Moçan

**Moçan** (*Moussan* en francés) es una comuna lengadociana del Narbonés situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
 
## Geografia
Comuna sus l'Aude.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Moçan
Las fòrmas ancianas son *Villa de Mosciano* en 933, *De Mociano* en 1097, *de Motiano* en 1115, *Castrum de Mosciano* en 1219, *De Mossano* en 1271, *De Morsan* en 1291, *De Mossiano* en 1286, *Mossiacum in Narbonesio* en 1340, *Moissam* en 1383, *Mossan* en 1402, *lo loc de Mossa* en 1476, *Mossa* en 1536, *Mosan* en 1586, *Moussan* en 1781; la prononciacion occitana es *Moussà*, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [mu'sa].
Lo nom es atestat en 933, *de Mosciano*. Moçan poiriá venir, segon Albèrt Dauzat, d'un nom latin d'òme *Mustius* o **Muscius*, amb lo sufixe latin *-anum* . Aquela proposicion, mai que mai **Muscius*, conven fòrt plan per explicar la fòrma de 933, mas **Muscius* auriá puslèu donat **Moissan*. Aquí perqué lo nom latin d'òme *Mottius*, utilizat per Dauzat per explicar Moçac, Moussac (Vinhana), Moussé e Moussages, se deuriá pas apartar . E *Motti-* poiriá tanben èsser un nom gallic .
### Vedilhan
Vedilhan es una anciana parròquia de la diocèsi de Narbona, del vocable de Sant Martin. Las fòrmas ancianas son *Villa Rubea sive villare Vitilianum* en 849, *Villa Vidilianum* en 966, *Villa Vitilianum* en 990, *Vivianum* = *Vidianum* en 1115, *Parrochia de Vidiliano* en 1226, *de Vitaliano* en 1232, *Castrum de Vidilano* en 1271, *Bajulus de Vidilano* en 1303, *De Vidilhano* en 1329, *Videlhanum* en 1340, *Rector de Vedilhano* en 1351, *Vidilan* al sègle XIV, *Vidilian* en 1402, *Vidillan* en 1500, *Védylha..., Vedila* en 1537, *Vidilhe* en 1553, *Bédelhan* en 1671, *Védillan* en 1781; la prononciacion occitana es *Bedilhà* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [beði'ʎa].
Las fòrmas medievalas pus ancianas son en *Vidi-*, çò qu'empacha que lo nom siá dirèctament lo resultat del nom latin d'òme *Vitellius* e sufixe *-anum* (benlèu un crosament ambe'l nom gallic, inatestat, **Vitinos*, o simplament ambe *Vitus*, *Vitios*); la dissimilacion d'un dels *i* en *e* e atestada a partir del sègle XIV.
### ''Moussoule(n)s''
Son dos lòcs, le grand e le pichon (*e'l Pauc* en 1401).
I a una esclusa e una paissièra pel canal de la Robina. Las fòrmas ancianas son *Paxeria edificata in robina dicta de Mossolerio, per quam flumen Atacis ad antiquum alveum dicte ville [Narbona] reduci est advisatum* en 1314, *Mossoles le Gran el Pauc..., lo Mossoles Gran o lo Petit* en 1401, *Robina et paxeria Magni Mossoles* en 1415, *Mossolens..., Moussolens* entre 1203-1204 e 1500, *Moussolés* en 1705, *Moussoulés..., Écluse de défence* al sègle XVIII, *Moussoulés, écluse et métairie* (cadastre). La mapa pòrta : *Moussoulens* e *le Petit Moussoulens*. 
I a agut una atraccion, al mens grafica, per Mossolens.

## Istòria
Entre 1790 e 1794, *Vedilhan* foguèt annexat a Mossan . Vedilhan es a l'èst de Moçan.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Narbona Oèst; es ara del canton *du Sud-Minervois* (en francés), donc del Menerbés Sud.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* **Capèla de Sant Laurenç**
* **Castèl de Vedilhan**
Castèl bastit en 1893 a la plaça d'un ostal lengadocian del sègle XVIII e qu'apartenguèt als senhors de Tarrabust. L'actual castèl es lo fruch de l'astra viticòla de la fin del sègle XIX. Es d'arquitectura neorenaissança

## Personalitats ligadas a la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Moçan sul site de l'Insee

## Nòtas