Ramses II

[200px|left|thumb|Estatua de Ramsès II a [Abo Simbel]]
**Ramsès II** (tanben conegut com **Ramsès lo Gran** e deu nom de Nisot-Bití dab lo quau e signè suus sons monuments: **Oser-Maat-Ra**). Que ho un deus màgers e deus mei famós faraons de l'antiquitat egipciana. Qui regnè au Empèri Navèth e que pertenhava a la XIXau dinastia egipciana. Qu'ei famos per'mor de la longor deu son règne (sens totun aver lo mei long de l'istòria egipciana) l'endom e lo nombre de monuments que bastí e las soa victòrias militaras (e mei que mei la batalha de Kadesh).

## Titulatura

Nom de Rei de las duas tèrras (*Nisot-biti*) : *Oser-Maat-Ra* ("Poderosa b'ei la justícia de Ra") 

Nom de "Hilh de Ra" (*Sa-Ra*) : *Imen-Ra-Meses* ("Engenrat per Amon-Ra") 

## Genealogia e temps de mainatge

Ramsès II que vadè de cap a -1305. Que regnè durant un sheissanteat d'annadas enter (haut o baish) -1279 e -1213. Qu'èra arrèr hilh de Ramsès Ièr (purmèr faraon de la XVIIIau dinastia hicat au poder per generau Horemheb), hilh deu faraon Sethi Ièr e de la soa Grana Esposa Toia (tanben coneguda com Mot-Toia). 
Lo temps de Seti Ièr qu'èra un temps de reconstruccion deu poder egipcian perdut per la negligéncia diplomatica de faraon Amenofis IV (Akhenaton) mei ocupat a desenvolupar la soa religion personau e renegar los dius egicpcians millenaris. Ramses II que demorè, a près deu decès deu son hrair ainat, sol eretèr deu trone e, atau, que partatgè de d'òra lo poder dab lo son pair, com aquò e ho mantun còps tradicion en Egipte. Au dètz ans qu'arrecebó un titol (dilhèu simbolic) de generau. Qu'acompanhè Sethi Ièr dens las soas campanhas contre lo poder Itita en Palestina, anciana colonia egipciana deus temps d'abans Amenofis IV. Per tan granas qui ajan estadas las victòrias Ramessidas, non tornè pas jamei egalar la poténcia d'autes còps. Que pelegè au costat de Sethi Ièr qui'u mandè miar expedicions o susvelhar lo transpòrt de pèiras.
Ramsès II qu'avò ua dotzea d'esposas en mei d'un serrailh, çò qui'u balhè un sarròt (dilhèu dentenats) de mainatges (matematicament que i a ua grana probabilitat per que lo legeire d'aqueth article e pòsca espiar aqueth faraon com un ajòu!).

## La [[batalha de Kadesh]]
[200px|left|thumb|Ramsès II suu son car a la [batalha de Kadesh; l'empec deus chivaus qu'ei caracteristic de l'Empèri Navèth]]
La mort de Seti Ièr que dè lo parat a l'emperaire Itita Motwatalis II de har pression sus las soa termièra siriana dab Egipte. Aquò qu'obliguè Ramsès II de lutar de tira arron de la mort deu son pair. La version ramessida de la batalha de Kadesh (en Siria donc) que dit que lo joen faraon qu'aurè vençut sol. Que's pensa en tot cas que, dilhèu per'mor d'ua error d'estrategia, que's serè en ehèit trobat sol dab la garda pro demenida e que serè estat sauvat per l'arribada d'ua auta partida de la soa armada.

## Monuments
[400px|right|thumb|Lo [Ramesseum dab los "Colòsses de Memnon"]]
Ramsès II qu'ei famós per los monuments qui bastí (e tanben peus qui he agrandè o qui s'autregè en gravant lo son nom dessus com aquò e's hasèva enter generacions de faraons).

La caracteristica deu son estil qu'ei lo gran endom anat dinc au colossau. Qu'ei lo cas deus temples d'Abo Simbel, mes tanben deu Ramesseum au ras de Tebas. Que bastí tanben las ciutats de Pitòm e Per Ramsès brembada per la tradicion ebraïca com la vila on lo faraon e aurè impausat l'esclavatge aus Ebrèus (a maugrat qui l'istòria e l'arqueologia egipciana deneguin la realitat de l'esclavatge dens un país on las aigadas qu'empashaivan aus sons ciutadans de har, per quauques mes, cap aute tribalh a despart de bastir, sia de bon grat o non).

[700px|thumb|Los temples d'[Abo Simbel]]

## Istòria ramessida recenta

Ramsès II, ja famòs peus sons monuments e per las soas mencions biblicas que tornè entrar dens l'istòria occidentau a la fin deu sègle XX. En purmèr, la bastida d'ua navèra estanca a Abo Simbel qu'obliguè la comunautat internacionau a apitar un projècte entà desplaçar los temples entaus sauvar. Aqueth projècte que ho hèra complexe per'mor de l'endom deus monuments de trencar en tròç de carrejar, de la precision deus calculs per los tornar assemblar e de la necessitat de tornar bastir un gran arròc on los tornar hicar.

la soa momia, hèra plan conservada au Musèu deu Caire que he lo viatge de cap a París en 1977 entà eliminar un *fungus* (ua cèp microcopica) per radiacions. Aquò que ho lo parat d'ua renavida de l'interest per l'egiptologia en França. 

Fin finala, desempuish las annadas ueitanta deu sègle XX dinc a uei lo dia, lo tombèu etiquetat K27 au sègle XIX dens la Vath deus Reis que ho tornat explorar e que s'i descrobí ua cripta hèra pregonda e ramifiada curada entà sepelir los hilhs d'Oser-Maat-Ra. Aquesta cripta qu'ei hèra mauaisida d'explorar per'mor qu'ei estada pleada de sediments per las mei granas aigadas deu Nil, mes, totun, com aquestas aigadas e hon escassas mes regularas, cada capa de sediment qu'avò lo parat de secà's en bèth aquesir la duretat d'un cement. Dens aquestas condicions, ua recèrca arqueologica scientifica rigorosa que s'espandirà sus detzeas d'annadas.