Joan Estève Esquiròl

**Joan Estève Esquiròl** (Tolosa lo 4 de genièr de 1772 - París lo 12 de decembre de 1840) èra un psiquiatre, considerat coma lo paire de l'espital psiquiatric francés: en efècte faguèt votar la lei de 1838 obligant cada departament a se dotar d'un espital especializat.

## Biografia
Èra filh d'un negociant tolosenc, prior de la borsa dels marcants, elegit capitol en 1787.

Anèt en 1799 a París, foguèt d'en primièr disciple de Jean-Nicolas Corvisart a la Caritat,
puèi a partir de 1801 trabalhèt amb Pinel a la Salpêtrière.
En 1805, escriguèt : *De las passions consideradas coma causas simptòmas e mejans curatius de la malautiá mentala.

Puèi en [[1820]], succediguèt a Pinel e venguèt mètge en cap de la Salpêtrière.
Creèt dins la carrièra Buffon un ostal de santat privada per alienats.
Apuèi, creèt un ostal de santat privada prèp d'[[Ivry-sur-Seine]].
Al moment de la mòrt d'[[Antoine-Athanase Royer-Collard]], venguèt mètge en cap de l*'Ostal Reial de Charenton*, uèi l'[[espital Esquirol]].

Aguèt coma disciple lo psiquiatre tolosenc [[Gerard Marchant]].

== Elements clau de son òbra ==
* Apregondiguèt la nosografia de [[Philippe Pinel|Pinel]] ; 
* Definiguèt mai pregondament las diferentas formas de [[melancolia]], creant lo tèrme de [[lipemania]] e la classa de las [[monomania]]s
* Establiguèt una diferenciacion entre [[allucinacion]]s e [[illusion]]s.
* Faguèt un parallèl entre [[foliá]] e [[passion]]s.
* Aguèt un ròtle important sul plan administratiu e legislatiu (lei de [[1838]]).
* Faguèt la primièra descripcion medicala de la [[trisomia 21]] en 1838.

=== Nosografia ===
* Es un dels primièrs que faguèt la distincion entre [[allucinacion]]s (percepcions sens objècte extèrne, produitas e bastidas per l'esperit) e [[illusion]]s (errors de percepcion; interpretacion marrida dels estimuli vertadièrs)

* Parallèl Foliá-Passions :
Per el las passions serián çò que nos pòrta a agir e qu'es pas d'òrdre intellectual: son a l'origina de l'alienacion mentala.
La foliá seriá facha de las [[passion]]s fins a l'extrèm.
Auriá doncas una diferéncia quantitativa entre ambedoas.
Segon el, dins l'enfancia, i a pas de passions, doncas pas d'alienats.

=== Terapeutica ===
* Per el, las passions devon servir al tractament de las malautiás.
Cal qu'i aja repression per qu'i aja garison del malaut: inspirar un sentiment de paur, que domda e subjuga lo malaut, e provocar un brandida morala plaçant l'alienat dins un estat opausat e contrari a aquel qu'èra abans que s'utilize lo mejan. Es lo metòde perturbator.
Per Esquiròl, sufís donca pas mai de parlar amb suavitat e còrdolor, segon lo [[tractament moral]] de [[Philippe Pinel|Pinel]].

=== Ròtle important sul plan administratiu e legislatiu ===
Teorician clar e practic de las institucions psiquiatricas, es amb sos disciples a l'origina de l'adopcion de la [[lei del 30 de junh de 1838]] concernissent los alienats, qu'acaba amb las decisions d'intèrnament arbitraris per simpla letra tampada o decisions de justícia.

=== Influéncia ===

Aguèt una influéncia suls patologistas alemands, coma Karl Christian Hille e [[Johann Christian August Heinroth]], los primièrs de traduire son òbra dins lor lenga.

== Omenatge ==

En 1897, la municipalitat de Tolosa fa omenatge a Esquirol e Pinel plaçant lors bustes dins la sala dels Illustres del [[Capitòli de Tolosa|Capitòli]].

=== Toponims ===
* [[Plaça Esquiròl]] a [[Tolosa]] dempuèi 1867 e lo [[Esquiròl (quartièr de Tolosa)|quartièr]] a l'entorn.
** Estacion de mètro [[Esquiròl (mètro de Tolosa)|Esquiròl]]
* [[Carrièra Esquiròl]] a [[París]] dempuèi 1864.

=== Espitals ===
* [[Centre espitalièr especializat]] Esquiròl a [[Limòtges]]
* Espital Esquirol a [[Saint Maurice (Val de Marna)]]
* Espital Esquirol a [[Can (vila)|Can]]
* Clinica Esquiròl - Sant Ilari a [[Agen]]

== Publicacions ==
Redigiguèt un rapòrt *Suls establiments consacrats als alienats en França*.
Son obratge principal pòrta lo titre de *De las malautiás mentalas consideradas jol rapòrt medical, igienic, e medicolegal*.

== Bibliografia ==
* L. Hahn, article « Esquirol », Dictionari enciclopédic de las sciéncias medicalas, Ed. Asselin et Houzeau e [[Éditions Masson|G. Masson]], París, 1888, p. 91.
*Rafael Huertas, "Between doctrine and clinical practice: nosography and semiology in the work of Jean-Etienne-Dominique Esquirol (1772—1840),"  *History of Psychiatry*, 19,2 (2008), 123-140.
*ALLILAIRE, Jean-François [sous la direction de]. Jean-Etienne-Dominique Esquirol, une œuvre clinique, thérapeutique et institutionnelle. Levallois-Perret : Interligne, 2001. 202 p.

== Ligams extèrnes ==

* [http://psychiatrie.histoire.free.fr/pers/esquirol.htm Titres e trabalhs d'Esquiròl en 1805]
*  Esquirol, [https://web.archive.org/web/20120101234159/http://www.psychanalyse-paris.com/+-Erotomanie-+.html Erotomania], in *Diccionari de las sciéncias medicalas'', t. XIII, C. L. F. Panckoucke, París, 1815, p. 186-192.

## Referéncias