Toni Albà

**Antoni Albà i Noya** conegut artisticament peth son chafre **Toni Albà** (Vilanova i la Geltrú, eth 13 d'agost de 1961) qu'ei un actor, un cineasta e un umorista catalan.

## Vita e formacion
Que vadó a Vilanova i la Geltrú, hilh de Antoni Albà i Palau i Núria Noya Jové. Qu'estudiè ath Institut del Teatre e tanben a ((París] dehens èr' escòla de Jacques Lecoq. Que comencè atau èra soa carrièra en França dab l'espectacle *Opération Fu*. Apuish, que contunhè en Catalonha dehens eth programa de ràdio Minoria absoluta que ho ar'orgina deths programas satirics de televison Polònia e Crackòvia. Dens eth prumèr qu'imita mantua eprsonalitat, en particular l'ancian rei dEspanha Joan Carles.

## Plèit dab eth poder judiciau
Actiu sus Twitter e ara televicon, qu'arrecevè eth 28 de novème de  2017 ua convocacion entà presentà's ath tribunau de Vilanova i la Geltrú shens pas nat aute motiu mentavut. Que s'especulè alavètz sus aqueste e fin finala que eth hèn saber que un son haiku penjat sus Twitter en'èra ente auta causas l'encausa :

La vaca lame la hierba. / Èra vaca leca èr'èrba.
El perro lame la mano. / Eth can leca èra man.
Rivera le lame a Mariano. / Rivera leca Mariano.
Y la jueza lame la mierda. / E 'ra jutja leca èra mèrda.


On e's poderé interpretar "Rivera" com se hosse Albert Rivera, capdau deth partit Ciutadans, "Mariano" com se hosse lo cap d'Estat Mariano Rajoy e "lame la [...]" com se e's tractasse de la jutja de l'Audiencia Nacionala Carmen Lamela qui mandè en purmèr eths òmes politics soberanistas catalan en preson preventiva après l'organizacion d'eth "referendum" unilaterau (considerat com ilegau pera monarquia espanhòu) lo 1 d'octobre de 2017.

Après aquesta convocacion, l'autoritat judiciau considerè que non s'arrepentiva pas d'arren e per'mor d'aquò e tanben per'mor d'aver penjat videos de violencia policiala per part d'èra Garda Civila dab eth comentari "Son una banda de terrorismo de Estado. Fascisctas uniformados." ("Que son ua benda de terroristas uniformats d' er' Estat. Heishistas en uniforme.") que serà jutjat per escarni a un magistrat e ara polícia. Lo jutge que mia l'ahar concludeish que eth insult desmesurat, èr' umiliacion e èras expressions denigrantas entà eth onor e eth prestigi be son pas emparats pera Libertat d'expression

Lo 15 d'agost de 2025, a la seguida de la mòrt de l'ancian president d'Aragon Javier Lambán, publiquèt un messatge sus las rets socialas exprimissent sa jòia per sa mòrt, çò que provoquèt una enquèsta sus las presumidas calumnias e incitacions a l'òdi.

## Òbra

### Television
* 1981, *Quitxalla* (TVE)
* 1993, *Noche Noche* (Antena 3)
* 1993, *La nit de la publicitat* (TV3)
* 1993, *El dia dels innocents* (TV3)
* 1995, *En Ton* (TV3)
* 1996, *La nit del Maremagnum* (TV3)
* 1998, *Canal-One* (Canal+)
* 1999, *La memòria dels Cargols* (TV3)
* 2001-2002, *7 de nit* (TV3)
* 2002-2003, *[[Una altra cosa]]* (TV3)
* 2004-2005, *Boletaires* (TV3)
* 2004-2005, *Societat Imitada* (TV3)
* 2005, *TR3S D* (TV3)
* 2005-2006, *[[Buenafuente]]* (Antena 3)
* 2006, *Barçòvia* (TV3)
* 2006- dinc ara, *[[Polònia (programa)|Polònia]]* (TV3)
* 2008-2016, *[[Crackòvia]]* (TV3)

### Com director
* 1986, *[[Brams o la komedia de los herrores]]*
* 1996, *Operació Fu*

### Com actor
* 2002, *[[Lisístrata (película)|Lisístrata]]*
* 2006, *[[El coronel Macià]]*
* 2008, *[[Mortadelo y Filemón. Misión: salvar la Tierra]]*
* 2011, *Els 39 Esglaons*. (Teatre)

## Honts