Lèbre

[thumb|''Lèbre'', aqüarèla e goacha sus papièr, (1502) [Albrecht Dürer.]]
La **lèbre** (del latin *lepus*) es un pichon mamifèr erbivòr salvatge que pareis al conilh. Existís una trentena d'espècias de lèbres pel monde que diferisson entre elas per lor talha, lor color o lor abitud de vida. Las lèbres son d'animals relatius solitaris vivent a vegada en parelh. La feme de la lèbre a dos o tres presas per an e possedisson tres pars de mamèlas.

Las lèbres son finas, leugièras e possedisson de longas patas posterioras, fòrça muscladas que lor permeton de se traire per sauts subtes quand es necessari; la lèbre d'Euròpa pòt atal se desplaçar fòrça aviat a una velocitat maximala de  e tanben far de grands sauts.

Las lèbres constituisson una presa de caça.

Per la lèbre d'Euròpa, lo periòde de reproduccion va de genièr a novembre.

## Diferentas amb lo conilh
* aurelhas mai longas quel cap.
* irís jaunenc
* ongla dels artelhs fendut 
* gestacion: 40 jorns
* Segon las espècias, la lèbre pòt èsser solitària o viure en parelh monogam.
* 48 cromosòmas contra 44 pel conilh.
* L'extremitat de l'aurelha de la lèbre es negra.
* Al contrari de conilh, la lèbre demòra pas dins una tuta. Pausa e abalís sos pichons dins un nis. Los jaces asseguran una proteccion fòrça mendre que las tutas, subretot per la regulacion de la temperatura e l'aparament dels predators. Per remediar al problèma, las pichonas lèbres an un desvolopament fòrça mai precòç que los conilhs: son peluts e veson dempuèi lor naissença e fòrça leu subrevivon a lors besonhs.
* La lèbre es un animal salvatge. Existís pas d'espècia domesticada. Pasmens son elevatge es fòrça practicat, subretot per fins de poblament e, autrescòps, per sa forradura o sa pèl.

## Etologia
La lèbre es un animal territorial, que se vei capable de desplaçaments significatius (quand es pas confrontat a de fragmentacions de l'abitat importantas).

De grandas variacions sasonièras e individualas caracterizan las distàncias percorrida, e l'espandida del domeni vital. 

En zòna de tèrra lauradissa, una seguida telemetrica (fach al centre de l'Alemanha) conclugut que la lèbre s'alunha pas luènh de son jaç (172 a  de jorn o de nuèch), amb a vegada d'importantas variacions individualas. Los domenis vitals s'espandisson dins aquel cas en mejana sur 21 ectaras, amb una talha de domeni vital inversament proporcional a la talha de la populacion). Trenta dos per cent de la superfícia del domeni vital d'una lèbre se partatge amb aquel dels vesins. Quand la populacion d'adultas aumenta a la prima, une domèni vital individual mejan èra comun amb 13 a 21 mai lèbres.

## Lista de las espècias
* *[[Lepus alleni]]* Mearns, 1890 — Lèbre antilòp.
* *[[Lepus americanus]]* Erxleben, 1777 — Lèbre d'America.
* *[[Lepus arcticus]]* Ross, 1819 — Lèbre artica.
* *[[Lepus brachyurus]]* Temminck, 1845.
* *[[Lepus californicus]]* Gray, 1837.
* *[[Lepus callotis]]* Wagler, 1830.
* *[[Lepus capensis]]* Linnaeus, 1758 — Lèbre del Cap.
* *[[Lepus castroviejoi]]* Palacios, 1977.
* *[[Lepus comus]]* Allen, 1927.
* *[[Lepus coreanus]]* Thomas, 1892.
* *[[Lepus corsicanus]]* de Winton, 1898 — Lèbre corsas.
* *[[Lepus europaeus]]* Pallas, 1778 — Lèbre d'Euròpa.
* *[[Lepus fagani]]* Thomas, 1903 — Lèbre etiopiana.
* *[[Lepus flavigularis]]* Wagner, 1844.
* *[[Lepus granatensis]]* Rosenhauer, 1856 — Lèbre iberica.
* *[[Lepus hainanus]]* Swinhoe, 1870.
* *[[Lepus insularis]]* W. Bryant, 1891.
* *[[Lepus mandshuricus]]* Radde, 1861.
* *[[Lepus nigricollis]]* F. Cuvier, 1823.
* *[[Lepus oiostolus]]* Hodgson, 1840.
* *[[Lepus othus]]* Merriam, 1900.
* *[[Lepus peguensis]]* Blyth, 1856.
* *[[Lepus saxatilis]]* F. Cuvier, 1823.
* *[[Lepus sinensis]]* Gray, 1832.
* *[[Lepus starcki]]* Petter, 1963.
* *[[Lepus timidus]]* Linnaeus, 1758 — Lèbre variadissa.
* *[[Lepus tolai]]* Pallas, 1778.
* *[[Lepus townsendii]]* Bachman, 1839.
* *[[Lepus victoriae]]* Thomas, 1893.
* *[[Lepus yarkandensis]]* Günther, 1875.

## Menaças
thumb|left|La lèbre es reputada per sa rapiditat
La lèbre fòrça memèt dins fòrça regions, coma en Euròpa, e desapareguèt d'una partida de son territòri. Se vei mai sensible que lo conilh a la fragmentacion de son territòri per las rotas qu'aima pas traversar. S'es mercé per aquò qu'es mens sensible a l'esclafada pels veïculs, seriá mai vulnerabla a la malautiá per l'apagament de sos predators naturals e per la consangiinitat qu'aumenta quand lo territòri redusís.

## Legendas e teorias
*La lèbra es un personatge recurrent dels contes africans e afroamericans. Aquel personatge a d'enemics coma l'ièna que se trufa mai d'un còp.
*Dins un extrach de Teofrast per Aulu Gelli dins son òbra *[[Las Nuèches Aticas]]* : 

## Nòtas


## Vejatz tanben

### Articles connèxes

## Ligams extèrnes

* Vidèo de Lèbre filmada dins lo Massís Central