Airen

**Airen** (*Ayrens* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Segon Joan Francés Blanc, la comuna es partejat entre parlars lengadocians e un bocin auvernhat.
## Geografia

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



### Perimètre del territòri

* Airen e Noudòm se tòcan pas, mas se'n manca pas de gaire.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Eren*, en 1316, *Ayrenh*, al sègle XIV, *Ayren*, en 1378, *Aeren*, en 1449, *Ayrentum*, *Ayrentis*, en 1522, *Airens*, en 1630 (estat civil d'Orlhac), *Airans*, en 1663, *Ayram*, en 1666, *Eyrens*, en 1678, *Eyren*, en 1680, *Airen*, en 1680, *Ayrein*, en 1684, *Eyrem*, en 1698, * Airain*, en 1712, *Ayrin*, en 1756 , *Ayrens*, 1772, *Ayrems*, en 1784 . *Airen* auvernhàs pòt pas èsser separat d'Ayrens, ni benlèu d'''Eyrenville'' (nom francés).
*-S* finala es decorativa e ven d'Orlhac coma sovent en Cantal (i a una vertadièra epidèmia de *-s* finalas apostissas entre 1610 e 1630, venguda dels escribas orlhagueses); mas per l*'Airen(s)* agenés, *-s* finala ven benlèu dels gentilicis sense sufixe d'Occitània de l'oèst : los abitants d'*Airen son los **Airens*, puèi per confusion del gentilici ambe'l toponime, aqueste recep tanben *-s* del plural. Per l'Airens agenés, Burgan e Lafon interprètan lo nom coma *aira*, del latin *area*, amb lo sens d'espaci voide, e sufixe *-ensem*  (que conven pas, *-ensem* > *-és*). Las fòrmas ancianas fan pensar que *-n* finala es articulada. Per *Eyrenville*, amb l'òrdre germanic determinant-determinat (atestacions *Sancta Maria de Aurevilla* en 1053, *Eyrenvilla* en 1298 e *Ayrenvilla* en 1340, Chantal Tanet e Tristan Hordé explican lo nom per un nom germanic d'òme, *Hairingus*, seguit del latin *villa* . Cal benlèu prene en consideracion la fòrma *Ayrenh*, del sègle XIV, totben qu'isolada. Mas justament un nom germanic pòt donar una finala *-nh* (*Hrom-stang* > Romestanh). Cal escriure *Airenh* ?
## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Laròcabrau; es ara del canton de Sant Pau de las Landas.

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Lo chastèl de Clavèiras (nom supausat) d'estil trobador.
* A l'interseccion del meridian de París e del 45n parallèl nòrd, que se tròba dins un camp, quatre arbres son estats plantats a l'escasença de las celebracions de la Meridiana verda del 14 de julhet de 2000. Los arbres son dispausats en cairat dont las cimas son dirigidas cap als ponches cardenals, çò que permet de visualizar lo ponch d'interseccion e de s'i téner.


Fagus sylvatica pliocenica MHNT.PAL.VEG.2002.31.jpg|Fagus sylvatica pliocenica - Airen – Musèu de Tolosa.
Chateau Clavières-Ayrens statue troubadour 300x523.jpg|Estatua de trobador dins lo parc del chastèl.
Chat Clavieres-Ayrens fac 1.jpg|Façada del chastèl en 1900.
Vitraux 007 Clavières-Ayrens.JPG|Armas figurant sus un veirial provenent fòrt probablament del Chastèl de Clavèiras.
Vitraux 008- Château de Clavières-Ayrens (Cantal).JPG|Idem.
Vitraux 010-Château de Clavières-Ayrens (Cantal).JPG|Idem.
Vitraux 012- Château de Clavières-Ayrens (Cantal).JPG|Idem.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias