Magalona

thumb|Catedrala de Sant Pèire e Sant Pau de Magalona

**Magalona** es un masatge apertenent ara a la comuna de Vilanòva de Magalona (Erau). Es una anciana illa volcanica ligada a l'ora d'ara al continent per de cordons litorals.
Lo site abriga ara la Catedrala de Sant Pèire e Sant Pau de Magalona e un centre d'ajuda pel trabalh.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *civitas Magalonensium* (variacions : *Magolonensium*, *Magalenensium*) , au sègle V, *Magalona*, cap a 678, *Magdalonam*, *Magalonam* en 752, *sedis Magalone* cap a 922, *S. Petri de Magalona* en 961, *Magalone seu Villenave*, *aut Magalone aut Villenove* en 1055, *apud Magalonam* en 1161, etc., *ecclesie Magalone* en 1180, *l'avesque de Magalona* en 1318, 1320, *insulam Magalone* en 1331, *Maguelonne* en 1505, *Maguelonne* en 1514, *Magalone* en 1529, 1550, *Maguelone* en 1570, *Maguelonne* en 1613, *le chateau forteresse de Maguelonne* en 1632, *Maguelone* en 1626, 1648, *Magueloñe* en 1740-60, *Maguelonne* en 1770-71 (mapa de Cassini), *Maguelone* en 1771. 

Segon Hamlin, *Magalona* vendriá daus elements preceltics **mag-* « autura» e **lona* « palú », çò que donariá un sens dau tipe : « truc [que s'elèva] daus palús »; una autra possibilitat seriá amb dos sufixes (**mag-al-ona*, cf. Magalaç). Segon Delamarre, *Magalona* vendriá dau celtic **magalona*, de **magalos*, « prince », amb un sens que seriá « domèni princièr » .

## Istòria
Foguèt una anciana ciutat fondada pels Visigòts, sus l'illa omonima. En rason de la seuna posicion sus un cordon sablonenc aisit d'aparar, entre una lòna e la mar, l'illa venguèt lo luòc d'una catedrala e un ancian evescat que foguèt roïnat pels Francs en 737.
 
La vila actuala de Vilanòva de Magalona foguèt bastida a la meteissa epòca sul continent.

Los evesques se refugièron sul site de Substancion qu'arai despareguèt. Magalona foguèt relevada per l'evesque Arnald (1030-1060). En 1172, lo comtat de Melguèlh passèt als mans de l'Ostal de Tolosa. Lo privilègi de batre moneda (lo *[[sòu melgorian]]*) aperteniá als comtes de Melguer que, roïnats, daissèron lors drechs al papa Innocenci III que los fudèt a l'evesque Guilhèm III d'Autinhac (1204-1216) lo 14 d'abril de 1215. Dempuèi, la comtat de Melguer foguèt als mans dels evesques de Magalona. Aqueles evesques deguèron far fàcia a la pujada de l'ostal d'Aragon que veniá de dintrar en possession de Montpelhièr. A partir de 1293, Felip IV de França installèt un talhèr a Someire que foguèt transferit a Montpelhièr en 1356. Lo sètge episcopal foguèt suprimit en 1536 e s'establiguèt a Montpelhièr.

La Catedrala de Sant Pèire e Sant Paul de Magalona d'estil romanic, fortificada, foguèt classificada Monument istoric. Lo site abriga actualament un centre d'ajuda pel trabalh.

## Geologia
L'illa foguèt formada per una erupcion surtseiana entre -3,8 Ma e 5 Ma (pliocèn).

## Galariá

File:Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul de Maguelone Mieusement.jpg|Faciada Oèst de la catedrala de Sant Pèire e Sant Pau de Magalonaper Séraphin-Médéric Mieusement(mars 1888)
Image:Maguelone St-Pierre façade occidentale.JPG|Faciada occidentala e portal de la catedrala de Sant Pèire e Sant Pau de Magalona.
Image:Maguelone relief St-Pierre.JPG|Relèu de Sant Pèire (a dreta del portal).
Image:Maguelone relief St-Paul.JPG|Relèu de Sant Pau (a esquèrra del portal).


## Nòtas et referéncias


## Vejatz tanben
### Ligams intèrnes
* Vilanòva de Magalona
* Legenda de la Bèla Magalona

### Ligams extèrnes
* historique, presentacion
* Istòria dels sòus de Melguelh (Magalona)
* catedrala de Sant Pèire de Magalona

## Bibliografia
* J. Rouquette e A. Villemagne, *Cartulaire de Maguelone*, 4 tomes, 1912
* J. Rouquette e A. Villemagne, *Bullaire de l'église de Maguelone*, 2 tomes, 1914