Salas d'Aude

**Salas d'Aude** (*Salles-d'Aude* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
Salas d'Aude se tròba dins un país de plana, pas tròp luènh pr'aquò del Massís de la Clapa, una sèrra calcària de 15.000 ectaras que s'espandís sus una porcion del litoral que va dempuèi Grussan a Fluris. La localitat se situa prèp de grands centres urbans, es a 14 km al nòrd-èst de Narbona e a 19 km al sud-oèst de Besièrs.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Salae* en 966, *Castrum de Salis* en 1322, *Salas* en 1402, *Al loc de Sallas..., Salhas* en 1537, *Salles* en 1781. La prononciacion occitana es *Sàlos* (grafia de l'abat Sabarthès) , donc ['salɔs] .
Lo nom de *Sala(s*) ven del mot germanic e mai que mai francic *saal* (alemand *Saal*), « cambra , al sens de sala de recepcion d'un castèl », puèi « castèl » « residéncia senhorala fortificada » . Segon Negre, *Salas* es lo plural de l'occitan *sala*, « residéncia senhorala ». Lo determinant, que sembla oficial dempuèi 1801 , es lo nom del flume que passa al nòrd del vilatge. 
### ''Celeyran''
*Celeyran* es un castèl, una capèla, anciana vicariá perpetuala de la diocèsi de Narbona, del vocable de Sant Marcèl, una anciana comandariá de l'Òrde de Malta, unida a la de Narbona. Las fòrmas ancianas son : *Cerillanum* en 1142, *Celeyranum* en 1170, *Villa de Celeiranum* en 1204, *Castrum de Serairano* en 1271, *Cereyranum* en 1322, *Cerayran..., Serayran* en 1322, *Serayranum* en 1346, *Saint Marcel de Céreyran* entre 1404 e 1639, *Sérayran* al sègle XIV, *Sérézan* en 1503, *Sérayra..., Séreyra* en 1537, *Cérayran* en 1639, *Céreira* al sègle XVIII, *Céreyra* al sègle XVIII, *Célayran* en 1579, *Cezayran, Ceseyran* entre 1223 e 1680, *Saint Jean de Céleiran, commanderie* en 1781 .
S'agís d'un nom de persona ambe'l sufixe *-anum*, una anciana *villa* antica probablament. L'explicacion del nom es malaisida, principalament per doás rasons : la fòrma de 1142 es en contradiccion ambe las autras, mes es sola; sembla logic de pensar que las fòrmas en *Sel-* o *Cel-* son de dissimilacions d'un *Ser-* o d'un *Cer-* anterior, mes son puslèu las pus ancianas. Benlèu un cognomen *Sĕrārĭus* (?) o *Tesserarius*, ambe aferèsi abans las fòrmas istoricas; tota afirmacion es especulativa. Las fòrmas en *Cel-* serián puslèu degudas a una atraccion de *cèl*...

## Istòria
Lo vilatge existissiá ja al sègle X que son nom apareis dins un document de 966 jos la forma latinizanta *Salae*.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Corçan; es ara del canton de las Planas bassas d'Aude (Corçan, burèu centralizator).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* L'ostal de la comuna amb son relòtge particular qu'indica 24 oras, fach en 1912 per un relotgièr de Jura, Cretin-l'Ange.
* Lo Castèl del Puèg de Celeiran.
* L'Oppidum de la Molinassa (Nom supausat).

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Salas sul site de l'Insee

## Nòtas