Walt Disney

**Walter Elias Disney** (5 de decembre de 1901, Chicago - 15 de decembre de 1966, Burbank), dich **Walt Disney**, es un productor, realizator, dessenhaire e òme d'afaires estatsunidenc dau sègle XX. Pionier de l'animacion dins leis ans 1920, fondèt leis estúdios Disney en 1923 e introduguèt d'innovacions majoras dins lo domeni dau dessenh animat coma lo son e la color. Inventèt tanben de personatges fòrça famós coma Mickey Mouse. A partir deis ans 1930, èra vengut una personalitat importanta de l'animacion estatsunidenca. Son idèa de crear de lòngs metratges d'animacion li permetèt d'aquistar un succès mondiau amb de caps d'òbra coma *[[Blancanèu e lei sèt nans]]*, *[[Bambi (film, 1942)|Bambi]]* ò encara *[[Cendrilhon (film, 1950)|Cendrilhon]]*. Foguèt tanben a l'origina de lòngs metratges de presa de vista reala coma *[[Mary Poppins]]*.

Participèt largament a la propaganda estatsunidenca durant la Segonda Guèrra Mondiala en creant de films animats destinats a luchar còntra lo nazisme ò a sostenir l’esfòrç de guèrra. Après 1945, participèt tanben a la lucha còntra lo comunisme en denonciant de sindicalistas. Pasmens, a partir deis ans 1950, s’interessèt subretot a la diversificacion deis activitats deis estúdios Disney. Desvolopèt la venda de produchs derivats e comencèt la creacion de pargues d’atraccions centrats sus l'univèrs Disney.

Moriguèt en 1966 en causa d’un cancèr entraïnat per son tabagisme. Pasmens, es totjorn una personalitat fòrça coneguda e es totjorn lo detentor dau recòrd dau nombre d’Oscars obtenguts durant una carriera cinematografica amb 22 prèmis ganhats en competicion e 4 en onor de sei realizacions.

## Biografia

### Jovença e formacion

[thumb|right|[Fotografia d’Elias Disney e de Flora Call en 1913.]]
[thumb|right|Retrach de [Roy Oliver Disney, ainat de Walt Disney, en 1965.]]

Walter Elias Disney nasquèt lo 5 de decembre de 1901 a Chicago. Èra lo quatren enfant d’Elias Disney (1859-1941) e de Flora Call (1868-1938). Son paire èra un obrier agricòla que venguèt obrier mecanic en 1884 per trabalhar sus de chantiers ferroviaris. Puei, assaièt sensa succès de venir violonista professionau, productor d’agrums e gerent d’ostalariá. En 1888, se maridèt e venguèt tornarmai obrier (dins la construccion) a Chicago. Pasmens, inquiet de la criminalitat creissenta, desmainatjèt sa familha en Missorí en 1906. Malaut, deguèt s’installar a Kansas City en 1910. Flora Call èra institutritz mai abandonèt son mestier per assegurar l’educacion de seis enfants.

Walter Disney e son fraire Roy ajudèron rapidament lo paire dins sei projèctes professionaus coma la creacion d’una companhiá de distribucion de jornaus. Pasmens, lei relacions amb aqueu darrier, descrich coma violent e autoritari, foguèron marridas. En 1917, Walter refusèt de s’entornar a Chicago ont Elias Disney aviá crompat una usina de gelada. Mentre que Roy èra mobilizat, Walter obtenguèt un emplec de vendeire dins lei trens de la Missouri Pacific Railroad. Comencèt de s’interessar a la Premiera Guèrra Mondiala.

Tròp jove per intrar au sen de l’armada, s’engatjèt dins la Crotz Roja qu’acceptava de volontaris de 17 ans. Foguèt incorporat a la division deis ambulàncias de la Crotz Roja estatsunidenca en França. Arribat lo 12 de nocembre de 1918, un jorn après la signatura de l’armistici, demorèt en França fins a setembre de 1919 avans de s’entornar a Chicago e a Kansas City.

### De Kansas City au premier lòng metratge Disney

#### Lo periòde Kansas City

[thumb|right|Dessenh figurant sus leis envolopas utilizadas per Walt Disney en [1921.]]

A son retorn en Missorí, Walt Disney trobèt un trabalh dins una agéncia de publicitat. I rescontrèt lo dessenhaire Ub Iwerks (1901-1971) que venguèt un collaborator major de Disney fins a sa mòrt. Lo duò foguèt rapidament engatjat per la Kansas City Film Ad Company e trabalhèt sus de films publicitaris per lei cinèmas locaus. En parallèl, Disney comencèt de s’interessar a la realizacion de dessenhs animats. Durant una minuta e parlant de problemas locaus, foguèron venduts a la Newman Theater Company e obtenguèron un certan succès.

Lo 22 de mai de 1922, Disney fondèt son premier estúdio de produccion de dessenhs animats. Dich Laugh-O-Gram, foguèt l'autor de corts metratges basats sus de còntes populars. Disney capitèt d'i reünir una còla de dessenhaires talentós comprenent Iwerks, Hugh Harman (1903-1982), Rudolf Ising (1903-1992), Carman Maxwell (1902-1987) e Friz Freleng (1906-1995). La companhiá produguèt plusors animats que foguèron ben recebuts dins la region de Kansas City. Pasmens, lei còsts foguèron superiors ai revenguts e l'estúdio faguèt falhida en julhet de 1923.

#### La fondacion de Walt Disney Studio

[thumb|right|Aficha dau segond cort metratge d’''[Oswald lo lapin astruc*.]]



Après la revirada de [[Laugh-O-Gram]], Disney anèt s'installar en [[Califòrnia]] onte viviá ja son fraire [[Roy Oliver Disney|Roy]]. Amb aqueu darrier e gràcias a l'ajuda financiera d'un [[oncle]], creèt una companhiá novèla dicha [[Disney Brothers Studio]]. Foguèron jonhats per [[Ub Iwerks]]. Lo 16 d'octòbre de [[1923]], lei dos fraires concluguèron un contracte amb [[Margaret J. Winkler]] ([[1895]]-[[1990]]), una importanta productritz de [[dessenh animat|dessenhs animats]] deis ans 1920. Aquò permetèt a Disney de construrre un estúdio en [[1925]] ([[Walt Disney Studios Hyperion]]) e de perennizar son entrepresa que cambièt de nom per venir [[Walt Disney Studio]] en [[1926]]. En parallèl, se maridèt amb [[Lillian Bounds]] ([[1899]]-[[1997]]), una [[intervallista]] de l'estúdio.

Durant aqueu periòde, la companhiá obtenguèt un succès corrècte amb lei corts metratges *Alice Comedies* que presentava leis aventuras d'una joventa dins lo mond magic de Cartoonland. En [[1927]], totjorn en associacion amb [[Margaret J. Winkler|Winkler]] e son marit [[Charles B. Mintz]] ([[1889]]-[[1939]]), creèt la seria *Oswald lo lapin astruc*. Gràcias a son ritme e son animacion de qualitat, lo projècte foguèt un succès e [[Oswald lo lapin astruc|Oswald]] venguèt un personatge popular. Pasmens, en [[1928]], un desacòrdi comerciau entre Disney e [[Charles B. Mintz|Mintz]] entraïnèt la pèrda de la produccion de la seria per leis estúdios Disney. De mai, [[Charles B. Mintz|Mintz]] capitèt d'atraire una partida dei dessenhaires Disney dins son [[Robert Winkler Productions|estúdio]].

==== La creacion de Mickey Mouse ====

[[Fichièr:Mickey Mouse Poster.jpg|thumb|right|Aficha d'un film [[Mickey Mouse|Mickey]] de [[1928]].]]



Après la pèrda dau personatge d'[[Oswald lo lapin astruc|Oswald]], Disney, [[Ub Iwerks|Iwerks]] e lo rèsta de sa còla comencèron de concebre un personatge novèu. Basat sus lo modèl d'una rata, èra relativament similar a [[Oswald lo lapin astruc|Oswald]]. Foguèt dich Mortimer Mouse avans d'èsser tornat nomenar [[Mickey Mouse]] per [[Lillian Bounds|Lilian Disney]]. Lo premier film Mickey, *Plane Crazy*, sortiguèt en [[1928]] mai foguèt una revirada. Lo segond òpus, *The Gallopin' Gaucho*, conoguèt un destin identic.

Disney capitèt d'identificar lei rasons d'aquelei reviradas. D'efiech, en [[1927]], [[Warner Bros.]] aviá produch un film musicau sonòr, *Lo cantaire de jazz* d'[[Alan Crosland]] ([[1894]]-[[1936]]), qu'èra estat un succès. Amb l'ajuda de l'òme d'afaires [[Pat Powers]], Disney capitèt d'obtenir un sistèma de sincronizacion de [[còntrabanda]]. Lo tresen dessenh animat [[Mickey Mouse|Mickey]], *Steamboat Willie*, foguèt ansin una capitada considerabla permetent a son personatge principau de venir una icòna populara.

==== Lo succès dei dessenhs animats parlants ====



Durant leis ans 1930, leis estúdios Disney conoguèron un periòde prospèr gràcias a sei serias de corts metratges parlants *Mickey Mouse* e *Silly Symphonies*. Leis episòdis d'aquela darriera avián pauc de personatges recurrents e èran centrats sus de còntes populars [[Euròpa|europèus]] e [[America del Nòrd|nòrd-americans]]. La [[musica]] i teniá un ròtle primordiau e Disney recrutèt lo compositor [[Carl W. Stalling]] ([[1891]]-[[1972]]) coma director musicau.

De son caire, l'univèrs [[Mickey Mouse|Mickey]] s'enriquiguèt de personatges novèus coma [[Pluto (Disney)|Pluto]], [[Dingo (Disney)|Dingo]] e [[Donald Duck]]. Fòrça populars, obtenguèron rapidament de serias pròprias e d'univèrs pròpris. En particular, [[Donald Duck|Duck]], trabalhat per de dessenhaires coma [[Carl Barks]] ([[1901]]-[[2000]]) e [[Jack Hannah]] ([[1913]]-[[1994]]), comencèt de concurrenciar [[Mickey Mouse|Mickey]] a partir de la fin deis ans 1930. Aquò menèt a la creacion de [[Daisy]], de sei tres nebòts e de son oncle [[Balthazar Picsou|Picsou]] (qu'obtenguèt tanben la sieuna seria).

En revènge, au nivèu personau, Disney deguèt faciar de dificultats personalas amb una [[depression]] en [[1931]]. Lei demissions d'[[Ub Iwerks]] e de [[Carl W. Stalling]] trebolèron tanben lo foncionament de la companhiá. De mai, maugrat lo succès de seis animats, la rendabilitat deis estúdios Disney èra febla e permetiá gaire d'innovar dins d'autrei projèctes. Pasmens, après un viatge e la naissença de sa filha [[Diane Marie Disney|Diane]] en [[1933]], sa situacion se melhorèt. Adoptèt una segonda filha, [[Sharon Disney|Sharon]], en [[1936]].

==== L'adopcion dau format *Technicolor* ====

Per assaiar de resòuvre sei problemas financiers, Disney cerquèt de procès novèus. L'idèa èra de trobar una idèa similara a aquela deis animats sonòrs de [[1928]]. S'interessèt donc a la colorizacion de seis òbras gràcias a l'introduccion dau [[technicolor]]. Aquò li permetèt d'obtenir plusors [[oscar]]s durant lo decenni 1930. En parallèl, assaièt de melhorar lo trabalh de seis estúdios gràcias a la creacion d'un sistèma intèrne de formacion menat per [[Ben Sharpsteen]] ([[1895]]-[[1980]]), [[David Hand]] ([[1900]]-[[1986]]) e [[Donald W. Graham]] ([[1883]]-[[1976]]). Disney favorizèt tanben lo desvolopament de tecnicas novèlas coma la [[camerà multiplana]] qu'ofrissiá mai de possibilitats per representar la prefondor d'un decòr dins un dessenh. Pasmens, son idèa pus importanta foguèt de desvolopar de lòngs metratges d'animacion en [[color]]s.

=== Vèrs la formacion de « l'Empèri Disney » ===

==== Lo succès de *Blancanèu e lei sèt nans* ====

[[Fichièr:Snow white 1937 trailer screenshot (2).jpg|thumb|right|Imatge de *Blancanèu e lei sèt nans* ([[1937]]).]]

Lo premier lòng metratge de Disney foguèt realizat entre [[1935]] e [[1937]]. Èra inspirat d'un animat mut de [[1919]] contant l'istòria de [[Blancanèu]]. Disney deguèt demandar un sostèn excepcionau de [[Bank of America]] per acabar lo film e prenguèt de riscs financiers importants. Dins aquò, l'òbra foguèt un succès major gràcias a la diversitat de seis efiechs dramatics mesclant [[suspens]], [[fantastic]] e [[comic]], l'originalitat dei personatges e la profusion dei [[color]]s ( nuanças). De mai, Disney recebèt de criticas elogiosas de part de personalitats majoras de l'istòria dau [[cinèma]] coma [[Sergei Eisenstein]] ([[1898]]-[[1948]]) e [[Charlie Chaplin]] ([[1889]]-[[1977]]). Foguèt tanben una capitada financiera amb un gasanh immediat de 8 milions de [[dolar]]s per un budget d'aperaquí 1,48 milions de dolars. De mai, lo film assegura totjorn a la companhiá de revenguts regulars gràcias a sei reedicions e sei redifusions. En [[1989]], sei revenguts dirèctes èran ansin estimats a mai de 6 miliards de dolars en « dolars constants ».

Après aqueu succès, Disney transformèt radicalament seis estúdios. Leis efectius passèron de 187 trabalhaires en [[1937]] a mai de  en [[1940]]. Cada etapa dau dessenh foguèt organizada segon un mòde de produccion [[industria]]u amb una division tecnica deis activitats que foguèron d'ara endavant fisadas a d'unitats especializadas (story-board, intervallisme...). L'objectiu èra de respòndre a d'exigéncias importantas en matèria de [[realisme]] e de [[naturalisme]]. Foguèt pereu organizat lo desmainatjament deis estúdios dins de locaus novèus. Pasmens, aquò entraïnèt un gròs maucontentament au sen dei salariats e una [[Grèva deis estúdios Disney|grèva de cinc setmanas]] aguèt luòc en junh e julhet de [[1941]]. Disney accusèt lo [[Partit Comunista deis Estats Units]] d'aver infiltrar sa companhiá. Aquò menèt a un blocatge complèt e Walt Disney deguèt laissar son fraire negociar amb lei [[cauma|grevistas]].

==== La Segonda Guèrra Mondiala ====

[[Fichièr:Der Fuehrer's Face - Donald.png|thumb|right|Imatge de [[Donald Duck|Donald]] dins lo cort metratge [[Antinazisme|antinazi]] *Der Fuehrer's Face* ([[1943]]).]]

Durant la [[Segonda Guèrra Mondiala]], leis estúdios contunièron de produrre de [[dessenh animat|dessenhs animats]] lòngs metratges coma *Pinocchio* ([[1940]]), *Fantasia* ([[1940]]), *Dumbo* ([[1941]]) e *Bambi* ([[1942]]). Aquelei films foguèron de succès financiers relatius car lo conflicte privèt Disney de la màger part dei revenguts prevists. Pasmens, dins leis ans seguents, constituïguèron de fònts regularas de sòus. De mai, en [[1940]], lo retorn d'[[Ub Iwerks]] au sen de la division deis [[efiechs especiaus]] permetèt a Disney de perseguir sa politica d'innovacions tecnicas.

En parallèl e per ocupar sei còlas, Disney participèt a l'esfòrç de guèrra. Lei figuras de [[Mickey Mouse|Mickey]] e de [[Donald Duck|Donald]] i foguèron fòrça mobilizadas dins de corts metratges dirèctament comandats per l'[[armada]] ò demandats per la [[propaganda]] [[USA|estatsunidenca]]. Lei capitadas pus importantas dau periòde son *Der Fuehrer's Face* ([[1943]]) e *Education for Death* ([[1943]]). I aguèt tanben quauquei lòngs metratges de [[propaganda]] coma *Victory Through Air Power* ([[1943]]) que presenta lei tèsis [[Estats Units d'America|estatsunidencas]] sus lo [[bombardament estrategic]] e de films de formacion professionala coma *Four Methods of Flush Riveting* qu'explica quatre metòdes de [[riblatge]] utilizats dins l'industria aeronautica. Aquelei films veguèron lo personatge de [[Donald Duck|Donald]] eclipsar pauc a pauc [[Mickey Mouse|Mickey]] que dispareguèt pauc a pauc dei produccions Disney.

==== La participacion a la lucha anticomunista ====

Tocat per la [[cauma]] de [[1941]], Disney èra un [[anticomunisme|anticomunista]] convencut que participèt precòçament a la traca dei [[comunisme|comunistas]], reaus ò supausats, presents ais [[USA|Estats Units]]. Tre [[1947]], denoncièt tres menaires dau conflicte sociau. Aquò permetèt a Disney de se presentar, dins la continuitat de son òbra [[art]]istica durant la [[guèrra]], coma un [[patriotisme|patriota]] [[USA|estatsunidenc]] modèl. Son influéncia en [[Hollywood]] aumentèt rapidament e foguèt pas inquietat durant lo periòde dau [[maccarthisme]].

==== La diversificacion progressiva deis activitats ====

[[Fichièr:6308-AnaheimDisneyLand-NW to SE View.jpg|thumb|right|[[Fotografia]] de [[Disneyland]] en [[1963]].]]

Après la guèrra, Disney reprenguèt la realizacion de lòngs metratges d'animacion coma *Cendrilhon* ([[1950]]), *Alícia au país dei meravilhas* ([[1951]]), *Peter Pan* ([[1953]]), *La Bela e lo Vagabond* ([[1955]]), *Lei 101 Dalmacians* ([[1961]]), *Merlin l'Encantaire* ([[1963]]) e *Lo libre de la jungla* ([[1967]]). Per aqueleis òbras, Disney contunièt de cercar d'innovacions tecnicas per melhorar la qualitat de l'animacion e lei films d'aqueu periòde foguèron de succès importants. Pasmens, a partir dau començament deis ans 1950, Disney s'alunchèt pauc a pauc deis estúdios per se concentrar sus la diversificacion de seis activitats.

Aqueu projècte comprenguèt plusors aisses diferents. D'en premier, seis estúdios comencèron pauc a pauc de produrre de lòngs metratges de presa de vista reala. I adoptèt de metòdes similars a aqueleis utilizats per leis animats coma l'adopcion de tecnologias recentas per melhorar la qualitat deis imatges ([[CinemaScope]]). Sortit en [[1950]], *l'Illa dau tesaur* foguèt un succès important. Foguèt seguit per *Vint Mila Lègas sota lei mars* ([[1954]]) e, subretot, *Mary Poppins* ([[1964]]). Un autre aspècte major d'aquela politica foguèt lo desvolopament dei produchs derivats. Imaginats tre leis ans 1930, prenguèron una importància novèla amb la creacion d'emissions de [[television]] centradas sus lei personatges Disney e de revistas per leis enfants. Enfin, la darriera idèa de remarca de Disney foguèt la construccion de [[pargue d'atraccions|pargues d'atraccions]]. Lo premier foguèt inaugurat en [[1955]] en [[Califòrnia]] e veguèt l'installacion regulara d'atraccions fins ais ans 1980. La construccion dau segond ([[Magic Kingdom]]) comencèt un an après la mòrt de Walt Disney e foguèt acabada per son fraire en [[1971]].

=== Fin de vida ===

A la fin de l'[[estiu]] de [[1966]], Walt Disney apareguèt fatigat. Fin setembre, tocat per un [[cancèr]] dau [[palmon|paumon]], foguèt rapidament obligat de se retirar de la gestion deis afaires de la companhiá. Moriguèt lo 15 de decembre seguent. Son còrs foguèt incinerat lo 16 e sei cendres plaçadas dins la [[cripta]] familiala dau [[cementèri]] [[Forest Lawn Memorial Park de Glendale]]. Son fraire [[Roy Oliver Disney|Roy]] li succediguèt a la tèsta dau grop Disney fins a sa [[mòrt]] en [[1971]], tres mes après la dubertura dau [[Magic Kingdom]].

== L'òbra de Walt Disney ==

==== Lei progrès tecnics dins l'animacion ====

 

Walt Disney foguèt a l'origina de l'adopcion ò de la generalizacion de mai d'una avançada tecnica dins lo domeni dau [[dessenh animat]]. Lei doas pus conegudas son probablament la sonorizacion e la [[color]]izacion que venguèron la nòrma de l'animacion après lei succès de *Steamboat Willie* en [[1928]] e de *Blancanèu e lei sèt nans* en [[1937]]. Dins lo segond cas, favorizèt la difusion dau [[technicolor]] que foguèt utilizada tre [[1932]] per Disney dins *D'aubres e de flors*. Venguèt rapidament un sinonim de [[qualitat]] e un argument [[publicitat|publicitari]] per lei films deis ans 1940-1950.

Pasmens, Disney encoratjèt d'autrei desvolopaments importants coma la [[rotoscòpia]] ò la [[camerà multiplana]]. La premiera èra coneguda dempuei la fin dau sègle XIX. Consistís a enregistrar un movement per l'estudiar d'imatge en imatge. Aqueu procès permet de dessenhar la dinamica dei movements filmats d'un biais fòrça [[realista|realisme]]. La segonda foguèt concebuda dins leis estúdios Disney per [[Bill Garity]] ([[1899]]-[[1971]]). Fòrça utilizada a partir de la fin deis ans 1930, permet de subrepausar de [[celluloïd (dessenh animat)|celluloïds]] correspondent a de plans diferents. L'imatge finau es obtengut gràcias a una camerà fotografica plaçada a la cima de l'ensemble.

==== L'univèrs de Mickey Mouse ====

Walt Disney foguèt tanben a l'origina de la creacion de [[Mickey Mouse]] e deis autrei personatges de son univèrs coma [[Minnie Mouse|Minnie]], [[Pluto (Disney)|Pluto]] e [[Donald Duck|Donald]]. Vedeta dei corts metratges Disney deis ans 1930, [[Mickey Mouse|Mickey]] venguèt lo simbòl de la companhiá e una icòna fòrça populara de la cultura [[USA|estatsunidenca]]. Es ansin fòrça present dins la vida deis enfants dei societats occidentalas ([[dessenh animat|dessenhs animats]], [[joguet]]s, decoracions, revistas...).

==== Lei lòngs metratges Disney ====

Lei lòngs metratges Disney apareguèron en [[1937]] amb *Blancanèu e lei sèt nans*. Son devesits en diferents grops segon la tecnica de realizacion (dessenh animat, film...) e lo contengut. Lei pus famós son lei lòngs metratges d'animacion que fòrman una importanta colleccion a destinacion deis enfants. Son generalament basats sus de còntes populars [[Euròpa|europèus]] e una lucha entre lo ben e lo mau. La màger part son considerats coma de caps d'òbra.

Pasmens, Disney favorizèt tanben la produccion de films de presa de vista reala. L'ensemble contèn mens de succès que lei lòngs metratges d'animacion mai es pauc a pauc vengut una branca importanta de l'univèrs cinematografica Disney. De mai, certanei films, especialament *Mary Poppins*, foguèron de succès considerables e son uei plaçats entre leis òbras pus importantas de Disney.

==== La fondacion de la companhiá Disney ====



Creada en [[1923]] per Walt Disney e son [[Roy Oliver Disney|fraire]], leis estúdios Disney son venguts la basa de [[The Walt Disney Company|Walt Disney Company]]. Emplegant mai de  trabalhaires en [[2018]], es uei una companhiá multinacionala, especializada dins la [[television]], l'[[dessenh animat|animacion]], lo [[cinèma]], lo [[videojòc]], lei produchs de consumacion e lo [[torisme]], qu'a realizat una [[chifra d'afaires]] de mai de 59 miliards de [[dolar]]s per un resultat de 15,8 miliards. S'aquela evolucion foguèt principalament menada per lei successors de Walt Disney, èra ja prefigurada a la fin de sa [[vida]] amb la creacion dau premier [[pargue d'atraccions]] e l'importància donada ai produchs derivats.

== Influéncia e posteritat ==

[[Fichièr:Disney Display Case.JPG|thumb|right|[[Fotografia]] d'una partida deis [[oscar]]s ganhats per Walt Disney durant sa carriera.]]

Walt Disney influencièt fòrça lo domeni dau divertiment e, au començament dau sègle XXI, demorava una personalitat famosa dins mai d'un país. Son metòde de produccion de [[dessenh animat|dessenhs animats]] centrat sus la qualitat e lo progrès tecnic es imitat per leis autrei companhiás dau sector entraïnant de còps l'emergéncia de rivaus seriós per sa companhiá ([[Pixar]]...). De mai, son modèl de desvolopament dei produchs derivats es uei adoptada per un nombre totjorn creissent de companhiás productritz de films ò de [[joguet]]s.

Au nivèu cinematografic, Disney es a l'ora d'ara lo detentor dau recòrd d'[[oscar]]s ganhats amb 22 estatuetas obtengudas en competicion e 4 decernidas en l'onor de sei contribucions. Foguèt tanben nominats 59 còps en competicion. Sei succès aguèron principalament luòc dins la categoria « cort metratge d'animacion » (12 còps entre [[1932]] e [[1969]]) mai obtenguèt de prèmis dins lei categorias « film documentari » ([[1954]] e [[1955]]), « cort metratge documentari » ([[1954]] e [[1956]]), « cort metratge d'accion de doas bobinas » (5 còps entre [[1949]] e [[1954]]) e « cort metratge de ficcion » ([[1959]]). Seis oscars d'onor guierdonèron la creacion de [[Mickey Mouse|Mickey]] ([[1932]]), la realizacion de *Blancanèu e lei sèt nans* ([[1938]]), aquela de *Fantasia* ([[1940]]) e l'ensemble de son òbra ([[1949]]).

Disney recebèt d'autrei guierdons coma una estela sus lo [[Walk of Fame]] de [[Hollywood]] ([[1960]]), la [[medalha presidenciala per la libertat]] ([[1964]]) e la [[medalha d'aur dau Congrès]] ([[1968]]). De mai, tres personatges imaginats per Disney an egalament una estela sus [[Walk of Fame]] ([[Mickey Mouse|Mickey]], [[Minnie Mouse|Minnie]], [[Donald Duck|Donald]]). Enfin, Disney es l'objècte de rumors e de [[legenda]]s divèrsas.

== Liames intèrnes ==
<div style="-moz-column-count:3; column-count:3;">
* [[Cinèma]].
* [[Dessenh animat]].
* [[Donald Duck]].
* [[Metòde Walt Disney]].
* [[Mickey Mouse]].
* [[Roy Oliver Disney|Roy Disney]].
* [[Technicolor]].
* [[The Walt Disney Company]].
* [[Ub Iwerks]].
</div>

== Bibliogafia ==

* *'(en)** [[Michael Barrier]], ''Hollywood Cartoons: American Animation in Its Golden Age'', Oxford University Press, 1999.
* **(en)** [[Michael Barrier]], ''The Animated Man: A Life of Walt Disney'', University of California Press, 2008.
* **(fr)** Marc Eliot, ''Walt disney la face cachee du prince d'hollywood'', Albin Michel, 1993.
* **(en)** Christopher Finch, ''The Art Of Walt Disney - From Mickey Mouse To The Magic Kingdoms'', Harry N. Abrams, Inc, 1975.
* **(en)** Katherine e Richard Greene, ''Inside the Dream: The personal Story of Walt Disney'', Disney Éditions, 2001.
* **(en)** Neil Harris, Erika Doss, Yi-Fu Tuan e Greil Marcus, ''Designing Disney's Theme Parks: The Architecture of Reassurance'', Flammarion, 1998.
* **(fr)** Pierre Lambert, ''Walt Disney, l'âge d'or'', Démons et Merveilles, 2006.
* **(en)** Dave Smith e Steven Clack, ''Walt Disney: The first 100 years'', Hyperion, 1999.
* **(en)** [[Bob Thomas]], ''Disney's Art of Animation: From Mickey Mouse to Beauty and the Beast'', Hyperion Books, 1991.
* **(en)*' [[Bob Thomas]], *Walt Disney, an american original'', Hyperion, 1994.

## Nòtas e referéncias