ChatGPT

**ChatGPT** (acronim del nom anglés *Chat Generative Pre-trained Transformer*, Transformador generatiu pre-entrainat per convèrsas) es un prototip de bòt conversacional d'intelligéncia artificiala basada sus l'utilisabilitat e lo dialòg. Desvolopat per OpenAI, lo chatbot utiliza un modèl de lengatge entrenat gràcias a l'aprendissatge per renfortiment e basat sus l'arquitectura GPT-3.

Presentat en novembre de 2022, ChatGPT atraguèt l'atencion per la siá facilitat d'usatge e se distinguèt per las siás responsas detalhadas e la siá coneissença istorica. Lo format de dialòg permet que ChatGPT responda a de seguidas de questions, admeta las sieus errors, contèste de suposicions incorrèctas e refuse de sollicitacions inadeqüatas. Lo chatbot es capabla de generar tota mena de tèxtes, dempuèi la poesia fins als dialògs. Pr'aquò, malgrat lo larg vantalh de sollicitacions que i pòt reagir, la siá precision factuala imperfècta a recebut qualques criticas.

ChatGPT s'auto-melhora gràcias a l'aprendissatge per renfortiment a partir de la retroalimentacion umana, un metòde qu'aumenta l'aprendissatge automatic amb intervencion umana per aténher un resultat realista. Se basa sus l'arquitectura GPT-3. Pendent lo procès de formacion, los entrainaires umans faguèron lo ròtle d'utilizator e d'assistent d'intelligéncia artificiala. Los modèls se formèron a l'infrastructura de supercomputacion de Microsoft Azure e s'ajustèron mercé als algoritmes d'optimitacion de politicas proximalas. Los algoritmes d' optimizacion de politicas proximalas presentan un benefici rendable per fisar als algoritmes d'optimizacion de politicas regionalas e negan fòrça de las operacions informaticas laboriosas amb un rendiment mai rapid.

En comparason amb lo sieu predecessor InstructGPT, ChatGPT ensaja de redusir las responsas nocivas e enganairas. Las donadas d'entrainament de ChatGPT comprenon de paginas **man** e de coneissenças suls fenomèns d'internet e los lengatges de programacion, coma de sistèmas de tablèu d'anóncias e lo lengatge de programacion Python.

A la diferéncia de la majoritat dels chatbot, ChatGPT se remembra d'un nombre limitat de tèxtes anteriors dins una meteissa convèrsa. De jornalistas especulèron qu'aquò poiriá permetre que ChatGPT s'utilize coma terapeuta personalizat. Per evitar que ChatGPT produga de sortidas ofensivas, las demandas son filtradas per una interfàcia de programacion d'aplicacions de moderacion e son escartadas las intervencions potencialament racistas o sexistas.

Lo bot ofrís una lista de mai de 50 lengas disponiblas que pòt emplegar, entre las qualas trobam quitament l'esperanto, lo canarés e lo zulú, aital coma l'occitan. Tradutz pas de cap de lenga, mas fa la recèrca e ellabòra una responsa dirèctament dins la lenga que li se fa la demanda.

## Limitacions
ChatGPT patís de multiplas limitacions. Lo modèl de recompensa de ChatGPT, dessenhat a l'entorn de la supervision umana, se pòt subreoptimizar e, doncas, ne complicar lo rendiment, tanben conegut coma lei de Goodhart. Pendent la formacion, los revisors aimavan mai de responsas mai longas, independentament de la compreneson reala o del contengut real. Las donadas d'entrainament pòdon tanben patir d'un biais algoritmic e las indicacions que comprenon de descripcions de personas, coma los CEO, poirián generar una responsa que supausa qu'aquela persona es un òme blanc.

Malgrat la siá capacitat de compreneson e velocitat de responsa a de questions e la generacion de tèxtes, lo chatbot ten d'unas limitacions e lo sieu logicial pòt aver de problèmas per tractar l'informacion donada s'aquela es tròp complèxa. D'un autre costat, es pas capable tanpauc  de tractar de concèptes o eveniments tròp recents amb una bona precision e pro de detalh. De mai, lo ChatGPT es dessenhat per pas admetre de questions inadeqüadas ni de peticions perilhosas.

## Preocupacions eticas
La relacion entre l'intelligéncia artificiala e l'etica es un tèma qu'es a l'òrdre del jorn e que produtz d'unas inquietuds. Las entrepresas tecnologicas que meton a disposicion del public de programas coma aquel son conscientas d'unes limits que se pòdon pas evitar.

Dins lo cas de ChatGPT, lo sistèma pòt reculhir de vejaires e d'opinions generalas d'internet de sòrta que de còps, en foncion de la peticion de l'usatgièr, crearà de facècia o se guidarà per estereotips sus de personatges determinats. De la meteissa manièra, a tanben accès a d'informacions falsas e de teorias de conspiracion que pòdon interferir de tal biais  que las donadas fornidas pel chatbot sián pas exactas. Una de las autras restriccions programadas per OpenAI son los avertiments a de questions concrètas: se li demandète cossí espaurir qaulqu'un respondrà que la question es inadeqüata, coma o farà tanben se li demandètz d'informacions sus la manipulacion de personas o la fabriccion d'armas perilhosas.

Generèt tanben una cèrta controvèrsia e debat dins lo domeni de l'educacion, perque que es capable d'ellaborar de trabalhs escrits coerents que son pas reconegut pels detectors de plagiat.

## Referéncias

## Ligams extèrnes

* Entrevista a ChatGPT (Vilaweb 5-12-2022)