open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bèthpuei

**Bèthpuei** o **Vathpuei** [bap :w'eī] (*Betpouey* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan e en País Tòi, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bap'pwéy] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Bet Puey*, *Bed Pui* ath sègle XII, *Betpuy*, *Belpuy*, en 1251, *Bed Poey*  en 1285, *De Bello Podio*, en latin, en 1313, *De Villapodio*, en latin, en 1342, *Bet Poey* en 1429, *Bapoey* en 1614, *Batpoëy* en 1760, *Batpouey* en 1768, *Betpoey* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat e Negre, *Bèthpuei* que vien deth latin *De bellum podium*, « bèth e puei ».

Segon Miquèu Grosclaude, *Bèthpuei* que vien de *bèth* e de *puei* (latin *podium*). Grosclaude que pensa eras grafias de 1342, 1614, 1760 e 1768 e son fautivas. Rai per 1342, mes eras autas tres que son confòrmas ara prononciacion modèrna e probable, deths sègles XVII e XVIII.

Jean-Louis Massoure qu'interprèta era prumèra sillaba com *vath*. Qu'ei totalament inversemblable eth nom d'origina sia **Vathpuei*. Que's cau ahidar arrasonablament aras fòrmas ancianas. Eth passatge de Bèthpuei a Batpuei que s'explica benlhèu foneticament o per atraccion posteriora de *Vath*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion èra de  abitants e era densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bèthpoi (Hauts Pirenèus)

**Bèthpoi** (*Betpouy* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Eras Plantadas, er'Arribèra.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bèp'pouy] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Arnaldus de Bellopodio*, en latin, cap a 1170, *Roggerius de Belpoi* en 1213, *Elfaub de Belpoi* en 1238, *Rodgerius de Bedpoi*, cap a 1250, *de Bellopodio*, en latin, en 1383-1384, *de Bello Podio*, en latin, en 1405, *Betpouey* en 1790, *Betpouy* en 1806.

Segon Dauzat e Negre, Miquèu Grosclaude, *Bèthpoi* que vien deth latin *bellum podium*, « bèth poi ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bonahont

**Bonahont** (*Bonnefont* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [bouno'houn] o [bouno'foun] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *Gillelmus Bonifontis*, *Gillelmus de Bonofonte*, en latin en 1211, *de Bonafonte*, en latin, en 1386-1384, *de Bonofonte*, en latin, au sègle XIVau, *Bone Font* en 1429, *Bonnefont d'Antin* en 1742, *Bonnefont* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

*Bonahont* que vien deu deu gascon *bona hont*. La prononciacion francisada [bouno'foun] qu'ei un neologisme.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bonrepaus

**Bonrepaus** (*Bonrepos* en francés, *Bourrepaux* dinc a 1905) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bou'rrépaws] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Bonorepausio*, en latin, en 1342 e 1379, *Bon Repaus* en 1429, *Bonrepaux* en 1740-1768, *Bourrepaux* en 1768-1791, *Bourrepaux* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), *Bourrepaux* en 1790.

*Bonrepaus* qu'ei format deth gascon *bon* e *repaus*.

Segon Miquèu Grosclaude, era grafia *Bonrepaus* que seré fautiva pr'amor dera prononciacion damb *r* dobla [rr]. Que caleré escríver *Bonrrepaus*, o en dus mots *Bon-Repaus*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Avanha

**Avanha** (*Avajan* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath de Loron, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [a'wogno] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Petrus Augerius de Avajano*, en latin, en 1304, *De Avayano*, en latin, en 1387, *Avejan* en 1767, *Avejan* en 1790.

Segon Dauzat, *Avanha* que vien deth nom latin d'òme *Aveius*, dab eth sufixe *-anum*.

Miquèu Grosclaude que horneish era medisha explicacion; Avanha qu'èra ua proprietat antica; eth nom qu'a coneishut un arreculament d'accent, acompanhat d'autas complicacions.

Xavier Delamarre que presenta *Avanha* com eth resultat de **auiānon* > **aueiānon*, eth maine d'Avios o d'Aveios, noms celtics; *Avios* qu'ei inatestat, mes **auio-* (**Avio-*) qu'ei present dens eths noms d'òmi *Aviorix*, *Aviolus*, dens eras aigas espanhòlas *Avia*. Eth passatge de **auiānon* a **aueiānon* que's hè dab eth sufixe patronimic *-io-* > *-iyo-* > *-e(i)o-*; compréner *Aveios* qu'ei eth hilh de *Avios*; era evolucion que seré : **aueiānon* > *Avejan* (*Aueian*) > *Avajan*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bòr e Silhen

**Bòr e Silhen** (*Boô-Silhen* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, dens era arribèra de Davantaiga, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia
Era maison comuna qu'ei a Asmets, plaçat enter Bòr e Silhen.

## Toponimia
### Bòr
Era prononciacion qu'ei [bo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Bor*, en 1025-1036, sègle XII, sègle XII-XIII, 1285, 1313, *au Quod de Bor* ath sègle XII o XIII e en 1294, *Boor* en 1349, *Cotdebo* en 1429, *Bôo* en 1783 e 1788, *Boo* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, eth nom qu'ei escur.  Que i a benlhèu un ligam dab eth gascon *bò*, *abò*, « canihòça, bariscomba » .
Segon R. Aymard, i a pas de bariscomba a Bòr. Citat dens las fòrmas ancianas, que i a un petit còth [quod, cot] enter eth turon d'Asmets e eths penents de Sent Pastors. Eth element *bòr* que pòt estar un nom de possessor, vienut deth nom germanic *Boso* (noms citats per Berganton, p. 198, *Boz*, *Bos*, *Boos*).

Segon Miquèu Grosclaude, pr'amor de *-r* present dens eras fòrmas ancianas, eth nom ei pas derivat deth latin *bonus*, nimei de *bos*, « bueu », nimei de *Boso*. Eth nom qu'ei escur.
### Silhen
Era prononciacion qu'ei [si'liénn] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *in Silien*, cap a 870, *Silen* en 1036, 1167, ath sègle XII-XIII, *Silien* ath sègle XII, *Silhen*, cap a 1150, en 1167, en 1349, en 1379 e en 1412, *Selhen* en 1313, *Silhen* en 1429, *Silhen* en 1783, *Silhen* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon R. Aymard, s'eth sufixe *-en* ei d'apertenéncia, eth radicau ei eth nom latin d'òmi *Silius* (o *Silus*).

Segon Miquèu Grosclaude, dab un sufixe diferent, eth nom qu'ei benlhèu près de *Sillac*, vilatge dispareishut a Vic de Bigòrra, o de Silhac (Ardecha), *Cilius* + *-acum* segon Ernèst Negre; totun Berganton (DNI p.266-7) que horneish noms de persona en *Sil-* qui semblan pas d'origina latina; Eth sufixe aquitan qu'ei *-en(num)*. Qu'ei un nom de propietat.
### Asmets
Era prononciacion qu'ei [as'mets] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : ''Asmes'' en 1313 e 1349, ''Asmees'' en 1412,   ''Asmees'' en 1429, ''Asmés'', ''Asmes'' en 1783 e 1788, ''Asmés'' (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon R. Aymard, eth basco ''Asme'' qui estó ''Aspe'', « pè deth ròc »; Asmets qu'ei a costat d'un turon rocós. Aquò esclarzís pas era finau. Eth nom qu'ei tanben a comparar dab [Los Mès (article aglomerat). Que's pòt pensar a la rigor ath diu gallic *Adsmerius*, fòrma gallica de Mercuri.

Boisgontier qu'estima eras fòrmas ancianas son pas pro seguras. Explican pas tanpauc eth *-ts* finau. Segon Miquèu Grosclaude, era prumèra suggestion de R. Aymard qu'ei interessenta, era segonda, eth diu gallic, qu'ei improbabla. Eth nom qu'ei escur.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion èra de  abitants e era densitat èra de  ab/km². 

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Airòs e Arboish

**Airòs e Arboish** (*Ayros-Arbouix* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, dens era arribèra de Davantaiga, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. Eras duas comunas d’Airòs e d’Arboish qu'eston reünidas en 1846.

## Geografia
Autes vilatges : Arrodèths, Boish, Cotura-Baga.

## Toponimia
### Airòs
Era prononciacion qu'ei [ay'ròs] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Airos* ath sègle XII o XIII, *Ayros* en 1313 e 1349, *De Airosio*, en latin, en 1342, *De Ayrossio*, en latin, en 1379, *Ayros* en 1429, *Airos* e 1790, *Airos* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Negre, atau com Dauzat, *Airòs* que vien deth nom latin d'òmi *Arius*, dab eth sufixe aquitan *-ossum*. Segon R. Aymard, ara possibilitat *Arius* + *-òs*, que's pòt ajustar eth nom gallic d'òme *Ario*, medish sufixe, o eth adjectiu gascon *airós*.

Segon Miquèu Grosclaude, era darrèra proposicion d'Aymard càmbia shens motiu lo sufixe *-ossum* en sufixe latin *-osum* [e mei eth timbre dera vocala]. Jacques Boisgontier qu'èra meileu per l'ipotèsi de Dauzat e Negre.
### Arboish
Era prononciacion qu'ei [ar'bouch] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Arbox* ath sègle XII o XIII, *De Arboys* en 1313 e 1349, *De Arboxio*, en latin en 1342, *d'Arboxis*, en latin, en 1379, *Arboix* en 1406 e en 1429, *Arbouix* en 1790, *Arbouch* en 1790, *Arbouix* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon R. Aymard, *Arboish* qu'ei un derivat de *buxus*, « boish », dab un prefixe *Ar* qui a eth sens de « près de », segon l'exemple de Biost e Arbiost.

Miquèu Grosclaude qu'arrefusa era ipotèsi d'Aymard, a despièit dera présencia dens era comuna d'un vilatge nommat *Boish*. Segon eth autor, eth prefixe *ar-* qu'ei totaument desconeishut en gascon e era toponimia basca, « eretèra dera lenga aquitana » (sic), qu'a pas cap prefixe. Eth nom qu'ei escur e un quite rapòrt dab *boish*, « buxus » qu'ei mausegur. 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km². 

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Avèus

**Avèus** (*Aveux* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge e de Varossa situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [a'wèws]. Eras fòrmas ancianas que son : *De Aveux*, en latin, en 1387, *Agoueux*, *Aveux* en 1737, *Agoüeux* en 1767, *Aveux* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Lejosne que precisava : en patuès *gouaux* significa tanben « canaus » .
Segon R. Aymard, era basa qu'ei *agoès* (Palay) o agoaus (Seguí) : Canaus, lòcs dab aigas.

Segon Miquèu Grosclaude, Boisgontier que trobava absurda era proposicion de Lejosne. Grosclaude que pensa eth radical ei probablament *agu-* (deth latin aqua). Justament, dens lo Luishonés, eth latin *aqua* qu'evoluciona en [awa] (Cf Rohlfs. Le gascon §421). Grosclaude que tempta shens conviccion un *aquales  (locos)*, « lòcs umides », en constatant pr'aquò un sufixe estranh : *Aqua + -alem* (plurau *-ales*) deuré miar a *avaus*. Véder Àrreu.

Avèus qu'ei en penent sus eth son poi, plan eishugat...

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bèthvéser

**Bèthvéser** (*Betbèze* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Era Capèra de Sent-Brice.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bèt'bézé] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *de Bello Videre*, en latin, ath sègle XV, *Betbese* en 1746, *Betbeze* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Bèthvéser* que vien deth latin *bellum videre* (e non pas *bellum visu*).
Segon Negre, *Bèthvéser* que vien deth nom gascon *bèth-bèse*, « bèras vistas ».

Segon Miquèu Grosclaude, qui accèpta eras explicacions precedentas, *Bèthvéser* qu'ei un lòc on i a bèras vistas.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Avesac, Prat e era Hita

**Avesac, Prat e era Hita** (*Avezac-Prat-Lahitte* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
La comuna qu'ei situada en eras Baronias. Avesaguèt, afluent d'Arròs, a sa font en era comuna.

Avesac qu'ei au nòrd-est, Prat au sud-èst e Era Hita a l'oèst. 
 

### Perimètre deth territòri
Avesac, Prat e era Hita que tòca Lortèth au sud-èst per un simple quadripunt e Vathsèra à l'oèst per un aute quadripunt a la *Pé de Gutor* (nom francés).

## Toponimia

### Avesac
Era prononciacion qu'ei [awé'zak]. Eth nom d'Avesac (fòrmas ancianas *D-Auesag, D-Auzag, D-Auezag*, au sègle XII, en occitan, *Avezac*, en 1256, en occitan, *de Avezaco*, en 1300, en latin, *De Auezaco*, en 1313, en latin, *De Avesaco*, en 1342, en latin, *de Avessaco*, en 1369, en latin ) que vienerè deth nom d'òme latin *Avitius* damb eth sufixe *-acum* . Avesac qu'èra probablament ua grana propietat gallo-romana.

Segon Xavier Delamarre, eths noms de tipe *Avesac*, *Ausac*, *Avesa*, *[[Aidac]]*, *[[Avesan]]* que son, o pòden estar, formacions purament celticas, basadas sus un nom celtic d'òmi *Auitos* o (com ací) *Auitios*, qui mian aus medishs resultats qu'eths noms latins corresponents. L'autor que cita noms atestats com *Avitianomara*, a Dijon, e *Avito-ri(x)*, en Grana Bretanha, qui pòden dificilament estar compausats mixtes latin-celtic, damb un prumèr element qui seré latin.

### Prat
Era prononciacion qu'ei [prat]. Eth nom de Prat (fòrmas ancianas *de Prato*, en 1313, en latin, *Prat*, ad era fin deu sègle XVIII, sus era mapa de Cassini) que representa simplament lo mot gascon *prat*.
### Era Hita
Era prononciacion qu'ei ['éra 'hita]. Eth nom d'Era Hita (fòrmas ancianas *A La Fita en las Seubas*, cap a 1200-1230, en occitan, *De Fita prope Auezacum*, en 1313, en latin, *De Fita*, en 1342, en latin, *La Hitte*, ad era fin deu sègle XVIII, sus era mapa de Cassini ) que vien deu latin *ficta [petra]* e que pòt representar ua bòrna a un limit de comuna, sus un ancian camin, etc  , o ua pèira levada (monument megalitic), meilèu aquera solucion que non pas un limit, pr'amor totas eras comunas vesinas que son deth Nebosan.

## Istòria
En 1972, era comuna d'Avesac e Prat qu'annexè era de Era Hita (51 abitants en 1968)

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala, era comuna qu'èra deu canton de La Barta de Nestés, dempuish 2015, qu'ei deth canton de « Neste, Aure et Louron » (en francés), en occitan de **Nestés, Aura e Loron**.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vernadèth Dessús

**Vernadèth Dessús** (*Bernadets-Dessus* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Eths Bordalèrs, eras Hòrgas, Tolosa.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bérna'dèt dé'suy] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Bernadeds* en 1285, *De Bernardetz Superiori*, *de Bernadetz Superiori*, en latin e gascon, en 1313, *Bernadetz* en 1313, *De Bernadeto*, en latin, en 1342, *Bernadetz Sobiran*, *Bernadetz* en 1429.

Dauzat, Negre e R. Aymard que comprenen eth nom com un diminutiu deth petit nom *Bernat*.

*Dessús* que significa ath sud respècte a Vernadèth Devath.

