Sorbus

Los **sorbièrs** e los **albièrs** (genre ***Sorbus***) son d'arbres de la familha Rosacèas que creisson dins los bòsques de mejana montanha.
Mantuna espècias o ibrids son cultivats coma arbres d'ornament. Los sorbièrs e los albièrs son caracterizats per de fruits globuloses, roge coralh, irange o brun, presats dels aucèles. Sa fusta es blanca rogenca, roge brunenc, de gran serrat, utilizada en ebenistariá.  **Albièr** designa las espècias de fuèlhas simplas e **sorbièr** las espècias  de fuèlhas compausadas.

Segon l’Union internacionala per la conservacion de la natura, los sorbièrs son particularament en perilh, los tres quarts de las 170 espècias europèas de sorbièrs essent considerats coma amenaçats de disparicion.

## Principalas espècias europèas
* *[[Sorbus aria]]* (L.) Crantz : Albièr blanc, arbre pichon de fuèlhas simplas cobèrtas d'una borra blanca en dessós. Distribucion : regions temperadas
* *[[Sorbus aucuparia]]* L. : Sorbièr dels aucèls, arbre pichon de fuèlhas compausadas sens borra. Distribucion : regions temperadass
* *[[Sorbus chamaemespilus]]* (L.) Crantz  : Albièr nan, arbrilhon montanhòl, de fuèlhas simplas sens borra. Distribucion : regions temperadas a l'estanci subalpenc.
* *[[Sorbus domestica]]* L. : Sorbièr domestic, arbre de fuèlhas compausadas sens borra, amb fruit en forma de pichona pera o de pometa. Distribucion : regions temperadas
* *[[Sorbus torminalis]]* (L.) Crantz : Albièr torminal, arbre de fuèlhas simplas amb lòbes triangulars, sens borra. Distribucion : regions temperadas
* *[[Sorbus hybrida]]* L., arbrilhon de las nautas latituds. .
thumb|200px|Sorbièr e fruits
* *[[Sorbus intermedia]]* (Ehrhart) Pers., Albièr de Suècia, espècia de fuèlhas simplas originària del nòrd d'Euròpa (Sud de Suècia, Estonia, Letonia).

## Lista de las espècias e ibrids
Las espècias indicadas ci-dessós son originàrias de diferents continents (America, Asia, Euròpa).

### Grop ''Aucuparia''
* *[[Sorbus americana]]* Marsh.
* *[[Sorbus amurensis]]* Koehne
* *[[Sorbus ×arnoldiana]]* Rehd. (*Sorbus discolor* × *Sorbus aucuparia*)
* *[[Sorbus cashimiriana]]* Hedl.
* *[[Sorbus commixta]]* Hedl.
* *[[Sorbus cascadensis]]*
* *[[Sorbus decora]]*
* *[[Sorbus discolor]]*
* *[[Sorbus domestica]]* L. Cormier
* *[[Sorbus esserteauiana]]*
* *[[Sorbus forrestii]]*
* *[[Sorbus gracilis]]*
* *[[Sorbus hupehensis]]*
* *[[Sorbus koehneana]]*
* *[[Sorbus koehneana × Sorbus aucuparia]]*
* *[[Sorbus matsumarana]]*
* *[[Sorbus pohuashanensis]]*
* *[[Sorbus pratii]]* Koehne
* *[[Sorbus reducta]]* Diels.
* *[[Sorbus rufo-ferruginea]]* Shirai
* *[[Sorbus sambucifolia]]* Roem.
* *[[Sorbus sargentiana]]* Koehne
* *[[Sorbus scalaris]]* Koehne
* *[[Sorbus sitchensis]]* Greene
* *[[Sorbus tianshanica]]* Rupr.
* *[[Sorbus vilmorinii]]* Shneid.
* *[[Sorbus wilsoniana]] Shneid.

=== Grop *Aria* e *Micromeles* ===

* *Sorbus alnifolia* (S. & Z.) K. Koch
* *Sorbus aria* (L.) Crantz. Albièr blanc
* *Sorbus bristoliensis* Wilmott
* *Sorbus chamaemespilus* (L.) Crantz. Albièr nan
* *Sorbus ×tomentella* (*Sorbus aria* × *Sorbus torminalis*). Syn.: *S. confusa*. Sorbier confus.
* *Sorbus folgeri* (Shneid.) Rehd.
* *Sorbus ×hostii* (Jacq.) Hedl. (*Sorbus chamaesmespilus* × *Sorbus mougeotii*)
* *Sorbus hybrida*
* *Sorbus intermedia* (Ehrhart) Pers., Albièr de Suècia
* *Sorbus japonica* (Decne.) Hedl.
* *Sorbus latifolia* (Lam.) Pers. Albièr de Fontainebleau
* *Sorbus megalocarpa* Rehd.
* *Sorbus torminalis* (L.) Crantz. Albièr torminal

=== Espècias endemicas ibridogènas localizadas ===
* *Sorbus arranensis* - [[illa d'Arran]], [[Escòcia]]
* *Sorbus pseudofennica* - [[illa d'Arran]], [[Escòcia]]
* *Sorbus tauricola* - [[Crimèa]]
* *Sorbus ×thuringiaca* - Sorbièr de fuèlhas de [[casse]], [[ibrid]] de *Sorbus aucuparia* amb *Sorbus aria*.
Existisson en Euròpa fòrça espècias d'aquel tipe que son ditas "microendemicas".

=== Ibrids ===
* *×Sorbopyrus auricularis* - (Knoop) C.K.Schneid. Perièr de Bollwiller

== Parasitas ==
Lo [[parpalhon]] nuechenc ([[eterocèra]]) seguent se noirís de sorbièr : <br />
* *Ourapteryx sambucaria* (Geometridae).

== Lo sorbièr dins la tradicion ==
[[Fichièr:The Soviet Union 1964 CPA 3134 stamp (Wild Berries. Rowan-berry or mountain-ash (Sorbus aucuparia)).jpg|thumb|right|upright=0.6|Timbre sovietice (1964) consagrat al sorbièr *(riabina)''.]]

* Dins la mithologia germanica lo sorbièr es ligat Sif la femna de Tòr
* Dins lo folclòr breton las fadas càmbian de còps que i a los òsses de bestial amb de fusta de sorbièr que conten tanben de mesola.
* Lo sorbièr èra considerat coma tenent de proprietats magicas dins las culturas eslavas, escandinavas e Celtas.

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*