Montpesat de Carcin

**Montpesat de Carcin** (*Montpezat-de-Quercy* en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas del nom de **Montpesat** son nombrosas, que entre elas se pòt citar *basilicae sanctorum parvulorum Justi et Pastoris* (655, Testament de Daidièr de Caors), *castrum quod Mons Pensatur dicitur* (1040), *Montepesato* (1074-1108, 1099, 1154, 1170, 1176, 1203), *Montepezato* (1096-1099), *Montispesato* (1159), *Montepisato* (1159), *Montis Pensati* (1252), *Monte Pensato* (1257, 1580), *Montispensati* (1257, 1418), *Montespensato* (1269), *Montempensatum* (1299)... e en occitan *Mont Pesat* (1198), *Montpezat* (1274, 1526), *Monpezat* (1359) .
 
Lo primièr element de Montpesat ven de l'occitan *mont*, del latin *mons*, *montem*. Lo segond element pòt èsser lo participi passat del latin *pedare*, «paisselar», e per extension fortificar ; pr'aquò, Pierre-Henri Billy (citat per Pau Burgan e Andriu Lafon) constata que *pedare* es sense descendéncia gallo-romanica [aicí, occitano-romanica] e que *pensatus* (de *pendere*) > *pensat* > *pesat*, «penjalut», conven milhor; una confirmacion es que Montpesat presenta l'atestacion *Mons Pensatus* en 1040 .

* **Gandolés** (grafia de Pau Burgan e Andriu Lafon) presenta las atestacions *Guandole*, en 1319, *capellanus de Granduale*, en 1326, *a Guandoles*, en 1359, *ecclesia de Glandoleno*, cap a 1400, *Gandolesio*, en 1465, *capella de Gandoleno*, en 1497, *Gandoles*, en 1526, etc. Es una anciana parròquia escambarlada entre las comunas de Montpesat e de Montfermièr. Las fòrmas ancianas fan pensar a un sufixe *-enum* e l**-s'' fa supausar un plural ambe sens de collectiu [los *Gandole(n)s serián estats los abitants de Gandole(n) e aprèp la confusion se seriá facha entre lo nom dels abitants e lo del vilatge]; ''Gandolens'' poiriá èsser una autra grafia, pas tan simpla mas pus etimologica. Demòra la question del radical. Entre las nombrosas possibilitats (indo-europèu ''*ganda'' «terrenh rocassut», un radical germanic ''*wando'' a la basa d'un antroponime, lo nom dels Vandals, coma a [[Los Sarrasins|Gandalor]], Burgan e Lafon causisson un derivat de l'occitan ''gandòla'', derivat de ''ganda'' «valat, regòla». Burgan e Lafon supausan una fondacion tardièra, perqué lo nom arriba tard dins los escrits ; l'absida romanica, pr'aquò, es del sègle XII .
* ***La Madeleine-d'Aussac*** (nom francés) es situada sus la RD 83bis, anciana partida de la RN 20 ; lo vilatjòt d' ''Aussac'', pus pichon, es a costat, pus naut que l'anciana nacionala; la glèisa, fondada en 1225, d'estil gotic,  es entremièg, pus prèpa d'Aussac. ''Aussac'' vendriá del nom de persona latin ''Alcius'' ambe'l sufixe ''-acum''; seriá donc una anciana propietat gallo-romana. Burgan e Lafon escrivon ''Aussac'', çò que las règlas de la grafia classica fan puslèu escriure **Auçac**. Auçac es benleu lo ''Auciago'' del testament de Sant Daidièr (680) ; çaquelà, se lo nom deriva d**Alcius* + *acum*, la vocalizacion de *-l-* implosiva sembla tròp aboriva. En realitat, i a una solucion : lo nomen *Aucius* es tanben atestat  e res empacha pas mai que *Auciacum* siá representat per *Auciago* al sègle VII (çò qu'es de mal provar, cossí que siá). Las atestacions ancianas de *la Madeleine* son raras : *Beata Maria Magdalena de Aussaco* (1580), *Beatae Mariae Magdalenae d'Aussac* (1640), *Aussac* e *La Magdeleine d'Aussac* (Cassini). *La Madeleine* es Santa Maria Magdalena o Maria de Magdala. La prononciacion es [lamataléno], que Burgan e Lafon escrivon *La Matalena*  (puslèu *'La Magdalena**).
* **La Salvetat** (atestacions ''ecclesia Salvitate'', cap a 1400, ''Beata Maria de Salvitate'', en 1580, ''Beatae Mariae de Salvitate'', en 1640). Del latin Salvitatem, mot format a partir de ''salvus'', es un lòc plaçat jos la proteccion de la Glèisa, en principi una vila novèla o un vilatge novèl que los abitants i avián de dreches particulars, coma lo drech d'asil. La creacion se fasiá sus de tèrras eclesiasticas, per tal de las far desbosigar .
* **Pilon** es un nom d'epòca occitana per un lòc ocupat dempuèi la [[protoïstòria]] e que seriá estat l'emplaçament d'una ''villa'' antica. Se tractariá d'un pilar, d'una bòrna, (bòla, bosòla, bòina, boina), per marcar un limit (d'una propietat...). La parròquia es atestada coma ''Sancti Juliani'' (1326), ''St Julien de Villegenest'' (1526), ''Sanctus Julianis Vallis Ginesta'', etc. Valginèsta es format dels mots latins ''vallem'', «val», e ''genesta'', «ginèsta, genèsta, ginèst, genèst» .
* **Sent Laurenç de Senesèlas** (atestacions ''capellanus de Sénezelas'', en 1326, ''St Laurens de Senezelles'', en 1526, ''Sanctus Laurentius de Feneselis alias de Ceneselis'', en 1580, ''Sancti Laurenti de Senezelles'', en 1640, Saint Laurent de Nezelles, sus la mapa de Cassini). Senesèlas (?) vendria de ''*sanitia'', del vèrbe ''sanitiare'', ambe'l sufixe ''-ellas'' e lo sens seriá «malaudariá», «leprosariá»; mès lo determinant es oblidat e se ditz [sénlawr**é**ndémumpéz**a**t] , escrit **Sent Laurenç de Montpesat**.
* **Saus** es atestat coma ''Saurs'' (1252, 1300, 1326), ''Saurs prope Boffiam'' (cap a 1400), ''ecclesiam predictam de Saus'', en 1459, ''Beata Maria de Sauts'' (sense data), ''Saux'' (Cassini). L'origina es l'ancian occitan ''saur'', «blond», «ros», del francic ''*saur'' . L'amudiment de ''-r'' finala darrèr diftongue permetèt l'atraccion grafica de ''saus'', de ''salices'' (ensemble de sauses). 
* **Sent Circ** es una parròquia dispareguda, absorbida per Sent Martin. Lo nom ven de Sanctus Cyricus de [[Tars]] e, coma -i- es una brèva, s'amudís.
* **Sent Martin de** ***Carguaprunas*** (probablament ''Cargaprunas'' en grafia actuala) es una parròquia dispareguda. Lo nom fa referéncia a [[Sant Martin de Tors]] e lo determinant sembla marcar que lo lòc èra abondant en prunièrs (se i a pas agut d'atraccion paronimica).
* **Sent Vincenc** es una parròquia dispareguda. I a mai d'un Sant Vincenç, dont un martir d'[[Agen]], un autre de [[Puigcerdà]], un autre de [[Valéncia]], etc. La parròquia dependiá de la Comandariá de Sant Uc, çò qu'es benlèu remembrat per un toponime, Sent Ugon (''Saint-Hugou'' en francés) .
* ***Saint-Jean-de-Teyssières**' (en francés) es una parròquia dispareguda. La primièra atestacion, *villa de Taxarias*, es de 655 (Testament de Daidièr) : *taxum* representa lo tueis e lo sufixe *-arias* supausa un bòsc de tueis. *Sanctus Joannes prope Montem Pensantum* (1350) representa benlèu la meteissa parròquia, nommada tanben *Saint-Jean du Barthas* (en francés), donc Sant Joan del Bartàs. Ne demòra dos *Saint-Jean* (en francés) e un *Teyssière* (en francés), benlèu lo vilatjòt *Teissiere* de la mapa de Cassini, noms que marcan una atraccion de la familha del vèrbe *téisser* .

==Istòria==
La Magdalena d'Auçac es una anciana parròquia annexada a *Labouffie* (nom francés : probablament *La Bófia*, cf. Tresor dóu Felibrige *bóufio*, Alibèrt *bòfia*, que sembla una error, mès Basalgas escriu *bofia* ) entre 1790 e 1793, puèi *Labouffie'' foguèt annexada a Sent Pau de Laubreçac entre 1795 e 1800 . Pr'aquò, se vei que lo vilatjòt d'Auçac, La Magdalena d'Auçac e lor glèisa son dins Montpesat.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Tarn e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas