open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Burret (Arièja)

**Burret ** (*Burret* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [by'ret]. Las fòrmas ancianas non son conegudas . Véser la partida istòria per començar a comprene. Lo nom de Burret, absent de la mapa de Cassini, apareis misteriosament a la creacion de la comuna.
Segon Dauzat, le nom de *Burret* es lo diminutiu d'un probable aquitanic **bur* « autura, puèg » (cf. basc *buru* « cap ». Totis les *Burrets* son en Arièja o en Nauta Garona e situats sus un puèg, non pas a la cima mès al bòrn, aquí ont la penda s'accelèra; vertat qu'una partida pòdon èsser de transferiments, de noms d'origina.
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Burret* ven de l'occitan *borret*, « de color negrosa», mot que ven *burret* dins le domèni gascon e a l'entorn  « de color bruna ». Segon Paul Viteau, citat per Patrici Pojada, *burret* designa un brau jove, una borreta, un ase (latin *burrus*, *burricus*).
Patrici Pojada constata que l'explicacion de Dauzat es la mens improbabla, e mai calga admetre la possibilitat d'un sufixe diminutiu occitan [o latin !] sus una rasic preindoeuropèa, que se seriá donc conservada longtemps.

## Istòria
En 1790-1794, segon lo site Cassini, a la comuna del Bòsc, La Cabiròla foguèt annexada al Bòsc e en 1833, Burret venguèt comuna. La dificultat es que la mapa de Cassini mòstra *Le Bosc* a l'emplaçament de Burret e *la Cabirole* a l'emplaçament del Bòsc; lo nom de Burret es absent de la mapa   e apareis a la creacion de la comuna. L'impression es que lo nom del Bòsc, mai qu'una aglomeracion, designava al còp lo territòri d'aquela parròquia boscosa (probablament las doás comunas del Bòsc e de Burret) e, solament per extension, le lòc de sa glèisa (ara Burret). Cossí lo nom de *Burret* foguèt imaginat per designar la comuna novèla, partida orientala e pus bassa de la granda comuna despareguda, non se sap (véser la toponimia çaquelà).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Campanha d'Arisa

**Campanha d'Arisa** (*Campagne-sur-Arize* en francés) es una comuna occitana situada dins le departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
*Campanha* que ven del latin [tardiu] *campania* (derivat de *campus*, « camp »), « plana », qui pren sovent le sens de « tèrra fertila » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Capoleg e Junac

**Capoleg e Junac** (*Capoulet-et-Junac* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Capoleg**. Lo nom es atestat *Capolegio*
* **Junac**. Lo nom es atestat *Ugenac*.

## Istòria
* Entre 1790 e 1794, *Espasses* (nom francés) foguèt annexat a Capoleg; en 1851, Junac fusionèt tanben ambe Capoleg .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tarascon d'Arièja; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc del Savartés.

## Demografia

### Demografia de Junac

* Las donadas de la dreta del grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna entièra de Capoleg e Junac

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Busanh

**Busanh** (*Buzan* en francés) qu'ei ua comuna gascona, situada dens eth departament d'Arièja era region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

Mairie_de_Buzan_(Ariège).jpg|Er ostau de comuna.
Oratoire_Sainte-Brigitte_de_Buzan_(Ariège).jpg|Oratòri Senta Brigida.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Carcanièra

**Carcanièra** o **Carcanhièra** (*Carcanières* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, en Donasan, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [karka'ŋɛra]  o [karka'ŋɛrɔ] .

Lo nom es aparentat al gascon *carcanèth*, « gòrja (sens anatomic), garganta, còl ». Aicí se compren coma « gòrja, garganta » aplicat a de montanhas, « frau ». Lo vilatge es pas dins la nauta val d'Aude, coma escriu Dauzat, mès sus una mena de pompidor relativament planièr. Probable que las doás basas pre-indoeuropèas **kar-*, « pèira », e **kan-*, « autura », i son associadas  

## Istòria
Carcanièra foguèt annexada entre 1790 e 1794 per Quergut e tornèt venir comuna entre 1795 e 1800 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Quergut; es ara del canton de *Haute-Arièja* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En 1793, Carcanièra èra dins la comuna de Quergut.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Le Carlar de Baile

**Le Carlar de Baile** (en francés *Le Carla-Bayle*) es una comuna foissenca situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Los abitants son los *carlaneses*. Es una anciana ciutadèla uganauda.