Jacques Boisgontier, NRO (Nouvelle Revue d'Onomastique) n°21-22. 1993 p. 190,  que senhala era prononciacion dab *è* obèrt dera darrèra vocala exclutz eth sufixe diminutiu *-ittum*, meilèu eth sufixe diminutiu *-ellum* (> *-èth* en gascon). Segon Negre, *-s* finala deth nom francés que s'explica pr'amor *Bernadets* designava eth ensemble deths dus vilatges; segon J. Boisgontier, eths dus vilatges sont tròp luenh per aver avut ua denominacion d'ensemble e eth ajustadís d'ua *-s* a toponimes qu'ei un hèit banal.

A prepaus de Vernadèths (Bearn), Miquèu Grosclaude qu'avè hèit arremarcar era fòrma mei anciana (*Bernedet*) miava a *Verneda* e non pas ath petit nom *Bernat*. Boisgontier (NRO n°21-22. 1993 p. 190) que guarda aquera explicacion per Vernadèths bearnés, mes tanben  per Vernadèth Dessús e Vernadèth Devath, quitament se i a pas de pròvas dens eras fòrmas ancianas; qu'ajusta un diminutiu d'un petit nom ei pauc versemblable per un cap-lòc de comuna. Miquèu Grosclaude qu'ajusta eth sufixe *èth* (deth latin *-ellum*) que va normalament pas dab un nom de persona, mes a formacions vegetaus. *Vernadèth* que vien deth gascon *vèrn* (vèrnhe), dab eth sufixe collectiu vegetau *-etam* e un sufixe diminutiu *-èth* (latin *-ellum*). Eth resultat *Vernedèth* que passè a *Vernadèth* per dissimilacion *e* > *a*. Eth sens globau qu'ei de « petita verneda ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bolh Davant

**Bolh Davant** (*Bouilh-Devant* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [bouly da'wan] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Bouilh*, en 1342, *de Bolh* en 1379, *Boulhs*, *Boulh* en 1429, *Bouilh Davant* en 1760, *Bouilh Avant* en 1768 *Bouilh-Devant* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII). Entre 1194 e 1429, que i a nombrosas fòrmas qui concerneishen Bolh Davant o Bolh Darrèr, non saben quin : *Gilelmus de Bols* (1194), *Gillelmus de Bolls* (1215), *Bernardus de Bol* (1235); *Guillermus Bernardi de Bolh*;  *De Bolh* (1313); *Boolh*, *Boolhs* (1429), etc.

Segon Dauzat, Negre, R. Aymard, *Bolh* que vien deu latin *bovile*, « estable de bueus ».

Segon Miquèu Grosclaude, pòden pas separar Bolh Davant, Bolh Darrèr (Bigòrra), Buelh, Buelhòu (e Lasque) e Buelh (e Vesinc) (Bearn). Boisgontier que deneguè la possibilitat fonetica de *bovile* de passar a *Bolh*; atau hascó Grosclaude peus tres vilatges bearnés. Que cau partir de **boviculum*. Comparar *viticulum* > *vedilh*, « ligam de vime », *apicula* > *abelha*, *soliculum* > *sorelh*, *ovicula* > *olha*, dab **boviculum* > *bolh*. Lo sens de **boviculum* qu'ei « (petit) bueu »; un vilatge que pòt portar un tau nom sonque se s'ageish d'un nom d'òmi. Es pas impossible : *Boeuf*/*Leboeuf* que son patronimes espandits an país d'Oïl, *Vedèl*, « vetèth » en lengadocian e l'emperaire roman Vitellius qu'avè eth medish nom. *Boueilh*/*Bouilh* que son patronimes espandits ara dens los Pirenèus Atlantics, Gers, los Hauts Pirenèus e la Hauta Garona (un gròs centenat de personas sus las listas telefonicas). L'onomastica gascona medievau que coneishèva los *Bos* repertoriats per Berganton (p. 198) e un personatge mentavut dens lo cartulari de Berdoas, *Wllelmo Bove*, qui avè per hilh *Arnaldus filius Bovis qui dicitur Vitulis*, « Arnaud hilh de Bueu qu'apèran Vetèth »; *Vitulus* qu'ei en latin classic lo sinonime exacte de **boviculus*. *Bolh* que vien donc deu nom latin d'òmi **Boviculum*. *Davant* : situat a l'èst de Bolh Darrèr.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bòrdas (Hauts Pirenèus)

**Bòrdas** (*Bordes* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Eths Lhaus , era Hauta.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['bòrdod] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Bordis*, en latin, en 1300 e 1313, *Bordas*, *Bordes* en 1429, *Bordes* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Bòrdas* que vien deth ancian francés *borde*, provençau *borda*, « ostau petit, cabana, puish ostau agricòla ».

Segon Miquèu Grosclaude, eth ancian francés sèrv pas a arren aquí. Eth sens prumèr d'aqueth mot germanic qu'ei « pòst », e après « cabana de pòstes », puish « petita abitacion rurau », puish « ostau agricòla ». Ua question qu'ei perqué aqueth mot germanic s'ei mantengut mei que mei en Gasconha (on eth patronime *Laborde* ei frequent) e en País Basco, ath lòc qu'a quasi completament dispareishut dens eths país de lenga d'oïl.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bordèras de Loron

**Bordèras de Loron** o meilèu **Bordères de Loron** (*Bordères-Louron* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath de Loron, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Medàs.

## Toponimia
### Bordères
Era prononciacion qu'ei [bour'dèrés] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Borderiis*, en latin, en 1387, *Bourderes* en 1687, *Bourderes en Louron* en 1687, *Borderes en Loron* en 1767, *Bordères* en 1790.

Segon Dauzat, *Bordères* qu'ei, damb eth sufixe *-èra*, eretat deth latin *-ella*, eth mot *bòrda*, d'origina probablament germanica, qui avè lo sens de « cabana », « ostau petit », puish qui prengó eth que coneishem . Eth sufixe que seré *-aria* peths Féniés [foneticament, qu'ei tanben possible] e per era soa valor collectiva, qu'explicaré eth sens de « vilatge » .

Segon Robert Aymard (après Palay), eth sens qu'ei « grop de bòrdas (ostau agricòla). Qu'ei un mot d'origina germanica, *bort*, « pòst, acès de husta ».

Segon Miquèu Grosclaude, *Bordères* qu'ei equivalent ath gascon *bordèras*, diminutiu de *bòrdas*, dab eth sufixe *-ellas*. L'idèa de Palay, « ensemble de bòrdas » qu'ei ua error. Eth sens prumèr d'aqueth mot germanic qu'ei « pòst », e après « cabana de pòstes », puish « petita abitacion rurau ». *Bordères* qu'ei donc « las petitas casas; eth sens de « granja » que sembla mei recent. Eth plurau qu'ei en *-es*.

### Loron
* **Loron** qu'ei eth nom d'era vath (etimologia ? benlèu eth basque *lur*, « tèrra »)
### Ilhan
Era prononciacion qu'ei [i'lyo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Ilano*, en latin, ath sègle XII, *Petrus Dilan* en 1216, *De Ylhano*, en latin, en 1387.

Segon Dauzat, *Ilhan* que vien deth nom gallic d'òmi *Ilius* o *Illius*, dab eth sufixe latin *-anum* . Que seré donc ua anciana grana proprietat gallo-romana. Segon Negre, *Ilhan* que vien deth nom latin d'òmi *Ælianus*. R. Aymard que considèra èras duas explicacions son valablas.

Segon Miquèu Grosclaude, *Ilhan* que vien d*'Illius*, dab eth sufixe *-anum* (era proprietat antica d'Illius). *-Anum* qu'ei prononciat locaument *o*. Mes autes noms de persona que son possibles.

Segon Xavier Delamarre, *Ilhan* que vien deth nom celtic d'òmi *Illius*, dab era derivacion celtica *-ānon*.

## Istòria
* Bordères qu'annexè Ilhan (11 abitants en 1968) en 1972.

## Administracion

* Bordèras qu'èra canton d'aquí a la refòrma cantonala de 2014; dempuish 2015 qu'ei deth canton de *Nestés, Aura et Loron*.

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bolin

**Bolin** (*Boulin* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [bou'li] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Baulino*, en latin, en 1313, *Bon Lin*, *Volin* en 1429, *Boulin* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Bolin* que vien deu nom galloroman d'òmi **Bullinius* (deth gallic *Bullius*).

Segon Miquèu Grosclaude, *Bolin* que vien benlhèu deu nom germanic d'òmi *Bulinus* (hornit per Negre). **Bullinius* (de Dauzat) > **Borin*. Grosclaude escarta pas completament un nom laudatiu coma *Bon Lin* (atestacion de 1429).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Varètja

**Varètja** (prononciacion: [barˈεd͡ʒo]; en francés: *Barèges*) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan e en País Tòi, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ba'rèdyo] (grafia fonetica deths autors), donc probablament [baˈrɛʄɔ]. Eras fòrmas ancianas que son : *Guilhermus de Baregda*, en 1037 o cap a 1040, *in Valletica*, en latin, cap a 1075, *Valletici homines*, en latin, en 1077, *Odo de Baregiis*, en latin, en 1095, *Arsenius de Baretge* en 1105, *homines Baredgie et Levitani*, *Baregie*, en latin, cap a 1110, *de Baredge* en 1114-1118 ?, *W. Edz de Valletica*, en latin, entre 1163 et 1171, *De hostaticis Baradgie*, *Baregie*, en latin, ath sègle XII, *de Baradginis ... qui secum intrabunt Baredgiam*, *Baregiam*, en latin, (ath sègle XII ?), *in Baredgia*, *Baregia*, *ipsi Baredgini*, *Baregini*, *Baradgienses*, en latin, (ath sègle XII ?), *els homes de Baredge*, *Barege*, ath sègle XII, *in valle de Baredge* en 1168, *Baredge* en 1284, *vallis de Baregio*, *bajulia de Baregia*, en latin, en 1300, *Augerius de Valetica*, *vallis Baregie* en latin, en 1300, *in uillis baiulie de Valletica*, en latin, en 1313, *In Valetica*, en latin, en 1342, *la bal de Baretge*, *val de Varetge* en 1429, *le bain d'eau chaude et salutaire à plusieurs maux, ... est en Labatsus de Barege*, en 1614, *Bains de Barège*, en 1743-1788 e en 1760, *Bains-de-Barèges* en 1790, *Barège-les-Bains* en 1801.

Segon Negre, *Varètja* que vien del latin *vallem* e sufixe *-etica*.

Segon Miquèu Grosclaude, eth etime latin *valletica* (*vallem* e sufixe *-eticam*, de sens dobtós, benlhèu diminutiu), convien foneticament (atau com *villaticum* > *vilatge*). Eth resultat de *valletica* qu'estó probable eth nom dera vath avant d'estar eth nom d'un vilatge.

Joan Loís Massoure qu'explica *Varètja* per **vervaticam*, de **terram vervaticam*, derivat de *vervactum* (qui a per resultat *varè(i)t* en gascon).

Xavier Ravier que pensava tanben *Valletica* estujava un nom prelatin.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Badèth

**Badèth** (*Bazet* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [ba'dèt] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *Bazed* en 1285, *De Bazeto*, en latin, en 1342 e 1379, *Baset*, *Vaset* en 1429, *Bazet* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, lo nom qu'ei escur. Lo sufixe que pòt estar *-ellum* o *-ittum*.
R. Aymard que pensa au nom germanic d'òmi *Bauso*.

Segon Miquèu Grosclaude, lo sufixe qu'ei *-ellum*; lo radicau que demòra escur, benlhèu lo de Badús e de Basús de Nestés.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Borg de Bigòrra

**Borg de Bigòrra** (*Bourg-de-Bigorre* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges o quartièrs :Era Sèrra, Cojon, eths Joanirons, Arrahós, eths Veguèrs.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bour] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *castrum qui vocatur Borc* en 1256, *de Burgo*, en latin, en 1300 e 1313, *de Burgo*, en latin, en 1342 (*pouillé* de Tarba) e 1379, *Bourq* en 1790, *Burg* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Borg* que vien deth bas-latin *burgus*, « lòc fortificat », mot d'origina germanica.
R. Aymard que precisa « era impausanta mota castrau en suspart deth jonhent d*'Esqueda* e d'Arròs a l'oèst deth vilatge actuau constitueish eth *borc* eponime ».

Segon Miquèu Grosclaude, eth nom qu'ei ath sens de hortalessa e non pas ath sens modèrne, çò qui ei confirmat per l'atestacion de 1256; eth tèxte de R. Aymard qu'ei pertinent. Grosclaude que precisa Borg ei pas en Bigòrra. Cèrtas, eth vilatge qu'ei en Nebosan, pr'aquò sembla ben estar dera anciana diocèsi de Tarba abans la revolucion e non pas dera diocèsi de Comenge.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Campistrons

**Campistrons** (*Campistrous* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Eths Barraquèrs.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [kampis'troud] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *de Campristonibus*, en latin, en 1300, *de Campistrous* en 1342, *de Campistronio*, en latin, en 1342, *de Campistros* en 1369, *Campistrous* en 1389, *Campistros* en 1429, *Campistrous* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Campistrons* que vien deth latin *campestris*, dab eth sufixe *-one*; cf. *campistrou*, fòrma vielhida de *campèstre*.
Segon Negre, *Campistrons* que vien deth occitan *campèstre*, « terren inculte, desèrt, agrèst, la campanha », dab un diminutiu.

Segon Miquèu Grosclaude, Boisgontier credèva pas a aquera idèa de *campistron*, fòrma vièlha de « campèstre »; Grosclaude qu'accèpta shens certitud *Campistron(s)* ei quauquarren com *campanha* o *campèstre*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cadiac

**Cadiac** (*Cadéac* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ka'diok] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Cadiaco*, en latin, ath sègle XII, *De Cadinhaco*, en latin, en 1387, *Cadiac* en 1790.

Segon Dauzat, *Cadiac* que vien deth nom gallic d'òmi **Catenus*, deth gallic **catu-* « combat » : **Catenacum*.

Miquèu Grosclaude qu'accèpta eth nom de persona *Catenus* e eth sufixe *-acum* (dab *Catinnus*, ua *n* que's consèrva). Era evolucion logica qu'ei *Catenus* + *-acum* > *Catenac* > *Cade(n)ac* > *Cadeac* > *Cadiac*. Era prononciation [kadiok] que s'explica per era fonetica deth gascon dera Vath d'Aura : era nasala intervocalica *-n-* de *Catenacum* que barrè era vocala *a* en *o* avant de desparéisher.

Pr'aquò Grosclaude que consèrva era grafia *Cadiac*, qui damanda per descoda's, de saber qu'ua *-n-* intervocalica a despareishut.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Borisp

**Borisp** (*Bourisp* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [bou'risp] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Assi Sans Barispo*, *Assi Sanz Borispo*, en latin, ath sègle XII, *a Borisp*, cap a 1180, *De Borispo*, en latin, en 1387.

Segon Dauzat e Negre, *Borisp* qu'ei aparentat probablament ath basco *buru*, « cap, som », e *-pe*, « en devath, ath pè ».

Segon Miquèu Grosclaude, *buru* + *pe* explicarén pas qu'ua partida deth nom e R. Aymard que hè remarcar aquera descripcion correspón pas briga ath site; eth nom que demòra escur

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Castilhon (Hauts Pirenèus)

**Castilhon** (*Castillon* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Durban, Coalonga.
 

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [kasti'lyou] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *A Castelho*, cap a 1200-1230, *De Castillione in Siluis*, en latin, en 1313, *De Castilhone*, en latin, en 1342 e 1379, *Castilhon* en 1429, *Castillon* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Castilhon* que vien de *castellum*, « castèth », dab eth sufixe *-one*.

Segon Miquèu Grosclaude, *Castilhon* qu'ei un diminutiu de *castèth*. Eth sens qu'ei probablament de « petit castèth ». Dab eth sufixe *-onem* de Dauzat, eth resultat que seré *casteron*; que cau donc corregir en *-ionem*. Per Lo Casteron, Dauzat qu'explica corrèctament en gascon, *-ll-* > *-r-*, pr'aquò ved pas ei eth problèma per *Castilhon*, Castilhon d'Artés, Castilhon (de Lenveja), etc.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Caharèth

**Caharèth** o **Caharet** (*Caharet* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [kaha'rèt] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Caharet* en 1737, 1778 (Registres parropiaus de Lanespeda), *Caharet* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Miquèu Grosclaude, i a pas de fòrmas ancianas, pr'amor, probablament, Caharèth ei ua comuna recenta qui èra ua simpla dependéncia de Lanespeda; eth nom que demòra escur.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Shèla Devath

**Shèla Devath** (*Chelle-Debat* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Los Crabèrs.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['chèlo dé'bat] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Schela*, en latin, en 1300, *de Exella Inferiori*, en latin en 1342, *de Xela Inferiori*, en latin, en 1342, *de Xela Inferiore*, en latin, en 1379, *Xela* en 1429, *Chelle de Bat* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Shèla* que vien deu latin crestian *cella*, « ermitatge, petit monastèri ». *Devath* : mei a baish.

Segon R. Aymard, *Shèla* que poderé estar un idronime ; qu'ei situat sus l'aiga *la Chella* (nom francés).

Segon Miquèu Grosclaude, en cap de cas, *Shela* pòt pas estar *cella*, qui ei *Cèra* en gascon. Lo rasonament d'Aymard pòt pas tiéner per Shèla Dessús e donc l'arriu que tira lo son nom deu vilatge. Grosclaude que propausa com simpla suggestion que *Shèla* sia lo resultat de *villa*, atau com Henri Polge ac provè per *gela* (RIO 1965 p.34-40). Eth nom qu'ei escur. *Devath* (latin *de-vallum*) : au nòrd respècte a Shèla Dessús, tanben près de la vath d'Arròs.
### Lo Puei
La prononciacion qu'ei [lou pwéy] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Puey*, *De Puei *, *Pouy*. *Lo Puei*, deu latin *podium*, qu'ei situat leugèrament en suspart de la vath d'Arròs.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Caishon

**Caishon** (*Caixon* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Las Teulèras.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [ka'chou] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Caysho*, au sègle XII, *De Caysso*, au sègle XII, *De Caixo*, *A Caixo*, au sègle XII, *A Cayso*, cap a 1200-1230, *de Cayshone*, en latin, en 1300 e 1313, *de Cayshono* en latin, *de Caxonio*, *de Caxono*, en latin, en 1342, *Caxon*, *Caixon* en 1429, *Caixon* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), *Caisson* en 1790.

Segon Dauzat, *Caishon* que vien deu nom latin d'òme *Cassius*, dab lo sufixe *-onem*.

Segon Negre, *Caishon* que vien probablament deu gascon *Cachou(n)*, « caishon, cabinet de cabana » > petita cabana ! Per R. Aymard e Cl. Larronde, Caishon qu'ei la *villa* de Cassius*.

Segon [[Miquèu Grosclaude]], Caishon qu'èra un maine aquitanoroman (lo maine de Cassius). Lo sufixe *-onem* qu'ei locaument l'equivalent du sufixe *-anum'', com dens lo Bearn vesin.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Calavantèr

**Calavantèr** (*Calavanté* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [kalawan'tè] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Bernardus de Calavente* en 1283, *Calauanterium*, en latin, en 1379, *Calauantee* en 1406, *Calavanté* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

R. Aymard que prepausa *cau-abanté* (barranco ath èst), atau com *cal-estrémé* seré « coma laterau ». Que precisa eth lòc ei ara entrada d'ua coma obèrta ath orient. Eth nom deth arriu de Calavernosa (cap a Orleish) qu'ei  « coma deths vèrnhes », çò qui confirma l'interpretacion, segon eth.

Segon Miquèu Grosclaude, era segonda partida deth nom, *-avantèr* qu'ei vertadèrament « orientada cap ath èst », mes era gròssa dificultat qu'ei *cau* o *cala*, « barranco, petita aiga » son mots femenins, justament coma *Calavernosa*. Un lòc dera comuna de Montfaucon qu'ei *Calastropat*; qu'ei mentavut peth Cartulari de Bigòrra ath sègle XIII dab eth nom de *Casal estropat*. *Calestremèr* com Calavantèr que son tanben probablament *casaus*. Calavantèr que vien deth gascon *casal* ---> *casau*, « proprietat non nòbla » e de *avantèr*, « orientat o situat ath èst ».
## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Camalèrs

**Camalèrs** (*Camalès* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Borriu.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [kama'lèh] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *Camales* au sègle XII, *Camalees* au sègle XII, *Camalers*, cap a 1200-1230 e en 1285, *de Camaleriis*, en latin, en 1300, en 1342, *de Camalerio*, en latin, en 1300, *de Camaleriis*, en latin, en 1379, *Camaletz* en 1313, *Camales* en 1429, *Camalès* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), *Camalés* en 1790.

Segon Dauzat, *Camalèrs* que sembla estar un derivat deu gallic *cambo*, « corba », dab un doble sufixe *-al-ensem*; Camalèrs qu'ei situat près d'un arriu qui hè ua corba.

Segon R. Aymard, *Camalèrs* que vien de *camalh-ères*, « ensemble de camps », qui vien eth-medish de *campus + aculum*.

Miquèu Grosclaude que critica l'ipotèsi de Dauzat : las fòrmas ancianas que hèn pensar au sufixe *-erium* e quitament lo pluriau *-erias* e non pas lo doble sufixe *-al-ensem*; que critica tanben la d'Aymard : *campus + aculum + erias* pòt pas miar a *Camalèrs*. Un ligam dab lo pic de *Cambalès* qu'ei inadaptat per un vilatge situat dens ua plana.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Capvèrn

**Capvèrn** (*Capvern* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges o quartièrs : Era Hont Cauta, eth Lacar, era Pèira Hicada.
 

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [kab'bèrr] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *castra Capverii*, en latin, en 1256, *de Capiteberni*, en latin, en 1300, *De Capiteuerno*, en latin, en 1313, *De Capite Bernio*, en latin, en 1342 e 1379, *Cap Bern* en 1429, *Capbern* en 1760, *Capbern* en 1790, *Capbern* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Dauzat qu'explica *Capvèrn* com *caput viridem*, *cap verd*, donc « som boscassut » (eth vilatge qu'ei sus un planèr, donc i a pas de vèrnhes).
Segon Negre, *Capvèrn* qu'ei ara hont de dus afluents d'Arròs. *Capvèrn* que vien deth occitan *cap*, « cap, origina » e vèrn, « vèrnhe », mes eth nom qu'a devut aver eth sens d' « arriu enviroat de vèrnhes ». R. Aymard qu'imagina *cap de vèrn* ath sens figurat, « vigorós, respectat » !.

Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion d'Aymard qu'ei impossibla ! Dauzat qu'a tòrt, pr'amor eras atestacions contenen pas eth *-d* etimologic e *è* ei obèrt. E un planèr pòt estar umid : qu'ei eth cas deth planèr de Capvèrn. L'ipotèsi de Negre qu'ei interessanta. Capvèrn pòt pas estar « eth cap deth vèrn », nimei un som (eth vilatge qu'ei sus un planèr). *Cap* qu'a meilèu eth sens d'origina d'ua aiga (cf. *Capdosa*, « hont de Dosa », Capdròt, « hont de Dròt »); *Vèrn* que poscó estar eth nom ancian d'un deths arrius qui vienen de Capvèrn, *Garravet* o *Hontcauta*. *Vèrn* qu'ei efectivament un nom d'arriu, com per exemple en Carcin un afluent d'Òut. 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cadelha e Trashèrra

**Cadelha e Trashèrra** (*Cadeilhan-Trachère* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
### Cadelha
Era prononciacion qu'ei [ka'délyo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Cadelhano*, en latin, en 1387, *Cadeilhan et Trascherre* en 1738, *Cadeillan*, *Trechere* en 1767, *Cadeilhan* en 1790, *Cadeilhan-Trachère* en 1806.

**Cadelha** que sembla venir d'un nom galloroman (o gallic) *Catilios*, dab eth sufixe latin *-anum* (o son equivalent celtic *-anon* . Pr'aquò, Xavier Delamarre qu'utiliza aqueth nom de persona sonque peths toponimes deth tipe *Cadilhac*, en *-i-*. Los Féniés, en seguida de Negre, que considèran *Catilius* (fòrma latina deth medish nom) com latin  e Dauzat que destria *Catĭlius* ( > *Cadelhan*) de *Catīlius* ( > *Cadilhac*), separacion qui es benlèu un pauc per arren (*castrum Cadelionense*, au sègle XI, qu'es vengut Cadilhon a las epòcas recentas, çò qui eth-medish constata implicitament ). Cadelha qu'èra donc probablament una anciana grana propietat antica qui avè per mèste *Catilios* (o *Catilius*). Un reculament d'accent tonic qu'a marcat era seguida d'era evolucion deth nom.
Miquèu Grosclaude que hè tanben de *Catilius* un nom latin...
### Trashèrra
Era prononciacion qu'ei [tra'chèrro] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Per de Traseras*, *P. de Traseres*, cap a 1180, *de Transserra*, *de Transera*, en latin, en 1387, *Transcherre* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), *Tranchere* en 1790, *Tracherre* en 1790.

Segon Miquèu Grosclaude, après R. Aymard, eth sens qu'ei *trans*, « delà », (era) *sèrra*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Camparan

**Camparan** (*Camparan* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [kampa'ro] (grafia fonetica deths autors). Eth nom qu'es atestat en latin, en 1387 : *De Camparano*.

Segon Dauzat, *Camparan* qu'èra **Camparianum*; que vien deth nom latin d'òme **Camparius*, dab eth sufixe *-anum*.
Segon Rohlfs, *Camparan* que vien deth nom latin d'òme *Camparius*. Segon Negre, *Camparan* que vien deth latin *camparius*, « garda », vienut nom de persona, dab eth sufixe *-anum*.

Segon Miquèu Grosclaude, *Camparan* qu'èra ua proprietat antica, dab un nom vienut d'un nom latin d'òme *Camparius* e deth sufixe *-anum*. Demòra ua dificultat : eth resultat regular d'aquera combinason qu'es **Campairan* e non pas *Camparan*. La reduccion de diftongue pretonic, *ai* > *a*, qu'ei frequenta dens la region.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas