talai** (San Francisco, 24 de junh de 1977) es un actor de comèdias del cinèma e faguèt la votz de mantes personatges dins divètsas sèrias.
Beaufort-sur-Doron

**Bôfôrt** en arpitan (*Beaufort* en francés) es una comuna arpitana de Savòia administrada per lo departament de Savòia de la region d' Auvèrnhe Ròse Aups.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Charly (Metropòli de Lion)

**Charly** es una comuna francesa situada dins la Metropòli de Lion e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Nòtas
Thizy (Ròse)

**Thizy** es una anciana comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups. Lo 1èr de genièr de 2013, es incorporada dins la nòva comuna de Thizy-les-Bourgs.

## Geografia
Situada sus un esperó rocós, Thizy se tròba a una vintena de km de Roanne e a 67 km de Lion.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Nòtas
Andreas Gryphius

thumb|Andreas Gryphius
**Andreas Gryphius** (1616–1664) foguèt un escrivan barròc, considerat coma lo creator del teatre alemand e tanben conegut per sa poesia. Filh d'un prèire de Silèsia, viatgèt a Gdansk (Ont passèt una granda part de sa vida), en França e en Itàlia. Son òbra mòstra lo pessimisme caracteristic del periòde, agravat per l'experiéncia de la guèrra.

Entre sos escriches mai celèbres se destacan:
**Kirchhofsgedanken*
**Absurda Comica, oder Herr Peter Squentz*
**Die geliebte Dornrose*
**Horribilicribrifax*
**Carolus Stuardus*
**Katharine von Georgien*

Dins sas representacions adaptèt los modèls latins als tèmas contemporanèus, tornant metre en vèrses d'istòrias ancianas o creant de tèmas nòus ont se mòstra la dificultat que i a per èsser urós (sustot dins las comèdias).

## Font
Jean Genet

**Jean Genet** (París, 9 de decembre de 1910- París, 15 d'abril de 1986), èra un escrivan, dramaturg e poeta francés. Es sebelit en l'ancian cementèri espanhòl de Larache, Marròc, dins una bèla e austera tomba al frent de l'Ocean Atlantic.

## Biografia
De paire desconegut, sa maire lo daissèt a l'assisténcia publica onte demorèt fins a uèit ans. De uèit a dètz ans visquèt a çò de païsans de Morvan que ne faguèt las primièras victimas dels seus primièrs panatòris. Descobèrt e acusat, a l'edat de dètz ans, Genet venguèt un vertadièr raubaire, passèt la seuna adolescéncia dins de presons per joves e mai tard acabèt per se prostituir. En 1943 foguèt condemnat a preson a perpetuïtat e a partir d'alara comencèt a escriure.

Los seus romans e òbras teatralas son plenas de situacions sexualas tractant de proxenetas, raubaires, omosexuals e mai de *marginals socials*, evocant la seuna pròpia experiéncia coma presionièr e omosexual. Jean-Paul Sartre, Jean Cocteau e Pablo Picasso trobèron la seuna òbra tan brilhanta que demanèron la gràcia e la condemnacion foguèt fin finala revocada en 1948.
De 1954 a 1956 tornèt èsser condemnat a uns meses de preson *per atemptat contra la pudor e pornografia*. 
L'engatjament politic de Genet lo conduguèt a soportar lo *[[Black Panther Party]]* e a l'OLP. Dins son òbra postuma *Un captiu enamorat*, editada per Gallimard en 1986, Genet reculhís de textes elaborats pendent sa demorança en Jordania e Liban al costat dels Fedayin.
Quand èra a Beirot, èra un dels primièrs europèus a dintrar dins lo camp de refugiats palestinan de Chatila onte fin alara de falangistas (*kataeb*) libaneses, amb l'ajuda de l'armada israeliana, venián d'assassinar la majoritat dels abitants sens defensa. Lo resultat d'aquela visita es lo seu texte *4 oras a Chatila* publicacion censurada dins la *Revue d'Etudes palestiniennes* dins lo numèro de genièr de 1983.

En 1984 l'Acadèmia Francesa li autrejèt lo Prèmi Nacional de Literatura. Moriguèt en abril de 1986, gaireben obliat.

## òbras
De 1940 a 1946, escriguèt las seunas primièras òbras dins las presons de Fresnes, de Tourelles, e de la Santé. Lo seu primièr roman, considerat coma lo seu melhor es *La Maire de Dieu de las flors* (1944). I descriu un viatge dins lo monde dels sacamands parisencs. Dins *Lo miracle de la ròsa* (1946), escriu sus la seuna vida en preson, que se torna trobar amb d'ancians amants de las presons per joves.

**Romans**
**La Maire de Dieu de las flors* (1944)
**Lo miracle de la ròsa* (1946)
**Pompas funèbras* (1947)
**Querèla de Brest* (1947)
**Jornal del raubaire* (1949)

**Teatre**
**Las servicialas* (1947)
**Estricta vigilància* (1949)
**Lo balcon* (1956)
**Los negres* (1959)
**Los paravents* (1961)

**Textes**
**Un captiu enamorat* (1986)

**Poesia**
**Lo condemnat a mort* (1942)

**Filmes**
**Un cant d'amor*(1950)

**Subre Jean Genet** 
**Sant Genet comediant e martir*, per Jean-Paul Sartre 
**Querèla de Brest* la version cinematogràfica del darrièr longmetratge de Rainer Werner Fassbinder
*Lo filme *Poison* de Todd Haynes (1991) tanben se basa subre l'òbra de Genet
*La cançon *Jean Genie* de David Bowie
Esteron

**Esteron** es un riu d'Occitània, segond pus important afluent de Var après Tiniá. Se geta en riba senèstra. S'escola dins lei departaments dei Aups d'Auta Provença e dei Aups Maritims. Sa longor es de 66,7 kilomètres.
Patz d'Antalcidas

La **Patz d'Antalcidas** foguèt un tractat de patz signat en 387 avC entre Esparta e lo rèi pèrsa Artaxerxès II representat per son generau Antalcidas. Marquèt la fin de la Guèrra de Corint.
Guèrra de Corint

La **Guèrra de Corint** foguèt un conflicte de l'Antiquitat grèga que se debanèt de 395 a 387 avC. Opausèt inicialament Esparta e Tebas a prepaus de l'expansion territoriala dei doas ciutats dins lo nòrd-èst de Grècia. Pasmens, Tebas recebèt rapidament lo sostèn de Corint, d'Argos e d'Atenas e la guèrra se generalizèt. Sus la tèrra, leis Espartencs obtenguèron unei succès au començament de la guèrra mai poguèron menaçar vertadierament lei centres de la coalicion enemiga. Au nivèu maritim, la flòta d'Esparta foguèt anientada per lei Pèrsas. Leis Atenencs poguèron donc mandar una tièra d'ofensivas sus lei posicions espartencas e reconquistar una partida de son empèri perdut durant la Guèrra de Peloponès.

Aquelei succès entraïnèron un cambiament d'aliança dei Pèrsas que s'inquietèron d'un redreiçament de la poissança atenenca. Sensa aqueu sostèn, leis enemics d'Esparta poguèron pas contuniar la lucha e de negociacions acomencèron sota l'arbitratge pèrsa. Lei dos camps concluguèron la patz d'Antalcidas que sei consequéncias principalas foguèron la proclamacion d'una patz comuna entre lei ciutats grègas e l'oficializacion dau ròtle egemonic d'Esparta qu'obtenguèt lo drech de faire aplicar per la fòrça lei disposicions dau tractat.
Max von Sydow

**Max** Carl Adolf **von Sydow** (n.  10 d'abril de 1929 a Lund – 2020) es un actor de cinèma suedés. A collaborat amb lo director de cinèma Ingmar Bergman en una dotzena de pelliculas, e a trabalhat en produccions en divèrses idiòmas. 

Foguèt nomenat al Oscar al melhor actor per lo sieu ròtle a *Pelle Erobreren*.

## Referéncias
Pèira de Rök

[thumb|right|Tète runic escrich sus la [pèira de Rök en Suècia.]]

La **Pèira de Rök** es una pèira runica situada en Suècia. Escricha au sègle IX, foguèt descubèrta au sègle XIX dins la muralha d'una glèisa. Es generalament considerat coma lo premier tèxte de la literatura suedesa.
Konungr

**Konungr** foguèt un títol reiau dins la societat vikinga de la mitat de l'Edat Mejana. Lo konungr èra cargat de l'aplicacion de la lèi, dau drech, de la realizacion dei rites religiós e, pus generalament, dau benèstre de sei subjèctes. En cas de revirada, podián èstre rebutats e tuats. La carga èra pas ereditaria mai son procediment de designacion es totjorn mau conegut. Èra elegit per de captaus de son reiaume mai la composicion e lei règlas de formacion dau collègi electorau son egalament desconegudas. Per venir konungr, èra tanben necessari de faire partida de certanei familhas.
Guèrra Lamiaca

La **Guèrra Lamiaca** se debanèt de 323 a 322 avC durant l'Antiquitat grèga. Opausèt lei Macedonians a la revòuta d'una coalicion de ciutats grègas dirigida per Atenas. S'acabèt per la victòria dei Macedonians e per una pèrda d'autonòmia importanta per leis Atenencs que deguèron acceptar la preséncia d'una garnison macedoniana au pòrt de Pirèa.

La causa principala dau conflicte èra un edicte d'Alexandre lo Grand que permetiá lo retorn dei Grècs faidits sus sei territòris ancians. Aquel edicte foguèt refusat per leis Atenencs e leis Etolians que riscavan de perdre certanei territòris. La novèla de la mòrt d'Alexandre foguèt l'occasion de se revòutar còntra la dominacion macedoniana ambé l'ajuda d'autrei ciutats aguent perduda una partida de lor independéncia. Aprofichant la feblesa deis efectius macedonians, lei revòutats capitèron de prendre lo contraròtle de Grècia Centrala puei enceuclèron lo generau Antipater dins Lamia. En 322 avC, l'arribada de renfòrç macedonian li permetèt de sortir de la vila e d'atacar lei fòrças grègas que foguèron vencuts a Crannon. Aquela desfacha entraïnèt l'esclatament de la coalicion grèga e lei Macedonians poguèron negociar e impausar sei condicions a Atenas que perdiguèt una partida importanta de son independéncia. En revènge, la liga d'Etolia aprofichèt lei divisions macedonianas per demorar independanta.
Guèrra de Cremonides

La **Guèrra de Cremonides** es un conflicte de l'Antiquitat grèga que se debanèt de 268 a 261 avC. Opausèt lo reiaume de Macedònia a una coalicion d'estats grècs que desiravan rebutar la dominacion macedoniana sus la region. Pasmens, la guèrra s'acabèt per una victòria dei Macedonians que confirmèron lor dominacion sus Grècia.

Lo conflicte acomencèt per la formacion d'una aliança entre Atenas e Esparta còntra la preséncia macedoniana. Divèrsei ciutats intrèron tanben dins aquela aliança coma Elis, Tegea, Mantinèa o l'Achaïe. La guèrra se debanèt sus tres fronts principaus :
* au nòrd de Peloponés onte leis Espartens assaièron de prendre la fortalesa macedoniana de Corint. Foguèron replegats en 267, 266 e 265. Lo darrier assai foguèt marcat per la mòrt dau rèi Areus I.
* l'oèst onte lo rèi d'Epira assaièt d'envaïr Macedonia per sostenir leis Atenencs. Pasmens, foguèron esquichats en 262 avC.
* en Atica onte lei Macedonians realizèron lo sètge d'Atenas que deguèt capitular en 261 avC.
Après sa desfacha, Atenas perdiguèt la màger part de son poder : leis institucions de la ciutat gardèron solament un ròtle limitat, una tresena garnison macedoniana foguèt installada sus son territòri e un governador macedonian dirigiguèt la vila durant quauqueis annadas. Dins lo rèsta de Grècia, lo contraròtle macedonian foguèt tanben tornarmai installat.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Jean-Marc Ayrault

**Jean-Marc Ayrault** (Maulévrier, 25 de genièr de 1950), es un òme politic francés socialista. Èra cònsol de Nantas dempuèi 1989 e deputat dempuèi 1986 e president del grop socialista a l'Assemblada Nacionala francesa dempuèi 1997 fins a çò que lo 15 de mai de 2012 venga primièr ministre del govèrn de François Hollande, president de la Republica francesa.

## Biografia
Jean-Marc Ayrault nasquèt a Maulévrier en 1950, filh de Joseph Ayrault, un trabalhaire agricòla abans d'èsser obrièr dins una fabrica taxtila per ne venir un dirigent, e de Georgette Uzenot, una cordurièra. 

Anèt a l'escòla primària catolica Saint-Joseph de Maulévrier e, entre 1961 e 1968, estudièt al licèu public Colbert de Cholet. Aprèp estudiguèt l'alemand a la Facultat de Letras de Nantas. Entre 1969 e 1970, passèt un semestre en Alemanha, a Wurtzburg. 
En setembre de 1971 se maridèt amb Brigitte Terrien, professora de francés dempuèi 1974 e aprèp conselhièra generala del canton de Saint-Herblain-Ouest-Indre entre 1982 e 2001, amb que a dos filhs. Foguèt licenciat en alemand e passèt lo CAPES per èsser professor en 1972. Faguèt l'an de practicas al collègi de la Trocardière (Salvador-Allende) a Rezé e foguèt nomenat professor a Saint-Herblain al collègi de l'Angevinière en 1973.

### Cap a Primièr Ministre
Aprèp lo succès electoral socialista obtengut per François Hollande lo 6 de mai de 2012, Jean-Marc Ayrault apareguèt coma un dels favorits per ocupar l'emplec de Primièr Ministre malgrat la condemnacion judiciària de favoritisme. Accediguèt a aquel pòst lo 15 de mai de 2012 tot just aprèp de l'investidura d'Hollande coma president. Deguèt alara formar lo nòu govèrn, lo 35 del país e sosmetre los pretendents al nòu President de la Republica francesa l'endeman de sa designacion lo 16 de mai de 2012.
Segonda guèrra d'Ossetia

La **Segonda guèrra d'Ossetia** se debanèt dau 7 au 16 d'aost de 2008. Opausèt Georgia a una coalicion formada per Russia, Abcazia e Ossetia dau Sud. S'acabèt per una revirada dei fòrças georgianas, per l'ocupacion parciala de Georgia per de tropas russas durant quauquei jorns e la proclamacion d'independéncia d'Abcazia e d'Ossetia dau Sud.

Foguèt causada per l'invasion georgiana de la region separatista d'Ossetia dau Sud que son govèrn èra sostengut per Russia. Lei combats se concentrèron rapidàment dins lo relarg de Tskhinvali, defenduda per lei tropas d'Ossetia e per una mission de la CEI de mantenent de l'alta-au-fuòc compausada de soudats rus. Aquò entraïnèt una reaccion militara importanta de Russia qu'acomencèt de bombardar Georgia e que mandèt una fòrça per replegar lei Georgians. Entre lo 8 e lo 11 d'aost, la contra-ataca russa, principalament aeriana, causèt de pèrdas importantas ai Georgians que deguèron abandonar la region de Tskhinvali en fàcia de l'arribada d'unitats terrèstras russas novèlas au nòrd de la ciutat.

La retirada georgiana foguèt fòrça malaisada, sota leis atacas russas, e entraïnèt la destruccion unei bregadas de combat causant un afondrament rapide dau front centrau. A l'oèst, en Abcazia, lei separatistas d'aquela region, ajudada per de soudats rus, ataquèron lei posicions georgianas que foguèron aisament conquistas. Enfin, lei Rus intrèron sus lo territòri georgian onte prenguèron Gòri (13 d'aost) e Poti (14 d'aost) sensa combat important avans la signatura d'un alta-au-fuòc.

La fin de la guèrra foguèt negociada ambé l'acòrd entre lei presidents Nicolas Sarkozy e Dmitrii Medvedev. Entraïnèt l'evacuacion dei regions separatistas per lei fòrças georgianas e l'evacuacion dau rèsta dau territòri georgian per lei tropas russas. Quauquei jorns après la signatura de l'alta-au-fuòc, Abcazia e Ossetia dau Sud se proclamèron independentas.
Cèdre

Lo **cèdre** (*cedrus*) es un genre de conifèrs de la familha de las pinacèas, originaris de l'Orient Mejan,  de l'Africa del Nòrd e d'Imalaia aclimatat en Euròpa.  Son d'arbres sempre verds, de fuèlhas acicularas gropadas en faissèls e pinhas ovoídas e drechas, que cason amb la maturitat. Son d'arbres de corona granda e linha conica quand son joves puèi tabulara quand son vièlhs. Los cèdres son d'arbres bèls, de 25 a 50 m de naut

Los tres tipes principals son:
* Cèdre de l'Atlàs
* Cèdre de l'Imalaia
* Cèdre de Liban
Pueg dei Tres Evescats

Lo **Pueg dei Tres Evescats** es un som deis Aups d'Auta Provença  que dessepara lei combas dau Lac Verd (Ubaia) e de l'Agulha (Verdon). Domina l'estacion d'esquí de La Fós d'Alòs. Marcava la  la frontièra entre leis evescats de Dinha, Ambrun e Seneç.
### Nòtas
Lac de Sèrra Ponçon

Lo **lac de Sèrra-Ponçon** es un lac artificiau dau sud deis Aups situat au limit dei departaments deis Auts Aups e deis Aups d'Auta Provença. Fuguèt creat per la bastison d'una paissièra subre Durença, 2 km avau de son jonhent amb Ubaia. Es lo segond lac artificiau d'Euròpa de per sa capacitat (1,272 milliard de mètres cubes) e lo tresen de per sa superfícia ().
Bezymianny

[thumb|right|Fotogràfia de Bezymiannyen presa en [1990.]]

Lo **Bezymianny** (2882 m) es un volcan actiu de Russia situat dins la peninsula de Kamtchatka.
Marcello Mastroianni

**Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni** (1924-1996) foguèt un actor italian de cinèma.

## Biografia
Actor italian per excelléncia, segurament lo pus celèbre del mond del cinèma internacional de las tres decennias que seguisson la Segonda Guèrra Mondiala, conquista la siá notorietat sens objectius clares, al contrari d'autres actors de la siá generacion. De 1938 a 1943, obten de papièrs d'en figurant o «d'utilitat» en qualques pelliculas, après, en basa a l'oposicion familiala al fascisme, se vei obligat a s'amagar fins a la fin de las ostilitats de la Segonda Guèrra Mondiala. Dempuèi 1945, s'inscriu al Centre universitari de teatre (*Centro Universitario Teatrale *) ont coneis Luchino Visconti que li procura un ròtle en una òbra teatrala que dirigís, *Un tramvia nomenat desir*. En las siás interpretacions al teatre, aurà escasença de trabalhar amb Giulietta Masina e aital conéisser lo sieu marit, Federico Fellini; aquela amassada a una influéncia considerabla a la siá carrièra. 

Dins lo cinèma, va de ròtles mendres e fòrça segondaris fins lo 1955 ont obten lo sieu primièr prèmi, un *Nastro d'Argento* per lo sieu ròtle de Pasquale a **Giorni de amore* dirigida lo 1954 per Giuseppe De Santis e Leopoldo Savona.
Avachinsky

thumb|right|L'Avachinsky vist dempuei Petropavlovsk-Kamtchatski.

L**'Avachinsky** (2741 m) es un volcan actiu de Russia situat dins la peninsula de Kamchatka.
Jonta

La **Jonta** es un riu d'Occitània que raja dins Gavaudan e Roergue. Es un afluent de Tarn, doncas un sosafluent de Garona. 

Nais al mont Augal a 1440 mètres d'altitud sus la comuna de Maruèis. Una partida del còrs es sosterranh a 3 km en aval de Maruèis per tornar sortir a un dotz 7 km après. Separa lo causse Mejan (al nòrd) e lo causse Negre (al sud) amb las gòrgas de la Jonta. S'escampa dins Tarn prèp del Rosièr, a 395 mètres de naut.

## Idrologia

De regim cevenòl La Jonta a d'aigadas que seguisson las chavadas.

*Debit mejan:  a Maruèis e  a Peiralèu;
*Debit de secada:  ;
*Debit maximal:  a Maruèis, a l'aigada de 5 de novembre de 1994.

## Annèxas
### Vejatz tanben

* Chavanas cevenòlas
* Las gòrgas de la Jonta
* La balma de Dargilan 
* L'avenc d'Armand

## Notas e referéncias
Chivelotch

[thumb|right|Lo Chivelotch durant son erupcion de [2007.]]

Lo **Chivelotch** (1180 m) es un volcan de Russia situat dins la peninsula de Kamchatka. Fòrça actiu, foguèt a l'origina d'erupcions majoras en 1430, 1650, 1850, 1964 e 1999.
Ilinski

vinheta
L**'Ilinski** (1578 m) es un volcan actiu de Russia situat dins lo sud de la peninsula de Kamchatka.
Vesuvi

**Vesuvi** (italian *Vesuvio*), es un estratovolcan situat pel golf de Nàpols, en Itàlia, aperaquí a 9km a l'èst de Nàpols a una corta distància del litoral. Es un dels nombroses volcans de l'arc volcanic campanian. Vesuvi es constituit d'un larg còn parcialament enrodat per los bòrds ribassuts d'una caldera formada per l'esfondrament d'un estructura originala pus nauta.

Lo Vesuvi es subretot conegut per son erupcion de l'an 79 que menèt al sebeliment e a la destruccion de las ciutats romanas de Pompèi e Erculan. Aquela erupcion ejectèt una nívol de pèiras, cendres e fums a una nautor de 15 a 30km, e escopiguèt lava e pèira ponça polverizada en quantitat de 1.5 million tonas per segonda, desliurant fin finala cent mila còps l'energia termica de la bomba atomica d'Hiroshima. S'estima que 16,000 personas defuntèron pr'amor dels flusses piroclastics idrotermals. Lo sol testimoniatge de l'eveniment consistís en doas letras de Plini lo Jove adreiçadas a l'istorian Tacit.

Vesuvi coneguèt dempuèi mai d'una erupcions e es lo sol volcan subre lo sòl europèu actiu las cent darrièras annadas. Es considerat uèi coma un dels pus perilhós volcan del mond pr'amor qu'una populacion de
3,000,000&nbsp;personas vivon a proximitat e sa tendéncia a d'erupcions plinianas explosivas. Es la region volcanica pus densament poblada al mond.
Tarnon

La Jonta es un riu d'Occitània que raja dins Gavaudan e Roergue. Es un afluent de Tarn sus la riba esquèrra, doncas un sosafluent de Garona.. 

Nais al mont Augal separa le causse Mejan e las Cevenas s'escampa dins Tarn en aval de Florac.

## Comunas traversadas

* Rosses, Florac

## Afluents principals

* lo Trepalos que cava las gòrgas del Tapol
* la Mimenta
* le riu del Perseguièr (resorgéncia)

## Idrologia
De regim cevenòl La Jonta a d'aigadas que seguisson las chavadas.

*Debit mejan:  a Florac, amb lo debit de la Mimenta.
*Debit de secada:
El Chichón

**El Chichón**, tanben sonat **Chichonal**, es un volcan actiu de Mexic situat dins la region de Chiapas. Son erupcion de 1982 foguèt fòrça violenta causant la mòrt d'aperaquí  personas e de cambiaments climatics importants.
Juan Rulfo

**Juan Nepomuceno Pérez Vizcaíno** segon la siá acta de naissença, o **Juan Nepomuceno Carlos Pérez Rulfo Vizcaíno** segon el meteis diguèt se cridar en una entrevista, pus conegut coma **Juan Rulfo** (Sayula, Mexic 1917 - Ciutat de Mexic 1986) foguèt un escrivan mexican, maximal exponent del realisme magic e autor principal de la literatura en lenga castelhana.

## Biografia
Nascut lo 16 de mai dins la vila mexicana d'Acapulco, Jalisco (segon las siás pròprias paraulas), e mai se foguèt oficialament enregistrat coma **Juan Nepomuceno Carlos Pérez Rulfo Vizcaíno** a Sayula, Jalisco. Quitament uèi se sap pas exactament en quina d'aquelas doas populacions naissèt, e mai se la majoritat de los sieus biografs coincidisson amb la segonda.

La siá familha se transportèt lo 1925 a Guadalajara, en dintrant a l'escòla d'Educacion Segondària d'aquela vila. Lo 1933 abandonèt los estudis après una cauma d'estudiantas, en se transportant a Ciutat de Mexic. dins aquela vila dintrèt trabalhar al Burèu de Migracion fins lo 1945. Après trabalhar en divèrses mestièrs passèt a far partida de l'Institut Nacional Indiginesta als ans 50, moment que comencèt a publicar los sieus escrits en diferentas revistas del país e a collaborar en la creacion de guidons per la television.

Lo 1944, Juan Rulfo, amb 24 ans, s'enamorèt de la qu'acabariá en essent la siá esposa, Clara, quand aquela aviá 11 ans d'edat. Lo matrimòni aguèt dos filhs, Claudia, nascuda lo 1949, e Juan Francisco, nascut lo 1950.

Las siás unicas òbras publicadas en vida son *Lo llano en llamas* (1953), recopilacion de contes; *Pedro Páramo* (1955), òbra principala del realisme magic; e *Lo gallo de oro* (1980), recuèlh dels guidons per la television.

Un autre vessant de lo sieu legat artistic son las de fotografias que se faguèron conéisser de manièra ampla lo 1980, mercés a una exposicion montada al *Palacio de Bellas Artes* de Ciutat de Mexic, motivada per l'Aumenatge nacional que li consacrèt aquel an lo govèrn mexican.

## Referéncias
Toshiro Mifune

**Toshiro Mifune** (***[[Mifune Toshiro]]*** del sieu nom vertadièr, segon l'us tradicional millenari nipon d'emplec dels noms pichons e d'ostal; Qingdao, 1 d'abril de 1920 - Mitaka, Tòquio, 24 de decembre de 1997) foguèt un actor japonés.
## La Vida
## L'Òbra cinematografica
[thumb|250 px|right|Aficha japonesa de [Rashomon]]

## Citacions
## La pilha occidentala
## Resson critic a Japon
## Resson critic... endacòm mai

## Prèmis e guerdons

## Filmografia

* 1948 : *[[Yoidore Tenshi]]*   *[[L'Àngel èbri]]*
* 1949 : *[[Shizuka Naru Ketto]]*   *[[Düèl silentós]]*
* 1949 : *[[Norainu]]*   *[[Gos fòl]]*
* 1950 : *[[Shubun]]*   *[[Escàndol]]*
* 1950 : *[[Rashomon]]*   *[[Rashomon]]*
* 1951 : *[[Hakuchi]]*   *[[L'Idiòt]]*
* 1954 : *[[Shichinin no Samurai]]*   *[[Los Sèt Samorais]]*
* 1955 : *[[Ikimono no Kiroku]]*   *[[Viure dins la paur]]*
* 1957 : *[[Kumunosu-jo]]*   *[[Lo Castèl de l'aranha]]* idem *[[Lo Sòli de sang]]*
* 1957 : *[[Donzoko]]*   *[[Los Fonsals]]*
* 1958 : *[[Kakushitoride no San Akunin]]*   *[[La Fortalesa amagada]]*
* 1960 : *[[Warui Yatsu hodo Yoku Nemuru]]*   *[[Dormísson plan plan los poirits]]*
* 1961 : *[[Yojimbo]]*   *[[Yojimbo]]* idem *[[Lo gardacòs]]*
* 1962 : *[[Tsubaki Sanjuro]]*   *[[Sanjuro]]* 
* 1963 : *[[Tengoku no Jigoku]]*   *[[Entremièg cèl e infèrn]]*
* 1965 : *[[Akahige]]*   *[[Barbarossa]]*

## Bibliografia
** 150 px

## Vejatz tanben
* 50 px

* Setsuko Hara

* Akira Kurosawa

## Ligams extèrnes
* 30 px

** 
** [''Fondacion''  '''[Mifune Toshiro]**] (en + jp)


== Ligams videografics ==

* [[Fichièr:Video.jpg|75 px]]
* [http://www.youtube.com]

** sus **YouTube**... mai de ''[[2550]]'' documents subre n' **Toshiro Mifune*' en picar coma clau *Toshiro Mifune''

## Nòtas & referéncias
Poás

thumb|right|Lo lac d'acid dau cratèr principau.

Lo **Poás** ( m) es un volcan fòrça actiu de tipe explosiu que se situa dins la Cordilhièra Centrala au Còsta Rica. Son cratèr principau es conegut per assostar un lac d'acid.
Irazu

thumb|right|Lac d'acid dau cratèr principau de l'Irazu.

L**'Irazu** ( m) es un volcan actiu situat dins la Cordilhièra Centrala au Còsta Rica.
Cordilhièra Centrala

La **Cordilhièra Centrala** es un massís volcanica situat dins lo centre de Còsta Rica. Tèn quatre volcans majors que son l'Irazu ( m), lo Turrialba ( m), lo Barva ( m) e lo Poás ( m).