open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luna 9

**Luna 9** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1966 per estudiar la Luna e realizar un aterratge a sa superficia. La mission foguèt un succès e la sonda poguèt prendre unei fotografias.
Decimus Magnus Ausonius

**Ausòni** o Decius o Decimus Magnus Ausonius, nascut en Aquitània siá a Vasats (Gironda) siá a Burdigala (actual Bordèu) en 309/310 e mòrt en 394/395 après JC en la *villa* pairal plaçada en lo vinhal bordalés entre Lengon e La Rèula on se retirèt a la mòrt del sieu protector Gracian, es un professor e conselhièr politic del Bas Empèri roman. Lo sieu paire, Julius Ausonius (287-377), èra mètge, prefècte d'Illiria e archiatre de Valentinian Ier. 
La siá maire Attusa Lucana Sabina èra la filha del senator Attusius Lucanacus Talisius.

Ausòni es sustot conegut per lo sieu estatut literari : poèta de lenga latina, aquel fin letrat del Bas Empèri occidental es l'autor de vint libres en latin. 
Mas la literatura francesa lo manten pel premièr representant d'una longa tradicion, la de las letras latinas de l'actual estat francés e de l'emplec del latin dins aqueste país fins als nòstres jorns.
Jan Křtitel Jiří Neruda

**Jan Křtitel Jiří Neruda** (equivalent, en occitan a *Joan Baptista Jòrdi Neruda* ; ca 1707 e ca 1780) que ho un compositor e musician boèmi d'estil classic. Que's sap chic de causa sus la soa vita, a despart de qu'èra violonista, cap d'orquèstra e mèste de concert a la cort de Drèsda.

Autor de concertos, de sinfonias e d'un opèra, lo son concerto per trompeta (en vertat un oncerto per trompa naturau) qu'ei pro famós e regularament interpretat e enregistrat.
Alexandra Soumm

**Alexandra Soumm** (Moscòu, 1989) qu'ei ua violonista francesa. En 2004 qu'arrecebè lo Prèmi Eurovision deus Joens Musicians. Qu'ei estada acompanhada per l'Orquèstra Nacionau de Russia, l'Orquèstra Filarmonica d'Israèl, l'Orquèstra de París, l'Orquèstra nacionau deu Capitòli de Tolosa, l'Orquèstra nacionau d'Isla de França, l'Orquèstra filarmonica de Niça, l'Orquèstra nationau royiau d'Escòcia, l'Orquèstra filarmonic de Sant Petersborg e l'Orquèstra sinfonic de Göteborg.
Luna 10

**Luna 10** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1966 per estudiar lo camp magnetic e leis emissions infra-ròges lunars. Foguèt un succès.
Tito Okello

**Tito Lutwa Okello** (1914 - Kampala, 3 de junh de 1996) foguèt un militar e politician ogandés. Foguèt president d'Oganda entre 1985 e 1986.
Batalha de Normandia

La **Batalha de Normandia** siguèt una dei grandei batalhas de la Segonda Guèrra Mondiala sus lo teatre europèu. Si debanèt entre junh e aost de 1944 en Normandia, e permetèt ai fòrças aliadas de si durbir un frònt nòu en Euròpa, fàcia ai tropas alemandas. Començèt lo 6 de junh de 1944 - si ditz Jorn J o Operacion Overlord (*Suzerain* en anglés) - per lo desbarcament e lo paracasudatge dei premierei tropas aliadas sus e a l'entorn dei plaias de l'oèst de Calvadòs e de l'èst de Cotentin per finir entre lo 19 (premiereis unitats aliadas que travèrsan Sèina) e lo 21 d'aost (sarradura de la Pòcha de Falaise), e desboca a la Liberacion de París lo 25 d'aost. Certans istorians considèran que la Batalha de Normandia s'acaba lo 12 de setembre ambé la liberacion de l'Havre.

Aperaquí 65 ans après, aquela batalha rèsta l'operacion logistica de desbarcament mai gròssa : 3 milions de soudats principalament americans, britanics, canadians mai tanben d'autrei fòrças aliadas (Fòrças Francesas Libras, tropas polonesas, bèlgas, checoslovacas, neerlandesas e norvegianas que travèrsan la Marga per desbarcar en Normandia, ambé 130 000 lo Jorn J).
Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge

Lo **Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e. V.**, *Servici per l'Entretenença dei Sepulturas Militaras Alemandas (SESMA)* es una associacion umanitària alemanda reconeissuda d'utilitat publica, fondada lo 16 de decembre de 1919, que velha sus l'entretenença dei sepulturas militaras alemandas dins mai de 80 país. Lo sèti si situa a Kassel.
Cementèri american de Colleville-sur-Mer

Lo **cementèri american de Colleville-sur-Mer** (*cimetière américain de Colleville-sur-Mer* en francés ; *Normandy American Cemetery and Memorial* en anglés) es un cementèri militar american que si situa just au dessús de la plaia dicha d'Omaha Beach, dins la comuna de Colleville-sur-Mer en Calvadòs, sus un dei sites dau desbarcament aliat dau 6 de junh de 1944.
Jerzy Kosiński

right|thumb|Jerzy Kosinski en 1969.

**Jerzy Kosinski** (*Kosi*'ń**ski'' en [[polonés]], vadut **Józef Lewinkopf*' en 1933 a [[Łódź]], mort lo [[3 de mai]] de 1991 a [[Nava York]]) qu'estó un [[escrivan]] [[Estats Units d'America|american]] d'origina judèopolonesa. Autor enter autes de  (*The Painted Bird*, 1965).

Que suberviscó dab sa familha a la [[Dusau Guèrra Mondiau]] devath ua identitat faussa (Jerzy Kosiński) estujat en çò de païsans polonés a l'èst deu país; un prèste catolic que'u balhè un certificat faus de baptisme. 

Qu'emigrè aus Estats Units d'America en 1957 e que's naturalizè american en 1965. Qu'obtiengó un sarròt de prètz literaris: lo  (1969), la distincion deu *National Institute of Arts and Letters* (1970), lo prètz deu miélher libe estrangèr (1966), enter autes. En 1973, que vadó president de la seccion americana deu *PEN club*. Qu'estó lo president de l'Institut d'estudis judèopolonés a l'universitat d'[[Oxford]].

== Bibliografia ==
; Devath lo chafre de Joseph Novak
* 1960 - *The Future Is Ours, Comrade* / *L'aviéner qu'ei noste, Camarada*
* 1962 - *No Third Path* / *Pas de tresau via*

; Devath lo chafre de Jerzy Kosinski
* 1965 - *The Painted Bird* / *L'ausèth pingorlat*
* 1968 - *Steps* / *Los pas*
* 1971 - *Being There* / *La preséncia*
* 1973 - *The Devil Tree* / *La saba deu Diable*
* 1975 - *Cockpit* / *La crampòta de pilotatge*
* 1977 - *Blind Date* / *L'encontre a òrbas*
* 1979 - *Passion Play* / *Lo jòc de la passion*
* 1982 - *Pinball* / *Flipèr*
* 1988 - *The Hermit of 69th  Street* / *L'ermita de la carrèra 69*

; A títol postum
* 1992 - *Passing By'' (Selected Essays, 1962-1991)
Stradivarius de Molitor

Lo stradivarius de **Molitor** qu'ei un vriulon deu laütier Antonio Stradivari a Cremona en 1697 e signat :
Antonius Stradivarius Cremonensis
Faciebat Anno 1697

Qu'ei supausat estar estat proprietat de l'emperaire Napoleon Bonaparte de Juliette Recamier, puei, a partir de 1804 au generau de la Grana Armada, lo comte Gabriel-Jean-Joseph Molitor. Que demorè dens la soa familha abans d'estar venut au Curtis Institute of Music. En 1989 que ho crompat per la violonista Elmar Oliveira auprès de Christie's, puish que ho venut en 2010 per Tarisio Auctions e que vadó alavetz proprietat de la violonista Anne Akiko Meyers. Aquetsa venta que he d'eth l'instrument venut peu prètz mei haut de l'istòria dinc a la venta l'annada seguenta deu Lady Blunt.
Nèguev

**Nèguev** (de l'ebrieu : **נֶגֶב** ; en arabi : **النقب** - **an-Naqab**) es una region desertica del sud d'Israèl. En ebrieu biblic, *Nèguev* significa . Nèguev cobrís la mai granda partida del districte sud d'Israèl.

## Geografia

Geograficament, d'una superfícia de , aquel desèrt forma un triangle capvirat. Es limitat a l'oèst pel desèrt de la peninsula del Sinai e a l'èst per la val d'Araba.

## Populacion

La vila principala es Beer-Sheva (prèp de ) al nord. Lo limit sud es lo golf d'Eilat e d'Aqaba e la vila balneària israeliana d'Eilat. Las autras vilas son Dimona e Mitzpe Ramon e las ciutats bedoïnas que Rahat e Tel Sheva.

Nèguev constituís 60 % de la superfícia de l'Estat d'Israèl mas abriga pas que 8 % de sa populacion, qu'una forta comunautat de Bedoïns (25 % de la populacion regionala).

La populacion de Bedoïns, que son de ciutadans arabis, es estimada a  personas. La volontat de las autoritats israelianas seriá de los sedentarizar, e per aquò, son dirigits en granda partida cap als vilatges bastits pel govèrn. Una autra mitat demòra sus las tèrras d'origina, dins de vilatges que son pas reconeguts e onte las condicions d'existéncia son precàrias a causa de l'abséncia d'infrastructuras e de las destruccions de las autoritats israelianas.

La situation es conflictuala entre las autoritats israelianas e la populacion bedoïna.

## Flora

La vegetacion es fòrça rara, pasmens, qualques arbres capitan a subsistir e qualques pichons boissons secats pel solelh. La vida dins lo desèrt se situa totjorn a l'entorn dels oasis o a l'entorn dels poses cavats per l’òme.

## Geologia

Se trapa fòrça curiositats geologicas e culturalas, coma tres grands circs o *machteshim*, unics dins la region: *ha-Machtesh ha-Gadol* (« lo grand cratèr »), *ha-Machtesh ha-Katan* (« lo pichon cratèr ») e lo cratèr Ramon, lo mai vast. Aqueles son pas de cratèrs d'impacte.

## Istòria

Sul plan istoric, foguèt tanben lo teatre de las activitats de la civilizacion dels Nabateans qu'alá fondèron la ciutat d'Avdat, l'Oboda antica, sus l'itinerari de lors caravanas anant cap a Petra.

## Desvolopament

Ara, aquela region se situa al centre de l'agenda israelian del desvolopament del païs amb fòrça programas de reforestacion del desèrt, d'implantacion de nòus migrants e de desvolopament economic afin de desengorgar lo litoral costièr. Per aquela tòca una novèla linha ferroviària foguèt inaugurada en 2005 entre Tel Aviv e Beer-Sheva, la « *capitala del desèrt* ». Lo Nèguev es tanben conegut sul plan internacional perque abriga las installacions de la centrala nucleara de Dimona, lo còr del programa nuclear militar d'Israèl, e lo centre de lançament de Palmachim.

En 2006, un novèl ministèri dirigit per l'ancian Primièr ministre Shimon Peres foguèt creat sonque per la mission de *tornar florir lo desèrt del Nèguev* cap a 2015.

## Galariá


Imatge:Ruins in Negev desert Israe.jpg|Roïnas dins lo desèrt de Nèguev
Imatge:NachalParan1.jpg|Desèrt de Nèguev.
Imatge:NachalParan2.JPG|Desèrt de Nèguev.
Imatge:DSCN2133.JPG|Vista de las espandidas del desèrt de Nèguev


## Nòtas e referéncias
De Saloon

**De Saloon** qu'ei un grop de indie rock chilen. Que ho format en 1997. La soa votz principau qu'ei Jean Pierre Duhart. 

## Discografia
* *[[De Saloon (album)|De Saloon]]* (2003)
* *[[Morder]]* (2004)
* *[[Abrázame (album)|Abrázame]]* (2006)
* *[[Delicada violencia]]* (2008)
* *[[Fortaleza (album)|Fortaleza]]* (2010)

## Ligams extèrnes

* Sit oficial - De Saloon
Los Bunkers

**Los Bunkers** qu'ei un grop de rock alternatiu chilen. Que ho format en 1999. La soa votz principau qu'ei Álvaro López. 

## Discografia
* 2001 - *[[Los Bunkers (álbum)|Los Bunkers]]*
* 2002 - *[[Canción de lejos]]*
* 2003 - *[[La culpa (album)|La culpa]]*
* 2005 - *[[Vida de perros]]*
* 2008 - *[[Barrio Estación (album)|Barrio Estación]]*
* 2010 - *[[Música libre (album)|Música libre]]*

## Ligams extèrnes
* Sit oficial - Los Bunkers
* Los Bunkers en Myspace
Luna 11

**Luna 11** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1966 per estudiar la composicion quimica lunara, d'anomalias gravitacionalas, la densitat dei flux de meteorits e l'intensitat dei radiacions sus l'orbita lunara. La mission foguèt un succès.
Luna 12

**Luna 12** foguèt una mission espaciala sovietica mandada entre 1966 e 1967 per estudiar la Luna. Foguèt un succès.
Luna 13

**Luna 13** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1966 per estudiar la superficia de la Luna. Capitèt un aterratge lo 21 de decembre de 1966 e foguèt un succès.
Luna 14

**Luna 14** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1968 per estudiar leis anomalias gravitacionalas de la superficia lunara.
Truèlh d'òli

thumb|Truèlh modèrne en sistèma de
contunh d'un truèlh d'òli d'oliva
Un **Truèlh d'òli** es un molin permetent d'espremir las olivas per ne traire d'òli.

## Truèlh amb sistema tradicional

Fins a la mitat del sègle XX la tecnologia utilizada cambièt gaire al respècte d'aquela dels temps del romans: 

Aprèp lo lavatge de las olivas per leva tèrra, pèiras o autres rèstas començava lo procediment d'extraccion amb las fasas seguentas:

* **Mòler** amb tres o quatre bestortièrs conics de pèira sus un sòcle tamben de pèira. Lo mecanisme èra mogut per la fòrça d'un animal e mai recentament per un motor. Lo processus dura entre 15 e 30 minutas.
* **Batre** lentament e de contunh la massa resultant per facilitar la formacion de gotas mai grandas de 30 microns de diamètre aquelas que pòdon separar de l'aiga de vegetacion.
* **Premsar** amb premsas idraulicas formant una colomna de cofins alternats amb de pasta d'olivas. Lo chuc forma l'òli e es recuelhit.
* **Decantar**: Per separar l'òli de la partida liquida. Es pausada sus de pichons dipositius de ceramica de fons conic que facilita la separacion.

## Truèlh amb sistèmas modèrnes
A diferéncia del sistèma tradicional qu'es discontinú, los sistèmas modernes de doas o tres fasas son continús.

Per mòler s'utilisa de maquinas cilindricas equipadas amb martèls mecanics. Per batre s'utiliza tres cilindres vuèits amb paletas per tornar mòler la pasta. L'extraccion se fa a travèrs d'una centrifujosa oritzontala que lo liquid se separe per diferéncia de densitat qu'i a amb l'òli. 

## Galariá


Imatge:Turkey.Bodrum042.jpg|Ancian trudèlh d'òli a Bodrum (Turquia).
Imatge:Oil_Press.JPG|Trudèlh "d'arbre" amb pès.
Imatge:Encyclopedie volume 1-063.png|Trudèlh «de caplèva» e «de capèla».
Imatge:Museodellolivo3.JPG|Trudèlh "de caplèva" italian del sègle XVII al *Museo dell'Olivo* (Impèria Itàlia).
Imatge:Museodellolivo2.JPG|Molin e trudèlh italians del sègle XVII al *Museo dell'Olivo*.
Imatge:Oil_press_in_Imperia.jpg|Premsa de vitz de fusta d'olivièr al *Museo dell'Olivo*.
Imatge:Museodellolivo5.jpg|Ancianas premsas idraulica e mecanica al *Museo dell'Olivo*.
Image:Marokko-162.JPG|Premsa idraulica modèrna (Marròc).



## Voir aussi
* òli d'oliva
## Ligams extèrnes
* Fédération Des Moulins de France, revista ''Monde des Moulins''
Zond 5

**Zond 5** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1968 per estudiar l'influéncia dau mitan intersiderau sota d'organismes vivents. Aprofichèt tanben sa trajectòria per fotografiar la Luna e la Tèrra.
Luna 15

**Luna 15** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1969 per entornar sus la Tèrra de mòstras de la superficia lunara. Pasmens, mau preparada en causa de la competicion ambé lo programa Apollo de la NASA, la sonda s'escrachèt a la superficia lunara lo 21 de julhèt de 1969.
Luna 16

**Luna 16** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1970 vèrs la Luna. Capitèt de prendre de mòstras a la superficia lunara e de leis entornar sus la Tèrra.
Luna 17

**Luna 17** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1970 vèrs la Luna. Après un aterratge capitat, permetèt de desbarcar lo robòt d'exploracion Lunokhod 1.
Lunokhod 1

**Lunokhod 1** foguèt una mission espaciala sovietica d'exploracion de la superficia lunara per un robòt desbarcat per la mission Luna 17. La mission foguèt un succès.
Luna 19

**Luna 19** foguèt una mission espaciala sovietica mandada entre 1971 e 1972 per estudiar lo camp gravitacionau de la superficia lunara, lo nivèu de radiacions e lo vent solar. Foguèt un succès.
Luna 20

**Luna 20** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1972. Capitèt d'entornar de mòstras de la superficia lunara sus la Tèrra.
Luna 18

**Luna 18** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1971 per estudiar la Luna e entornar de mòstras de sa superficia. Pasmens, la sonda s'escrachèt lo 11 de setembre de 1971 e la mission foguèt largament una revirada.
Luna 21

**Luna 21** (en rus: **Луна-21**) foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1973 vèrs la Luna. Permetèt d'i desbarcar lo robòt d'exploracion Lunokhod 2.
Zond 7

**Zond 7** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1969 per realizar de fotòs en color de la Luna e de la Tèrra e tanben per estudiar lei possibilitats de mission umana. La mission foguèt un succès.
Luna 22

**Luna 22** foguèt una mission espaciala sovietica mandada entre 1974 e 1975 per estudiar la superficia de la Luna. Foguèt un succès.
Luna 23

**Luna 23** foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1974 per estudiar la Luna. La mission mau capitèt son aterratge sus la superficia lunara e foguèt una revirada.
Lunokhod 2

thumb|250px|Maqueta del Lunokhod 2
**Lunokhod 2** (en rus: **Луноход-2**) foguèt lo segond robòt motorizat mandat en 1973 sus la Luna per l'Union Sovietica dins l'encastre del programa Lunokhod. La nau que transportèt Lunokhod 2 se sonava Luna 21. La mission foguèt un succès.
Zond 8

**Zond 8** foguèt una mission espacila sovietica mandada en 1970 per estudiar la Luna e lei possibitats de mission umana dins lo mitan intersiderau.
Luna 24

**Luna 24** foguèt la darriera mission espaciala sovietica. Foguèt mandada per estudiar la superficia lunara e entornar una mòstra sus la Tèrra. La mission foguèt un succès.
Chang'e 1

**Chang'e 1** foguèt una mission espaciala chinesa mandada en 2007 per cartografiar la superficia lunara. Foguèt un succès.
Chang'e 2

**Chang'e 2** foguèt una mission espaciala chinesa mandada en 2010 per cartografiar la superficia lunara, especialament lei regions previstas per l'aterratge de sondas futuras. La mission es totjorn activa en a l'ora d'ara.
SMART-1

**SMART-1** (en anglés *Small Missions for Advanced Research in Technology*) foguèt una mission espaciala europèa mandada vèrs la Luna per assaiar de tecnologias novèlas entre 2003 e 2006. Foguèt un succès.
Hatem Ben Arfa

**Hatem Ben Arfa** es un fotbolaire francés nascut lo 10 de març de 1987 a Clamart e que jòga actualament dins lo club anglés de Newcastle ; jòga tanben per l'equipa nacionala de França.
Debian

**Debian** es una organizacion comunitària e democratica, dont l'objectiu es lo desvelopament de sistèmas operatius basats exclusivament em logicials liures.