## Geografia

## Toponimia
S'apelava en francés *Carla-Le Comte* d'aquí a 1879.
La prononciacion es [lekaɾ'la (ðe'βajle)]. La fòrma occitana segon Patrici Pojada es *Le Carlar (de Baile)*. Las fòrmas ancianas son : *illo alode de Carliago* en 961, *Castelario*, cap a 1100, *Castlar* en 1118, *Castilario* en 1232, *Caslarium*, *Castlarium*, *Castrii Caslarii*, *Caslario*, *Caslarii* en 1244, *Caslarii* en 1249, *(villa de) Castellariis* en 1256, *(castrum de) Castlardo* en 1263, *Caslarium Comitis*, *del Carlar* en 1425, *Lo Carlar*, cap a 1460 (Esquerrier), etc.
Segon Dauzat, *Le Carlar* ven del latin *castellum* ambe'l sufixe diminutiu *-are*. 
Segon Negre, Astor, los Féniés e d'autres, citats per Patrici Pojada, *Le Carlar* es una fòrma sincopada sortida del bas-latin *castellare* (castèl fòrt), derivada de *castellum* ambe'l neutre latin *-are*; l'evolucion es *castellare* > *castelar* > *castlar* > *carlar* (passatge de *-stl-* a *-rl-*). S'agís d'una residéncia senhorala fortificada. Per Joan Coromines, tanben citat per P. Pojada, l'origina es le latin *castellares*, collectiu plurau de *castellum*. Patrici Pojada accèpta las explicacions precedentas, mès considèra que *castellare* designa un grand castèl (en oposicion ambe la formulacion de Dauzat) e precisa que le mot occitan *castelar* (*castelhar* en Savartés, ambe palatalizacion, *casterar* en gascon) pòt demorar intacte, sense sincòpa, per designar de castèls o de lòcs, un còp lo castèl desrocat.

## Istòria
Le Carlar èra del Comtat de Fois .

## Dialectologia
Lo parlar del Carlar de Baile a de traits gascons :  
*-nd- > -n- 
*-ll > -th 
*-arium > -èr 
*Conservation de 'kw' e 'gw'
**entà* (per)
*escríver (escriure)
*subjontiu dins les subordonadas de temps

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Pèire Baile (1647-1706), filosòfe.

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Castèthnau de Durban

**Castèthnau de Durban** (*Castelnau-Durban* en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region d'.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Damb *castèl/castèth*, mot vengut deu latin *castellum* (e abans de *castrum*), l'adjectiu *nòu*, de *novum*, e sas fòrmas pus evolucionadas *nau* e *nuèu*, qu'es lo que se tròba mèi sovent en toponimia . En mèi deu sens literau, lo nom de *castèlnòu*/*castèlnau* designava petitas aglomeracions apiejadas sus ua fortalesa que las aparava, de borgs castraus medievaus (sègles XI a XIII)  estudiats per exemple per Benoît Cursente.

## Istòria
* En 1826, Castèthnau de Durban qu'annexèt *Cert* (nom francés) .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Sent Guironç; qu'es ara deu canton de *Couserans Est* (en francés), donc de Coserans èst.

## Demografia

* en 1826, annexion de *Cert* (nom francés)

### Demografia de ''Cert''

* Las donadas de la dreta deu grafic que son las de la comuna sancèra de Castèthnau de Durban

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Castilhon de Coserans

**Castilhon de Coserans** o **Castilhon en Coserans** [ˈkastiʎũ.ẽn.kuzeˈɾãn] (*Castillon-en-Couserans* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada en eth departament d'Arièja e era region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Causson

**Causson** (*Caussou* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Causson**. Las fòrmas ancianas son *villam de Cauzun*, en 1074, *Causso*, en 1246-1247 e al sègle XV (Cronica d'Esquerrier).  Causson es interpretat per Albèrt Dauzat coma un derivat de *causse*, qu'el-meteis descompausa en pre-indoeuropèu **kal-*, « pèira » e sufixe *-ĭso*. L'apondi seriá lo sufixe *-ulum* , çò que se pòt discutir (l'aparéncia e l'atestacion del sègle XI farián dire puslèu *-one(m)*).
 
* *Savenac* poiriá èsser format del nom latin d'òme *Sabinus*, ambe lo sufixe celtic *-aco(n)*, latinizat generalament en *-acum*. Veire Savenay.

## Istòria
* Entre 1790 e 1794, *Savenac* (nom francés) foguèt annexat a Causson . Lo vilatge de *Savenac* es a 1 km a l'èst de Causson.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Beatritz de Planissòlas (circa 1274- aprèp 1322), nòbla catara, que probable nasquèt a Causson

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Caissacs

**Caissacs** , **Caissacs** o **Caishacs** , (*Caychax* en francés) es una comuna foissenca, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

Las comunas de Senconac, **Caissacs**, Brèbe e Alvièrs son separadas per un quadripunt.

## Istòria

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *villam de Cazas*, en 1074, *villa de Cayssax*, en 1272, *Cayssac* al sègle XV (Cronica d'Esquerrier) . 
Segon Dauzat e Rostaing, que s'exprimisson ambe un punt d'interrogacion, *Caissacs* poiriá venir de **Cassiacum*, atal coma *Caishac*, vilatjòt de la comuna de Blancahòrt (Gironda). Seriá donc un compausat del nom d'òme latin *Cassius* e del sufixe d'origina celtica *-acum*. En los parlars lengadocians d'Arièja, le grop *-iss-* se palataliza en *-ish-* (fenomèn que la grafia del lengadocian prend pas totjorn en compte).

La finala en *-acs* al lòc de *-ac* qu'èra esperat poiriá pausar un problèma, mès les cases del vilatge d'Ardús, que ven de dos mots galleses *are* + *duno-*, e de nombrosas comunas de Gironda fan pensar a un collectiu (*les caissacs*, les abitants de *Caissac*, nom inicial del vilatge), puèi confusion del nom del vilatge ambe aquel collectiu. La fòrma de 1074 es çaquelà en contradiccion ambe aquela ipotèsi.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de Nauta Arièja.

## Demografia

* 2016 : 14

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cèlas (País de Foish)

**Cèlas** (*Celles* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es ['sɛlos]. Las fòrmas ancianas son *Celas* cap a 1034, *Cellas* en 1119, *Cellis* en 1141, 1169 e 1175, *Sellas* en 1154, *Celas* en 1181, *Cellis*, *Celas*, *Selas*, *Sellis* en 1246, *Villa de Sellis* en 1272, *Cella* en 1293, etc .

Segon Dauzat e les Féniés, *Cèlas* ven del latin crestian *cella* (occitan *cèla*), « ermitatge » e de còps, après, « pichon monastèri », en seguida del regropament dels ermitas a l'epòca carolingiana. Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Cèlas* es le plural de l'occitan *cella* « cellula, covent ». Tanet e Hordé, pel Perigòrd, ajustan a las idèas precedentas l'idèa de « capèla privada ». 
Astor, citat per Patrici Pojada, per d'autras *Cèlas*, precisa que *cella* es un tèrme del latin antic per designar le granièr; prenguèt le sens de « recapte dels paures », cramba ont le mèstre de las demòras ricas se retirava per meditar; ne resultèt lo sens de recapte d'ermita. Al sègle IX, designava una glèisa incorporada a un monastèri, puèi prenguèt lo sens de glèisa, de capèla. Qu'es lo que se tròba en toponimia. 
Segon Patrici Pojada, lo nom representa lo latin *cella* e l'occitan *cèla* que ne deriva. Lo sens èra de « cellula, covent, ermitatge, petit monastèri o capèla privada ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cescau (Arièja)

*Cescau * o puslèu **Sescau**  (*Cescau* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region .
## Toponimia
Dauzat qu'explica *Sescau* vien deu gascon *sesca*, « gladiolus palustris » [o, segon lo diccionari Palay, divèrsas plantas deus braus], dab lo sufixe *-au*, deu latin *-alem*  . 

Miquèu Grosclaude qu'accèpta la proposicion de Dauzat e que horneish lo nom *sesca* ei benlhèu d'origina gallica, passat en latin medieval puish en occitan .

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Còs

**Còs** (*Cos* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [kɔs]. Las fòrmas ancianas son *Cos* en 1233, *Coscio* en 1284, *Quosz* en 1387, *Quos* en 1390, *Cos* en 1385 e 1445, *Cossio* en 1424, *Cos*, *Cossio* en 1446-47, *Cos* segon la Cronica d'Esquerrièr, etc .
Segon Dauzat (e Alan Novèl, citat per P. Pojada), lo nom de *Còs* ven del gascon *cos(t)* « travèrs, costal », fòrma masculina de *còsta*. Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Còs* ven de l'occitan *còs*, « autura, montet, pujòl »; lo vilatge es situat en naut d'una còsta. 
Segon Burgan e Lafon, per Còs, L'Onor de Còs, Picacòs, Puèg de Còs (Tarn e Garona), qu'an de fòrmas ancianas *Chos*, *Cos*, *Cossio*, *Cosso*, s'agís d'un toponime prelatin qu'a lo sens de « autura, puèg ».
Segon Patrici Pojada, *còst* derivat de *còsta* junta pas ambe las fòrmas ancianas. L'ipotèsi de Burgan e Lafon a prepaus de *Còs* en Tarn e Garona es pus adaptada. Sembla que i aja una rasic o un mot aquitan **koiz* ( > gascon **còç*). La latinizacion *Cossio*, ancian nom de la vila de Vasats sembla d'aquela origina, coma aqueste *Còs*; lo sens seriá de « lòc naut, tuca, montanha pichona ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Castèlverdun

**Castèlverdun** (*Château-Verdun* en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Castello Verduni*, en 1180, *castro Castri Verduni*, en 1230, *lo castel de Castelverdu*, en 1244, *Castel-Verdu* o *Castel-Berdu* (Cronica d'Esquerrier) .
Lo nom, d'origina medievala, es format de dos mots, *castèl*, del latin *castellum*, derivat de  *castrum*, e *Verdun*, que Dauzat pren pel nom ancian del vilatge ; en realitat Verdun es una aglomeracion, situada a 2&nbsp;km sus l'autra riba d'Arièja, qu'a gardat son nom, d'origina gallesa (*Virodunum*, « super-fortalesa »). La referéncia a Verdun dins lo nom del castèl novèl s'explica perqué deviá èsser localament, a l'epòca, lo principal vilatge. Los noms dessenhan atal l'evolucion de la dominacion e de l'importància relativa d'aquel pichon canton a la confluéncia d'Arièja e d'Aston : Verdun, la fortalesa e lo vilatge de l'Antiquitat, puèi Castèlverdun a l'epòca feudala, que tira son nom del prumièr e lo domina, enfin Las Cabanas de Castèlverdun, modèsta aglomeracion comerciala de barracas sul camin grand, que deviá venir la capitala locala.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En 1793, la comuna aparteniá a Las Cabanas

## Lòcs e monuments
* Castèl (roïnas del sègle XII).
* Castèl del sègle XVIII.
* Capèla de *[[Nòstra Dama dels Dolors|Nòstra Dòna/Dama dels Sèt Dolors]]* de Castèlverdun (nom supausat)
* Castèl de Castèlverdun
* Castèl de Gudanas


Vue générale du château de Gudanes, Château-Verdun, près les Cabannes (6217377136).jpg|Vista generala del castèl de Gudanas entre 1859 e 1910. Fotografia Eugène Trutat (1840–1910)
Castel-Verdun capèra.jpg|Capèla de *[[Nòstra Dama dels Dolors|Nòstra Dòna/Dama dels Sèt Dolors]]* de Castèlverdun (nom supausat)


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Vejatz tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Durban d'Arisa

**Durban d'Arisa** (*Durban-sur-Arize* en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Albèrt Dauzat, *Durban* vendriá d'un nom d'òme desconegut, amb lo sufixe latin *-anum* . Los Féniés i veson lo gallés *dunum*, « autura fortificada » . Delamarre l'explica per un **Dūrobannon*, inatestat, « la punta d'acièr » : *dūro-* (diferent de *duron*) auriá lo sens de « fèrre, acièr, dur » e *banno-* seriá « punta (e bana, còrna) »; dins qualques cases, lo nom auriá un sens personal, « lo qu'a un casco amb una punta de fèrre » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Èrce

**Èrce** (*Ercé* en francés) es una comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
## Istòria
Le vilatge d'Èrce es conegut per èstre la capitala istorica dels orsalhièrs dels Pirenèus ». S'estima a dos cents le nombre d'orsalhièrs dins la val en 1880, amb cinquanta sonque pel vilatge Èrce. Una escòla d'orsalhièrs i foguèt meme instalada. Formèt, fins a la guèrra de 1914-18, los que partián faire aquel mestièr als Estats Units. Dempuèi junh de 2008, la comuna a inaugurat un carrairon dels orsalhièrs en partir del lòc dit l*'Escalussa*.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Drulha (Arièja)

**Drulha** o *Druèlha* (*Dreuilhe* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es ['dryʎo]. **La fòrma occitana segon Patrici Pojada es ''Drulha***. Las fòrmas ancianas son *Drula* en 1148, *Drulha* en 1313-1314, *Drulano* (?) en 1390 .</br>
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], lo nom de Drulha ven del bas-latin **derullia*, tirat del gallic **dervos* « casse, garric », ambe un doble sufixe *-ull-ia*.</br> 
Segon [[Ernèst Negre|Negre]], citat per Patrici Pojada, *Drulha* ven del gallic **drull-*« casse, garric »; l'occitan *druèlha* a per sens « aliga, aliguièr, ensemble d'aliguièrs » ?. Segon Astor, tanben citat per P. Pojada, *Drulha* ven del gallic *dervos*, sòrta de casse > *dervullia* « aliguièr ».</br>
Segon [[Xavier Delamarre|Delamarre]], *Drulha* ven del celtic *druliā* « la proprietat de **Drulios*, inatestat » o eventualament « los casses ».</br>
Segon [[Patrici Pojada]], una origina celtica es plan probabla. Un derivat del mot gallic que designa los casses es l'ipotèsi a privilegiar, aquel mot es a l'origina d'un dels noms de l'aliguièr (*drulhièr''). Çaquelà, l'ipotèsi d'un nom de proprietat sostenguda per Delamarre es pas impossibla.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Esclanha

**Esclanha** (*Esclagne* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
*Esclanha* vendriá del latin **aesculanea*, derivat d*'*aesculanus* (adjectius inatestats, coma l'asterisc o ensenha), diminutiu del nom *aesculus*, equivalent de *robur* « roire, rove, ròire », arbre consacrat a Jupitèr .

## Istòria
Abans la revolucion, Esclanha èra pas parròquia nimai annèxa.
## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Fogats e Barrinòu

**Fogats e Barrinòu** (*Fougax-et-Barrineuf* en francés) es una comuna lengadociana e non pas foissenca , situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Fogats
La prononciacion es [fu'(ɣ)ats]. La fòrma occitana segon Patrici Pojada es *Fogats* (segon la prononciacion actuala) o *Fogars* (segon las fòrmas ancianas). Las fòrmas ancianas son *Fogars* en 1295, *Fogariis* en 1313-1314, *Faugars* en 1318-1325.
Segon Dauzat, lo nom de Fogats ven benlèu del latin *focacius* « (pan) còit al forn », mès aquel nom s'explica pas topograficament. 
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, lo nom de Fogats ven benlèu del nom de persona *Fougat*, citat per Mistral, al plural. Patrici Pojada explica que las fòrmas ancianas justifican pas l'ipotèsi de Dauzat. Son de noms que fan pensar als toponimes catalans coma Fogars de la Selva (*Filgariis* al sègle X) e Fogars de Montclús (*Felgars*), que son de derivats collectius del latin *filex*, *filicis* « feuse, falguièra ». Mès dins l'occitan de l'airal i a pas vocalizacion de *l* davant *g* [cf. *falgar*]; de mai, *au* de la fòrma de 1318-1325 passa pas a [u] en occitan. La finala prononciada [-ats] pausa un autre problèma : lo grop *-rs* devolopa un t : *ors* [uts], *travèrs* [traβɛts], *borsa* [butsɔ], mès dins una varianta de *falgar*, *-r* es muda. P. Pojada dona pas d'explicacion.
### Barrinòu
La prononciacion es ['βari'nɔw]. I a pas de fòrmas ancianas. Lo nom es un compausat de *barri* e de l'adjectiu *nòu*; sembla motivat per una extension de Fogats fòra del limit del vilatge.
## Istòria
Las doas comunautats, inicialament del canton de Belestar, passèron en 1801 al de L'Avelhanet en 1801 .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
 
## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ferrièras

**Ferrièras** (*Ferrières-sur-Ariège* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [fe'rjɛɾos]. Las fòrmas ancianas son *Ferreriis* en 1272, *Ferieras* en 1390, *Ferrieras* en 1445 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), *Ferrerias* en 1540.
Segon Dauzat, *Ferrièras* es l'eretièr de *ferraria*, format del latin *ferrum* e del sufixe *-aria*.
Segon los autors nombroses citats per Patrici Pojada, l'occitan *ferrièra* designava una mina de fèr, una mina de fèr o una fondariá, una farga, o una mina de fèr e per extension lo lòc ont la minièra de fèr locala es tractada. Patrici Pojada accèpta aquelas explicacions dels collègas e precisa que mai d'una mina de fèr son atestadas a Ferrièras .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ganac

**Ganac** (*Ganac* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ga'nak]. Las fòrmas ancianas son *Gannaco* (?) al començament del sègle XI, *Ganag* / *Ganac* en 1198 (segon Paul Viteau), *Ganaco*, *Ganato* en 1272, *Ganacum* en 1318-1325, *Ganac* en 1385, 1390 e 1445, *Ganac*~*Guanac* en 1446, *Ganac* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc.
Segon Dauzat, lo nom de *Ganac* ven del nom gallic d'òme *Gannus*, ambe'l sufixe *-acum*. Segon Delamarre, *Ganac* ven del nom celtic d'òme **Gannos*, inferit de *Gannius*, *Ganna*, *Gannicus*, *Ganniceius*, atestats, « fabricants de vaissèla ? », ambe'l sufixe *-ācon*.
Segon Astor, citat per Patrici Pojada, *Ganac* ven del nom latin d'òme **Gannius*, inferit de *Gannus* [non seriá pas al revèrs ?]. A prepaus de Gatnac en Borbonés (*Vaddinacum*, moneda merovingiana, *Gatnacus* (sègle X), *vicaria Gatnacensi* en 984), Patrici Pojada constata, d'après las fòrmas ancianas, que *Ganac* a una origina diferenta de *Gatnac*. *Ganac* ven del nom d'òme *Gannos* o *Gannus* e del sufixe *-acum*. Ganac èra la proprietat de Gannos o Gannus.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Garanon

**Garanon** (*Garanou* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Villam Garanum*, en 1074, *Garano*, en 1390, *Garano* dins la Cronica d'Esquerrier (sègle XV) .
Segon Dauzat, lo nom poiriá benlèu venir d'un nom gallés d'òme, **Garanus*, derivat de *Garos*, ambe lo sufixe *-onem* . Mès *garanus*, segon Delamarre, es un mot gallés que vòl dire *grua* . Garanon pòt venir del nom de l'ausèl o eventualament d'un nom de persona derivat del nom de l'ausèl.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat es Lusenac, Unac e **Garanon**

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Genat

**Genat** (*Génat* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
Lo nom es atestat *Agenat*, sense data. Genat sembla format del nom gallés d'òme *Aginus* o eventualament **Gennos*, ambe lo sufixe *-ate* . Lo site histariège dona d'autras atestacions : *castel de Egenat*, en 1159, *le castrum degenath*, en 1182, *castrum de Genato*, en 1213, * castro de Genaco*, en 1272; la mencion *Agenat* (la meteissa que la de Dauzat ?) es datada de 1160 . Es donc la sola que plaça *A-* en iniciala (possibilitat d'una aglutinacion de la preposicion o, al revèrs, de l'aferèsi de *A-* etimologic dins las autras atestacions).

## Istòria
Un libre de René Giroussens parla de Genat: *Ces paysans, mes ancêtres les Giroussens ou la vie a Génat ( Ariège ) sous l'Ancien Régime*  .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tarascon d'Arièja; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc de Savartés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Freissenet

**Freissenet** (*Freychenet* en francés) es una comuna del Comtat de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Freissenet
La prononciacion es [fɾejse'net]. Las fòrmas ancianas son *Fraxeneto* en 1272, *Freyshenet* en 1293, *Fraxinetum* en 1318-1325, *de Fraysheneto* en 1335, *Fraixenet* en 1385, 1403, *Freyshenet* en 1445; *Freyxinet* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc .
Segon Dauzat (e Astor, Coromines, Negre, les Féniés, citats per P. Pojada, per aqueste vilatge e d'autres de nom aparentat), *Freissenet* ven del latin *fraxinum*, ambe'l sufixe collectiu *-etum*, per un sens de « bòsc de frèisses, freisseda » . 
Segon Patrici Pojada, le nom pausa pas de problèma de sens (un lòc plantat de frèisses), mès segon l'enquista Sacaze de las annadas 1880, la prononciacion es [fɾejse'net], ambe [s] e non pas [ʃ] (sh), çò qu'es contrari a la prononciacion de l'airal e a las fòrmas ancianas. I a doás explicacions, siá una despalatalizacion ([ʃ] > [s]), siá l'evolucion fonetica locala es estada diferenta. Normalament, una despalatalizacion concernís d'autres fonèmas (cas de Liurac, Le Carlar de Ròcafòrt, Montsegur), mes a Freissenet la non-palatalizacion concernís pas que le grope *-iss* entre vocalas (deissar, maissant). Las fòrmas ancianas pròvan pas res perqué l'escriba èra pas del vilatge e aplicava sa prononciacion personala, atal coma per la fòrma francesa ambe *-ch-*. La question demòra malsegura, mès la grafia pòt pas utilizar le digrafe *-sh-* : **Freissenet**.
### Le Gavachon
La prononciacion es [leɣaβa'tʃu]. Burgan e Lafon, citats per P. Pojada, explican que per *Les Gabachoux* (Tarn e Garona), en francés, *gavachon* es lo diminutiu de *gavach*, que designariá l'estrangièr al país, sovent vengut de la montanha; per d'unes, *gavach* vendriá de *gave*, idronime pirenenc. Segon Patrici Pojada, *Le Gavachon* seriá benlèu lo nom aplicat a un abitant que son nom o son escais seriá *Gavachon* (rasonament circular). I a dins la comuna un autre nom aparentat, *la Gavacha*
. 

## Istòria
Entre 1790 e 1794, Le Gavachon foguèt incorporat a la comuna .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Gestièrs

**Gestièrs** (*Gestiès* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ʒes'tjɛs]. Las fòrmas ancianas son *villa de Gesteriis* en 1272, *Gesteriis* en 1298, *Gestes* en 1380, *Gestiers* en 1385 e 1390, *Gesties* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr).
Segon Dauzat, *Gestièrs* vendriá del latin *ginesta*, « ginèsta, ginèst, genèsta », ambe sufixe *-inas-*. Dauzat explica que l*'n* intervocalica tomba en gascon , mès Gestièrs es pas dins lo dialècte gascon. Lo sufixe de Dauzat pausa tanben problèma.
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Gestièrs* es lo plural de l'occitan atestat localament *gestièr*, equivalent de *genestièr*. Gestièrs es dins lo dialècte lengadocian, mès *-n-* intervocalica tomba coma en gascon. Segon Lemoine, Viteau, Astor, citats per Patrici Pojada, le nom ven del latin *genesta* « ginèst, ginèsta ».
Segon Patrici Pojada, la possibilitat d'un derivat de *ginèsta* ambe tombada de *-n-* intervocalica es problematica ni per las afirmacions de Negre. Sembla pas que Pèire Bèc en parle dins *Les interférences linguistiques entre le gascon et le languedocien dans les parlers du Comminges et du Couserans. Essai d'aréologie systématique*, 1968. I a benlèu d'autras solucions.
 

## Istòria
Gestièrs foguèt annexada per Siguèr entre 1790 e 1794, mès tornèt prene son independéncia entre 1795 e 1800.

## Administracion

## Demografia

* En 1793, Gestièrs èra de la comuna de Siguèr 
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Golièr

**Golièr** (en francés *Goulier*) es una anciana comuna occitana del Comtat de Foish e del Vic de Sòs, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Le 1èr de genièr de 2019, fusionèt dins la comuna novèla de Val de Sòs que ne venguèt una comuna delegada.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Fins a 1965, le nom oficial de la comuna èra *Goulier-et-Olbier* ; mes *Olvièr* seriá dins la comuna d'Ausat dempuèi 1790-1794 segon le site cassini-ehess . Mistèri... Pr'aquò, Patrici Pojada explica que per l'arrestat del 2 d'abril de 1965, Olvièr, qu'èra dins *Golièr e Olvièr*, foguèt estacat a Ausat. L'error es probablament del site cassini, a l'article *Auzat*.
La prononciacion es [gu'ʎɛ]. Las fòrmas ancianas son *Golier* en 1181, *Goler* en 1246, *Golierum*, *Golers*, *Goliers*, *Golerie*, *Golerio* en 1318-1325, 1320, *Golier*, *Goleys* en 1390, *Golier* en 1445 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc .
Segon Dauzat, le nom de Golièr es derivat del latin *gula*, « gòrja, frau, garganta, estret », ambe'l sufixe *-arium* . Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Golièr* ven de l'occitan *golhièr* « fangàs, baldràs » atestat localament.
Segon Patrici Pojada, le riu de Golièr, après lo vilatge, dintra dins un frau abans de s'escampar dins le (riu de) Vicdessòs, çò que pòt explicar lo nom, format sul latin *gula*, qu'a le sens de « frau, estret, gòrja ».

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vic de Sòs; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc de Savartés.

## Demografia

## Economia
### Estacion d'esquí de ''Goulier-Neige'' (en francés)
L'estacion d'esquí de **Golièr-Nèu** es una pichona estacion familiala, gerida per la comunautat de comunas.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
L'Èrm

**L'Èrm** (* L'Herm* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [lɛɾm]. Las fòrmas ancianas son *Hoeremo* en 1272, *Heremun* en 1318-25, *Lerm* en 1390 e 1445, *Heremo* en 1401-02, *L'Herm* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr) .
Le mot ven del latin *eremus* e a lo sens de « desèrt, bosiga, tèrra improductiva » e a vegadas lo d' « ermitatge » .
Segon Patrici Pojada e les autres toponimistas, *l'Èrm* es una formacion occitana coneguda, ambe'l sens de tèrra inculta o pas cultivada, landa, ambe l'article definit elidit .

## Istòria
*  Entre 1790 e 1794, la comuna annexèt *La Bastide de l'Herm* e *Montlaur* (nom franceses)

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Fois-Rural; es ara del canton de *Val d'Ariège* (en francés), donc de Val d'Arièja.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Inhaus

**Inhaus** (*Ignaux* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. 

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [i'ɲaws]. Las fòrmas ancianas son *Aniaus* en 987, *Aninus* (?) en 994, *(villa de) Inhaux*/*Ynhaus*/*Inhaus* en 1272, *Ynhaus* en 1318-25, *Inhaus* en 1385, 1390, *Ynhaus* en 1445, etc .
Segon Dauzat, un escais latin *ignavus*, « indolent, mòl, pigre » seriá eventualament possible . D'autras proposicions dels toponimistas meritan pas d'èsser mencionadas.
Segon Patrici Pojada, pr'amor de *a-* inicial, l'atribucion de las doás prumièras atestacions es malsegura e pòt concernir Nhaus. Les dos toponimes son aparentats o non ? **Anhaus* d'origina seriá passat a *Inhaus* ? Cal donc comparar ambe Nhaus. Segon Felip Carbona, le nom de Nhaus se pòt explicar pel basc *anh*, rasic *agui*, « pastenc, terren reservat (occitan *devesa*) », que donariá *anh* en occitan; *aus* pòt èsser *ausa* « lavanca, lhavet », *(h)autz*, « puèg, montanha », o de preferéncia *aus*, « font », donc « la font del pastenc » . 
Una possibilitat es tanben le nom gallic d'òme **Ignos* (*Enignos*, « filh d'ací », > **Ingnos* > **Ignos*, per dissimilacion, citat per Delamarre que tracta pas d'Inhaus) , ambe un sufixe tanben gallic que sembla d'èsser *-auo-* / *-avu(m)*, compatible ambe un nom de persona .

## Istòria

## Administracion

Ignaux_mairie.JPG|La comuna.
Ignaux eg mairie.JPG|La comuna.


* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Ax; es ara del canton de *Haute Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ilhat

**Ilhat** (en francés tanplan coma en occitan)  es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [i'ʎat]. Las fòrmas ancianas son *Ylhato* en 1390 e *Ylhac* en 1455.
Segon Dauzat, lo nom d'Ilhat ven del nom gallic d'òme *Illius*, ambe lo sufixe *-acum*, latinizacion del sufixe celtic *-ācon*. 
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, lo nom ven de l'occitan *ilhat* « lillà » (reculhit a La Ròca d'Òlmes).
Segon Patrici Pojada, la fòrma en *-ac* de 1455 es benlèu una reconstruccion. Una possibilitat, sense certitud, seriá la rasic paleobasca *ĭllar* « bruga », ambe l'element bascoïde *at(e)*, çò qui poiriá donar lo sens de passatge, de pòrt (pòrt de la bruga) o un sens collectiu (lòc ont i a de bruga).

