Chamonix-Mont-Blanc

**Chamôni** en arpitan (*Chamonix-Mont-Blanc* en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Auvèrnhe Ròse Aups.
La comuna de Chamonix-Mont-Blanc cobrís del nòrd cap al sud setze vilatges o vilars : le Tour, Montroc, le Planet, Argentière, les Chosalets, la Joux, le Lavancher, les Tines, les Bois, les Praz de Chamonix, Chamonix-Mont-Blanc, les Pècles, les Mouilles, les Barrats, les Pélerins, les Gaillands, les Bossons.

Chamonix dintrèt dins l'istòria en 1091, quora le comte Aimon Ièr de Genèva faguèt dotacion de la val a l'abadiá Saint-Michel-de-la-Cluse, en Piemont. De monges s'instalèron en riba drecha d'Arve. Es la naissença del priorat de Chamonix. La comuna es un territòri del ducat de Savòia que fa partit dels Estats de Savòia, eles meteisses integrats puèi al reialme de Sardenha. Puèi amb la Revolucion francesa e lo Primièr Empèri, venguèt un territòri francés. Lo 24 de març de 1860, pel tractat de Turin, lo ducat de Savòia es daissat a França. Lo 4  d'abril de 1860, la comuna de Chamonix ven alara definitivament francesa. Prenguèt lo nom de Chamonix-Mont-Blanc lo 21 de novembre de 1921.

Enserrat entre las agulhas Rojas e lo Mont-Blanc, Chamonix-Mont-Blanc partetja amb Saint-Gervais-les-Bains e Sant Veran (Auts Aups) lo recòrd de la comuna pus nauta de França e d'Euròpa occidentala. Lo deu a la preséncia sus son territòri del som pus naut dels Alps : lo mont Blanc que culmina a . La comuna es fòrça presada dels amators d'alpinisme e d'espòrts de montanha en general. L'atrach touristic del mont Blanc dona un visatge cosmopolit a la vila.
## Geografia
### Localizacion
[vignette|[Val de Chamonix vista del sud. Al primièr plan, Les Houches, al centre la vila de Chamonix e al fons l'agulha Verda.|alt=Photographie en couleurs]]
La comuna se situa dins la part septentrionala e occidentala dels Alps, se desvolopèt dins la val omonima, al nòrd dels Alps, pròche del punt de concorda de frontièra de França, Soïssa e Itàlia.

La val de Chamonix s'estend sus aperaquí  de long. La comuna de Chamonix-Mont-Blanc es limitròfa de las comunas francesas Les Houches, Passy, Saint-Gervais-les-Bains, Servoz e Vallorcine ; frontalièra amb la Soïssa e Itàlia, confronta las comunas soissas de Trient e Orsières dins le canton de Valés, e la comuna italiana de Courmayeur, en val d'Aosta, que i es religada pel tunèl del Mont Blanc.

### Geologia e relèu
[vignette|Lo [mont Blanc a senèstra e Brevent a drecha.|alt=Photographie en couleurs]]

La superfícia de la comuna es de 245,5&nbsp;km², çò que ne fa la mai estenduda de Nauta Savòia, mas la susfàcia retenguda par l'INSEE es de   , amor que los glacièrs de mai de 1&nbsp;km² son exclús del calcul ; son altitud varia de 995 a 4806 mètres.

Le territòri de la comuna es bordat per las agulhas Rojas,  sèrre que culmina a  d'altitud e, sul versant opausat, pel massís del Mont Blanc que lo som, lo mai naut d'Euròpa occidentala () es situat sul limit de la comuna, que seguís l'acrin somital, de l'arèsta dels Bosses al mont Blanc de Courmayeur.  Mai d'un som de mai de  se trapan a Chamonix-Mont-Blanc : l'agulha Verda, las Grandas Jorassas, la dent del Gigant, lo mont Maudit e lo mont Blanc de Tacul.

### Idrografia
vignette|Arve dins la traversada del centre vila.
Lo centre de la vila de Chamonix-Mont-Blanc, situat à  d'altitud, es traversat per Arve, una de las principalas aigas del département de Nauta Savòia . D'una longor de , Arve pren sorgent al còl de Balme et se devèrsa dins  Ròse en Soïssa a Genèva. La comuna se situa aital dins çò que li dison la nauta val d’Arve.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas