open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Minas de sau de Wieliczka

Lei **minas de sau de Wieliczka** son de minas de sau situadas pròche la vila de Wieliczka en Polonha. Fan partida dau patrimòni mondiau de l'UNESCO dempuei 1978. Foguèron esplechadas dau sègle XIII fins au començament dau sègle XXI e son compausats de 300 quilomètres de galariás. Certaneis endrechs de la mina onte foguèron esculptada de bastiments (glèisas, catedralas...) e d'estatuas forman d'ara endavant una atraccion toristica importanta (1,2 milions de visitors anuaus). 


Wieliczka szyb.jpg
Saint Barbara's statue in salt mines.jpg
Wieliczka-daVinci.jpg
Wieliczka salt mine old corridor.jpg
Wieliczka-Winch.jpg
Wieliczka-color.jpg
Wieliczka salt mine chandelier.jpg


* https://muzeum.wieliczka.pl/en
Alex Hepburn

**Alexandra Hepburn**, pus conoscuda coma **Alex Hepburn** (Londras, 25 de decembre de 1986) es una cantaira e composidora escocesa. Se faguèt celèbra mondialament en 2013 gràcias a sa cançon *Under*. Sa votz particulara fa que siague sovent comparada a Janis Joplin.

## Biografia
Alex Hepburn nasquèt a Londras en 1986 dins una familha originària d'Escòcia. En 1995 amb sos parents s'installèt en Provença, a Vaubona e lai demorèron quatre ans. Tornèron puèis a Londras e Alex arrestèt l'escòla quand aviá 16 ans. Quand aguèt 18 ans, la mòrt de son paire la nafrèt priondament. En 2011 faguèt la primièra part d'un concèrt de Bruno Mars. Sortiguèt son primièr album *Together alone* lo 15 d'abrial de 2013.

## Discografia

* *Together alone* (2013)
William Thomas Stead

**William Thomas Stead** (n. 1849, m. 1912) foguèt un escrivan e jornalista britanic. El foguèt pionièr del jornalisme d'investigacion.
Jessica Parker Kennedy

thumb|Jessica Parker Kennedy
**Jessica Parker Kennedy** qu'ei ua actora canadiana nascuda en Calgary, Canadà, lo 3 d'octòbre de 1984.
Qu'ei d'origina italiana per lo son pair e africana per la soa mair,  mes qu'a tanben arradics russianas.

Qu'ei hòrt coneguda per aver jogat hens la seria televisada *[[Smallville]]* e hens *[[The Secret Circle]]*, ua auta seria televisada.

## Referéncias

## Ligams
* Official Facebook page
Bassa Califòrnia

La peninsula de **Bassa Califòrnia** es una peninsula al nòrd-oèst de Mexic. Es entre l'ocean Pacific, a l'oèst, e lo golf de Califòrnia, a l'èst.

Fa 1247 kilomètres de long, entre la ciutat de Mexicali e lo cap Sant Luc.

De l'independéncia de Mexic a 1931, èra un territòri federal, lo territòri de Bassa Califòrnia. En 1931 foguèt copat en dos territòris, lo de Bassa Califòrnia del Nòrd, que venguèt estat federal en 1952 jol nom d'Estat de Bassa Califòrnia, e la Bassa Califòrnia del Sud que venguèt estat federal en 1974.
Vassilis Alexakis

|thumb|Vassilis Alexakis en 2013

**Vassilis Alexakis** (en grèc: Βασίλης Ἀλεξάκης; Atenas, 25 de decembre de 1943) es un escrivan francogrèc. Aqueste autor qu'escriu sas òbras a l'encòp en grèc e en francés s'installèt a París en 1968, aprèp l'instauracion de la dictatura en Grècia. Ganhèt divèrses prèmis, coma lo Prèmi Albert Camus en 1993 per son roman *Avant* e lo Medicis en 1995 per *La langue maternelle*. Sas òbras son estadas reviradas en mantuna lenga estrangièra coma l'espanhòl (*Les mots étrangers* en 2006) e mai tard en 2013 se publiquèt la revirada de *Talgo* en catalan

## Òbras
* *Le Sandwich* (1974)
* *Les Girls du City-Boum-Boum* (1975)
* *La Tête du chat* (1978)
* *Talgo* (1983)
* *Contrôle d’identité* (1985)
* *Paris-Athènes* (1989)
* *Avant* (1992)
* *La Langue maternelle* (1995)
* *Le Cœur de Marguerite* (1999)
* *Les Mots étrangers* (2002)
* *Je t’oublierai tous les jours* (2005)
* *Ap. J.-C.* (2007)
* *Le Premier Mot* (2010)
* *L'Enfant grec* (2012)

## Vejatz tanben
Johann Jürgens

thumb|Johann Jürgens en 2012

**Johann Jürgens** (nascut en 1985) es un actor alemand.

## Referéncias

## Ligams
* 
*  Johann Jürgens sus kinokopilka.tv
Michael Obert

**Michael Obert** (nascuda lo 30 d'abril de 1966 a Breisach am Rhein) es un jornalista alemand.

## Liames extèrnes
*  obert.de
*  Rezensionen zu Werken von Michael Obert (Perlentaucher)
Neubrandenburg

thumb|Neubrandenburg (2015)

**Neubrandenburg** es una vila del land alemand de Meclemborg-Cispomerània.
Jòrdi de Cambridge

Lo prince **Jòrdi de Cambridge** (nascut *George Alexander Louis Windsor* a Londres, lo 22 de julhet de 2013) es lo filh del prince Guilhèm, reirefilh d'Elisabeta II del Reialme Unit e de Kate Middleton.
Helen Thomas

thumb|250px|Helen Thomas en 2009

**Helen Amelia Thomas** (Winchester, Kentucky, 4 d'agost de 1920 – Washington, D.C. 20 de julhet de 2013) foguèt una jornalista americana.
Matagòt

Un **matagòt** o **mantagòt** es un gat generalament negre e diabolic dei legendas de Provença, de Lengadòc, de Gasconha e de Bretanha. 

La màger dei racòntes depintan lo matagòt coma un animau obtengut per un masc en cambi de son arma. Dins lo corrent de la nuech, lo gat es supausat se passejar dins d'endrechs misteriós per s'entornar a l'auba ambé de pèças d'aur per son mèstre. En retorn, lo mèstre dèu s'ocupar dau gat o, au mens, li donar una recompensa car un matagòt negligit pòu assaiar de se venjar. Pasmens, existisse mai que d'una variante sus aquela legenda arregardant lo caractèr diabolic o non dau gat, son biais de chausir son mèstre o lo biais per lo mèstre de fòrçar lo gat de l'escotar, la quantitat de pèças portada cada matin, la valor d'aquelei pèças e sa reaccion en cas d'abandon per son mèstre.

Lei legendas dau matagòt forman una partida importanta dei supersticions arregardant lei gats negres dempuei l'Edat Mejana.

## Bibliografia

* Jean-François Bladé, *Contes de Gascogne*, Maisonneuve, 1886.
* Michel Masse, *Mémoire sur le canton de La Ciotat*, 1842.
Mostre del lac Ness

thumb|240px|Recreacion del mostre del lac Ness.
Lo **mostre del lac Ness**, familiarment ditz **Nessie**, es lo nom d'una creatura legendària qu'abitariá lo lac Ness, un prigond lac d'aiga doça (sonat en Escòcia *Loch Ness*) situat près de la vila d'Inverness. Amassa amb Pè Grand e lo Ieti, Nessie es benlèu lo "mistèri" mai espandit de la criptozoologia.

La majoritat dels scientifics e d'autres expèrts afirman que las pròvas de l'existéncia de Nessie son pas convencentas, e considèran aquestas informacions falsas o coma de fraudas o d'identificacions erronèas de creaturas realas.
Sasquatch

vinheta
Lo **Sasquatch** (de l'halkomelem *sésq̓əc*, "cabelut gigant" ) escaissat en anglés **Big foot** (Pè grand)  es una creatura simiesca legendària que seriá presenta mai que mai per las regions nòrd-oèst de l'America del Nòrd. Son existéncia es pas provada, mas es un dels criptids mai famoses amb lo monstre del lac Ness e lo Ieti.

La comunitat scientifica considera que las pròvas existentas son pas pro convencentas e las considèran generalament coma lo resultat de mitologia, folclòr o d'una identificacion erronèa. Fòrça professionals e universitaris afirman que los estudis addicionals son una pèrda de temps, mas los partidaris de la siá existéncia pensan que l'evidéncia actuala pòt èsser escassa e qu'a de s'avalorar objectivament a mesura que se presenta. D'unes autres, en inclusent una subcultura activa, compausada generalament per d'aficionats, contunhan d'investigar e considèran a l'ora d'ara l'existéncia del sasquatch coma possible descendent del Gigantopithecus.
### Referéncias
Alcalica

**Alcalica** es un grop de musica format per Leon Danezos e Julie Loi.

## Liames extèrnes
*  alcalica.org
Lista dels presidents de Vietnam

thumb|130px|Blason de Vietnam.
Lo president es lo cap d'Estat de Vietnam. Vaquí la lista dels presidents de Vietnam dempuèi lo 1945 fins a uèi. L'unificacion entre lo Vietnam del Nòrd e lo Vietnam del Sud arribèt l'an 1976.

## Republica Democratica del Vietnam (1945 fins a 1980)

## Republica Socialista del Vietnam (1980 fins a uèi)

## Vejatz tanben
* Primièr ministre de Vietnam
Florence Aubenas

**Florence Aubenas** (naissut a Brussèlas en 1961) es una jornalista francesa.

## Òbras
*  Florence Aubenas e Miguel Benasayag, *La fabrication de l'information. Les journalistes et l'idéologie de la communication*, Paris : Éd. la Découverte, 1999. ISBN 2-7071-3112-1 (Notiça BNF n°FRBNF37054007)
.қаз

**.қаз** (*.qaz*, còdi punycode: .xn--80ao21a) es lo nom de domeni d'Internet en cirillic per Cazacstan.
Lo còdi latin es .kz.
## Referéncias
Zèta

**Zèta** (en occitan **izèta/izèda**) (ζ en minuscula, Z en majuscula) es la seisena letra de l'alfabet grèc.
Omèga

**Omèga** (ω en minuscula, Ω en majuscula) es la vint e quatrena, e la darrièra, letra de l'alfabet grèc.
Ieti

[thumb|240px|Supausat [cuèr cabelut d'un Ieti, al monastèri Khumjung, en Nepal.]]
Lo **Ieti** o **abominable òme de las nèus** es un criptid, un èsser legendari de las mitologias de Tibet e de Nepal. De còps que i a interpretat coma un monin gigant emparentat amb lo Pè Grand nòrd-american. Davant l'abséncia totala de pròvas, demora pas que de relats qu'o descrivon coma un monin gigant bipède que seriá localizat dins las zònas boscosas de las cadenas d'Imalaia.
Bibliotèca Nacionala d'Àustria

La **Bibliotèca Nacionala d'Àustria** (en alemand *Österreichische Nationalbibliothek*, *ÖNB*) es la bibliotèca oficiala d'Àustria.
André Franquin

thumb|André Franquin
**André Franquin** (Etterbeek, Belgica, 3 de genièr de 1924 – Sant Laurenç de Var, 5 de genièr de 1997) foguèt un autor de benda dessenhada bèlga. Aqueste autor francofòn es conegut per las sèrias Spirou et Fantasio, Gaston Lagaffe, Modeste et Pompon. Una de sas creacions mai popularas es l'animal imaginat nomenat Marsupilamí.
Emperador

**Emperador** es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Fonologia

La **fonologia** es una de las brancas de la lingüistica qu'estúdia los sons e a lor utilizacion contextuala. Es diferent de la fonetica vist que la fonetica s'interessa mai que mai als sons sens considerar lor utilizacion en contèxte.

## Ligams intèrnes

* Fonetica.
Sèrp Volanta (objècte)

thumb|250px|Sèrp volanta classica.

Una ***sèrp volanta*** (var. *Sèrp volaira*) es una mena de juguet volaire restacat au sòu per un fiu. Es generalament fach de tèla amb una armadura de lenha ò de metau.

Son nom li ven de sa fòrma, que la part volanta sembla una tèsta de sèrp que son còs ne'n seriá lo fiu restacant l'objècte au sòu.
Processor central

[thumb||Lo circuit integrat d'un microprocessor [Intel 80486DX2 dins sa boita (talha reala : 12 × 6,75&nbsp;mm)]]

Lo **processor central**, de l'anglés *CPU*, *central processing unit*, es lo compausant essencial d'un ordenador qu'interprèta las instruccions e tracta las donadas d'un programa.

Es lo processor que provesís als ordenadors lor capacitat fondamentala d'èsser programats, es un dels compausants necessaris al foncionament de totes los tipes d'ordenadors, associats a las memòrias primàrias e als dispositius d'intrada/sortida. Un processor constituit d'un sol circuit integrat es abitualament nomenat microprocessor; pasmens, d'unes fabricants an desvolopats de processors en lescas: dins aquel cas las foncions elementàrias (ALU, FPU, sequençaire, etc.) son despartidas en divèrses circuits integrats especializats.
La descubèrta del transistor en 1947 dobriguèt la via de la miniaturizacion dels compausants electronics e lo tèrme d*'unitat centrala* (CPU) s'es utilizat dins l'industria electronica tre lo començament de las annadas 1960 (Weik 1961).
Bauma de la Tripariá

La bauma sosmarina de la **Tripariá** se tròba dins la calanca dau mesme nom, a Marselha, en Provença, près dau cap Morgiu.

Ambé plusors cavitats dau mesme sector, venguèt  lo 2 de setembre de 1992.

### Nòtas e referéncias
Valon (geomorfologia)

Un **valon** (derivat de *val* amb lo sufix diminutiu *-on*) es lo nom que s'emplega en geomorfologia per designar una val pichona, amb o sens cors d'aiga. En occitan, aqueste nom pòt venir del francés (que *val* es mai que mai feminin en lenga d'òc) e aver desplaçat la forma mai autoctòna *valeta*.
Lista dels primièrs ministres d'Ucraïna

thumb|200px|Blason d'Ucraïna
Lo primièr ministre es lo cap de govèrn d'Ucraïna. Vaquí la **lista dels [[primièr ministre|primièrs ministres]] d'[[Ucraïna]]** depuèi l'independéncia, en 1990.

## Vejatz tanben
* lista dels presidents d'Ucraïna
* Ucraïna
Faròt

thumb|Lo faròt del Mont Sant Clar a Seta (Lengadòc)

thumb|
Un **faròt** (varianta, **fare**, **far**) es un edifici en forma de torre amb un aparelh luminós a la part mai nauta qu'emet de senhals de lutz, per mejan d'un ensems lums e  de lents a un interval de temps determinat. Servisson coma ajuda a la navegacion maritima e per avisar de perilhs per la còsta o la dintrada dels pòrts.
Purvis Young

**Purvis Young** (Miami, lo 4 de heurèr de 1943 - lo 20 d'abriu de 2010) qu'ei un pintre afro-american de la banlega populara de Miami, Florida. Autodidacte, las soas òbras be desvolan un monde grafic d'inspiracion africana dab guerriers e chivaliers dab tanben personatges falics realizat sus supòrt variats recuperats de'n pertot. Qu'ei expausat dens mantun musèus american, en bèth inclúder la prestigiosa institucion Smithsonian.
Lista dels primièrs ministres de Cambòtja

thumb|200px|Blason de Cambòtja.
Aquesta es la lista dels Primièrs ministres e altres caps de govèrn de Cambòtja, de 1945 fins a uèi.

## Nòtas
Süddeutsche Zeitung

Lo ***Süddeutsche Zeitung*** (sigla, SZ; en occitan: jornal sud-alemand) es un jornal quotidian en lenga alemanda. La seuna sedença es a Munic, en Alemanha, ont es editat e estampat dempuèi 1945.
Frankfurter Rundschau

Lo ***Frankfurter Rundschau*** (FR) es un jornau quotidian en lenga alemanda, creat en 1945, es editat a Francfòrt de Men en Alemanha.
Hun Sen

vinheta|334x334px|Hun Sen (2024)
**Hun Sen** (en khmer : ហ៊ុន សែន), nascut lo 5 d'agost de 1952(oficialament lo 4 d'abril de 1951 a Peam Koh Sna (districte de Stoeung Trang, província de Kampong Cham), es un òme d'Estat cambotjan, Primièr ministre dos còps, entre 1985 e 1993, puèi 1998.
## Nòtas
Norodom Sihamoni

**Norodom Sihamoni** (Phnom Penh, Cambòtja, 14 de mai de 1953 – ) es l'actual Rei de Cambòtja  dempuèi l'abdicacion de son paire Norodom Sihanuk lo 29 d'octobre de 2004. 

Passèt una part de sa joinessa a Praga. En 1975-77 visquèt en Corèa del Nòrd e, en tornar en Cambòtja, los khmers roges lo metèron, amb tota sa familha, jos arrèst domiciliari fins a 1979, quora lo regim caiguèt.

En 1981 s'instalèt en França, ont demorèt fins als ans nonanta (foguèt professor de dansa). En 1993 foguèt nomenat ambaissador de l'UNESCO, fins en 2004 quand foguèt nomenat rei. 

Aprés l’abdicacion de son paire en octobre de 2004, un comitat dins lo qual s’inclusián lo primièr ministre Hun Sen e son fraire Norodom Ranariddh (portavotz del govèrn) lo designèt successor a la corona. 

## Ligams extèrnes

* Pagina oficiala del rei Sihamoni
* Pagina del govèrn de Cambòtja
Der Turm

**Der Turm. Geschichte aus einem versunkenen Land** es un libre de Uwe Tellkamp de 2008.

## Liames extèrnes
*  Rezensionen zu ''Der Turm'' (Perlentaucher)
Patrick Conley

**Patrick Conley** (nascut en 1965) es un jornalista e istorian americanoalemand. Trabalhèt fòrça temps a Francfòrt per la ràdio alemanda Hessischer Rundfunk e a Berlin per la Deutschlandradio Kultur. Foguèt puèi correspondent als Estats Units de l'ostal d'edicion Gruner + Jahr de 1999 a 2000. Conley es membre de la seccion americana deu PEN club.

## Òbras
**Libres** (autor)
* *Literatur im DDR-Hörfunk*, coescrich amb Ingrid Scheffler e Ingrid Pietrzynski (Konstanz 2005) ISBN 3-89669-478-2
* *[[Der parteiliche Journalist]]* (Berlin 2012) ISBN 978-3-86331-050-9

**Ràdio** (director)
* 2003 : *Das Türschloss*, scenario Johann Jürgens, act. Hannes Wegener e Feline Borgelt
* 2007 : *Guten Morgen, du Müde*, scenario Anna Opel, act. Carolin Karnuth, Bettina Kerl e Eva Meckbach

## Referéncias

## Liames extèrnes
*  Biografische Notizen zu Patrick Conley
*  Patrick Conley (Deutsche Digitale Bibliothek)
Hassan Rouhani

**Hassan Rouhani** (nascut a Sorqueh, Iran, lo 12 de novembre de 1948) es un òme politic iranian president de la Republica dempuèi lo 4 d'agost de 2013.
Siegfried Kracauer

thumb|250px|Sigfried Kracauer
**Siegfried Kracauer** (Francfòrt de Men, Alemanha, 8 de febrièr de 1889 – Nòva York, 26 de novembre de 1966) foguèt un escrivan, jornalista, sociològ e critic cultural alemand. Es sovent associat a l'Escòla de Francfòrt de Teoria Critica.

## Bibliografia
* *[[From Caligari to Hitler]]. A Psychological History of the German Film* (1947)
* *Theory of Film. The Redemption of Physical Reality* (1960)
* S. Kracauer, Paul Oskar Kristeller: *History: The Last Things Before the Last* (1969)
* *Der Detektiv-Roman - Ein philosophischer Traktat* (1971)
* S. Kracauer, Thomas Y. Levin: *The Mass Ornament. Weimar Essays* (1995)
* S. Kracauer, Quintin Hoare: *The Salaried Masses. Duty and Distraction in Weimar Germany* (1998)
* S. Kracauer, Gwenda David, Eric Moshbacher: *Jacques Offenbach and the Paris of His Time* (2002)
* S. Kracauer, Johannes von Moltke: *Siegfried Kracauer's American Writings. Essays on Film and Popular Culture* (2012)
From Caligari to Hitler

**From Caligari to Hitler. A Psychological History of the German Film** es un libre de Siegfried Kracauer de 1947.
Mar del Plata

thumb|150px|Mar del Plata
**Mar del Plata** qu'ei ua vila de la província de Buenos Aires, Argentina. Qu'acesa ua populacion de 563.748 abitants (2005).

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes

* Ajuntament de Mar del Plata en castelhan
Ali Khamenei

**Ali Hosseini Khamenei** (en farsi: علی حسینی خامنه ای‎, en azerbaitjanés: سید علی حسینی خامنه‌ای جلاد /Seyyid Əli Xameneyi; (1939-2026) es un religiós iranian. Guida Suprèma d'Iran de 1989 a 2026. Foguèt president d'Iran de 1981 a 1989. Khamenei subrevisquèt a una temptativa d'assassinat en junh de 1981 que lo laissèt pr'aquò paralisat del braç drech. En 2012, la revista americana *[[Forbes]]* lo situèt en 21ena posicion dins la lista de las personas mai influentas del mond.
Caunas de Fontiron

Las **[[Cauna]]s de Fontiron** se tròban al Castelar, en Agenés, dins lo departament d'Òut e Garona, entre Agen e Vilanuèva d'Òut.

Datan de 30 milions d'ans. Embarran de nombrosas concrecions rocassosas presentant una granda varietat de formas e de colors.

Son dobèrtas al public. La visita es guidada.
Establiment Public de Cooperacion Intercomunala

Un **Establiment Public de Cooperacion Intercomunala** (**EPCI**) es una agropament de comunas francesas qu’a per tòca la mesa en comun de ressorsas e de personal dins de domenis definits a l’encòp per la legislacion francesa e d’un biais individual, per lo decret de creacion de cada EPCI.

Los EPCI son de doas categorias:
* los EPCI de la fiscalitat pròpria (los abitants pagan una part de talhas dirèctament atribuïda a l’EPCI) - los mai coneguts son las comunautats de comunas
* los EPCI sens fiscalitat pròpria (que las comunas aderentas determinan dins son budgèt lor contribucion) - los mai coneguts son los sindicats de tractament de las bordilhas
Washington Post

Lo ***Washington Post*** es un jornau quotidian estatsunidenc que son sèti es situat dins la vila de Washington, DC. Creat en 1877, fa partida dei jornaus pus famós dau país.
Neue Zürcher Zeitung

Lo ***Neue Zürcher Zeitung*** (NZZ) es un jornau quotidian en lenga alemanda, creat en 1780, es editat a Zuric en Soïssa.
Uc II Manhe

**Uc Manhe** de França, dich **Uc lo Jove** e mai rarament **Uc II de França**, filh de Robèrt II de França e Constança d'Arle, foguèt rei dels francs de 1017 a sa mòrt en 1025.

Nascut en 1007, foguèt coronat coma rei associat al paire Robèrt II, mas moriguèt abans aqueste, çò que fa qu'es sovent pas comptat demèst los reis de França.
## Referéncias
David Hilbert

thumb|250px|David Hilbert en 1912
**David Hilbert** (Königsberg, 23 de genièr de 1862 – Göttingen, 14 de febrièr de 1943) foguèt un matematician alemand. Es reconegut coma un dels matematicians mai importants e influents de la fin del sègle XIX e de la debuta del XX. Hilbert contribuiguèt, e desvolopèt un nombre considerable de concèptes fondamentals, dins mantun domeni scientific coma la Teoria d'Invariantas e los Axiòmas de la Geometria. Foguèt autor de la Teoria de l'Espaci de Hilbert, un dels fondaments de l'Analisi foncionala.
Rajkeswur Purryag

thumb|Rajkeswur Purryag
**Rajkeswur Purryag** escaissat **Kailash Purryag**, nascut lo 12 de decembre de 1947, es un politician maurician qu'es dempuèi 2012 president de la republica.
Liverpool

**Liverpool** (; ) es una ciutat britanica del nòrd-oèst d'Anglatèrra. Liverpool tenguèt l'estatut de *borough* dempuèi 1207, e foguèt elevada al reng de ciutat en 1880. 

Liverpool es situat dins sud-oèst del comtat istoric de Lancashire, dins nòrd oèst d'Anglatèrra, sus la riba èst de l'estuari del riu Mersey. 

## Referéncias
Cauna de las Tornèlas

La **[[cauna]] de las [[Tor]]nèlas** se tròba a Santa Coloma de Vilanuèva, en Agenés, dins lo departament d'Òlt e Garona. Fa partida de l'associacion nacionala dels espleitaires de caunas obèrtas al torisme (ANECAT).

## Geologia
La cauna e sos environs datan del Terciari e pus exactament de la fin de l'Oligocèn (Aquitanian); se formèron al fons de las lònas e dels estanhs que ocupavan la region al nivèl dels plans actuals, fa 30 milions d'ans.

## Topografia
Lo long dels  de la cauna se tròban de concrecions rocassosas (estalactitas, estalagmitas, colomnas, drapariás e coladas de calcita). Qualques salas an una pagèla de pus de  de circonferéncia e  de nautor. Una font cola al fons de la cauna.

Se compausa de sèt salas:
*la Sala del Potz
*la Sala Ratapenada
*la Sala Redonda
*la Sala de las Colomnas
*la Sala Marbotin
*la Sala de l'Estatua
*la Sala de la Font

### Ligams extèrnes
* Lo site oficial
Telangana

**Telangana** es un estat novèl d'Índia creat lo 2 de junh de 2014 a partir de l'oèst de l'estat d'Andhra Pradesh de lenga telogo.
La capitala n'es Hyderabad.

## Administracion
Telangana es partejat en 33 districtes que son Adilabad, Bhadradri Kothagudem, Hyderabad, Jagtial, Jangaon, Jayashankar Bhupalpally, Jogulamba Gadwal, Kamareddy, Karimnagar, Khammam, Kumuram Bheem, Mahabubabad, Mahabubnagar, Mancherial, Medak, Medchal, Mulugu, Nagarkurnool, Nalgonda, Narayanpet, Nirmal, Nizambad, Peddapalli, Rajana Sircilla, Rangareddy, Sangareddy, Siddipet, Suryapet, Vikarabad, Wanaparthy, Warangal rural, Warangal urban e Yadadri Bhuvanagiri.

## Referéncias

## Fonts
*  *[https://www.telangana.gov.in/About/Districts Districtes de Telangana]*, Siti oficial del govèrn de Telangana.
Lancashire

**Lancashire** (ancianament "comtat de Lancaster") es un comtat situat al nòrd-oèst d'Anglatèrra, al Reialme Unit. Sa capitala es Lancaster, e la vila pus granda es Preston. Ocupa una aira de 3.075 km² e  sa populacion l'an 2003 èra d'1.429.212 abitants.

Lo comtat confronta Cumbria, North Yorkshire, Grand Manchester e Merseyside.

A l'interior del comtat se tròban las tèrras que forman part de la cadena Penina. A l'oèst las tèrras baissas, que las còstas son banhadas per la mar d'Irlanda.
Arrondiment de Tarba

L’**arrondiment de Tarba** qu'es una division administrativa francesa, situada dans le departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Son còdi INSEE qu'es 65 3 e sa superficia qu'es de  km².

## Composicion
La composicion deus arrondiments francés que's hasè totjorn en relacion dab los ancians cantons, anteriors a la refòrma cantonau de 2014, aplicada en 2015. Cada arrondiment que contenè un certan nombre de cantons sancèrs. Despuish la refòrma cantonau, un canton navèth que pòt estar acavalat sus dus arrondiments.
L'arrondiment de Tarba qu'ei compausat deus 19 **ancians** cantons seguents :
* canton d'Aurelhan;
* canton de Bordèras (Bigòrra) (diferent deth canton de Bordèras de Loron, en Comenge)
* canton de Castèthnau de Manhoac
* canton de Castèthnau de Ribèra Baisha
* canton de Galan
* canton de La Lobèra
* canton de Mauborguet
* canton d'Aussun
* canton de Poiastruc
* canton de Rabastens de Bigòrra
* canton de Semiac
* canton de Tarba-1
* canton de Tarba-2
* canton de Tarba-3
* canton de Tarba-4
* canton de Tarba-5
* canton de Tornai
* canton de Tria
* canton de Vic de Bigòrra.

## Véder tanben
### Articles connexes
* Arrondiments deths Hauts Pirenèus
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Nòtas
Cauna de Linars

La **[[cauna]] de Linars** conten de vestigis 
preïstorics, subretot de l'Edat del Bronze. Se tròba a Ròc Amador, en Carcin, dins lo departament d'Òlt.

## Situacion e topografia
left|thumb|100px|Vista del pòrge de la cauna dempuèi lo camin d'accès.
Se situa en riba esquèrra de la val d'Alzon, en amont de Ròc Amador,  al dejós de l'aurièra superiora del plan calcari. Possedís un larg pòrge en arc de  de naut e de  de larg, orientat cap a l'èst, se dobrissent a  d'altitud.

La vau encaissada es ennaut flancada per dos balces de 20 a  de nautor que son seguits dins l'enbàs per dos longs talus d'origina crioclastica, cobèrts de vegetacion. 

### Nòtas
Bauma dau Rainard

La **[[bauma]] dau [[Rainard]]** pren son nom dau còu dau mesme nom a  d'altitud, a Marselha, en Provença, près dau cap Morgiu.

Ambé plusors cavitats dau mesme sector, venguèt  lo 2 de setembre de 1992.

### Referéncias
Bauma de la Figuiera

La **[[bauma]] de la [[Figuiera]]** se tròba a Marselha, en Provença, au nòrd-oèst dau cap Morgiu.

Ambé plusors cavitats dau mesme sector, venguèt monument istoric lo 2 de setembre de 1992.

### Referéncias
Michael Ansara

thumb

**Michael George Ansara** (Siria, 15 d'abril de 1922 – Calabasas, Califòrnia, 31 de julhet de 2013) foguèt un actor e comedian american d'origina siriana. Foguèt conegut per son interpretacion del cap indian Cochise dins la sèria de television *[[Broken Arrow]]*. Aguèt d'autres ròtles famoses coma lo de Kane dins la sèria *[[Buck Rogers del sègle XXV]]* de 1979 a 1981, lo del Comandador Kang dins *[[Star Trek]]*, e del marshal Sam Buckhart dins la sèria *Law of the Plainsman* de la cadena americana NBC.
Batalha dei Camps Catalaunics

La **batalha dei Camps Catalaunics** se debanèt lo 20 de junh de 451 dins la region de la vila actuala de Tròias. Opausèt una armada coalizada de l'Empèri Roman d'Occident e dau Reiaume visigòt, dirigida per Aetius e Teodoric I a una armada hunnica renfòrçada per divèrsei pòbles germanics vassaus comandada per Atila.

Fòrça indecisa, la batalha s'acabèt per de pèrdas importantas au sen de l'armada visigota e dei pòbles vassaus dei Huns après una jornada de combats acarnats. Lei Visigòts perdiguèron tanben son rèi e poguèron pas contuniar la batalha. Sensa aqueu sostèn, lei Romans poguèron pas perseguir Atila que poguèt se retirar lentament en direccion de Ren.

La victòria d'una armada crestiana còntra de nomadas pagans foguèt utilizada per la Glèisa crestiana per renfòrçar son influéncia. Ansin, lo racònte de la batalha dei Camps Catalaunics foguèt fòrça modificada per leis autors crestians per ne'n donar l'imatge d'una desfacha decisiva deis òrdas paganas dirigidas per Atila lo « Flèu de Dieu ». Pasmens, en realitat, lei fòrças hunnicas poguèron se retirar amb un butin important mai capitèron tanben de se restaurar rapidament car ataquèron lo nòrd d'Itàlia tre 452 sensa resisténcia vertadiera dei Romans.
 
## Liames intèrns

## Nòtas e referéncias
Lavabit

es un porgidor de corrièr electronic que decidiguèt d'arrestar las activitats en 2013 en refusar l'accès als servicis secrèts americans.
Levantin

Lo mot **Levantins** (ò *levantés*), de Levant, servissiá dins lei lengas romanicas per nomenar l'ensem deis estatjants dei estats situïts en riba orientala de Mediterranèa, despuei l'Edat Mejana.
Lingua Tertii Imperii

**Lingua Tertii Imperii** (*LTI – Lingua Tertii Imperii: Notizbuch eines Philologen* en alemand) es un libre de Viktor Klemperer de 1947.
1947 en literatura

## Parucions

*  Albert Camus, *La Peste*, Gallimard
*  Viktor Klemperer, *LTI - Notizbuch eines Philologen* [ Lingua Tertii Imperii ], Berlin, Aufbau Verlag.
*  Siegfried Kracauer, *[[From Caligari to Hitler]]*, [Princeton, NJ] : Princeton University Press.

## [[:Categoria:Naissença en 1947|Naissenças]]
* 21 de setembre – Stephen King, escrivan american
Iga de la Crosada

250x|right|thumb|Pòrge d'intrada de l'iga de la Crosada
L**'[[iga]] de la Crosada** se situa sul Causse de Gramat, en Carcin, dins lo departament d'Òlt, a l'extrèm sud de la comuna de Gramat, a  del limit amb Relhac, non luònh (aperaquí ) de la rota D14 que religa aqueles dos vilatges.

Aquela cavitat naturala s'obrís dins la paret d'una pichona depression karstica per un abric o pòrge orientat a l'èst-nòrd-est e pagelant  de naut e  de larg.

Dins aquel sector, las ròcas calcàrias afloran e de dolinas nombrosas son visiblas a l'entorn. Forman una cairissa parcialament cobèrta de tèrra. La magra vegetacion se compausa de garrics, de violonièrs, de cades e de plantas espionsas (de romes e d'agranhonièrs).

## Accès e risques
L'intrada, en forma de cauna, es dins una proprietat privada. L'accès e lo percors presentan de perilhs pels profans en tecnicas espeleologicas, en particular, la risca de casuda mortala, sensiblament dins lo potz de  de prigondor situat al cap dels 40 primièrs mètres de la galariá d'intrada.

## Descripcion
L'aiga a cavat l'iga dins la ròca calcària en seguissent verticalament una diaclasi d'orientacion èst-oèst. Las galariás an una largor compresa entre 1 e .

thumb|150px|Coladas de Calcita dins la galariá d'intrada
La cavitat s'obrís a  d'altitud e presenta tres estatges ligats per de poses.
* l'estatge d'intrada se presenta jos la forma d'una cauna de  de long,
Caunas de La Cava

thumb|Estalactitas
thumb|Depaus de calcita sus las parets de la cauna
thumb|Un budèl geologic (vista verticala, lo diamètre pus grand es d', la longor visibla de )
Las **[[cauna]]s de [[La Cava (Carcin)|La Cava]]**, en Carcin, dins lo departament d'Òlt, foguèron descobèrtas per escasença lo 27 de mai de 1905 per Armand Viré e dobèrtas al public a la fin del meteis an. Armand Viré descobriguèt a l'intrada de vestigis preistorics datant de l'epòca del Solutrean e Magdalenian (Paleolitic Superior).

## Lo film
En 2012 i foguèt filmat un documentari relatant lor descobèrta al còr de la val de Dordonha que ofrís una vision poetica de la cauna. Sortiguèt en DVD en julhet del meteis an.

## Las caunas
Uèi obèrtas a las visitas del public, òm accedís despuèi la cauna de Joglar per un pichon tren electric sosterranh a las salas e galariás pus interessantas de las caunas. Lo percors d' raseja un grand nombre d'estanhs, de concrecions e de salas que las pus impressionantas son una d'una nautor de , e una autra d'una superfícia de , esclairada feblament per una lutz ultravioleta dins la tòca de far ressortir la fluorescéncia naturala d'unas concrecions.

Aperaquí  personas visitan las caunas de La Cava cada an.

D'ustensilhas e d'armas preïstòricas, d'òs e de bana, e d'unes selze foguèron descobèrts dins la cauna.

### Referéncias
Gorg de Padirac

Lo **gorg de [[Padirac]]** es una cavitat naturala situada en Carcin, prèp de Gramat dins lo departament d'Òlt. A una pagèla d'aperaquí  de diamètre e  de prigondor. Al fons raja un riu conectat a una ret sosterranha de mai de  de desvolopament.
Se seriá format per un esboldrament de la vòlta fa aperaquí .
En 1889, l'espeleològ francés Édouard-Alfred Martel foguèt lo descobreire de la ribièra sosterranha del gorg.
Cròs de Revelhon

right|200px|thumb|Vista del pòrge d'intrada del Cròs de Revelhon
Lo **cròs de Revelhon**, a Albinhac, es una immensa cavitat naturala sosterranha que forma un site espeleologic excepcional.

## Situacion
Se situa a  del masatge de Revelhon, a  a l'èst d'Albinhac e a  al nòrd-èst de Ròc Amador, en Carcin, dins lo departament d'Òlt. La pichona rota que va de Revelhon a Lasbras passa en dessús de la vòlta del pòrge d'intrada a  de la quòta 312 que es lo punt d'interseccion amb la D673. Se dobrís a las confinhas de Limarga (èst) e del Causse de Gramat (oèst), a l'endrech ont lo riusset de Salgues venent d'Albinhac se pèrd jos tèrra, dins una dolina boscosa.

## Accès e risques
L'intrada, en forma de cauna, es dins una proprietat privada. L'accès e lo percors presentan de perilhs pels profans en tecnicas espeleologicas, en particular, la risca de casuda en periòde umid dins la zona d'intrada o a l'interior de la cavitat dins un potz; la risca de casuda de pèiras dins lo pòrge d'intrada, zona fresca e magnifica que es perilhós de s'i arrestar (de blòcs se destacan regularament de la vòlta fenduda e geliva donc cal passar ras de la paret de drecha); la risca de s'aperdesir dins los corredors de la partida fossila; e la risca de demorar presonièr detràs de los sifons (P. Vidal indiquèt en 1955 aver vist lo pòrge d'intrada plen d'aiga; de corrents d'aiga violents modifican alavetz los emplenatges; lo sifon Martel s'emplís en mens de 2 oras, mas se pòt voidar en 2 setmanas en periòde sec). Las partidas fossilas devon èsser evitadas de novembre a març, que son utilizadas coma luòc d'ivernacion per las ratapenadas.
Falconiformes

Los **falconifòrmes** (*Falconiformes*) son un òrdre format d'aucèls de rapina diürns que non apartenen als accipitrifòrmes. Aquela concepcion foguèt dempuèi largament contestada.

## Lista dels genres

D'aprèp la classificacion de referéncia (version 3.1, 2012) del Congrès ornitologic internacional, aquest òrden es constituit d'una sola familha ː los Falconidae (Falconidats) e dels genres seguents (òrdre alfabetic) :
* Falconidae
** *[[Caracara (genre)|Caracara]]* (3 espècias)
** *[[Daptrius]]* (1 espècia)
** *[[Falco (genre)|Falco]]* (40 espècias)
*** *[[Falco tinnunculus]]* - Moisset ros, Segairòl, Charrasclet, Soriguèr, Ratièr, Aucèl del sant esperit, Laureta
*** *[[Falco vespertinus]]* - Moisset cambarog
*** *[[Falco eleonorae]]* - Falquet de la reina
*** *[[Falco columbarius]]* - Esmerilhon
*** *[[Falco biarmicus]]* - Lanièr
*** *[[Falco peregrinus]]* - Moisset pelegrin
** *[[Herpetotheres]]* (1 espècia)
** *[[Ibycter]]* (1 espècia)
** *[[Micrastur]]* (7 espècias)
** *[[Microhierax]]* (5 espècias)
** *[[Milvago]]* (2 espècias)
** *[[Phalcoboenus]]* (4 espècias)
** *[[Polihierax]]* (2 espècias)
** *[[Spiziapteryx]]* (1 espècia)

## Vejatz tanben
* Aves (classificacion filogenetica)
### Referéncias taxonomicas
* 
* 
*  (classification classique)
Caunas de Presca

Las **[[cauna]]s de [[Sant Miard de Presca|Presca]]**, en Carcin, dins lo departament d'Òlt, abrigan de nombroses e extraordinaris espeleotèmas: aragonitas, estalactitas, estalagmitas, antiestalagmitas,  excentricas, fistulosas, colomnas, caulets-flòris...

## Situacion geografica
thumb|left|upright=0.8|alt=Los ciris|Los ciris
Se situan a  de Sant Seren, sus la rota de Padirac.

## Istòria
Descobèrtas per escasença en 1825 pendent la construccion de la rota que passa davant l'intrada, las caunas de Presca foguèron abilitadas per la visita del public a partir de 1922.

Las concrecions e lors colors naturalas se compausan de calcita, de fèrre, de manganès, de coire e d'argila. Òm i tròba de colomnas nombrosas, que los . De drapariás de 1 a  penjan lo long de las parets d'un rocàs susplombant lo void. Cada sala es esclairada per de simplas lampas.

La cauna aculhís aperaquí  visitaires cada annada.

## Recèrcas e descobèrtas
thumb|left|upright=0.8|alt=Aragonitas|Aragonitas
En 1953, d'especialistas entreprenguèron las primièras cèrcas al ras del sòl per fin de trobar un conduch de riu sosterranh. Mas aprèp qualques mètres solament, aquel projècte foguèt abandonat en seguida de las crenhenças d'esbodenament de terrenh. En 1970, s'entreprenguèt d'òbras novèlas, aqueste còp, en alargant un pichon conduch existent prèp de la vòlta. Aqueles furgs s'arrestèron entrò a 1985. En 1998, descubriguèron una primièra sala batejada pels espeleològs  contenent de fòrça bèlas concrecions (fistulosas, estalactitas, estalagmitas). En 2003, motivats per un corrent d'aire regular, los espeleològs comencèron de cavar mai enlà dins lo bard. Lo 4 de mai de 2011, trobèron una cavitat encara inexplorada plena de concrecions. Totes los membres del club d'espeleologia de Sant Seren i foguèron presents lo 14 de mai de 2011.
Radio France

[vinheta|''L'[Ostal de la Ràdio*.]]
*'Radio France''' es una societat anonima detenguda per l'Estat francés, creada lo 6 de gènier de 1975.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* France Télévisions
* France Inter

### Ligams extèrnes

* Site oficial
Loís XVIII de França

**Loís Estanislau Xavièr de França** dich **Loís XVIII** (Versalhas, lo 17 de novembre de 1755 - París, lo 16 de setembre de 1824) foguèt comte de Provença de 1755 a 1795, e rei de França e de Navarre de 1814 a 1815 puèi de 1815 a sa mòrt en 1824.
Laurenç Mallol

**Laurenç** o **Lorenç** o **Llorenç Mallol** (anciana grafia *Lorenz*) (de cap a 1350) èra un poèta catalan del s. XIV, lo primièr petrarcan del sieu país, e un dels darrièrs trobadors. N'avèm d'el pas que dos poèmas en occitan ancian. 

## Òbras en linha
*''Moltes de vetz, dompna, ·m suy presentatz''
*''Sobre·l pus alt de tots los cims d’un arbre''
## Referéncias
Staphylococcus

Lo genre ***Staphylococcus*** compren de microorganismes que son de presents dins la mucosa e dins la pèl dels umans e d'unes autres mamifèrs e ausèls, amassant 35 espècias e 17 subespècias, que fòrça que se tròban a cò dels umans. Las espècias que s'assòcian pus sovent a las malautiás umanas son *[[Staphylococcus aureus]]* (lo membre pus virulent e conegut del genre).
Streptococcus

Los ***Streptococcus*** son un genre de bactèris Gram positivas, esfericas pertenecientes al fil Firmicutes e al grop de las bactèris acidas lacticas. Aquestas bactèris creishen en de cadenas o parelhs, a on cada division cellular arriba al cors d'un ais. D'ailà que lo sieu nom, del Grèc *streptos*, significa que se dobla retuerce amb facilidad, coma una cadena. En contrast, los Gram positius estafilococs, que se dividisson en usant de divèrses aisses, forman d'agropacions raimosas de cellulas. Los estreptococs son oxidassa– e catalassa–negatius. 

Las espècias d'estreptococus que produsisson de malautiás son:

* Estreptococs Del grop A: Streptococcus pyogenes produsisson amigdalitis e impetig.
* Estreptococs Del grop B: Streptococcus agalactiae produsisson meningitis en neonatos e de parrabastatges de l'embarassi en la femna.
* Neumococ: Streptococcus pneumoniae Es la principala causa de neumonía aquerida en la comunitat.
* Streptococcus viridans Es una causa importanta d'endocarditis e d'abscesas dentalas.
* Streptococcus mutans Causa importanta de caries dentala. Aperten al grop d'estreptococs viridans.
.eus

**** (acorcha d'Euskadi) es un nom de domeni generic per la cultura basca. L'obtencion d'aqueste se deu essencialament a l'Associacion PuntuEus que siaguèt creada lo 2 d'abril de 2008. Es en servici dempuèi l'11 d'abril de 2014.

## Referéncias
Espeluga de Marsolàs

Er**'[[espeluga]]  de [[Marsolàs]]**, en Comenge e en departament dera Hauta Garona, tanben aperada **espeluga deras [[Hada]]s**, qu'ei de talha petita mès d'ua grana riquesa arqueologica.

## Istòria
A partir de 1883, que hoc excavada per abat David Cau-Durban, qui hè eras prumèras descobèrtas. En 1897, Félix Régnault qu'identifiquèc pintruras e gravaduras parietalas. Que s'ageish dera prumèra espeluga ondrada descobèrta ens Pirenèus. Eths preïstorians Henri Breuil e Emili Cartalhac que realizèren un prumèr estudi e un inventari deras òbras parietalas der'espeluga.

F. Régnault que i mièc ua recèrca arqueologica en tot descorbir vestigis sustot magdalenians, mès tanben indicis aurinhacians e asilhans.

Era recèrca enterpresa en 1931 que revelèc ua grana quantitat de mobiliari preïstoric, sensiblament ua conca hèra grana dab traç d'òcra.

## Art parietau
Eras pintruras e gravaduras, situadas sustot sus era paret a esquèrra, qu'arrepresentan bisons, shivaus, cervids, crabas, antropomòrfs e signes dab era forma deth hiu de hèr o quadrangulars. Un deths bisonts que's distingueish per un pliatge  constituit de pontuacions arroias.


Pendeloque en lignite Marsoulas MHNT.PRE.2012.0.6.95.jpg| 
Conque Magdalenienne de Marsoulas.jpg| 
Bison, Marsoulas.JPG| 


## Proteccion
Er'espeluga que vadó  en 1910. Entad assegurar era sua conservacion, non pòt pas estar visitada. Totun, ua replica dera grana frisa que's tròba ath Parc pirenenc der art preïstoric de Tarascon d'Arièja.

## Referéncias


### Ligams extèrnes
*  Er'espeluga de Marsolàs (Hauta Garona)
Nom de domeni d'Internet

Un nom de domeni es sus internet un biais de far referéncia a un servici en foncion de sa localizacion geografica (nom de país, per exemple .vu per Vanoato) o de son classament sociologic (domeni generic, per exemple .net per un porgidor de servici de malhum).
Dins una adreça, se situa a la fin, darrièr un punt de separacion.
Arrondiment de Lion

L’**arrondiment de Lion** es una division administrativa francesa que son capluòc es Lion. Es compausat de 135 comunas deu departament de Ròse.
## Geografia
Veire metropòli de Lion.
## Istòria
L’arrondiment es creat per la lei del 28 pluviós de l’an VIII (17 de febrièr de 1800), dins lo departament de Ròse. Pren la seguida dirècta del districte de Lion creat en 1795 (fusion dels districtes de Lion Ciutat e Lion Campanha).
L’arrondiment aviá en 2014 162 comunas e 1,3 milion d'abitants.

Per causa de creacion de la metropòli de Lion, lo prefècte (arrestat prefectoral n°2014353-0002 del 19 de decembre de 2014) decidiguèt de far correspondre los limits de l’arrondiment amb aquela. De fach, las 103 comunas de l’arrondiment ancian que son pas dins la metropòli foguèron transferidas dins l’arrondiment de Vilafranca de Sòna a partir del 1èr de genièr de 2015.

Lo 1èr de febrièr de 2017, las comunas de la mitat miègjornala de Ròse li son transferidas.
Powiat

Un **powiat** (mot polonés) es una division administrativa polonesa intermediària entre lo voivodat (region administrativa) e la *[[gmina]]* (comuna).

Le poder executiu es exercit pel *starosta* elegit per l'assemblada locala, lo conselh de *powiat* (*rada powiatu*),  elegit al sufragi universal dirècte lo meteis jorn que los dietinas de voivodat, los conselhs municipals e los cònsols.
Sung Jae-ki

**Sung Jae-ki**, (en corean: **성재기 成在基**) nascut lo 11 de setembre de 1967 - mòrt lo 26 de julhet de 2013 foguèt un militant sud-corean dels dreches umans.

### Ligams extèrnes
*  ''South Korean channel films suicide''
*  ''Suicide performance and journalist ethics News Dongah''.
*  Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación 
*  Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión
Arrondiment d'Avinhon

L’**arrondiment d’Avinhon** es una division administrativa e una anciana circonscripcion electorala francesa d’Occitània, que son capluòc es Avinhon.
Canton de Nòuvic Sent Sepulcre

Lo **canton de Nòuvic Sent Sepulcre** es una circonscripcion electorala francesa dau departament d’Endre. Una comuna dau canton es de lenga occitana (L'Ordoer de Sent Micheu), una autra es tanben dins la Marcha istorica (Sent Plantaire).

## Tanben veire
* Cantons d'Endre
Joan III (papa)

**Joan III** (mòrt lo 13 de julhet de 574) foguèt, segon l'òrdre oficiau de la Glèisa Catolica, lo 61 papa dau 17 de julhet de 561 au 13 de julhet de 574. Succediguèt a Pelagi I (556-561) e foguèt remplaçat per Beneset I (575-579). En causa de l'invasion de la Peninsula Italica per lei lombards, son pontificat es fòrça mau conegut car la màger part dei documents regardant sei decisions foguèron destruchs.

## Liames intèrnes

* Lista dels papas.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Seccion Francesa de l'Internacionala Obrièra - SFIO

La **Seccion francesa de L'Internacionala obrièra (SFIO)**, en français *Section française de l’Internationale ouvrière*, es un partit politic socialista francés, qu'existiguèt jos aquel nom de 1905 a 1969.

En 1969, s'associèt ambe de clubs per venir lo Partit Socialista, en francés *le Parti socialiste*, al moment del congrès d'Issy-les-Moulineaux.
Albert Lebrun

**Albert Lebrun** (Mercy-le-Haut, 29 d'agost de 1871 – París, 6 de març de 1950) foguèt un politician francés. Ocupèt la foncion de president de la Republica francesa de 1932 a 1940, çò que faguèt d'el lo darrièr president de la Tresena Republica.
Annie Pétain

**Annie Pétain**, o **Alphonsine Eugénie Berthe Pétain**, nascuda **Hardon** (Courquetaine, França, 5 d'octobre de 1877 – París, 30 de genièr de 1962) foguèt l'esposa del marescal Pétain de 1920 a 1951.
Horacio Cartes

**Horacio Manuel Cartes Jara** (Asunción, 5 de julh de 1956) es un politician del Partido Colorado, entrepreneire e dirigent esportiu paraguaian. Es actualament president de la Republica del Paraguai dempuèi lo 15 d'agost de 2013.
Borriana

vinheta|Borriana, ajuntament.
vinheta|Panorámica de la Torre del Mar (Borriana).
vinheta|Torre dedefensa de la costa (Borriana).
**Borriana** pòt essèr:
* Borriana, una comuna d'
* Borriana, una comuna d'
Michel Lévy-Provençal

**Michel Lévy-Provençal** (Casablanca, 25 de novembre de 1973) es un engenhaire francés. Foguèt un dels fondadors del sit d'informacions *[[Rue89]]* e trabalhèt tanben coma director de l'estudio multimèdia e cargat del desvolopament digital de la cadena d'informacion France 24 dempuèi mai de 2007 fins a novembre de 2010.
Pascal Riché

thumb|250px|Pascal Riché al Salon del libre de París en març de 2010
 es un jornalista francés. Actualament director adjunt de la redaccion de *[[L'Obs]]* foguèt un dels cofondadors de Rue89.

## Nòtas e referéncias
Saut amb pèrga

Lo **saut amb pèrga** (var.**saut dab pèrja; saut ambé pertega**) es una especialitat atletica que consistís a passar per subre d'una barra oritzontala situada a granda auçada  sense la far caire, en s'ajudant d'una pèrga, una barra flexibla, d'aperaquí 5 metres de long, que l'atleta ten dins sas mans.
Es l'ochena espròva del decatlon.

Lo saut amb pèrga de naut nivèl necessita las quatre qualitats de l'atletisme : la velocitat per la corsa de vam, la fòrça per apiejar sus la pèrga, la soplessa per efectuar los movements en l'aire e la qualitat de pè al moment de l'impulsion.

L'ucraïnian Sergueï Bubka, primièr òme a passar la barra dels sièis mètres e detentor del recòrd del mond pendent gaireben 30 ans, es  lo sautaire amb pèrga mai conegut. Uèi, la disciplina es dominada, entre autres, pel francés Renaud Lavillenie, actual detentor del recòrd del mond, los alemands Björn Otto e Raphael Holzdeppe e lo canadenc Shawnacy Barber. Costat féminin, la russa Yelena Isinbayeva, que batèt vint e uèit recòrds del mond, e l'americana Jennifer Suhr sonlas solas femnas d'aver passat los .
### Referéncias
Voivodat

Un **voivodat** es una entitat territoriala governada per un **voivòd**, tèrme eslau que designa dins l’istòria un cap feodal (un duc) o un representant d’un poder central (un prefècte). Dins lo primièr sens pòt èsser revirat coma "ducat". Dins lo segond, retipa una "region".

## Voivodats actuals
* Regions de Polonha

## Voivodats istorics
* Ancians voivodats de Polonha
* Voivodats de l’Union de Polonha e Lituània
* Voivodats de Romania
* Voivodina
Encamp

**Encamp** es una parròquia andorrana, situada dins lo centre del país e quilhada a 1.300 mètre d'altitud. Aquel territòri, que comptava  abitants en , compreniá inicialament cinc vilatges: Encamp, el Tremat, la Mosquera, les Bons e Vila, que de totes sonque lo darrièr es encara desligat fisicament del demai.

Actualament, una part bèla de l'airal es ocupat per una estacion d'esquí, Grand Valira, partejada amb la parròquia de Canillo.
Canillo

thumb|250px|Glèisa de Sant Joan de Caselles a Canillo
**** es una parròquia d'Andòrra. Sa populacion èra de  abitants en 2014.
La Maçana

**La Maçana** (oficialament *La Massana*) es una parròquia d’Andòrra. Sa populacion es de  abitants ().
Meritxell

250px|thumb|Lo santuari vièlh Santa Maria de Meritxell
**Meritxell** es una masada de la parròquia andorrana de Canillo. Comptava 66 abitants en 2009. L'endrech es famós que s'i tròba l'edifici religiós mai emblematic dels andorrans, lo Santuari de Meritxell.
L'Aldosa de Canillo

**L'Aldosa de Canillo** (anteriorament a 2010 *L'Aldosa*) es un vilatge del Principat d'Andòrra, situat dins la parròquia de Canillo. En 2009 comptava 232 abitants.
El Pas de la Casa

**El Pas de la Casa** es una vila del Principat d'Andòrra situada a la parròquia d'Encamp. L'an 2009 teniá 3.099 abitants.

Deu lo seu nom al fait que al començament del sègle XX i aviá sonque una cabana de pastors en aquel luòc de pas, qu'èra conegut abans coma Pas del Bac o Bac de la Casa. Es l'Unica part d'Andòrra qu'agacha lo versant atlantic e es ailà que nais lo riu Arièja. 

Las doas activitas economicas principalas son lo comèrci, que genere un torisme transfrontalièr, subretot de monde vengut de França per crompar alcòl, cigaretas o autras merças destaussadas e l'estacion d'esquí de Grandvalira.

### Referéncias