Atemptats de genièr de 2015 en Illa de França

Los **atempats de genièr de 2015 en Illa de França** son una seria d'atacas terroristas islamistas que se debanèron entre los 7 e 9 de genièr de 2015 en Illa de França, tocant lo jornal *[[Charlie Hebdo]]*, sos jornalistas, de policièrs e de josieus e ont dètz e sèt personas foguèron assassinadas e los tres atacants abatuts per las fòrças de l'òrdre.

Los eveniments comencèron lo 7 de genièr de 2015 per una fusilhada al sèti del jornal satiric *Charlie Hebdo* a París, perpetrada per Cherif e Saïd Kouachi, dos fraires de nacionalitat francesa. L'assalt faguèt dotze mòrts e onze ferits. Los Kouachi fin finala foguèron abatuts dos jorns mai tard pel GIGN après que se foguèron embarrats a Dammartin-en-Goële al nòrd de París. L'atemptat es revendicat per Al-Qaïda dins la peninsula Arabica (AQPA).

Lo 8 de genièr de 2015, Amedy Coulibaly, un ciutadan francés pròche dels  fraires Kouachi, tua per bala une policièra municipala e ferís gravament una autra persona a Montrouge. L'endeman, pren en ostatge los clients d’un supermercat cachèr pòrta de Vincennes a París. Tua quatre ostatges josieus abans d'èsser abatut dins un assalt del RAID e de la BRI. Afirmava agir al nom de l'organizacion djihadista de l'Estat Islamic.

Lo reson d'aqueles eveniments es fòrça grand, fins a l'estrangièr: de milions d'anonimes e un quarantenat de caps d'Estat e de govèrns faguèron un passacarrièras los 10 e 11 genièrs. Las manifestacions amassèron 1,5 milions de personas à París e mai 3,7 millions en França.

## Contèxte
### Charlie Hebdo
Charlie Hebdo, un jornal satiric e fortament laïc, publica fòrça caricaturas d'òmes politics, de religioses crestians, josieus, e musulmans, e d'autres eveniments de l'actualitat locala e internacionala. D'entre aquelas caricaturas, la publicacion de caricaturas del profèta de l'Islam provoquèt de reaccions vivas dins lo mond musulman. De djihadistes menaçavan d'ataca los autors e editors d'aquel biais de caricaturas.

### Socioeconomic
Las atacas foguèron perpetradas per d'individús se reclamant de l'Islam, venent de quartièrs dich sensibles. Los elements sortissent d'un contèxte socioeconomic dificil, de parents imigrats dins los ans 1960-1970 amb de revenguts bases, d'individús grandissent dins de quartièrs de naut taus de caumatge e amb d'oportunitats economicas flacas. Actors de la pichona delinquéncia locala, oposats a la guèrras en Afghanistan e en Iraq, membres actius de las susmatas de 2005, l'experiença de la preson e de l'exclusion economica radicaliza lors posicions.

## Cronologia
### Dimercre 7 de genièr
#### Fusilhade al sèti de Charlie Hebdo

Dos òmes cagolats e vestits de nègre, armats de fusilhs d'assalt AK-47, intrèron d'en primièr al n°6 de la carrièra Nicolas-Appert – pensant penetrar dins la redaccion qu'èra al n°10 Constatant lor error, menacèron los emplegats presents, dins una pòrta veirada, per obtenir la bona adreça.

Arribats al n°10, los terroristas tirèron a l'acuèlh sus dos agents d'entreten, ne tuant un; trapèron dins l'escalièr la dessenhària Coco (Corinne Rey), que s'anava cercar sa filha.  . Ensajèt d'estalviar los seus menant los òmes a l'etatge tresen, alara que la redaccion èra al segond. Dins los estatges, los terroristas menacèron un locatari, puèi acabèron per trobar lo bon palièr; obliguèron alara Coco, menaçada amb una arma, a far lo digicòdi de la pòrta blindada que s'obrissiava sus la redaccion, puèi penetrèron dins los burèls del jornal.

D'en primièr èra lo burèl de webmaster Simon Fieschi: lo feriguèron gravament. Subte intrèron dins la sala ont èra l'equipa en conferéncia de redaccion setmanièra començada a 10 oras 30. Segon lo testinòni dels jornalistas Laurent Léger e Sigolène Vinson, un dels dos cridèt alors . Cercavan ont èra Charb , un còp identificat; l'abatèron. Declarèron enseguida, segon los testimònis dels subrevivants, , abans de tirar sul rèsta de l'assisténcia, tuant nòu autres personas : sèt autres membres de la redaccion, un invitat e un policièr encargat de la securitat de Charb, Franck Brinsolaro, qu'ensajèt de respondre amb son arma

Sortiguèron de l'imòble contunhant de far fuòc e cridèron .

Segon François Molins, procuror de París, los assassins fugiguèron amb una Citroën C3 negra estacionada debans l'imòble. Dins la fugida encontrèron una patrolha de polícia que claufiguèron la veitura de balas sens far de ferits. Ne crosèron una segonda, aquel còp en BTT, escambièron de tirs, totjorn sens ferits. E, se trapèron amb una tresena sul baloard Richard-Lenoir. Sortiguèron de la Citroën C3, faguènt fuòc ferissent a la camba lo policièr Ahmed Merabet qu'aviá tirat sus la veitura. Un dels terroristas s'escridèt a Merabet  : Merabet, a tèrra, lèva la man per se rendre disent . Un dels assalidors corrís cap a el e lo tuar d'un tir a portada amb una bala dins la tèsta. Lo collèga de Merabet capitèt a fugir. Los dos òmes contunhèron alara la fugida en veitura cridant  e . Percaçats, tustèron un Volkswagen Touran (ferissent la conductritz). Abandonèron  la C3 carrièra de Meus on s'encastrèt dins un pal, puèi tirèron un automobilista de sa Renault Clio que panèron. Declarèron al proprietari de la veitura – èran descagolats e descrich coma calmas e pausats per l'òme – . S'anèron per la pòrta de Pantin. Aicí se perdèt la traça.
Lo bilanç et de dotze mòrts e ontze ferits.

Lo plan Vigipirata es auçat al nivèl maxim, en Illa de França puèi en Picardia lo 8 de genièr dins la jornada alara que los suspèctes foguèron identificats dans l'Aisne. Lo procuror François Molins anoncia que lo ministèri public antiterrorista es sasit de l'enquèsta per assassinats e tentativas d'assassinat en relacion amb una entrepresa terrorista, e faguèt un apèl als testinònis.

Las fòrças de l'òrdre e los servicis de la DGSI identifiquèron lèu los terroristas coma essent los fraires Kouachi. Dins la serada vèrs 23 oras, d'operacions del RAID se faguèron a Reims, e d'autres menadas per l'antigang a Gennevilliers e Pantin.

#### Agression a Fontenay-aux-Roses
Amedy Coulibaly es suspectat d'èsser responsable de l'agression d'un joggaire lo 7 de genièr 2015 a 20h 30 a Fontenay-aux-Roses, vila ont demorava. La victima foguèt gravament ferida per de tirs d'arma automatica. L'11 de genièr 2015, lo ministèri public de París anoncièt qu'i a un ligam entre la presa d’ostatges de divendre dins l’ipermercat casher de l’Èst de París a causa dels « forrèls percutats descobèrts a Fontenay-aux-Roses » e del pistolet Tokarev trobat dins lo supermercat ont Amedy Coulibaly prenguèt fòrça personas en ostatges abans d’èsser abatut divendre per la polícia.

### Dijòus 8 de genièr
#### Fusilhada a Montrouge
Alara que los agachs domòran sus la traca dels dos suspèctes de *Charlie Hebdo*, una fusilhada se passa a Montrouge lo 8 de genièr de 2015 vèrs 8 oras 30. Cridats per un simple accidents entre dos veïculs, una policiària municipala e un agent de carrièra venon la cibla d'un individú masquetat portant un gilet parabalas e armat d'un fusilh d'assaut AK-47 e d'una arma de ponch, que será identificat coma benlèu Amedy Coulibaly. La jova policièra, Clarissa Jean-Philippe, tocada dins l'espatla, es ferida a mòrt e l'agent de carrièra ferit gravament.

Lo tiraire fugís, daisant sus plaça sa cagola.

La fusilhada se debanèt a proximitat d'una escòla josièva.

#### Panatòri a l'estacion servici de Villers-Cotterêts
Aquel dijòus 8, vèrs 9 h 30, los dos fugitius de Charlie-Hebdo son apercebuts dins una estacion servici près de Villers-Cotterêts dins l'Aisne.
Après aquela informacion, lo nivèl « Alerta Atemptat » del *plan Vigipirate* s'espandiguèt a la Picardia. Sul còp, un grand dispositiu de recerca se debana: de barratges son constituits alara que lo GIPN ajudat de la BRI e del GIGN inspèctan los ostals dels vilatges a l'entorn, Corcy e Longpont, e tanben los boscs. Vèrs 22 h 30, los efectius de recercas son aleujats, mas contunhan.

#### Explosion d'una veitura a Villejuif
Amedy Coulibaly seriá l'autor de l'explosion d'una veitura lo 8 de genièr de 2015 lo ser a Villejuif.

### Divendre 9 de genièr: doas presas d'ostatges
#### Dammartin-en-Goële

Lo 9 de genièr de 2015 lo matin, dos jorns après aver comés l'atemptat de Charlie Hebdo, los fraires Chérif e Saïd Kouachi sortisson d'un bosc lo matin e atacan un automobilista Nanteuil-le-Haudouin puèi prenon la direccion de París. Mas encontran una patrolha de gendarmeriá a Dammartin-en-Goële (Sèina e Marna). Dins una fusilhada Said Kouachi es leugièrament ferit a la gòrja. Los terroristas fugisson s'embarran vèrs 9 h 15 dins una estampariá ont prenon en ostatge lo gerent de l'entrepresa mas fin finala lo largan a 10 h 20. Aquel darrièr explica que los dos terroristas avián de kalachnikovs, un lançaroquetas e de coctèls Molotov.

Dos emplegats èran presents dins l'estampariá quand los terroristas faguèron irrupcion dins lo bastiment. Lo primièr fugiguèt. Lo segond, Lilian, 26 ans, s'amaguèt. Foguèt pas descobèrt pels djihadistas e pendent d'oras escambièt d'SMS amb lo GIGN.

Gendarmeria e polícia se despleguèron a l'entorn de l'entrepresa e dins lo vilatge, alara que d'elicoptèrs survolèron la zona. L'afar se n'encarguèt la gendarmeria e lo GIGN que, pendent d'oras, ensajèt d'intrar en contacte amb los Kouachi, refusèron de respondre. Lo GIGN comunicava mentretemps per SMS amb l'emplegat amagat que donava d'indicacions sus l'interior de l'estampariá, la posicion dels fraires Kouachi e sus çò que disián.

#### Pòrta de Vincennes

Amedy Coulibaly foguèt reperat pòrta de Vincennes e percaçat per de patrolhas de polícia en veitura. Tira cap a eles e las balas se pèrdon. Los policièrs li daissèron una distança de seguretat, Coulibaly, visava de josieus, intrèt dins supermercat Hypercacher al n°23, avenguda de la Pòrta de Vincennes, lo 9 de genièr de 2015 vèrs 13 oras. Portava una kalachnikov, dos Skorpion VZ61, dos Tokarev TT 33, un gilet parabalas e d'explosius.

A 14 oras, lo desplegament de la polícia compren un elicoptèr e de desena de veïculs (polícia, pompièrs, secors). L'enquèsta es assegurada per seccion antiterrorista (SAT) de la polícia judiciària parisenca, la sosdireccion antiterrorista de la polícia judiciària e la DGSI. Lo quartièr es barrat. Pendent la presa d’ostatges, Coulibaly crida los seus per qu'ataquen d'autras ciblas.

#### Assalts de las fòrça de polícia

thumb|drecha| Hyper Cacher, l'endeman de la presa d'ostatges, lo 9 de genièr de 2015.

L'assalt a Dammartin-en-Goële se faguèt a 17 oras. Los dos djihadistas entrobrisson una pòrte al planpè e faguèron fuòc feu sus gendarmas. Aqueles darrièrs repliquèron, amb de grenadas amb efièch de buf mas los tirs mermèron gaire. Los òmes del GIGN faguèron fuòc e tuèron los dos terroristas.

