open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Heugars

**Heugars** pron. [huˈɣas] (en francés: *Heugas*) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [hu'ɣas]. Las fòrmas ancianas que son : *Felgars* cap a 1070, *Falgars* en 1080, *Falgars*, *Faugars*, *Felgars*, *Feugars* aus sègles XI e XII, *Falgarensis*, en latin (medisha epòca), *Hougas* (mapa de 1638), *Heugas* (duas mapas deu sègle XVIII) .

Per Dauzat e Rostaing, lo nom que vien deu latin *filex* « heuç, heuèra, heuguèra » e sufixe *-arium*. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'i ved lo gascon *heugà* « heugar, haugar » au plurau; Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que tròba [dab hòrt de confusion] la fòrma gascona de l'ancian occitan **falgue* (sic) dab lo sufixe collectiu *-às*; lo sens que seré lo d'un lòc on la heuguèra se plai .

Bénédicte Boyrie-Fénié que ved tanben l'eretèr deu mot latin *filex*, *filice*, mès lo sufixe qu'ei *-are* e non pas *-ariu* (qui auré miat a *hèuguèir* o a *heuguèr*). Com explicar l's finau ? ua insisténcia suu caractèr collectiu deu nom o simplament adventici . NB. Com lo plurau e pareish tanlèu l'origina, lo sens qu'ei d'un lòc compausat d'un ensemble de heugars, on las bonas tèrras e son absentas; un pur caractèr grafic o d'azard qu'ei donc improbable.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Hins

**Hins** (en francés: *Hinx-sur-l'Adour*) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [hins]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Petrus de Gasoste*, en latin, aus sègles XI-XII, *Gasostenis*, en latin, aus sègles XI-XII, *Sanctus Andreas de Finibus*, en latin, aus sègles XI-XII (parròpia dispareishuda), *Hiis* en 1120, *Henc* en 1276, *in loco de Finis*, en latin, en 1311, *Hinx* (mapas de 1638, 1714 e 1733) .

Dauzat qu'explica lo latin *finis* : « limit enter duas ciutats galas » .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'escriu *hins* ei l'equivalent gascon de l'occitan *fins*, « bòrnas, cohins, hitas, limits ». Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, qu'escriu lo nom vien deu latin *fines*  « frontièra »; Hins que seré a l'estrèm deus *Tarbelli* .

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'accèpta la tèsi deus autors. Lo nom que data de l'epòca imperiala e lo lòc qu'èra situat au limit deu *pagus* de Dacs, dens la ciutat deus *Aquenses*, [nom navèth deus *Tarbelli*]. L'autora compara dab Hins (Hauts Pirenèus).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Internet Explorer

right|150px

**Windows Internet Explorer** (abreviat **IE**, **MSIE**, **MS IE** o pus simplament **Internet Explorer**) es lo navegador web de Microsoft, installat per defaut amb Windows. Es devengut lo navegador web mai utilizat al monde aprèp aver despassat Netscape Navigator dins las annadas 1990. Mas dempuèi qualques temps, lo logicial pèrd de terren al profièit de Mozilla Firefox.

Las versions anterioras a la version 7 son nomenadas « **Microsoft** Internet Explorer ». A partir de la version 7, lo logicial es nomenat « **Windows** Internet Explorer ».
Sotiats

Los **Sotiats** qu'èran un pòble aquitan de la region de Sos (Gasconha, dens lo departament de Òlt e Garona qui resistín a la conquesta romana.
Novempopulània

**Novempopulània** (egaument aperada **Aquitania novempopulana** o **Aquitània III<sup>au</sup>**) qu'èra ua província romana gessida de la division de la província de Gàllia Aquitània en tres (e correspondèva haut o baish a l'anciana Aquitània). 
La soa capitau qu'èra Eusa (uei en Armanhac - departament de Gers).

*Novempopulània* que voleva díser "país deus nau pòbles". Aqueths pòbles qu'èran :

* Los Tarbelli (de l'actuau Labord dinc a Shalòssa).
* Los Auscii (de l'actuau Aush, en Armanhac)
* Los Bigerri (de l'actuau Bigòrra).
* Los Convenae (de l'actuau Comenge).
* Los Consorani (de l'actuau Coserans).
* Los Lactorats (de l'actuau Leitora, en Lomanha)
* Los Elusats (de l'actuau Eusa)
* Los Vassei (de l'actuau Gironda)
* Los Boii (deu país de Bug)
Jòssa

**Jòssa** (*Josse* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['jɔsə]. Las fòrmas ancianas que son *Sancta Fides de Aiossa*, en latin, aus sègles XI-XII, *homines de Joces* en 1254, *castrum Jouces* en 1254, *terre de Geosse* en 1280, Iosse (mapa de 1638), *Josse* (mapa de 1714 e de 1733) .

Per Dauzat, lo nom que vien de **Justia (villa)*, d'un nom latin d'òmi *Justius* .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que dona la medisha explicacion que Dauzat .

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'opausa a l'explicacion deus precedents lo vocalisme : *u* long latin non dona pas [ɔ]. Qu'arreliga *Jòssa* au toponime catalan Josa (*Iausa* en 839, *Yossa* en 1090, *Iosa* en 1107, *Josa* en 1131, qui auré lo sens de « vath » dens un etime basco o iberobasco, prelatin en tot cas (segon Joan Coromines). Mès que's pensa i a ua auta possibilitat, lo cognomen *Aio* dab lo sufixe aquitanic *-otz(e)* (prumèra atestacion). L'expression *a Aiossa* que contien un iatus, qui ei evitat per la prononciacion mei recenta. J.B. Orpustan que prepausa tanben lo mot basco *ai* « penent », element de Aibar, Ayherre, Aierbe, puish lo sufixe locatiu *-otz(e)*. L'autora que's pensa aqueth nom que demòra escur, mès ei d'origina aquitanica .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cristiano Ronaldo

200px|thumb|Ronaldo (2022)

**Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro** (Funchal, Madèira, 5 de febrièr de 1985), mai generalament sonat **Cristiano Ronaldo**, es un jogador de fotbòl professional portugués originari de l'illa de Madèira. Amb una carrièra fotbolistica fòrça rica, joguèt fins en 2009 dins lo club anglés de Manchester United, puèi dins l'equipa italiana de Juventus Football Club. Dempuèi lo 20 d'agost de 2003, es enrolat dins l'equipa nacionala portuguesa . 

Cristiano Ronaldo es considerat coma un dels melhors jogadors del mond.
La Bastida d'Armanhac

**La Bastida d'Armanhac** (en francés: *Labastide-d'Armagnac*)  qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *bastida de Boloygne*, en 1305, *La Bastide* (mapas deus sègles XVII e XVIII) .

Lo nom de *La Bastida* que vien deu vèrbe *bastir*, deu francic **bastjan*, « trenar », a l'origina « bastir fortificacions trenadas gràcias a paus plaçats a l'entorn d'un castèth »  . Lo mot *bastida* qu'ei un participi passat substantivat qui designa petitas vilas fondadas aus sègles XIII e XIV, dab franquesas autrejadas aus poblants . Lo nom d'origina qu'èra, çò sembla, per referéncia a Bolonha.

*Armanhac* que vieneré d'un nom germanic d'òme *Herimannus*, dab lo sufixe *-iacu-* , qui es interpretat per Ernèst Negre com lo nom d'ua residéncia senhorala a l'origina  [que s'ageish d'un sufixe celtic, de sens locatiu, ajustat a un nom de proprietari rurau per designar sas terras e l'epòca finala de son usatge qu'ei mau coneishuda; la fòrma en *-iacu-* meilèu qu'en *-acu-* s'explica per un manlèu aus gentilicis en *-ius* . L'espandiment d'aqueth sufixe a un vaste territòri qu'ei de segur un usatge lingüistic tardiu].

## Istòria
* La Bastida que's fondè en 1296, per contracte de pariatge enter un deus successors deu comte de Julhac e Edoard Ièr d'Anglatèrra .
* En 1850, La Bastida d'Armanhac que passè deu Gers a las Lanas . 

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Ròcahòrt; qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac.

## Demografia

## Lòcs e monuments

labastidedarm place.JPG|La Plaça Reiau
Labastide13.JPG|La glèisa fortificada qui dona sus la Plaça Reiau.
Labastidedarm eg3.JPG|Interior de la glèisa; las colomnas deu còr que son un *trompe-l'œil*.
Notredamedescyclistes.jpg|Nòstra Dama deus Ciclistas sus l'emplaçament d'ua *villa* galloromana e de l'anciana vila de Geu, que lo Prince Negre cremè en 1355.
Labastide Prada 2.jpg|Castèth deu Pradar.


## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Labatut (Lanas)

**Labatut** o **L'Abatut** (*Labatut* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Comuna situada suu Gave de Pau.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [laβa'tyt]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Romanus de Labatud*, aus sègles XI-XII, *ville de Batud* en 1305, *La Batut* (mapa de 1638), *Labatut* (mapas de 1714 e de 1733) .

Per Dauzat, lo nom qu'ei lo participi passat deu vèrbe *abatre*; lo nom qu'ei motivat per un bòsc eishartigat .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que motiva lo nom dab l'idèa eventuala d'un ostau abatut. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, e Bénédicte Boyrie-Fénié era-medisha que son d'acòrd dab l'explicacion de Dauzat. Lo nom que s'escriu *L'Abatut*, shens aglutinacion de l'article com en francés .

Entá quauques elements de toponimia suus 229 lòcs de Labatut, véder Gasconha.com

## Istòria

## Administracion

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:1500 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:1000 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:500 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,147)(84,150) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 1124 1968: 1147
  points:(84,150)(100,132)    color:blue    width:2 #1975: 992
  points:(100,132)(128,137)   color:blue    width:2 #1982: 1034
  points:(128,137)(160,128)   color:blue    width:2 #1990: 952
  points:(160,128)(196,145)   color:blue    width:2 #1999: 1102
  points:(196,145)(228,155)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

* Christophe Lamaison (rugby) nascut a L'Abatut
* Raymond Mastrotto : coureur cycliste

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas 
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Trivium

Del latín, *trivium* (*tres*: "tres" e *via*: "via", "camino"), confluéncia de tres camins.
Dins la Antigüetat e la Etat Media, tres de las siete arts liberals relativas a la eloquéncia: gramatica, retorica e dialectica (o logica)
Dins las universitats medievalas, lo trivium compreniá los tres aspèctes basics de la coneissença: La gramatica coma mecanica del lengaje; La logica (o dialectica - logica e dialectica llegaron a èsser sinónims dins lo tiemp) qu'es la "mecanica" del pensamient e lo análisis; e la retorica qu'es lo us del lengaje per instruir e persuadir. Dins la escolastica medievala se consideran camps preparatoris pel quadrivium, lo aquel compren la aritmetica, la geometria, la musica e la astronomia

## Ligams
* Arts liberalas
* Quadrivium
Diego Maradona

**Diego Armando Maradona**, nascut le 30 d'octobre de 1960 a Buenos Aires – defuntat lo 25 de novembre de 2020, foguèt un fotbolaire argentin. Joguèt al pòst de mitan ofensiu.

Escaissat *El Pibe de Oro*, *Pelusa*, *Dieguito*, o encara *Lo Mèstre*, es considerat amb lo brasilièr Pelé coma un dels dos melhors fotbolaires de l'istòria del fotbòl. Un sondatge sus Internet organizat per la FIFA en 2000, l'elegiguèt Melhor Jogaire del Mond.

Maradona, venceire de la Copa del mond de fotbòl en 1986, estela de las annadas 1980 e 1990 e icòna de l'equipa de Nàpols, a agut de problèmas d'addiccion a la cocaïna, çò qu'a perturbat sa carrièra de jogaire professional.
Saint-Georges-de-Didonne

**Saint-Georges-de-Didonne** es una comuna francesa situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Peitau-Charantas. La vila es situada sus l'estuari de Gironda, e dins la comunautat d'aglomeracion de Royan-Atlantique.

## Geografia

### Comunas vesinas


  
 


## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
*  - ''; au segle XVIII (Cassini).
## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams externes

## Nòtas e referéncias
Kick-boxing

right|thumb|Combat de kick-boxing 

Lo tèrme **kick-boxing** designa un ensems de disciplinas o espòrts de combat qu'utilizan los pès e los ponhs. En particular es una de las disciplinas de *[[bòxa pès-ponhs]]* que desvolopèron primièr los japoneses e après los nordamericans.

A mejans dels ans sesenta lo japonés Kurosaki, practicant de Karate Kiokushinkai, viajèt a Tailàndia descubrient lo Muay-Thai. A su retorn al Japón decidièt mezclar sas tecnicas de Karate amb las del Muay-Thai, suprimient los còps de cod e genolh, así nacièt un nov espòrt denominat *kick* (patejar) *boxing* (boxear).

Entre los pas japoneses que mai éxits consiguièron, destacan lo francés Christian Guillaume, qu'en 1969 consiguièt cuatre victòrias e dos nuls; e l'american Benny "The Jet" Urquidez, que'en 1977 ganèt Tatsuyuki Suzuki en cuatre asalts.

Lo 1973 Urquidez e Howard Hanson crearon la W.K.A. (Asociacion Mondial de Karate), cambiant ans après la "K" de karate per la de Kick-Boxing.

Los campeons mai coneguts son Rob Kaman, Benny Urquidez, Dennis Alexio, Marek Piotrowski e Ernesto Hoost.

## Reglamento
Los còps de ponh e pierna (patada o còp de pè) estan autorizats per sobre de la cintura, los barrids e los *[[low kick]]s* (còps amb la pierna al musl) tanben estan autorizats.

Los combats *amateurs* se celebran en tres asalts, e los profesionals pasan dels cinc asalts; 10 en campeonats d'Euròpa e 12 dins los campeonats del mond, amb un descans d'un minut entre asalts.

Los còps amb la pierna al musl (*low kick*) solen marcar la diferéncia dins los combats.

## Indumentaria
Pantalons (largs o corts), guants e protectors per la boca e los genitals; dins los combats femenins an de portar protector de pech e botins (opcionals dins los profesionals).
Salardú

**Salardú** oficiaument (e **Salardun** en grafia englobanta etimologica) ei un vilatge, capitala deth municipi de Naut Aran, deth terçon de Pujòlo, laguens era comarca dera Val d'Aran. 

## Toponimia
Segon Xavier Delamarre, *Salardú* qu'èra *Salāro-dūnon* (*dunon*, « fòrt », donc « eth fòrt de **Salaros*, inatestat, o de *Salarus* » (eth mot *dunon* qu'ei celtic, un determinant tanben celtic que sembla donc plausible).

## Istòria
Per encausa dera sua situacion geografica estrategica, çò ei ara dintrada dera Val d'Aran peth Pòrt dera Bonaigua, ena epòca medievau siguèc fortificada. Er antic castèth ère situat en lòc on actuaument ei era glèisa. S'i vesen encara quauques rèstes dera fortificacion deth costat der absís.

Eth sector economic principau dera vila ei estat tradicionaument era agricultura e era ramaderia, totun aguesta activitat a mermat fòrça en seguida der interès pes espòrts d'ivèrn, subretot a Vaquèira-Beret.

## Demografia
Era poblacion ei de 452 abitants (2006).

## Lòcs d'interès
* Glèisa romanica de Sant Andrieu de Salardú, deth sègle XIII.
* Musèu dera mòla, on s'i pòt veire com foncionaven es antigues mòles (es molins d'aiga aranesi) que daten dera Edat Mejana tamb ua restauracion recenta.

## Hèstes locaus
thumb|right|250px|Eth singlar, qu'ei eth simbòl deth vilatge
* 3 de mai - Hèsta major de Santa Crotz
* 7 d'octobre - Hièra de Salardú
* 30 de novembre: Sant Andrieu
Pujòlo

**Pujòlo** ei un terçon tradicionau dera Val d'Aran, utilizat com circonscripcion territoriau entaras eleccions ath Conselh Generau. Eth son territòri correspond damb es ancians municipis de Bagergue, Gessa, Salardú, Tredòs e Unha, ara toti agropats (damb eth terçon d'Arties e Garòs) en eth municipi de Naut Aran. Es auti lòcs deth terçon son Cap d'Aran, Montgarri, Montrós (pòble desapareishut), Pujò e Vaqueira.

Eleccions de 2011:
Arties e Garòs (Municipi)

**Arties e Garòs** o **Arties** ei un ancian municipi aranés, e adara ua entitat municipau descentralizada depenenta der ajuntament de Naut Aran, ara part sud-occidentau deth tèrme. Es dus pòbles que la formen, Arties (era tèsta dera entitat, damb 445 abitants eth 2003) e Garòs (142 abitants), estan plaçadi ath long dera Garona e dera carretèra nacionau C-28 qu'unís Vielha damb Esterri d'Àneu peth pòrt dera Bonaigua, enter Casarilh ar oèst e Gessa ar èst.

Arties e Garòs, amassa damb auti pòbles deth municipi actuau de Naut Aran, ja auien format part deth terçon de Garòs, antica mairia dera Val d'Aran. Auec ajuntament pròpri enquiath 21 de deseme deth 1967, en qué se va unir damb Salardú, Gessa, Tredòs e Bagergue entà constituir eth municipi de Naut Aran.

Eth sòn tèrme coïncidís en bona part damb era conca der arriu de Valarties e se correspon damb eth der antic municipi d'Arties, d'uns 78,58&nbsp;km². Era entitat municipau descentralizada se creèc eth 9 de junhsèga deth 1970.
Arties e Garòs (Terçon)

**Arties e Garòs**, ancianament **Arties**, ei un terçon tradicionau dera Val d'Aran, utilizat com circonscripcion territoriau entaras eleccions ath Conselh Generau. Eth son territòri correspond damb er ancian municipi d'Arties e Garòs en eth municipi actuau de Naut Aran.

Eleccions de 2011:
Labrit (vila)

**Labrit** (*Labrit* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

vignette|center|upright=1.8|Mapa de la comuna de Labrit e de las comunas vesias.
vignette|center|upright=1.8|Mapa deu Pargue Regionau de las Lanas de Gasconha.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *Lebret*, en 1242, *dominus de Labreto* / *de Lebreto*, en latin, en 1276, *de Lebreto*, en latin, en 1281, *n'Amanieu senyor de Labrit vescomte de Tartas*, en 1316, *ecclesia Sancti Medardi de Labreto*, en latin, cap a 1320, *capellanus Sancti Medardi de Labreto*, en latin, cap a 1375, *Albrete*, en 1570, *Labrit* o *Albret*, mapa deu sègle XVII, *Labrit*, en 1638, *Labrit* o *Albret*, mapa de 1651, *Labrit* o *Albret*, mapa deu començament deu sègle XVIII, *Als Abret-Labrit*, mapa de 1714, *Albret*, mapa de 1733. La prononciacion qu'ei [la'brit] .

Lo nom qu'ei « escur » per Dauzat , mentre que Negre (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) l'explica  sense certitud per un nom germanic d'òme *Liudbret*; *Albret* que n'ei ua francizacion. Aquera causida, *Liudbret*, qu'ei tanben la de B. Boyrie-Fénié, qui la justifica per la preferéncia de las familhas nòblas a adoptar noms de baptisme imitats deus Francs. La toponimista cita tanben ua cançon basca, au moment deu coronament de Joan d'Albret en la catedrala de Pampalona : *Labrit eta errege / Aita seme dirade*, « Labrit e lo rei que son pair e hilh », signe per B. Boyrie-Fénié d'ua origina patronimica. L'esitacion entre *-et* e *-it* qu'ei costumèra entau's escribas e lo nom germanic *Liudbret* que s'adaptè a las aurelhas e a las bocas gasconas. De mei, lo petit nom *Liudbret* qu'èra sortit de l'usatge e pas mei comprés; qu'estó influenciat per *bret*, « quèc, mèc » o per *bret*, « breton ». *Lebret*, *Le Bret* que mian mei o mensh [en francés ?] a *A Le Bret*, *Albret*. Un nom germanic de persona qu'ei doncas probable .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Labrit (caplòc); qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac (burèu centralizator).

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Cau Junta

**La Cau Junta** o **La Cajunta** segon la prononciacion autentica (*Lacajunte* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Tursan, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [laka'jyntə]. Las fòrmas ancianas que son *la Cajunte* (mapas de 1714 e de 1733) .

Per un nom qui a pas agut d'explicacions, Bénédicte Boyrie-Fénié que prepausa lo gascon *junta*, dab un sens topografic de « joncion », associat a *cau*, dab un sens possible de « canihòça, passatge enter duas hautors, petita coma ». Lo sens d'ensemble que seré de « vath enter dus costalats ». **Caujunta* qu'auré donat *Cajunta* (qu'ei ua dissimilacion), çò qui empacha pas Bénédicte Boyrie-Fénié de prepausar la grafia **La Cau Junta* .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
* Glèisa de sent Miquèu de la Cau Junta
thumb|300px|left|Detalh deu campanèr.

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalòssa Tursan

## Nòtas
Laqui

**Laqui** (*Lacquy* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['laki]. Las fòrmas ancianas que son *affarium de Laquy, par. de Laqui* en 1263, *Laquy* (mapa de 1638), *Laqui* (mapa de 1714) .

La parròpia que's desvolopè autorn de la granja de l'abadia de Saint-Joan *de la Castelle* .

Lo nom de Lac (Bearn) que vien deu latin *lacu*. Lo mot que cambiè de sens en venent « bacin de hont », puish « balha de haure », puish  « cuba de trolh » per acabar en  « casa peus grans ». En basco, lo mot *lako* (vienut deu latin) qu'ei vienut  « trolh, granja, bastiment separat de l'ostau shens estar lonh » . 

Laqui qu'es dilhèu un derivat de *lac*, motivat per l'existéncia d'ua granja, probablament la de l'abadia. Que seré l'equivalent deus toponimes de tipe *Granja*, *La Granja*. Mès quin ei lo sufixe ? Que i a dens la comuna de Granjas d'Òut, en Agenés, un lòc *Lacus de Grangia*, mentavut en 1291 e citat per Durengues. Lo glossari de Du Cange explica *lacus* per *grangia*, *praedium*, *villa rustica*. Aquò que poderé esclairar un pauc lo sens de Laqui .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Craba

**La Craba** (en francés: *Lacrabe*) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei []la'kraβə] . Las fòrmas ancianas que son :
**Crabamorta* (1032) : "ecclesiam [...] Sancti Vincentii de Crabamorta" ; "curtem de Crabamorta".
**Capræ mortuæ* (1072) : "ad rivulum Capræ-Mortuæ" (p. 163) ; "hominibus Capræ-Mortuæ" (p.164).
**Capra mortua* (1253)  : "castrum de Capra-mortua et castrum de Murgas".
**La Cabra* (1270) : "castra de Morganis et de La Cabra".
**Capra* (1335) : "Ecclesia de Capra, patronum habet abbatem Sti Severi".
**Lacrabe* (1390) : "locum de Capra-Mortua, vulgo Lacrabe" (p.162).
**La Crabe* (1572) : "L'Eglise parroissialle de Morgas et son annexe de la Crabe est a la presentation de l'abbé de St Sever".

### Etimologia
Lo nom actuau de la comuna, « La Craba », qu’es un abracat deu nom miejançèr *Capram Mortuam*  (en latin),  La Craba Morta (en gascon). 
Aqueth nom que pertanh ad un grop de toponimes bròi present per las Lanas : « l’Òmi Mòrt » (Èrm) e « Craba Mòrta » (Sent Pau d'Acs), « L’Aulha Morta » (ancian nom de la parròpia de Horcs Arriu), « Vaca Mòrta » e « Truja Mòrta » (Lit e Micse), « Gat Mòrt » (Arangòssa) e « Ase Mort » (Havars), Vitali de « Bueu Mort » (avesque d’Aira en 1209).
Per estar mauaisit de trobar un sens ad aqueths noms, toponimistas que cercan explics alternatius. Entà « La Craba » qu’an anat cuélher un ipotetic oronime : **grappa*, religat au mot *grep*.

## Istòria
### Antiquitat
### Edat Mejana
### Epòca modèrna
Pendent las guèrras de religion, La Craba qu'estò esparnhada e en 1572 n'avè pas a patir sonque las campanas emportadas.
### Epòca contemporanèa

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalòssa Tursan

## Nòtas
La Gloriosa

**La Gloriosa** (*Laglorieuse* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [laglu'rjuzə]. Bénédicte Boyrie-Fénié pòt pas citar qu'ua fòrma anciana : *La Gloriouse* (mapa de 1714) .

Dauzat, qui's basa sus la fòrma francesa, qu'explica lo nom que vien deu francés *glorieux*, benlhèu dab ua valor religiosa .

Lo lòc que seré benlhèu estat fondat a la fin de l'Edat Mejana, dab un adjectiu valorizant, com abans las bastidas.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Granja (Lanas)

**La Granja** (*Lagrange* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la'granjə]. Bénédicte Boyrie-Fénié cita pas qu'ua fòrma anciana : *Sancta Maria de Larbiei*, aus sègles XI-XII .

Dauzat qu'explica l'origina latina, *granica*, au sens pròpri « pèça on consèrvan los grans » e per extension « bòrda ».

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'accèpta l'etimologia e qu'ajusta lo nom ei pas d'epòca latina mès dialectala. La parròpia que's fondè dab per basa un monastèri qui dependèva de l'abadia de Sent Joan *de la Castelle*. Ua glèisa romanica qu'ei mentavuda a la fin deu sègle XI e ua granja fondada per Benedictins qu'estó reformada peus Premuishats .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Vena

**La Vena** (*Labenne* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [lə'bœnə]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Jacobus de Lebene*, aus sègles XI-XII, *populatio nova de Lebene*, aus sègles XI-XII, *Avena*, en latin, en 1242 e 1254, *Labene* en 1255, *terra de la Bene* en 1279, *La Bene* en 1284, *La Benne* en 1289, *la Benne* (mapa deu sègle XVII), *La Bene* (mapa de 1638), *barat de la Benne* (mapa de 1651), *la Benne* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *l'Albene* (mapa de 1714), *la Bene* (mapa de 1733) .

Dauzat e Negre (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié), qu'interprètan lo nom com *avena* (sinonime de *civada*) .

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'arrefusa las proposicions precedentas e que cred las fòrmas *Avena* deu sègle XIII son fausses latinizacions. Las divagacions d'Ador e deu Bodigau que'u hèn pensar meilèu a *venna*, mot latin merovingian, benlèu d'origina celtica, qui a lo sens de « barratge sus ua aiga o un estanh per préner los peishs. Mès *venna* s'es contunhat dens la lenga ? Las prumèras atestacions que semblan representar dejà la fòrma locau de l'article femenin : *(il)la* > *le*, en parlar negue .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Bohèira

**La Bohèira** (pron. [ləbu'hɛjrə]) (*Labouheyre* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [ləbu'hɛjrə]. Bénédicte Boyrie-Fénié que hornèish fòrmas ancianas, mès n'i a talament que las arregroparam dens la seguenta lista : *le Boere* en 1254 (dus còps), *Laboherie*, en 1254, *Laboheria (de ~)*, en 1254, en latin, *(H)erba/e Faveria* (atestacions nombrosas entre 1254 e 1316), *Esbeyfauerys (annexa de ~)*, en 1527, *La Boyre*, *la Bohaire*, au sègle XVII, *La Boere* (2 mapas deus sègles XVII e XVIII), *La Bouhere* (mapa de 1630), *La Boheire* (mapa de 1647), *La Bohere* (mapa de 1651), *la Bohaire* (mapa de 1714), *la Bouhaire* (mapa de 1733) .

Dauzat explica lo nom com lo resultat d'un latin inatestat **bovaria*, de *bos*, *bovis*, donc un lòc on neurivan los buèus . La solucion d'Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, *era boueyre*, « la hanga, la hanguèra » fonciona pas : lo lòc es pas briga hangós e l'article *era* qu'es pirenenc, pas lanusquet. B. Boyrie-Fénié que causeish *la haboèra* (meileu *la havoèra*), « lòc on las havas que's plasen e son cultivadas», damb l'aferèsi de la prumèra sillaba : *la *haboèra/*havoèra* > *la boèra/voèra*. Lo son *-h-* de *La Bohèira* es pas etimologic e que s'explicaré per lo sovier benlèu inconscient de l*'h* de *hava*  o meilèu per l'atraccion deu vèrbe bohar. Totun, n'ei pas normatiu. Que cau tanben parlar de l'esitacion enter lo producte deu sufixe *-aria* en *-èra* (majoritat sud de la Gasconha) e en *-eira* (Gasconha deu nòrd-oèst), en sabent que los escribas medievaus èren embarrassats per escríver los diftongues (e donc *Boere* de 1254 que representava benlèu *Boèira*).

## Istòria
* En 1863, la comuna de Solferino que's creè, deu territòri de La Bohèira, Començac, Escorce, Morcens, Lua, Onessa e Laharí e Sabres .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Sabres; qu'ei adara deu canton de *Haute Lande Armagnac* (en francés), donc de Hauta Lana Armanhac.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Hòssa

**La Hòssa** (en francés: *Lahosse*) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la'hɔsə]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Johannes de Lefosse* aus sègles XI-XII, *a La Hoce, lieu das le Marsan*, en francés, shens data, *La Fosse* en 1285, *La Hosse* (mapas de 1638, 1714 e 1733) .

Dauzat qu'explica l'etimologia latina, *fossa* e que motiva per ua coma, un trauc .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica lo gascon *hòssa* per un trauc pregon. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que motiva lo mot per ua coma, ua vath.

I a pas de problèma per l'etime, mès Bénédicte Boyrie-Fénié i ved pas de sens topografic (autes mots son utilizats en gascon per parlar d'ua coma). La fondacion qu'ei d'epòca dialectala e lo nom qu'ei arreligat dab un varat, defensiu o pas, benlhèu un limit. J.B. Orpustan que dona l'exemple d'un lòc a Arboet qui avèva dus noms au sègle XIV, en basco *Hobiçarreta* (*hobi*, « hòssa », deu latin *fovea*, benlhèu d'origina etrusca) e en gascon *Fossa vieylla* : ua depression qu'ei darrèr l'ostau, benlhèu ua anciana peirèra .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Luca

**La Luca** (*Laluque* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [lə'lykə]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Johannes de Luke*, aus sègles XI-XII, *de la Luca*, en latin, en 1242, *La Luca*, en latin, en 1253, *Vitalis de Luca*, en latin, en 1276, *La Luke* en 1280, Laluque (mapa de 1638), *La Luque* (mapas de 1647 e de 1714), *Laluque* (mapa de 1733) .

Dauzat, Negre e Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'i veden lo gascon (meilèu arcaïc) *luga*, varianta femenina de *luc*, «  bòsc », eretèr deu latin *lucus*, « bòsc sacrat » .

Bénédicte Boyrie-Fénié que pòt acceptar lo sens donat peus precedents toponimistas e la conservacion de la sorda a l'intervocalica ei possibla dens lo sud de las Lanas (*la luca* e non pas *la luga*), mès un femenin de *luc* es improbable perqué lo mot es pas gaire present localament; en Gironda, a Portèths, que'u tròban pas qu'au plurau (Las Lucas). Bénédicte Boyrie-Fénié qu'aima mei ua auta origina, lo mot *luca*, « pòste de gaita, arquèra, balestèra dens un mur » (diccionari Palai, p. 627); de mei, que i a a costat lo riu de l'Arquièr e lo lòc *Las Guardèras*. Lo nom es d'origina dialectala .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Mòta (Lanas)

**La Mòta** (*Lamothe* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la'mɔtə]. Las fòrmas ancianas que son *de Mota* en 1299, *La Mota* en 1305, *La Motte* (mapa de 1638), *La Mothe* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *La Motte* (mapas de 1714 e de 1733) .

Per Dauzat, lo nom que vien deu  bas latin *motta*, d'origina prelatina. Lo nom s'utiliza per ua hautor e, plan lèu, un tap naturau o artificiau dab un castèth bastit dessús; per extension dona lo nom au castèth . Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'escriven la medisha causa .

Lo lòc qu'estó ocupat tanlèu l'epòca galloromana. Ua parròpia, benlhèu un castèth que s'i installèren, probablament. En tot cas, l'etimologia qu'ei plan coneishuda .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Larbei

**Larbei** (*Larbey* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
L'arriu de Lauròla qu'esparteish la comuna de Larbei e la de Mailís. Lo Los, afluent de l'Ador que dessepara Larbei de Caupena. Au nòrd, la Guauga e l'arriu deu Pistolat que hèn lo limit dab la comuna de Sent Aubin.

### Perimètre deu territòri

[thumb|300px|right|Lo [Lots|Los enter Larbei e Caupena]]

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [lar'bej]. Las fòrmas ancianas que son *S. Johannis de Larby* en 1263, *Larbey* en 1291, *Larbei* (mapa de 1638), *Larbes* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Larbey* (mapas de 1714 e de 1733) .

Lo nom que demòra escur. Lo nom qu'ei a arreligar dab *Larbiei*, adara La Granja. J.B. Orpustan qu'associa aqueth darrèr nom dab lo basco *larre*, « lana », shens poder precisar la seguida .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

* La glèisa de Sent Joan Baptista de Larbei.
* Las ancianas lòtjas (cortilhs tà las vacas) e pitrangla (tribuna d'aunor), sus la plaça de la Corsa de Larbei.
* Lo molin fortificat de la Guauga.
* Lo Camp de Los, enclaus de tèrra, dit "roman", près deu Los. 
* La maison deu "Lomar", ancian espitau, possession deus chivalièrs de Sent-Jacmes de l'Espada roja.


Église Saint-Jean-Baptiste de Larbey (2).jpg|La glèisa de Sent Joan Baptista de Larbei.
Arènes de Larbey.JPG|Las arenas vielhas.
Molin Larbei.jpg|Lo molin fortificat de la Guauga.


## Personalitats ligadas dab la comuna
## Arreproèr
* A Sent Aubin que beven vin, e a Larbei enqüèra mei.

## Bibliografia
* *[http://dzt-isto.chez-alice.fr/larbey.htm La paroisse et l'église de Larbey],notes recueillies pour un petit essai d'histoire locale* ; Raphaël Lamaignère ; 1940.
* *[http://dzt-isto.chez-alice.fr/larbeyvx.htm Le vieux Larbey], étude historique* ; Raphaël Lamaignère ; 1942.

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
L'Arribèra de Sent Savin

**L'Arribèra de Sent Savin** o **L'Arribèra Sent Savin** (*Larrivière-Saint-Savin* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [larri'βɛrə sen saβiŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Lazibore* (mapa de 1638), *La Rivière-Saint-Sevin* (mapa de 1714), *La Rivière* (mapa de 1733) .

Lo mot *arribèra*, deu latin *riparia*, qu'a lo sens de « bòrn d'ua aiga, ribatge, vath traversada per ua aiga, lòc a l'entorn, a bèths còps la quita aiga » .

La fòrma de 1638 qu'ei ua cacografia. La parròpia que's desvolopè près d'un oratòri de Sent Savin. L'ocupacion deu sòl qu'ei hòrt anciana (megalits, camp d'epòca protoistorica...), mès Napoleon que creè la comuna au començament deu sègle XIX. Bénédicte Boyrie-Fénié qu'escriu *L'Arribèra-Sent Savin* (lo junhent qu'ei negociable, la fòrma autentica qu'ei atau).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Empèri Rus

|-
| Capitalapopulacion (an)
| Sant Petersborg 2 400 000 abitants (1916)
|-
| Darrièr monarca
| Nicolau II de Russia
|-
| Superfícia
| 21 799 825 km² (1914)
|-
| PopulacionDensitat
| 181 537 800 (1916)8,1 ab./km²
|-
| Moneda
| roble
|-
| Imne nacional
| *Боже, Царя храни!<br />Bozhe, Tsarya khrani!*
|}

L**'Empèri Rus** (en rus: Россійская Имперія) foguèt un estat sobeiran entre 1721 e 1917.

### Istòria
### Politica
### Geografia
### Cultura
Rus

Lo **rus** (autonim: русский язык, *russkiy yazyk*, [ˈruskʲɪj jɪˈzɨk]) es la lenga parlada en la zòna mai larga en Eurasia, e la pus parlada de las lengas eslavas.

Lo rus es una lenga indoeuropèa. Al dintre de la familha de las lengas eslavas, es una de las tres lengas vivas del grop eslau oriental amb l'ucraïnian (inclusent lo rutèn modèrne) e lo bielorús.

Las primièras atestacions de Slavonic oriental son del sègle X. Lo rus a servat la màger part de l'estructura sintetico-inflexionala e de las rasics del vocabulari de la lenga anciana mai se integrèt un fais de vocabulari internacional dins los domenis de la politica, de la sciéncia e de la tecnologia.

Foguèt una lenga de granda importància internacionala al sègle XX e es una de las lengas oficialas de las Nacions Unidas.

## Prononciacion e alfabet

thumb|left|L'alfabet rus.

Lo rus es una lenga non tonala ; l'accent dels mots es variable (se pòt desplaçar d'una forma a l'autra). Las vocalas non accentuadas son brèvas e reduchas (la sillaba non accentuada precedent l'accent es mens reducha que las autras).

Lo rus s'escriu amb una version de l'alfabet cirillic comportant 33 letras.

Lo tablèu seguent presenta las majusculas e lor equivalent :
Mont Roraima

Lo **mont Roraima** es una montanha situada dins la triple frontièra entre Brasil, Veneçuèla e Guyana. Es la montanha pus nauta de Guyana e la 10 montanha pus nauta de Brasil.
Aconcagua

L**'Aconcagua** es la montanha pus nauta de l'America del Sud, situada dins los Andes, en la província de Mendoza, Argentina, a 15 km de la frontièra amb Chile.

### Nòtas e referéncias
La Marselhesa

La **marselhesa** pòt èstre:
* una abitanta de Marselha
* una figa blanca (dicha tanben blanca)
* un jòc de cartas
* *[[La Marseillaise]]*, imne nacionau de França.
Laureda

**Laureda** (en francés: *Laurède*) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [law'reðə]. Las fòrmas ancianas que son *Sancta Maria de Laurede* aus sègles XI-XII, *de Laureda*, en latin, aus sègles XI-XII, *Lourède* (mapa de 1638), *Laurede* (mapas de 1714 e de 1733) .

Lo nom qu'ei eretèr deu latin *laurus*, « laur, laurèr » e deu sufixe collectiu *-eta* ( > *eda*), mès la formacion qu'ei probablament romanica. Que i avè laurèrs, un bosquet de laurèrs .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Trilha

**La Trilha** (*Latrille* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom qu'ei escriut *La Treille* (mapa deu començament deu sègle XVIII). La prononciacion qu'ei [la'triʎə] .

*La Trilha* que vieneré deu latin *trichila*, « verdura en brèç , trelha, tonèla », mès com per Trelhas, lo nom que sembla viéner de l'estrat dialectau (après l'epòca latina) e que's tracta de vinha especiaument .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

**Evolucion demografica après 1962**

ImageSize = width:250 height:200
PlotArea = left:40 right:10 top:10 bottom:20
TimeAxis = orientation:horizontal
AlignBars = justify
Colors =
 id:gray1 value:gray(0.9)
 
DateFormat = yyyy
Period = from:1960 till:2010
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
 
PlotData =
 bar:300 color:gray1 width:1
 from:start till:end
 bar:200 color:gray1
 from:start till:end
 bar:100 color:gray1
 from:start till:end
 bar:0 color:gray1
 
 
LineData =
 layer:front
 points:(48,124)(84,125) color:blue width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 183 1968: 185
 points:(84,125)(100,126) color:blue width:2 #1975: 187
 points:(100,126)(128,113) color:blue width:2 #1982: 164
 points:(128,113)(160,113) color:blue width:2 #1990: 165
 points:(160,113)(196,125) color:blue width:2 #1999: 186
 


## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben

* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lauret (Lanas)

**Lauret**  (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Tursan, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [law'ret]. Lo nom qu'ei citat dens ua mapa de 1714 (mapa « d'Amsterdam ») .

Lo nom qu'ei eretèr deu latin *laurus*, « laur, laurèr » e deu sufixe collectiu *-etum* ( > *et*), mès la formacion qu'ei devuda a un nom de persona, Otton de Lauret, qui recep en 1331 deu rei d'Anglatèrra l'autorizacion de bastir un *castrum*, non saben ont. Formalament, lo nom qu'ei la fòrma masculina de Laureda, dab ua motivacion diferenta : ei pas un lòc plantat de laurèrs, com ac cresèn Ernèst Negre e Albèrt Dauzat .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalossa Tursan

## Nòtas
Lencoac

**Lencoac** (*Lencouacq* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *par. Sancti ohannis de Lenquag*, en 1274, *ecclesia de Lencoaco* o *Leucoaco*, en latin, au començament deu sègle XIV, *Leucoaco*, *Leuchoaco*, en latin, en 1336 e 1340, *capellanus de Lencoaco*, en latin, cap a 1375, *Lenquac*, mapa de 1714, *Lencoac*, mapa de 1733. La prononciacion qu'ei [len'kwak] . Dauzat qu'explica lo toponime per un nom gascon de persona *Lencoac*, qui a lo sens, trobat dens lo diccionari Palai, de « lengut » . Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que torna préner la medisha explica. B. Boyrie-Fénié que considèra a bon dret qu'un adjectiu [probablament] tardiu explica mau un toponime ancien. La solucion que seré per era un nom germanic d'òme *Adalingo* dab lo sufixe *-acu-* : **Adalingoacu* > **A(da)lingoaco* (aplologia) > **Alingoac* > **Lingoac* (aferèsi) > **Lengoac* (afebliment de la pretonica) > *Lencoac* (assordiment de la velara *g* darrèr nasala) .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Ròcahòrt; qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac.

## Demografia

## Lòcs e monuments

Clocher Eglise Lencouacq.jpg|Glèisa de Sent Joan l'Evangelista de Lencoac.
File:Lencouacq5.JPG|Comanderia de Bessau(t ?).
File:Gare Lencouacq.JPG|Anciana gara de Lencoac.
File:Gouaneyre au Moulin de Lestrat.JPG|Guanèira au Moulin de Lestrat.
Mairie Lencouacq.JPG|L'ostau comunau de Lencoac.


## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lon

**Lon** (*Léon* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Marensin o Maransin situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [luŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Saturninus de Laon* aus sègles XI-XII,  *Sanctus Saturninus de Leon* aus sègles XI-XII, *Leon* en 1305, *Lon* (mapa deu sègle XVII, shens data), *Longs* en 1625, *Long* (mapa de 1630), *Lon* (mapa de 1634), *Loun* (mapa de 1638 e 1647), *Léon* (mapa de 1651), *Leon* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Lon* (mapas de 1714 e de 1733) .

Dauzat que supausa lo nom vien deu nom latin d'òmi *Leone(m)* . Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'escriu la medisha causa : lo nom de persona *Léon*.

Los copistas de l'Edat Mejana qu'estón influenciats peu nom *Leon* (de *Leone*), mès qu'ei present sonque dens los noms de sent (cf. Sent Lon). La prononciacion gascona d'aqueth petit nom qu'ei [lun], dab *-n* dentala e non pas velara com ací. Lon, situat sus l'ancian itinerari costèr qui mia cap a Espanha, qu'ei un nom d'origina antica, probablament vienut deu cognomen *Longus*, shens sufixe .
 
## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
L'Esperon (Gasconha)

**L'Esperon** (*Lesperon* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [ləsp(ə)'ruŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Amandus de Lesperon* aus sègles XI-XII, *apud Lespurun*, en latin, en 1177, *locus de Lespero*, en latin, shens data, *castrum seu mota de Lespero*, en latin, shens data, *Esperun* en 1242, *vicini et convicini de Lesperon et d'Arrahast* en 1312, *apud Lespero*, en latin, medisha data, *L'Esperon* (mapas deu sègle XVII, shens data e de 1630), *Les Perõ* (mapa de 1638), *Lesperon* (mapas de 1647 e de 1651), *L'Esperon* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Lesperon* (mapas de 1714 e de 1733) .

Dauzat que dona lo sens : l'esperon .

Lo mot francic **sporo* que dona lo gascon *esperon*, qui a un sens topografic de « salhent, sortent ». Qu'ei un mot de l'estrat dialectau que's refereish a un mus, un promontòri .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas