Sintoïsme

[thumb|right|Lo ''[torii* es un element [[arquitectura]]u caracteristic dei luòcs sacrats dau sintoïsme.]]

Lo *'sintoïsme** ò **shintoïsme** (en japonés: <ruby><rb>神</rb><rp>[</rp><rt>**Shin**</rt><rp>]</rp></ruby> <ruby><rb>道</rb><rp>[</rp><rt>**tō**</rt><rp>]</rp></ruby>) un ensemble de cresenças, de costumas e de practicas que recebèron tardivament aquela apellacion. Constituït d'elements [[politeïsme|politeïstas]] e [[animisme|animistas]], forman la [[religion]] [[nacion]]ala de [[Japon]]. Es fòrça liat a la [[mitologia japonesa|mitologia]] e a la [[monarquia]] [[japon]]esa e explica l'origina de l'[[archipèla]], de la [[Ostau imperiala japonesa|familha imperiala]] e lo caractèr ambivalent de la [[natura]] gràcias ais activitats dei ''[[kami (divinitat)|kamis]]'', de [[dieu|divinitats]] fòrça nombrosas liadas a cada aspècte de la [[natura]]. Lo sintoïsme descriu lei règlas de seguir per coexistir armoniosament amb lei ''kamis'' que son de creaturas ambivalentas capablas d'ajudar ò de maudire un [[Homo sapiens|èsser uman]]. Fòrça règlas son de rituaus de purificacion per intrar en contacte amb lo [[subrenaturau]] ò escafar una fauta.

Lo sintoïsme coexistís relativament ben amb leis autrei [[religion]]s presentas en [[Japon]]. Per exemple, un Japonés pòu seguir lei règlas dau sintoïsme dins la vida vidanta, mai èsser enterrat segon lei rites dau [[bodisme]]. Per aquela rason, la determinacion dau nombre de fidèus es pas simple car lo sintoïsme es rarament considerat coma una [[religion]] vertadiera per lei Japonés. De mai, dempuei la fin de la [[Segonda Guèrra Mondiala]], lo sintoïsme a perdut son estatut de [[religion d'Estat]] e, d'un biais generau, la religiositat deis abitants de l'archipèla a demenit. Uei, lo nombre de sintoïstas es ansin estimat entre 80 e 90 milions, çò que representa lei dos tèrç de la populacion japonesa.

== Istòria ==

=== Leis originas e l'estructuracion dau sintoïsme ===

==== Lei premiers tèxtes ====

Leis originas dau sintoïsme son desconegudas, mai semblan de datar de la fin dau [[periòde Jomon]] que va de la fin dau [[Mesolitic]] japonés a la fin dau [[sègle V avC]]. Puei, aquelei crèires conoguèron una complexificacion creissenta durant lo [[periòde Yayoi]] ([[-800|800]]/[[Sègle IV abC|400 avC]] - [[Sègle III apC|250 apC]]). Pasmens, coma lei tèxtes pus ancians sus lei cresenças sintoïstas datan solament dau començament dau [[sègle VIII]], leis informacions sus lo subjècte provènon unicament de l'[[arqueologia]]. Fòrça elements mòstran l'existéncia de crèires complèxes (estatuetas femeninas, [[cilindre (geometria)|cilindre]]s de [[pèira]], [[escapulomancia]], inumacion de cadabres agrovats, etc.) mai es pas possible d'establir una [[cronologia]] clara de lor evolucion.

Lo ''[[Kojiki]]'' (''« Racònte dei causas ancianas »''), compilat per [[Ō no Yasumaro]] († [[723]]), es lo premier tèxte que permet d'aver un apercebut dei [[mitologia|mites]] sus la formacion de [[Japon]]. Es completat per lo ''[[Nihon shoki]]'' (''« Cronicas de Japon »'') que foguèt acabat en [[720]] per lo [[prince Toneri]] ([[676]]-[[735]]). Lei dos documents començan en presentant leis originas mitologicas de l'[[ostau imperiau japonés|ostau imperiau]] e avançan fins a arribar de fachs [[istòria|istorics]] relativament pròches deis autors. Permèton de veire que lei ''[[kami]]s'' èran ja ben presents dins la societat [[Japon|nipona]] d'aquela epòca. Fins au [[sègle X]], d'autrei recuelhs foguèron redigits per gardar una traça dei [[Legenda|legendas]] dau periòde.

==== Leis influéncias bodistas ====

Introduch dins l'[[archipèla]] nipon en [[538]], lo [[bodisme]] venguèt rapidament la [[religion]] de la cort imperiala. A partir dau [[sègle VIII]], sa practica èra ansin largament encoratjada. Aquò entraïnèt pas una contestacion dei crèires [[tradicion]]aus, mai necessitèt una adaptacion per explicar lei diferéncias aparentas entre lei cresenças japonesas indigènas e leis ensenhaments [[bodisme|bodistas]]. Lei ''[[kami]]s'' foguèron premier identificats amb lei ''devas''. Puei, venguèron leis [[avatar]]s dei ''[[bodhisattva]]s''. Ansin, se lei ''kamis'' gardèron sa natura [[subrenaturau|subrenaturala]], foguèron integrats dins lo cicle de la naissença e de la renaissença e prenguèron pauc a cha pauc un ròtle de protector dau bodisme. Lo mèstre [[Kukai]] ([[774]]-[[835]]) aguèt un ròtle major dins la definicion d'aqueu [[sincretisme]] sintobodista. Seis idèas demorèron predominantas fins a la fin dau [[periòde d'Edo]].

=== Lo sintoïsme d'Estat ===

[[Fichièr:Emperor Showa.jpg|thumb|right|L'emperaire [[Hirohito]] dins sa tenguda de cap dau culte dau [[sintoïsme d'Estat]].]]



Dins lo corrent de son [[istòria]], lo sintobodisme oficiau foguèt pauc a cha pauc contestat per lei partisans d'una restauracion dei crèires japonés « originaus ». L'erudit [[Motoori Norinaga]] ([[1730]]-[[1801]]) es probablament la figura principala d'aqueu movement. Aqueu sintoïsme « restaurat » se caracterizèt per un retorn ai racòntes ancians e venguèt un otís per revendicar una restauracion dau poder imperiau. Ansin, après la [[Restauracion Meiji]], foguèt adoptat coma [[religion d'Estat]] per l'emperaire [[Meiji]]. D'efiech, permetiá de justificar lo poder absolut de l'emperaire qu'èra vist, dins aqueu sistèma, coma lo descendent de la [[dieu|divessa]] [[Amaterasu]].

Tre [[1872]], un Offici dau culte sintoïsta foguèt creat per promòure lei rites e lo culte oficiau de l'emperaire. Totei lei [[Prèire|prèires]] venguèron d'emplegats de l'[[Estat]] e cada [[ciutadanatge|ciutadan]] èra obligat de s'enregistrar dins un [[santuari]] locau. Aquò permetèt d'utilizar lo [[sintoïsme d'Estat]] per enquadrar la populacion japonesa e sostenir lei reformas iniciadas per lo poder. En [[1889]], un [[Kashihara-jingu|important santuari]] dedicat au fondator de la [[dinastia]] imperiala foguèt fondat per renforçar aquela transformacion.

Aqueu culte aguèt un ròtle important dins la resisténcia japonesa durant la [[Segonda Guèrra Mondiala]]. En [[1945]], leis [[USA|Estatsunidencs]] exigiguèron donc son abolicion e l'abandon de sei prerogativas divinas per l'emperaire. En genier de [[1946]], [[Hirohito]] deguèt donc publicament declarar, dins un edicte imperiau, sa natura unicament [[Homo sapiens|umana]] e la [[constitucion]] adoptada en [[1947]] lo privèt explicitament de sei [[poder executiu|poders executius]]. Aquelei reformas marquèron la fin dau [[sintoïsme d'Estat]] e la fondacion dau sintoïsme modèrne.

=== Lo sintoïsme dempuei la Segonda Guèrra Mondiala ===

Après la fin de la [[Segonda Guèrra Mondiala]], lo païsatge religiós de la societat japonesa foguèt trebolada per una demenicion de la religiositat deis abitants, per una crisi dei crèires tradicionaus e per l'aparicion de « religions novèlas ». Pasmens, lo sintoïsme a globalament gardat son influéncia. En [[2015]], segon lo [[govèrn]] nipon, 85 milions d'abitants (siá 67 % de la populacion) respectavan sei principis. De mai, d'estimacions pus importantas avançan la chifra de 100 milions de Japonés observant aquelei règlas.

Aquela resisténcia s'explica per plusors factors. D'efiech, en despiech de l'abandon dau culte imperiau, lo sintoïsme impregna totjorn la vida vidanta dins la societat japonesa. Demòra tanben compatible amb la màger part dei religions presentas dins l'[[archipèla]], especialament amb lo [[bodisme]]. Ansin, la màger part dei Japonés seguisson lei precèptes dau sintoïsme e dau bodisme. Enfin, lei « religions novèlas » son en realitat largament inspiradas per lo sintoïsme. Per exemple, lei movements [[Konkokyo]] e [[Omoto Kyo]] son largament fondats sus lei crèires tradicionaus dei Japonés : lo premier considèra possible de venir un dieu vivent e seguís lei règlas tradicionala de la societat japonesa, lo segond dona una importància particulara ai ''kamis''. Leis autrei movements influents son de [[sincretisme]]s mesclant bodisme e sintoïsme ([[Sukyo Mahikari]], [[Tenrikyo]], etc.).

== Basas teologicas ==

Coma fòrça [[religion]]s [[asia]]ticas, lo sintoïsme es estructurat per de principis soples. I a ansin ges de tèxtes sacrats, mai un ensemble d'obratges de referéncia que compilan lei [[legenda]]s e lei [[mitologia|mites]] estacats ai crèires tradicionaus. Aqueu còrpus contèn un ensemble comun que foguèt largament utilizat per leis autoritats japonesas per renforçar son poder. Pasmens, aquela uniformizacion es parciala e lei crèires locaus ocupan una plaça importanta dins lo sintoïsme.

=== Lei tèxtes de referéncia ===

[[Fichièr:Shinpukuji-bon Kojiki (真福寺本古事記).png|thumb|right|[[Facsimile]] d'una pagina d'una edicion datant de [[1371]]-[[1372]].]]



Lei dos obratges pus importants per lo sintoïsme son lo ''[[Kojiki]]'' e lo ''[[Nihon shoki]]'', respectivament acabats en [[712]] e en [[720]]. Son de compilacions de racòntes [[mitologia|mitologics]] e de fachs [[istòria|istorics]] que permèton d'explicar la creacion de [[Japon]] e leis eveniments istorics fins a la formacion de l'Empèri. Lo ''[[Kojiki]]'' sembla d'èsser fondat sus de racòntes populars datant dei sègles [[sègle IV apC|IV]] a [[sègle VI|VI apC]], es a dire anteriors a l'arribada dau [[bodisme]] dins l'archipèla. Escrich en [[japonés]] mai amb de [[escritura chinesa|caractèrs chinés]], es compausat de tres partidas. La premiera descriu la creacion e la naissença dei [[dieu|divinitats]] majoras e la segonda la fondacion de la dinastia imperiala e lei guèrras li aguent permés de conquistar leis illas japonesas. Son purament mitologicas. La tresena sembla pus istorica car establís pauc a cha pauc un liame amb d'emperaires aguent existit. De mai, lei ''[[kami]]s'' i son ben mens presents que dins lei doas premierei partidas. Lo ''[[Nihon shoki]]'' es un tèxte devesit en 31 capítols. Escrich en [[chinés]], es un obratge pus elaborat que va deis originas [[mitologia|mitologicas]] de l'archipèla a d'eveniments istorics contemporanèus de son autor. De mai, descriu relativament ben lei rèines deis emperaires en precisant lei meritis e leis errors de cada sobeiran. Dona tanben un apercebut dei relacions [[diplomacia|diplomaticas]] de [[Japon]] amb [[Republica Populara de China|China]] e [[Corèa]].

Divèrseis obratges mens importants complètan ò precisan lei racòntes dau ''[[Kojiki]]'' e dau ''[[Nihon shoki]]''. Lei ''[[fudoki]]'' son un ensemble de rapòrts comandats per l'emperaitritz [[Genmei]] en [[713]] per enregistrar lei costumas, l'[[istòria]], lei [[tradicion]]s oralas e lei nòtas [[geografia|geograficas]] de cada província. Contènon donc d'elements dei mitologias e dei practicas ritualas localas. Pasmens, a l'excepcion de cinc províncias, totei lei ''fudoki'' son perduts. Lo ''[[Kogo shui]]'' foguèt presentat a l'emperaire per [[Inbe no Hironari]] en [[807]]. Es una istòria dau [[clan Inbe]] que s'intègra dins la trama generala dei dos obratges de referéncia. Contèn donc d'eveniments suplementaris, mai càmbia pas lei legendas principalas. A tanben un interès rituau car lo clan Inbe realizava de servicis religiós per la cort imperiala. L’''[[Engishiki]]'' es un recuelh de [[lei|lèis]] e de reglaments que foguèt acabat en [[927]] per [[Fujiwara no Tadahira]]. Contèn una partida importanta sus lei règlas [[Religions|religiosas]] japonesas de son epòca. Enfin, se pòu nòtar lo ''[[Shinsen shojiroku]]'' qu'es una notícia [[genealogia|genealogica]] de l'[[aristocracia]] japonesa establida en [[814]]-[[815]]. Permetiá de precisar l'origina de  [[familha (parentala)|familhas]]. 404 èran consideradas coma « [[dieu|divinas]] » e 335 coma « imperialas ».

Lo ''[[Shintoshu]]'', escrich a la fin dau [[sègle XIV]], es un obratge de referéncia pus tardiu que foguèt redigit per presentar una vision [[bodisme|bodista]] dei mites fondators japonés. A un ròtle centrau dins lo sincretisme sintobodista.

=== La mitologia japonesa ===



La [[mitologia japonesa]] es l'ensemble dei [[legenda]]s e dei [[mitologia|mites]] de [[Japon]]. Explica la creacion dau monde e de l'archipèla nipon, l'existéncia dei ''[[kami]]s'' e la natura divina de la [[Ostau imperiau japonés|dinastia imperiala]]. Segon sei racòntes de basa, lo monde èra inicialament dins un estat caotic dominat per de divinitats incarnant lei fòrças fondamentalas que dirigisson l'[[Univèrs]]. Puei, apareguèron de pareus de divinitats (''kamis'') que poblèron la [[Tèrra]]. [[Izanagi]] e [[Izanami]] son lei dos pus importants car son union donèt naissença ais illas de l'archipèla e a plusors ''kamis'' importants. Aquelei ''kamis'' s'unifiquèron tanben per donar naissença a d'autrei divinitats. Pasmens, [[Izanami]] moriguèt durant la jacina de [[Kagutsuchi]], lo ''kami'' dau [[fuòc]].

[[Izanagi]] anèt dins lo monde dei mòrts, lo [[Yomi]], per recuperar sa [[femna]]. Pasmens, coma [[Izanami]] aviá ja gostat a la norridura d'aqueu monde, podiá pas s'entornar sensa l'acòrdi dei divinitats infernalas. Dins la sorniera, [[Izanagi]] descurbiguèt [[Izanagi]] sota la forma d'un cadabre en descomposicion. De mai, [[Izanagi]] assaièt de lo retenir dins lo monde dei mòrts. Esglasiat, [[Izanagi]] la repudièt e s'enfugiguèt. Sa femna lo maudiguèt e prometeguèt de tuar cada jorn un milier d'individús. Izanagi repliquèt en ordonant a son pòble de donar naissença, cada jorn, a  enfants. Aquela [[legenda]] explica lo cicle de la [[vida]] e de la [[mòrt]]. En mai d'aquò, après sa fugida, Izanagi obstruïguèt l'intrada dau monde infernau.

A son retorn, [[Izanagi]] executèt [[Kagutsuchi]] e menèt un rituau de purificacion. Lei dos eveniments entraïnèron l'aparicion de mai d'un ''kami''. En particular, nasquèron [[Amaterasu]] (divessa dau [[Solelh|Soleu]]), [[Tsukuyomi]] (dieu de la [[Luna]]) e [[Susanoo]] (dieu de la [[Chavana]]). Izanagi reconoguèt la poissança d'aquelei kamis e decidèt de partejar son reiaume amb elei. Divèrsei legendas descrivon lei relacions entre lei divinitats d'aqueu periòde. Un element important es l'òrdre donat per [[Amaterasu]] a son felen, [[Ninigi-no-Mikoto|Ninigi]], de dirigir lo monde. Aquò menèt a la fondacion de la familha imperiala per lei descendents de Ninigi.

=== Lei ''kamis'' ===

[[Fichièr:A man confronted with an apparition of the Fox goddess.jpg|thumb|right|Representacion d'un òme confrontat a l'aparicion d'[[Inari]], lo ''kami'' dei cerealas, dei [[fondariá]]s e dau [[comèrci]] e la gardiana deis [[ostal|ostaus]].]]



Lei ''[[kami (divinitat)|kamis]]'' son lei [[dieu|divinitats]] dau sintoïsme. Forman un ensemble innombrable d'èssers [[subrenaturau]]s que son presents sota de formas variadas dins totei leis endrechs de la [[natura]]. Pasmens, coma la [[natura]] ela meteissa, totei lei ''kamis'' an un caractèr ambigü e una prudéncia extrèma es conselhada avans d'interagir amb aqueleis entitats. Dins lei legendas pus ancianas dau sintoïsme, son regits per cinc règlas principalas :
* lei ''kamis'' an de personalitats divergentas. Quand son respectats, pòdon norrir e [[Amor|aimar]] mai, dins lo cas contrari, pòdon engendrar lo [[caòs]] e la destruccion. [[Tradicion]]alament, an donc dos esperits : lo ''nigi-mitama'' que correspònd au caractèr suau e amaisat e lo ''ara-mitama'' que correspònd a l'esperit de violéncia. I a de ''kamis'' dangeirós per natura coma aquelei liats ai [[malautiá]]s ò ais [[insècte]]s predators dei [[agricultura|culturas]].
* lei ''kamis'' son pas visibles dins lo monde deis [[Homo sapiens|umans]]. Rèstan dins de luòcs sacrats, vivon per lo mejan de fenomèns naturaus e sejornan dins l'[[ostau]] dei personas aguent demandant sa benediccion per lei rituaus apropriats.
* lei ''kamis'' pòdon se desplaçar per visitar sei luòcs de culte. En consequéncia, son pas sistematicament presents dins un luòc sacrat donat.
* lei ''kamis'' son fòrça divèrs. Lo ''[[Kojiki]]'' dona una lista de 300 [[Dieu|divinitats]] relativament importantas, mai cada aspècte ò objècte de la natura ò de la societat japonesa pòu aver son ''kami''. I a ansin de ''kamis'' estacats a una fònt, una [[carriera]], un [[ostau]], etc.
* totei lei ''kamis'' an una autoritat ò un [[drech]] diferent, mai quand lo [[pòble]] capita de lei contentar, dèvon executar la foncion especifica de l'objècte, dau luòc ò l'idèa que trèvan.
La preséncia dei ''kamis'' dins la vida japonesa es demorada constanta. Pasmens, conoisson d'evolucions regularas. La pus importanta es l'aparicion progressiva dei « ''kamis'' de sostèn ». D'efiech, lo desvolopament de l'[[agricultura]] e de la vida urbana foguèt a l'origina de la modificacion de ''kamis'' ancians ò de l'aparicion de ''kamis'' novèus estacats au [[ris]], a la [[pluèja]] e, pus generalament, a la creissença dei recòltas. Aquò aguèt un efiech sus lei rituaus e lei ceremònias pus practicats. Lei conflictes sociaus son tanben una causa de formacion de ''kamis'' novèus coma lei ''goryo-shin'', d'esperits venjaires eissits de personas brutalament tuadas. De personalitats vivents son de còps egalament deïficadas, çò que crèa de ''kamis'' novèus.

Lo [[panteon (religion)|panteon]] dei ''kamis'' es donc en evolucion constanta car lei besonhs dau pòble evolucionan de lònga. Lei mutacions regardan generalament lei ''kamis'' pus locaus, mai pòdon pereu afectar de ''kamis'' nacionaus. Per exemple, lo ''kami'' de la [[variòla]], [[malautiá]] mortala dispareguda, es desenant estacat a totei lei [[malautiá]]s contagiosas. Autre exemple, lo ''kami'' dei tumors e dei [[flaironc]] representa desenant lo [[cancèr]] e sei tractaments.

=== Cosmologia e vida après la mòrt ===

Segon lei [[legenda]]s sintoïstas, l'[[Univèrs]] es devesit en tres mondes : lo ''[[Takamagahara]]'' es la residéncia dei dieus immortaus, lo ''[[Ashihara no nakatsukuni ]]'' es lo monde deis umans e lo ''[[Yomi]]'' es lo monde dei mòrts. Es una [[religion]] sensa [[escatologia]] e sensa dualitat clara entre lo bòn e lo mau. Lei crèires sus la vida après la mòrt son largament inspirats dau [[bodisme]]. Lo monde dei mòrts es sovent descrich coma un endrech lugubre e sorn. Pasmens, leis [[arma|amna]]s dei mòrts pòdon ajudar lei vivents e, après 33 ans, venir una partida dau ''kami'' familhau.

== Rites e celebracions ==

=== Lei luòcs sacrats e lo clergat ===

[[Fichièr:Plan of Shinto Shrine.jpg|thumb|right|Esquèma tipe d'un ''jinja'' : ''[[torii]]'' (1), escaliers de pèira (2), ''[[sandō]]'' (3), ''[[chōzuya]]'' (4), ''[[toro (lantèrna)|tōrō]]'' (5), ''[[kagura-den]]'' (6), ''[[shamusho]]'' (7), ''[[ema]]'' (8), ''[[sessha]]'' (9), ''[[komainu]]'' (10), ''[[haiden]]'' (11), ''[[tamagaki]]'' (12) e ''[[honden]] (13).]]



Lei luòcs sacrats dau sintoïsme comprènon de luòcs naturaus de remarca coma lo [[mont Fuji]], de [[santuari]]s e d'autars domestics. Leis espacis publics dedicats au culte d'un ''kami'' son dichs ''[[jinja (sintoïsme)|jinja]]''. Au començament dau sègle XXI, aperaquí  santuaris èran recensats en [[Japon]]. Se tròban sus tota lo territòri, mai pòdon de còps èsser designats per de tèrmes pus especifics : ''jingu'' per un santuari associat amb la familha imperiala, ''shokonsha'' per lei santuaris dedicats ai victimas d'una [[guèrra]], ''yama-miya'' per lei luòcs liats a de [[montanha]]s restadas per de ''kamis''.

La màger part dei ''jinja'' son compausats d'un ensemble de bastiments inspirats per l'[[arquitectura]] dau [[Epòca d'Heian|periòde d'Heian]]. L'intrada es marcada per un ''[[torii]]'', un portau de [[fusta]] qu'es vengut un simbòl de [[Japon]]. Lei dos bastiments pus importants dau complèxe son generalament lo ''[[haiden]]'', dedicat au culte, e lo ''[[honden]]'', luòc reservat au ''kami'' dau santuari. La decoracion dei ''jinja'' es generalament despulhada. Son sovent netetjats e asegats per pas ofensar lei ''kamis''. Lei bastiments son fachs de [[fusta]] e pintats de [[roge]] [[vermelhon]]. Es necessari de lei tornar construrre regularament car la fusta es un materiau perible.

La gestion dei ''jinja'' es assegurada per de prèires, per una comunautat ò per una [[familha (parentala)|familha]]. La foncion de prèires es tradicionalament ereditària, mai dins lo [[Japon]] actuau, de cursus [[universitat|universitaris]] de prèire son estats creats per completar lei rengs dau [[clergat]]. Lei ''jinja'' pus importants pòdon èsser servits per una comunautat constituïda de desenaus de prèires, mai es frequent qu'un prèire s'ocupa solet de plusors santuaris pichons. La foncion sacerdotala es generalament reservada ais [[Òme|òmes]]. Pasmens, aquela règla varièt dins lo corrent de l'istòria dau [[país]]. Lei [[Femna|femnas]] pòdon tornarmai venir preiressa dempuei la [[Segonda Guèrra Mondiala]], mai la foncion demòra mai que mai masculina amb 90 % d'òmes dins leis [[ans 1990]].

=== Lo culte ===

Lo sintoïsme a ges de celebracion obligatòria. Lei cresents son liures de definir lei santuaris visitats, la frequéncia de sei passatges e la natura de seis ofèrtas. Un cresent pòu tanben anar dins un [[santuari]] per faire d'ofèrtas ai ''kamis'' en generau ò a un ''kami'' diferent de la divinitat tutelària dau luòc. Lei preguieras son tanben fòrça variadas e regardan generalament de requistas particularas e pragmaticas. Pòdon èsser realizadas dirèctament ò fisadas a un [[prèire]].

Dins aquò, en despiech d'aquela [[libertat]], de costumas ben establidas establisson de rites observats per la màger part dei cresents. D'efiech, fòrça rites de passatge de la [[societat]] japonesa son associats a de ceremònias ò de [[Preguiera|preguieras]] sintoïstas. Lei [[Pelegrinatge|romavatges]] en certanei [[Santuari|santuaris]] sintoïstas son tanben frequents e importants.

=== Lei rituaus de purificacion ===

Lei rituaus de purificacion an una plaça majora dins lei crèires sintoïstas. D'efiech, per escapar ai consequéncias d'un ''[[tatari]]'', es necessari de se purificar e, sovent, aquela necessitat s'estend ai familiars. Un ''[[tatari]]'' es una nocion arcaïca qu'es liada au concèpte de ''[[kami (divinitat)|kami]]''. Designa una mena de [[malediccion]] qu'es infligida per un ''kami'' a l'autor d'un ''tsumi''. Lo ''tsumi'' correspònd a una « fauta » e a una « solhura » susceptibla de trebolar l'entendament de l'òme e d'empachar son illuminacion (es a dire son sauvament). Uei, lo tèrme es generalament [[traduccion|traduch]] per « malediccion » dins la màger part dei [[diccionari]]s. Dins lei definicions pus ancianas, la solhura aviá un caractèr pus fisic que [[morala|morau]] : èra ansin causada per lo contacte amb la [[mòrt]], lo [[sang]], leis excrements, etc. Pasmens, amb lo desvolopament de la societat, lo ''tsumi'' es pauc a cha pauc vengut una nocion morala que sanciona leis infraccions socialas.

== Recensament dau nombre de cresents ==

Lo recensament dau nombre de cresents es malaisat car pauc de Japonés se depintan coma sintoïstas dins lei respònsas donadas ais enquistas de recensament. Lo caractèr pauc estructurat e tradicionau dei rites e sa mescla amb lo [[bodisme]] japonés explican aqueu resultat feble. Lei determinacions pus precisas assaian donc de trobar d'autrei mejans per estimar lo nombre de sintoïstas mai, segon lo metòde utilizat, lei resultats demòran fòrça variables. Per exemple, en [[2008]], 26 % dei participants a una enquista declaravan visitar regularament lei santuaris sintoïstas, mai solament 16,2 % èran convencuts de l'existéncia dei ''kamis''. Puei, en [[2015]], de donadas oficialas suggerissián una implantacion pus importanta de practicas e de costumas sintoïstas au sen de la populacion (80 %). La chifra de 40 % de sintoïstas au sen de la populacion nipona es donc largament un arbitratge entre diferentei valors eissidas de tecnicas de mesura diferentas. Pasmens, lo nombre santuaris coneguts e de prèires () atèstan d'una certana vitalitat.

En defòra de [[Japon]], lo sintoïsme es una [[religion]] rara. Foguèt importat a la fin dau sègle XIX dins plusors regions [[asia]]ticas [[colonialisme|colonizadas]] per [[Japon]] mai, après la [[Segonda Guèrra Mondiala]], lei santuaris foguèron abandonats ò destruchs. D'autrei ''jinja'' foguèron bastits dins d'autrei país per de comunautats d'emigrants. Lo cas pus conegut es probablament aqueu de [[Brasil]].

== Liames intèrnes ==
<div style="-moz-column-count:3; column-count:3;">
* [[Amaterasu]].
* [[Animisme]].
* [[Bodisme]].
* [[Japon]].
* ''[[Jinja (sintoïsme)|Jinja]]''.
* ''[[Kami (divinitat)|Kami]]''.
* ''[[Kojiki]]''.
* [[Mitologia japonesa]].
* ''[[Nihon shoki]]''.
* [[Ostau imperiau japonés]].
* [[Shintoïsme d'Estat]].
* ''[[Torii]]''.
</div>

== Bibliografia ==

* **(en)** Brian Bocking, ''A Popular Dictionnary of Shinto'', Richmond, Curzon, 1997.
* **(fr)** Mircea Eliade e Ioan P. Couliano, ''Dictionnaire des religions'', París, Plon, 1990.
* **(en)** Joseph M. Kitagawa, ''On Understanding Japanese Religion'', Princeton, Princeton University Press, 1987.
* **(en)** C. Scott Littleton, ''Shinto: Origins, Rituals, Festivals, Spirits, Sacred Places'', Oxford, Oxford University Press, 2002.
* **(en)** John K. Nelson, ''A year in the Life of a Shinto Shrine'', Seattle e Londres, University of Washington Press, 1996.
* **(fr)** Miyata Noboru (trad. Jean Michel Butel), « Divinité à la mode et Shinto folklorique », ''Ebisu - Études Japonaises'', n° 23,‎ 2000, pp. 21-44.
* **(en)*' Stuart D. B. Picken, *Historical Dictionary of Shinto'', Lanham, Scarecrow Press, 2011.

## Nòtas e referéncias