Partit politic europèu

Un **partit politic europèu**, o formalament **un partit politic al nivèl europèu**, es un tipe d'organizacion de partits politics dins l' Union Europèa qu'es actualament elegible per recebre de fonzes de l' Union.

Son d’organizacions politicas supranacionalas, compausadas de partits nacionals de mantun país. Un partit europèu es doncas una federacion de partits nacionals, pas un partit que presenta de candidats dirèctament.

Cada partit europèu ten un congrès ont se reünisson los representants dels partits membres per definir las orientacions generalas. Una presidéncia europèa assegura la direccion politica, mentre que las fondacions associadas menan de recèrcas, de formacions e de reflexions ideologicas. Aqueles organismes recebon un finançament public europèu, mas estrictament encadrat : pòt servir a sosténer la vida democratica europèa, pas a finançar de campanhas nacionalas (coma l'a fach lo RN en França).

Aquel nivèl supranacional permet tanben d’influenciar lo foncionament de las institucions europèas. Los partits europèus an pas un poder legislatiu dirècte, mas orientan las negociacions entre grops parlamentaris, participan a la definicion de las majoritats e jogan un ròtle dins la designacion del President de la Comission Europèa. Aital, son una pèça essenciala dins la formacion de coalicions e dins la definicion de las orientacions politicas generalas de l’Union.

## Istòria
A la seguida d'ensags de crear de partits politics o d'organizacions amb un encastre e una tòca politica europèas pendent lo sègle XIX, coma "Jove Euròpa" de Giuseppe Mazzini, la formacion de partits europèus recebèt un novèl empont dins lo periòde immediat de l'après-guèrra (1939-45), amb la creacion, en 1951, del Movement Europèu Social o en 2016, amb lo Partit Nacional Europèu .

A la seguida de la casuda del Mur de Berlin, una novèla èrsa de partits europèus emergiguèt en responsa a las disposicions del Tractat de Maastricht . L'article 191 ditz que 'Los partits politics al nivèl europèu son un factor important per l'integracion dins l'Union. Contribuisson a plasmar una consciéncia europèa e a exprimir la volontat politica dels ciutadans de l'Union.' Aquò èra tanben escrich dins los projèctes de la Constitucion Europèa que, dins l'article 45(4), indicava que 'Los partits politics al nivèl europèu contribuisson a plasmar una consciéncia politica europèa e a exprimir la volontat dels ciutadans de l'Union.' Per respondre a aquel desir, lo Reglament (CE) n° 2004/2003 del Parlament Europèu e del Conselh del 4 de novembre de 2003 *especificava las normativas que govèrnan 'los [[Partit politic|partits politics]] al nivèl [[Union Europèa|europèu]] e las règlas per lors fonzes'.* *Divèrses partits politics europèus son estats creats dempuèi, basats sus d'alianças paneuropèas e lo [[Parlament Europèu]] (de grops de partits del Parlament Europèu: lo Partit Popular Europèu e lo Partit dels Socialistas Europèus son los dos mai grands).*

## Cronologia dels partits politics europèus

* 1951 - Mai - Lo Congrès de Malmö en Suècia crea lo Movement Social Europèu, amb un centenat de delegats nacionals d'una dotzena de païses, dont Per Engdahl (Suècia), Oswald Mosley (Anglatèrra), E. Massi (Itàlia), Maurici Bardèche, e Binet (França).
* 1951 - Setembre - A Zuric, en Soïssa, lo « Nòu Òrdre Europèu » es creat per lo francés Binet e lo soís Gaston-Armand Amaudruz, dins una scission amb lo Movement Social Europèu.
* 1962 - Fondacion dau Partit Europèu Nacional a Venècia, a l'iniciativa d' Oswald Mosley.
* 1976 - Fondacion dau Partit Popular Europèu, amassa lei partits Crestian Democratas e Conservators d' Euròpa.
* 1992 - Fondacion dau Partit dei Socialistas Europèus, succedissent a la Confederacion dei Partits Socialistas de la Comunautat Europèa.
* 1993 - Fondacion del Partit Europèu dels Liberals, Democratas e Reformistas.
* 2004 - 22 de febrièr - Creacion del Partit Verd Europèu a Roma.
* 2004 - 8 de mai - Creacion del Partit de l'Esquèrra Europèa, a Roma.
* 2004 - 9 de decembre - Fondacion dau Partit Democrata Europèu a Brussèlas .
* 2012 - 15 de febrièr - Reconeissença de l' Aliança dels Movements Nacionals Europèus pel Parlament Europèu . 

## Partits politics europèus actuals
En Genièr de 2025, i aviá 12 partits politics europèus inscriches: 

## Ancians partits politics europèus
Las entitats çai-jos èran enregistradas prèviament amb APPF. 

Las entitats listadas çai-jos se son qualificadas a un moment per un finançament public europèu; pasmens, foguèron pas jamai inscriches a l'APPF. 

## Dins las Institucions Europèas
La representacion conjunta dels partits politics europèus dins las institucions europèas es la seguenta:

## Finançament

### Finançament public europèu
Los seguents son los montants de finançament public efectivament recebuts pels partits politics europèus entre 2004 e 2021. 

La seguenta es una comparason entre los dreches e las quantitats realament recebudas pels partits politics europèus entre 2004 e 2021.

### Donacions e contribucions
Los seguents son los montants de contribucions recaptadas pels partits politics europèus de lors membres entre 2004 e 2021.   

Los seguents son los montants de dons recaptats pels partits politics europèus de non-membres entre 2004 e 2021.

Los tipes de donaires que faguèron de dons a de partits politics europèus entre 2004 e 2021 son los seguents.

## Vejatz tanben

* Parlament Europèu
* Comission Europèa
* Conselh Europèu
* Union Europèa

## Nòtas


## Referèncias