L'assalt pòrta de Vincennes se faguèt a 17 oras 12 pel RAID e la BRI que penetrèron dins lo mercat après lo lançament de quatre grenadas assordissentas. Fòrça tirs d’armas automaticas s'ausiguèron pendent que los ostatges son liberats. Lo prenaire d’ostatges, Amedy Coulibaly, foguèt tuat alara qu’ensejava de sortir. Quatre personas son gravament feridas e quatre foguèron assassinadas: Yohan Cohen, Yoav Hattab, Philippe Braham e François-Michel Saada.
Dos policièrs del RAID e un autre de la BRI son ferits. Una operacion de desminatge contunhèt fins a 17 h 30. Lo ser mèsme, vèrs 19 h 55 a la television, François Hollande qualifica la presa d'ostatges d'« acte antisemita esglasiant » e cridèt que se faga « pas cap d'amalgama ».

## Resson
### Reaccions nacionalas

thumb|Bandièra en dòl, Gara del Nòrd
Lo quite jorn de l'atemptat contra Charlie Hebdo, un grand acamp espontanèu s'organizèt dins la serada Plaça de la Republica a París, se faguèt e se repetèt lo dos jorns seguents, amb per signe de raliaement, un estilò o un credon quilhat, en omenatge als caricaturistas tuats pendent l'ataca. Aquelas amassadas fòrça simbolicas, perque se fasent a l'initiativa de la populacion, donan un imatge d'unitat. Es tanben un messatge de fraternitat entre los ciutadans de totes los orizonts politics e religions. Lo 8 de genièr se decretèt lo dòl e tanben las bandièras son en dòl per tres jorns.
De centenas de miliers de personas se mobilizèron espontanèament per participar a diferentas passacarrièra: los servicis de polícia estiman lor nombre a  segon lo ministre Bernard Cazeneuve
thumb|Dins un passacarrièra a París l'11 degenièr.
De grands acamps se faguèron la dimenjada de l'11 de genièr e a París entre la plaça de la Republica e la plaça de la Nacion. Es un acamp istoric . Fòrça personnalitats politicas francesas son présentas.

Gaireben quatre milions de personas participèron aquela dimenjada a aquelas manifestacions.

### Reaccions internacionalas
thumb|San Francisco, EUA
thumb|Ambassada de França a Moscòu
L'emocion passèt las frontièras e pendent tres 3 jorns, lo mond entièr seguissèron los eveniments: los mai grands jornals e magazins s'indignèron de l'ataca facha a la libertat de la premsa. Una èrsa de sosten venguèt de pertot ont dirigents, jornalistas, personnalitats o citadans mostrèron lor solidaritat e lor indignacion fàcia a l'ataca contra Charlie Hebdo, amb d'acamps, o la difusion del messatge "Je suis Charlie" (Soi Charlie). De dirigents europèus e del mond, una quarantena, s'invitèron a París l'11 de genièr de 2015 a la passacarrièra.

#### Revendicacion e sosten als terroristas
Al-Qaïda dins la peninsula Arabica (AQPA) revendiquèt l'atemptat contra *Charlie Hebdo* lo 9 de genièr, mas dins son comunicat fa pas de referéncia a la atacas de Amedy Coulibaly, qu'el aviá fach aleujança a l'Estat Islamic. Segon Wassim Nasr, journalista especialista dels movements djihadistas, sols de ligams d'amistat personals entre los fraires Kouachi e Coulibaly menèron a las atacas coordonadas. Mas pas cap de planificacion foguèt menada ensemble entre los caps d'Al-Qaïda e aqueles de l'Estat Islamic, perque son rivals, dins la lucha ideologica e se fan de combats murtrièrs en Siria. E mai lo biais de far, las accions dels fraires Kouachi avián estat preparadas de longas en ligam amb AQPA, la sola branca d'Al-Qaïda avent los mejans d'agir en Occident, alara que las atacas de Coulibaly son mai improvizadas.

Lo 14 de genièr, Al-Qaïda dins la peninsula Arabica revendica l'atemptat contra *Charlie Hebdo* dins une vidèo mesa en linha e ont aparéis Nasser Ben Ali al-Anassi. Declara que , afirma que l'operacion foguèt menada sus òrdre d'Ayman al-Zauahiri e en conformitat a la volontat postuma d'Ossama ben Laden. Al-Anassi fa tanben omenatge a Amedy Coulibaly, mas revendica pas sas actions.

Se l'ataca es revendicada per AQPA, de reaccions de sosten son tanben portadas per d'autras organizacions salafistas djihadistas. Es lo cas de l'Estat Islamic que dins una radio qualifica d'« eròi » los autors de l'ataca contra *Charlie Hebdo*. Al-Qaida al Magrèb islamic (AQMI) menciona tanben Coulibaly saludant , Jamaat al-Ahrar, una branca du Tehrik-e-Taliban Paquistan, Boko Haram e Al-Shabbaab saludan tanben los atemptats a París.

D'autras reaccions ponctualas se faguèron en Argeria, al Liban, en Índia, per d'extremistas sur Twitter, per un imam anglés. En Turquia, lo jornal *[[Yeni Akit]]* publica *Ataca sul magazin qu'aviá provocat los musulmans*, e *Türkiye*, un jornal pròche del govèrn *Ataca sul magazin qu'insultèt lo nòstre profèta*.

Sud l'Internet francofòn, s'observa de dichs aprovant los atemptats. De personas faguèron l'apologia dels atemptats son arrestats en França. 

#### Dins la premsa
La premsa internacionala es tanben solidària. E mai, de presentators de television americans, a l'imatge de Jon Stewart, Conan O'Brien, Bill Maher o Jimmy Kimmel, mostrèron lor sosten a Charlie Hebdo.

Fòrça medias estatsunidencs — CNN, *[[New York Daily News]]*, Fox News e Associated Press — evòca l'afar enfoscant l'imatge de las coberturas de *[[Charlie Hebdo]]*, ont es representa Maomet. Al Reialme Unit, *[[The Guardian]]* e *[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]* fan lo mèsme. Un dels patrons de CNN, Richard Griffiths, explica que la cadena . Tanben conselha d'evitar los plans tròp pròche dels manifestants mostrant d'exemplars que farián los dessenhs satirics tròp vesibles. *[[The Washington Post]]* al contrari decidís d'illustrar un dels seus articles per una de las cobertura de *[[Charlie Hebdo]]* representant Maomet. D'autres medias anglosaxons, coma *[[Bloomberg TV|Bloomberg]]*, *[[The Huffington Post (EUA)|The Huffington Post]]* o *[[The Daily Beast]]*, faguèro tanben lo mèsme.

#### Dins lo mond politic
Lo 9 de genièr de 2015, la fondacion Robert-Schuman compta 45 reaccions de caps d'Estat o de govèrn, venent de 39 païses e institucions internacionalas.

[thumb|[Barack Obama signant lo registre dels dòl a l'ambassada de França dels EUA a Washington, D.C.]]

Los caps d'Estat o de govèrn de desenas de païses, tanben de musulmans, exprimisson lèu lor indignacion e lor compassion al respècte de las familhas de las victimas. D'insténcia e de personalitaats islamicas denoncian tanben l'atemptat. Es lo  cas de l'universitat al-Azhar, del president del partit islamista tunisian Ennahdha, Rached Ghannouchi, o de Tariq Ramadan. Lo paire Ciro Benedettini, vicedirector del Burèl de premsa de la Santa Se.

Hassan Nasrallah, cap de l'organizacion Hezbollah, tanben condamnèt los actes perpetrats per  e de declarar . L'Hamas anocia que .

#### Anonimes
D'acamps de sosten a la victimas se faguèron dins fòrça vilas d'Euròpa e pel mond.

### ''« Je suis Charlie »''

[thumb|« Je suis Charlie », [Praga, Chequia]]
L'slogan « **je suis Charlie** » (Soi Charlie) venguèt lo simbòl del sosten a la victimas, de l'indignacion fàcia a la atacas terroristas, de defensa de la libertat d'expression, de fraternitat. Creat per un grafista, Joachim Roncin, qualques minutas après l'ataca, l'slogan prenguèt vam suls malhums socials coma Twitter. Traversèt las frontièras.

## Consequéncias indirèctas

Lassana Bathily, jove Malian francofòn musulman, aviá amagat de clients del supermercat *hypercasher* dins la per qu'escapen a la vista d'Amedy Coulibaly, sa naturalizacion foguèt decidida lo 15 de genièr de 2015}.

Lo 14 de genièr de 2015, lo jornal *Charlie Hebdo* es publicat. Lo primièr tiratge se vendèt en qualques minutas Los jornalistas decidiguèron de lo tornat estampar fins al dijóus seguent.

## Notas e referéncias
### Notas


### Referéncias

groupe=N