Ouagadougou

vinheta|180x180px
Ouagadougou es la vila mai importanta e la capitala de Burkina Faso. Sa populacion es de 2,4 milions de personas en 2019. Los abitants son apelats Ouagalais.e en francés. L’actual cònsol màger de la vila es Armand Béouindé dempuèi 2016.

## L’origina del nom
Lo nom es una deformacion de « Wogodogo » e significa "aquí ont se recep d'onors, de respècte."

## Geografia
La vila es situada dins la “Region” Centre e dins la “Província” de Kadiogo, dins lo centre del país. 

## Climat
La vila es somesa a un climat tropical de savana, comprenent doas sasons : la sason seca e la sason de las pluèjas.

La sason seca dura de la mitat d’octòbre a la mitat de mai. Es possible de la divisar en 3 periòdes.

-       Entre octòbre e novembre, es un periòde de transicion entre la monson e l’*harmattan*, un vent sec e caud. L'amplitud termica es importanta.

-       Del mes de decembre fins a febrièr, es lo periòde mai fresc. Pendent la nuèch, las temperaturas minimalas son a l’entorn de 13/14°C. L’*harmattan* bufa e pòrta un aire fòrça sec.

-       De la fin del mes de febrièr fins a la fin del mes d’abril, l’*harmattan* tomba e lo calimàs s’installa. Las temperaturas pòdon montar fins a 44/45°C pendent la jornada e demorar a mai de 30°C la nuèch, particularament en abril. 

La sason de las pluèjas se debana de la mitat de mai fins a la mitat d’octòbre. Es lo temps de la monson. Lo pic de las pluèjas es al mes d’agost. Los primièrs aigacis auratjoses pòdon de còps tombar a la fin del mes d'abril. Aquela pluèja s’apèla “la pluèja de las mangas”.

## Istòria
La vila foguèt creada al sègle XI par los *Nyonyonsés* e se fa capitala de l’empèri *Mossi* pendent lo sègle XV. Mas es solament en 1881 que Ouagadougou serà la residéncia permanenta dels emperadors (*morho-naba*). La vila foguèt la capitala del territòri de la Nauta-Vòlta, ancian nom del Burkina Faso. 

Dempuèi las annadas 50 e l’arribada del camin de fer, la vila creis rapidament. La populacion passa de 60 000 abitants en 1960 a 2,4 milions en 2019. Aquò necessita d’amainatjaments urbans importants. De quartièrs novèls coma *Petit Paris, Gounghin, Ouaga* *2000* o *Zone du bois,* son creats.

D’atemptats son comeses en 2016, 2017 e 2018. Aquelas atacas son reivindicadas per de grops terroristas. 

## Luòcs emblematics
thumb|314x314px|left|Plaça dei Nacions Unidas, Ouagadougou.La plaça de la nacion (o plaça de la revolucion) es situada en centre-vilà e a proximitat dels sètis de mantuna institucion governamentala. La superficia es de 25 000m². La plaça de la Nacion es un luòc que coneis mai d’una manifestacion d'òrdre politic, sindical, de la societat civila e d'activitats divèrsas. 

Lo monument dels martirs, o monument als eròis nacionals, es dins lo quartièr de Ouaga 2000, dins lo sud de la capitala. Es bastit entre 2002 e 2008 per un còst de 2,5 miliards de francs CFA (3,8 milions d’euròs). Sa nautor es de 55m. La tòca d’aquel bastiment es de far omenatge a las personalitats e martirs qu'an marcat l'istòria del país per lor engatjament patriotic. Abriga tanben lo musèu de l'istòria politica de Burkina Faso. Se pòt trobar una estela amb lo nom dels 28 personas que son defuntadas pendent l’insurreccion de 2014.

L’ostal del pòble compòrta una sala de 2 500 plaças e a una arquitectura que sembla a una casa tradicionala. 

Lo CENESA (Centre nacional dels arts, dels espectacles e de l'audiovisual) es una sala d’espectacle cobèrta de 725 plaças.

La ciutat compòrta mantun musèu coma lo musèu de l’istòria nacionala o lo musèu de la musica.

L’estadi del 4 d’agost es una estructura de 35 000 plaças qu'aculhís las partidas de l'equipa nacionala de fotbòl.

## Eveniments culturals
Lo FESPACO (Festival panafrican del cinemà e de la television de Ouagadougou) es creat en 1969 e se debana cada dos ans. Es l’un dels mai importants festivals de cinemà en Africa. Lo prèmi se sona “lo garanhon d’aur”. Lo garanhon es lo simbòl del país.

En alternança amb lo FESPACO, se debana *Les récréathrâles*, un festival de teatre. Lo festival dura una setmana e a luòc dins una carrièra de la vila, barrada per l’escasença.

Totjorn cada doas annadas, lo SIAO (Salon Internacional de l’artesanat de Ouagadougou) a per tòca de metre en valor l’artesanat african. Aquela manifestacion amassa d’artesans del mond entièr.

Lo pargue Bangr Weogo, que vòl dire en mooré “lo bòsc del saber”, es un pargue de 240 ectaras. Mantuna estructura i es presenta coma un jardin botanic, un zòo e de terrens d'espòrts.

## Nòtas e referéncias