open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Samouillart

**Samouillart** es lo nom erronèu, en francés, de la comuna occitana de Samolhan, dins lo *Bulletin des Lois* de 1801 que definís la reorganizacion dels cantons.
Aulòs e Sinsat

**Aulòs e Sinsat** (en francés, oficialament, *Aulos-Sinsat*) es una comuna novèla occitana del País de Foish creada lo 1èr de genièr de 2019 en fusionar las comunas d’Aulòs, e Sinsat que venon comunas delegadas. L'ostau de la comuna es a Sinsat.

Administrativament, es dins l'arrondiment de Foish, lo departament d’Arièja e la region d'Occitanie dins l'estat francés. Electoralament, es dins lo canton de Nauta Arièja. 

## Vejatz tanben
* Comunas d'Arièja

## Nòtas e referéncias
Joan Guinjoan Gispert

Joan Guinjoan Gispert |vinheta
**Joan Guinjoan Gispert** (Riudoms, Catalonha, 28 de noveme de 1931 - Barcelona, 1 de genièr de 2019) foguet un compositor catalan de musica contemporanèa.

## Biografia
Neishec eth 28 de noveme de 1931 ara poblacion catalana de Riudoms, plaçada ena comarca deth Baish Camp. Estudièc ath Conservatòri Superior de Musica deth Licèu de Barcelona e, posterioraments, ara *École Normale de Musique* de París. Tanben estudièc composicion, orquestracion e electroacustica.

Agranic es sòns estudis de composicion e fuga damb eth mèstre Cristòfor Taltabull.

Ei, dempús deth 1991, membre dera Reiau Academia Catalana de Bères arts de Sant Jòrdi.

Atau madeish siguec nomentat *Chevalier des Arts et Lettres i Officier des Arts et Lettres* de França, e eth 1999 li siguec concedit era Crotz de Sant Jòrdi. Eth 29 d'octobre d'aqueth madeish an siguec investit doctor honoris causa pera Universitat Rovira e Virgili.

Ena sua vila natau, Riudoms, er institut d'educacion segondària pòrte eth sòn nòm.

## Activitat musical
Enquias ans seishanta actuèc coma concertista de piano, e a compdar d'aqueth moment se dediquèc ara composicion, sustot dempús de préner contacte damb era avantgarda musicau francesa eth 1964.

A dirigit prestigioses orquèstres en Euròpa e America e a arrecebut diuèrsi prèmis, coma eth Prèmi Nacionau de Musica concedit peth Ministèri de Cultura d'Espanha er an 1990 o eth Prèmi Nacionau de Musica concedit pera Generalitat de Catalonha eth 1995, atau madeish siguec finalista ath Prèmi Mondiau deth Disc IRCA (Naua Yòrk).

Eth 3 de noveme de 2004 estreèc ath Gran Teatre deth Licèu de Barcelona, er opèra Gaudí, damb libret de Josep Maria Carandell.

Eth 3 de noveme de 2011 er Auditòri Nacionau de Madrid acuelhec un concèrt d'aumenatge ara sua figura, damb motiu deth sòn 80au anniversari.

## Referéncies


## Ligams extèrnes
* 
*Biografia e òbres de Joan Guinjoan ena Associacion Catalana de Compositors
Messier 3

**Messier 3** es un amàs globular situat dins la constellacion dels Cans de caça. La magnitud aparenta de l'amàs es de 6,3, aqueste es doncas situat just al-dessús del limit teoric de visibilitat a uèlh nud. M3 es un objècte del catalòg de Messier.

Foguèt descobèrt en 1764 per Charles Messier e foguèt resolgut pel primièr còp en estelas per William Herschel cap a 1784.
La primièra estela variabla de l'amàs foguèt descoberta en 1889 per Pickering.
En 1953, Allan Sandage descobriguèt d'estelas blavas dins l'amàs.
Potençac

**Potençac** es una anciana comuna occitana de Medòc, situada dens lo departament de Gironda e la region e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
## Toponimia
## Istòria
Potençac estut annexat a Sent Arlòdi en 1818, pui transferit a Ordonac en 1845
 (L'ancian borg de Potençac es a 1800 m d'Ordonac e a 5 km de Sent Arlòdi).
## Demografia

* Lo n° INSEE a estat camjat per rasons practicas. 
* I a pas de donadas en 1806 : probable que Potençac estut recensat emb una auta comuna (Sent Arlòdi ?)

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben
## Ligams extèrnes
## Nòtas e referéncias
Mainxe e Gondeville

**Mainxe e Gondeville** es una comuna novela de Charanta. Es creada lo 1èr de genièr de 2019 per la fusion de Mainxe e Gondeville.
Estela binària

Una **estela binària** es un sistèma de doas estelas ligadas fisicament per la fòrça de gravitacion e que, viran a l'entorn d'un centre de massa comun; per aquesta rason viran l'una a l'entorn de l'autra. Los sistèmas estellars binaris son fòrça importants en astrofísica, pr'amor que l'observacion de sas orbitas permet de ne determinar la massa. Aital, las massas de nombrosas estelas simplas pòdon èsser determinadas per extrapolacion a partir de las observacions realizadas sus las estelas binàrias.

Lo tèrme "estela binària" foguèt inventat per William Herschel en 1802 pour indicar una vertadièra estela dobla, es a dire l'union de doas estelas ligadas ensemble per las leis de la gravitacion. 

Las estelas binàrias son classadas en fonccion de sas proprietats observablas : binària visuala, binària astrometrica, binària spectroscopica e binària amb eclipsi. Las estelas pòdon aperténer a mai d'una d'aquelas categorias. Una autra classificacion en tres categorias es basada sus la distància de las estelas : las binàrias destacadas, las binàrias mièg destacadas e las binàrias amb contacte. Dins aquel cas, las estelas binàrias son sovent d'estelas variablas.
Le Gris

**Le Gris** foguèt un cap dels Pepikokia, de la nacion dels Miamis, pendent lo XVIIIen sègle. Atanben foguèt conegut coma Nagohquangogh per la sieuna tribú. E foguèt atanben un dels tres caps mai importants dels Miamis pendent la guèrra indiana del Nòrd-Oèst, amb Pacanne e Pichona Tartuga.

En 1752, una epidemia de veròla ataquèt divèrses vilatges dels Miami. Charles le Moyne, Monsenhor de Longueuil, escriguèt al Ministre dels Afars Colonials en França pr'amor d'aquò e avisèt que lo cap Pè Negre e los sieus filhs avián mòrt pr'amor d'aquela malautiá. Tanben avisèt que Le Gris, cap dels Tepicons, encara èra fisèl als franceses. Confirmèt que Le Gris èra, çò de mai segur, familha d'aqueles, nascut coma *Waspikingua* e ara totjorn nomentat Le Petit Gris per se diferenciar de l'ancian cap.

Mai d'informacion sus Le Gris venguèt del jornal d'Henry Hay, un comerçant canadian-anglés de Fort Detroit que demorèt tres meses amb los Miamis. Pendent aquel temps, Pacanne viatjèt plan e laissèt la direccion de las decisions a Tacumwah e Le Gris . Hay aviá una bona amistat amb Le Gris e l'informacion d'aquel jornal lo mòstra desparièr en son caractèr de Pichona Tartuga. Maugrat que Pichona Tartuga totjorn disiá la darrièra paraula en çò que tòca a las decisions tribalas, èra mai conservator e sòbri que Le Gris. Le Gris, de l'autre costat, èra alcoolic, parlaire e sociable. 

Lo vilatge de Le Gris, e tanben Kekionga, demorèron fisèls als britanics pendent e apuèi la guèrra de la Revolucion americana. Le Gris e Pacanne anèron amb lo lòctenent-gobernador britanic Henry Hamilton pendent son viatge per lo riu  Wabash per ensajar de conquistar Vincennes, e maugrat que George Rogers Clark i arribèt solament en febrièr de 1779, Le Gris demorava en defòra de la vila en tot esperar la resulta de la batalha.  Atal, i aguèt mai d'una ataca qu'aviá coma origina los vilatges de Le Gris e Pacanne. Per ansin, foguèron la tòca de divèrsas expedicions estatunitencas que condusiguèron a la desfacha d'Hardin, e la Batalha de Wabash.

Les Estatunitencs aguèron, fin finala, la victòria en 1794 quora lo general Anthony Wayne i menèt la sieuna Legion americana pendent la Batalha de Fallen Timbers. En 1795 divèrsas nacions indianas aguèron una conferéncia de patz e signèron lo Tractat de Greenville. Le Gris voliá pas i participar mas fin finala o faguèt en tot laissar la siuena marca al tractat coma Nagohquangogh, o Le Gris.

#### Referéncias
Pierre Pincemaille

Pierre Pincemaille (París, lo 8 de decembre de 1956 - Suresnes, lo 12 de genièr de 2018) que ho un musician francés, organista virtuòse e pedagòg de la musica. 

## Biografia
Faguèt sos estudis a Conservatòri Nacionau Superior de Musica e de Dança de París (1973-1979). 
Recebèt 5 gran prèmi de concors internacionau : Lyon (1978), Beauvais (1987), Strasbourg (1989), Montbrison (1989) e Chartres (1990).
Venguèt famós per son talent d'improvisacion. Jogava 1000 concerts e recitals.
Foguèt professor de contrapunt a Conservatòri Nacionau Superior de Musica e de Dança de París entre 2005 e 2018.
A lo 29 de novembre 1987, que prengó la soa posicion d'organista de la Basilica de Sant Denis.
Recebèt plusors guierdons : Òrdre dei Paumas academicas (2003), Òrdre deis Arts e dei Letras (2006).

Malaut d'un càncer, morís lo 12 de genièr de 2018 a Suresnes. 

## Òbras
* *En Louisiane* (Delatour)
* *Prologue et Noël varié* (Delatour, 2007)
* 3 motets : *Ave Maria*, *Pater Noster*, *Ave Verum* (A Cœur Joie).

## Discografia
* Intégrale de l'œuvre pour orgue de Maurice Duruflé - Bonn–Beuel (Allemagne) - 2000 - Motette 12541.
* Intégrale de l'œuvre pour orgue de César Franck - Basilique Saint-Sernin de Toulouse - Solstice - novembre 2005 - SOCD 231-232.
* Les dix symphonies de Charles-Marie Widor - Solstice SOCD 181-185.

## Liames intèrnes
* Òrgue
* Improvisacion
* Basilica de Sant-Denís

## Nòtas e referéncias


## Ligams
* Sit oficial
* Notícia d'autoritat de la Bibliotèca nacionau de França
* Pierre Pincemaille : Prelude, Fugue, Variation (C.Franck)
Cometa Shoemaker-Levy 9

**Shoemaker-Levy 9**, oficialament designada **D/1993 F2** e de còps que i a abreujada en **SL9**, es una cometa que se disloquèt quora se sarrèt de la planeta Jupitèr puèi que dintrèt encollision amb ela al mes de julh de 1994. Foguèt la primièra observacion directa d'una collision, fòra de la Tèrra, entre dos objèctes del Sistèma Solar. Aquesta generèt una granda cobertura mediatica e la comteta es estada observada de près per los astronòms del mond entièr. La collision portèt d'informacions novelas a prepaus de Jupitèr e soslinhèt son ròtle dins la reduccion dels brigalhs espacials dins lo sistèma solar.

La cometa es la novena descoberta pels astronòms americans Carolyn e Eugene Shoemaker, lo quebequés  David Levy e lo francés Philippe Bendjoya. Pauc abans sa captura per l'orbita de Jupitèr, la cometa foguèt reperada dins la nuèit del 24 de març de 1993, sus una fotografia presa amb lo telescòpi Schmidt de 40 cm de l'Observatòri del Mont Palomar en Califòrnia. Foguèt la primièra cometa observada en orbita a l'entorn d'una planeta e aviá probablament ja estat capturada per la planeta entre 20 e 30 ans pus lèu.

Los calculs mostrèron que la forma fragmentada inabituala de la cometa èra ligada a un passatge precedent a proximitat de Jupitèr en julh de 1992. A aqueste periòde, l'orbita de la cometa *Shoemaker-Levy 9* crosava lo limit de Roche de Jupitèr e las fòrças de marèa de Jupitèr la separèron en mantun tròces. Foguèt puèi observada coma una seria de fragments anant fins a  de diamètre. Aqueles fragments dintrèron en collision amb l'emisfèri sud de Jupiter entre lo 16 e lo 22 de julh de 1994 a una velocitat d'aperaquí . Durant aqueste eveniment, las importantas « cretas » que daissèron los impactes dels fragments èran pus vesedoiras que la famosa granda taca roja e demorèron plusors meses.
Messier 4

**Messier 4** o **M4** es un amàs globular que se tròba dins la constellacion d'Escorpion. Foguèt descobèrt per Philippe Loys de Chéseaux en l'an 1746 e mai tard catalogat per Charles Messier en 1764. Aqueste foguèt lo primièr amàs globular ont se distinguèron d'estelas individualas. Situat a la frontièra de la vision a uèlh nud, M4 s'observa amb los telescòpis pus pichons coma una bola de lutz nebulosa. Amb de telescòpis de grandor mejana es possible d'i distinguir d'estelas individualas, las qualas possedisson una magnitud aparenta de 10,8. 

Est situat a 7.200 annada lutz e, pasmens, deu èstre l'amàs globular mai pròche de nòstre Sistèma Solar.
Idrogèn metallic

L**'idrogèn metallic** es una fasa ipotetica de l'idrogèn somés a una pression fòrça importanta. Seriá un constituent major dei jaç intèrnes dei planetas gigantas coma Jupitèr ò Saturne.

## Liames intèrnes

* Idrogèn.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Planeta tellurica

Una **planeta tellurica** es una planeta principalament compausada de ròcas e de metaus. Son estructura intèrna es organizada a l'entorn de tres jaç concentrics (nuclèu, mantèu e crosta) e sa superficia es cubèrta de materiaus non volatils (ròcas, liquids). Sa densitat es generalament auta, compresa entre 4 e 5,7. Leis exemples pus coneguts de planeta tellurica son lei quatre planetas intèrnas dau Sistèma Solar. Pasmens, quauquei satellits coma la Luna ò Io presentan una estructura similara. Dins lo rèsta de l'Univèrs, quauqueis exoplanetas son de planetas telluricas confiermadas coma Gliese 581 c mai sei caracteristicas son mau conegudas en causa dei dificultats de deteccion.

## Liames intèrnes

* Planeta.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Giganta de glaç

Una **giganta de glaç** es una planeta giganta principalament constituida d'elements leugiers (idrogèn, èli) mai que tèn una proporcion significativa de compausats volatils, coma l'aiga, lo metan ò l'amoniac, que son dichs « glaç » en astrofisica. Seriá formada d'un nuclèu centrau rocassós e metallic, d'un mantèu relativament omogenèu de glaç e d'una atmosfèra facha d'idrogèn e d'èli (ambé de traças de glaç). Sa massa se situariá entre 10 e 50 massas terrèstras e sa densitat es febla.

Leis observacions an permés de descubrir dos sostipes de gigantas de glaç que son dichs Neptun freg e Neptun caud. Lo premier gropa lei gigantas de glaç que son alunchadas de son estela, coma Uranus e Neptun. Lo segond designa lei gigantas de glaç qu'orbitan a proximitat de son estela.

## Liames intèrnes

* Planeta.
* Neptun caud.
* Neptun freg.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Val de Danha

**Val de Danha** (*Val-de-Dagne*, en francés e oficialament) es una comuna novela d'Aude, en Occitània. Se creèt lo 1èr de genièr de 2019 per la fusion de Montlaur e Pradèlas en Val que venguèron comunas delegadas.

L'ostal de la comuna es a Montlaur.

## Toponimia
*Val de Danha* recupèra le nom d'una depression e d'un territòri istoric que ne constituís una partida.
 
## Administracion

## Eraldica

Blason_ville_fr_Montlaur_(Aude).svg|Escut de Montlaur
Blason ville fr Pradelles-en-Val (Aude).svg|Escut de Pradèlas


## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Val de Danha sul site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
The Song of Iowa

**"The Song of Iowa"** (la cançon d'Iowa) es l'imne oficial de l'estat american d'Iowa. Escricha per S. H. M. Byers en 1867, es adoptada per l'assemblada nacionala d'Iowa lo 20 de març de 1911. La musica seguís aquela de la canta alemanda "O Tanenbaum".

## Tèxte

You asked what land I love the best, Iowa, tis Iowa,
The fairest State of all the west, Iowa, O! Iowa,
From yonder Misissippi's stream
To where Missouri's waters gleam
O! fair it is as poet's dream, Iowa, in Iowa.
 
See yonders fields of tasseled corn, Iowa in Iowa,
Where plenty fills her golden horn, Iowa in Iowa,
See how her wonderous praries shine.
To yonder sunset’s purpling line,
O! happy land, O! land of mine, Iowa, O! Iowa.
 
And she has maids whose laughing eyes, Iowa, O! Iowa.
To him whose loves were Paradise, Iowa, O! Iowa
O! happiest fate that e’er was known.
Such eyes to shine for one alone,
To call such beauty all his own. Iowa, O! Iowa
 
Go read the story of thy past. Iowa, O! Iowa
What glorious deeds, what fame thou hast! Iowa, O! Iowa
So long as time’s great cycle runs,
Or nations weep their fallen ones,
Thou’lt not forget thy patriot sons, Iowa, O! Iowa
Tribú

## Sciéncia e tecnicas
* En biologia, la tribú es un reng taxonomic de nivèl inferior a la familha e superior al genre.
* En etnologia, una tribú es un grop social mai sovent constituit de familhas de mèsma origina
* En matematicas, una tribú sus un ensemble \Omega \, es une partida de \mathcal P(\Omega) possedissent de proprietats d'estabilitat. Aquesta nocion es utilizada en teoria de la mesura.

## Sciéncias umanas e socialas
* En istòria, las tribús son une institucion arcaïca de la Roma antica, que ven a la reialtat.
Tribú (biologia)

Dins la sistematica classica (« linneana ») dels èssers vivents, la **tribú** es un reng taxonomic de nivèl inferior a la familha e superior al genre. En cas de besonh se pòt crear un reng intermediari amb la familha (sosfamille) e amb lo genre (**sostribú**)

Los aspèctes formals dels noms de rengs son fixats pels Còdis de nomenclatura per cada disciplina de las sciéncias de la vida (bacteriologia, botanica, micologia, zoologia).

## Terminasons latinas indicant lo reng
Lo nom latin de las tribús se termina pels sufixes **-eae** o **-ae** (autras que *-aceae*) per las plantas, algas e mycotas, **-eae** pels bactèris e **-ini** pels animals.

Exemples :

* animal: Scombrini, Hominini, Calyptorhynchini, Cacatuini, Nymphicini ;
* vegetal : *[[Acacieae]]*, *[[Genèsta|Genisteae]]*, *[[Andropogoneae]]* ;
* fongic : Agariceae, Bolbitieae, Encoelioideae.

## Autres rengs taxonomics

## Vejatz tanben

* Sistematica classica

## Referéncias
Rusty trombone

Un **Rusty trombone** ei un acte qu'un òme se met dret damb es jolhs e esquia leugèraments torçudi damb es pès dauridi aumens damb era madeisha amplada que l’espatle en tot exposar eth sòn anus, deth temps qu'una auta persona s’ajulhe darrèr sòn e li hè un anilingus mentre passe era man per jos es testiculs o ath torn deth còrs entà préner lo pènis e a mòir-lo ritmicament, en tot copiar es movements d’un musician que tòque eth trombon.  L’acte se definís per l’orientacion fisica des quali ac practiquen, era combinacion de l’anilingus damb l’estimulacion manual e era semblança der esfínter anal damb era embocadura d'un trombon, malgrat que i a d'autes posicions e variacions possibles.

## Referències
Magnetosfèra

Una **magnetosfèra** es una region de l'espaci enrodant un objècte celestial que las particulas cargadas i son afectada per son camp magnetic.
Tota planeta dotada d'un camp magnetic (la Tèrra, Jupitèr, Saturne, Uranus e Neptun) ten sa magnetosfèra pròpria. La magnetosfèra terrèstra es situada al-delà de l'ionosfèra, es a dire al-dessús de 800 a 1000km d'altitud.  La magnetosfèra apara la superfícia terrèstra del vent solar, nociu per la vida en agissent coma un boclièr e ne desviant lo corrent.
## Referéncias
Ponchs de Lagrange

Lei **ponchs de Lagrange** (ò **ponchs de libacion**) son un ensems de posicions de l'espaci onte lei camps de gravitat de dos còrs en movement orbitau l'un a l'entorn de l'autre fornisson la fòrça centripèta precisa que permet a aquelei ponchs d'acompanhar d'un biais simultanèu lo movement orbitau dei dos còrs.

Aquelei ponchs presentan un interès important en astronomia dins lo cas de dos objèctes en orbita circulara. D'efiech, dins aqueu cas, lei ponchs de Lagrange correspondon ai ponchs ont un objècte de massa negligibla seriá en equilibri, es a dire immobil a respèct dei dos objèctes. Lei ponchs L1 a L3 son instables mai lei ponchs L4 e L5 son estables, çò que significa qu'un objècte posicionat a aquel endrech i demòra (en l'abséncia de perturbacions exterioras).

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Troian (astronomia)

Un **troian** es un asteroïde ò un satellit naturau qu'orbita a proximitat dei ponchs de Lagrange L4 ò L5 d'un sistèma de doas massas (generalament lo Soleu e una planeta). Prevista tre 1772 per Joseph-Louis Lagrange (1736-1813), son existéncia foguèt confiermada en 1906 amb la descubèrta de l'asteroïde (588) Achille.

Dins lo Sistèma Solar, la màger part dei troians coneguts se situan lòng de l'orbita de Jupitèr. Segon la nomenclatura tradicionala, recebèron de noms eissits de la mitologia grèga. Lo grop situat a l'entorn dau ponch L4 venguèt aqueu dei « Grècs » e aqueu situat a l'entorn dau ponch L5 aqueu dei « Troians ». Pasmens, de troians son estats identificats per Vènus, per la Tèrra, per Mart, per Uranus e per Neptun. La preséncia de troians lòng de l'orbita de Saturne sembla pas possibla en causa dei perturbacions gravitacionalas de Jupitèr.

## Liames intèrnes

* Asteroïde.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Illa de Nérmoutér

300px|right|thumb|L'illa de Nermoster e sa situacion

L**'illa de Nermoster** o **illa de Nermostèr** (en peitavin *Nérmoutér*; en francés *Noirmoutier*) es 'na illa francesa dau golf de Gasconha situada dins lo departament de la Vendèa (85). 'La es liada  au continent per 'na "chaussada submergiblha" 'pelada lo *passage du Gois* e, dempuèi 1971, per un pont. 'La es constituada de quatre comunas 'massadas en comunautat, la *Communauté de communes de l'Île-de-Noirmoutier*. Sa lonjor es de mai o moens 18 km, sa larjor varia de 500 metres a 12 km e sa superficia es de 49 km².

## Geografia

## Toponimia
*Noirmoutier* s'escrivia autre temps *Noirmoutiers*.
Lo nom peitavin-santongés de l'illa es *Nérmoutàe / Nérmoutér* (escrich *Nermoster* dins daus textes dau seglhe XIII). Queus noms venen dau latin *in + Herio Monasterio* que vau dire : « au monastèri d*'Herus* », *Herus* era lo nom latin de la partida septentrionala de l'illa (auèi l'« illa d'Her »).

## Referéncias
Illa d'Yeù

thumb|350px|right|L'illa ''d'Yeu''' sa situacion e sa topografia
thumb|right|350px|Vuda satelita de l'illa ''d'Yeu'''

L’**illa d’Yeù** (*Yu / Yeù* en poitevinsaintongeais) o oficialament **Yeu** en francés, es 'na illa dau golf de Gasconha situada administrativament sur la comuna de *L’Île-d’Yeu*, dins lo departament de la Vendèa, dins la region País de Léger.

Emb l’Illa de Nérmoutér, 'la constitua una de las doas solas illas de l’anciana provincia dau Peitau.

## Geografia

## Referéncias
Comunas d'Occitània modificadas en 2019

Vaquí la lista de las **Comunas d'Occitània modificadas en 2019**.

S'agís de comunas fusionadas dins l’estat francés coma "comunas novèlas".

## Tanben veire
* Comunas d'Occitània
Elèit

Un **elèit** es un grop social minoritari dins una societat que se trapa en posicion privilegiada sus d'aspèctes tan diferents coma l'economia, las institucions, la cultura... E que manten una situacion de superioritat al respècte dels autres de grops que fan partit del collectiu.

Dins una mèsma societat pòdon existir diferents elèits, segon los interesses particulars de cadun d'eles. L'existéncia d'aqueles elèits en plural se liga a la creissenta diferenciacion de la societat. Segon que los diferents camps socials venon sempre mai autonòms (art, economia, sciéncia, politica, èca.), emergisson d'elèits sectorials que defendon los sieus pròpris punts de vista. Dempuèi aqueste angle, un dels problèmas centrals de las societats modèrnas es l'integracion orizontala, es a dire, lo manten de las relacions de biais armoniós entre diferents elèits sectorials. D'autra costat, presentan tanben una escomesa per l'integracion verticala, es a dire, l'establiment d'un contacte fluid amb lo comun de la populacion.

Dins l'istòria de la pensada sociala aquel tèma foguèt estudiat dempuèi l'antiquitat, a comptar de concèptes de sabença e vertut. Pasmens, a fins del sègle XVIII e dels començaments del sègle XIX quand la nocion d'elèit prenguèt granda importància. L'aparicion del tèrme elèit en francés es intimament ligat als ideales republicans, que lo concèpte simboliza la demanda qu'aquestes de participan al poder devon èsser causits "per sas vertuts e sos meritis" e pas per son origina familiala.

En tèrmes analitics, los tenents d'una teoria d'elèits son Caetano Mosca e Vilfredo Pareto, e mai se d'unes considèran tanben l'importància de la contribucion de Robert Michels, sustot per sa lei sus la creissenta oligarquizacion dels partits politics subretot e de las organizacions socialas en general. Un autre autor de granda importància es Wright Mills, qu'inventèt lo tèrme d'elèit de poder. Amb aqueste concèpte se fa referéncia al nuclèu del poder qu'als EUA se calhan los elèits economics, politics e militars.

I a a l'ora d'ara un cèrt consens que los elèits son necessaris a la societat e que seriá puslèu quimèric de pensar a son inexisténcia. De fach, amb la casuda del socialisme marxista e lo declin de l'utopia d'una societat sens classas, los elèits tòrnan lentament a ocupar un luòc central dins la teoria sociala. Lo pròpri d'una teoria del elèits es l'accent del conflicte entre los diferents elèits, e tanben la responsabilitat de ten dins la societat. De fach, los elèits pòdon èsser concebuts coma actors claus per far possible o empachar lo cambiament d'una societat.
Jupitèr caud

Un **Jupitèr caud** es una planeta giganta gasosa que sa temperatura de superficia es superiora a  K en causa d'una orbita pròcha de son estela. Descubèrt en 1999 amb l'observacion d'Osiris, aqueu tipe de planeta sembla relativament frequent dins la Via Lactèa.

## Liames intèrnes

* Jupitèr.
* Planeta.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Bleeding Kansas

Lo **Bleeding Kansas** designa un ensems de violéncias qu'opausèron, de 1854 a 1861, partisans e adversaris de l'esclavatge en Kansas. Prefigurant la Guèrra de Secession (1861-1865), entraïnèron la mòrt de 56 personas e s'acabèron per una brèva victòria deis esclavagistas. D'efiech, tre lo començament de la guèrra civila, Kansas integrèt l'Union coma Estat liure e l'esclavatge i foguèt definitivament enebit.

## Liames intèrnes

* Guèrra de Secession.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Ô de Selle

**Ô de Selle** (en francés, oficialament, *Ô-de-Selle*) es una comuna de Picardia, creada lo 1èr de genièr de 2019 per la fusion de las comunas de Leuilly (caplòc), Neuville de Leuilly e Tiloé.
Sent Perdos dau Lac

**Sent Perdos dau Lac** (en francés, oficialament, *Saint-Pardoux-le-Lac*) es 'na comuna novela de Lemosin, creada lo 1er de genier de 2019 per la fusion de Rossac, Sent Aforian e Sent Perdos, que devenen de las comunas delegadas. Lo chapluòc es a Rossac.
Administrativament, depend de l’arrondiment de Belac, dau departament de la Nauta Vinhana e de la region de Novela Aquitània.
Electoralament, era partida entre los cantons d’Embasac (Sent Perdos) e de Belac (las autras comunas delegadas). Mas per decret prefectorau dau 5 de març 2020 la comuna de Sent Perdos quitet lo canton d'Embasac e passet dins lo canton de Belac, coma las autras doas comunas .

Es tanben de la tresena circonscripcion legislativa de Nauta Vinhana.

## Administracion

## Demografia
Per la demografia de cada comuna abans 2019, veire al Bolben, Fargas, Sent Matre e Sauç. 

## Nòtas e referéncias
Vau d'Oira e Gartempa

**Vau d'Oira e Gartempa** (en francés, oficialament, *Val-d'Oire-et-Gartempe*) es 'na comuna novela de Lemosin, creada lo 1er de genier de 2019 per la fusion de Bussiera, Darnac, Sent Barbant e Tiat, que devenen de las comunas delegadas. Lo chaplòc es a Bussiera.
Administrativament, depend de l’arrondiment de Belac, dau departament de la Nauta Vinhana e de la region de Novela Aquitània.
Electoralament, a la creacion, era partida entre los cantons de Belac (Bussiera e Sent Barbant) e de Chastel (las autras comunas delegadas). Lo decret dau 5 de març 2020 gropelet tota la comuna novela dins lo canton de Chastelponçac . La comuna es tanben de la tresena circonscripcion legislativa de Nauta Vinhana.

## Demografia
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Nòtas e referéncias
Fontriu

**Fontriu** (*Fontrieu* en francés) es una comuna occitana d’Albigés. Es administrada pel departament de Tarn e la region de .

Foguèt creada lo 1èr de genièr de 2016 per la fusion de Castèlnòu de Braçac, Lo Marnhès e Ferrièiras que son vengudas comunas delegadas. Lo caplòc es a Castèlnòu de Braçac.
Lo 26 de junh de 2020, las tres comunas delegadas son suprimidas.

## Toponimia

*Castèlnòu de Braçac*, *Ferrièiras* e *Lo Marnhès* èran tres comunas que fusionèron tanben en 2016, en prenent lo nom nòu de "Fontrieu" (en francés), que fa referéncia al maine que se sona en francés "Nonrieu" (nom en occitan desconegut), al centre geografic del bacin de la comuna nòva, en remplaçant "Non" per "Font" per amor que i a fòrça fonts sul territòri.
Compromés de 1820

Lo **compromés de [[1820]]** ò **compromés de [[Missorí]]** es un compromés, trobat lo 2 de març de 1820, qu'amaisèt lei tensions entre abolicionistas e esclavagistas estatsunidencs. Permetèt d'equilibrar lei relacions entre lei dos camps. En particular, definiguèt lei futuras zònas liuras e esclavagistas en Loïsiana. Son abolicion, en 1854, favorizèt l'entraïnament de la Guèrra de Secession deis Estats sudistas.

## Liames intèrnes

* Guèrra de Secession.
* Compromés de 1790.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Plini lo Vièlh

**Plini lo Vièlh** (Novum Comum, 23 dC. – Estàbia, 79), o **Gai Plini Segond** (en latin: *Gaius Plinius Secundus*), foguèt un escrivan, naturalista, filosòf roman, aital coma comandant de la flòta romana. 

## Biografia
Plini lo Vièlh nasquèt a Novum Comum (l'actuala Còme), ciutat situada a l'extrèm sud del Lacus Larius (uèi lo lac de Còme). Estudièt a Roma ont aguèt coma mèstre Apion; participèt a las luchas de Germània dempuèi l'an 45 segon los òrdres del general Pomponi Secundus. Escriguèt una biografia d'aqueste general e una òbra intitulada *De jaculatione equestri*.

Après l'an 50 tornèt a Roma e comencèt d'escriure una istòria de las guèrras dels romans en Germània e mai tard una istòria del seu temps (continuament de la de *Aufidi Basi*) e lo tractat *Studiosus* consacrat al seu nebot e filh adoptiu Plini lo Jove.

Amb Neron coma Emperaire exerciguèt pendent quatre ans la carga de procuraire en la Tarraconesa e benlèu tanben exerciguèt la meteissa carga dins la província d'Africa.

Amb Vespasian tornèt a la Peninsula Iberica coma questor e procuraire en Betica, e pendent lo seu sejorn reculhiguèt divèrses materials qu'utilizèt dins la seuna *[[Istòria naturala (Plini)|Istòria naturala]]* compausada de 37 libres.

Quand moriguèt èra cap de l'esquadra a Misenus, carga que li fisèt l'Emperaire Tit. Se supausa que pendent lo seu servici dins la marina poguèt percórrer divèrses païses. En essent a Misenus assistiguèt a l'erupcion de Vesuvi (23 d'agost de 79) que descriguèt. Los gases toxics de l'erupcion provoquèron la seuna mòrt a Stabia (vila que desapareguèt a costat de Pompeia e Herculanum) erupcion que narrèt Plini lo Jove.

## Articles connèxes
* Istòria naturala

## Ligams extèrnes

* tèxte latin de l'''Istòria naturala''
Comunautat de comunas del Centre del Tarn

La **Comunautat de comunas del Centre del Tarn** es un agropament de comunas occitanas creat en 2014 al bèl mièg del departament de Tarn.
Èra compausada de 16 comunas a la debutat. Dempuèi la fusion de 6 d'elas en 2019, es compausada d’11 comunas.
Samària

[thumb|right|Situacion de Samària entre las regions anticas de [Palestina.]]
left|thumb|Roïnas ellenisticas de la vila de Samària, anciana capitala dau reiaume d'Israel.
**Samària** (שומרון *Šomron* en ebreu, literalament ) es lo nom istoric e biblic de la partida meridionala de l'ancian reiaume d'Israel, entre Galiea (au nòrd) e Judea (au sud), auei principalament en Cisjordania. Son nom ven de la vila anciana de Samària, capitala dau reiaume d'Israel de -880 a -720, près de l'actuala vila de Naplosa.

Lo gentilici es **samaritan -a**.

Confronta la vau de Jezreel o d'Esdrelon (au nòrd), lo flume de Jordan (a l'est), lo mont Carmel (au nòrd-oest), la plana de Šaron (a l'oest) e los monts de Jerusalem (au sud). Es 'na region montanhosa mas los soms ne son pas fòrça nauts e rarament atenhen 800 metres d'altitud: lo mont Garizim (, luec sent daus samaritans); lo mont Ebal (, luec de culte daus israelitas pendent lo periòde daus Jutjes); e lo mont Ḥaṣor (, que marca la frontiera geografica entre Samària e Judea). Las condicions climaticas dins la region son bonas.

Segon la Bíblia, Samària era compausada daus territòris de las tribús d'Efraïm e de Manassés. Segon lo raconte biblic, a l'epòca d'Aḥab (entre -874 e -853) fuguet sovent assetjada per Hadadezer, rei d'Aram-Damasc. Istoricament, en -722, fuguet annexada per los assirians au cors de la chasuda dau reiaume d'Israel e 'na partida de la populacion deportada en Assiria (lo rei Sargon II ditz qu'aviá fòrabandit  personas de Samària, mas sembla qu'un grand nombre d'entre ilhas torneren dans lor país pauc de temps après, en -715, per las revòltas daus esclaus contra Sargon). Los dos Libres daus Reis acusan mai tard la populacion de Samària d'èsser compausada de colons venguts de Babilònia o de Siria e convertis a 'na religion ebraïco-pagana.

Los abitants dau reiaume de Juda fugueren a lor torn deportats a Babilònia en -586, tornant a lor país a la fin dau segle V avC; 'queus exiliats judius escarteren los samaritans de las òbras de reconstruccion dau Temple de Jerusalem. "Samaritan" venguet sinonim per ilhs d'eretgia e d'impuretat. Los samaritans eran pasmens fideus a la Torah, practicant la circoncision e lo Šabbat; edifiqueren un temple au mont Garizim a la fin dau segle IV avC que seriá destruch per Joan Ircan I en -108. Emb 'na populacion de 'peraquí 800 personas en 2015, los samaritans son 'na de las minoritats etnoreligiosas mai pitas dau mond.
Abu (volcan)

L’**Abu** (621 m) es un volcan bloquier dau sud-oèst de Japon. Fa partida d'un grop de volcans que sa formacion comencèt i a  ans. Sa darriera erupcion data de  avC.

## Liames intèrnes

* Volcan

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Acamarachi

L’**Acamarachi** ( m) es un estratovolcan dau nòrd de Chile. Es considerat coma actiu car sa darriera erupcion data de mens de  ans. Segon divèrsei descubèrtas arqueologicas, èra un santuari inca.

## Liames intèrnes

* Volcan.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Granada (Nicaragua)

**Granada** es una vila de Nicaragua e la capitala del departament del meteis nom. Dominada pel volcan Mombacho, es localizada sus la còsta oèst del lac Nicaragua. 
Es la tresena pus granda vila del país e es coneguda per son arquitectura coloniala ben conservada. Es escaissada la *Granda Sultana* a causa de sos bastiments d'estil andalós mauresca.
Granada foguèt fondada en 1524 per lo conquistador Francisco Hernández de Córdoba e demorèt longtemps la vila principala de la region. Foguèt bassacada mai d'un còp pels piratas venguts de França e d'Anglatèrra al sègle XVIIen.

Après l'indépendància de Nicaragua, Granada venguèt, en alternància amb León, la capitala del país. Granada èra preferida dels conservators, mentre que los liberals aimavan mai León. Per acabar amb aquelas bregas, Managua, que se trapa geograficament entre aquestas doas vilas, foguèt causida coma capitala en 1858

Granada foguèt longtemps un centre de negòci, especialament per la fusta, lo cacau e l'artesanat de l'aur e de l'argent.

## Galariá

Image:Cathedral of Granada Nicaragua.jpg|Teulats de Granada
Image:Granada train station (Nicaragua).jpg|Gara coloniala
Image:P1020920.JPG|Catedrala de Granada
Image:Granada street 3.JPG|Ostal colonial
File:Calle Real Xalteva.jpg|Carrièra Real Xalteva
File:San Francisco Church nicaragua.jpg|Glèisa de San Francisco 
File:Panarama Granada evening.jpg|Panarama de vèspre 
File:Calle Atravesada.jpg|Carrièra Atravesada
Boinat de Tuda

**Boinat de Tuda** (en francés e oficialament, *Boisné-la-Tude*) es 'na comuna de Charanta, sus la frontiera entre lenga d’òc e peitavin-sentongés. Fuguet creada lo 1èr de genièr de 2016, per la fusion de la comuna occitana de Julhaguet e de las comunas peitavinas-sentongesas de Chavanac e Charmant. Las tres comunas son demoradas de las comunas delegadas. Lo chapluec es a Charmant.

## Toponimia
Per las comunas delegadas, veser los articles individuaus: Charmant, Chavanac, Julhaguet.

Lo nom de **Boinat** es 'na referéncia au *chamin boinat* nom local de la via romana entre Periguers e Santas. **Tuda** es un riu que sa font es a Julhaguet e que traversa tanben Chavanac.

## Nòtas e referéncias
Chavanac (omonimia)

**Chavanac** es un toponim occitan.

Pòt èsser:
* Chavanac, comuna occitana de Corresa
* Chavanac, comuna desoccitanizada de Charanta
Arno Cost

**Arno Cost**, de son nom vertadièr **Vadim Arnaud Constantin** (Nogent-sur-Marne, 6 d'agost de 1986), es un DJ e productor musical francés.
Estrech de Kerch

L**'estrech de Kertch** (en rus: Керченский пролив, *Kertchenski proliv*; en ucraïnian: Керченська протока, *Kertchenska protoka*; en tatar de Crimèa: *Keriç boğazı* ; grèc ancian: Κιμμερικός Βοσπόρος), ancianament lo **Bosfòr cimmerian**, es un estrech que liga la mar Negra e la mar d'Azov, desseparant la peninsula de Kertch en Crimèa a l'oèst de la peninsula de Taman (krai de Krasnodar, Russia) a l'èst, una mena de prolongament de Caucàs.

Lo principal pòrt de l'estrech es Kertch, en Crimèa, que balhèt lo nom a l'estrech.
Luciana Salazar

**Luciana Salazar Moreso** es una actritz, manequin, vedeta, artista e cantaira de nacionalitat argentina nascuda lo 7 de novembre de 1980 a Buenos Aires.

## Referéncias
InSight

***InSight*** (acronim de l'anglés *Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport* ; en occitan : "Exploracion intèrna per los sondatges sismiques, la geodesia e los flús termiques") es una mission d'exploracion de la planeta Mart desvolopada per l'agéncia espaciala americana, la NASA que s'enlairèt lo 5 de mai de 2018 e aterèt a la superfícia de la planeta lo 26 de novembre de 2018.

Es la primièra mission entièrament consacrada a l'estudi de l'estructura intèrna de la planeta Mart. Per i arribar, emportèt dos instruments scientifiques : los sismomètres SEIS e HP3, instruments de mesura dels flusses de calor sortits del còr de la planeta. L'objectiu scientific principal de la mission es de melhorar la coneissença de l'estuctura intèrna de la planeta, que las caracteristicas son mal conegudas, dins la tòca de reconstituir l'istòria de Mart. Las donadas collectadas permetràn tanben de melhora los modèls de formacion e d'evolucion de las planetas rocosas del Sistèma Solar Mercuri, Vènus, la Tèrra, Mart aital coma la Luna.
Piratariá

La **piratariá** es una activitat ostila de depredacion e de violéncia menada a partir d'un naviri còntra un autre naviri ò còntra d'installacions litoralas. Apareguda tre l'Antiquitat Auta, probablament en Mar Egèa durant lo milleni II avC, se desvolopa generalament lòng dei rotas comercialas mau defendudas per lei marinas militaras. En particular, conoguèt dos periòdes de prosperitat dins la Mar Mediterranèa dau sègle I avC e dins leis Antilhas dei sègles XVII e XVIII.

Combatuda dempuei son aparicion, la piratariá suscitèt lei premiereis exemples coneguts de cooperacion internacionala entre estats sobeirans. Per exemple, Ciceron lei designèt coma « enemics de totei » (*communis hostis omnium*) dins son tractat *[[De officiis]]*. Aquò entraïnèt l'execucion de la màger part dei piratas capturats e, uei, la piratariá es encara un crime grèu dins la màger part dei país.

## Liames intèrnes

* Corsari, naviri aguent recebut una autorizacion oficiala per atacar liurament lei naviris d'una poissança enemiga.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Estrech de Sicília

L’**Estrech de Sicília** (ò **canau de Sicília**) es un estrech, situat entre Sicília e Tunisia, qu'unís la Mediterranèa Occidentala a la Mediterranèa Orientala.

## Liames intèrnes

* Mar Mediterranèa.
* Sicília.
* Tunisia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Jean de Dieu Soult

**Jean de Dieu Soult**, nascut lo 29 de març de 1769 a Sant Amanç la Bastida, uèi Sant Amanç de Solt (Tarn), que i es mòrt lo 26 de novembre de 1851, foguèt un militar e òme d'Estat francés d'origina occitana.

Fach marescal d'Empèri lo 19 de mai de 1804, es considerat per Napoleon Bonaparte, après la batalha d'Austerlitz (1805) que i participèt d'un biais decisiu, coma " lo primièr manobrièr d'Euròpa". Es, amb Davout, Lannes, Masséna e Suchet, un dels marescals capables de dirigir una armada en l'abséncia  de l'Emperaire. Vengut Par de França (1815 puèi 1827), faguèt tanben una carrièra politica importanta, especialament durant la monarquia de Julhet : ministre de la Guèrra, es l'instaurator principal de la Legion estrangièra en 1831. Per tres còps cap de governament, ten lo recòrd de longevitat d'aquel pòst. En 1847, recebèt del rei Loís Felip lo títol unic de Marescal general de França .
## Referéncias
Fòssas Ellenicas

Lei **Fòssas Ellenicas** son un ensems de depressions marinas situadas au sud de la Grècia Continentala e de Creta. Correspondon a una zòna de subduccion activa formada per la collision entre lei placas eurasiatica e africana.

## Liames intèrnes

* Subduccion.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Còr de Causse

**Còr de Causse** (*Cœur de Causse* en francés) es dempuèi lo 1èr de genièr 2016, una comuna novèla occitana de Carcin situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Es formada de las comunas de Baumat, Fontanas del Causse, La Bastida Fortunièra (lo capluòc), Sent Salvador e Valhac, vengudas comunas delegadas.

## Geografia

## Toponimia
Veire a las comunas delegadas.
## Istòria

## Administracion

## Demografia
* En  la populacion èra de  abitants.

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben
* Comunas d'Òlt
* 
* L'occitan de Carcin

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Johnny Hallyday

**Johnny Hallyday**, de son nom vertadièr **Jean-Philippe Smet** (15 de junh de 1943, París – 5 de decembre de 2017, Marnes-la-Coquette, Illa de França), foguèt un cantaire e actor francés.

Es lo paire del cantaire David Hallyday (maire : Sylvie Vartan) e de l'actritz Laura Smet (maire : Nathalie Baye).
Molins de Tardoire

**Molins de Tardoire** (en francés e oficialament *Moulins-sur-Tardoire*) es ’na comuna occitana d’Engolmés.
Administrativament, es dins l’arrondiment d’Engolesme, lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània de l’Estat francés.
Electoralament, es dins lo canton de Vau de Tardoire e la 2da circonscripcion legislativa de Charanta.
Lo chapluec es a Vilonor.

## Istòria

La comuna es creada lo 1er de genier de 2019 a partir de la fusion de Ranconha e Vilonor que demòran de las comunas delegadas.

## Referéncias
Sent Bonet e La Val

**Sent Bonet e La Val** (*Saint Bonnet-Laval* en francés) es dempuèi lo 1èr de genièr 2017, una comuna novèla gavaudanesa situada dins lo departament francés de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es formada de las comunas de La Val Atgièr e Sent Bonet de Montaurós (lo chapluòc), vengudas comunas delegadas.

## Toponimia
La prononciacion, relevada a Montgròs, comuna de La Val Atgièr, es [sembu'net la'bal] .

## Veire tanben
* Siti del conselh general de Losera 

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Bajon

**Anne-Sophie Bajon**, mai coneguda coma **La Bajon**, nascuda en 1978, es una umorista francesa. Malgrat un començament en 2011 dins lo mond de l'espectacle, es mai que mai tre febrièr de 2017 que comencèt de se far famosa, gràcias a una vidèo que jòga lo ròtle d'una avocata de la femna del politician François Fillon implicat dins un escàndol d'emplec fictiu. Plan presenta sus YouTube, sas vidèos passan generalament las 500.000 visitas. Son engatjament politic en favor dels Gilets Jaunes, mai manifèst encara dins la vidèo *Mère Noël* publicada lo 24 de decembre de 2018, a portat qualques jornals franceses coma *[[Le Parisien]]* a la comparar a Coluche.

## Espectacles
* 2012: *Ça va piquer,* mesa en scèna de Caroline Cichoz e Martin Darondeau, teatre La Cible (París)
* 2018: *Vous couperez*

## Vidèos
* *Factrice* https://www.youtube.com/watch?v=lnjMsr9Svqw (14 de decembre de 2016)
* *Avocate de Pénélope Fillon* https://www.youtube.com/watch?v=gHn33eoRqbg (1 de febrièr de 2017)
* *Banquière d'Emmanuel Macron* https://www.youtube.com/watch?v=gyIfgAk34-o (10 d'abril de 2017)
* *Assistante de Marine Le Pen* https://www.youtube.com/watch?v=5do7KqiMt34 (7 de mai de 2017)
* *Prof de Français* https://www.youtube.com/watch?v=isDhOGb2E0A (5 de setembre de 2017)
* *Directrice d'une grande enseigne [https://www.youtube.com/watch?v=sMYi9assIko] (9 d'octobre de 2017)
* *Productrice de cinéma* [https://www.youtube.com/watch?v=jH60jhNIn9Q] (31 d'octobre de 2017)
* *Soeur Marie La Bajon* [https://www.youtube.com/watch?v=w3K3J902IqU] (21 de decembre de 2017)
* *La plus riche héritière du monde* [https://www.youtube.com/watch?v=pQuoN13Kcsw] (12 de març de 2018)
* *Avocate de Nicolas Sarkozy* [https://www.youtube.com/watch?v=N6Bd4SQrcEY] (26 de març de 2018)
* *Cheminot* [https://www.youtube.com/watch?v=NGoVJbeT1Yw] (24 d'abril de 2018)
* *Députée* [https://www.youtube.com/watch?v=SyB8VPufB-s] (14 de junh de 2018)
* *Nouveau garde du corps du président de la République Française* [https://www.youtube.com/watch?v=nsXpBq9k8W0] (6 de setembre de 2018)
* *Trésor Public* [https://www.youtube.com/watch?v=3gtn0Js5IIs] (29 d'octobre de 2018)
* *Avocate d'Emmanuel Macron* [https://www.youtube.com/watch?v=uBfLCeTxWfE] (26 de novembre de 2018)
* *Mère Noël'' https://www.youtube.com/watch?v=K2Q1E2AXrJ8 (24 de decembre de 2018)
Coluche

**Michel Gérard Joseph Colucci**, mai conegut coma **Coluche** (París, 28 d'octobre de 1944 - Opiá, 19 de junh de 1986) foguèt un umorista e actor francés. Venguèt famós subretot a partir de sa parodia d'un jòc de television: *Le Schmilblick*. Mai tard sa popularitat cresquèt encara gràcias a sos ròtles dins mantes films coma. Activista social, critic ferotge del mond politic, decidiguèt de se presentar a l'eleccion presidenciala francesa de 1981 abans de retirar sa candidatura qualque temps mai tard. Fondèt en 1985 l'associacion caritativa *[[Les Restos du cœur]]* que son prètzfach es sostengut encara uèi pels concèrts dels *Enfoirés*. Moriguèt tragicament dins un accident de mòto lo 19 de junh de 1986 en plen país niçard.
École nationale d'ingénieurs de Tarbes

L’**escòla nacionala d'engenhaires de Tarba** (en francés : *École nationale d'ingénieurs de Tarbes* o pus simplament *ENIT*) es una granda escòla francesa situada a Tarba, en Bigòrra (Gasconha), en departament deths Hauts Pirenèus, en Occitània.

## Ligam extèrne

* Sit web oficial de l'ENIT
🇧🇶

**** (*Flag of the Caribbean Netherlands*) es un emoji que son nom es **Caribbean Netherlands** e representa los Païses Basses Caribencs. Coma aquestes an pas de bandièra comuna, es la bandièra de l’illa de Bonaire () qu’es represa per la màger part dels aparelhs e aplicacions. De notar que Facebook aficha la bandièra dels Païses Basses (). 
Dins la nòrma Unicode, son còde combina **1F1E7** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER B*) e **1F1F6** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER Q*).

## Referéncias
* Flag for Caribbean Netherlands", *Emojipedia*
* "Flag For Caribbean Netherlands Emoji", *EmojiBase*
* "Caribbean Netherlands", *Emojis Wiki*
Emoji

Un **emoji** (del japonés 絵文字 - hiragana えもじ, "pictograma") es un pictograma afichat sus un aparelh electronic o una aplicacion. Una part dels emojis es definida coma caractèrs individuals dins la nòrma Unicode. La rèsta es compausada de sequéncias de caractères (veire 🇧🇶, per exemple). 
 

## Exemple
L’emoji "Cara amb lagremas de jòia" (caractèr d'Unicode: 😂) sus tres supòrts.

Twemoji 1f602.svg  | Twitter
Noto Emoji Oreo 1f602.svg | Noto Emoji Project
Fxemoji u1F602.svg | Firefox OS
Aladdin (filme, 1992)

***Aladdin*** es un filme d'animacion american produch per Walt Disney Feature Animation e sortit en 1992. Es le 31 filme d'animacion Disney.
🇬🇧

**** (*Flag of United Kingdom*) es un emoji que son nom es **United Kingdom** e representa lo Reialme Unit. 
Dins la nòrma Unicode, son còde combina **1F1EC** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER G*) e **1F1E7** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER B*).

## Referéncias
* "Flag for United Kingdom", *Emojipedia*
* "United Kingdom", *Emojis Wiki*
🇧🇬

**** (*Flag of Bulgaria*) es un emoji que son nom es **Bulgaria** e representa Bulgaria. 
Dins la nòrma Unicode, son còde combina **1F1E7** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER B*) e **1F1EC** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER G*).

## Referéncias
* Flag for Bulgaria", *Emojipedia*
* "Bulgaria", *Emojis Wiki*
One Hundred and One Dalmatians

***One Hundred and One Dalmatians*** es un filme d'animacion american producha per Walt Disney e sortit en 1961. Es le 17e filme d'animacion Disney.
The Aristocats

***The Aristocats*** (Los Aristogats) es un filme d'animacion american producha per Walt Disney Productions e sortit en 1970. Es le 20e filme d'animacion Disney.
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿

**** (*Flag of England*) es un emoji que son nom es **England** e representa lo Anglatèrra. 
Dins la nòrma Unicode, son còde combina  **1F3F4** (*WAVING BACK FLAG* - 🏴), **1F1EC** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER G*), **1F1E7** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER B*), **1F1EA** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER E*),  **1F1E7** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER N*),  **E007F** (*REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER G*), e **1F1EA** (*CANCEL TAG*).

## Referéncias
* "Flag for England", *Emojipedia*
* "England", *Emojis Wiki*