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de L'Avelhanet; es ara del canton del País d'Òlmes.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
 
## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ilièr e la Ramada

**Ilièr e la Ramada** (*Illier-et-Laramade* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Ilièr
La prononciacion es [i'ʎɛ]. Las fòrmas ancianas son *Eleno* (?) en 1246, *Ilie* en 1318-1325, *Illier* en 1385, *Ilhier* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc .
*Ilièr* pòt venir d'un nom germanic d'òme *Illhari* o *Islar* , per Dauzat, o del nom latin *Hilarius* pels Féniés  (meteissa evolucion que pel sufixe *-arius*; la varianta normala en occitan *Alari* es mièja-sabenta). Negre, citat per Patrici Pojada, èra tanben, sense certitud, per *Hilarius*.
Segon Patrici Pojada, *Ilièr* poiriá èsser un nom d'òme, benlèu *Hilarius*, ambe tractament popular : evolucion regulara del sufixe *-arius* en *-ièr* e palatalizacion (normala en Savartés) de *l-* davant *-i-*. Patrici Pojada causís pas entre las grafias *Ilièr* e *Ilhièr*, mès pensa que la segonda es a privilegiar dins le contèxte local.

### La Ramada
La prononciacion es [lara'maðo]. Patrici Pojada coneis pas de fòrmas ancianas. Per explicar La Ramièra, en Carcin, Dauzat fornís le latin *ramus* «  branca ». Per *La Ramada*, Viteau prepausa le mot occitan *ramat* « tropèl de motons ». La sola causa versemblabla es que le nom se compausa de l'article e del nom occitan *ramada*. Le sens es probablament de fulham, bronda, mès tanben de cabana, sense refusar le de grand tropèl (*ramada* es un aumentatiu de *ramat*). La causida es donc entre totas aquelas possibilitats.

## Istòria
* Entre 1790 e 1794, Ilièr annexèt La Ramada 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vic de Sòs; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc de Sabartés.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Justinhac

**Justinhac** (*Justiniac* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Lo vilatge, ont la comuna es situada, a pas de glèisa. La glèisa e lo cementèri son a costat del castèl.
### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom de Justiniac ven d'un nom latin d'òme *Justinius* e del sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*. Justinhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Justinius*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Savardun; es ara del canton des *Portes d'Ariège* (en francés), donc de las Pòrtas d'Arièja .

## Demografia

## Lòcs e monuments
* Castèl del sègle XVIII .

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Puèja

**La Puèja** (*Lapège* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* La Puèja es atestat en 1445 : *La Pueya* . Lo nom de **La Puèja** es un substantiu verbal del vèrbe *pujar, pojar* . Es donc l'equivalent de *La Pujada*. Per comprene la motivacion d'aquel nom, i a pas qu'a i anar. Segon Adelin Moulis, lo vilatge s’apelava *Onat*, mès las explicacions que dona fan prene son testimoniatge ambe prudéncia . 
* *Laburat* (vilatge disparegut). Las fòrmas ancianas son : *Laburath* (1182), *Laburaco* (1272) e *Laburat* (1294).

## Istòria
Entre 1790 e 1794, *Laburat* e *Suissat* (noms franceses) son annexats a La Puèja 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tarascon d'Arièja; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc de Savartés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Pena

**La Pena** (*Lapenne* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
* Entre 1790-1794, *Nabouly* (nom francés) foguèt annexat per La Pena 

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Mirapeis, i demorèt.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Larcat

**Larcat** o **L'Arcat**  (* Larcat* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat en 1390, *Lercat* .
Lo nom de Larcat (L'Arcat) vendriá del latin *arcatus* [o de son resultat], « arcat », ambe l'article *le* . En realitat, ambe un nom coma Larnat a qualques km, un crosament entre los dos noms es pas impossible. En ajustant Larbont, i a 3 comunas del departament qu'an un nom que comença per *Lar-* + consonanta, cas puslèu rare fòra dels Pirenèus Atlantics. Un mot basque *lar(re)*, « landa » es pas una impossibilitat; demorariá a trobar son complement.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.
## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Sèrra (Arièja)

**La Sèrra** (*Lasserre* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region .

## Geografia

## Istòria
Coma los vilatges vesins, La Sèrra foguèt repoblada per mond venguts de Sentonja.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lhassur

**Lhassur** (* Lassur* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat en 1390, *Lassuur* .
Ni Dauzat nimai los Feniés dison pas res de Lhassur. Lo basque *lats(a)*, « riu, cors d'aiga », aplicat al *Ruisseau de Fontargente* (en francés), es una possibilitat, mès que se mescla mal, per natura, ambe *-ur*, « aiga ». Lo nom a conegut la palatalizacion de *L-* iniciala, que manifèsta la proximitat del catalan. En tot cas *L(h)as-* pòt dificilament èsser un article.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.
## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas