open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
EBM

**L'electronic body music (EBM)** es un genre musical eissit del movement new wave. Aquel sosgenre apareis inicialament en Alemanha e en Belgica. 

Lo tèrme **electronic body music** es utilizat pel primièr còp en 1978 per Ralf Hütter, sòci del grop de musica electronica alemand Kraftwerk, per qualificar lo son novèl de son album *The Man-Machine*. 

En 1980, lo grop ròck alemand D.A.F. utiliza lo tèrme « Körpermusik » (*body music*, es a díser "musica corporala") per evocar lor estili a l'encòp punk e electronic. Lo tèrme es en seguida représ pel grop bèlga Front 242 per descriure la musica de lor mini album de 1985 *No Comment*. 

Nascut a la debuta de las annadas 1980, lo genre s'inspira doncas, en mai de D.A.F., de'n primièr de Kraftwerk, e en seguida de Depeche Mode. 

Dins la segonda mitat de las annadas 1980, **l'EBM** se populariza en America del nòrd, adoptat en particular pel grop american Ministry, qu'evoluarà per la seguida cap al ròck / metal industrial que succedís a n'aquel genre a partir del mièg de las annadas 1990.
Front 242

**Front 242** es un grop bèlga, fondat en 1981 oficialament a Aarschot, en region flamenca, mas per dos abitants de la vila de Brussèlas, Daniel Bressanutti e Dirk Bergen. Pauc de temps après, Jean-Luc De Meyer e Patrick Codenys intègran tanben lo grop.

*Geography*, lor primièr album, es publicat en 1982. Un pauc après, Dirk Bergen se tira del grop. Es alavetz remplaçat per Richard Jonckheere. Per completar, Tim Kroker acompanha lo grop sus l'empont a la batariá. 

Eissit del movement new wave, **Front 242** se referís especificament a Kraftwerk, lo grop avent contribuït per son influéncia a maridar la musica electronica ambe lo ròck, engendrant justament a la fin de las annadas 1970 aquel vast movement musical dich new wave. 

Atal, **Front 242** reïvindica tanben las influéncias de grops new wave basant coma eles lor musica sus la de Kraftwerk, coma per exemple Depeche Mode. 

Pasmens, malgrat que lo cosinatge ambe la musica de Depeche Mode siá perceptibla dins la de **Front 242**, lor estili se'n desmarca francament per un aspècte fòrça mai pesuc e agressiu : atal, **Front 242** es emblematic d'un sosgenre de la new wave a despart, l'electronic body music (EBM), curiós mescladís de musica electronica dirèctament inspirada de la de Kraftwerk ambe la radicalitat del punk, en descalatge complèt d'aquel ponch de vista ambe Depeche Mode qu'es un grop eissit de la pop. La predominança de l'electronica distinguís tanben l'EBM e **Front 242** en particular d'un autre sosgenre de la new wave, lo ròck gotic, qu'el, al contrari, quitament se reivindica tanben l'eretatge punk (*pòst-punk*), garda lo ròck coma basa musicala e utiliza los sintetizors sonque coma un instrument d'aponch.

Coma grop bèlga de musica electronica, **Front 242** foguèt de còps abusivament aparentat a la scèna new beat. 

## Discografia
* 1982 : *Geography*
* 1985 : *No comment* (mini album)
* 1987 : *Back catalogue*
* 1987 : *Official version*
* 1988 : *Front by Front*
* 1991 : *Tyranny > for you <*
* 1993 : *06:21:03:11 up evil*
* 1993 : *05:22:09:12 off*
* 1993 : *Angels Versus Animals* (mini album)
* 1995 : *Mut@ge mix@ge*
* 2003 : *Pulse*
* 2004 : *Geography 2004*
Ponch de fusion

[thumb|right|[Aiga a son ponch de fusion.]]

Lo **ponch de fusion** (var. **punt de fusion**) ò la **temperatura de fusion** d'un compausat quimic pur ò d'un eutectic es, per una pression donada, la temperatura de coexisténcia a l'equilibri deis estats liquid e solid. Se la substància es caufada, fond a aquela temperatura fins a la disparicion complèta dau solid. Dins lo sens opausat, se la substància es refrejada, se solidifica a aquela temperatura fins a la disparicion totala dau liquid. Dins aqueu darrier cas, lo ponch de fusion es de còps dich **ponch de solidificacion**.

## Liames intèrnes

* Fusion.
* Liquid.
* Solid. 

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Nayib Bukele

vinheta|2025

**Nayib Bukele** es un òme politic del Salvador, president de la Republica de 2020 a 2023.
Clade

Un **clade** es un grop d'organismes que si caracterizan per una origina evolutiva comuna. Es l'unitat de basa de la classificacion filogenetica, mas lo sieu estatut dins la classificacion dau vivent vària segon lu autors. Dins la tradicion linneana, lu clades son organizats en rengs taxonomics classats per òrdre d'importança (classas, òrdres, familhas, etc.). Totun, aquela vision es refudada per una partida dei taxonomistas que preferisson de listas identadi de clades sensa condiracion d'òrdre ò de reng.

## Ligams intèrnes

* Classificacion scientifica.
The Connells

**The Connells** es un grop de pop ròck anglofòn american originari de Raleigh, en Carolina del Nòrd (Estats Units). La cançon mai coneguda dels **Connells** en Occitània (e endacòm mai) es la balada *74-75*, un gròs tube pendent l'estiu de 1995.

Lo nom del grop es tot simplament lo del guitarrista e fondator, Mike Connell, grop qu'a format en 1984 ambe son fraire David Connell a la bassa, e ambe Doug MacMillan al cant.

## Referéncias
Ulex parviflorus

L**'argelat**, **argelàs**, **argèla**, **alacha**?, **barbet**?, **bruga**, **bruga fissuda**?, **dèse**?, **espilla**, **espina florida**, **espingòla**, **espinòla**, (**a**)**gadèus**, **garrossa**, **jauga**, **pincal**, **toja**, **tojaga** o **tolza**? (***Ulex parviflorus***) es un arbust mediterranèu, fòrça espinós, e amb una abondosa florida ivernala o primaverala de flors jaunas.

Es un arbust de fins a 1,5 o 2 mètres de nautor, amb espinas lenhosas (brancas modificadas) ramificadas mas non pas gaire e de mens d'un millimètre de diamètre que forman un angle dobèrt amb la tija. Brancas e espinas son d'una color verda intensa, mentre que las fuèlhas son escarsas e pichonas (4-5 mm, linears).

La flor papilionàcia apareis amb granda abondància sus las espinas, solitària o en faisses. Es pichona (7-8 mm), amb calici e coròlla jaunas. Florís tot l'ivèrn, emai sovent comença a la tardor e s'alonga fins a la prima.

Es fòrça comuna en bartasses de totas las contradas mediterranèas d'Occitania, en las zònas litoralas del Lengadòc e de la Provença. Mai al sud, s'estend per la Catalonha, lo País Valencian e las islas Pitiüses. 

## Referéncias
Eishés

**Eishés** qu'ei un afluent esquèr d'Ador, situat en Bigòrra, dens eth departament deths Hauts Pirenèus.

## Idronimia

## Geografia
Eishés que neish au pè deth malh dera Clica (a l'èst de Lorda) puish escor's cap ath nòrd, en bordejant per l'oèst era vila de Tarba e era vath d'Ador, era quau arrejunh a Mauborguet. Era soa longor qu'ei de 64,1 km..

### Comunas e departament traucats

* Hauts Pirenèus : Sheust, Arrodèth, Cèra e Lançòu, Eths Angles, Arcisac e Eths Angles, Escobèrs e Potz, Aurinclas, Barri, Benac, Hibarèta, Luei, Julhan, Ibòs, Tarba, Bordèras d'Eishés, Ors Belila, La Garda, Gajan, Siarroi, Talasac, Pujòu, Sent Leser, Vic de Bigòrra, Nolhan, La Reula, Mauborguet.

## Principaus afluents

* Geune (nom occitan de verificar), a Julhan, en provenença d'Adèr ;
* Gelina a Aurinclas en provenença de Arrajon e Era Hita ;
* Auba, en provenença de Locrup ;
* Gespa, a Tarba, en provenença d'Audòs ;
* Soi, a Ors Belila, en provenença d'Aussun ;
* Lis, a La Reula, en provenença de Gèr.

## Idrologia

### Nòtas

### Referéncias
Sosprefecturas del departament d'Abangoro

Las **sosprefecturas del departament d’Abangoro** son la division de basa d'aquel departament de la Còsta d'Evòri.

Lo departament a set sosprefecturas.
Ulex europaeus

La **toja**, (var. **ajauc**, **jalatja**, **gavarra**)  (*Ulex europaeus*) es una espècia d'arbust de fuèlha persistenta de la familha de las fabacèas. Espècia espinosa fòrça competitiva, forma a l'estat natural de bartasses impenetrables. Es una planta originària de las regions maritimas d'Euròpa occidentala que foguèt  introducha dins totas las regions temperadas del mond per formar de baranhas.

## Descripcion
vinheta|Argelat europèu florit
Es un arbust semblable a l'argelàs pr'aquò mai robust. Creis fins a 2–3 m de naut. Las tijas joves son verdas, amb los brots e fuèlhas modificadas en espinas verdas, d'aperaquí 3 cm de long. Las fuèlhas dels individús joves son trifoliadas.
Las flors son jaunas de 1–2 cm de longor, florís pendent tot l'an, mas principalament de febrièr a junh. Lo fruch es una dòlça de 2 cm de long e conten 2-3 alavetz vidables pendent unes 30 ans.

## Abitat
Landas e bruguièras en terrens siliçoses. Rebrota lèu lèu après los incendis de bòsc, pòt arribar als 30 ans. Es considerada coma una espècia invasiva dins qualques païses ont foguèt introduita coma en Nòva Zelanda, e a l'oèst dels Estats Units e al Sri Lanka.

S'utiliza dins qualques zònas per alimentar los cavals e autres tropèls.
La lectina extracha de las siás granas servís alavetz coma metòde per identificar la substància-h (*H-substance*) qu'es absenta del sistèma antigèn hh dels globuls roges umans.
Es una planta que fixa l'azòt dins lo sòl.

## Referéncias

## Ligams extèrnes

* Jepson Manual Treatment
* USDA Plants Profile Arxivat  .
* Washington Burke Museum
* Photo gallery
*
Yves Klein

**Yves Klein** (28 d'abril de 1928 - 6 de junh de 1962) èra un artista francés e una figura importanta dins l'art europèu de la postguèrra. Klein foguèt un davancièr dins lo desvolopament de l'art de la performança, e es vist coma una inspiracion e coma un precursor de l'art minim, e tanben de l'art pop.
Montmaur

**Montmaur** es un toponim e antroponim occitan:
* Montmaur, una comuna dau País de Buech (Daufinat)
* Montmaur, una comuna de Diés (Daufinat)
* Montmaur, una comuna de Lauragués (Lengadòc)
Montmorre

**Montmorre** (*Montmaure* en francés) es una anciana comuna de Vaurés, annexada a Sanch Amauç en 1828. 

La parròquia èra Santa Magdalena de Montmorre dins la diocèsi de La Vaur. Es suprimida al s. XIX e la glèisa es venduda en 1843.

Èra del canton de Dornha e de l’arrondiment de La Vaur dins lo departament de Tarn. Après una reünion provisòria a Sanch Amauç en 1793, es definitivament reünida a aquela comuna per l’ordonança del 2 de julhet de 1828.
Rodanodaufinenc

Lo **rodanodaufinenc** es la varietat de vivaroalpenc que se parla dins la Droma e dins lo sud d'Isèra.

Per una classificacion dialectologica pus completa dal vivaroalpenc, vejatz l'article vivaroalpenc.

## Caracteristicas principalas

*Abséncia mai o mens complèta del pronom *ieu*, e son remplaçament per *mi*, exceptat dins lo naut de la val del ròde de Diá.

*Abséncia dels participis feminins en -ada e dels substantius en -dissa, coma *charradissa*, *cantadissa*, etc.

*Pèrda fòrça considerabla de mots ancians, encara emplegats en Provença.

*Dubertura del *o* jos l'influéncia de l'accent tonic: *poarta* < pòrta; *poant* < pònt; (mi) *doano* < (ieu) doni.

*Conservacion de las formas del feminin plural: *las ròsas*; *quelas bèlas taulas* e del masculin plural: *los òme(i)s*, a pauc près coma en lengadocian.

*Casuda de la nasala a la fin dels mots en -in, -on e -un: *sin* [si] (signe); *baston* [bas'to]; *chascun* [chas'ku].

*Casuda de la L finala etimologica dins fòrça mots tals coma: *chaval* [cha'va], *general* [gene'ra]; *cotèl* [ku'tè]; *morsèl* [mur'sè]; grasilh [gra'zi]; solelh [su'le]; artelh [ar'te], etc.

*Extension de la palatala *ch*, per *c* davant A: *chabra* (cabra); *chasau* (casal); *chabana* (cabana).

*Palatalizacion dels sons *cl* e *gl*: *cliau* e quitament *clhau* (clau); *rascliar* (rasclar); *masclie* (mascle); *alhan*(aglan); *elhisa* < elheisa (glèisa); *estranlhar* (estranglar); *cenlha* (cingla, cengla).

*Terminason de la primièra persona del singular en -o: *amo* (aimi); *amavo* (aimavi); *amèro* (aimèri). A l'infinitiu de la primièra conjugason l'A de la desinéncia es passablament obèrta, e se pòt pas confondre amb lo participi passat masculin qu'a l'A brèva.

A totas aquelas particularitats, cal ajustar que l'r demòra apicala pertot, e que lo son palatal representat per *lh*, al contrari del provençau, se vocaliza pas jamai (*solelh* contra  *soleu*), ni se redusís en *i* (*familha* contra "famia").

## Bibliografia
* Louis Moutier, ''Lo Ròse'' (nòtas finalas)

## Referéncias
Sosprefectura d'Abangoro

La **sosprefectura d’Abangoro** (en francés, *sous-préfecture d’Abengourou*) es una division administrativa de la Còsta d'Evòri. Es dins lo departament d'Abangoro, dins la region de l'Endenhe Juablen e lo districte de Comoé. Son caplòc es la vila d’Abangoro.

Compta  abitants (recensament de 2021).
Sant Salvi de Montmorre

**Sant Salvi de Montmorre** es una anciana parròquia e comunautat de Castrés.  A la revolucion, es restacada a la comuna de Fiac (Tarn).
Amelequia

**Amelequia** (*Amélékia* en grafia oficiala afrancesada) es una ciutat de la Còsta d'Evòri, sosprefectura del Departament d'Abangoro, de la region de l’Endenhe e Juablen, e del districte de Comòe. En 2014 (recensament) aviá  abitants.
Endenhe e Juablen

La region de l’**Endenhe e Juablen** es una region de la Còsta d’Evòri, dins lo districte de Comoé. A  abitants. La capitala n’es la ciutat d’Abangoro.

Ten lo nom dels reialmes istorics d’Endenhe e de Juablen.

Es devesida en tres departaments, los departaments d’Abangoro, Anhibelecro e Betie.
Canzra

**Canzra** (*Kanzra* en grafia oficiala afrancesada) es una ciutat de la Còsta d'Evòri, sosprefectura del Departament de Zuenola, de la region de Maraoé, e del districte de Sassandra e Maraoé. En 2014 (recensament) aviá  abitants.
Maraoé

**Maraoé** (*Marahoué* en francés) o **Bandama Roje** es una aiga de Còsta d'Evòri, que fusiona amb Bandama Blanc dins lo riu de Bandama.
Nòstra Dòna del Luòc plasent

**Nòstra  Dòna del Luòc plasent ** es un ermitage situat a proximtat del vilatge de Sant Guilhèm  dau Desèrt, dins lo departament d'Erau en Occitània. 
L'ermitatge se tròba a una bona ora de marcha del vilatge de Sant Guilhèm dau Desèrt, al còr de la garriga.

## Istòria

### Origina
La capèla foguèt fondada per Jean D'Albe en 1336, un laïc de la diocèsi de Lodeva que, en l'an 1395, recebut per una botiòla del papa l'autorizacion excepcionala d'i establir un autar. Consacrada a la verge, la capèla foguèt dotada d'una campana e plaçat jos la tutèla de la parròquia Sant-Barthélemy valent a dire jos la dependéncia de l'Abadiá de Sant Guilhèm dau Desèrt.

Dins son estructura anciana, la capèla mesurava 6,60 m de long sus 2,55 m d'ample èra ogivala. Un tot cloquièr pichon abrigant una campana domina e corona la faciada primitiva virada cap al ponent. Cap a 1860 lo bastiment es agrandit. Una sala, mena de refugi pels ermitas i es raportada en planpè. Un cavòt utilizat per l'enterrament dels defunts dels luòcs es cavat al quite ròc. Los còsses i èran depausats en postura assetada, vestits en tenguda de bure blanca e cordons e separats los unes dels autres per de pèiras.

L'ostal dels ermitas, uèi en roïna formava un rectangle. Èra equipada d'una escudariá, d'una cava e d'una botiga. 7 pèças constituïssián lo primièr solièr. Aquela construccion remonta al sègle XVII.

Contra la paret rocassosa situat darrièr lo santuari e de cap a la dintrada de la capèla, un pòrge rocassós daissa aparéisser al jorn una font pichona. Fornissiá un còp èra, gràcias a l'amainatjament d'un bacin pichon de collècta, pro d'aiga per l'ostal e lo jardin dels fraires.

### La Revolucion Francesa
Los archius de Nòstra Dòna del Luòc Agradiu son pilhats e dispersats per la revolucion francesa demòra pas actualament que pauc de documents. Aquestes nos aprenon pasmens que l'ermitatge comptava dos ermitas en 1631 qu'ocupavan lors jornadas a la pregària e a la meditacion. Lor temps de liure èra emplegat a la cultura de las tèrras alentorns de la « comba dels Fraires » a sonhar los malauts de Sant-Guilhem lo Desèrt e masatges del sector e a portar los darrièrs sacraments als morents.

L'ermitatge es vendut a la Revolucion a Joseph-Victorian Pons. Puèi abans 1855, a la familha Capion de Pignan. Puèi, l'ermitatge es totjorn regularament frequentat pels parroquians e mantun ermita s'i installa pendent lo sègle XIX.

### A l'ora d'ara
Dempuèi 2018, la capèla de Notre-Dame de l'Ermitatge fa l'objècte de restauracions.

Dempuèi l'auton 2022, un ermita novèl i es installat.

## Culte e processions
Uèi encara, l'ermitatge aculhís doas processions tradicionalas. La procession del diluns de Pascas, apelada « pelegrinatge de la Saucisso », es lo fruch d'una promessa publica facha en 1628, mentre que la pèsta estralhava lo país. La procession del segond dimenge d'octobre, apelada « pelegrinatge de las nougas », remonta a 1724, quand los vilatgeses invoquèron la proteccion de Notre-Dame contra las inondacions del Verdus, que travèrsa lo vilatge de Sant-Guilhem-lo-Desèrt.
David Adeang

**David Waiau Adeang** (Nauru, 24 de novembre de 1969) es lo president de la republica de Nauru dempuèi 2023. Es lo filh del rèire-president Kennan Adeang. Dintrèt en foncion lo 30 de setembre de 2023.

## Nòtas e referéncias
Cantons de la federacion de Bòsnia e Ercegovina

Los **cantons** de la **[[Federacion de Bòsnia e Ercegovina]]** son la division administrativa federada d'aquela part de la Bòsnia e Ercegovina.
Siouxsie and the Banshees

**Siouxsie and the Banshees** èra un grop rock anglés, originari de Londres, en Anglatèrra, format en 1976 e dissolgut en 1996. Sos fondadors foguèron la cantaira **Siouxsie Sioux** (de son nom vertadièr: Susan Janet Ballion) e **Steven Severin**. Eissits de la scèna punk anglesa, Siouxsie and the Banshees evolucionèron lèu, e en fasent aital, venguèron emblematics dels sosgenres de rock apelats pòstpunk e gotic. 

Venguèron alara una influéncia màger per de grops de la new wave coma Joy Division e The Cure, que son amb **Siouxsie and the Banshees** a l'origina del son  particular del rock gotic. 

**Siouxsie and the Banshees** se separèron en 1996.

## Discografia
* 1978 : *The Scream*
* 1979 : *Join Hands*
* 1980 : *Kaleidoscope*
* 1981 : *Juju*
* 1982 : *A Kiss in the Dreamhouse*
* 1984 : *Hyæna*
* 1986 : *Tinderbox*
* 1987 : *Through the Looking Glass*
* 1988 : *Peepshow*
* 1991 : *Superstition*
* 1995 : *The Rapture*

## Cançons mai conegudas
* *Hong Kong Garden* (1978)
* *Happy House* (1980)
* *Christine* (1980)
* *Israel* (1981)
* *Spellbound* (1981)
* *Arabian Knights* (1981) 
* *Dear Prudence* (1983)
* *Cities In Dust* (1985)
* *The Passenger* (1987, represa d'Iggy Pop)
* *Kiss Them For Me* (1991)
* *Face to face* (1992)
Grindavík

**Grindavík** es una vila e un pòrt de la còsta sud d'Islàndia, capluòc de la municipalitat de Grindavíkurbær. Los abitants vivon mai que mai de la pèsca e del torisme termal.
Tube electronic

thumb|right|Tube electronic modèrne.

Un **tube electronic** es un compausant electronic actiu generalament utilizat coma amplificator de sinhau. Aparegut au començament dau sègle XX, aqueu sistèma aguèt un ròtle major dins lo desvolopament de l'electronica car foguèt lòngtemps l'unic compausant actiu. Conoguèt son apogèu dins leis ans 1960-1970 avans de declinar en causa de l'aparicion d'autrei compausants, mens costós e pus pichons, capables d'assegurar lei meteissei pretzfachs. Uei, l'usatge de tubes electronics es vengut rar, franc de quauqueis aplicacions especificas (amplificacion de poissança fòrta ò d'iperfrequéncias) e de la reparacion d'aparelhs ancians.

## Liames intèrnes

* Diòde.
* Tube catodic.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Bernard Machard, *Histoire de la lampe radio*, Nimes, Lacour, 1989.
* **[[francés|(fr)]]** Francis Ibre, *Tubes audio anciens et récents*, Publitronic-Elektor, 2007.

## Nòtas e referéncias
Richard Estes

**Richard Estes** (Kewanee, Illinois, 14 de mai de 1932) es un artista american, conegut per sas pinturas fotorealista. Las pinturas consistisson mai sovent en vila e païsatges geometric de reflexion, netas, e inanimadas. Es considerat coma un dels fondators del movement fotorealista internacional de la fin dels ans 1960, amb de pintors coma Chuck Close, Audrey Flack, Ralph Goings, e Duane Hanson.
Balancèla

Qu’es aquo una balancela ?

Per los ancians occitans, era lo biais de designar totis los vèliers espanhols d’un cop éra, portaires de merchandià de cataluya o de las baleares. Sembla que siague lo biais ( exotic?) de dire que venian d’espanha .

Aquo ditz pas res e balha pas de precision sul bateu, sa talha ( gros o pitchon?) sa forma, son tipe de velage, sas velas, son mast…

S’en ditz pas pus sus Wikipedia que s’acontenta de raprochar dals mots emplegats en italia : « Bilancella ligura », « palanza de Naples ».

Aquel sens se confirma per de papiers e de facturas vielhs de Marsilha e de Port Vendres, ont se notan d’obras faches sus de « balancelas » que saben per son nom plan conegut qu’eran de bateus d’autre tipe : Ilauts, pailebots (espanhols), mitjanes ( catalans)….
Fotodiòde

Un **fotodiòde** es un compausant electronic aguent la capacitat de captar un raionament electromagnetic dau domeni optic e de lo transformar en sinhau electric. Son principi de foncionament es basat sus la liberacion d'electrons per lo materiau compausant lo diòde après una absorpcion de fotons.

## Ligams intèrnes

* Diòde.

## Nòtas e referéncias
Catedrala de Colonha

[thumb|right|[Fotografia de la catedrala en 2011.]]

La **Catedrala de Colonha** es una glèisa catolica d'estil gotic que foguèt bastida entre 1258 e 1880. Amb 157 m d'autor, es la segonda glèisa pus auta dau monde après la Glèisa Principala d'Ulm. Classada au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat de l'UNESCO en 1996, es lo monument pus visitat d'Alemanha.

## Liames intèrnes

* Catolicisme.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Ambaissador

Un **ambaissador** (var. **ambaishador**) es lo representant d'un Estat pròche d'un autre Estat. Es lo títol pus aut que pòu portar un diplomata en mission. Un ambaissador es normalament lo cap d'una ambaissada, es a dire dei missions diplomaticas pus importantas. Per intrar en foncion, un ambaissador deu èsser acreditat en presentant a l'Estat acreditor de letras credencialas emesas per l'Estat acreditant. Es possible d'acreditar un meteis ambaissador dins mai d'un país. Per de rasons istoricas, leis ambaissadors de la papautat pòrtan lo títol de « nonci apostolic » e lei caps dei missions diplomaticas entre país membre dau Commonwealth pòrtan lo títol d'aut comissari.

## Liames intèrnes

* Ambaissada.
* Diplomacia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Fronda

thumb|right|Fronda modèrna.

Una **fronda** (var. **fonda**) es una arma de trach individuala, constituïda d'una pòcha prolongada a cada extremitat per de correjas, utilizada per mandar de projectils (calhaus, bilhas de plomb, etc.). Benlèu inventada durant lo Paleolitic Superior, es una arma utilizada per la caça e la guèrra dins lo monde entier franc d'Austràlia. Lei modèls pus sofisticats avián una portada de 400 m. Pasmens, en realitat, la màger part dei frondas èran utilizadas per tirar a de distàncias pus cortas, generalament quauquei desenaus de mètres. Per l'utilizaire, lo tiraire plaça lo projectil dins la pòcha, li dona un movement de rotacion e libèra lo projectil a un moment precís en foncion de l'objectiu visat. Leis efiechs obtenguts èran variables, mai lei frondas militaras pus poderosas èran capablas de traucar lei cascos dei legionaris romans. L'utilizacion de la fronda declinèt amb l'aparicion deis armas de fuòc e dispareguèt dins lo corrent dau sègle XIX. Uei, es limitada a de practicas esportivas ò tradicionalas.

## Liames intèrnes

* Arma de trach.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]**  Robert Dohrenwend, « The Sling. Forgotten Firepower of Antiquity », *Journal of Asian Martial Arts*, vol. 11, n° 2, 2002, pp. 28–49.
* **[[anglés|(en)]]** Robert et Gigi York, *Slings and Slingstones, The Forgotten Weapons of Oceania and the Americas*, The Kent State University Press, 2011.

## Nòtas e referéncias
Magistrat

Un **magistrat** (dau latin: *magistratus*) es un foncionari ò un oficier civil investit d'una autoritat juridiccionala, administrativa ò politic. La durada d'exercici d'aquela autoritat es generalament limitada, mas de magistraturas a vida an existit dins mai d'una societat. Li condicions d'accès a una magistratura son finda variabli (transmission ereditària, recrutament, concors, eleccion...). Apareissut durant la Roma antica, lo tèrme a conoissut d'evolucions nombroï. Encuèi, designa sobretot li magistraturas judiciari, valent a dire lu jutges.
Light Asylum

Format en 2007, **Light Asylum** es un grop de musica electronica american, originàri de Brooklyn, a Nòva Iòrc (Estats Units), d'estili dark wave. Es mai que mai compausat del duò Shannon Funchess e Bruno Coviello. 

Lor titol mai conegut, *Dark Allies* (2010), es utilizat dins dos filmes franceses, *Bande de filles* (2014) e *Burn out* (2017).
Muscle esqueletic

Lei **muscles esqueletics** son lei muscles plaçats sota lo contraròtle volontari dau sistèma nerviós centrau. En l'èsser uman, i a aperaquí 570 muscles que fan partida d'aquela categoria. Representan 43 % de la massa corporala.

## Liames intèrnes

* Miologia.
* Muscle.
* Sistèma muscular.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** François Bonnel e Thierry Marc (dir.), *Le muscle : nouveaux concepts : anatomie, biomécanique, chirurgie, rééducation*, Montpelhièr, Sauramps médical, 2009.

## Nòtas e referéncias
Neofelis

Neofelis est un genre de felins de la sous-famille des pantherinae qui comprend deux especes la panthere nebuleuse et la panthere nebuleuse de borneo
C. Jérôme

**C. Jérôme**, de son nom vertadièr **Claude Noël Gérard Dhôtel**, nascut lo 21 de decembre de 1946 a París (França) e mòrt lo 14 de març de 2000 foguèt un cantaire francés popular, fòrça conegut en França mai que mai pels títols *Kiss Me* en 1972, *C'est moi* en 1974 o encara e *Et tu danses avec lui* (musica compausada per Didier Barbelivien) en 1985.

## Cançons mai conegudas
* *Quand la mer se retire* (1969)
* *Les lilas* (1970)
* *Kiss me* (1972)
* *Himalaya* (1972)
* *Manhattan* (1973)
* *La petite fille ’73* (1973)
* *Bay bay 26.38* (1974)
* *C'est moi* (1974)
* *Baby boy* (1974)
* *Hop la dites-moi* (1975)
* *Cindy* (1976)
* *It’s so long* (1976)
* *Le charme français* (1977)
* *Rétro c’est trop* (1977)
* *Et tu danses avec lui* (1985)
* *Derniers baisers* (1986, represa en francés de *Sealed with a Kiss* de The Four Voices)
Javier Milei

**Javier Gerardo Milei** (Buenos Aires, 22 d'octobre de 1970) es un òme politic argentin. Es elegit president de la nacion argentina lo 19 de novembre de 2023.
Politicament, es classat a l'extrèma drecha e descrit coma libertarian de drecha. Plusors de sas posicions suscitan la contravèrsia, coma sa totala oposicion a l'avortament, son reget d'una educacion sexuala dins las escòlas, son sosten al liure pòrt d'armas e a la liberalizacion de las drògas, sa promocion de la teoria del marxisme cultural e sa negacion del rescalfament climatic.

Dins lo domeni economic, Milei se reconeis coma anarcocapitalista e defend un programa inspirat de l'escòla austriana que visa a demesir drasticament lo pes de l'Estat: voldriá aital suprimir la banca centrala argentina, remplaçar lo peso argentin per lo dolar estatsunidenc, suprimir las ajudas socialas, limitar lo nombre de ministres d'Estat e devesir per dos las despensas publicas.

## Nòtas e referéncias
Mohamed Muizzu

**Mohamed Muizzu** (en maldivian, މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު; Male, 15 de junh de 1978) es politician maldivian. Es l'actual president de las Maldivas, dempuèi lo 17 de novembre de 2023.

## Nòtas e referéncias
Fondent

Un **fondent** es un produit que permet de baissar la temperatura de fusion d'un compausat o d'una mescla de compausats chimics. Son utilizacion en metallurgia o sa preséncia dins de ròchas a d'efèits importants sobre las proprietats fisicas e chimicas dau compausat final. Per exemple, en metallurgia, son sobretot utilizadas la criolita e la fluorina que permeton de reduire lo ponht de fusion de l'alumina. En geologia, la preséncia d'aiga dins las ròchas redutz la temperatura necessària a mai d'una transformacion metamorfica.
Lo rossinholet sauvatge

**Lo [[Luscinia megarhynchos|rossinholet]] sauvatge** es una cançon occitana medievala facha per lo trobaire Gaucelm Faidit.

Pr'amor que l'occitan ancian ten pas una grafia unida, las variacions dau nom inclusen *rossignolet* e *salvatge*, mas tanben las fòrmas modernas *rossinholet* e *sauvatge*.

## Bibliografia
*''Lo rossignolet salvatge'', tèxte e informacions, au Corpus des Troubadours.
Diocèsi de Vasats

La **diocèsi de Vasats** (en latin: *Dioecesis Vasatensis*) èra una diocèsi de la Glèisa catolica, sufraganta de la metropòli d'Aush qui correpondèva haut o baish a la region istorica de Vasadés e ua exclava dens las Lanas, au miei de la diocèsi d’Aira. Foguèt suprimida per la Revolucion e pas restablida pel Concordat.

## Istòria
La diocèsi estot suprimida per la Constitucion civila deu clergat e la supression estot confirmada peu Concordat de 1801. Estot partejada enter las diocèsis de Bordèu (Gironda, 223 parròquias), d’Aira (Lanas, 9 parròquias) e d’Agen (Òut e Garona, 54 parròquias).
Rugbi de IX

Lo **rugbi de IX** (en anglés, *Rugby League Nines*) es la varianta del rugbi de XIII que se jòga per equipas de nòu jogaires sul camp (mai 6 remplaçants). Lo rugbi de IX pren los caractèrs comuns del rugbi de XIII. Se joga amb 5 davants e 4 darrièrs, en doas miègtemps de 9 minutas.

Es pro utilizat pel desvolopament del rugbi de XIII.

La federacion australiana a demandat son inclusion als jòcs olimpics de Meaanjin en 2032.
Diocèsi de Carcassona e Narbona

La **diocèsi de Carcassona e Narbona** (en latin: * dioecesis Carcassonensis et Narbonensis*) es lo nom de la diocèsi de Carcassona dempuèi 2006. Es una diocèsi de la Glèisa Catolica. Sa catedrala es Sant Miquèl de Carcassona e la catedrala Sant Just e Sant Pastor de Narbona a reng de cocatedrala. L'avesque es Bruno Valentin.

## Istòria
Pr'amor del Concordat de 1801, per la bulla *Qui Christi Domini* del 29 de novembre de 1801, le papa Piu VII conservèt la diocèsi de Carcassona pels departaments d'Aude e dels Pirenèus Orientals, atal coma le canton de Quergut del departament d'Arièja.
Per la bulla *Paternae caritatis* del 6 d'octobre de 1822, Piu VII restabliguèt la diocèsi de Perpinhan pel departament dels Pirenèus Orientals.
Le 14 de junh de 2006, le títol de l'archidiocèsi suprimida de Narbona foguèt transferit a la diocèsi de Carcassona que prenguèt son nom actual de diocèsi de Carcassona e Narbona. La catedrala Sant Just e Sant Pastor de Narbona venguèt cocatedrala.
Per un decret del 8 de decembre de 2002, per tal d'associar las províncias eclesiasticas ambe las realitats regionalas, la Congregacion pels avesques elevèt la diocèsi de Montpelhièr al reng d'archidiocèsi metropolitana; atal, la diocèsi de Carcassona e Narbona es una de sas sufragantas.

## Ancianas catedralas e basilicas
La catedrala Sant Just e Sant Pastor de Narbona a reng de cocatedrala. Sant Just e Sant Pastor, atal coma Sant Miquèl, son los patrons de la diocèsi.
Autras tres glèisas foguèron catedralas dins lo passat :
* la basilica Sant Nazari e Sant Cèls de Carcassona èra l'anciana catedrala de la diocèsi;
* l'abadiá de Sant Pàpol, venguda catedrala, èra la catedrala de l'anciana diocèsi de Sant Pàpol;
* l'abadiala d'Alet, venguda catedrala, èra la catedrala de l'anciana diocèsi d'Alet.
I a autras doás basilicas dins la diocèsi :
* la basilica Nòstra Dòna de Marcèlha, a Limós;
* la basilica Sant Pau Sèrgi de Narbona.

## Galariá

Narbonne_Cathedrale_Saint_Just_et_Saint_Pasteur.jpg|La catedrala Sant Just e Sant Pastor de Narbona.
Basilique_Saint-Nazaire_de_Carcassonne_2014-09-26_-_i3121.jpg|Lla basilica Sant Nazari e Sant Cèls de Carcassona.
Abbaye_de_Saint-Papoul_-_H4A4812.jpg|La clastra de l'abadiá de Sant Pàpol.
Alet_les_Bains_01.jpg|Las roïnas de l'abadiá e de l'abadiala-catedrala d'Alet.
Basilique-ND-de-Marceille.jpg|La basilica Nòstra Dòna de Marcèlha.
Basilique_Saint-Paul_(Narbonne,_11).JPG|La basilica Sant Pau Sèrgi de Narbona.


## Articles connèxes
* Diocèsi de Carcassona
* Archidiocèsi de Narbona
* Diocèsi de Sant Pàpol
* Diocèsi d'Alet
* Diocèsi de Mirapeis

## Ligams extèrnes
* 
* 
* 

## Nòtas e referéncias
Metal gotic

Lo **metal gotic** es un sosgenre musical del heavy metal, mai precisament un derivat de l'estili dich **death doom**. Se desvolopa inicialament a la debuta de las annadas 1990 en Euròpa e als Estats Units.

Lo tèrme **metal gotic** es ambigú : prèsta a confusion pr'amor que se crei sovent que s'agís d'un sosgenre del ròck gotic, vist que lo heavy metal es el meteis un sosgenre del ròck, mai precisament del hard ròck. 

Pasmens, es pas lo cas : lo ròck gotic, de còps apelat cold wave, es eissit de la scèna britanica de la tota fin de las annadas 1970 dicha *pòst punk*, e es un sosgenre de la new wave, mentre que lo **metal gotic**, el, es donc un derivat e sosgenre del heavy metal e es aparegut dins las annadas 1990 sonque (Paradise Lost, Tip O Negative, The 3rd and the Mortal, Tiamat), e la majoritat dels grops de **metal gotic** citan coma referéncia màger lo grop heavy metal Black Sabbath, o de còps Iron Maiden. 

Per contra, sus la forma, i a forçadament de còps qualques tematicas, còdis culturals e estereotips de l'univèrs gotic que pòdon partejar a l'encòp los grops de ròck gotic e los del **metal gotic**, coma per exemple la referéncia al sègle XIX e mai precisament l'èra Victoriana britanica, l'empront als mites macabres d'aquel meteis XIXen sègle (vampirs, demònis etc), e, forçadament, lo còdi vestimentari, lo fach de portar de vestits escurs en simbiòsi ambe l'ambient sinistre de la musica e la negror dels tèxtes. 

Fòra de las aparéncias, d'un ponch de vista musical estricte, lo **metal gotic** se distinguís pasmens netament del ròck gotic, ambe lo qual parteja pas las meteissas raices. Primièr evidentament per l'usatge sistematic de las guitarras saturadas, es quicòm de caracteristic en çò del heavy metal, e es una causa plan rara per contra en çò de la musica dels grops de ròck gotic (en defòra de sigur de The Sisters of Mercy) que la filiacion ambe la new wave es tras qu'evidenta, lo sintetizor essent l'instrument identificant comun a totes los grops d'aquel registre. 

Lo **metal gotic** es tanben conegut per aver popularizat l'utilizacion quasi sistematica de voses femeninas (Theatre of Tragedy, Tristania), fins a crear d'amalgamas, vist qu'aquò a provocat la generalizacion de l'emplec del tèrme **metal gotic** e mai per de grops d'autres sosgenre del heavy metal per pauc qu'aqueles ajan una cantaira, confusion correnta per exemple ambe lo metal sinfonic de Nightwish o quitament ambe de grops de ròck independent pòst-grunge coma Evanescence. Tan plan, grops coma Marilyn Manson, Oomph! o Rammstein, qu'utilizan eles tanben l'imatjariá gotica, en realitat an pas los critèris de grops de **metal gotic** autentics : se'n diferéncian musicalament, vist qu'apartenon a d'autres sosgenre del metal e del ròck independent. 

Per contra, dos derivats del thrash metal, lo death metal e lo black metal (Cradle of Filth), s'i aparentan mai.

## Vejatz tanben
* Black metal
* Black metal sinfonic
* Heavy metal
* Death metal
* Thrash metal
Rossinholet del bòsc

**Rossinholet dau bòsc** (var. *del, deu, deth*, etc.) o **rossinholet salvatge** (var. *sauvatge*) es una cant tradicional occitan, qu'apareis dins l'opèra Dafnís e Alcimadura.

Lou Dalfin cantèt una version apelada Rossinholet salvatge.

## Tèxtes
### Version [[Sarladés (sosdialècte)|sarladesa]]

### Version [[Valadas Occitanas|valdenca]] ([[Lo Dalfin]])
Apareis jol nom de *Rossinholet sarvatge*:

 Rossinholet sarvatge, bel aucelon dal bòsc
 mòsta-me ton lengatge e ta chançon
 di-me coma se pòrta la mía Françon?
 
 Françon ilh es ben malauta, ilh tira i balandrans
 Françon ilh es pas malauta - ditz l'aucelon -
 deman fai lo marriatge a Briançon.
 
 Françon, la mía pichona, Françon, çò que m'as fach?
 Charría venesse a pilhar-te abó un paloc
 tu m'as laissat perque pòs ren veire i chocs.

## Bibliografia
*http://www.chanson-limousine.net/paroles/2014-2015/20%20rossinholetdauboescweb.pdf Version lemosina

*Chants et chansons populaires du Languedoc: recueillis et publiés ..., Volume 2. Louis Marie Michel Lambert.

## Nòtas e referéncias
Sciéncia militara

[thumb|right|[Fotografia d'una formacion militara a l'utilizacion dau telefòn sus lo prat batalhier en 1917.]]

Lei **sciéncias militaras** son un ensemble d'aplicacions dei teorias e dei principis scientifics au domeni militar. Es un ensemble fòrça divèrs car lei sciéncias son utilizadas dins mai d'un domeni de la preparacion, de la conducha a de la resolucion de la guèrra tant au nivèu estrategic que tactic. Pòdon èsser devesidas en quatre brancas principalas :
* lei sciéncias permetent de desvolopar lei capacitats dei tropas sus un teatre d'operacions ò sus lo prat batalhier. S'interèssa principalament a l'organizacion dei tropas e a la formacion dei militars. 
* l'estudi dei concèptes e dei tecnicas qu'estúdia mai que mai l'istòria militara, la geografia militara e lei questions de doctrina e d'estrategia.
* l'estudi dei sistèmas militars que s'interèssa a la logistica, ai tecnologias e ai procès militars.
* lei sciéncias socialas liadas au fach militara que tractan generalament dau recrutament, dei veterans e l'integracion de l'armada au sen de la societat.

## Liames intèrnes

* Armada.
* Guèrra.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Sabre (escrima)

[thumb|right|[Fotografia d'una competicion de sabre en 2013.]]

Lo **sabre** es una dei tres armas de l'escrima esportiva actuala amb l'espasa e lo floret. Es un espòrt olimpic dempuei la restauracion dei Jòcs modèrnes qu'a plusors particularitats. La premiera es qu'es una arma convencionala, es a dire que de règlas de prioritat regisson un assaut e l'obtencion dei ponchs. La segonda es qu'es possible de tocar son adversari amb la poncha, lo talhent e lo còntra-talhent de la lama. Enfin, la zòca de tocar es la partida superiora dau còrs, au dessüs de la centura.

## Liames intèrnes

* Escrima.
* Sabre.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Martine Faure, *Cours d'escrime*, De Vecchi, 1997.

## Nòtas e referéncias
Fotbòl canadian

vinheta|Joffrey Reynolds deus Estampadors de Calgari contra las Alausas de Montrejau.

Lo **fotbòl canadian** (var. **canadenc**) qu'es un espòrt collectiu jogat enter duas equipas de dotze jogaires qui altèrnan enter la defensa e l'ataca. Derivat deu rugbi, qu'es un espòrt popular au Canadà. 

Qu'alia estrategias de las complèxas e un jòc fisic intense. La mira deu jòc qu'ei de mercar punts en portant un balon ovau dinc a la zona de mira advèrsa au cap deu terren. Lo balon que pòt estar avançat en lo portar (ua corsa) o en lo lançant a un parion (ua passa). Los punts que pòden estar mercats de diferentas faiçons com en passant la linha de mira dab lo balon, en lançant la bala a un aute jogador qui es de l'auta part de la linha de mira (6 punts), en placant un jogador advèrse avent lo balon dens la soa pròpia zòna de mira (2 punts), o en cauçant lo balon enter los pòsts de la mira advèrsa (3 punts). Egaument, pendent un cauçat, si lo jogador davant tornar lo balon qu'ei incapable de sortir lo balon de la soa zòna de miras o que lo balon sòrt deus limits deu terren traversant ua linha delimitant la zòna de miras, l'equipa avent efectuat lo cauçat que mèrca 1 punt. Lo vencedor qu'ei l'equipa avent mercat lo mei de punts a la fin de la partida.

Las originas deu rugbi au Canadà que remontan a la debuta de las annadas 1860. Aquera disciplina qu'evoluè pendent las annadas en tot se transformar en fotbòl canadian. Tant la liga canadiana de fotbòl (LCF), prumèra liga professionau d'aqueth espòrt, com Fotbòl Canadà, la federacion entà l'espòrt amator, qu'an las lors rasics en 1884 dab la fondacion de l'Union Canadiana de Rugbi Fotbòl. Sols los Argonautas de Toronto e los Tiger-Cats de Hamilton, de las equipas activas dens la LCF, que pòden preténder aver originas tanben luenhècas.

## Tanben veire
* Rugbi
Goûts de Luxe

**Goûts de Luxe** (gostes de luxe) èra un grop francés originari de Brèst en Bretanha, eissit del movement new wave e d'estili synthpop.

Goûts de Luxe es format a la basa per Jacques Le Honsec e Jean-Éric Monfort al mièg de las annadas 1980. Es a l'escasença d'un desfilat *Chanel* qu'es trobat lo nom del grop. 

Pendent l'enregistrament del primièr 45 torns *Les yeux de Laura* en 1986, Jean-Éric Monfort capita pas de jogar corrèctament sa partida de guitarra: es fin finala lo musician d'estúdio Kamil Rustam que la farà. Aquel primièr 45 torns es pas una capitada immediata: aquela manca d'estrambòrd e sa malescaduda al moment de l'enregistrament fa que Jean-Éric Monfort quita lo grop. Es alavetz Marianna Kliska, la companha de Jacques lo Honsec, que lo remplaça als sintetizors.

Pasmens, *Les yeux de Laura* es fin finala un gròs tube en França en 1987. Goûts de Luxe torna alavetz en estúdio per son segond 45 torns *Omaha Beach*, ambe coma fàcia B lo títol *[[Ubik]]*, inspirat del libre eponim de Philip K. Dick, e dins sa version maxi lo títol *Fade to grey*, represa del grop anglés Visage. 

En 1989, Goûts de Luxe enregistra *Dans un autre pays*, un darrièr 45 torns qu'encontra pas la capitada esperada: aquela decepcion mena a la fin de l'activitat del grop.

## Cançons mai conegudas
* *Les yeux de Laura* (1986)
* *Omaha Beach* (1987)
* *Ubik* (1987)
* *Fade to grey* (1987, represa de Visage)
* *Dans un autre pays* (1989)
Mètres sul nivèl de la mar

Lo **[[mètre]] sul nivèl de la mar** (abreujat **m. s.n.m.**) es una unitat del sistèma metric per quantificar l'elevacion o l'altitud d'un luòc de la Tèrra respecte al nivèl mejan de la mar.

## Usatges
Lo mètre sul nivèl de la mar es utilizat per determinar:
* l'elevacion o l'altitud d'un luòc geografic.
* l'auçada d'edificis  o autras estructuras.
* l'altitud d'un objècte volant. 

## Calcul
L'elevacion o l'altitud en mètres sul nivèl de la mar d'un luòc, d'un objècte o d'un punt pòt èsser determinada de diferentas faiçons. Las mai correntas son:
* lo Sistèma de posicionament global (GPS), que triangula un luòc gràcias a divèrses satellits. 
* l'altimètre.
* l'aerofotogrametria.
* l'agrimensura.
Daniel Noboa

**Daniel Roy Gilchrist Noboa Azín** (Miami, 30 de novembre de 1987) es un òme politic eqüatorenc. Lo 23 de novembre de 2023 venguèt lo president de la Republica d'Eqüator. Serà en foncions entrò la fin del mandat de Guillermo Lasso, valent a dire lo 24 de mai de 2025.

## Nòtas e referéncias
Joy Division

**Joy Division** èra un grop de ròck anglés, originari de Manchester (Anglatèrra), format en 1976 per **Ian Curtis**, Peter Hook, Stephen Morris e Bernard Sumner. Lo nom del grop es polemic perque fa referéncia a una expression emplegada pels Nazis pendent la Segonda Guèrra Mondiala.

Eissit de la dralha *pòst punk* e aparentat au sens larg new wave, **Joy Division** es considerat coma l'un dels iniciadors de la cold wave (l'èrsa freja, en occitan) e es donc l'un dels grops precursors del ròck gotic. 

La figura emblematica de **Joy Division** es son cantaire **Ian Curtis**, identificable per sa faiçon caracteristica *mortifèra* (per pas díser *sinistra*) de cantar.

**Joy Division** se separa al mes de mai de 1980 après lo suicidi justament del cantaire **Ian Curtis** a l'edat de 23 ans. Los tres sòcis restants del grop an format alavetz New Order qualques meses mai tard, ambe Gillian Gilbert. 

Pel critic Jong Savage, **Ian Curtis** a sauput descriure dins las cançons del grop sa ciutat de Manchester en « capturant son espaci e sa claustrofobia dins un estil gotic modèrn ».

**Joy Division** a pas sortit que dos albums sonque ; la cançon mai coneguda del grop es *Love Will Tear Us Apart* en 1980, cançon qu'a la particularitat d'èsser postuma, pr'amor que publicada après la mòrt de **Ian Curtis**.

## Discografia
* 1979 : *Unknown Pleasures*
* 1980 : *Closer*
Laurent Belissen

**Laurent Belissen** (nom francés) (Ais, 8 d'agost de 1693―Marselha, 15 de julhet de 1762) es un compositor barròc provençau.
Loís Archimbaud

**Loís Archimbaud** (*Louis Archimbaud* en francés; Carpentràs, novembre de 1705―Carpentràs, 13 de mai de 1789) siguèt un compositor barròc provençau.

## Nòtas e referéncias
Pèire Gabrièl Bufardin

**Pèire Gabrièl Bufardin** (*Pierre-Gabriel Buffardin* en francés) (Avinhon, 29 de junh de 1689―París, 13 de genier de 1768) fo un compositor e flaütista barròc provençau.
Peire Bonet (compositor)

**Peire Bonet** (nom probable; *Pierre Bonnet* en francés) (Lemosin, segle XVI (ca. 1530?); fl. 1585-1600) es un chantaire e compositor barròc lemosin, actiu a París au darrier quart dau segle XVI.
Esprit Antoine Blanchard

**Esprit Antoine Blanchard** (Pèrnas, 29 de febrier de 1696—Versalhas, 10 d'abriu de 1770) fo un compositor barròc provençau.
Charles Buterne

**Charles Buterne** (ca. 1710—ca. 1760) foguèt un compositor barròc franco-occitan.

Son paire, Jean-Baptiste Buterne, èra un organista originari de Tolosa.
Joan Audifret

**Joan Audifret** (*Jean Audiffren* en francés) (Barjòus, 24 de setembre 1680―8 d'agost 1762) fo un compositor barròc provençau.

## Nòtas e referéncias
Sauvaire Intermet

**Sauvaire Intermet** (nom francés) (Tarascon, ca. 1573—Avinhon, 16 d'octobre de 1657) fo un compositor barròc provençau dau sègle XVII.
The Sisters of Mercy

**The Sisters of Mercy** es un grop de ròck gotic anglés, originari de Leeds (Anglatèrra). Foguèt fondat en 1980 pel cantaire **Andrew Eldritch** e lo guitarrista Gary Marx.

Plan influent dins lo mitan gotic, lo grop a pasmens sortit sonque tres albums en 40 ans. 

**The Sisters of Mercy** es de'n primièr lo grop del cantaire anglés **Andrew Eldritch**, a l'entorn de lo qual los musicians an sovent cambiats, lo guitarrista Gary Marx avent quitat lo grop tre 1985. Se pòt citar coma ancians sòcis avent participat a **The Sisters of Mercy** lo bassista Craig Adams (de 1981 a 1985), la bassista e corista Patricia Morrison (de 1987 a 1989), puèi Tony James (en 1990 e 1991), lo guitarrista Ben Gunn (de 1981 a 1983), remplaçat per Wayne Hussey (de 1983 a 1985), o encara Andreas Bruhn, guitarrista de 1989 a 1993. 

L'una de sas caracteristicas es d'emplegar sistematicament una caissa ritmica nommada *Doktor Avalanche*. Present sus totes los enregistraments e utilizat a cada concèrt, l'instrument es considerat coma una entitat a part entièra del grop.

**Andrew Eldritch** es ambe **The Sisters of Mercy** l'un dels fondators de l'estili ròck gotic. Pasmens, paradoxalament, refusa per el aquel tèrme tròp ambigú de *gotic*.

## Discografia
* *First and Last and Always* (1985)
* *Floodland* (1987)
* *Vision Thing* (1990)

## Cançons mai conegudas
* *Alice* (1982)
* *Temple of Love* (1983)
* *Walk Away* (1984)
* *Marian* (1985)
* *This corrosion* (1987)
* *Dominion* (1988)
* *Lucretia My Reflection* (1988)
* *More* (1990)
* *Dr Jeep* (1990)
* *Vision Thing* (1991)
* *Temple of Love* (novèla version de 1992, ambe Ofra Haza)

## Referéncias
Charles-François Clément

**Charles-François Clément** (Ate, 24 de mai de 1719―París, 10 d'abriu de 1799) foguèt un compositor barròc provençau.
K. Maro

**Cyril Kamar** (en arabi : سيريل قمر), dich **K. Maro**, nascut lo 31 de genièr de 1980 a Beirot, al Liban, es un cantaire, compositor, productor e òme d'afars canadian-libanés. Canta en francés e en anglés. 

**Cyril Kamar** a passat las dètz primièras annadas de sa vida a Beirot. Sa familha s'installèt al Canadà quand èra adolescent e estudièt alavetz al Collègi Stanislas de Montreal (Quebèc). A 15 ans, se lança dins lo rap ambe son grop LMDS, qu'obten un pauc de succès al Quebèc. 

En 2004, son single en francés *Femme Like U (donne-moi ton corps)* tirat de son segond album *La Good Life* es un fòrça gròs tube, quitament n°1 en França.

## Cançons mai conegudas
* *Femme Like U (donne-moi ton corps)* (2004)
* *Crazy* (2004)
* *Histoires de luv* (2005, ambe Shy'm)
* *Les frères existent encore* (2006)
* *Gangsta Party* (2006)
* *Let’s go* (2006)

## Referéncias
Anselm Kiefer

**Anselm Kiefer** (nascut lo 8 de març de 1945) es un pintre e escultor alemand. Estudièt amb Peter Dreher e Horst Antes a la fin dels ans 1960. Sas òbras incorporan de materials coma la palha, las cendres, l'argila, lo plomb, o la resina (shellac). Los poèmas de Paul Celan joguèron un ròtle dins lo desvolopament dels tèmas de Kiefer de l'istòria alemanda e de las orrors de l'Olocaust, coma los concèptes esperituals de la Cabala.
Pierre Cheneveuillet

**Pierre Cheneveuillet** [Chenevillet, Chenevillette] (ca. 1633―Clarmont, 9 de setembre de 1680) foguèt un mèstre de chapèla e compositor barròc auvernhat. Èra actiu a Nasat, Clarmont e París dins lo 3en quart dau sègle XVII.
Joan de Cambafòrt

**Joan de Cambafòrt** (probablament Montricós, vèrs 1605―París, 14 de mai de 1661) es un compositor e cantaire barròc carcinòl, actiu a París e a la cort de França.