open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Warrant

Un ***warrant*** es un drech que pòdon aquistar d'operators borsiers. Permet de crompar (*call*) ò de vendre (*put*) una accion ò una obligacion a un cors fixat a l'avança pendent un periòde donat. Lo *warrant* permet ansin a un especulator de prendre d'opcions, amb de fons relativament limitats, per menar d'operacions pus importantas se sei previsions se revelan justas. Dins lo cas contrari, permet ais institucions financieras de s'aparar còntra una variacion inesperarada dei cors. Aqueu sistèma foguèt inventat en 1985.

## Liames intèrnes

* Accion (finança).
* Obligacion (finança).

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Canton de Vilafranca de Lauragués

Le **canton de Vilafranca** (o de **Vilafranca de Lauragués**) es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. 

Las 21 comunas son dempuèi 2015 dins le canton de Revèl. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.

## Composicion

## Istòria
En 1801, quand le nombre dels cantons foguèt demingat, le canton de Vilafranca fosquèc conservat e ganhèc uèit comunas del canton d'Avinhonet, suprimit (Bautevila, Fòlcarda, La Garda de Lauragués, Lutz, Montclar de Lauragués, Renevila, Valèga e Avinhonet), una comuna del canton de Montesquiu de Lauragués, le caplòc, aquò en tenent compte sonque de las comunas encara existentas . 
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, lo canton de Vilafranca de Lauragués Tolosan fosquèc suprimit e sas comunas plaçadas dins le canton de Revèl, per a las eleccions departamentalas de 2015, en vertut del decret del 13 de febrièr de 2014 , en aplicacion de las leis del 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Taus d'escòmpte

Lo **taus d'escòmpte** es un taus determinat per la banca centrala d'un espaci economic afin d'i encoratjar ò de descoratjar la creacion monetària. Quand un agent economic detèn una creança, pòu chausir d'esperar lo tèrme afin d'èsser pagat per lo debitor. Mai, pòu tanben decidir de la portar a sa banca que lo creditarà immediatament dau montant de la creança mens una retenguda, l'escòmpte. La banca pòu realizar la meteissa operacion auprès de la banca centrala. Lo taus d'escòmpte representa lo rapòrt entre la retenguda realizada e la valor nominala de la creança. S'aumenta, descoratja l'escòmpte e donc la creacion monetària ; se demenís, s'obtèn lo resultat contrari.

## Liames intèrnes

* Banca centrala.
* Creacion monetària.
* Creança.
* Escòmpte.
* Moneda.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Movement Popular de Liberacion d'Angòla

[vinheta|[Bandièra del partit.]]
Lo **Movement Popular de Liberacion d'Angòla** (en portugués *Movimento Popular de Libertação d'Angòla*), abreujat **MPLA**, es un partit politic angolés. Participèt a la Guèrra d'Independéncia que s'es acabada en 1975 e diriguèt puèi la Republica Populara d'Angòla (1975-1992). Foguèt en conflicte amb l'Union Nacionala per l'Independéncia Totala d'Angòla (UNITA) e lo Front Nacional de Liberacion d'Angòla (FNLA) durant la Guèrra Civila d'Angòla.

Es membre de l'Internacionala Socialista.
## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

#### Ligams extèrnes

* Site oficial
Lop dins la cultura europèa

drecha|vinheta|250x250px|Lop europenc
Lo lop gris, una jos-espècia de *[[Canis lupus]]* mai simplament nommat localament **[[Canis lupus|lop]]**, es una de las bèstias las mai emblematicas d'Euròpa. Èra a l'onor dau temps de l'Antiquitat dins l'ensemble daus ancians pòbles europencs.

Las mitologias européncas, dempuèi las còstas de la Mediterranea çai qu'au nòrd de l'Escandinavia, se son totjornmainadas de religar lo lop a la feconditat, a la proteccion, a l'abasiment, a la punicion, au solelh e a las divinitats eroïcas qu'incarnavan aquelas valors coma Apollon ou Belen.

L'aspècte particulier de l'apròcha daus pòbles indo-europencs en regard daus Amerindians dau Nòrd es que lo lop simboliza au còp la proteccion e l'abasiment. Alaidonc exista a l'origina una dualitat dins lo culte o la vision d'aquesta bèstia.

Lo lop ten una plaça dins totas las religions d'Euròpa, e mai monoteistasn es respiechat, onorat o crengut.

Aquesta simbolica dau lop se torna tanben trobar chas los pòbles turcs e mongòls, originaris de las estepas. es de rampelar que l'ipotèsa courgana (ipotèsa majoritaria chas los especialistas e mai siajá enquera controversada).  Es a recordar que l'ipotèsi kourgane (ipotèsi majoritària en çò dels especialistas e mai se rèste controvertida), plaça l'origina daus Indo-Europencs dins l'estapa pontica situada au Nòrd de la Mar Negra e de la Mar Caspiana. Se pòt alaidon presumar una concurréncia fòrta entre lo lop e l'òme dins aquel biòma.

Abans lo desvelopament de l'agricultura e de l'abariment de las bèstias, mai d'un pòble europenc disiá que veniá daus lops e voavan aitau un culte au diu-lop reire.

Dins l'Antiquitat, veire un lop abans la debuta d'una batalha era tanben presagi de victòria, que lo lop èra l'animau simbolic dau chaçaire e de l'òme de guerra.

## Nòtas e referéncias
Araucaria heterophylla

L**'Araucaria de Norfolk** o **Pin de Norfolk** (***Araucaria heterophylla***, sinonim ***Araucaria excelsa***), es un tracheobionta dins l'anciana familha de conifèrs Araucariaceae, ara repartida de manièra desjoncha. Malgrat son nom, es pas un pin.

L'arbre es endemic a l'Illa de Norfolk, una petita illa de l'Ocean Pacific situada entre Nòva Zelanda e Nòva Caledònia, a aperaqui 1440 km a l'èst de Sydney. Lo genre *[[Araucaria]]* es present dins tot lo sud de l'Ocean Pacific, principalament a Nòva Caledònia (environ 700 km al nòrd de Illa de Norfolk), ont se tròba 13 espècias aparentadas e d'aparéncia similara.
Front de Liberacion de Moçambic

Lo **Front de Liberacion de Moçambic** (en portugués *Frente de Libertação de Moçambique*), abreujat **FRELIMO**, es un partit politic de Moçambic fondat en 1962 durant la Guèrra d'Independéncia de Moçambic. D'orientacion comunista durant la Guèrra Freja, foguèt fins en 1990 lo partit unic al poder jol regim de la Republica Populara del Moçambic. Dempuèi abandonèt l'ideologia comunista e aperten uèi a l'Internacionala Socialista.
## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

#### Ligams extèrnes

* Site oficial
Partit African per l'Independéncia de Cap Verd

[vinheta|Sètge nacional a [Praia.]]
Lo **Partit African per l'Independéncia del Cap Vert** (en portugués *Partido Africano da Independência de Cabo Verde*), abreujat **PAICV**, es un partit politic capverdien, eissit de la separacion en 1980 d'amb lo Partit African per l'Independéncia de Guinèa e de Cap Verd (PAIGC), en seguida d'un còp d'estat en Guinèa Bissau que depausèt lo president Luís Cabral, fraire de l'eròi de l'independéncia capverdiana Amílcar Cabral. Lo PAICV es membre de l'Internacionala Socialista.

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

#### Ligams extèrnes

* Site oficial
Pè a Corsica

**Pè a Corsica** (en occitan *Per Corsega*) es una coalicion nacionalista còrsa cridant a una autonomia reforçada de Corsega. Aquela coalicion compren tres partits politics en 2019.  Los partits autonomistas Femu a Corsica e la Partit de la Nacion Còrsa respectivament dirigits per Gilles Simeoni e Jean-Christophe Angelini aital coma pel partit independentista Corsega Libertat menat per Jean-Guy Talamoni. Aqueles tres partits politics insulars an signat un contracte de mandatura per una durada de 10 ans de 2015 a 2025.

## Nòtas e referéncias
Rama VI

[thumb|right|[Fotografia de Rama VI en 1917.]]

**Rama VI** (1 de genier de 1881, Bangkòk - 25 de novembre de 1925, Bangkòk) foguèt rèi de Siam dau 23 d'octòbre de 1910 au 25 de novembre de 1925. Succediguèt a Rama V (1868-1910) e foguèt remplaçat per Rama VII (1925-1935).

Omosexuau excentric principalament passionat per leis arts, a laissat un imatge de sobeiran incompetent que foguèt obligat de laissar lo poder a son oncle Devawongse Varopakarn. Pasmens, son rèine foguèt un periòde de desvolopament per lo país que capitèt de recuperar una partida de sa plena sobeiranetat amb sa participacion a la Premiera Guèrra Mondiala dins lo camp deis Aliats e son intrada a la Societat dei Nacions en 1922.

## Liames intèrnes

* Lista dei rèis de Tailàndia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Rama VII

**Rama VII** (8 de novembre de 1893, Bangkòk - 30 de mai de 1941, Surrey) foguèt rèi de Siam dau 23 de novembre de 1925 au 2 de març de 1935. Succediguèt a Rama VI (1910-1925) e foguèt remplaçat per Rama VIII (1935-1946).

Durant son rèine, se contunièt la modernizacion dau país mai lo govèrn, tengut per l'aristocracia, deguèt faciar de problemas importants. D'efiech, lei progrès realizats dempuei lo sègle XIX avián entraïnats l'aparicion de doas classas, marchands d'un caire e foncionaris e militars d'autre caire, que volián tenir un ròtle politic pus important. Destabilizada per la crisi economica de 1929, lo regime foguèt ansin reversat per un còp d'estat pacific en 1932. Rama VII acceptèt un sobeiran constitucionau mai sei relacions marridas amb lo govèrn novèu entraïnèron son abdicacion.

## Liames intèrnes

* Lista dei rèis de Tailàndia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Rama Ièr

[thumb|right|[Pintura dau rèi Rama I]]

**Rama I** (20 de març de 1737, Ayutthaya - 7 de setembre de 1809, Bangkòk) foguèt rèi de Siam dau 6 d'abriu de 1782 au 7 de setembre de 1809. Succediguèt a Taksin (1767-1782) e foguèt remplaçat per Rama II (1809-1824).

Nascut dins una familha nobla, foguèt dirigit vèrs una carriera militara onte venguèt amic amb lo futur rèi Taksin. Ansin, en 1767, après la casuda d'Ayutthaya, jonhèt lei rengs de son armada sota lo nom de Chao Phraya Chakri. I venguèt generau e se destrièt amb la conquista de Vientiane en 1778 ò en 1779.

En 1782, après la reconoissença de l'estat de foliá de Taksin e son execucion, prenguèt lo poder gràcias a un còp d'estat. Chakri ordonèt l'assassinat dau prince eiretier e foguèt coronat lo 7 d'abriu fondant la dinastia actuala de Tailàndia. Durant son rèine, contunièt l'òbra de son predecessor per mantenir l'unitat de Siam. Per aquò, fondèt una novèla capitala, Bangkòk, escriguèt un còdi de lèis novèu e sostenguèt la cultura tai. En parallèl, perseguiguèt la guèrra còntra Birmania. Obligat de defendre dos còps Ayutthaya (1785 e 1808) e d'acceptar la cession de la còsta de Tenasserim (1793), causèt de dificultats importantas a son adversari amb la conquista de Pattani (1785) e son sostèn a la rebellion dau governador de Tavoy (1791). 

## Liames intèrnes

* Lista dei rèis de Tailàndia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Sociau imperialisme

Lo **sociau imperialisme** (var. **social imperialisme**), es un tèrme que designa lo raliment progressiu dei socialistas alemands ais idèas expansionistas de son país. Tot en denonciant lo militarisme e lo colonialisme, lo SPD prenguèt ges d'iniciativa còntra elei e acceptèt de votar leis impòsts requists per finançar lei despensas d'armament de l'armada. Au començament de la Premiera Guèrra Mondiala, lei socialistas alemands se ralièron rapidament au govèrn d'unitat comerciala. De tendàncias similaras existiguèron dins d'autrei país, illustrant la penetracion dau nacionalisme au sen d'una partida dei movements de senèstra.

## Liames intèrnes

* Colonialisme.
* Imperialisme.
* Premiera Guèrra Mondiala.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Turnover

Lo ***turnover*** (anglicisme passat pel francés) es lo taus de rotacion dau personau dins una entrepresa. S'obtèn en devesissent lo nombre d'intradas e de sortidas durant un periòde donat per lo doble dau nombre de trabalhaires de l'entrepresa. Es un indicator important per lei ressorsas umanas que lo *turnover* es influenciat per lei condicions de trabalh, lei salaris e lo marcat dau trabalh.

## Liames intèrnes

* Economia.
* Gestion dei ressorsas umanas.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Canton d'Aurinhac

Eth **canton d'Aurinhac** qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha, situada dens er arrondiment de Sent Gaudenç, eth departament de la Hauta Garona e era region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Eras 19 comunas que son despuish 2015 dens eth canton de Casèras. Era lenga autoctòna qu'es er occitan gascon, dens era sua varianta orientala e comengesa.

## Composicion

## Istòria
Eth canton d'Aurinhac que's creè en 1790 . En 1801, quan eth nombre deths cantons estoc demingat, eth canton qu'estoc conservat. Totas eras comunas deth canton d'abans 2015 qu'èran dejà en eth canton d'Aurinhac . 
En 2014, quan hascón ua refòrma cantonala, aplicada en 2015, eth canton d'Aurinhac qu'estó suprimit per eras eleccions departamentalas de 2015 e que passè en eth canton de Casèras per totas eras comunas, en aplicacion deth decret deth 13 de heurèr de 2014 , en seguida deras leis deth 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
A Manca

**A Manca Naziunale** (en occitan *Esquèrra Nacionala*) es un partit politic nacionalista, independentista e anticapitalista còrs fondat lo 10 de genièr de 1998. En genièr de 2009 se faguèt la federacion còrs del Novèl Partit Anticapitalista. En genièr de 2012, *A Manca* reprenguèt son independéncia organizacional.

## Vejatz tanben

#### Ligams extèrnes

* Site oficial
Canton de L'Isla de Haut

Lo **canton de L'Isla de Haut** (canton de l'Isle-en-Dodon en francés) ei ua anciana division administrativa de Gasconha, situada dens l'arrondiment de Sent Gaudenç, lo departament de la Hauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, adara d'. Las 24 comunas son despuish 2015 dens lo canton de Casèras. La lenga autoctòna ei l'occitan gascon, dens la sua varianta orientala. Ua partida deu canton non coneish l'enonciatiu *que* nimèi l'article pirenenc. Las comunas son generalament de Comenge sia per la diocèsi (ua minoritat), sia per l'eleccion, eretèra deu comtat.

## Composicion

## Istòria
Lo canton de L'Isla de Haut se creè en 1790 . En 1801, quan lo nombre deus cantons estó demingat, lo canton estó conservat. Totas las comunas deu canton d'abans 2015 èran dejà en lo canton de l'Isla de Haut en 1793 . 
En 2014, quan hascón ua refòrma cantonala, aplicada en 2015, lo canton de l'Isla de Haut estó suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passè au canton de Casèras per totas las comunas, en aplicacion deu decret deu 13 de heurèr de 2014 , en seguida de las leis deu 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Trens de banlèga de Tolosa

Los **trens de banlèga de Tolosa** son un malhum de trens urbans servissent Tolosa e una part de son aglomeracion. Es administrat per la SNCF dins l'encastre dels TER d'Occitània.

## Malhum
Lo malhum de trens de banlèga es format de quatre linhas e 27 estacions.

### Linha C

La linha C dobriguèt en 1993 entre *[[Gara de Colomèrs|Colomèrs]]* e *[[Arenas (transpòrts en comun de Tolosa)|Arenas]]*, la linha a 6 estacions e una longor de 7 km (3 estacions foguèt ajustadas en 2003). Es l'unica linha del malhum integrada al tarificament urban de Tisséo.

### Linha D

La linha D dobriguèt en 2004 e s'estend de Matabiau a Murèth. La linha a 4 estacions e una longor de 21 km.

### Linha F

La linha F es una linha de Matabiau a Escalquens. La linha a 5 estacions e una longor de 13 km. Aquesta linha es actualament l'unica sens trens dedicats.

### Linha 1 dels TER d'Occitània

La linha 1 dels TER s'estend de Matabiau a Sant Somplesi. La linha a 6 estacions e una longor de 26 km.

### Linha nòrd
Lo RER nòrd es un projècte per 2024 entre Matabiau e Castèlnau d'Estretasfonts. Aqueste percors es actualament desservit per de trens TER d'Occitània.
Partit de la Nacion Còrsa

Lo **Partit de la Nacion Còrsa** (en còrs *U Partitu di a Nazione Corsa*), abreujat **PNC**, es un partit politic nacionalista, socialdemocrata e ecologic de Corsega fondat en decembre de 2002. Es membre de l'Aligança Liura Europèa e de la federacion Regions e Pòbles Solidaris.

## Vejatz tanben

#### Ligams extèrnes

* Facebook
Mongkut

[thumb|[Fotografia de Mongkut vèrs 1865-1866.]]

**Mongkut** ò **Rama IV** (18 d'octòbre de 1804, Bangkòk - 1 de novembre de 1868, Bangkòk) foguèt rèi de Siam dau 2 d'abriu de 1851 au 1 de novembre de 1868. Succediguèt a Nangklao (1824-1851) e foguèt remplaçat per Chukalongkorn (1868-1910).

Durant son rèine, deguèt faciar leis ambicions colonialas francesas e britanicas. Per aquò, acceptèt de cedir Cambòtja ai Francés e assaièt d'aprofichar lei rivalitats entre París e Londres per mantenir son independéncia. Ansin, signèt de tractats comerciaus amb lei poissanças principalas dau periòde. Donant d'avantatges importants ais Europèus, permetèron pasmens au reiaume de defugir una intervencion armada occidentala per o dubrir per fòrça au comèrci internacionau. En parallèl, encoratjèt l'intrada de la cultura e de la tecnologia dins lo país.

Perseguida per son successor, aquela politica permetèt a Siam de gardar son independéncia e de modernizar pauc a pauc lo país.

## Liames intèrnes

* Lista dei rèis de Tailândia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Andrieu Casterar

**Andrieu Casterar**, o *André Castéra* en francés, nascut en 1924 e mòrt lo  25 de decembre de 2007, foguèt dirigent e pòrtaparaula del movement dels vinhairons dins los ans 1960.  

Vinhairon montredonés, s'impliquèt dins l'accion sindicala en 1951. Aderiguèt a la Confederacion Generala dels Vinhairons del Miègjorn a Narbona puèi al mai radical e clandestin Comitat Regional d'Accion Viticòla. En 1967 prenguèt lo cap de la revòlta dels vinhairons del miègjorn. Per milièrs, los vinhairons assistiguèron als rassemblaments qu'organizèt a Carcassona, Narbona, Besièrs e Nimes. Lèu venguèt conegut coma "lo Napoleon de las vinhas".

En 1968, se presentèt a las eleccions legislativas contra Francis Vals, deputat sortissent e cònsol de Narbona. D'unes l'acusèron de simpatia per la drecha, çò que neguèt pas, qu'èra un admirador del general de Gaulle. Foguèt batut e tornèt a son trabalh viticòla.
Ostau deis esperits

Un **ostau deis esperits** es un pichon santuari destinat a assostar d'engènis protectors de l'ostau, deis aubres, dei culturas... etc. Fòrça frequentas en Tailàndia e en Laos, aquelei construccions son eissidas d'un culte animista ancian que foguèt integrat au sen dau bodisme locau.

## Liames intèrnes

* Bodisme.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Esquiròl (omonimia)

**Esquiròl** pòt designar :

* Un esquiròl, un rosegaire.
* Joan Estève Esquiròl, un psiquiatre.
* Esquiròl, un quartièr de Tolosa
** La plaça Esquiròl
** L'estacion de mètro Esquiròl
Grand-Aigueblanche

**Grand-Aigueblanche**  es una comuna novèla situada dins lo departament de Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

Se formèt lo 1èr de genièr de 2019, amassant las comunas Aigueblanche, Le Bois e  Saint-Oyen.
Val-Cenis

**Val-Cenis** es una comuna novèla situada dins la val de Maurienne, dins lo departament de Savòia en region Auvèrnhe Ròse Aups, frontalièra amb Itàlia.

Foguèt creada lo 1èr de genièr de 2017 e amassa las ancianas comunas de Bramans, Sollières-Sardières, Termignon, Lanslebourg-Mont-Cenis et Lanslevillard venon *comunas delegadas*. Son capluòc e son ostal de vila se situa a Termignon. Es en superfícia la segonda pus granda comuna de França metropolitana darrièr la comuna d'Arle.

L'estacion d'espòrts d'ivèrn de Val Cenis es situada sul territòri comunal.
Mordòvia

**Mordòvia**  o **republica de Mordòvia** (en rus: Респу́блика Мордо́вия, *Respoublika Mordovia* ; en moksha e en erzya : Мордовия Республикась, *Mordovia Respoublikas*) es un subjècte federal e Republica de Russia. La capitala es Saransk.

Confronta al nòrd la Província de Nijni Nóvgorod, al sud e sud-oèst la Província de Penza, a l'èst e sud-èst la Província d'Uliànovsk, al nòrd-èst e èst Chovàshia e a l'oèst la Província de Riazan.
Al recensament de 2010, la populacion de la Republica èra de 834,755 personas.
Crotz de Pèira (tramvai de Tolosa)

**Crotz de Pèira** es una estacion de las linhas T1 e T2 del tramvai de Tolosa.

## Situacion sul malhum

Crotz de Pèira es situada sus las linhas T1 e T2 del tramvai de Tolosa, entre las estacion Deodat de Severac al nòrd-oèst e Avenguda de Murèth – Marcel Cavaillé al nòrd-èst.

## Istòria

L'estacion es mesa en servici lo 20 de decembre de 2013 dins l'encastre del perlongament *Garona* de la linha T1 del tramvai.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Tolosa
**Linha T1 del tramvai de Tolosa
**Linha T2 del tramvai de Tolosa
* Transpòrts en comun de Tolosa
Constantin XI Paleològ

thumb|right|Representacion de Constantin XI (sègle XV).

**Constantin XI Paleològ** (8 de febrier de 1405, Constantinòble - 29 de mai de 1453, Constantinòble) foguèt lo darrier sobeiran de l'Empèri Bizantin dau 31 d'octòbre de 1448 au 29 de mai de 1453. Succediguèt a Joan VIII Paleològ (1425-1448).

Fiu de l'emperaire Manual II Paleològ (1391-1425), venguèt cosenhor dau Despotat de Morèa amb son fraire Tòmas en 1443. Restaurèt la muralha de l'Hexamilion que protegissiá lo sud de Grècia e assaièt de renfòrçar son autoritat qu'èra menaçada per lei proprietaris terrencs e per lei magistrats dei vilas. Pasmens, capitèt subretot de resòuvre aquela crisi gràcias a de nominacions de pròches ai cargas importantas sensa modificar l'organizacion prefonda de la província.

En 1448, venguèt emperaire après la mòrt de Joan VIII Paleològ. Sensa succès, assaièt de trobar d'aliats en Occident per faciar la menaça otomana. Obtenguèt solament l'ajuda de quauqueis aventuriers e mercenaris que renforçèron la pichona garnison de Constantinòble. Atacat a partir d"abriu de 1453 per lei Turcs dau sultan Mehmet II (1451-1481), dirigiguèt la defensa de la capitala e moriguèt durant sa casuda lo 29 de mai de 1453, probablament durant una còntra-ataca.

## Liames intèrnes

* Lista deis emperaires bizantins.
* Sètge de Constantinòble (1453).

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Niel (mètro de Tolosa)

**Niel** es una estacion fantauma de la linha B del mètro de Tolosa.

## Situacion sul malhum
Niel es situada sus la linha B del mètro de Tolosa, entre las estacions En Palòt al nòrd-oèst, e Sent Anha-SNCF al nòrd-èst.

## Istòria
L'estacion foguèt originalament un projècte de pòl multimodal entre la linha B del mètro, e lo camin de fèrre (linha D), abandonat en 1999, abans la construccion de la linha de mètro.

L'estacion foguèt tanplan construcha e es utilizat uèi coma un potz de ventilacion. Sa mesa en servici pels viatjaires foguèt enfaciat breujament en 2006.

## A l'entorn

* Rectorat de Tolosa

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Tolosa
** Linha B del mètro de Tolosa
* Transpòrts en comun de Tolosa
Chulalongkorn

[thumb|right|[Fotografia de Chulalongkorn]]

**Chulalongkorn** ò **Rama V** (20 de setembre de 1853, Bangkòk - 23 d'octòbre de 1910, Bangkòk) foguèt rèi de Siam dau 1 d'octòbre de 1868 au 23 d'octòbre de 1910. Succediguèt a Mongkut (1851-1868) e foguèt remplaçat per Rama VI (1910-1926).

Durant son rèine, contunièt l'òbra de modernizacion e de dubertura iniciada per son paire. Per aquò, recrutèt de conselhiers estrangiers que l'ajudèron de redigir una constitucion e de melhorar lo foncionament de l'administracion. En parallèl, assaièt d'utilizar la rivalitat francobritanica per mantenir l'independéncia de Siam. En cambi de concessions territòrialas importantas ( Cambòtja, Laos...) e de la reconeissença d'una zòna d'influéncia francesa dins l'èst dau reiaume, aquò foncionèt e lo país venguèt un estat tampon entre la Birmania Britanica e l'Indochina Francesa.

## Liames intèrnes

* Lista dei rèis de Tailàndia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Rhêmes-Notre-Dame

**Rhêmes-Notre-Dame** es una comuna italiana de la region de la Val d'Aosta. 

Confronta las comunas de Ceresole Reale (TO), Rhêmes-Saint-Georges, Tignes (FR-73), Val-d'Isère (FR-73), Valgrisenche, Valsavarenche

## Galariá

File:Dora di rhemes a chanavey.jpg|La Dora a Chanavey
File:Val d'Aosta-Rhêmes-Notre-Dame-DSCF6891.JPG|Lo lac Pellaud
File:Rhemes ND chiesa Visitazione.JPG|La glèisa parroquiala dedicada a *Nòstra Dòna de la Visitacion*)
File:Rh-Notre-D MaisonComm.JPG|Ostal comunal
File:Rh-Notre-D Plaque.JPG|Monument de la Primièra Guèrra Mondiala
file:Bosco secolare di Artalle, Rhêmes-Notre-Dame 05.JPG|Lo bòsc d'Artalle


## Referéncias
Aeropòrt (tramvai de Tolosa)

**Aeropòrt** es una estacion de la linha T2 del tramvai de Tolosa.

## Situacion sul malhum

Aeropòrt es lo terminus nòrd-oèst de la linha T2. Al sud-èst se troba l'estacion Daurat.

## Istòria

L'estacion es mesa en servici lo 11 d'abril de 2015 dins l'encastre del perlongament *Envol* de la linha T1 del tramvai, finalament numerotada T2.

## Servicis als viatjaires

### Accès e acuèlh
L'estacion es a costat del hall C de l'aeropòrt de Tolosa-Blanhac e dispausa d'una agéncia Tisséo.

### Dessèrta
Lo primièr tram a partir es a 5h57 lo matin e lo darrièr partís a 23h58, exceptat lo divendres e lo dissabte ont la darrièra partença es a 0h20.

### Intermodalitat
L'estacion es en correspondéncia ambe las linhas de bus Tisséo 30 e la naveta Aeropòrt.

## Arquitectura

## A l'entorn

* Aeropòrt de Tolosa-Blanhac

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Tolosa
**Linha T2 del tramvai de Tolosa
* Transpòrts en comun de Tolosa
Chablés

[thumbnail|400px|La plana de [Ròse e los Alps.]]
**Chablés** (*Chablès* en arpitan, *Chablais* en francés), es una region que foguèt anciana possession del comtat de Savòia abans de venir una província del ducat de Savòia amb Thonon-les-Bains per capitala istorica. La region istorica es a l'ora d'ara devesida en tres territòris, lo Chablés savoiard, lo Chablés valesan, lo Chablés vaudés e depend de dos  estats : França (departament de la Nauta Savòia) e  Soïssa (canton de Valés e de Vaud). Bordant la riba sud del Lac Leman, la region es dominada pels Alps.
Muhammad Ibn Saud

**Muhammad Ibn Saud** (1710-1765) foguèt un cap tribau dau centre de la Peninsula Aràbia que foguèt lo premier emir de Diriyah de 1744 a 1765. Es considerat coma lo fondator de l'estat saudita e de sa dinastia reiala. Foguèt remplaçat per son fiu Abdul-Aziz bin Muhammad (1765-1803).

Nasquèt dins l'oasís agricòla de Diriyah, pròche la vila actuala de Riyad, dins lo clan deis Al Muqrin. Son paire èra l'emir de l'endrech mai son poder èra contestat per lo clan rivau deis Al Watban. A sa mòrt, en 1725, sa succession foguèt ansin l'enjòc d'un conflicte que s'acabèt en 1727 amb la victòria de Muhammad Ibn Saud.

En 1744, s'alièt amb l'imam Muhammad bin Abdul-Wahhab (1703-1792) per fondar un estat novèu a l'origina de l'Arabia Saudita actuala. Muhammad Ibn Saud i foguèt en carga deis afaires politics e militars e Muhammad bin Abdul-Wahhab dei questions religiosas. Fòrça conservadors, èran favorables a la restauracion de la puretat originala de l'islam. Aquela concepcion se turtèt a l'islam popular de la populacion locala mai permetèron ai Sauditas de reünir una importanta armada formada de combatents partejant seis idèas, çò que permetèt la conquista de Riyad en 1773.

## Liames intèrnes

* Emirat de Diriyah.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Wahhabisme

Lo **wahhabisme** es una tendància de la religion musulmana de l'escòla sunita hanbalista. Principalament present dins la Peninsula Aràbia (Arabia Saudita, Koweit, Emirats Arabis Units), lausa un monoteïsme absolut e una obeïssença estricta a la lèi islamica (*[[charia]]*) tot en condamnant lo culte dei sants dei confrariás (sofisme) e leis especulacions dei teologians. Es fòrça ostil ai chiitas que son accusats de divinizar Ali. 

Fondat per l'imam Muhammad bin Abdul-Wahhab (1703-1792), es aparegut dins lo corrent dau sègle XVIII dins lei regions centralas de la Peninsula Aràbia. Adoptat per Muhammad Ibn Saud, fondator de l'estat a l'origina de l'Arabia Saudita modèrna, s'implantèt en Nejd e se difusèt pauc a pauc dins lei tribüs en direccion dau Golf Persic. Aquò permetèt ai sobeirans sauditas de reünir aisament de fòrças importantas e de formar un reiaume poderós. En particular, destruguèron lei santuaris chiitas de Kerbala (1802), de La Mèca (1803) e de Medina (1805) entraïnant una reaccion de l'Empèri Otoman. Una tiera de guèrras afebliguèt lei Sauditas que deguèron se retirar dins lo centre de la Peninsula.

Aquò durèt fins au començament dau sègle XX quand Abd al Aziz Ibn Saud utilizèt tornarmai lo wahhabisme per trobar de tropas. De 1902 a 1930, conquistèt la màger part de la Peninsula Aràbia e unifiquèt lo reiaume d'Arabia Saudita. Adoptèt lo wahhabisme coma religion oficiala mai deguèt assoplir sa doctrina per defugir de trèbols dins lei regions practicant un islam mens rigorista, especialament en Hedjaz. Pasmens, lo wahhabisme demòra un corrent fòrça conservador e sa difusion es febla en fòra dei regions centralas e orientalas de la Peninsula Aràbia.

## Liames intèrnes

* Hanbalisme.
* Islam.
* Muhammad bin Abdul-Wahhab.
* Sunisme.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Ancely (tramvai de Tolosa)

**Ancely** es una estacion de las linhas T1 e T2 del tramvai de Tolosa. Es situada dins lo quartièr d'Ancely, sus l'avenguda de las Arenas Romanas.

## Situacion sul malhum
Es la primièra estacion del tronc comun de las doas linhas T1 e T2 e la primièra sus la comuna de Tolosa. Es situada entre las estacions *[[Servanty – Airbus (tramvai de Tolosa)|Servanty – Airbus]]* al nòrd-oèst per la linha T1, *[[Nadot (tramvai de Tolosa)|Nadot]]* per la linha T2 e egalament al nòrd-oèst, e sul tronc comun, *[[Arenas Romanas (tramvai de Tolosa)|Arenas Romanas]]* al sud.

## Istòria

L'estacion es mesa en servici lo 11 de decembre de 2010.

## Servicis als viatjaires

### Accès e acuèlh
L'estacion es situada al mièg de l'avenguda de las Arenas Romanas e es accessible ambe de passatge per pedons als quatre extremitats de l'estacion.

### Dessèrta

### Intermodalitat
L'estacion es en correspondéncia ambe las linhas de bus Tisséo 46 e 66.

## A l'entorn

* Ostal annèxa d'Ancely
* Espital Garona

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Tolosa
**Linha T1 del tramvai de Tolosa
**Linha T2 del tramvai de Tolosa
* Transpòrts en comun de Tolosa

### Ligams extèrnes

*  Mapa de l'estacion sul sit de Tisséo
Gara de Sant Çubran – Arenas

vinheta|La gara.|270x270px
La **gara de Sant Çubran – Arenas** (o **Tolosa-Arenas**, mas comunament appelada ***gara de las Arenas***) es una gara ferroviària de la linha de Sent Anha a Aush, situada a las Arenas, quartièr de la vila de Tolosa, dins lo departament de la Nauta Garona.

Es una gara de la SNCF, desservida per de trens TER d'Occitània, que fa tanben partida de la linha espleitada dins l'encastre de la linha C dels trens de banlèga de Tolosa.

## Situacion ferroviària
Establida a 140 mètres d'altitud, la gara es situada al punt quilometric (PK) 9,630 de la linha de Sent Anha a Aush, entre las garas de Gallieni-Oncopòl e del TOEC.

## Servicis als viatjaires

### Intermodalitat

La gara fa partida del pòl d'escambis de las Arenas e es en correspondéncia amb la linha A del mètro, las linhas T1 e T2 del tramvai, las linhas L2 e L3 del BHNS, e qualques linhas de bus.

## Vejatz tanben

### Articles connèxes
* Transpòrts en comun de Tolosa
* Tisséo

### Ligams extèrnes
* La gara sul sit de *[[SNCF|SNCF Gares & Connexions]]*
* La gara sul sit dels TER d'Occitanià
Sophie Labelle

**Sophie Labelle** es una escrivana e una militanta trans canadiana, originària de Montreal. A escriu mantun obratges sus l'identitat trans, e es sustot coneguda per sa benda dessenhada en linha *Assigned Male*.

## Biografia
Labelle grandiguèt dins lo mitan rural de Quebèc ; es una anciana institutritz, e a coordinat ambe d'autres, lo camp *Gender Creative Kids Canada*. Es una militanta activa del movement pels dreches transgenres, e dona de conferéncias sus l'istòria trans e lo transfeminisme.

## ''Assigned Male''

## Trabalh educacional
Labelle a escrit de la documentacion sus l'educacion sexuala, adreçada a las personas trangenres, per Trans Student Educational Resources.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Ligams extèrnes

* Sit oficial
Lista de las invencions de Gaston Cofa

Lo personatge de benda dessenhada Gaston Cofa es extremament prolific en ço que concernís lo bricolatge, las invencions, la quimia, las innovacions en tot genre, los objèctes destornats de lor usatge normal. Aicí una **lista de sos invencions** classadas per tèmas (atal qu'una brèva descripcion, se necessària, e la referéncia).

En abril de 2018, la Ciutat de las Sciéncias e de l'Industria presenta una exposicion ambe sèt invencions de Gaston Cofa.

## Invencions potencialament utilas

Òm trobarà aicí, las invencions que son efectivament utilas o qu'auriá pogut l'èsser se n'auràn pas estat l'òbra de Gaston.

* Alarm-clock-radio : sòrta de ràdio-revelh fabricat a l'ajuda de compausants electronics de recuperacion. Provòca un incendi al seisen estatge (scèna 655).
* Avion radioguidat  de la talha d'una mosca.
* Aspirador de pòcha (scèna promocionala Philips numèro 10).
* Balon-aleuja sac d'esquina : un balon conflat d'èli es reliat al sac e l'aleuja. Lo sac s'envola quand on l'enleva (scèna 414).
* Briquet a gas : s'en servís a costat d’un bèc de gas e fa explosar una partida de la redaccion.
* Coissin de seguretat : al mendre tust, envasís l'abitacle e estofa sos ocupants (scèna 821). .
* Tais electric : es tròp poderós, mejançant qué escapa a son utilizaire (scèna promocionala Philips numèro 9).

## Sciéncias

### Quimia

### Experimentacions

* Cactus escalaira : a empeutat una planta escalaira sul cactus, aqueste a envasit tota la redaccion en una dimenjada (scèna 678).
* Cactus serpejant : produch del crotzament d'un cactus e d'un cagaraula. Òm lo vei serpejar sul sol de la redaccion (scèna 678).
* Planta tropicala : enviada per un lector d'America del Sud, pren de proporcions gigantassas gràcias a un engrais de la composicion de Gaston (scèna 717).

### Pulverisators divèrs

### Proesas tecnicas

## Bricolatges inutils

### Futilitats

### Objèctes inutils per natura

### Piulets

* Piulet : aqueste çai atira un aucèl non identifiat (e non indentificable) a la fenèstra de son burèu (scèna 220).
* Piulet a moissals (scèna 771).
* Piulet a talpas (scèna 774).
* Piulet qu'amassa totes los policièrs del cunh instantanèament.

### Viraboquets

### Desguisaments

### Parcmètres

### Divèrs

## Objèctes destornats de lor usatge normal

## Idèas estranhas

## Musica

## Objèctes reparats per Gaston

## Foncions vitalas

### Repaus

### Alimentacion

## Objèctes publicitaris

## Album ''Cofas e Gatgets''

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Gaston Cofa
Canton de Riumas

Le **canton de Riumas ** es ua anciana division administrativa de Gasconha e de Lengadòc, situada dens l'arrondiment de Murèth, le departament de la Hauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. 15 de las 16 comunas son dempèi 2015 dens le canton de Casèras e la Comunautat de comunas de Còr de Garòna; sonque Sabonèras passèc au canton de Plasença deu Toish (creat) e a la Comunautat d'Aglomeracion deu Muretin Agló. La lenga autoctòna es l'occitan gascon, dens sa varianta orientala, a tendéncia tolosana.

## Composicion

## Istòria
Lo canton se creèc en 1790 . En 1801, quan le nombre deus cantons estèc demingat, le canton de Riumas se conservèc, gardèc sas comunas, e ganhèc la comuna de La Haja, qu'èra deu canton de Sent Lis. La comuna de Berat, deu canton de Noèr, passèc au canton de Carbona en 1801, pèi arribèc dens le canton de Riumas en 1833 .
En 2014, quan hascón ua refòrma cantonala, le canton de Riumas estèc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, passèc dens le canton de Casèras per 14 comunas e dens le canton de Plasença deu Toish per ua comuna, Sabonèras, en aplicacion deu decret deu 13 de febrièr de 2014 , en seguida de las leis deu 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Carrièra d'Alsàcia e Lorena

drecha|sens_quadre
La **carrièra d'Alsàcia e Lorena** es l'una de las principalas vias de Tolosa. Coma la carrièra Sant Roman, es la principala via comerçanta de la vila. Es tanben, ambe la carrièra Ozenne e la carrièra de Metz, una de las principalas artèrias haussmanniana de la vila.

## Situacion e accès

## Origina del nom
Aquesta carrièra deu son nom a la memòria de l'Alsàcia e Lorena, províncias perdudas a l'eissida de la Guèrra Francoalemanda e restituïdas a la França pel tractat de Versalhas, lo 28 de junh de 1919.

## Istòria

## Bastiments remarcables e luòcs de memòria


Chambre de commerce - Hôtel de Ciron - Fumel à Toulouse.jpg|L'Ostal de Ciron-Fumel.
Rue d'Alsace-Lorraine (Toulouse) Le Square de Gaulle.jpg|La carrièra d'Alsàcia al nivèl del jardin Charles de Gaulle e del donjon del capitòli.
Musée des Augustin, l'aile Darcy - Viollet-le-duc.jpg|L'ala Darcy - Viollet-le-duc del Musèu dels Agustins.
Immeuble dit de La Dépêche du Midi, Toulouse.jpg|L'immòble dich "de La Despacha del Miègjorn", uèi.


## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Lista de las carrièras de Tolosa
Festas de Jul

**Jul** (dau nordic antic: *júl*) son de las festas celebradas chasque **solstici d'ivern**. Qu'es 'na celebracion daus pobles nordics, relacionada amb la mitologia germànica  e lo paganisme nordic. Las festas de Jul originalament duravan tretze jorns e lo cristianisme l'a assimilat a la Nadau.

## Referencias
Republica dels Maris

La **Republica dels Maris** o **Mari Ėl** (rus: Респу́блика Мари́й Эл, *Respublika Mariy El*; mari: Марий Эл Республик) es un Subjècte federal de Russia e una republica. Se situa geograficament en Russia europèa, en riba nòrd de Vòlga, e administrativament dins lo Districte Federal de Vòlga. La Republica a una populacion de 696 459  personas (recensament rus de 2010).

Iochkar-Olà es la capitala e la mai granda vila de la Republica.

La Republica dels Maris es una de las Republicas etnicas de Russia, representada per lo pòble indigèna dels maris, un grop etnic finoogric que viu tradicionalament long de las ribas dels rius Vòlga e Kama. La majoritat de la populacion es russa (47,4%) e mari (43,9%), amb una minoritat de tatars e chovàsh. Las lengas oficialas son lo rus e lo mari. La Republica confronta l'Óblast de Nizhni Nòvgorod a l'oèst, l'Óblast de Kirov al nòrd, Tatarstan a l'èst, e Chovàshia al sud.
Óblast de Nizhni Nòvgorod

thumb|
L**' Óblast de Nizhni Nòvgorod** (en rus: Нижегоро́дская о́бласть, *Nijegorodskaïa oblast*) es una subdivision administrativa de la federacion de Russia. Sa capitala administrativa es la vila de Nizhni Nòvgorod, qu'es la quatrena vila de Russia per la populacion.

L'Óblast ten un ròtle important coma luòc de transit entre Moscòu e las republicas de Vòlga e de Siberia. La via de comunicacion pus importanta es lo Transsiberian.
Blanca

**Blanca** es un prenom femenin occitan.

## Etimologia

## Difusion

Variantas: 

Versions en autres idiòmas:

*catalan: Blanca
*francés: Blanche
*espanhòl: Blanca
*anglés: Blanca/Blanche/Bianca
*italian: Bianca

## Fèsta onomastica

## Istòria

***[[Blanca de Castelha]]**

## Curiositats

## Referéncias
Blanca (omonimia)

**Blanca** pòt designar:

* Un prenom occitan, Blanca
* Un patronim occitan portat per las femnas (femenin de Blanc)
* Lo femenin de la color (blanc)
* Un toponim: Blanca, municipalitat de Múrcia
* Blanca de Castelha
* Una varietat de figa
Canton de Senta Gabèla

Le **canton de Senta Gabèla** es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Murèth, le departament de la Hauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. 6 de las 7 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton d'Autariba); las meteissas son de la Comunautat de comunas del Bacin Autaribenc Naut Garonés. Anhas es dins le canton d'Escalquens e la Comunautat de comunas de las Tèrras de Lauragués. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala, ambe una transicion cap al gascon. D'unis considèran que le parlar d'Espèrça es gascon .

## Composicion

## Istòria
Le canton de Senta Gabèla se creèt en 1790 . En 1801, quand le nombre dels cantons fosquèc demingat, le canton de Senta Gabèla fosquèc conservat e ganhèc las comunas de Caujac, d'Espèrça, de Galhac, de Grasac e de Marlhac, que venián del canton de Galhac, suprimit. En 1810, las comunas d'Auranha e de Calmont, del canton de Senta Gabèla dempuèi 1790, passèron dins le canton de Nalhós . La comuna d'Anhas, qu'èra dins Senta Gabèla, se creèc pel decret del 18 de julhet 1882 . 
En 2014, quand fasquèron una refòrma cantonala, lo canton de Senta Gabèla fosquèc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr de 2014 e passèc dins le canton d'Escalquens per Anhas e dins le canton d'Autariba per las autras sièis comunas , en seguida de las leis del 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Partit Provençau

Lo **Partit Provençau** foguèt un partit politic occitaniste fondat a Marselha en 1935 per Pau Ricard e Jòrgi Rebol.  Mai tard, venguèt lo «Partit Occitanista».

## Nòtas e referéncias
Canton de Murèth

Le **canton de Murèth** es ua division administrativa de Gasconha, situada dens l'arrondiment de Murèth, le departament de la Hauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. En 2015, le nombre de comunas cambièc pas, mès le canton perdoc L'Èrm, partit dens lo canton de Casèras e receboc La Masquèra, de l'ancian canton de Sent Lis. Murèth, l'ancian caplòc, es ara burèu centralizator. Totas las comunas deu canton actuau son dens la comunautat d'aglomeracion Le Muretin Agló. La lenga autoctòna es l'occitan gascon, dens sa varianta orientala e de transicion cap au lengadocian.

**NB. Per rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox que son las de la situacion d'abans 2015.**

## Composicion abans 2015

## Composicion a comptar de 2015
vignette|right|Mapa deu canton dens la Hauta Garona
* La Bastideta
* Frosins
* Le Haugar
* La Masquèra (INSEE 31269, 6,11 km²,  () abitants,   ab/km²)
* **[[Murèth]]** (burèu centralizator)
* Sèishes
* Sent Alari
* Sent Clar de Ribèra
* La Vernosa e La Caça

## Istòria
Lo canton de Murèth se creèc en 1790 .
En 1801, quan le nombre deus cantons estoc demingat, le canton de Murèth se conservèc e ganhèc las comunas de La Bastideta, Sent Alari, La Vernosa, La Caça e L'Èrm deu canton de L'Èrm, suprimit, e Sent Clar de Ribèra, deu canton de Sent Lis. La comuna deu Haugar, deu canton de Noèr, suprimit, passèc dens le canton de Carbona en 1801, pèi dens le canton de Murèth entre 1806 e 1821 .
En 2014, quan hascón ua refòrma cantonala, le canton de Murèth estoc conservat per las eleccions departamentalas de 2015, perdoc la comuna de L'Èrm, que passèc dens le canton de Casèras, e ganhèc la comuna de La Masquèra, qu'èra dens le canton de Sent Lis, suprimit, en aplicacion deu decret deu 13 de febrièr de 2014, en seguida de las leis deu 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).
Le n° INSEE èra 3123 abans 2015, 3109 desempèi.

## Nòtas e referéncias
Monterosso al Mare

**Monterosso al Mare** es una comuna de la província de La Spezia dins la region de Ligúria en Itàlia. Es una de las localitats que constituisson las Cinque Terre.

Monterosso al Mare es lo borg pus occidental del territòri  de las Cinque Terre. Es situat al centre d'un pichon golf. Lo vilatge vièlh serva totjorn lo caractèr medieval originari amb los ostals torres e las carrièras estreitas.

## Istòria
Monterosso es renomat Monterosso al Mare en 1863 Passa de la provícia de Genoa a la novèla província de Spezia en 1923 (aquela es renomada La Spezia en 1930).

### Comunas confrontantas
Levanto, Pignone, Vernazza

## Referéncias
Cinque Terre

Las **Cinque Terre** (en ligur : *Çinque Taere*, « Cinc Tèrras ») forman una part de la còsta de la Riviera italiana, en Ligúria, a l'oèst de la vila de La Spezia. Las Cinque Terre comprenon cinc vilatges : d'oèst en èst, Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola e Riomaggiore que son integrat dins lo pargue nacional de las Cinque Terre creat en 1999.
Agnes Chow

**Agnes Chow Ting**, sonada mai sovent **Agnes Chow** (en chinés: 周庭; Hong Kong, 13 de decembre de 1996)es una activista sociala de Hong Kong. Es membre del Comitat Permanent de Demosistō.
Canton de Rius

Le **canton de Rius** qu'es ua anciana division administrativa de Lengadòc e de Gasconha, situada dens l'arrondiment de Murèth, le departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Las 10 comunas que son dempèi 2015 dens le canton d'Autariba; son tanben de la comunautat de comunas de Volvèstre. La lenga autoctòna qu'es l'occitan gascon o lengadocian, le tot de transicion.

## Composicion

## Istòria
Lo canton que se creèc en 1790. En 1801, quan le nombre deus cantons estoc demingat, le canton de Rius estoc suprimit, çò sembla, entre 1801 e 1804-1805  o entre 1801 e 1802 , mèi que mèi a l'avantatge deu canton de Montesquieu. Que i a shèis cases : 
* 1) las comunas de Malholàs, de Rius, de Sent Julian, de La Trapa e de Vaths, qui èran deu canton de Rius, que passèn au canton de Montesquiu, pèi que tornèn au canton de Rius;
* 2) la comuna de L'Avereit de Comenge, qui èra deu canton de Casèras, qu'i demorèc en 1801, pèi que passèc au canton de Rius;
* 3) la comuna de la Caunha, qui èra deu canton de Carbona, qu'i demorèc en 1801, pèi que passèc au canton de Rius;
* 4) la comuna de Salas, qui èra deu canton de Carbona, que passèc au canton deu Hosseret en 1801, pèi que passèc au canton de Rius;
* 5) la comuna de Gençac, qui èra deu canton de Rius, que passèc en 1801 au canton de Casèras, pèi que tornèc au canton de Rius;
* 6) la comuna de Gotavernissa, qui èra deu canton de Montesquiu, qu'i demorèc en 1801, pèi que passèc au canton de Rius . 
En 2014, quan hasquèn ua refòrma cantonala, le canton de Rius qu'estoc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e que passèc dens le canton d'Autariba per totas las comunas, en aplicacion deu decret deu 13 de heurèr de 2014 , en seguida de las leis deu 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Baloard d'Estrasborg

Mantun vilas possedisson un **baloard d'Estrasborg** :

## 

* Baloard d'Estrasborg al Havre
* Baloard d'Estrasborg a Montpelhièr
* Baloard d'Estrasborg a París
* Baloard d'Estrasborg a Rennes
* Baloard d'Estrasborg a Tolon
* Baloard d'Estrasborg a Tolosa

## Vejatz tanben

* Avenguda d'Estrasborg
* Carrièra d'Estrasborg
Baloard d'Estrasborg (Tolosa)

vinheta|Lo baloard al nivèl de la plaça de Joana d'Arc.
Lo **baloard d'Estrasborg** es una artèria del centre-vila de Tolosa.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Lista de las carrièras de Tolosa
Marin Headlands

Los **Marin Headlands** (nom anglés; *Promontorio Marin* en castelhan. Literalament *promontòri(s) [de] Marin* en occitan) son un peninsula de puèges e de combas que se tròban a l'extremitat sud del Comtat de Marin dins l'estat american de Califòrnia. Se situan en fàcia de San Francisco, que ne son separats pel Golden Gate. Lo territòri entièr es jos la jurisdiccion d'un pargue nacional, lo Golden Gate Recreational Area. Los Morres de Marin son reconeguts per lors vistas sus l'Airal de la Baia, especialament sul pont del Golden Gate.

## Galariá


Marin-headlands-3jul2005.jpg|Los Marin Headlands vist del pont del Golden Gate en julhet de 2005.
GoldenGateBridge.jpg|Lo pont del Golden Gate e los Marin Headlands, vist de San Francisco.
View of San Francisco from Coastal Trail in Marin Headlands.png|San Francisco vist dels Marin Headlands.
Marin Headlands.jpg|Los Marin Headlands.
Marin Headlands 3.jpg|L'Ocean Pacific e los Marin Headlands.
MH Rodeo Beach.jpg|Lo Rodeo Beach.
Foggy Marin Headlands California Bay Area (28319994443).jpg|La nebla als Marin Headlands.
Golden Gate Bridge from Slacker Ridge in Marin Headlands.png|Lo Golden Gate vist dels Marin Headlands.


## Nòtas e referéncias