open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sent Pal de Senoira

**Sent Pal de Senoira**  (*Saint-Pal-de-Senouire* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
### Sent Pal
Las fòrmas ancianas son : *Ecclesia S. Pauli de Murs* en 1252, *Parochia S. Pauli prope castrum de Murs, Aniciensis dioc.* en 1275, *Saint Paul* en 1379, *Saint Poul* en 1401, *Pal-Sénoire* en 1793 . 
Sent Pal es la fòrma regionala delh latin *Paulus*, lo nom de l'apòstol . Pasmens, la prononciacion aproximativa a Mauvèiras seriá [**sem'paw** de se'nujɾə]; mas l'informatritz z-es pas segura de la prononciacion . 

### Murs
Segon Dauzat e Rostaing, *Mur*, delh latin *murus*, « mur »; designa sovent una fortificacion, en general d'origina romana o preromana . Segon Joan Arsac, i a, a 860 m d'altitud, a La Chapèla Bertin, de vestigis de muralhas que tresplomban la val de Senoire; pòdon èsser los murs citats dins l'ancian nom de la comuna.
### Senoire (Senoira ?)
Las fòrmas ancianas son : *Fluviolis qui dicitur Sinus Aureus*, vès 1148, *Aqua de Senoire* en 1252, *Senoyre* en 1279, *Aqua Sinus Auri* en 1324, *Sirenueyra*, *Sirenieyra* en 1338, *Cenoyre* en 1359, *Flumen Cynus Auri* en 1371, *Cynioures* en 1373, *La riv. de Sonoyre* en 1561 . 
I a un dobte (las fòrmas estranhas de 1338), mas lo nom sembla mai *Senoire* que non pas *Senoira*. 
Segon Joan Arsac, Senoire auriá pres lo nom d'un *oppidum*, una fortalesa celtica, **Senodurum*, dont demorariá eventualament lo nom de *Murs* . Joan Arsac, que coneissiá totjorn la fòrma occitana e que malurosament la cita rarament, auriá (normalament !) pas supausat una tala origina se lo nom s'èra achabat en *-a*. Petita remarca : *duron* es pas una fortalesa, coma se cresiá a l'epòca de Joan Arsac (1922-1994), mas un merchat barrat, conta-rotlat (per permetre alh mèstre de prelevar de taxas) . **Senoduron* seriá « vielh merchat »  (o benleu « merchat de Senos »).

## Istòria
En 1789, Sent Pal de Murs dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de La Chaa Dieu e delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi delh Puèi de Velai e archipreirat de Sant Pàulhan, èra delh vocable de Sant Pal; l'abat de la Chaa Dieu presentava a la cura . Sent Pal èra doncas de Velai pelh religiós (indici de la preséncia delh pòble gallic, los *Vellavi* e pas los *Arverni*) e d'Auvernhe pelh civil.
En 1946, Sent Pal de Murs venguèt *Sent Pal de Senoire* .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Pal de Senoire sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Saint-Paul-de-Tartas

Probablament **Sent Pal de Tartàs** (*Saint-Paul-de-Tartas* en francés) z-es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *S. Paulus* en 1234, *S. Paulus de Tartassio* en 1282, *Prior S. Pauli de Tartascio* en 1304, *Parochia S. Pauli de Tartacio* en 1402, *Le Tartas* en 1567, *Sainct-Pol-de-Tartas* en 1569, *S.-Pal-de-Tartas* en 1591, *Mont-Tartas* en 1793.
*Tartàs* es un mont, un volcan de Devés, situat alh nòrd-oèst delh borg. 
*Sant Pal* (fòrma locala supausada) representa *Paulus*, Pau de Tars, l'apòstol . 
### Los Ufernets
Las fòrmas ancianas son *Los Ufrunits* en 1282, *Usfrinitz*, *Usfreneti* en 1330, *Los Uffrunitz* en 1408, *Ufferneti* en 1462, *Locus de Uffrenetis* en 1464, *Los Uffernetz* en 1513, *Les Infernets* en 1770 . 
Segon los Féniés, *los Infernets* > *los Ufernets* son de luòcs estèrles o rocós, de passatges a evitar . Sembla malaisit de motivar lo nom per un vialatge qu'es a l'altitud mejana delhs vialatges vesins e sens caracteristicas precisas sus la mapa : benlèu una orientacion vas lo nòrd ? L'autra dificultat es dins las fòrmas ancianas, de mal interpretar.

## Istòria
I aviá un priorat que dependiá de l'abadiá de La Chaa Dieu e unit a la mensa abadiala. En 1789, Sent Pau dependiá de la província de Vivarés e de la bailiá de Vilanòva de Bèrc. Sa gleisa parochala, diocèsi de Vivièrs e archipreirat de Sablèiras, èra delh vocable de Sant Pal; l'abat de La Chaa Dieu presentava a la cura .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Pal de Tartàs sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sant Pàulhan

**Sant Pàulhan** (*Saint-Paulien* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia

### Tressac
Las fòrmas ancianas son *Mansus de Tressac* en 1497, *Tressac* o *Verday* (cadastre) . 
Segon Joan Arçac, *Tressac* ven delh nom gallic d'òme *Triccius*, ambelh sufixe *-acum* . 
Segon Delamarre, per Tressé (Ille et Vilaine), lo nom pòt representar la proprietat de *Trissios*, equivalent de *Tertius* en latin, « treseime », o de *Triccios* e lo resultat fonetic chamja pas . Dins lo dobte, escriure *Tressac*. An descobèrt de roeinas d'una *villa*. Per l'autre *Tressac* de la comuna, situat a l'èst de la viala e pas atestat davant 1812, un transferiment z-es probable.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Pèire-Aenac

**Sant Pèire e Aenac** (*Saint-Pierre-Eynac* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Lo nom occitan del vilatge es Sant Pèire e Aenac en omenatge a l'apòstol Pèire per la primièira part del nom. Ainac o Aenac vendriá del nom Aenus, roman, qu'auriá donat lo sieu nom a un domeni situat al pè d'Aenac, a qualques quilomètres del borg del vilatge. Aquel luòc-dich foguèt erigit en municipalitat durant la creacion d'aquela per, finalament, èsser ligat a la municipalitat de Montplan ("Montplot ") en 1794, venguda alavetz Sant Pèire e Aenac. Lo luòc comportava fins a la Revolucion una tor que ne demòra pas mai de traças uèi.

Los luòcs-diches de la comuna :

(noms occitans a verificar) Chastèl de Lardairòl, La Bruja, La Concha (La Conche), La Crotz Nòstra Dòna, La Font (La Fontaine), La Gàrdia (La Garde), La Medusa? (La Méduse), La Molèira, La Paravent, La Peirèira, La Peirèira Noòd, La Peirèira Sud, La Portala, La Poada? (La Pouade), La Sanha, La Vinha, La Visada, Lo Borg, Lo Colet, Lo Colet Èst, Lo Colet Oèst, Lo Codèrc (Le Coudert), Lo Croset (Le Crouzet), Lo Garai?? (Le Garay), Lo Molin d'Einac, Lo Rivet, Montnac (Monnac), Las Bastidas, Las Chaums? (Les Chaumes), Los Sauces?? (Les Sauces), Marnhac, Nostolet (prèp de la via romana dont une partida es tanben dins la comuna de Sent German de la Prada), Rabusac, Sumèna (tanben nom de riu), Viá?/Viòl??/Vial??? de Chaptuèlh (Vio de Chapteuil).

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
És ben possible qu'aja la mesma etimologia que lo vilatge d*'[[Ainac]]*, que vendriá d'un nom gallés d'òme *Ainos*, amb lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-āco(n)*. Ainac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Ainos*.
### Marnhac
Las fòrmas ancianas son *Marnac* vès 1334, *Marnac juxta Aynac* en 1256, *Marnhac* en 1288, *Marnhacum* en 1359, *Marnihacum* en 1521, *Marnhac de Saint Germain* en 1627, *Margniac* alh secle XVIII (mapa de Cassini) .  
*Marnhac* ven delh nom latin d'òme *Marinius*, ambelh sufixe *-ācon*, latinizat en *-acum*. Mas las premèiras fòrmas fan supausar tanben *Marinus* . Marnhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Marinius* o *Marinus*.

## Istòria
L'istòria de Sant Pèire e Aenac es fòrça anciana coma lo mòstra la descobèrta de mai d'un instrument preistoric en las tutas de Peilenc (nom occitan a verificar, en francés Peylenc).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Prejèit e Armandon

**Saint-Préjet-Armandon** (*Saint-Préjet-Armandon* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
### ''Saint Préjet''
Las fòrmas ancianas son : *Ecclesia S. Prejecti* en 1204, *Ecclesia S. Preiecti, pertinens domui Baiassœ* en 1281, *Saynt-Pregeyt* en 1341, *S.-Pregeit* en 1379, *S.-Priget* en 1401, *S.-Preiect* en 1564, *Saint-Preject* alh secle XVIII (mapa de Cassini), *Mont-Prégeix* en 1793, *Saint-Préjet-Armandon* (estat oficiau de las comunas) en 1802 . 
*Sent Prejèit* representa lo nom latin *Praejectus*, avesque d'Auvernhe alh secle VII .

### Armandon
Es un vialatge situat alh sud de *Saint-Préjet*, qu'èra pas paròcha alh secle XVIII. Pas de fòrmas ancianas. Lo nom saguèt apondut, probable, per de rasons d'omonimia amb Sent Prejet d'Alèir. Representa un diminutiu delh petit nom *Armand*.

## Istòria
En 1789, Sent Prejet, qu'èra unpriorat dependent de la leprosariá de la Bajassa, fasiá partida de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra delh vocable de Sant Prejèit .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Saint-Préjet-Armandon sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sent Privat del Dragon

**Sent Privat del Dragon** (*Saint-Privat-du-Dragon* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
### Sent Privat del Dragon
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Privatus* en 1078, *S. Privatus du Drahos* en 1288, *S. Privat du Drahon* en 1379, *S. Privat du Draiguon* en 1398, *S. Privat du Dragon* en 1401, *Côteau-Libre* . 
La prononciacion aproximativa a Mercuèr z-es [sampɾi'vɛ dji dɾa'gɔn] . En Brivadés e Liuradés, una partida  delhs *a* finaus (tonics o pòsttonics) pòdon èsser articulats [-ɛ] e lo locutor declara sovent que sa prononciacion z-es un *a* o una modalitat de *a*. [dji] z-es una palatizacion de *delh*, elh-mèime una palatizacion de *del*. 
*Sent Privat* representa lo latin *Privatus*, nom d'un avesque de Mende e martir delh secle III 
### Cerzac (del Dragon)
Las fòrmas ancianas son *Serezac* en 1339, *Mansus de Cerazac* en 1379, *Serazac* en 1386, *Cerazacum*, *Cerazat* en 1396, *Ceresacum*, *Ceresac* en 1458, *Cerezacum* en 1459, *Cerzat de Drols* alh secle XVIII (mapa de Cassini), *Cerzat-du-Dragon* en 1880 . Quenha es la prononciacion ?  
Notam las explicacions per Cerzat (comuna). Segon Dauzat, los dos *Cerzat* [nom francés] venon delh nom latin d'òme **Saratius*, inatestat, inferit de *Sarius*, ambelh sufixe *-acum* . Segon Xavier Delamarre, *Cerzat* seriá **Saratiācon*, la proprietat de **Saratios* (nom celtic inatestat), o benleu **Sarciācon* > **Saraciācon*; l'autor manda a aquelhs etimes, mas se pòt trobar mas **Sariciācon*, la proprietat de *Saricios* (celtic, atestat) . I a doncas pas de certitud, mas lo passatge per assimilacion de **Sariciācon* a **Saraciācon* es pas extraordinari. 
Mas en realitat, l'explicacion es benleu indirècta : siá un transferiment per de rasons que nos eschapan, siá un autre nom alterat per l'influéncia de Cerzac (la comuna).

## Autres toponims
***Sauvanergue** (en francés Souvanirgues)
Salvinargues en 1241, passat en 1460 a Salvegniergues. Es donc un nom en -argue devengut -ergue. Mas, jos l’influéncia de l’element palatal que precedís, "e" s’es tampat en "i", d'ont la fòrma orala 
modèrna [suvan’Irge].

### Dragon (riu)
Las fòrmas ancianas son *Rivus de Drahos* en 1464, (per un vialatge destruit, *Suc du Dragon*) *Lo Draos* en 1385, *Mansus dol suc de Drahos* en 1464, *Mansus del Suc* en 1467 . 
Lo nom **Dra(v)ós*, delh gallic **deruos*, « cheine », saguèt interpretat *Dragon*, probablament dins un contèxte sabent.

## Istòria
En 1789, Sent Privat dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e delh ressòrt delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de Sant Privat; lo prior de La Vòuta presentava a la cura .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Privat del Dragon sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sent Roman de La Chalm

**Sant Roman de la Chalm** (*Saint-Romain-Lachalm* en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Lo borg de Sent Roman es a 920m d'altitud al-dessús del nivèl de la mar.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
Lo nom de la comuna sembla provenir del passatge de Sant Roman. I a una atestacion *Sant roma* en 1190.
La Chalm es un luòc situat dins la comuna.
CALM-, vengut ''chalm' per palatalizacion, frequenta dins la zòna nòrd-occitana, es una raiç plan anciana, ligura, que s'aplica a de platèls peiroses, denudats e arids.

## Istòria

Fins a l'arribada de la familha Du Peloux (Del Pelós), Sant Roman restèt una co-senhoriá.

Qualque familhas de Sant Roman:

* Los LORATO
HUGON otra Sant Roman semblava possedir cèrtas servituds feudalas dins lo castèl bas de Dunèiras, los aviá en fèu de Briand de Retourtour. Fontigon (luòc de la comuna) sembla tirar lo sieu nom d'aquel derivat : Font d'Ugon.
* Familha de Curnieu
Hug lo Raton establiguèt coma eretièr Artaud de Curnieu que testèt en favor de sa neboda Aimarda de Curnieu qu'esposèt en 1360 Joan del Pelós. Los sieus felens s'installan a Sant Roman.

## Administracion

## Demografia

* 2016 : 1082

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Santa Sigolena (Naut Léger)

**Santa Sigolena**, **Santa Segolena** o **Santa Sigolèna** (*Sainte-Sigolène* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Toponimia
L'atestacion plus anciana coneguda es *eccl. S. Segolenae*, en 1164.

La prononciacion locala de Santa Segolena es ['sãta søgu’lønɔ] (mai sovent reduch a Golena [gu’lønɔ]/[gu’lønɑ]) o ['sãta ∫igu’lenɔ].

D'uns locutors dison *Santa Segolena*, d'autres *Santa Sigolèna*. 

*Segolena* sembla la forma autentica, mas aquò es pas totalament clar.

Vejatz: https://www.marraire.eu/ToponimiaSegolenesa/TopoSegolena.php?pg=TopsigSegolena

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

L'istòria de Santa-Sigolena es fòrtament marcada per la passamanariá e la plasturgia.

Confrontat a la crisi del textil après la Segonda Guèrra Mondiala, lo platèl de Velai foguèt pendent quatre cents ans reputat cadun son torn per sos ribans, sos mocadors de cap de seda e sas eissarpas de lana, escambièt progressivament sos telièrs contra las « extrudidoiras » que  produsián del film plastic e dels sacs d'embalatge. Es un engenhaire de Rhône-Poulenc, en vacanças a Santa Sigolena, que suggeriguèt a un entrepreneire local la via del polietilèn. D'aquí enlà, passamanièr o teissièr de paire en filh, los òmes del platèl mudèron en l'espaci de qualques annadas en plasturgistas avertits, gràcias a una capacitat a « rebombir » d'ara enlà legendària qu'a inspirat la devisa de la comuna « *Surgit ad Futura* ».

Pendent lo periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la comuna a portat lo nom de 'Ségolaine-les-Bois*.*

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Venerand (Naut Léger)

**Sent Venerand** (*Saint-Vénérand* en francés) z-es una comuna gevaudanesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [sen vene'rãn], malgrat un parlar betacista, a La Clausa, comuna de Gresas, e a Cubèl (mas i a una certana distància e l'influéncia de la fòrma francesa es evidenta) . 
Las fòrmas ancianas son *Villa S. Venerandi* en 1302, *Vénérand-la-Garde* en 1793 . 
Sant Venerand z-èra un avesque de Clarmont mòrt en 423 .

## Istòria
En 1789, Sent Venerand dependiá de la província e lo bailiatge de Gevaudan. Sa gleisa parochala, diocèsi de Mende e archipreirat de Saug, èra delh vocable de Sant Venerand; lo prior presentava a la cura .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Saug; es ara del canton de *Gorges de l'Allier-Gévaudan* (en francés), doncas de las Gòrjas d'Alèir-Gevaudan.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Venerand sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sent Ver

**Sent Ver** (*Saint-Vert* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
La comuna de Sent Verd se compausa, en mai del chapluòc, de vint e tres vialatges o masatges: La Grange-Michel, La Ròcha, Lo Moristel, Chalus, Peymiant, Longevialle, La Pouille, Lo Fiou, Pot, La Chaux de Pot, Salcrut, Lo Jaladif, Los Combes, Pépouget, Los Mazeaux, La Bégoniche, Las Macans, La Font de Manqui, Recolle, Lassagne, Osfond, La Faye e Chevany.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Formas escrichas ancianas: 
* Villa Sancti Veri quae fuit comitis Alverniae (1260)
* Prioratus Sancti Veri (1291)
* Saint-Ver (1379)
* Saint-Vée (1398)
* Saint-Voir (1401)
* Sainct-Vairn (1614)
* Saint-Ver (alh secle XVIII) 
* Saint-Vairt (1734)
* Sant-Verd (1761)

La prononciacion aproximativa, a *[[Laval-sur-Doulon]]*, z-es [ve 'senve] , doncas amb reculament d'accent.

A la revolucion, la comuna venguèt un temps *Vert-les-Eaux*. L’ortografia oficiala, Saint-Ver en 1800, saguèt rectificada en 1802. 
*Sent Ver* ven delh latin *Sanctus Verus*, nom de dos avesques de Viena .  

## Istòria
En 1789, Sant Ver fasiá partida de la província d'Auvernhe, de l'éleccion de Soire, de la subdelegacion de Lenda e delh ressòrt de Montpensèir. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra delh vocable de Sant Ver .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Ver sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sent Victor d'Arlhenc

**Sent Victor d'Arlhenc** (*Saint-Victor-sur-Arlanc* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Ecclesia fundata in honore S. Victoris, et est sita in patria Arvernica, in comitatu Tollornensi, in vicaria Libratensi, in loco qui dicitur Sanctus Victor* en 940, *Domus S. Victoris, Claromontensis dioc. et ord. S. Anthonii* en 1383, *La maison de S. Viteur* en 1392, *S. Victour* en 1400, *Victor-la-Montagne* en 1793 .
*Sant Victor*, *Victor* tanben en latin, es un papa deu secle II, un martir deu secle III, un avesque de Cartago deu secle V .
### Chairac
Las fòrmas ancianas son : *In patria Arvernica, in aice Cheiracensi, villa cujus est vocabulum Charaisago* en 825, *Villa quæ dicitur Karaisacum* en 960, *Charaisach* au secle XI, *Charaizac* en 1163, *Karasiachum* au secle XII, *Cheyrat* en 1610, *Chairat* en 1820 .
Joan Arçac constata que segon Dauzat, los *Cheyrac* venon de *Cariacum*, delh nom latin d'òme *Carius*, ambelh sufixe *-acum*, mas que dins quauques cas s'explican per de *cheires* volcanicas. Arçac a tendéncia a generalizar aquela explicacion per l'environment rochós . 
Las fòrmas ancianas, amb *-z-* interior, mòstran que s'agís pas de *Carius*, mas probablament de *Caratios*, citat per Xavier Delamarre a prepaus de Chareyziat  : **Caratiacon* > **Charasiago* > *Charaisago* (825) > *Charaisac* (1163), davant l'amudiment de *s*. Mas *Cheiracensi* fai pensar que lo fenomèn poiriá èsser pus ancian, en tot cas coma varianta.

## Istòria
En 1789, Sent Victor d'Arlhenc dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Soire, de la subdelegacion de Sent Amanç de Ròcha Savina e delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Clarmont e archipreirat de Liuradés, èra consacrada a sant Victor; lo comandor de la localitat, òrde de Sant Antòni de Vienés, presentava a la cura . 

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sent Victor sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Sant Vidal

**Sant Vidal** (*Saint-Vidal* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Sanctus Vitalis* en 1208, *Sainct Vital* en 1572, *La Pinide, La Pénide* en 1793 . 
*Sant Vidal* representa *Vitalis* en latin, nom d'un desenat de martirs, dont un mòrt a Ravena delh temps de Neron . 
### ''Lacussol''
Lo nom z-es escriut fautivament *Locussol* sobre la mapa IGN actuala.
*Lacussol* z-es atestat *Territ. lacus de Lacussol* en 1305. Joan Arçac explica (amb un dobte) **Lacussòl* per lo latin *lacus*, « lac, estanh », ambelh sufixe diminutiu *-olu* .

## Istòria
En 1789, Sant Vidal èra de de la província de Velai, de la subdelegacion e seneschauciá delh Puei de Velai. Sa gleisa parochala, diocèsi delh Puèi de Velai e archipreirat de Sant Pàulhan, èra delh vocable de Sant Vidal; l'universitat Sant Maiòl presentava a la cura. 

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sant Vidal sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Saletas (Naut Léger)

**Saletas** (*Salettes* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
La prononciacion es , d'un informator de competéncia lingüistica excellenta, nascut a Issarlés .

## Istòria
Saletas saguèt desmembrada per crear la comuna d'Alairac per ordenança delh 18 d'aost 1835 .

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Salzuit

**Salzuit** (*Salzuit* en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Solazuit* en 1181, *Castrum de Salazuit* en 1198, *Solezoit* en 1201, *Solesuit* en 1223, *Castrum de Solazoit* en 1285, *Solazueret* en 1324, *Solezuet* en 1328, *Sollezeuit* en 1379, *Sollazeutum* en 1388, *Soulazuit* en 1401, *Solezeust* en 1444, *Solazoptum* en 1459, *Solazeut* en 1464, *Solazuyt* en 1487, *Soplazuit* en 1543, *Solezuict* en 1612, *Saleshuit* en 1720, *Salzuit* alh secle XVIII (mapa de Cassini) . 
Ni Dauzat e Rostaing, nimai los Féniés dison pas res de *Salzuit*. 
I a de noms gallics de persona en *Sol-* : *Solicios*, *Sol(l)ios*, **Solos*, etc .

## Istòria
En 1789, Salzuit fasiá partida de la província d'Auvernhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude  e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, èra delh vocable de Sant Pèire; l'avesque ne'n èra collator. Lo 6 d'octobre de 1843, Salzuit saguèt erigida en sucursala .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Salzuit sobelh site de l'Insee
## Nòtas
Saug

**Saug** (*Saugues* en francés) z-es una comuna gavaudanesa situada dins lo departament delh Naut Léger e la region Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe (region).

## Geografia

### Perimètre delh territòri

## Toponimia
La prononciacion, relevada a La Clausa, près de Gresas, es [saw] . Pasmens, pus alh nòrd, dins lo canton de Lanjac o lo de Pinòus, se ditz ['sawgə] .
Las fòrmas ancianas son *Salga* alh secle XII (cartulari de Pebrac), *Ecclesia S. Mesardi de Salgue* en 1259, *Le Chastiau de Salgues* en 1314, *Curia Salguiacii* en 1334, *Castrum de Salge* en 1343, *Ecclesia B. Medardi de Salgues* en 1365, *Villa de salgue* en 1377, *La Gleiza de S.-Mezart de Salgue, en l'evesquat de Mende en Gavalda* en 1396, *La ville de Saulgue* alh secle XV, *Terra Salguarum* en 1450, *Villa Salguiaci* en 1456, *Castrum Salguiaci* en 1450, *Salvia vel Salices* en 1675, *Saugues-la Montagne* en 1793 . La prumèira fòrma sembla autentica. Las seguentas, que jamai manifèstan pas un monosillabe, fan supausar una varianta amb *-e* de sosten, *Salgue*, **Saugue*, en francés e probablament en occitan. *-S* finala de la fòrma francesa es analogica. 
Segon Dauzat e Rostaing, *Saug* ven delh gallic *salico*, « sause » .
Los Féniés supausan un nom germanic d'òme *Saliga*, amb *-a* .
Segon Xavier Delamarre, l'etime es *salicā*, de la socha indoeuropèa **salik-*, « sause », qu'a tanben donat lo latin *salix*; lo sens seriá « los sauses » . 
La prononciacion en una sillaba z-es probablament una innovacion locala, pueis que las comunas situadas pus luènh consèrvan l'articulacion medievala.
### Cervèira
Cervèira èra una paròcha annèxa alh secle XVIII (mapa de Cassini).
I a un vialatge e un chastèl. La gleisa saguèt erigida en sucursala lo 21 de mai de 1826. Las fòrmas ancianas son : *Cerveira* en 1216, *Serveira* en 1241, *Castrum de Serveyra* (sans data), *Le prieur de Serverye* en 1516, *Serveyras* en 1539, *Serveyres* en 1574, *Servières de Saugues* en 1724 .
*Cervèira* z-es un tipe toponimic coneissut. Ven [se l'origina es antica...] delh latin *cervaria*, format de *cervus*, « cèrvi », ambelh sufixe *-aria*. Designa una forèst ont i a de cèrvis .

## Istòria
Davant 1790, Saug èra la capitala delh Naut Gevaudan. La vila dependiá de la senhoriá de Mercuèr, èra fèu de l'aveschat de Mende. Mas alh secle XIV, los daufins d'Auvernhe, venguts senhors de Mercuèr, pretendèron que lo fèu moviá immediatament de la Corona e l'omenatgèron alh rei. La gleisa parochala, diocèsi de Mende e chapluòc d'archipreirat, èra delh vocable de Sant Mesard; l'avesque de Mende presentava a la cura .

[thumb|center|[Bèstia de Gavaudan|Bèstia delh Gevaudan a Saugues]]

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra chapluòc delh canton de Saug; es ara delh canton de *Gorges de l'Allier-Gévaudan* (en francés), donc de las Gòrjas de l'Alèir-Gevaudan.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Saug sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Senuèjol

**Senuèjol** (*Séneujols* en francés) z-es una comuna occitana situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Senolium*, latinizacion, vas 1160, *Ecclesia de Senoiolo*, en 1178, *Senogol*, vas 1213, *Seneiolum*, vas 1266, *Senoiol*, en 1267, *Senueiol*, en 1313, *Sennuyol*, en 1315, *Senneiol*, *Senneyol*, en 1342, *Parrochia de Senoyolio*, en 1346, *Cenoyelh*, en 1349, *Senueylh*, en 1357, *Locus de Senholio*, en latin, en 1383, *Senulogium*, latinizacion de 1391, *Senegol*, en 1408, *Cenologium*, latinizacion de 1419, *Senuegol*, en 1448, *Senegolium*, en latin, en 1449, *Senogholium*, en latin, en 1462, *Senegholium*, en latin, en 1505, *Ceneujol*, en 1507, *Senejolium*, en latin, en 1531, *Senegoulh*, en 1534, *Seneghol*, en 1535, *Seneujol*, en 1567, *Senajon*, *Sanajon*, *Cenajon*, en 1590, *Seneughol*, en 1607, *Seneuiol*, en 1635, *Seneuge*, en 1780 . Las prumeiras fòrmas representan **Senòjol*, al sègle XIII o XIV apareis **Senuèjol* (diftongason de *ò* tonic), a data inconeissuda **Sen(u)èjol* (reduccion del diftongue), a l'entorn de la fin del sègle XVI, l'auvernhat pòt pas mai articular *-l* finala pòsttonica, davant lo sègle XVIII pòt pas mai articular la finala *o* (['u]) pòsttonica. La grafia *Seneuge* es a comparar amb Chanteuges. Mas quanha prononciacion exacte representava *Seneuge* ? La prononciacion a chamjat o pas desempueis ?

Dauzat e Rostaing explican lo nom per los mots gallics *senos*, « vielh » e *ialo*, « clar, esclairada, esclairòl » . Per Delamarre, *seno-ialon* pòt representar « vialatge de Senos » (nom de persona) o « vialatge vielh » . Lo sens d'origina del mot *-ialon* mòstra qu'un vialatge novèl s'establissiá en eissartant un bòsc; lo sens en gallic tardiu venguèt « vialatge » .

## Istòria

* En 1789, *Séneujols* z-èra de la diocèsi delh Puèi de Velai e de l'archipreirat de Solanhac, de la província de Velai, de la subdelegacion e seneschauciá delh Puèi. Sa gleisa parochala èra delh vocable de Santa Anna; l'abat delh Monestier de Gaselha presentava a la cura .

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna z-èra del canton de Caires; z-es avòra del canton del Velai volcanic.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Senuege sobelh site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Siaugue e Senta Maria

**Siaugue e Senta Maria** (*Siaugues-Sainte-Marie* en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Lo borg es situat a 900 m d'altitud. Lo clima es doncas pus freid e umide que lo de Lanjac, a 500 m e en situacion d'abric : 8,3° e 855 mm contra 10° e 609 mm . Siaugues es un petit caireforc sobre un axe que saguèt relativament important, la RD 590, e pòt èsser considerat coma una vilòta (preséncia delh Crèdit Agricòla). De mai, i a una fabrica Dielh Power Electronic , rota de Grinhac e de Ronhac.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Eclesia de Selgue* en 1315, *Celgue* en 1330, *Ceulgues* en 1379, *Ceaulgues* en 1398, *Cealgues* en 1401, *Ecclesia parochialis B. Petri de Selgue* en 1465, *Le bourg de Seaulgue en Auvergne* en 1472, *Sealgue* en 1475, *Sealgues* en 1495, *Parochia Salgii* en 1510, *Siaugue* en 1561, *Sialgue* en 1568, *Seaulgues* en 1597, *Cyaugues-Sainct-Rome en Auvergne* en 1629, *Siaulgues* en 1669, *Siaugues St Romain* alh secle XVIII (mapa de Cassini), *Siaugues-le-Romain* en 1793 . 
La prononciacion aproximativa a Senta Maria de las Chasas e a Ronhac z-es ['ʃawgə] . [ʃ] z'es la prononciacion brivadesa per *si*. 
La finala plurala es parasita. Ni Dauzat e Rostaing nimai los Féniés dison pas res de Siaugue. Escriure benleu *Siaugue*. L'evolucion z-es clara : *Selgue* > **Sealgue* > *Sialgue* > *Siaugue*. La vocala finala z-es *-e* o *-a* ?
### ''Bussac (-bas, -haut)''
La prononciacion aproximativa z-es [by'sa] . La grafia z-es *Buçac*.

## Istòria
En 1789, Siaugues dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de Sant Pèire; coma priora de la localitat, l'abadessa de las Chasas presentava a la cura. 
En 1790-94, Sent Roman saguèt incorporat a *Siaugues*  (pr'aquò, la mapa de Cassini, davant la revolucion, pòrta dejà Siaugues *St Romain*; Sent Roman es un chastèl, pas una paròcha). Lo 9 d'aost de 1847, lo vialatge de Vergonzac passèt de *Siaugues-Sent-Roman* a Senta Maria de las Chasas . Una comuna ganhèt 200 abitants, l'autra los perdèt. 
Lo 1èir delh mes lòng de 1975 (decision en 1974), Senta Maria de las Chasas (43209) fusionèt amb *Siaugues* e Sent Roman que venguèt *Siaugues* e Senta Maria (fusion-associacion). Lo 1èir delh mes lòng de 1997, la fusion-associacion venguèt una fusion simpla .

## Administracion

## Demografia de ''Siaugues-Saint-Romain'', pueis de ''Siaugues-Sainte-Marie''

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
La chapèla Santa Maria de las Chasas es pas dins la comuna, mas a Las Chasas.

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Siaugues sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Solanhac

**Solanhac**  (*Solignac-sur-Loire* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Solanhac se trapa sus una plana (nauta) vulcanobasaltica que tresplomba las gòrjas delh joeine Léger.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
### Montanhac
Las fòrmas ancianas son : *Montaignac* en 1235, *Montanhac* en 1309, *Montanhacus* en 1531, *Montaniac* en 1586, *Montagnac* en 1837. Joan Arçac cita Dauzat e Rostaing per d'autres toponimes : nom latin d'òme *Montanius*, o, dins quauques cas, un derivat de *mons*, **montaneus*, lo tot amb *-acum*. Lo vialatge z-es a l'èst delh vialatge destruit de *Montagnac le Vieux* (**Montanhac lo Vielh*) . Las fòrmas ancianas concernisson probablament en partida lo vialatge ancian.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Talhac

**Talhac** (*Tailhac* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
La comuna davala de la plana nauta de Marjarida, ont es Pinòus, vès la limanha de Lanjac.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Tagllac* alh secle XI, *Eccl. et castrum de Tautlac*, vès 1078, *Prior Tauliaci* vès 1118, *Tautliacus* vès 1130, *Taulliacus* alh secle XII, *Tautlag* alh secle XI, *Tatlac* en 1218, *Talliacus* en 1222, *Tallac* en 1224, *Tallhac* vès 1254 (totas aquelas mencions venon delh cartulari de Pébrac), *Talhac* vès 1260, *Talliac* en 1266, *Talhiacus* en 1275, *Taillat* en 1377, *Tailhat* en 1401 . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Talhac* ven delh nom gallic d'òme *Talius*, ambelh sufixe *-acum* . 
Segon Negre, *Talhac* ven de *Taciliacus*, format delh nom *Tacilius* e delh sufixe *-acum*, vengut *Tayllac*, pueis *Tailhac* .
Xavier Delamarre tòrna a la solucion de Dauzat e Rostaing, **Taliācon* (o **Talliācon*), la proprietat de Talios (o de *Tallios) .

## Istòria
En 1789, Talhac dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt delh presidial de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Lanjac, èra delh vocable de Sant Joan Baptista; coma prior de la localitat, l'abat de Pébrac presentava a la cura . 

Plusieurs dolmen importants ont été découverts en Auvergne, notamment deux autels druidiques considérables, dans un petit bois de pins appartenant à la commune Talhac. Lesdits dolmen ont été répertoriés par l'archéologue Duranson.
Le bourg et son église du  inscrite à l’inventaire des Monuments Historiques était autrefois dominé par un château dont il ne reste aujourd’hui que de rares vestiges.
Enfin, sur la bas de la commune, les empreintes des mines de spath-fluor rappellent le passé industriel du bassin de Langeac.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Talhac sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Tença

**Tença**  (*Tence* en francés) z-es una comuna velaiesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Tence Es una municipalitat del n&ograve;rd del Velai, r&eacute;put&eacute;e per los sieus rius a truites : lo Lignon, la S&eacute;rigoule (o C&eacute;rigoule) e lo ruisseau dels Mazeaux.

Tence est une commune du nord du Velay, réputée pour ses rivières à truites : le Lignon, la Sérigoule (ou Cérigoule) et le ruisseau des Mazeaux.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

Tence Es un bourg environat de fortificacions amb la fin de resistir, pendent lo Mi&egrave;ja Edat, als atacs dels pilleurs e dels bandolers. Mai tard, servir&agrave;n tanben pendent las gu&egrave;rras de religion. Dem&ograve;ra pas mai que qualques murs formants dels torns e de las douves en remembrar d'aquelas gu&egrave;rras.

Dos peri&ograve;des an f&ograve;rtament @frapper la bourgade ten&ccedil;oise: los gu&egrave;rras de religion e la Revolucion de 1789.

L'arribada del tren en 1901 a tanben #&egrave;sser un &eacute;v&egrave;nement #que #aumentar lo &egrave;xode rural al benefici de Sant-&Eacute;tienne.
(Vid&egrave;o del pichon tren)

L'origina de lo sieu nom es pas pas c&egrave;rta mas exist&iacute;s una ipot&egrave;si: vendri&aacute; de la paraula latin *Tencianensis*.

Tence est un bourg entouré de fortifications afin de résister, pendant le Moyen Âge, aux attaques des pilleurs et des brigands. Plus tard, elles serviront aussi pendant les guerres de religion. Il ne reste plus que quelques murs formants des tours et des douves en souvenir de ces guerres.

Deux périodes ont fortement frappé la bourgade tençoise: les guerres de religion et la Révolution de 1789.

L'arrivée du train en 1901 a aussi été un évènement qui augmenta l'exode rural au bénéfice de Saint-Étienne.
(Vidéo du petit train)

L'origine de son nom n'est pas certaine mais il existe une hypothèse: il viendrait du mot latin *Tencianensis*.

## Administracion

## Demografia

* 2016 : 3084

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Badèu

**Sembadel** (*Sembadel* en francés) z-es una comuna velaiesa d'Auvèrnhe, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *ecclesia de Saint-Badel* en 1252, *Parochia de Sambadel* en 1275, *Parochia Sancti Badelli* en 1331, *Parochia de Sambadello* en 1459, *Sambadal* en 1548, *Sembadel-Saint-Léger* alh sègle XIX . 
La prononciacion aproximativa a Mauvèiras z-es [semba'de] . La grafia z-es probablament **Sembadel**, amb *-l* finala muda, fenomèn banal en auvernhàs. 
Lo nom francés de la parròquia davant la Revolucion èra sovent *Saint-Badel*. Se tractariá donc d'un agionime, un nom de sant ? Un sant correspond en partida al nom, es *Sant Baudilius* (o *Baudelius*), martirizat a Nimes al sègle III o IV. Mas una evolucion populara supausa lo passatge de *-d-* intervocalica a *-z-*. *Badel seriá logicament una fòrma sabenta. La dificultat es que dins un tal cas la primièira sillaba seriá  *Bau-* e pas *Ba-*. Sembla donc logic de pensar que la possibilitat d'un agionime es pas la pus versemblabla. De mai, lo titulari de la gleisa es Sant Ròc (pasmens quò's un sant recent). 
Se ne'n es aital, demòra una autra possibilitat. Lo nom de Sabadèl sembla aparentat a d'autres : Sabadèl, Sabadèl de la Tronquièra, aquels dos en Carcin, Sabadell (Vallès occidental, Catalonha) e benleu Samadèth. Dins lo cas dels dos *Sabadèl*, per Dauzat e Rostaing, que meton lor nom en relacion ambelh de *Samadèth*, es un nom escur, que derivariá d'un preceltic *sab(b)-*, a valor idronimica, e doble sufixe *-at-ellum*; mas per *Sabadell*, Joan Coromines l'interprèta coma un mercat de dissabte , çò qu'es mauaisat pelh toponime de Naut Léger. Lo mistèri damòra entèir. 
### ''Saint-Léger'' (nom francés)
Las fòrmas ancianas son *Ecclesia Sancti Liautgerii* en 1252, *Locus S. Leodegarii* en 1324, *S. Liegier*, *S. Litgier*, *S. Lutgier* en 1379, *S. Ligier* en 1401, *Curatus S. Ligerii* en 1506, *Sainct Lagier* en 1561, *Léger-les-Côtes* en 1793 . 
*Saint Léger* (en francés) representa Leudgari, avesque d'Autun e màger delh palais, alh secle VII .

## Istòria
En 1789, **Sambadèu* fasiá partida de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de la Chaa Dieu, dau ressòrt de Riam. Sa glèisa parochala, diocèsi delh Puèi e archipreirat de Sant Pàulhan, èra delh vocable de Sant Ròc; l'abat de la Chaa Dieu ne'n èra collator . NB. I a pas totjorn coeréncia entre província e diocèsi.
Los 25-30 de mai de 1843, la comuna de *Saint-Léger* (vialatge sus una sèrra alh sud delh borg) saguèt incorporada a Sembadel .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia ''Saint-Léger''

* I a de lacunas en 1836 e 1841
* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas.

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Sembadel sobelh site de l'Insee

## Nòtas
La Seuva de Semena

**La Seauva** (*La Séauve-sur-Semène* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Es una municipalitat dau Massís Centrau situada a l'èst de Velai.

## Toponimia
*La Seauva* [la 'sjaʊvɔ] ven de 'seuva', çò es "forèst, bòsc".

Es *La Seauva* e non *La Siauva, que seriá prononciat amb un S cholat. La prononciacion en francés es justament un calc d'aquela en occitan: [la sjɔv].

L'articulacion d'aquest E devengut semiconsonanta (iòd), es estada particularament plan documentada per Pierre Nauton dins *Géographie phonétique de la Haute-Loire*.

La vocalizacion de la L en U es confòrma a la fonetica istorica de l'est del Velay : sèlva > sèuva > seauva, com be(n)lèu > be(n)leau, fèure> feaure, etc.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria
La Seuva èra una partida de la comuna de Sant Desdèir de Velai, e devenguèt municipalitat independenta en 1925.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Toràs

**Toràs** (*Thoras* en francés) z-es una comuna gevaudanesa situada dins lo departament del Naut Léger e la region Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe. Dempuèi lo 1èr de genièr 2016, Toràs es una comuna novèla fusionada amb Crosanças, mas i a pas agut creacion de comunas delegadas.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
La prononciacion es [tu'ras], a La Clausa, comuna de Gresas, e a Cubèl . 
Las fòrmas ancianas son *Ecclesia de Thoras* en 1238, *Parochia ecclesiæ S. Johannis de Torascio* en 1159, *Ecclesia de Thoracio* en 1272, *Toracium* en 1280, *Toras* en 1298, *Castrum de Thoracio* en 1377, *Torassium* en 1398, *Thorassium* en 1400, *Baronia Thoracii* en 1490, *L'Esglize parrochielle Monsieur Saint Jean de Thouras* en 1624 . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Toràs* ven delh prelatin **tor-* o latin *torus*, « autura », ambelh sufixe latin *-acium* o prelatin *-ate* . 
Segon los Féniés, *Toràs* ven de l'occitan *tor* [cf. *toral*] ambelh sufixe aumentatiu *-as*; pòt aver lo sens de « gròs suc » o « tap entre dos sucs, dos termes » .

## Istòria
En 1789, Chanalelhas dependiá de la província e lo bailiatge de Gevaudan. Sa gleisa parochala, diocèsi de Mende e archipreirat de Saug, èra delh vocable de Sant Joan Baptista; l'abat de La Chaa Dieu presentava a la cura .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Saug; es ara del canton de *Gorges de l'Allier-Gévaudan* (en francés), donc de las Gòrjas de l'Alèir-Gevaudan.

## Demografia

* Dempuèi 2016, amb l'apondi de Crosanças
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Toràs sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Torsiac

**Torsiac** (*Torsiac* en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Ecclesia de Torsiac* alh secle XIV, *La paroisse d'Estoursiac* en 1401, *Toursiac* alh secle XV, *Cura S. Saturnini de Torciat* alh secle XVI, *Torciat* en 1511, *Torciac*, *Torssiac* en 1635.
Normalament, amb **Torcius*, *Turcius* o *Tauricius*, mai lo sufixe *-acum*, *iòd* es absorbit. Per exemple, amb *Marcius* o *Martius* e lo sufixe *-acum*, lo resultat es Marçac. La sola excepcion es Marciac, que confirma la règla : lo nom delh senescau Guichard de Marzé saguèt latinizat en *Marciacum*, pueis troncat. Conscients d'aquela dificultat, Dauzat e Rostaing postulan un nom gallic inatestat, **Trocceius*, varianta de *Troccius*, ambelh sufixe *-acum* . 
A Graneirs, lo nom z-es articulat [tuɾ'ʃa] (coma Massiac z-es [ma'ʃa]), solucion brivadesa per *s* + *i* + vocala.

## Istòria
En 1789, Torsiac fasiá partida de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Soire, de la subdelegacion de Lenda e delh ressòrt de Montpensèir. Sa gleisa parochala, diocèsi de Clarmont e archipreirat d'Ardes, èra delh vocable de Sant Sarnin .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Torsiac sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Vau Privaa

**Vau Privaa** (/è vaυprivà/) o **Valprivàs** (*Valprivas* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
**Vau Privaa** - *Vallis Privata* vers 990.Segon Dauzat e Rostanh, lo nom ven de l'occitan *val privada*.

## Istòria

Valprivàs foguèt lo fèu d'Antoine Verd du Verdier, magistrat lionés amic dels poètas de la Pléiade, que faguèt agençar en l'estil Renaissença lo castèl familial.

La municipalitat foguèt creada l'an 1850 per desmembrement de la municipalitat de Bas (uèi Bas-en-Basset).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas