open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Montclard

**Montclard** (*Montclard* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
L'ostau de comuna es a Trabesson (Travesson ?), lo vialatge pus important. Lo vialatge tradicionau, Montclar, pas lònh de la gleisa, es sus un revers, près delh nom significatiu sobre la mapa IGN *Bois de l'Hiver*. La comuna es quasi totalament boasada.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
### Montclar
Las fòrmas ancianas son : *Prioratus de Monclar* o de *Monte Claro* en 1280, *Monclars* en 1381, *Monclair* en 1398, *Montclar* en 1401, *La Chastellenie en la paroisse de Montelart* en 1511 . 
Lo nom correspond a un tipe frequent *monte(m) claru(m)*. Lo sens de l'adjectiu es pas evident pr'aquò : benleu « illustre », coma en latin classic, segon la suggestion de Bénédicte Boyrie-Fénié a prepaus de Montclar d'Agenés, o « de color clara », « evident, distinguit » (Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié), « polit, grand » (Jacques Astor, citat per B. Boyrie-Fénié) .
### ''Trabesson''
Las fòrmas ancianas son : *Tresbessou* en 1503, *Trebesson* en 1521, *Trabusson* (cadastre), *Trabessou* en 1888 . 
Las prumèiras fòrmas, de mesma origina (La Chaa Dieu), pareisson influenciadas per l'occitan *tres bessons*, puslèu improbable. Los ostaus pus ancians son a la naissença d'un travers (versant), çò que pòt justificar un diminutiu *trave(r)son*. 
La prononciacion aproximativa z-es [trab'sy] (e pas [trab'su]) a Cònlat . 

## Istòria
En 1789, Montclar dependiá de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de La Chaa Dieu e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra dedicada a Sant Clar; lo prior màger de l'abadiá de la Chaa Dieu, en tant que prior delh luòc, presentava a la cura .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Montclar sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Lo Montelh (Naut Léger)

**Lo Montelh** (*Le Monteil* en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Terra del Monteil* en 1223, *Villa de Montilio, in par. S. Petri de Turre* en 1279, *Montilium* en 1299, *Le Monteilh* en 1546 . 
*Lo Montelh* z-es un diminutiu de *mons* [*montem*] ambelh sufixe *-ilium* . L'explicacion es una latinizacion, la fixacion delh toponime z-es probablament medievala.
### Duriana
Las fòrmas ancianas son : *Villa de Duriana* en 1229, *Durienne, par. de S. Agreve du Puy* en 1546, *Duriene* en 1584 . 
Segon Joan Arçac, *Duriana* ven delh nom latin d'òme *Durius*, ambelh sufixe *-ana* (varianta femenina de *-anum*) . Segon Xavier Delamarre, lo nom *Dūrios* z-es celtic e la finala pòt tanben èsser la derivacion neutra plurala, « las proprietats de *Dūrios* » . En Velai coma en Auvèrnhe, tèrras latinizadas tardivament, un toponime celtic z-es versemblable.

## Istòria
En 1789, Lo Montelh dependiá de la província de Velai, de la subdelegacion e seneschauciá delh Puei de Velai. A l'espirituau, dependiá de la paròcha de *Sant Pèire-la Torre* delh Puei; sa chapela de servici, qu'existissiá dempueis 1742, saguèt erigida en chapela vicariala lo 5 de setembre de 1821, jos l'invocacion de Sant Francés Regís . 
Per l'ordenança delh 27 de novembre de 1832, Duriana, qu'aperteniá a Chadrac, saguèt incorporat alh Montelh .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Lo Montelh sobelh site de l'Insee

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Chadrac sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Montregard

**Montregard** (*Montregard* en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

Lo 3 de març de 1906, a la seguida de las Separacion de las Glèisas e de l'Estat de l'an 1905, d'afrontaments s'en seguèron entre las fòrças de l'òrdre e los abitants del vilatge. Un manifestant, André Regís foguèt gravament ferit ; defuntèt lo 24 de març. Es una de las doas mòrts recensats durant los inventaris de 1906 (lo segond essent Géry Ghysel de Boeschepe, en lo departament francés del Nòrd).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Monistròl d'Alèir

**Monistròl d'Alèir** ?  o **Monístrol** (*Monistrol-d'Allier* en francés) z-es una comuna gevaudanesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [mu'nistru] a Cubèl; lo determinant es pas utilizat e lo flume es nommat [a'lje], [ali'je] . Lo reculament d'accent s'explica per l'amudiment de *-l* : [munis'trɔl] > [munis'trɔ] > [mu'nistrɔ] (atraccion de la finala femenina *a*, ancianament prononciada [ɔ], ara venguda [ə] per influéncia nordica) > [mu'nistru] (regularizacion en [u] de la vocala atòna. N.B. Los parlars auvernhasses pus centrals, que pòdon pas prononciar un [u] en finala atòna, ne farián [ə]). S'aquela prononciacion es generala, la fòrma grafica serà **Monístrol**.
Las fòrmas ancianas son *Ecclesia de Monastrols* en 1145, *Monestrol en riba d'Aler* en 1217, *Monistrol* en 1217, *Castrum de Monestrolio* en 1259, *Perochia ecclesiaæ Sancti Petri de Monestrol* en 1259, *Prioratus de Monistrolio, Mimatensis dioc.* en 1293, *Monestrolium* en 1470, *Capellania S. Martini Monastrolii* en 1499, *Le prieur de Saint Martine de Monistrol* en 1537, *Monistrol d'Allier* en 1623 . 
*Monístrol* ven del latin **monasteriolum*, diminutiu de *monasterium*, « convent, monestèir, monastèir » . 

## Istòria
En 1789, Monístrol dependiá de la província e lo bailiatge de Gevaudan. Sa gleisa parochala, diocèsi de Mende e archipreirat de Saug, èra delh vocable de Sant Pèire; l'abat de La Chaa Dieu, prior de la localitat, presentava a la cura .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Saug; es ara del canton de *Gorges de l'Allier-Gévaudan* (en francés), doncas de las Gòrjas de l'Alèir-Gevaudan.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Monístrol sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Montusclat

**Montusclat** (*Montusclat* en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

Lo vilatge de Montusclat s'es desvolopat a l'entorn d'un prieur&eacute; fondat al  s&egrave;gle per fraires venguts del abbaye Sant-Chaffre del Monestier de Gaselha.

Le village de Montusclat s’est développé autour d’un prieuré fondé au  siècle par des moines venus de l’abbaye Saint-Chaffre du Lo Monestier de Gaselha.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Oides

**Oides** o probablament **Oide** (*Ouides* en francés) z-es una comuna velaiata situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Villa Osde* en 1282, *Le lieu d'Ode ou pays de Vellay*, en 1396, *Oyde*, en 1506, *Ouyde*, sus la mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII .
La proposicion dels Féniés, emesa amb de dobtes, un nom germanic *Usito* e *-a*, al plural, amb una *-s* adventícia , es de segur pas la pus probabla, a part per *-s*. Dauzat e Rostaing evòcan un « gallic o melhor pregallic » *os*, *-ous*, qu'a servit coma nom de flume (cf. Ossa (Bearn)) o de montanha, e un sufixe « gallic e pregallic » *-ate* . 

*-Ate* pòsttonic es un sufixe gallic (e aquò's inutil de supausar un sufixe pregallic identic). Oide es sus una plana (= plan, planòl) nauta de 1100 m e son nom a logicament pas ren a veire amb tota nocion d'aiga o de montanha. Sembla tanben logic que lo radical siá gallic o latin d'epòca posteriora a la conquèsta e tanben que l'èssa finala siá parasita. Xavier Delamarre explica *Oide* per un nom d'òme (de proprietari) *Ausos* + *-ate* (mas lo nom del vialatge es absent de la lista dels toponimes, probablament per error); los noms *Ausus* e *Ausios* son atestats dins los tèxtes latins . Oide èra donc benleu una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Ausos*. *Ausos* es probablament en relacion amb l'aur (**aus-* = aur) o l'aurelha  (**aus-* = aurelha) . Lo passatge de *Au-* a *O-* es tròp ancian per èsser degut a una evolucion fonetica generala (tipe Mauriac > [mu'rja]), encara mai a la tonica, chau pensar a la tombada de *A-* per confusion amb la preposicion.

## Istòria
La comuna se creèt del territòri d'Alairàs e de Sant Joan de la Chalm per la lei del 18 de mai 1858 .

## Administracion
 

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Caires; es avòra delh canton del Velai volcanic.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Oide sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Pebrac

**Pebrac** [peˈbra] (en francés *Pébrac*) z-es una comuna occitana situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *B. Maria de Piperaco* en 1072, *Pebrac* en 1199, *W. de Bebrac* en 1235, *Castrum de Pebrac superius* vers 1254, *Monasterium de Pebraco* en 1332, *Conventus Piperacii* en 1343, *Pebrat* en 1401, *Pebrac* al sègle XVIII sus la mapa de Cassini. 
La prononciacion aproximativa z-es [pœ'bɾa] .
Segon Albèrt Dauzat e Carles Rostanh, aquel toponim proven del nom d'òme latin *Piper* e del sufixe latin *-acum*, coma Pibrac e Poivres.

## Istòria
En 1789, Pebrac dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de La Nativitat de Nòstra Dòna. I aviá una abadiá de l'òrde de Sant Agustin, que Sant Pèire de Chavanon fondèt en 1062 .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Pebrac sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Lo Pertús

**Lo Pertús** (*Le Pertuis*) en francés) z-es una comuna velaiosa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

thumb|center|alt=Le col du Pertuis en Haute-Loire|270px|Lo Pas dau Pertús en Naut Léger.
Aquel vilatge se situa au Pas dau Pertús, a 1026 m d'altitud, que  passa per la rota entre Lo Puèi de Velai e Sant Estève via Sinjau. Susplombat al nòrd-oèst pel *mont Losegal* (nom occitan a verificar) (naut. ) e al sud-èst pel *Suc dau Pertús* (naut. ) ; mai a l'èst, al limit amb la municipalitat limitròfa de Cairièras se dreiça lo *mont Ranc*, ancian volcan elevat d'unitat|1256|m , situat al mièg del vast bòsc de *la Granda Vesòla*. Lo Pertús es adaigat per (almens) un riu, lo *Ramel*.

La rota Nacionala 88 (ais Lion-Tolosa) travèrsa lo borg. Sul luòc, los estradèirs e los toristas pòdon far una alta. Qualque comèrcis aprofiechan aquela clientèla de passatge : l'especiariá, lo forn de pan, la salason, lo bar del còl.

Lo projècte de desviacion del Pertús a fach crànger la fin d'aqueles comèrcis. Aital, en lo projècte de contornament a previst de crear un viatge de servicis.

L'ivèrn, la nèu susprend sovent los viatjaires. La rota de còps es  barrada qualque òra del temps que los servicis de la DDE intervengan.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

Dempuèi lo sègle XIIIen existissiá al Pas dau Pertús (passatge obligat pels pelegrins qu'anavan al Puèi de Velai o a Santiago de Compostela) un ospici de leproses, que i èra ligada una capèla. 

Fins al mitan del sègle XIXen la localitat del Pertús apertenguèt a Sant Ostian, situat a tres quilomètres aperaquí al sud-oèst. Fuguèt erigida en parròquia l'an 1849, puèi venguèt municipalitat autonòma en 1852.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Paulhac (Naut Léger)

**Paulhac** [puwˈja] (*Paulhac* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Paulhac z-es actualament un vialatge de 623 abitants (en 2021) que se tròba a 476 mètres d'altitud. Z-es envirat de las comunas de Bèumont, Sant Laurenç Chabruege e Briude. Z-es pròche del parc natural regional del Liuradés e Forés a una distància vesina de 9 km.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Cultura de Pauliaco* vès 960, *In Paulhago* alh secle XI, *Castrum de Paulhac* en 1310, *Paulhyac* en 1341, *Poulhac* en 1353, *Paulhat prope Brivatam* en 1429, *Polhac* en 1511, *Poulhiac* en 1603, *Pauliac* en 1616 . 
*Paulhac* ven delh nom latin d'òme *Paulius* o *Paullius*, ambelh sufixe *-acum*  , latinizacion delh sufixe gallic *-ācon*. 
La prononciacion aproximativa z-es [pu'jɛ] a Mercuèr . La monoftongason de *-au-* pretonic en *-o-*, tipica delh bas auvernhàs, pueis de l'ensemble de l'auvernhàs, apareis benleu dins l'atestacion de 1353. Lo Brivadés es expausat a las influéncias vengudas delh nòrd. Dins una partida delh Brivadés e delh Liuradés, una partida delhs *a* finaus (tonics o pòsttonics) son articulats [-ɛ] e lo locutor declara sovent que sa prononciacion z-es un *a* o una modalitat de *a*.

## Istòria
En 1789, Paulhac, qu'èra un fèu vassal de la collegiala de Briude, fasiá partida de la província d'Auvernhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e delh presidiau de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra ala presentacion de l'avesque .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
thumb|250px|Dessenh del chastèl de Paulhac (1826).
* Lo chastèl de Paulhac.
* La glèisa delh secle XIII.

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Paulhac sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Paulhaguet

**Paulhaguet** [puˈjagə] o [puwjaˈgɪ] (*Paulhaguet* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament delh Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Pauliacum* vès 888, *Villa de Paulageto* en 1148, *Pauliaguetum* en 1255, *Prioratus de Paulhaguet* en 1316, *Pauleiguet* en 1401, *Polhaguetum* en 1444, *Polhaguet* en 1511 . Observem la perta delh diftongue *au-* pretonic tanleu lo secle XV, en consequéncia d'una influéncia nordica. 
La prononciacion aproximativa a Cònlat e a Josat z-es [puja'gi]  : la reduccion delh diftongue *au-* pretonic en [u-] e la barradura de *-e* tonic en [-i] son  regularas.  
*Paulhaguet*, nos dison Dauzat e Rostaing, es lo diminutiu de *Paulhac*, format, z-elh, delh nom latin d'òme *Paulius* o *Paullius*, ambelh sufixe *-acum* . Lo *Paulhac* pus près, a tres km a l'oèst de Briude, es un bon candidat. Solament, l'òrdre delhs faits es benleu diferent : *Paulhaguet* èra probablament un *Paulhac* a l'origina (veire la fòrma de 888) e lo diminutiu es la marca d'un besonh de diferenciacion. Los dos èran, probablament, de proprietats anticas.
### ''Censat'' (''*Sançac'' ?)
Las fòrmas ancianas son : *Villa de Sansiaco* en 1148 (*Gallia Christiana*), *Censsac* en 1379, *Saint-Sac* en 1401 [ora pro nobis], *Mansus de Censat* en 1444, *Sansac* en 1464, *Parochia de Sansaco* en 1464, *Priorissa de Sancsaco* alh secle XV, *Censac-Lavaux* . 
La solucion pus probabla es que lo *Censat* francés èra un *Sançac* mau interpretat a causa delh francés, format delh nom latin d'òme *Santius* o *Sancius*, ambelh sufixe *-acum* , e non pas un *Cençac*, format delh nom latin d'òme *Centius*, ambelh sufixe *-acum*  o format delh nom gallic d'òme *Cintios*, atestat, derivat en *-ācon* . Quenha es la prononciacion ?

## Istòria
En 1789, Paulhaguet fasiá partida de la província d'Auvernhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra delh vocable de Sant Estève; la priora de La Vau Dieu presentava a la cura. Un peatge saguèt suprimit per arrèst delh Conselh lo 26 d'octobre de 1744 . 
### ''Censat'' (''*Sançac'' ?)
*Censat* (**Sançac* ?) èra un priorat que dependiá de La Vau Dieu. La comuna, dita *Censac-Lavaux* dins lo diccionari topografic, saguèt incorporada a Paulhaguet per ordenança delh 11 de decembre de 1842 . *Censat* (**Sançac* ?) es alh nòrd de Paulhaguet e *La Vau* es enquera mai alh nòrd. I a un bòsc de La Vau entremeija.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia ''Censat'' (''*Sançac'' ?)

* I a de lacunas en 1836 e 1841. Lo n° INSEE es estat chamjat per rasons practicas.

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Paulhaguet sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Pinòu

**Pinòus** (*Pinols* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Villa de Pinhols* en 1301, *Pinols* en 1351, *Pigneux* en 1379, *Pignoulx* en 1398, *Pinholz* en 1401, *Ecclesia S. Martini de Pinolis* en 1479 . *-S* finala es constanta. 
La prononciacion aproximativa z-es [pi'now], amb un [w] mai o mens leugèir . Pas de traça de palatalizacion de *n* (**Pinhòus* de las fòrmas ancianas) 
Segon Dauzat e Rostaing, *Pinòus* es format delh latin *pinus*, « pin », ambelh sufixe diminutiu *-eolum* . 
Segon Negre, *Pinòus* es lo plurau de l'occitan *pinòl*, varianta de *pinhòl*, que aguèt probablament lo sens de « pin joine » .
### Fòntchava
Las fòrmas ancianas son *Fonchava* en 1353, *Fontchava* en 1492 . La prononciacion aproximativa z-es [fon'ʃabə] . 
Lo sens es clar.

## Istòria
En 1476, per letras patentas, Loís XI autorizèt de fèiras annalas, per faire créisser la vila . 
En 1789, Pin(h)òus dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de Sant Martin; l'abat de La Chaa Dieu presentava a la cura . 

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Pinòus sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Pradèlas

**Pradèlas** (*Pradelles* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la regiond'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups. Foguèt dins lo Vivarès.

## Geografia
Situat près de la pata d'aucha entre la RN 88 e la RN 102, Pradèlas sembla pas gaire profieitar d'aquela proximitat. Après un bon secle XIX, la vilòta es tombada dins lo declin demografic, degut, en partida, vertat es, per l'exòde rural. Son comèrci, que demòra actiu, patís de la concurréncia de Lengònha, una viala pus importanta situada a 7-8 km. De mai, Pradèlas es tròp periferica dins son ancian canton e lo collègi s'es installat a Landòs, la comuna pus poblada.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
La prononciacion es [pra'dɛlɔs], d'un locutor de competéncia lingüistica excellenta nascut a Issarlés .
Las fòrmas ancianas son *Pratelas* alh secle XI, *Pradelas* en 1204, *Castrum de Pratelis* en 1267, *Eccl. paroch. S. Petri Villæ de Pratellis, Vivariens dioc.* en 1453, *Pradelles en Vivarais* . 
*Pradèlas* es un diminutiu, ambelh sufixe derivat delh latin *-ella*, de *prada* (delh latin *prata*, plural de *pratum*, « prat ») .

## Istòria
En 1789, Pradèlas dependiá de la província de Vivarés e de la bailiá de Vilanòva de Bèrc. Sa gleisa parochala, diocèsi de Vivièrs e archipreirat de Sablèiras, èra delh vocable de Sant Pèire . 
En 1832, Sent Clamenç saguèt incorporat a la comuna  (lo vialatge es a l'oèst de Pradèlas)

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
### Sent Clamenç

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Pradèlas sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Pradas (Naut Léger)

**Pradas** (en francés *Prades*) z-es una comuna limitròfa auvernhassa o gavaudanesa  de Marjarida situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Pradas*, vès 1130, *Ecclesia de Pratibus* en 1145, *Ecclesia de Pratis* en 1179, *Castrum de Prades* en 1257, *Parochia de Pradis in ripa Aligerii, dioc. Mimatens.* en 1452, *L'esglize perrochielle Monsieur Saint-Andrieu de Prades* en 1545 . 
La prononciacion aproximativa a Pradas z-es ['pɾadə] . 
*Pradas* ven delh latin *prata*, plural de *pratum*, « prat » . [Mas lo nom data probablament de l'epòca occitana. Lo plural en *-s* mòstra que la valor collectiva de *prada* èra pas mai compresa en occitan]. Frank R. Hamlin, a prepaus dels *Pradas* d'Erau, precisa que *prada*, alh respècte de *prat*, supausa una espandida mai granda o possedís una nuança favorabla o afectiva .

## Istòria
Pradas èra un fèu vassal de l'avesque de Clarmont. En 1789, Pradas dependiá de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Mende e archipreirat de Saug, èra delh vocable de Sant Andrieu. D'après certanas mapas ancianas, l'inventari delhs bens eclesiastics de la diocèsi de Sant Flor comprend la gleisa parochala d'aquelh luòc dins l'archipreirat de Lanjac, diocèsi de Sant Flor . I a doncas un dobte.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Pradas sobelh site de l'Insee

## Nòtas



 o
Présailles

**Presalhas** (fòrma supausada) (*Présailles* en francés) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Ecclesia S. Mariae de Pratalias*, en latin, en 1119, *Eccl. S. Mariae de Prastasias*, latinizacion de 1179, *Parochia B. Mariae de Prazalis*, en latin, en 1288, *Capellanus B. Mariae de Prazalhis*, en latin, en 1298, *Parochia de Prahalias*, en 1309, *Presallies*, en 1534 . Lo nom, alh plurau, ven delh latin *prata*, plural de *pratum*, « prat », e delh sufixe *-alia* , o de sos eiretèirs. Las fòrmas de 1179, de 1288 e de 1298 representan l'estat intermediari de **Prazalhas*, après un pus ancian supausat **Pradalhas*, identic a la nòrma generala en occitan, puèi l'amudiment vivaroaupenc de *-z-* intervocalic menèt a **Praalhas* (1309), fòrma instabla en iatus davant, benlèu, un **Pralhas* que chaudriá verificar sus lo terren (mas la resolucion de l'iatus pòt donar de solucions pus complèxas). La fòrma de 1534 es probablament corrompuda per lo francés *pré*, « prat ».

* *Vachères* (en francés). Lo sens es « luòc ont elèvan de vachas » o simplament « estable de vachas », delh latin *vacca* e sufixe *-aria* , mas l'epòca de fixacion delh nom es probablament occitana puslèu que latina .

* *Mézeyrac* (en francés). Coma per lo vialatge de la comuna d'Issanlas, los noms que revèrtan *Mézeyrac* pòdon venir siá delh nom latin d'òme *Macerius* (*Amaricius* segon los Féniés, doncas amb metatèsi) amb lo sufixe *-acum* [latinizacion del sufixe gallés *-ācon*] o d'un autre nom latin, *Miser* amb lo sufixe [analogic] *-iacum*; lo segond explicariá la prumièra sillaba. *Mézeyrac* èra doncas probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Macerius* o *Miser*. La grafia es *Meseirac*, quanhe que siá l'etime, se la fòrma francesa correspond a la prononciacion. Mas benlèu qu'un delhs *Meseirac*s es un transferiment de l'autre.

## Istòria
Al sègle XVIII, *Présailles* èra de la província de Velai, de la subdelegacion e seneschauciá delh Puèi, la diocèsi delh Puèi e l'archipreirat de Solanhac. La glèisa èra sos lo vocable de la Nativitat de Nòstra Dama e la cura a la presentacion delh prior de *[[Goudet]]* .

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton delh Monastier de Gaselha; es avòra delh canton delh Mesenc.
 
## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cairièras

**Cairièras** (*Queyrières* en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Comuna de montanha mejana situada au mièg dau Pais daus Sucs e au pè dau versant occidentau dau massis de Maigau, Cairièras alberga lo *Mont Ranc* (naut. 1256 m, que ne parteja las pendas e lo som amb la comuna limitrofa dau Pertús, lo *Mesèra* (naut. 1202 m), lo *Mont Chabrièr* (1230 m), la *Rocha Girard* (1233 m), lo *Mont Vernos* (1371 m, segond som de 1364 m), e lo Testavoira, que lo flanc nord-oèst aperten a la municipalitat e que ne constituis, amb sos 1436m d'altitud, lo ponch culminant, e tanben aquel dau Maigau.
Lo riu Sumèna a sa  font a las Chalaias, un pauc au nord-èst de Monedèiras, au pè dau Mont Chabrièr.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria
Lo singular ? suc basaltic, a l'entorn del qual son dispausat los ostals del borg de Cairièra(s, èra dominat dempuèi lo sègle XIe per un castèl, que ne subsistí pas cap de vestigi. 

En la nauta Edat Mejana, de talhièrs monetaris se serian establits a Monedeiras, situat alavetz en lo mandament de Chaptuelh, primièra capitala (*capítol*) de Velai.
En 1841, Monedeiras se desliguèt de la municipalitat de Sant Julian e Chaptuèlh e foguèt incorporat a aquela de Cairièras.

## Administracion

## Demografia

* 2016 : 304

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Pont-Salomon

**Lo Pont de Salamon** (*Pont-Salomon* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
Las atestacions mai ancianas en francés son Pont Salamon e Pont Sallamon. 

## Istòria
Lo Pont de Salamon es per partida en Forés, per partida en Velai. La comuna es creada en 1865 a partir de territòris de Sant Ferriol dau Rore, Aurec e Sant Desdèir de Velai.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Andriu de Chalancon

**Sant Andriu de Chalancon** o **Sent Andrieu de Chalencon** (*Saint-André-de-Chalencon* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Lo vilatge se tròba pro isolat entre Retornac e Tiranges.
La municipalitat compren, en mai del vilatge de Sant Andrieu, los vilatges e masatges de : Chasèlas, Montager, Las Granjas, Los Vinhaus, Verinas, Maison Sola, Pradas, Montprat, La Breura, La Garda, la Gasèla, e lo masatge quilhat de Chalencon, que fa l'objècte d'un article a despart.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

Al cors del peri&ograve;de revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat a portat lo nom de *Andr&eacute;-sus-Ance*.

Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune a porté le nom d*'André-sur-Ance*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

* Bourg médiéval de Chalencon : château, chapelle romane
* Chapelle de Vérines.
* Pont du Diable sur l'Ance.


File:Chalencon (Haute-Loire) Vue générale7.JPG|Bourg médiéval de Chalencon.
File:Château_et_église_de_Chalancon (Haute-Loire, Fr).JPG|Château et église de Chalencon.
File:Chalencon, l'Ance avec le pont du diable.jpg|L'Ance avec le pont du Diable.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Arcon d'Alèir

**Sent Arcon d'Alèir**  (*Saint-Arcons-d'Allier* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Archontius* en 1078, *Ecclesia S. Petri de Sancto Arcontio, et ecclesia ipsius Sancti Arcontii* en 1262, *Sanctus Arconcius* en 1309, *Castrum et villa Sancti Arcontii* en 1335, *Cura Santi Arcontii secus Elaverim* en 1406, *Le chastel de Saint-Arcons* en 1478, *Sainct Arcomps* en 1570, *Saint Alcons* en 1683, *Arcons-sur-Allier* en 1793 . 
I a pas de dobte sobelh nom delh sant : s'agís de *Sant Arcon*'Ç**''. La comuna z-es **Sent Arconç d'Alèir** o **Sent Arcònç d'Alèir*' (finala muda). Veire [[Sent Arcònç de Barjas]]. </br>
*Sant Arconç* o *Sant Arcònç* representa *Archontius'', nom grèc d'un avesque de Vivièrs . 

## Istòria
En 1789, Sent Arconç dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de Sant Lop; l'abadessa de las Chasas presentava a la cura.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Arconç sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sent Arcònç de Barjas

**Sent Arcònç de Barjas** o **Sent Arconç de Barjas** (*Saint-Arcons-de-Barges* en francés) z-es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
La prononciacion es [sentar'kwɔn], d'un informator de competéncia lingüistica excellenta, nascut a Issarlés . *Sent* e *sant* altèrnan dins los toponimes a l'entorn, mas aquelh polimorfisme es lexicalizat : los locutors atribuïsson estrictament un o l'autre a tal o tal toponime, amai se son conscients de lor equivaléncia semantica.

Las fòrmas ancianas son *parrochia S. Arconcii*, en latin, en 1234, *S. Arcontius, prior secularis ecclesiae S. Arconsii, Vivariens. dioc.*, en latin, en 1459, *S. Arcons*, en 1563, *Arcons-Méjanne*, *Arcons-de-Barges*, en 1793 . 
*Sant Arcònç* representa un nom d'origina grèga, *Archontius*, avesque de Vivièrs, mòrt en 800 . 

## Istòria
En 1789, Sent Arcònç dependiá de la província de Vivarés e de la bailiá de Vilanòva de Bèrc. Sa gleisa parochala, diocèsi de Vivièrs e archipreirat de Sablèiras, èra delh vocable de Sant Pèire. Barja(s) dependiá de la paròcha .

## Administracion

## Demografia

* La populacion de 1793, **1387** abitants, es la de Sant Arcònç, de Barjas e benlèu d'una autra comuna.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Arcònç de Barjas sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sent Austremòni

**Sent Austremòni** (*Saint-Austremoine* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
La prononciacion es [sentœstre'mɔnjə] o [-'mɔɲə] a Solatges , aquò's evident que *Au-* inicial (amai s'èra etimologic) se podiá pas conservar. Escriure *Sent Estremòni(e)*.  I a de prononciacions pus francizadas dins lo canton de La Vòuta, en [ostɾœ-] . 
Las fòrmas ancianas son *S. Austremoini*, *S. Austremoni* en 1379, *Sainct Austremoyne* en 1613, *Saint Austromoines* en 1689, *Austremoine d'Avesnes* en 1793 . Alh secle XIV, las fòrmas en *Au-*, s'an un rapòrt amb la prononciacion occitana, representan [u-]. 
*Sant Estremòni* representa *Stremonius*, nom latin d'un apòstol d'Auvèrnhe . *Au-* inicial delh francés es quitament pas etimologic... 
*Avesnes* representa en realitat *Avena* o *Avèna*, tipe idronimic celtic, vengut de *Abenā*, de *abū*, « riu, aiga, flume » . Sent Estremòni tresplomba de 60 m la val d'aquelh riu.
### ''Cumiaux''
Vialatge de la comuna, situat a 895 m sus una sèrra. Las fòrmas ancianas son *Cumeaulx*, *Cumieaulx* en 1613, *Cuminiaux* (cadastre) .
### ''Esplot''
Vialatge situat sus una cima, a 940-950 m, a l'èst delh borg. Las fòrmas ancianas son : *Esploctz* (!) en 1613, *Les Plos* en 1692 . Representa *Esplans* (en + los plans), puslèu que *Los Plans*.

## Istòria
En 1789, Sent Estremòni dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de la Santa Crotz; lo prior de La Vòuta presentava a la cura .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Estremòni(e) sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sent Bausile

**Sent Baudeli** fòrma probablament inventada, o **Sent Bausile** (*Saint-Beauzire* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *CARIACO VICO*, triens merovingian delh secle VII, *In comitatu Brivatensi, in vicaria Hieracensi* en 919, *In aice Brivatensi, in vicaria Cheriacensi* en 924, *In comitatu Brivatensi et in vicaria de Horiacensi* en 958, *In comitatu Arvenico, in vicaria de Heriacensi* en 962, *Vicaria Chiriacensis* alh secle X, *Sanctus Baudelius* en 1281, *Saint-Bausire* en 1379, *Sainct Bauzille*, *Sainct Bouzille* en 1401, *Beauzire-l'Union* en 1793 . 
La prononciacion aproximativa z-es [san bu'ziɾə] a Mercuèr, Graneirs e dins d'autres luòcs . La grafia pòt èsser **Sant Bausele** (la barradura en [i] de *e* tonic e l'alteracion de *-l-* intervocalica en [ɾ] son regularas) o pus fonetica, **Sant Bausire**. 
L'agionime a remplaçat un nom de *villa* galloromana, la proprietat de Carius; se lo nom aviá sobreviscut, benlèu seriá estat **Chairac*; i a un dobte a causa de las fòrmas seguentas. Lor confusion es benleu signe que lo nom èra pas mai prononciat. Sant Bausele èra chapluòc de vijariá. 
*Sant Bausele* representa lo galloroman *Baudelius*, *Baudilius*, martirizat a Nimes alh secle III o IV .
Lo *-d-* intervocalic se sonoriza regularament en *-z-* (levat restauracion sabenta); *-l-* intervocalica s'altèra en naut-auvernhàs, probablament en *-r-*. Una finala en *-i* es impossibla  en auvernhàs modèrne. 