Cada sistèma, li-meteis nomenat Debian, amassa en torni a un nuclèu de sistèma de nombroses elements que pòdon èsser desvelopats independentament, per de divèrsas arquitecturas materialas. Aquestes elements, de programas de basa que complètan lo nuclèu e de logicials applicatius, se presentan jos forma de « paquets » que pòdon èsser installats segon los besonhs. Lo conjunt sistèma operatiu amb logicials se dit una distribucion.

Assimilas generalament aquestes sistèmas operatius al sistèma Debian GNU/Linux, la distribucion GNU/Linux de Debian, pr'amor que fins a 2009 aquò èra la sola branca perfièchament foncionala. Mas d'autras distribucions Debian son en lo transcors de desvolopament : Debian GNU/Hurd e Debian GNU/kFreeBSD.
Chandrayaan-1

**Chandrayaan-1** foguèt una mission espaciala indiana mandada per cartografiar la Luna entre 2008 e 2009. La mission se debanèt corrèctament fins au 29 d'aost de 2009 quand lo contacte foguèt perdut ambé la sonda.
SELENE

**SELENE** foguèt una mission espaciala japonesa mandada entre 2007 e 2009 per estudiar la Luna. Permetèt tanben de transportar doas sondas pus pichonas (RSTAR e VSTAR) per completar sa mission e melhorar lei comunicacions ambé la Tèrra.
Hiten

**Hiten** foguèt una mission espaciala japonesa mandada per estudiar la Luna entre 1990 e 1993. Transportèt una sonda pus pichona, Hagoromo, destinada a d'assais tecnologia mai aquela partida de la mission mau capitèt.
Hagoromo

**Hagoromo** foguèt una sonda espaciala japonesa embarcada per la mission Hiten. Son objectiu èra d'assaiar de tecnologias espacialas mai lo satellit mau capitèt de foncionar.
Apollo 11

**Apollo 11** foguèt una mission espaciala abitada estatsunidenca mandada en 1969 a partir del Centre espacial John F. Kennedy en Florida, per explorar la Luna. Lo 20 de julhèt de 1969, Neil Armstrong e Edwin "Buzz" Aldrin, Jr, foguèron los primièrs umans d'aterrar sus la superficia lunara, lo tresen òme d'equipatge Michael Collins demorèt dins lo modul de comandament. 

Aquesta mission americana es considerada coma un acompliment major dins l'istòria de l'exploracion espaciala. Apollo 11 èra la cinquena mission abitada del programa espacial american Apollo. Per aqueste capitada, l'agéncia espaciala americana, la NASA, realizèt l'objectiu fixat pel president John F. Kennedy en 1961, qu'èra de pausar un equipatge sus la Luna abans la fin dels ans 1960 e demonstrèt sens contestacion possibla la superioritat dels Estats Units subre l'Union Sovietica dins lo domeni espacial.
Uncharted

**Uncharted** es un jòc de consòla sortit en 2012 en premier sus ps vita e après sus ps3. Lo personatge principau es Nathan Drake.
LMFAO

**LMFAO** es un duo d'electropop estatunidenc format en 2006 a Los Angeles (Califòrnia). Lo grop es compausat de Sky Blu e Redfoo.
Apollo 13

**Apollo 13** foguèt una mission espaciala estatsunidenca abitada mandada en 1970 vèrs la Luna. En causa d'un problema tecnic, la mission poguèt pas aterrir a la superficia lunara.
Batalha de Carrhes

La **batalha de Carrhes** se debanèt lo 9 de junh de 53 avC. Opausèt l'armada romana comandada per Crassus ( òmes) a l'armada parta dirigida per Surena ( òmes). S'acabèt per una desfacha majora dei Romans que perdiguèron lor generau e  tuats e presoniers. La mòrt de Crassus marquèt tanben la fin dau Premier Triumvirat e lo començament dei tensions entre Cesar e Pompeu.
Calendièr ebrieu

Lo **calendièr ebrieu** es un calendièr lunisolar aparegut dins lei reiaumes ebrieus antics. A l'ora d'ara, es principalament utilizat per la determinacion dei ceremonias religiosas jusievas.
Andrinòple

**Andrinòple** (en turc *Edirne*, en grèc modèrne *Αδριανούπολη, Adrianoupoli*, en grèc tradicionau *Αδριανούπολις, Adrianoúpolis*, en latin *Adrianopolis, Hadrianopolis*, çò es: «vila d'Adrian») es una vila de Turquia, en Euròpa, dins lei Balcans, près de la frontiera amb Grècia.
L'*Annuaire Oriental* de 1891 ne ditz lo seguent:ANDRINÒPLE, Capitala de Romelia, situada sus Tundža, près de son conflent dab Marica. – 70,886 abitants, daus quaus 40,336 turcs, 19,342 grècs e bulgars, 7,416 israelitas, 3,292 armènis e 500 catolics.

Tribunaus. – Cort d’apèl. – Garnison. – Jardins publics. – Teatres.

Mosquetas : *Sultan Selim*, una de las beròjas de Turquia. – Sultan Bayazid. – Sultan Murad. – Sultan Mohamèd.

Bazar d’Ali Pasha. – Ponts remarcables. – Fabrica de boishamans e de gròssas estòfas, filaturas de seda, molins a vapor. Comèrci important de vins, cocons, sedas, laas, cerealas, granas oleaginosas, coires, ceras, pèths, mai que mai dab França.

Estacion de purmèir òrde dau camin de hèr de Constantinòple per Bulgaria e Euròpa. – Embrancaments per Dedeagach e per Jambol.
90210

**90210** es una séria televisada americana. Es estada creada per Rob Thomas e es sortida lo 2 de setembre de 2008 sus lo CW, e au Canadà ; lei tres promieras temporas son estadas difusadas sus la ret Global.

## Difusion en França
La séria es difusada despuei lo 5 de setembre 2009 sus M6, despuei lo 11 de febrier de 2011 sus Teva e tanben sus W9 despuei lo 12 de genier de 2012.

La séria es difusada dau diluns au divendres a 16:50 sus W9. La tresena tempora inedita deuriá èstre difusada sus Teva, dempuei lo 23 de genier 2012 a 17:30 mai.
David Guetta

**David Guetta** (aliàs **Jack Back**), de son nom vertadièr **Pierre David Guetta** (París, 7 de novembre de 1967), es un DJ e productor musical francés. a començat coma una figura de la  nuech parisenca, puèi, gràci a sei titres coma *Love don't let me go* (2002), *When Love Takes Over*, *Titanium* (ambe Sia al cant : foguèt aquesta cançon que la revelèt en 2011 en Occitània), *Love is gone*, *Sexy Bitch*, *Lovers on the sun*, *Play hard* (ambe Akon) o *Gettin' Over You*, s'es classificat e se classifica encar en tèsta de vèndas de disques a travèrs lo monde. Auriá vendut pus de 15 millions de *simples* e 18 millions d'albums. 

**David Guetta** a sortit lo 29 d'aost de 2011 l'album *Nothing But the Beat* que conteng un tròç ambe pel segond còp Sia al cant : *She Wolf (Falling to Pieces)*, publicat en simple en 2012.

## Discografia

* *Just a Little More Love* (2002)
* *Guetta Blaster* (2004)
* *Pop Life* (2007)
* *One Love* (2009)
* *Nothing but the Beat* (2011)
* *Listen* (2014)
*7 (2018)
Lo Roman de Rainard

***Lo''' '''Roman de Rainard*** es un roman satiric de l'Edat Mejana que sei personatges son d'animaus antropomòrfs. Coneguèt de versions en latin e en neerlandés, puei en alemand, en anglés, en francés e benlèu en occitan. En tot cas, i a de personatges importants de l'òbra que son evocats dins de tèxts en occitan ancian. Lei personatges principaus son un guèine que li dison ***Rainard*** e un lop que li dison ***Isengrin*** (en occitan medievau, s'escriu tipicament *«Rainart, Rainartz, Raynartz»* e *«Isengri,  Ysengri, Esengrin, Alengri»*). 

Lo roman a mai d'un autor, quauqueis uns son anonims. De versions pron conegudas s'escriguèron entre 1171 e 1250. 

*Lo Roman de Rainard* es una parodia dei romans cortés. Se trufa de la crudelitat e de dau necitge deis umans a travèrs dau necitge e de la crudelitat deis animaus.

## Nòtas
La Biaça

La **Biaça** es  lo site internet daus archius de l'IEO Lemosin.
### Ligams extèrnes
*li podetz 'nar veire e escotar  un pauc de la lenga lemosina.
Heinrich Schwabe

**Heinrich Schwabe** (1789 - 1815) foguèt un astronòm alemand conegut per seis estudis sus lei tacas solaras.
Montebello (vaissèu, 1812)

Lo **Montebello** foguèt un vaissèu de la Marina Francesa de la Classa dau Comèrci de Marselha. Foguèt bastit a Tolon a partir de 1810 puei lançat en 1812, una propulsion de vapor li foguèt aponduda en 1851 e, fin finala, lo Montebello foguèt avalit en 1889.

## Liame extèrne
*Istòria en francés dau Montebello
Circonferéncia

La **circonferéncia** es una linha corba tancanda limitant una superfícia. Es tanben la longor d'aquela linha corba tancanda. 

Circonferéncia es un sinonim de perimètre, mas aquel darrièr a un sens mai general d'una lihna tancada de quina que siá forma (poligonala o corba).

Lo mot « circonferéncia » es plan adaptat al cas d'un disc, o designa la longor del cercle que totes los punts se trapan a meteissa distancia d'un punt fixe nomenat centre.

La nocion de circonferéncia s'aplica tanben plan al cas vesin d'una ellipsa

## Circonferéncia
La circonferéncia es la longor del trach geometric definissent lo cercle o l'ellipsa.

### Cercle

S'obten la circonferéncia d'un cercle en multiplicant son diamètre pel nombre π:

C=\pi \times D

S'utiliza la formula: 

C = 2 \times \pi \times R 
que R es lo rai del cercle

### Ellipsa

C = \pi \times (Ra + Rb) 
que Ra e Rb son los rais (o miègaxes) de l'ellipsa, es una approximacion rasonable de la valor exacte, que demanda d'introduire de nòvas fonccions (las integralas ellipticas)

## Articles connexes
* Perimètre
* Pi
Perimètre

thumb|250px|Lo perimètre es la distància a l'entorn d'una figura bidimensionala, o la mesura de la distància a l'entorn d'un objècte (la longor del sièu contorn).
Lo **perimètre** d'un objècte o figura geometrica es la longor del sièu contorn. Lo mot ven del grèc ancian *peri* ("a l'entorn de") e *metros* ("mesura").

Lo perimètre d'un cercle a un nom mai especific: la Circonferéncia.

## Formulas

Lo perimètre es la distància a l'entorn d'una figura. Per de figuras mai complèxas, lo perimètre se pòt calcular coma quin que siá camin amb \int_0^L \mathrm{d}s que L es la longor del camin e ds es un element infinitesimal lineal. Ambedós devon èsser substituits per d'autras formas algebricas per se podre resòlvre; una nocion avançada de permiètre, qu'inclusís las ipersuperfícias que tancan los volums dins los espacis euclidians n-dimensionals se pòt trobar dins lo teorèma de l'ensemble de Caccioppoli.

## Vejatz també
* Isoperimetria
* Teorèma de Pitagòras

## Referéncias


## Ligams extèrnes
* Què és el perímetre i la superfície d'un polígon?
Souverain (vaissèu, 1819)

Lo **Souverain** èra un vaissèu occitan de la Marina Francesa de la Classa dau Comèrci de Marselha. Foguèt bastit a partir de 1813 a Tolon e lançat en 1819. Una propulsion de vapor foguèt aponduda en 1853, puei, a partir de 1857 servèt de magazin per la Marina, estacat dins lo pòrt militar de Tolon. Foguèt avalit en 1905.
Céline Dion

thumb|250px|Céline Dion en 2012

**Céline Marie Claudette Dion** (Charlemagne, Quebèc, 30 de març de 1968) es una cantaira de pop, dance, R&B e soft rock quebequesa. Comencèt la siá carrièra musicala cantaira en francés als ans 80. En 1988 ganhèt lo festival d'Eurovision en se presentant per Soïssa amb la cançon en francés *Ne Partez Pas Sans Moi*.

## Discografia
### Albums estudiò en francés
**La voix du bon Dieu* (1981)
**Céline Dion chante Noël* (1981)
**Tellement j'ai d'amour...* (1982)
**Les chemins de ma maison* (1983)
**Chants et contes de Noël* (1983)
**Mélanie* (1984)
**C'est pour toi* (1985)
**Incognito* (1987)
**Dion chante Plamondon* (1991)
**D'eux* (1995)
**S'il suffisait d'aimer* (1998)
**1 fille & 4 types* (2003)
**D'elles* (2007)
**Sans attendre* (2012)
**Encore un soir* (2016)

## Referéncias
Còl de la Chavada

Lo **còl de la Chavada**, dins lo massís Central, dividís lo plan d'Ardecha delh Bas Vivarés. Es situat sobre l'aigavèrs Mediterranèa / Atlantic. Son altitud es de .

Lo tuc uèfra una vista excepcionala daus monts de Vivarés e de la sèrra de la Crotz de Bauçon que l'entornejan. 

La rota nacionala 102 dempuèi Aubenàs, bastida per los estats de Lengadòc alh sègle XVIII, travèrsa lo còl; la penda, coneguda coma  o , es fòrta e sinuosa, fasent  en .
Immersion lingüistica

L**'immersion lingüistica** es l'exposicion intensiva a una segonda lenga, que se parla dins una comunitat de manièra abituala, dins la tòca de l'aprene mai rapidament. Es un procediment pròpri als sojorns lingüistics, que siá en colonias d'estiu, en estudiant a l'estrangièr (programa Erasmus, annada lingüistica,...), e dins lo cas dels immigrants que venon viure dins un país nòu, ont aprenon la lenga a la vida quotidiana e mai se pòdon aver un complement de corses formals.

Se parla tanben d'immersion quand un aprenent se met en contacte amb la lenga que vòl mestrejar pendent un grand nombre d'oras de la jornada, fasent pas encara partida de la comunitat que la possedís coma lenga mairala. Per exemple, l'escòla catalana n'es venguda a l'immersion lingüistica dins la mira de convertir lo catalan coma lenga veïculara de l'ensenhament, del biais que la majoritat de las matèrias se fan dins aqueste aqueste idiòma. Aquela immersion garantís una coneissença sufisenta del catalan e mai se los escolans parlan d'autres idiòmas en defòra de l'escòla.

En Occitània, la federacion de las escòlas calandretas ensenhan l'occitan segon los metòdes d'immersion.

## Font
Quadrilatèr

Un **quadrilatèr** es una figura plana constituida per quatre vertèxes e de quatre segments (o *costats*) ligant aqueles verxess dos a dos de biais a terminar un entorn tancat.


Fichièr:Six Quadrilaterals.svg|Quadrilatères.
Lausange

Dins la geometria euclidiana, un **lausange**, anciament nomenat **rombe** (del latin: *Rhombus*), es un parallelograma avent dos costats consecutius de meteissa longor.

## Propriatats
### Propriat 1
Per tot quadrilatèr (poligòn de quatre costats) non aplanit d'un plan euclidian, las prepausas seguentas son equivalentas:

# Aquel quadrilatèr es un losange;
# Aquel quadrilatèr a lo seus quatre costats de meteissa longor e los seus quatre vertèxes distinctes;
# las diagonalas d'aquel quadrilatèr se copan a la mitat (o alara: es un parallelograma) e son perpendicularas.

Aquela equivaléncias son pasmens pas vertadièras dins lo cas d'un quadrilatèr aplanit (lo punt 3 a alara pas de sens) :

### Proprietat 2
Las diagonalas d'un lausange son las bissectriças de los seus angles.

### Proprietat 3
Los angles opausats d'un lausange an la meteissa mesura doas a doas.

### Proprietat 4
Un lausange a al mens dos axes de simetria: las suass diagonalas.

## Remarca
La definition del lausange coma essent un parallalograma impausa qu'un lausange es una figura plana.
Existís de quadrilatèrs (amb quatre vertèxes distinctes) avent los quatre costats de meteissa longor que son pas
de lausanges. Sufís de se plaçar dins un espaci de dimension 3 e de far subir a un costat d'un "lausange vertadièr" una rotacion seguent l'una de sas diagonalas.

## Aira
:A=\frac{d \times D}{2}
ont *d* representa la longor de la pichona diagonala e *D* representa la longor de la granda diagonala del lausange.

## Romboèdre
Un romboèdre es un polièdre que las sièis fàcias son de lausanges.
Champagny (Còsta d'Aur)

**Champagny ** es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Diamètre

thumb|Diamètre d'un cercle

Dins un cercle o una esfèra, lo **diamètre** es un segment de drecha passant pel centre e limitat pels punts del cercle o de l'esfèra. Lo diamètre es tanben la longor d'aquel segment. Per indicar qu'una valor correspond al diamètre, en tecnica, la valor (del diamètre) es precedida per un simbòl « ⌀ » (U+2300) representant un cercle raiat. E aquel simbòl es lo meteis precedit per la letra S, se s'agís d'una esfèra.

Mai generalament dins un espaci metric (E,d) se nomena diamètre d'una partida A lo


\sup\;\{d(a,b):a\in A ,~b\in A\}.


Per exemple dins lo plan euclidian, lo diamètre d'un rectangle (subretot d'un carrat) es la longor d'una diagonala.

En astronomia, a la nocion de diamètre se pòt associar aquela de diamètre aparent. Lo diamètre aparent es alara omogèn a un angle e se mesura en gra o radian.

## Articles connèxes

* Rai
Laurence Olivier

**Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier** (Dorking, Surrey, 22 de mai de 1907 – Steyning, West Sussex, 11 de julhet de 1989), conegut popularament coma **Laurence Olivier**, foguèt un actor e director e teatre e productor britanic. Foguèt un dels actors del sègle XX mai famoses e reverenciats, amassa amb los sieus contemporanèus John Gielgud, Peggy Ashcroft e Ralph Richardson.
Paula Abdul

**Paula Abdul** (n. 19 de junh de 1962 en San Fernando, Califòrnia) es una cantaira americana anglofòna de pop, R&B e dance. En Occitània, a agut un pic de popularitat  entre 1989 e 1991, ambe sos tubes *Straight up* e *Cold Hearted* en 1989, *Opposites attract* en 1990, e *Rush rush* en 1991.
Faverolles

**Faverolles** pòt essèr:
* Faverolles, una comuna d'
* Faverolles, una comuna d'
* Faverolles, una comuna d'
* Favairòlas (oficialament en francés *Faverolles*), anciana comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal.
Jim Carrey

**James Eugene "Jim" Carrey** (nascut lo 17 de genièr de 1962 a Newmarket en Ontàrio al Canadà) es un actor, umorist, escenarista e productor de cinèma canadian-american.
Jodie Foster

**Jodie Foster**, nascuda **Alicia Christian Foster** lo 19 de novembre de 1962 es una actritz, productora e directora de cinèma nòrd-americana. Ganhèt 2 Oscars coma melhòra actritz: lo 1988 amb *The Accused*, e lo 1991 amb *The Silence of the Lambs*.
Yèvre-le-Châtel

**Yèvre-le-Châtel** es una anciana comuna francesa uèi integrada dens Yèvre-la-Ville, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Pèira (Avairon)

**Pèira** (*Peyre* en francés) es una anciana comuna situada dins lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus integrada dens Comprenhac despuèi 1830.

## Nòtas
Pontificia Universidad Católica de Chile

**Pontificia Universidad Católica de Chile** es una institucion educativa de Chile. Son campús principal es situat en Santiago de Chile. Es fondada en 1888 e tien un nombre total de 22 848 estudiants (2009).

## Vejatz tanben
### Ligams intèrnes
### Referéncias

### Ligams extèrnes

* Web oficial
Èvol

**Èvol** es una anciana comuna catalana situada dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region de Lengadòc-Rosselhon, uèi associada damb Oleta.

## Nòtas
La Garda Guerin

**La Garda Guerin** (nom de verificar) es una anciana comuna lengadociana, situada dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, uèi dins la comuna de Prevenchièiras.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion, relevada a Planchamp, comuna de Pè de Bòrna, es [la'gardɔ] 
## Istòria
Es probablament un acòrdi entre l'avesque de Mende e lo senhor Bernat d'Andusa, dont lo domeni èra traversat pel Camin de Régordane, que decidiguèt d'implantacion d'un castrum, al còr d'aquel platèl de gres, a près de 900 mètres d'altitud.

Aquel castrum se tròba al mièg dels 24km del Camin anant de Vilafòrt a la Bastida, qu'èran dificilas, desolats e perilhoses. Aquela insecuritat èra deguda a la preséncia de las « Rotièrs », mercenaris gropats en companhiás nommadas « las rotas », qu'avián una marrida reputacion de pilhards massacreurs e incendiaris e que sens resultat, erravan e vivián sul país.

Guérin es un nom d'ostal comun a las baroniás de Randon, d'Apcher e del Tournel. Es probable en omenatge a un Guérin del Tournel que lo vilatge a pres aquel nom. Aquela familha en efièch, se trobava solidament implantada a Villefort e a La Garda. Èran mèstres del Mont Losera e d'una partida de la Salvatèrra. Triguèron pas a portar lor atencion sul Camin de Régordane e a i exercir lor poder.

### Los Cavalièrs Pariers
Jos l'impulsion dels Barons del Tournel, los cavalièrs establits a La Garda constituïguèron una comunautat economica e militara, dins l'esperit de las Escòlas de Chevalerie florissentas en França tre lo sègle XII. Prestavan omenatge a l'avesque de Mende.

S'apelèron Cavalièrs Pariers (de latin Paras : egals) perque aqueles òmes, egals en dreches, egals en devers, possedissián lo vilatge fortificat en co-senhoriá, aital coma lo camin de Régordane, dempuèi Villefort fins a La Bastida. Èra la partida mai dificila, la mai desolada , la mai perilhosa d'aquel Camin. Cadun deteniá una « parérie », apelada tanben « part » o « porcion » d'aquel fòrça comun, dont assumissiá las cargas e percebiá los revenguts.

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Hell-Bourg

**Hell-Bourg** es una partida de la comuna francesa de Salazie, situada dins lo departament de la Reünion e la region de la Reünion.

## Geografia

## Istòria

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Kareena Kapoor

**Kareena Kapoor** (n. 21 de setembre de 1980) es un'actritz indiana de cinèma de Bollywood. Durant la siá carrièra, Kapoor es estat nomenada nòu còps als prèmis Filmfare, en ne recebent sièis, e a actuat en grands superproduccions de divèrses genres, en comprenent dramas romantics contemporanèus, comèdias e pelliculas istoricas, malgrat qu'a participat tanben a pichonas produccions independentas.

## Referéncias
Jorge Amado

**Jorge Leal Amado de Faria**, conegut coma **Jorge Amado** (n. 10  d'agost de 1912 - d. 6  d'agost de 2001) foguèt un escrivan brasilièr del sègle XX.
Juvigny

**Juvigny** pòt èsser:

* Juvigny, una comuna d'
* Juvigny, una comuna de 
* Juvigny, una comuna de la 

E tanben:

* Juvigny-en-Perthois 
* Juvigny-le-Tertre
* Juvigny-sous-Andaine
* Juvigny-sur-Loison
* Juvigny-sur-Orne
* Juvigny-sur-Seulles
* Juvigny-Val-d'Andaine
Ostau de vila de Tolon

L'ancian **ostau de vila de [[Tolon]]**, en , sieguèt bastit au començament dau sègle XVII sus l'ancian pòrt de Tolon e avalit amb eu per lei bonbardaments de la Segonda Guèrra Mondiala en 1944. Sa pòrta èra costejada per lei famós *[[Atlantas de Puget|Atlantas]]* de Pèire Puget. Aquestèi dòs esculturas siègueron recampadas dei rueinas e restauradas per èstre inclusas dins lo novèu bastiment que fa fonccion de sala d'onor de la Mairia de Tolon.

Lo pòrt de Tolon monte s'èra bastit l'ostau de vila en 1610, èra estat creat per iniciativa d'Enric III de Navarra e IV de França (òrdre donat ai Sindics de la vila en 1606). La mar, alara, arribava au nivèu de l'ancian Castèu de la Mar e de son *Portal de la Mar* (seriá avalit an aquèu moment e sei peiras emplegadas de nòu dins la bastisson de l'Ostau de Vila). Aquèu Ostau de Vila sieguèt completat en 1639 e fin finala leis *Atlantas* de Puget li siegueron porgits en 1656.

Lo novela dralha creada sieguèt nomada Cai dau Pòrt e son tròç davant l'Ostau de Vila prenguèt lo nom de Plaça de la Mar. Tròp estrecha, sieguèt enlargida en 1728. 

La naissença de la IIIena Republica li seriá estada anonciada e celebrada per lo cònsol de Tolon amb un discours bilingue francés-provençau

Un dei grands moments de son istòria sieguèt la recepcion organizada per lei marins rus en 1893 ; lo cais dau pòrt civil sieguèt, per aquesta rason, batejat Cai de Cronstadt en 1895 e la Plaça de la Mar venguèt Plaça de l'Ostau de Vila (*Hotel de Ville*). Après la Segonda Guèrra Mondiala, se tornèt batejar en Cai de Stalingrad, nom remplaçat despuei per tornar a Cai de Cronstadt.

E defòra deis *Atlantas*, quauquèis autrei tròç son conservats dins lo Musèu dei Amics dau Vielh Tolon la Vila.

## Galeria

Imatge:Ostau de vila de tolon segle XVIII.jpg|Ostau de Vila au sègle XVIII
File:Ostau de vila de Tolon.jpg|Ostau de vila en 1913 a l'escasença de la visita dau president Raymond Poincaré
Imatge:Pòrta de l'Ostau de Vila de Tolon.jpg|Restes de la partida superiora de la pòrta d'entrada, Musèu deis Amics dau vielh Tolon.
File:Toulon_caryatides_p1040271.jpg|Leis Atlantas dins son bastiment actuau


## Fònts
*Masse, Daniel. *Toulon pas à pas*. Barcelona : Horvath, 1993.
*Maushart, Evelyne. *Toulon sous la IIIe République 1870-1940*. Saint-Avertin : Sutton, 2012.

## Nòtas
Carles lo Calvet

**Carles lo Calvet** (13 de junh de 823, Francfòrt de Men - 6 d'octobre de 877, Avrieux) foguèt rei de Frància occidentala de 843 a 877 e emperaire d'occident en 875. Filh de Loís lo Piós e felen de Carlesmanhe, se partejèt amb sos fraires l'Empèri carolingian en seguida del Tractat de Verdun.
Ar Chapel-Nevez (Còstas d'Arvòr)

**Ar Chapel-Nevez** en breton (* La Chapelle-Neuve* en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
## Geografia

La Capèla-Nòva se situa al sud del Tr&eacute;gor, près del Centre-Bretanha en region cornouaillaise.
A per vesinas trégorroises:

La Chapelle-Neuve se situe au sud du Trégor, près du Centre-Bretagne en région cornouaillaise.
Elle a pour voisines trégorroises:

## Istòria

Lo bourg de la Capèla-Nòva a preses naissença a l'entorn d'una capèla situada en Plougonver, bastida pels senhors de Kerméno, final de la . Es vengut cap de-luòc d'una municipalitat per la lei del 23 de junh de 1873. Es pel decrèt del 5 d'abril de 1862 que la Capèla-Nòva a #èsser erigida en succursale.
Sus un dels chaînons de las montanhas #negras, la capèla produsida çò de mès de singular efièch al œel #que lo vei per las primièras fes. 
La siá forma generala figura tres torns paucs saillantes, ligadas íntimament entre elas en un gròs ponhat. Una homicida, compausada d'un trauc, en figurant la crotz latina, a perforat en la basa de caduna d'aqueles torns, d'ont partís un sosterranh. A veire aquel aparelh militar, se se demanda se s'es en preséncia d'un santuari o d'una fortalesa. Mas la riquesa de la glèisa residís en lo retable. A dominat, coronat per una granda estatua de La nòstra-Madama de la compassion. S'i sent l'influéncia de Rapha&euml;l.

Le bourg de La Chapelle-Neuve a pris naissance autour d'une chapelle située en Plougonver, construite par les seigneurs de Kerméno, fin du . Il est devenu chef-lieu d'une commune par la loi du 23 juin 1873. C'est par le décret du 5 avril 1862 que la Chapelle-Neuve a été érigée en succursale.
Sur un des chaînons des montagnes noires, la chapelle produit le plus singulier effet à l'œil qui le voit pour la première fois. 
Sa forme générale figure trois tours peu saillantes, liées intimement entre elles en un gros faisceau. Une meurtrière, composée d'un trou, figurant la croix latine, est percée dans la base de chacune de ces tours, d’où part un souterrain. À voir cet appareil militaire, on se demande si l'on est en présence d’un sanctuaire ou d'une forteresse. Mais la richesse de l’église réside dans le retable. Il est dominé, couronné par une grande statue de Notre-Dame de la compassion. On y sent l’influence de Raphaël.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ploeneg

**Ploeneg** en breton (*Plouhinec* en francés) es una comuna bretona administrada per lo departament de Finistèrra de la region de Bretanha.
## Geografia

La màger part de la municipalitat a situat sus un anticlinal délimité al Nòrd per la vallée del Goyen #Que seguís una linha de mancatz parallela a una granda part de la còsta Sud de la Bretanha e la riba de l'Ocean Atlantic. Las nautors arriban a 100 mètres e los dénivelés de cada costat son importants.
Aquela còsta compòrta doas parts desparièras, perque, a l'Oèst de la punta del Souc'h, a compausat de falaises rocoses anautitas e bassas, tandis #qu'a l'Èst, es essencialament sableuse amb indentations rocoses e fa partida d'un arc gaireben-#perfièch, d'una trentena de quilomètres, compausat essencialament de sable e de galets e #qu'a trucat la Badia de Audierne.
A l'extrèm Oèst, lo limit es sul estuaire del Goyen #qu'a desviat lo sieu cors a cuic drech per seguir un traçat Nòrd-Sud.

Aquel pichon aber, #qu'es tanben l'accès al pòrt de Pont-Crei, ofrís un abric segur per la navegacion, en favorint, dempuèi l'Antiquitat, los pòrts bessones e en se fasent cara de Plouhinec (al luòc-dich Poulgoazec) e de Audierne. L'actual pòrt de persec, après i aver #èsser longtemps, en màger part, sul marge de Audierne es ara principalament sus aquela de Plouhinec.

La majeure partie de la commune est située sur un anticlinal délimité au Nord par la vallée du Goyen qui suit une ligne de faille parallèle à une grande partie de la côte Sud de la Bretagne et le rivage de l'Océan Atlantique. Les hauteurs atteignent 100 mètres et les dénivelés de chaque côté sont importants.
Cette côte comporte deux parties distinctes, car, à l'Ouest de la pointe du Souc'h, elle est composée de falaises rocheuses hautes et basses, tandis qu'à l'Est, elle est essentiellement sableuse avec des indentations rocheuses et elle fait partie d'un arc quasi-parfait, d'une trentaine de kilomètres, composé essentiellement de sable et de galets et qui est appelée la Baie d'Audierne.
À l'extrême Ouest, la limite est sur l'estuaire du Goyen qui a infléchi son cours à angle droit pour suivre un tracé Nord-Sud.

Ce petit aber, qui est aussi l'accès au port de Pont-Croix, offre un abri sûr pour la navigation, favorisant, depuis l'Antiquité, les ports jumeaux et se faisant face de Plouhinec (au lieu-dit Poulgoazec) et d'Audierne. L'actuel port de pêche, après avoir été longtemps, en majeure partie, sur la rive d'Audierne est maintenant principalement sur celle de Plouhinec.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Julien

**Saint-Julien** pòt essèr:
* Saint-Julien, una comuna de la 
* Saint-Julien, una comuna de las 
* Saint-Julien, una comuna de
Saint-Martin-des-Champs

**Saint-Martin-des-Champs** pòt essèr:
* Saint-Martin-des-Champs, una comuna de 
* *Saint-Martin-des-Champs*, Sant-Martin-war-ar-Maez en breto, una comuna de  , en .
* Saint-Martin-des-Champs, una comuna de
Purgatòri

Dins la teologia catolica, lo purgatòri es lo luòc de purificacion e d'expiacion dels pecats que, aprèp la mòrt, las personas que moriguèron sens pecat mortal (ofensa dirècta a Dieu), mas que cometèron de pecats leugièrs pendent lor vida, s'i devon purificar d'aquelas fautas per poder aténher lo cèl. Donat que totes los que dintran dins lo purgatòri acabaran d'arribar al cèl tard o d'ora, lo purgatòri non es pas una forma d'infèrn. Las pregàrias pels mòrts e las indulgéncias pòdon abreujar lo sojorn d'un o mai d'un èsser carit que se tròbe dins lo dich luòc.

## L'idèa del Purgatòri segond la teologia protestanta

Lo protestantisme rebuta l'existéncia del purgatòri, que se tròba pas cap de citacions que ne faga la demostrança dins l'Escritura Sagrada , ni que i aja pas cap de consensus dins la patristica, en mai de lo considerar contrari la fe crestiana. L'argumentacion protestanta vira a l'entorn de l'idèa qu'existisson pas que doas possibilitats: la condemnacion o la salvacion. Se compren que la salvacion foguèt obtenguda per la mòrt de Jèsus sus la crotz e qu'es complèta per lo que la recep per la fe, de sòrta qu'al fidèl, tant lo tòrt coma la pena dels sieus pecats son escafats d'una manièra indelebila per la sola gràcia de Dieu, sens tenér en compte los merits, las peniténcias o qual que siá esfòrç en mai que faga lo cresent. Aquesta cresença s'apièja principalament sus la Biblía :

## Font