Garriga

[thumb|right|350px|Païsatge de garriga en [Lengadòc Bas]]

En botanica, la **garriga** es una formacion vegetala caracteristica de las regions mediterranèas, pròcha del maquís. Segon l'Escòla Agronomica de Montpelhièr, la garriga es situada sus terren calcari alara que lo maquís es sus terren siliçós. L'Escòla Agronomica de Tolosa assòcia lo tèrme de garriga a l'escalonament de la vegetacion.

De naturalistas que i a classifican la garriga en 4 menas de zònas, definidas per una planta mestra, en mai de l'avaus qu'es la mena de planta caracteristica de la garriga. Tres zònas del sud al nòrd:

* La garriga de nerta (o erba dau lagui) coma a La Gardiòla, mas la nerta i es rara.
* La garriga de blaca (o euse) coma las d’Aumelaç.
* La de róver (o rove) : ròdols dau nòrd de Montpelhièr, Las Matelas per exemple.

E una zòna d’evolucion: La garriga d’aledas (asphodelus cerasifer): ròdol de Bel Er, per ex. : es la mena mai degradada de garriga.

## Etimologia
Lo tèrme de *garriga* ven de la rasic preïndoeuropèa *kar* (o *gar*, *kal*, *gal*), que significa « pèira » o « ròc », e per extension « abric de pèira, ostal, fortalesa, vilatge ». Aquesta rasic donèt las paraulas *guarric* en celtic e *garric* en occitan, es a dire « l'arbre del ròc ». De la meteissa rasic venon: Gard, Carcassona, carst, cala, clapàs, grava, e mai

## Localizacion

Aquela formacion, que s'installa dins los massís calcaris en terren sec e filtrant, resulta  de la degradacion de la selva de blaca originala.

En Occitània, ocupa gaireben  ectaras, subretot en Provença e Lengadòc.

## Activitas ancianas

S'i pòt trobar de rèstas preïstorics e medievals (megalits, castelars, baumas fortificadas, ermitatges...). 
### Activitats d'abaliment
Los tropèls de cabras o de fedas i pasturavan
### Utilizacion de la lenha
Los utilizaires de forns s'i installavan per aprofeitar la lenha: los veirièrs, los forns de calç.
Los boscatièrs i copavan e brutlavan la lenha per ne far de carbon.
### Recòltas e cultura
Los ruscaires recoltavan diferents tipes de ruscas pels blanquièrs.
S'i recoltava la lavanda d'espics (Lavandula angustifolia)
De pichons proprietaris i plantavan sus de laissas d'olivièrs o de vinhas.

## Espècias vegetalas caracteristicas
Plantas caracteristicas de la garriga:
* lo bragalon (*Aphyllanthes monspeliensis*)
* l'arboç (*Arbutus unedo*),
* l'asfodèl (*Asphodelus*),
* la camelèa (*Cneorum tricoccon*)
* la garrolha (*Quercus coccifera*),
* l'euse  (*Quercus ilex*),
* lo cabrifuèlh, (*Lonicera etrusca*) o (*Lonicera implexa*),
* la moja blanca (*Cistus albidus*),
* l'aladèrn de fuèlha estrecha (*[[Phillyrea angustifolia]]*),
* l'aladèrn de fuèlha larga (*[[Phillyrea latifolia]]*),
* lo cade (*Juniperus oxycedrus*),
* la sabina (*Juniperus phoenicea),
* l'[[argelàs]] (*Genista scorpius*),
* lo [[restincle]] o (*Pistacia lentiscus*),
* l'[[aladèrn]] (*Rhamnus alaternus*),
* l'[[olivièr]] (*Olea sylvestris*),
* lo [[petelin]] (*Pistacia terebinthus*),
* lo [[romanin]] (*Rosmarinus officinalis*),
* l'[[ariège]] (*Smilax aspera*),
* la [[frigola]] (*Thymus vulgaris*),

<div align=center>
<gallery perrow="6" widths="100">
Imatge:Aphyllanthes monspeliensis02.jpg|[[Bragalon]]
Imatge:Arbutus_sp._fruit.jpg|[[Arboç]]
Imatge:Asphodele (1).jpg|[[Asfodèl]]
Imatge:Cneorum tricoccon1.jpg|[[Camelèa]]
Imatge:Kermes1.jpg|[[Garrolha]]
Imatge:Ciste.jpg|[[Moja blanca]]
Imatge:Euphorbia characias.jpg|[[Lachuscla]]
Imatge:Ruscus aculeatus jfg.jpg|[[verboisset]]
Imatge:Chenevert1.jpg|[[Euse]]
Imatge:Lonicera sempervirens close.jpg|[[Cabrifuèlh]]
Imatge:Cade2.jpg|[[Cade]]
Imatge:Juniperus communis6.jpg|[[Genèbre]]
Imatge:Juniperus phoenicea.jpg|[[Sabina]]
Imatge:Genista scorpius.jpg|[[Gadòus]]
Imatge:Lentisque1.jpg|[[Lentiscle]]
Imatge:Alaterne1.jpg|[[Aladèrn]]
Imatge:Rosmarinus officinalis2.jpg|[[Romanin]]
Imatge:Smilax aspera - Salsepareille1.jpg|[[Ariège]]
Imatge:Thymus vulgaris0.jpg|[[Frigola]]
Imatge:Olives1.jpg|[[Olivièr]]
Imatge:Limodorum abortivum Mallorca 05.jpg|[[Limodorum abortivum]] (Orquidèa terrèstre)
Imatge:Ophrys_lutea.JPG|[[Ophrys lutea]]
Imatge:Ciste2.jpg|[[Moja]] de fuèlha de sàlvia
Imatge:Rubia peregrina3.jpg|[[Garança]]
Imatge:Jasmin1.jpg|[[Jansemin jaune]]
Image:Buxus sempervirens0.jpg|Lo [[Bois (arbrilhon)|bois]]
</gallery>
</div>
<div style="float:right;">
[[Fichièr:Cistus albidus2.jpg|thumb|260px|none|Moja blanca]]
[[Fichièr:Aphyllanthes monspeliensis02.jpg|thumb|260px|none|Bragalon]]
</div>

== Vejatz tanben ==
=== Bibliografia ===
*  Hubert Delobette, Alice Dorques, *Trésors retrouvés de la garrigue*, Le Papillon Rouge Éditeur, 2003 
* Stéphane Batigne, *Arnavielle, une famille des garrigues*, Mille et une vies, 2008 

=== Ligams intèrnes ===
* [[Maquís]]

=== Ligams extèrnes ===
* [https://web.archive.org/web/20070927004002/http://educ-envir.org/~euziere/science/rubrique.php3?id_rubrique=31 *Garrigues en pays languedocien'']