## Istòria
En 1789, Sant Bausele fasiá partida de la província d'Auvernhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e delh presidiau de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra delh vocable de Sant Bausele .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sant Bausele sobelh site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Riutòrt

**Riutòrt** (*Riotord* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament delh Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Toponimia
*Riutòrt* es compausat de *riu*, delh latin *rivus* (aiga petita) e de l'adjectiu *tòrt*, delh latin *tortus*. L'ALF dona [rˈịːotɔʀ].

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria
A la revolucion francesa, la comuna es delh departament de Ròse e Léger. Pasmens, lo decrèt delh 8 de març de 1792 la transferís en Léger Naut.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Beninh

**Sent Beninh**  (*Saint-Bérain* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Sanctus Berein* en 1208, *Parochia ecclesiæ Sancti Benigni* en 1320, *Prior Sancti Benigni, Aniciens. dyoc.* en 1365, *Saint-Bereign* en 1379, *Parochia Sancti Bereynh* en 1384, *Saint-Beraing* en 1398, *Saint-Bourraing* en 1401, *Sainct-Bereing* en 1483, *Sainct-Beren* en 1525, *Sainct-Benign* en 1547, *Sainct-Bringn* en 1561, *Saint-Verin* en 1596, *La Roche-Berain* en 1793 .
La prononciacion aproximativa a Senta Maria de las Chasas z-es [sent'bɾen] .
**Sent B(e)renh* representa *Benignus*, sant local mençonat per Gregòri de Tors, que Sent Benignus de Dijon a substituït . La primèira *n* s'es rotacizada per dissimilacion (*BeNiNH*) aicí coma a Saint-Baraing (Jura), a Saint-Bérain-sur-Dheune (Sòna e Léger) o Saint-Berain-sous-Sanvignes (idem).

## Istòria
En 1789, Sent Berenh dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi delh Puèi de Velai e archipreirat de Solanhac, èra delh vocable de Sant Berenh; l'avesque delh Puèi presentava a la cura . I a doncas pas acòrdi entre l'identitat civila e l'identitat religiosa.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Berenh sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sant Cirgue (Naut Léger)

**Sant Cirgue** (*Saint-Cirgues * en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Ecclesia in hon. S. martyris Cyrici consecrata* en 1025, *Sanctus Cericius* en 1281, *San Cergue* en 1286, *Sanctus Ciricus* en 1288, *Castrum de S. Syrico* en 1314, *Saynt Cyrgue* en 1341, *Saint Cierge* en 1395, *Saint Cirgue* en 1401, *Cirgues-d'Allier* en 1793 . 
La prononciacion aproximativa z-es [sen 'ʃiɾgə] o  [san 'ʃiɾgə] . 
La comuna deu son nom a Sant Cirgue, en latin *Sanctus Cyricus* (*Cyricus* > **Cirego* > **Cirgo* > **Cirg* > Cirgue), jove martir crestian del sègle IVen, filh de Santa Julita, onorat dins la glèisa parochala que pòrta son nom.

### ''Treignac''
La prononciacion aproximativa z-es [tɾi'ɲa] .
### ''Soulhac''
La prononciacion aproximativa z-es [su'ja] .

## Istòria
I aviá un chastèl destrut. En 1789, Sant Cirgue dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion e la subdelegacion de Briude e delh ressòrt delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de Sant Cirgue .

## Administracion

## Demografia

* En 1793, Sent Cirgue èra dins la comuna de La Vòuta .
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sant Cirgue sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sant Desdèir d'Alèir

**Sant Desdèir d'Alèir** (*Saint-Didier-d'Allier* en francés) z-es una anciana comuna de Velai, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe. Dempueis lo 1èr de genèir 2017, es comuna delegada de la comuna novèla de Sent Privat d'Alèir. A l'ocasion, chamgèt d'intercomunalitat e passèt dins la Comunautat d'Aglomeracion deu Puèi de Velai.

## Geografia
Lo territòri de Sant Desdèir es plan traversut. La partida utila es constituïda per doás planas, una al nòrd a l'entorn del Chier ont es l'ostau de comuna e una pus petita al sud a l'entorn de Sant Desdèir. I a pas de rota entre las doás e chal far un long chamin en passar per Sent Privat. 
### Comunas vesinas


    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Gavarret* ?, vas 1161, *S. Desiderius*, en latin, en 1217, *Castrum sive munitio de S. Desiderio*, en latin, en 1257, *Castrum S. Desiderii in riperia Alerii*, en 1331, *S. Desdier-lez-Alier*, en 1506 . 
Sent Desdèir, *Desiderius* en latin, es lo nom d'un avesque de Langres, al sègle III, d'un avesque de Viana (Isèra), al sègle VI e d'un avesque de Caors, al sègle VII, etc .

## Istòria
* En 1789, Sant Desdèir èra un priorat annèxe delh de Sent Privat d'Alèir; èra de la província de Velai, de la subdelegacion e seneschauciá del Puèi. Sa gleisa parochala, diocèsi del Puèi de Velai e archipreirat de Solanhac, èra delh vocable de Sant Desdèir; l'abadiá de la Chaa Dieu presentava a la cura .

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Caires; es avòra delh canton de Sant Pàulhan.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Desdèir de La Seuva

**Sant Desdèir de la Seuva** (*Saint-Didier-en-Velay* en francés dempuèi 1925, *Saint-Didier-la-Séauve* abans) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
Per "La Seuva" (forma normativa, dau latin *silva*), Jean-Yves Rideau  propausa la forma "La Seauva".

## Istòria
A la revolucion francesa, la comuna de Sant Desdèir es nomada Desdèir (*Didier*) puèi Montfranc (*Mont-Franc*). En 1925, n'es extrach lo territòri de la comuna de La Seuva de Semena. Lo nom oficial francés chamja de *Saint-Didier-la-Séauve* a *Saint-Didier-d'Allier*.

## Administracion

## Demografia

* 2016 : 3424

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Desdèir de Dolon

**Sant Desdèir de Dolon** (*Saint-Didier-sur-Doulon* en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
### Sant Desdèir
Las fòrmas ancianas son : *Parochia S. Desiderii* en 1300, *S. Disdeyr* en 1379, *S. Disdier* en 1401, *S. Desdier* en 1669, *S. Didier* alh secle XVIII (mapa de Cassini), *Didier-les-Côtes* en 1793 . 
*Sant Desdèir* representa lo latin *Desiderius*, nom d'un avesque de Langres alh secle III, d'un avesque de Viena alh secle VI, d'un avesque de Caors alh secle VII, etc . 
### Dolon
Dolon es una aiga que nais a Sent Jarman l'Arm e s'eschampa dins Senoira près de Daumairac. Las fòrmas ancianas son : *Aqua de Dolo* en 1287, *Riuf de Dolon* en 1426, *Le Doulou* en 1624 . 
Segon Xavier Delamarre, l'etime celtic de *Dolon* es *Dolonos* , mas l'autor ne'n dona pas lo sens. Rapòrt amb *dula* (*dola*), « fuelha » ?

## Istòria
En 1789, Sant Desdèir fasiá partida de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra delh vocable de Sant Joan; l'abadessa de La Vau Dieu, en tant que priora delh luòc, presentava a la cura .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sant Desdèir sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sent Estève dau Vigan

**Sent Estève dau Vigan** (*Saint-Étienne-du-Vigan* en francés) z-es una comuna vivaresa d'Occitània situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
### Sent Estève dau Vigan
Las fòrmas ancianas son *Ecclesia S. Stephani* alh secle XI, *Eccl. de S. Stephano de Vigano* en 1348, *Villa S. Stephani del Viga* en 1370, *Sainct Estienne de Viguan en Vellay, dioc. de Vyvyers* en 1563, *Vigan d'Allier* en 1793 . 
*Sent Estève* representa lo grèc *Stephanus*, lo prumèir martir; mas i a tanben d'autres sants delh meteis nom . 
Per *Vigan*, Dauzat l'explica per *vicanum*, mot derivat delh latin *vicus*, « vialatge sens estatut » a l'epòca romana . Los Féniés explican lo mot *vigan* en general, amb l'exemple d'Albi : lo prumèir sens es « plaça delh vialatge », pueis « barri », enfin « vialatge » ; pasmens, la plaça d'Albi nommada *Lo Vigan* èra tanlèu l'origina situada a l'exterior de la muralha. A prepaus delh Vigan de Carcin, Basalgas mòstra que lo sens de *vicanum* es aicí lo de « vialatge barri », per rapòrt a Gordon . Lo cas del Vigan carcinòl, situat a 4 km de la viala de Gordon, permet de precisar lo sens : non pas un barri que tochariá la viala, mas un vialatge près, dependent d'un biais o d'un autre de la viala. Lo cas de Sent Estève del Vigan laissa pas que la solucion de « plaça », pueis que i a pas de viala a l'entorn.
### Beuna (nom supausat)
Las fòrmas ancianas son *Beune* en 1258, *Beuna* en 1271, *Benna* en 1289, *Le lieu de Beaune* en 1382, *Beaune* en 1590 . 
Se lo nom es pas un transferiment, correspond a un tipe celtic coneissut. 
Segon Dauzat, *Beuna* ven delh gallic **Belena*, adjectiu femenin vengut delh dieu gallic Belenos, assimilat a Apollon . 
Segon Xavier Delamarre, *Beuna* es l'eretèir de **Belinā*, las proprietats de *Belinos*, probablament nom delh dieu. Amb *-ā*, aquò's la derivacion neutra plurala, amb *-on*, seriá la derivacion neutra singulara. L'evolucion s'es faita amb l'accentuacion **bélin-* [probablament la d'origina] e non pas **belín-* .

## Istòria
I aviá un priorat que dependiá de l'abadiá delh Monestier de Gaselha. En 1789, Sent Estève dependiá de la província de Vivarés e de la bailiá de Vilanòva de Bèrc. Sa gleisa parochala, diocèsi de Vivièrs e archipreirat de Sablèiras, èra delh vocable de Sant Estève; lo chapítol catedral de Vivièrs nommava a la cura .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Estève dau Vigan sobelh site de l'Insee

## Nòtas