Dolmen de l'Ubac

vinheta|370x370px|Vista generala de l'edifici.

Lo **dolmen de l'Ubac**  es un dolmen, situit dins la comuna de Gòud en Vauclusa. Foguèt descubèrt a l’ocasion d’una aiga gròssa dau Calavon, la ribiera vesina, en 1994. Quora es estat protegit per una jaça d'alluvions, son estudi s'es revelat ric en ensenhaments sus l'arquitectura dei dolmens en Provença.

## Arquitectura
Lo dolmen es caracteristic dei dolmens provençaus de la cambra lònga. Es constituit d'una cambra en forma de trapèzi (un pauc mai granda a son entrada qu'a son cabeç) delimitada per de parets a pèira seca e precedida per un corredor, enviroutada per un tumulus de la forma redona cubèrt per una capa de lausas e de pèiras. Totei lei pèiras utilizadas son de lausas de molassa eissidas deis esfondraments de pè de penda deis environs.
esquèrra|vinheta|Coronas intèrnas e capa dau tumulus restaurat.

## Mobilier arqueologic
La descubèrta d'un fogau empeirat au nivèu dau sòu sota la jaça arqueologica la mai bassa a permés de prelevar d'escapolons de carbon qu'an poscut èstre datats amb lo carbòni 14. Lo site foguèt travat avant la construccion dau dolmen, tre la fin dau Mesolitic. Après la barradura definitiva dau dolmen, lo site foguèt frequentat de mai fins au Bronze ancian. Aquela occupacion sus un temps lòng podriá s'explicar per l'esplecha dei còdols eissits dau Calavon.

### Materiau arqueologic
Lo tèrç orientau de la cambra a disparegut amb l'aiga gròssa de 1994, pr'aquò la pèrda de matèria sembla d'èstre fòrça reducha que l'estratigrafia es pas estada trebolada. Lo tapament per lo limon vengut dau pujòu de totei leis intersticis dau tumulus e de la cambra a entraïnat la preséncia de depaus involontaris. Aqueleis apòrts sedimentaris incluson un materiau neolitic e pòstneolitic mai permeton pas un descòmpte precís per periòde arqueologic. Son essencialament de tròç de ceramica e de brigas de talha de peirards datadas dau Neolitic finau ò dau Bronze ancian. Lei depaus volontaris son caracterizats per d'objèctes litics (2 morcèus de peirards, 6 còdols de talha mejana, 5 ponchas de sagetas, 1 tròç de lama) ò de terralhas (morcèus de dos vas pichons de la paret fina) mai lords. Lei beluras descubèrtas correspòndon a sèt pèrlas de ròca trobadas dins leis intersticis dau malonatge de la cambra.

Doas estèlas foguèron descubèrtas sus lo site. L'estèla n°1 foguèt trobada tocant lo pujòu. Es lo tròç superior  ( per  e  d'espés) d'una estèla mai granda en forma de trapèzi, en molassa d'origina locala, aliscada sus sei doas fàcias, sei caires e sa cima. L'estèla n°2 foguèt descubèrta au pè dau pujòu. Aquesta tanben es lo tròç superior ( per  e  d'espés) d'una estèla mai granda en molassa. Compòrta ges de decòr mai de traças de color leugieras aparaissan quand sa susfàcia es umidificada. Per sa forma trapezoïdala e sei cimas corbadas, son estat comparadas ais estèlas n°1 e 2 de Làurias.

### Ossaments umans
L'analisi estratigrafica dau comolatge de la cambra, son evolucion arquitecturala e la reparticion deis esquelètas au ditre an menat lei cavaires a destriar quatre grandei fasas d'occupacion, caduna subdevesida en tres ò quatre sequéncias correspondentas au meteis nombre d'utilizacions successivas.

Lei datacions au radiocarbòni deis òs umans dei fasas 1 e 2 mòstran un premier emplec dau monument au Neolitic finau entre mai ò mens 3350 AvC e 2900 AvC.

## Localizacion e amainatjament
Ara lo dolmen es situat a l’extremitat de la plana de Marican, pròche la còla de l'Ubac, sus la riba senèstra dau Calavon, a l'autor dau «Masatge dei Lutz ». Lo site es accessible per la departamentala D218, per lo camin d'escorreguda 653D, ò la rota per bicicletas dau Calavon. La comuna de Gòud e lo departament de Vauclusa an amainatjat lo site dins l'encastre dau developament dau tourisme verd.

## Veire tanben