Joan Francés Tisnèr

**Joan Francés Tisnèr** vadut a Salias de Bearn en 1954 qu'ei un autor-compositor, especialista de musica electroacostica, creator per la dança, cantaire e musician occitan.  

Qu'ei per alhors un deus membres fondators deu grop Verd e Blu. 

Un aspècte important deu tribalh qu'ei la relacion de la musica, deu son e deu movement. Qu'ei especialista per la musica electroacostica.Qu'ei enfin un ciutadan engajat dens los movements per l'occitan.

## Biografia
Joan Francés Tisnèr que practica la musica tradicionau despuish 1974.Qu'a estudiat l'armonia, la direccion de corau e la musica electroacostica au departament de musica de la Facultat de las Letras de Pau dab Guy Maneveau Professor a l'UPPA (1928-2010 ''Le Professeur-musicien Guy Maneveau est mort''). Guy Maneveau que l'intègra,de 1977 tà 1979, dens lo departament de musica qui a creat en 1971 dab Marie-Françoise Lacaze-Maneveau e gavida a l'Universitat de Pau e deus País de l'Ador dinc a 1998. Passèn dens los cors de Guy Maneveau e Marie-Françoise Lacaze per exemple Christian Zanési e Bertrand Dubedout. De 1976 à 1987, qu'estó membre de Canicula (grop de musica occitana gascona) . Puish de 1982 tà 1989 qu'estó cantaire-autor-compositor de Subèr Albèrt (folk-rock-umor),de 1985 tà 1987 musician de Landeridà [grop de dança gascon]e despuish 1987 de Verd e Blu (musica a dançar tradicionau gascona), membre fondator.Membre deu grop vocau Manufacture Verbale de 1997 enlà.
Los espectacles de las ultimas annadas que son *escota !* en 2024 apeat sus collectatges de 1983 deu repertòri mainadèr e divèrsas creacions en ligam, *Tralhaires, sur les pas de [[Fèlix Arnaudin]]* en 2016, *Ny'Òc Trobadors* en 2013, *Amontanhada* en 2023, *Transpòrts Tisnèr S.A.* en 2012, *Sorrom Borrom*  apeat sus extrèits de l'òbra epica de Sèrgi Javaloyès en 2010 (edicions Reclams), lo Bal *Batahòri* en 2008 e l'atemptat coregrafic peu dançaire solo Lionel Dubertrand, *Rugbi*, en 2007. Que canta a la Manufacture Verbale (cinq votz d'òmis gavidadas per Jakes Aymonino) e que tòca e canta dab Verd e Blu.Qu'a produsit sheis disques compactes en nom pròpi, sheis dab Manufactures Verbales e sheis dab Verd e Blu.Qu'a gavidat un trentenat de disques com director artistic. Tanben autor, compositor e adobaire. Qu'a tribalhat enter autes dab Alain Savouret  Groupe de recherche musicale, Perlinpinpin Fòlc , Pagalhós , Nadau , Jakes Aymonino e La manufacture verbale , (Familha) Artús , André Dion . 
Qu'ei un deus representants de la creacion occitana de uei e qu'ei especialista de musica electroacoustica.Creator dens ua lenga minorizada en situacion de diglossia : l'occitan, que s'exprimeish en gascon.Lo tribalh son qu'ei reconeishut en Occitània, en França e en Euròpa deu sud : Catalonha, Aragó, Euskadi.Un deus trenta portrèits deu libe *Musique et chant en Occitanie* (2008) de Frank Tenaille que l'ei consacrat.Qu'a hèit l'objecte d'emissions sus France culture (Nas Françoise Degeorges , Jeanne-Martine Vacher , ...),a las televisions (BBC, TF1, F3, ...), d'articles dens lo jornau *Le Monde* (notaument per la discografia soa per Frank Tenaille ) e en lo quite quotidien tà *Quate e choès* Dominique Fretard que questiona se *Quate e Choès* e seré :*"Mieux que la notion d'aléatoire chez Merce Cunningham ?"*Articles dens *[[:fr:L'Express|L'Express]]* o la revista especializada *[[:fr:Trad_Magazine|Trad Magazine]]* e la revista britanica *[[:en:FRoots|fRoots]]* .Lo libe *Musiques Occitanes*  de Jordan Saisset e Camille Martel que compren mantuas referéncias suu son tribalh e que presenta tres criticas deus disques qui a produsit.Qu'ei tanben cofondator e copresident, de las prumèras annadas, de la Confederacion de las escòlas en immersion Calandretas   e president de 2005 tà 2010 deu Collègi Calandreta de Gasconha .

## Creacion espectacles e espectacles efemèrs
****EBTè! Elèctro bal trad*** (2018)
****Tralhaires, sur les pas de [[Fèlix Arnaudin|Felix Arnaudin]]*** (2015-2019), en 2019 que mudarà en ***Tralhaires, per delà lo blu de las montanhas*** e que trenarà dab los repertòris de Gipuzkoa e Nafarroa a l'entorn deu pastoralisme e de *paloteados* (danças de de bastons)
* ***Amontanhada*** (2013)
* ***Ny'Òc Trobadors*** (2013)
* ***Transpòrts Tisnèr S.A.*** quinze cantas a dançar de creacion (2012)
* ***Sorrom Borrom o lo saunei deu Gave*** sus extrèits deu poèma epic de Sèrgi Javaloyès (2010)
* ***Rugbi***, atemptat coregrafic entau dançaire Lionèl Dubertrand (2007)
* ***12 recèptas de J-A Lespatlut***, Planètes Musiques, Estivada (2006)
* ***Sauts en òbras***, Hèsta de la dança a La Seuva (2002)
* ***Quate e choès''' concèrt de dança per ua dançaira, un cantaire e dus quilhaires de nau''. [[Montpelhièr|Montpelhèr]] (2001)
* ***12 recèptas de J-A Lespatlut Opus 99*** hestenau de Bouche à Oreille dab Jakes Aymonino, Franci Lassus, Régis Huby, Sonia Onckelinx, Domenja Lalaurie, Crestiana Mosquès, Didier Larradet (1999)
* ***Quate e choès Opus 98***, concèrt de dança Cultures d’Automne (1998)
* ***Sauteria vaquèra Opus 96***, Hèsta de la Dança (1996)
* ***Hèita de las claus***, Carnaval biarnés de Pau (1996)
* ***Sonò immobila***, Fêtes Capèra de Rossa (1995)
* ***Reconstitucion preïstorica**', Hèsta deu Rondèu Castelnau-Barbarens (1995)

## Discografia
* 2019 : Joan Francés Tisnèr *EBTè! elèctro bal trad*
*2018 : Joan Francés Tisnèr *Tralhaires, sur les pas de [[Fèlix Arnaudin]]*
* 2012 : Joan Francés Tisnèr *Transpòrts Tisnèr SA*
* 2011 : Joan Francés Tisnèr *Sorrom Borrom* 
* 2004 : Joan Francés Tisnèr *12 recèptas de J. A. Lespatlut*
* 1995 : Joan Francés Tisnèr *Camelicà*
−−−−−−−−−−−−−−−−−
* 2010 : Verd e Blu *Jòcs de dança*
* 2005 : Verd e Blu *Baladas e danças*
* 2001 : Verd e Blu *Musicas a dançar dus*
* 1996 : Verd e Blu *Ompra o só ?*
* 1993 : Verd e Blu *Musicas a dançar*
* 1991 : Verd e Blu *Musica de Gasconha*
−−−−−−−−−−−−−−−−−
* 2017 : Alen & la manufacture verbale *Lo cant de la lana gran d'après Félix Arnaudin*
* 2011 : Manufactures Verbales *Voix de Traverse*  - Poètas improvisators Haidous e musicians berbèrs d'El Hajeb (unicament hòra comèrci, dens los centres de documentacion aquitans)
* 2010 : *Rasims de Luna* de L. Audemard e J. Aymonino suus poèmas de Max Roqueta
* 2006 : Manufactures Verbales *Sonets* Bernat Manciet
* 2002 : Manufactures Verbales *Voix du quotidien et de l’unique*
* 1998 : Manufactures Verbales *Catalogue des Manufactures Verbales*
−−−−−−−−−−−−−−−−−
* 2009 : Subèr Albèrt *Biarnés cap e tot*
* 2009 : Denís Frossard *Vrenhadas*
* 2009 : André Dion *Le dernier sonnailleur - lo darrèr esquirèr*, Laurent Cavalié, Beñat Achiary, Christian Coulon
* 2002 : Prames *Pirineos-Perinés-[[Pirenèus]]-Pyrénées : músicas de Aragón y [[Occitania]]*
* 1987 : Subèr Albèrt *Biarnés cap e tot*
* 1986 : Canicula *Musica gascona*, en 2018 edicion tornar en numeric acompanhada de tres collèctas auprès de Jacques Baudoin, Jean Baudoin t Joan Francés Tisnèr en çò Pagans musica.
* 1983 : Canicula *Cantas e danças de Gasconha*,  en 2018 edicion tornar en numeric acompanhada de tres collèctas auprès de Jacques Baudoin, Jean Baudoin t Joan Francés Tisnèr en çò Pagans musica.

----

### Direccions artisticas
* 2018 : *EBTè! elèctro bal trad*
*2017 : *Tralhaires, sur les pas de [[Fèlix Arnaudin]]*
* 2011 : Compagnie Maître Guillaume *Un Bal, six voix, douze pieds* (co direction artistica dab Sophie Rousseau)
* 2010 : Verd e Blu *Jòcs de dança*
* 2009 : Subèr Albèrt *Biarnés cap e tot*
* 2008 : Viatge en lenga dab Roman Baudoin per las escòlas en immersion Calandreta e la hialèra a paritat orària Oc-bi
* 2004 : Vath d’Aspa *Montanha sacrata*
* 2003 : Menestrèrs Gascons *Aubestin Cauhapè, cantador aussalés*
* 2003 : Familha Artús *Òmi*
* 2002 : Pescalua *Vent Castanhèr*
* 2002 : Menestrèrs Gascons Condes : *Ua, miduna, mitrèna 4*
* 2001 : Menestrèrs Gascons *Instruments de la musica gascona*
* 1998 : Menestrèrs Gascons *Rondèus e congòs de las Lanas = rondeaux et congos des Landes de Gascogn*e
* 1997 : Menestrèrs Gascons *Ua, miduna, mitrèna 3*
* 1994 : Generalitat de Catalunya *Anem lèu dançar* (Val d’Aran)
* 1992 : Nahas mahas / EDB *Xiberoko dantza jausiak 2*
* 1991 : Eths Corbilhuèrs de Les *Cantan Aran*
* 1991 : Menestrèrs Gascons *Ua, miduna, mitrèna 2*
* 1989 : Menestrèrs Gascons *Carnaval en Bearn e Gasconha*
* 1987 : Menestrèrs Gascons *Tà dançar la Gasconha* (ed. tornar 2005) 
* 1987 : Subèr Albèrt *Biarnés cap e tot*
* 1985 : Menestrèrs Gascons *Ua, miduna, mitrèna 1*
* 1985 : Los de Nadau *Qu’èm çò qui èm*
* 1984 : Los Pagalhós *...que cantan lo Biarn*
* 1984 : Menestrèrs Gascons *Sauts biarnés de l’Arribèra*

### Disques per viéner
Probable que los obratges seguents que's trobaràn devath format dematerializat tanben

*- Camelicà* edicion navèra aumentada, mesclada de navèth, masterizada de nau
*- Musica per la dança*

## Creator per la dança
Joan Francés Tisnèr qu'ei creator per la dança : 
* *Reconstitucion preïstorica* 1995
* *Sonò immobila* 1996
* *Sauteria vaquèra* 1997
* *Quate e choès* 1998
* *Sauts en òbras* 2002
* Rugbi 2007.
Lo bal e lo public deu bal que son tostemps un lòc e un temps qui l'inspiran.
Au long de la soa vita artistica jamei n'a deishat, au truvèrs deu bal, d'entertiéner aquera relacion dab los dançaires qui hè qu'au cap de tot canta-dança, cantaire-dançaire e son un.Que crotza los univèrs de Jakes Aymonino, de Roman Baudoin o de Francés Jumeaux tà un bal on inventivitat, interpretacion e son au servici deus dançaires. Votz solide e tanben percussions, guitarra, maquinas, sonsaina e acordeon per ua musica a dançar excepcionau.

## Bibliografia
* *Los Instruments de la musica gascona*. Pau : Menestrèrs Gascons, 2001. (ISBN 2951488300 978-2-95148830-4). 36p., 1 disc de 46'24.
* *Rondèus e congos de las Lanas*.  Mèste d'òbra de l'obratge redigit per M. Berdot dab la collaboracion de M.-C. Hourdebaigt. Pau : Menestrèrs Gascons, 1998. 53 p.. 1 disc de 50'
* *Harri, harri chivalòt : le répertoire enfantin.* Arthez de Béarn : AACVCAB, 1990.
* *Ua, miduna, mitrena 2*. Pau : Menestrèrs gascons, 1991.
* *Carnaval* Participacion a l'obratge collectiu, co-escriut suu Carnaval Biarnés per Jacques Abadie, Domenge Bidot-Germa e Joan Francés Tisnèr. Pau : La Civada & Menestrèrs Gascons : Orthez : Per Noste, 1987
* *Tà dançar la Gasconh*a. En collaboracion. Pau : Menestrèrs gascons, 1987. Casseta d'acompanhament.
* *Ua, miduna, mitrena*. Pau : Menestrèrs gascons, 1985. Casseta d'acompanhament.
* *Sauts biarnés de l'arribèra*. En collaboracion. Pau : Menestrèrs gascons, 1984. Casseta d'acompanhament, puish disc dab los Sauts au Tranlai e mandes.

## Nòtas e referéncias

## Ligams extèrnes
* Sonaus, site personau de creacion de musica electroacostica

* Tralhaires de Joan Francés Tisnèr en residéncia artistica http://www.le-chantier.com/
* Cadena de videos de Joan Francés Tisnèr
* Camille Martel e Jordan Saisset, *Musiques occitanes*, Edicions Le Mot et le Reste, 2016 https://lemotetlereste.com/musiques/musiquesoccitanes/. Escriut peus jornalistas Camille Martel e Jordan Saïsset, *Musiques Occitanes* () pareish en 2016 en çò de l'editor Le Mot et le Reste, seteme 2016, 240 p. Aqueth obratge que's refèra mantuns còps au tribalh de Joan Francés Tisnèr. Criticas de tres deus sons disques que i figuran : *Biarnés cap e Tot* de Suber Albert, *Jòcs de dança* de Verd e Blu e *Transpòrts Tisnèr S.A*. Consultar pp. 21, 25, 102-103, 174-175, 188, 233, 237

* Frank Tenaille, *Musiques et chants en Occitanie, création et tradition en Pays d'Òc*, Le Chantier & éd. du Layeur, 3 de julh de 2008, 296 p. (ISBN 978-2-91511850-6). Un deus trenta portrèits de l'obratge qu'ei consacrat a Joan Francés Tisnèr.
* Verd e Blu https://web.archive.org/web/20141222185610/http://www.verdeblu.org/