Vishnó

**Vishnó** (en sanskrit  / , en tamol,  / ), tanben nomenat **Hari**, **Padmanabhi** o **Padmanabha**), es lo segon dieu de la trimurti (tanben nomenada « trinitat indóa »), amb Brahma e Shiva. La trimurti incarna lo cicle de manifestacion, conservacion e dissolucion de l'univèrs que Brahma es lo creator, Vishnó lo protector e Shiva (Rudra) lo destructor. Vishnó es conegut que ten fòrça avatars. Es la divinitat màger del vishnoïsme, una de las doas grandas escolas que partejan l'indoïsme amb lo shivaïsme. 

Vishnó es sovent presentat coma òme blau vestit de rei e amb quatre brases, tenent mai sovent una ròda o chacra, una conca o chanca, una nimfèa (padma) e una maçuga (gada) dins las mans. Pòrta sus sa tèsta una tiara daurada, nomenada *kirita-mukuta*. Es tanben mastrat pausat sus la sèrp Shesha, una nimfèa sortís de son embonilh; lo quita Brahma sortís de la nimfèa; es la scèna que torna a cada cicle temporal novèl o kalpa, periòde ligat a la cosmologia indóa; Vishnó e Brahma atal tornan crear l'univèrs. Sa paredra es Lakshmi, la divesa de la riquesa e de la bona fortuna, sa montura Garuda, l'aigla. Es lo filh de Darma e d'Ahimsa.

## Origina
Es malaisit de datar precisament l'origina del cult de Vishnó. Dins los Vedas, Vishnó es encora pas qu'una divinitat minora, associada à Indra, alara que Varuna, Mitra e Ariaman son las primièras divinitats majoras que succedaràn Vaió, Agni e Suria. Eritarà de fòrça caracteristicas especificas del dieu Mitra, per començar son aspect « solar » e « benvolent ».

Es mai tard dins l'istòria indóa que ven un membre de la trimurti e una de sas divinitats mai importantas d'aquesta religion.

## Los atributs de la divinitat o [[murti]]

* La **conca** (shankha, IAST : śaṅkha) es lo simbòl de la creacion, ven de l'Ocean primordial, son espirala intèrna exprimís l'expandiment, le son que dona es lo reson del son primordial.
* Lo **discque [[chacra]]** (que lo nom es Sudarshana, *agradable de mirar*) ten sièis rais coma los sièis petals de la flor de nimfèa. Simboliza la poténcia de l'esperit.
* La **nimfèa** (padma) simboliza l'espandiment de la creacion, mas tanben la puretat e la vertat.
* L**'arc**, l'instrument que lança de sondas d'intuicion al sen de l'illusion.
* Las **flechas e lo carcais**, lo poder dels sens e la resèrva del poder d'agir.
* La **maçuga** (Gada), lo poder de la coneissença que venon totes los autres, fisics o mentals; es tanben lo flagèl de Vishnó que, menaçant, remembra que cal seguir lo camin de l'espiritualitat, e non pas aqueste de l'atrach material.
* Lo **joièl Tresaur-de-l'Ocean** o *Kaustubha*, que lusís al pitre del dieu, la consciéncia universala compausada de las consciéncias de totes los èssers.

vinheta|Estatua de Vishnó, amb la maçuga, lo disc, la conca e la nimfèa

* La **tufa de pels Car-a-la-fortuna** ou *Shri-vatsa*, situat al dessús del sen esquèrra del dieu, representa tot çò que gausís la consciéncia.
* La **Garlanda-del-bòsc** o *vana-mala* es l'image de Maia, l'illusion.
* Los dos **pendents** que representan los dos camins de coneissença, *samquia*, intellectuala e *ioga*, intuitiva. An la forma de Macara, un monstre marin.
* Los **braçalets** que simboliza los tres objectius de la vida: la perfeccion de se, lo succés, lo plaser.
* La **corona**, la realita inconeissabla.
* Lo **vel jaune** o *pitambara* portat a l'entorn de la talha representa los Vedas.
* La **veta sagrada**, compausada de tres fils, las tres letras de la sillaba *AUM*.
* Lp **carri**, lo mental es son poder d'accion sul mond.
* La **color sorna**, color de l'Immanéncia, de la substància de l'espaci.
* Lo **moscalh**, simbòl del darma
* Lo **ventalh** representa lo sacrifici, servís per atisar las flamas.
* La **bandiereta**
* Lo **parasolelh**, simbòl de la reialtat del dieu, son asta es l'axe del mond, lo mont Meru.
* L**'espasa e lo forrèl**, lo saber e lo non saber que lo cobrís
* L**'aucèl  Garuda**
* La **sèrp Vestigi** o *Shesha Naga*, aqueste sus que repausa lo dieu quand dormís esperant la creacion.

Vishnó pren detz formas diferentas per salvar de personas de la mòrt (dins l'aiga per exemple, causís curma la tartuga)

* L'aur, representa la riquesa e la fortuna, quicòm que Vishnó pas jamai utilizèt

## Avatars
vinheta|Pòrta de temple descrivent los 10 avatars de Vishnó a Goa.
Segon la tradicion, Vishnó s'a sovent, quand lo mond es menaça pel caòs. Sas mai celèbras incarnacions (avatars) sus Tèrra son Rama e Krishna. La *[[Bhagavad Gita]]* evòca la nocion d'avatars. D'entras las listas d'avatar, la mai coneguda es aquesta:

# Matsia, lo peisson
# Curma, la tartuga
# Varaha, lo senglar
# Narasimha, l'òme-leon (*Nara* = òme, *simha* = leon)
# Vamana, lo nan
# Parashurama
# Rama
# Krishna (significacion « escur » o « negre »)
# Siddharta Gautama, Boda (unas versions considèran que Balarama es lo noven avatar). L'integracion de Boda dins lo panteon indó apareguèt pro tardièrament, benlèu al sègle VIII coma una expression de la contrareforma brahmanica al bodisme, començada al sègle II AbC.
# Calqui (« temps ») es una figura apocaliptica. Es irremediablament l'incarnacion « venenta ».

Vishnó es lo dieu principal del vaishnava. Chaitania i es considerat coma avatar de Vishnó essent pas que l'incarnacion de Krishna.

## Autres aspèctes de la divinitat
La Tèrra, Bhumi o Bhu Devi, es tanben considerada a vegadas coma son esposa. Vishnó la salvèt en efièch de las aigas jos son avatar de Varaha. Sos ligams matrimonials ligan lo dieu a la reialtat, la Tèrra (Bhumi) e la fortuna (Lacshmi) essent los dos principis ligats al rei. En efièch, un dels tèrmes per designar lo rei en sanscrit es *bhupati*, çò que pòt significar « mèstre » o « espos » de la Tèrra, lo tèrme *pati* essent ambivalent. La mitra qu'es cofat confirma aquesta foncion reiala e mòstra que dins l'indoïsme pòstvedic, quitament se Indra possedís sempre lo títol de rei dels dieus, es de fach Vishnó que realiza vertadièrament aquesta foncion. Aquesta preeminéncia es tanben confirmada per fòrça mites ont Vishnó o un de sis avatars umilia Indra. Es per exemple lo cas dins l'episòdi de Krishna pallevant lo mont Govardhana.

## Astronomia

* (4034) Vishnu, asteroïd nomenat en son nom.

## Nòtas e referéncias

### Fonts

* Alain Daniélou, *Mythes et dieux de l'Inde*, Champs Flammarion, 1992.
* *The symbolisme of hindu gods and rituals* de Swami Parthasarathy, éditions: Vedanta Life Institute

## Bibliografia

* Vasundhara Filliozat, *Mythologie hindoue: Tome 1, Viṣṇu, Editions Agâmât, 2014*
* Alain Daniélou, *Mythes et dieux de l'Inde*, Flammarion, 1992
* *Vishnu: an introduction* par Devdutt Pattanaik, Vakils, Feffer and Simons, 1999
* *Philosophie de la mythologie*, Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling, Millon 1994
* *Nârada : Précédé d'une étude sur les Avatars de Vichnou* de Jean Herbert
* *Histoire des doctrines religieuses et philosophiques de l'antiquité*, Henri Brunel, ed Marc Ducloux, 1852
* *Mythes et religion de l'Inde*, Par Nityabodhānanda, Maisonneuve et Larose, 2001

## Vejatz tanben