Retroença

La ***retroença*** (nom occitan classic, *retrouènso* en mistralenc; *retroensa, retroencha, retroncha* en òc ancian) o la ***rotrouenge*** (nom francés) es un genre de poesia lirica medieval (puslèu rar) dels trobadors e trouvères. E mai se cap de font existenta definís clarament lo genre, pòt èsser aparentat a las cançons de tela.

## Los poèmas
Frederic Mistral (1830-1914) nos ditz que la *retrouènso* es "una pèça de vèrs ambe repic, compausada ordinàriament de cinc coblets, totes de rimas diferentas".

Coneissèm quatre poèmas de trobadors etiquetats *retronchas*, totes amb repic, que tres apareisson amb lors melodias, dins lo cançonièr de Guiraud Riquièr. Sièis autres poèmas nomenats *rotrouenges* subrevivon, dont un amb sa melodia. Quatre d'eles son atribuits al meteis trouvère Gontier de Soignies

## Discussion
Segon los tractats occitan medievals, una "retroencha" a totjorn un repic, mas los erudits modèrnes an pas trobat cap d'autra caracteristica distintiva.

Alfred Jeanroy (1859-1953) es estat lo primièr de descriure e d'identificar las "retronchas".

Al sègle XX, los erudits alemands Friedrich Gennrich e Hans Spanke desvolopèron doas teorias distintas a prepaus de la forma textuala e melodica de la *rotrouenge*, suggerissent implicitament dins lo procès que qualques unes dels paucs exemplars de lirica etiquetats coma tals dins los manuscrits son en realitat mal etiquetats e representan pas la *rotrouenge*.

L'erudit francés Jean Frappier (1900-1974) soslinhèt que "sèm pas absoludament segurs qu'avèm cap d'exemplars autentics de la rotrouenge", indicant que pel moment que lo tèrme dintrèt en usatge a la fin del sègle XII èra pas mai qu'un arcaïsme ("un tèrme ancian sedusissent" dins los mots de Hendrik van der Werf) e que lo genre original poiriá aver perdut son identitat distinta.

Segon Gaston Paris (1839-1903), apartenon a *rotrouenge* "gaireben totas las pèças liricas destinadas al cant apartenon pas a l'escòla provençala" (*presque toutes les pièces lyriques destinées au chant qui n'appartiennent pas à l'école provençalisante*) Semblable a las cançons de dança dels sègles XII e XIII, aviá un repic e èra utilizat per dançar. En contengut èra essencialament una cançon d'amor, mas podiá de còps assumir un caractèr politic.

Segon Josèp Anglada (1868-1930), per çò qu'es de la lirica provençala dels trobadors, i a sièis *retroenchas* subreviventas, atribuïdas a quatre trobadors diferents, que tres son de segur de Guiraud Riquièr e una de Joan Estève de Besièrs, e mai se sembla plan probable que los exemples foguèsson mai nombroses.

Las seguentas son las solas quatre *retroenchas* que subrevivon:

**Si.m vai be ques eu non envei*, per Joan Estève
**Si chans me pogues valensa*, per  Guiraud Riquièr
**Pos astres no m'es donatz*, per Guiraud Riquièr
**No cugei mais d'esta razo chantar*, per Guiraud Riquièr

De fonts italians descriveron lo poèma *[[Ia nus hons pris ne dira sa raison]]* coma la "***retroença*** del presonièr".

## Etimologia
L'origina e lo sens primitiu del mot son pas completament clars. Segon l'erudit alemand Suchier, lo mot *retrouenge* deriva del nom de l'eròi o dels eròis de la cançon, Rotrou. Aqueste nom foguèt portat als sègles XI e XII per una familha al servici dels comtes de Perche. Doncas, lo *rotrouenge* poiriá èsser estat a l'origina una cançon satirica o eroïca. Suchier evòca la possibilitat que poiriá aver pres son nom de l'inventor de la melodia, o del nòble de que lo poèta èra alara son servicial.

## Annèxas
### Nòtas

### Referéncias

### Bibliografia
De Wikipèdia francesa:
* (Voir aussi le compte-rendu sur le portail Persée).
*

*. (Réimpression Franklin, New York 1968.)

*.

* .

De Wikipèdia italiana:
*  Collectif, Karl Voretzsch, *Introduction to the Study of Old French Literature*, Slatkine, 1976, pag. 137

De Wikipèdia anglesa
:
La bibliografia seguenta es pres de Hendrik van der Werf:
*P. Bec. *La lyrique française au Moyen-Age (XIIe–XIIIe siècles): contribution à une typologie des genres poétiques médiévaux* (Paris, 1977–8).
*J. Frappier. *La poésie lyrique en France aux XIIe et XIIIe siècles: les auteurs et les genres* (Paris, 1960).
*F. Gennrich. *Die altfranzösiche Rotrouenge* (Halle, 1925).
*F. Gennrich. *Grundriss einer Formenlehre des mittelalterlichen Liedes* (Halle, 1932), 52ff.
*H. Spanke. *Eine altfranzösische Liedersammlung* (Halle, 1925), 294ff.

## Veire tanben
* Genres trobadorencs
* versificacion francesa
* tençon
* jòc partit o partiment
* sirventés
* rondèl
* pastorèla 
* Jacques de Cambrai
* Gontier de Soignies