Lachuscla

Las **lachusclas** o  los **eufòrbis** (var. **eufòrbias**; **leiterèrs **)(*Euphorbia* L.) son de plantas dicotyledones del genre *[[Euphorbia]]* e de la familha de las Euforbiacèas. Possedisson d'inflorescéncias particularas nomenadas  ciatas, particularitat que las lachusclas partejan sonque amb de genres vesins. Coma totas las *Euphorbiaceae*, son de plantas toxicas, que possedisson un latèx a vegada fòrça irritant. S'agís d'un genre fòrça polimòrf, possedissent d'espècias de tijas nudas e mai o mens primas e de fuèlhas normalament desvolopadas e de desvolopament rapid (sosgenre *[[Esula]]* e *[[Chamaesyce]]*); d'autras son, a l'opausat, succulentas, similara als cactus, amb de fuèlhas sovent fòrça redusidas e possedissent d'espinas poderoses o non (sosgenre *[[Athymalus]] (ex Rhizanthium)* e sosgenre *[[Euphorbia]]*). Son erbacèas o lignosas segon las espècias.

Per las espècias del sosgenre *Esula* (*[[Euphorbia amygdaloides]]*, *E. lathyris*, *E. peplus*...) de las regions temperadas, l'aspècte de las plantas florissent se modifica fòrça amb los jorns passats: las fuèlhas an tendéncia a desapareisser a mesura que l'ombela se desvelopa, la tija rogís, alara que lo fruch, capsula globulosa de tres lòtges, emergís plan rapidament de l'inflorescéncia.

Selon Plini lo vielh, lo mot *euphorbia* vendriá d’*euphorbium*, lo nom donat pel rei e erudit Juba II de Mauretània, en l'onor de son mètge grèc Euphorbus, a la medecina facha a partir del latèx de l'espècia ara nomenada  *Euphorbia resinifera*.

## Descripcion e caracteristicas
esquèrra|vinheta|220x220px|Inflorescéncias d'eufòrbia characias.
Existís unas 2 000&nbsp;espècias d'eufòrbias, qu'unas son tropicalas e plan diferentas de las eufòrbias europèas per lor aspècte general; unas an quitament la forma de cactus. Lor principal punt comun es la produccion de latèx, liquid blanc que pareis al talh e qu'es fòrça toxic en rason de la preséncia de derivats d'estèrs de diterpèn (estèr de forbòl e de deoxiforbòl) avent d'activitats modulatriças de la proteïna kinasa C (PKC). Provòca d'irritacions de la pèl e es fòrça dangierós en cas de contacte mb los uèlhs. La toxicitat existís tanben per las granas, utilizadas autrecòps coma purgatiu.

Se reconeis sovent las eufòrbias a lors inflorescéncias verd jaunenca, o ciatas, dispausadas en ombelales, possedissent ni sepals ni petals. Cada inflorescéncia conten una flor feme de tres estils enrodadas de flors masclas d'una antèra, l'ensems dins una copa formada per doas bractèas portant quatre o cinq glandulas sovent banadas. La color de las glandulas, amb aquesta de las bractèas, dona la color du pseudanta, que se nomena de biais eronèu la « flor ». Lo fruch, pedicellat, es una capsula mai sovent redonda, lisa o granulosa.

## Principalas espècias

### Flora temperada
* *[[Euphorbia acanthothamnos]]*
* *[[Euphorbia amygdaloides]]*. Fòrça comuna pels bòscs, ten de fuèlhas verdas lanceoladas e una tija non ramificada, tintada de roge coma fòrça autras eufòrbias.
* *[[Euphorbia angulata]]*
* *[[Euphorbia aphylla]]*
* *[[Euphorbia chamaesyce]]*
* *[[Euphorbia characias]]* —  Gròs eufòrbi mediterranèu de tija lignosa e ramificada, amb fuèlhas plan alongadas, persistantas.

Euphorbe3.jpg|lachuscla
Euphorbia characias3.jpg|
Euphorbia characias0.jpg|
Euphorbia characias6.jpg|

* *[[Euphorbia cyparissias]]*- retombet
* *[[Euphorbia dulcis]]*
* *[[Euphorbia duvalii]]*
* *[[Euphorbia dendroides]]*
* *[[Euphorbia esula]]*
* *[[Euphorbia exigua]]*
* *[[Euphorbia flavicoma]]*
* *[[Euphorbia grandicornis]]*
* *[[Euphorbia helioscopia]]*
* *[[Euphorbia hyberna]]*
* *[[Euphorbia lathyris]]*. S'utilizava autrecòps las granas d'aquesta granda eufòrbia coma purgatiu. Uèi, s'agrada a las far butat dins los jardins qu'es coneguda per alunhar las talpas. En occitan gascon se ditz **Catapussa** o **Gèrba deus bohons**
alt=Catapussa o Gèrba deus bohons (Bearn)|vinheta|Catapussa o Gèrba deus bohons (Bearn)
* *[[Euphorbia maculata]]*
* *[[Euphorbia melitensis]]*
* *[[Euphorbia myrsinites]]*. Espandida dins tot lo bacin mediterranèu, fins en Iran. Lo latèx es dangierós e pòt fortament irritar la pèl.

Euphorbia myrsinites6.jpg|*Euphorbia myrsinites*
Euphorbia myrsinites5.jpg|
Euphorbia myrsinites1.jpg|
Euphorbia myrsinites 7.jpg|

* *[[Euphorbia nicaeensis]]* — eufòrbia de Niça.
* *[[Euphorbia palustris]]* 
* *[[Euphorbia paralias]]*
* *[[Euphorbia peplis]]*
* *[[Euphorbia peplus]]*
* *[[Euphorbia platyphyllos]]* 
* *[[Euphorbia portlandica]]*
* *[[Euphorbia prostrata]]*
* *[[Euphorbia rigida]]*
* *[[Euphorbia segetalis]]* - lachuscla dels blats
* *[[Euphorbia seguieriana]]*
* *[[Euphorbia serpens]]*
* *[[Euphorbia serrata]]*
* *[[Euphorbia spinosa]]*
* *[[Euphorbia stricta]]*
* *[[Euphorbia verrucosa]]*

Euphorbia_amygdaloides.jpg|*Euphorbia_amygdaloides*
Euphorbia_cyparissias.jpg|*Euphorbia_cyparissias*
Euphorbia segetalis, Sète, Hérault 01.jpg|*Euphorbia segetalis*
Euphorbia_prostrata.jpg|*Euphorbia_prostrata*


### Flora tropicala
* *[[Euphorbia arahaka]]*

Euphorbia arahaka.jpg|*Euphorbia arahaka*
Euphorbia_arahaka_02.jpg|*Euphorbia arahaka*

* *[[Euphorbia canariensis]]*
* *[[Euphorbia cotinifolia]]*
* *[[Euphorbia damarana]]*

Euphorbia damarana_1_MHNT.JPG|*Euphorbia damarana*, Namibia
Euphorbia damarana_2_MHNT.JPG|*Euphorbia damarana*
Euphorbia damarana_3_MHNT.JPG|*Euphorbia damarana*

* *[[Euphorbia enopla]]*
* *[[Euphorbia flanaganii]]*

Euphorbia_flanaganii.jpg|
Euphorbia flanaganii 1.jpg|
Euphorbia caput-medusae 1DS-II 2-2080.jpg|*E. caput-medusae L.*, Africa del Sud

* *[[Euphorbia genoudiana]]*
* *[[Euphorbia heterophylla]]*
* *[[Euphorbia ingens]]*
* *[[Euphorbia candelabrum]]*

Euphorbia ingens Tarangire 2012 05 28.jpg|*Euphorbia ingens*, Tarangire, Tanzania
Euphorbia ingens Zimbabwe.jpg|*Euphorbia ingens*, Zimbabwe

* *[[Euphorbia leucocephala]]*
* *[[Euphorbia milii]]*

Euphorbia sp 01.jpg|Euphorbia milii.

* *[[Euphorbia obesa]]*
* *[[Euphorbia pulcherrima]]*
* *[[Euphorbia resinifera]]*
* *[[Euphorbia stenoclada]]*
* *[[Euphorbia tirucalli]]*
* *[[Euphorbia unispina]]*

Euphorbia_stenoclada.jpg|
Inflorescence 1.jpg|*Euphorbia pulcherrima*
Euphorbia obesa 21.JPG|*Euphorbia obesa*


* *[[Euphorbia virosa]]*

Euphorbia-virosa.jpg|*Euphorbia virosa*


## Ligams extèrnes
* Referéncia Catalogue of Life : ''Euphorbia'' (en) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia Flora of China : ''Euphorbia'' (en) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia Madagascar Catalogue : ''Euphorbia'' (en) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia Flora of Pakistan : ''Euphorbia'' (en) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia FloraBase (Australie-Occidentale) : <small>classification</small> ''Euphorbia'' (+ photos + distribution + description) (en) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia ITIS : ''Euphorbia''  L. (fr) (+ version anglaise (en)) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia Kew Garden World Checklist : ''Euphorbia''  L. (1753) (en) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia Tela Botanica (France métro) : ''Euphorbia'' (fr) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia BioLib : ''Euphorbia'' L. (en)
* Référence The Plant List : ''Euphorbia'' (en) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia Tropicos : ''Euphorbia'' L. (en) (+ liste sous-taxons) (consulté le 26 septembre 2014)
* 
* Referéncia UICN : <small>taxon</small> ''Euphorbia'' (en) (consulté le 26 septembre 2014)
* Referéncia World Register of Marine Species : <small>taxon</small> ''Euphorbia'' L. (en) (+ liste espèces) (consulté le 26 septembre 2014)

## Nòtas e referéncias