open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bibliotèca de Nag Hammadi

La **bibliotèca de Nag Hammadi** es un ensems de tretze codèx de papirus religats en cuèr, del mièg del sègle IV.  Retrobats en 1945 dins la vila de Nag Hammadi al nòrd-oèst de Loxòr per de païsans egipcians e uèi conservats al musèu copte del Caire.

Aquelas codèx (los mai ancians coneguts), contenon una cinquantena de tractats en lenga copte, traduccions de tèxtes escriches inicialament en grèc ancian.  Datan versemblablament del sègles II a III.  La majoritat son d'escrits diches gnostics, mas tròba egalament tres tèxtes de la tradicion ermetica, dins lo linhatge del *Corpus Hermeticum*, e una traduccion parciala de *La Republica* de Platon.  La màger part d'aqueles tèxtes èran pas coneguts d'un autre costat, o sonque de faiçon fragmentària.

Lo mai celèbre es probable l'Evangèli segon Thomas, dont la bibliotèca de Nag Hammadi conten lo sol exemplar complet.

## Nòtas e referéncias
Còdi de l'educacion

En drech francés, lo **còdi de l'educacion** acampa las disposicions legislativas e reglamentàrias relativas a l'educacion : lo drech de l'educacion.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Drech francés
* Drech de l'educacion

### Ligams extèrnes

*  Lo còdi de l'educacion sus Légifrance
Còdi electoral (França)

Lo **còdi electoral** acampa, en França, las disposicions legislativas e reglamentàrias relativas als eleccions politicas, es a dire a l'eleccion dels senators, dels deputats, dels conselhars regionals, dels conselhars departamentals e dels conselhars municipals.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Drech francés

### Ligams extèrnes

*  Lo còdi electoral sus Légifrance
Còdi de l'energia

Lo **còdi de l'energia** es un còdi juridic francés oficial amassant diferentas disposicions relativas al drech de l'energia.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Drech francés

### Ligams extèrnes

*  Lo còdi de l'energia sus Légifrance
Còdi de l'environament (França)

Lo **còdi de l'environament** regropa, en França, de tèxts juridics relatius al drech de l'environament.

## Constrentas per rapòrt a la ierarquia de las normas
Lo còdi de l'environament e las leis dels autres còdis que son en rapòrt amb aqueste devon respectar :

* las disposicions del blòt de constitucionalitat : principis de la carta de l'environament, etc.
* las disposicions del blòt de constitucionalitat :
** directivas de l'Union Europèa,
** tractats internacionals en rapòrt ambe l'environament,
** atal que las prescripcions dels leis organicas que pòdon modificar l'organizacion dels poders publics per de questions directament o indirectament en rapòrt ambe l'environament.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Drech francés
* Drech de l'environament
* Carta de l'environament

### Ligams extèrnes

*  Lo còdi de l'environament sus Légifrance
Còdi dels transpòrts

Lo **còdi dels transpòrts** es un còdi juridic qu'acampa las disposicions relativas al transpòrt en França.

Publicat lo 3 de novembre de 2010, intra en vigor lo 1èr decembre de la meteissa annada.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Drech francés
* Transpòrt

### Ligams extèrnes

*  Lo còdi dels transpòrts sus Légifrance
Còdi de la santat publica

Lo **còdi de la santat publica** francés, creat en 1953, foguèt refondut per ordenança en 2000 per la partida legislativa e per cinc decrets importants per la partida reglamentària entre 2003 e 2005.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Drech francés
* Drech de la santat

### Ligams extèrnes

*  Lo còdi de la santat publica sus Légifrance
Drech francés

drecha|sens_quadre|90x90px
Lo **drech francés** es, actualament, un drech de tradicion civilista regissent en partida lo drech aplicat en França.

## Lista dels còdis juridics

* Còdi de l'accion sociala e de las familhas
* Còdi agricòla e pastoral de la Nòva Caledònia
* Còdi de l'artesanat
* Còdi de las asseguranças
* Còdi civil
* Còdi de comèrci
* Còdi de la consomacion
* Còdi de la construccion e de l'abitacion
* Còdi de la defensa
* Còdi de las doanas
* Còdi de l'educacion
* Còdi electoral
* Còdi de l'energia
* Còdi de l'environament
* Còdi penal
* Còdi de la rota
* Còdi de la santat publica
* Còdi del trabalh
* Còdi dels transpòrts
* Còdi de l'urbanisme

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Légifrance, sit oficial de la difusion del drech sus internet
*Constitucion francesa de 1958

### Ligams extèrnes

* Légifrance, sit oficial de la difusion del drech sus internet
Linha C del mètro de Tolosa

La **linha C del [[mètro de Tolosa]]** (o **Toulouse Aerospace Express**), es un projècte de transpòrt public de Tisséo.

## Lo traçat retengut

### Lista de las estacions

* Colomièrs Gara (linha C)
* Airbus Colomièrs Ramassièrs
* Airbus Sant Martin
* Joan Maga (tramvai)
*Sèt Denièrs <small>– Estadi Tolosenc</small>
*Baloard de Soïssa <small>– Ponts Bessons</small>
*Fondeire
* La Vaca - Nòrd tolosenc (linha B)
*Tolosa-Lautrèc
*Rainal
*Bonafé
* Marengo – Matabiau (linha A)
* Francés Verdier (linha B)
*Joan Rieux
*Còsta Pavada (o *Limairac <small>– Ciutat de l'espaci</small>*)
*L’Ormeau
*Montaudran <small>– Pista dels Gigants</small>
* Airbus Defense & Space
*Institut Nacional Politecnic (linha B)
*Enova
*La Cadena

#### Las estacions del prolongament de la linha B

* Ramonvila (actual cap de la linha B)
*Pargue Tecnologic del Canal
*Institut Nacional Politecnic (tresena linha)

## Espleitacion prevista

### Material rotlant
Lo material rotlant de la tresena linha del mètro tolosenc serà pas compatible ambe aquel de las linhas A e B e ofrirà una capacitat dels trens multiplicada per doas. Sas caracteristicas son :

* mètro automatic (sens conductor) ;
* sistèma permetent lo calfatge, la ventilacion e lo refrescament dels trens ;
* sistèma d'informacion pels viatjaires adaptat a las personas a mobilitat reduchas, prepausant d'anóncias sonòras e un afichatge del percors ;
* sistèma de videosusvelhança embarcat installat per garantir la sécuritat dels passatgiers ;
* pargue d'una trentena de trens ;
* largor dels trens compresas entre  e  ;
* longor dels trens compatibla en estacion ambe un cai de 45 mètres.

## Criticas del projècte

### Lo traçat
D'associacions coma l*'Autate* o *Toulouse Métro-Politaine* critican son traçat qu'estiman mal pensat. Aquestas associacions estiman que d'unes quartièrs dens coma los Amidonièrs o lo centre dels Sèt Denièrs seràn lesir o que la bocla per La Vaca es inutila e fa doblon ambe los malhums existissents.

### Impacte environamental
De crentas foguèt emesas per aquestas meteissas associacions atal que los ribairenc al torn de la futura estacion Francés Verdier ont foguèt envisatjat d'abatre de platanas, çò a qué Tisséo a respondut que res n'es confirmat concernent aquò.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Tolosa
* Transpòrts en comun de Tolosa
* Tisséo
* Tolosa

### Ligams extèrnes

* Sit oficial del projècte
* Sit oficial de Tisséo
Canton de Granada (Nauta Garona)

Lo **canton de Granada** es ua anciana division administrativa de Gasconha e de Lengadòc, situada dens l'arrondiment de Tolosa, le departament de Hauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. 13 de las 15 comunas son despuish 2015 dens le canton de Legavin e la Comunautat de comunas de las Cimas Tolosanas (SIREN 200071314) e las autas duas son dens le canton de Blanhac e Tolosa Metropòli. La lenga autoctòna es l'occitan gascon, dens sa varianta orientala, o l'occitan lengadocian, dens sa varianta meridionala, le tot mei o mens de transicion.

## Composicion

## Istòria
Le canton de Granada se creèc en 1790 . En 1801, quand le nombre deus cantons estoc demingat, le canton de Granada se conservèc e ganhèc las comunas d'Aussona e de Selh, deu canton de Blanhac, suprimit, de Daus e de Montagut de Sava, deu canton de Levinhac, suprimit . La comuna d'Ondas èra en 1790 deu canton de Granada, en l'an VIII deu canton de Castèlnau d'Estretasfonts, en l'an IX (1801), de Frontonh; tornèc au canton de Granada peu decret deu 5 de mai de 1947 . La comuna de Larran se creèc en se destacar de Granada peu decret deu 18 de junh de 1955 . 
En 2014, quan hascón ua refòrma cantonala, le canton de Granada estoc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion deu decret deu 13 de febrièr de 2014, e passèc dens le canton de Blanhac per Aussona e Selh (que i èran dejà abans 1801) e dens le canton de Legavin per las autas tretze comunas , en seguida de las leis deu 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
CRS

drecha|sens_quadre|139x139px
Las **Companhiás Republicanas de Securitat** (**CRS**, oficialement en francés *Compagnies Républicaines de Sécurité*) es un còrs especializat de la Polícia Nacionala en França. Lor domeni d'intervencion es lo manten o lo restabliment de l'òrdre public e la securitat generala mas participan tanben a la securitat rotièra, al secors en montanha o sus las plajas atal qu'a la màger part dels missions de la Polícia Nacionala. Foguèt creadas lo 8 de decembre de 1944.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Polícia
* Polícia nacionala en França

### Ligams extèrnes

*  Las CRS sul sit de la Polícia Nacionala
Robèrt Michel

**Robèrt (dich Robertò) Michèl** (Sant Gèire, Velai, 1720 – Madrid, 1786) foguèt un escalpraire occitan.

Aprendis dins un atalièr d'escultura a Tolosa venguet "primièr escalpraire de la cor d'Espanha" e president de la *Real Academia de Bellas Artes de San Fernando* a Madrid.
Union Nacionala Liceana

L**'Union Sindicala Liceana** (**UNL**, oficialement en francés *Union Syndicale Lycéenne*) es un sindicat licean francés d'esquèrra creat en 2023, sos la forma juridica d'una associacion lei de 1901.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sindicat licean
* Union Nacionala dels Estudiants de França, organizacion afiliat

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Sindicat licean

Un **sindicat licean** es una associacion de liceans (o, mai largament, d'escolans de l'ensenhament segondari) se fixant per objectiu principal la defensa dels interèsses materials e morals dels escolans e reivindicant son apertenéncia al movement sindical.

## En França

### En activitat

* Federacion Independenta e Democratica Liceana‎ (FIDL), fondada en 1987.
* Union Nacionala Liceana‎ (UNL), creada en 1984.
* Sindicat Generala dels Liceans (SGL), sortit en 2009 d'una scission de l'UNL.
* Movement Nacional Licean (MNL), sortit en 2016 d'una scission de l'UNL, ancianament *Union Nacionala Liceana - Sindicala e Democratica* (UNL-SD).

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sindicat estudiant
Federacion Independenta e Democratica Liceana

La **Federacion Independenta e Democratica Liceana** (**FIDL**, oficialament en francés *Fédération Indépendante et Démocratique Lycéenne*) es una organizacion liceana francesa a but sindical, fondada en 1987 a la seguida del movement contre lo projècte de lei Devaquet.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sindicat licean

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Boscarla

vinheta|esquèrra|Boscarla tèsta negra

**Boscarla** es l'apelacion occitana de plusiors aucèus de la familha dei Sylviidae.

## diferéncias
D'un biais estrict, lei boscarlas son leis espécias dau genre *[[Sylvia (aucèu)|Sylvia]]*.

Lei *boscarlas* (*[[Sylvia (aucèu)|Sylvia]]*) son d'aucelons qui pareisson dau bèc cort, de la tèsta soventei fés bombuda e de la coá estrecha, de còp dreissada. En Occitània, la boscarla tèsta negra, la boscarla vèra, la boscarla de canier, la boscarla passeriera e la boscarla bondassiera son presentas sus lo territòri

Si pareisson fòrça, aguent en comun son esquina bruna e son ventre pus clar. L'esquina pòu ètre raiada ò unida e son cant es un bòn biais de leis avisar. Vivon generalament lei boscarlas en Euròpa occidentala ò a l'entorn de la costiera de Mediterranèa, fins l'Africa subsahariana per quauqueis espécias.

Manjan totei d'insectas, amb de còps que l'a quauqueis fruchas d'estiu.

De notar que la boscarla de mar es tanben una apelacion de la tautena.
Tautena

250px|vinheta|right|Sepioteuthis sepioidea

Lei **tautenas** (var. **boscarla de mar**, **glaujòu**, **calamar**) son de mollusques marins qu'apartenon a la classa dei cefalopòdes, sosclassa Coleoidea, òrdre *Teuthida*, amb dos sosòrdres màgers: *[[Myopsina]]* e *[[Oegopsina]]*.

## Anatomia
Lei tautenas an doás branquias e un sistèma circulatòri embarrat que l'es associat, format per un còr sistemic e dos còrs branquiaus.

Sei banetas musculosas son garnidas de ventosas e non pòdon tornar créisser se per cas serián arrancadas. 

Sa boca es esquipada amb un bèc que li sierve per tuar sei predas e lei destroçar per melhor lei manejar. Aqueu bec si pòu tornar trobar dins l'estomac dei predators de la tautena, estent que n'es l'unica partida dau còs que non si pòu digerir. 

La tautena es una carnivòra glota, que manja de peis ò d'invertebrats marins.

La grand majoritat dei tautenas mesuran a l'entorn d'un seissentenat de centimètres, pasmens, leis espécias pus grossas pòdon arribar fins a un quiengenau de mètres, bessai encara mai dins lei abís de la mar.

## Gastronomia
La tautena fa partida de plusiors especialitats occitana coma la tièla setòria ò la tautena farcida en Provença. Si pòu tanben manjar fregida ò grasilhada amb d'alhet e de jouverd, banhada d'un pauc d'òli d'oliva.

## Classificacion
* **CLASSA [[Cephalopoda]]**
** Sotaclassa Nautiloidea
** Sotaclassa Coleoidea
*** Subròrdre Decapodiformes
**** Òrdre Spirulida
**** Òrdre Sepiida 
**** Òrdre Sepiolida 
**** **Òrdre Teuthida**: calamar
***** Sotòrdre Myopsina
****** FamilhaLoliginidae
***** Sotòrdre Oegopsina
****** Familha Ancistrocheiridae
****** Familha Architeuthidae: calamar gegant
****** Familha Bathyteuthidae
****** Familha Batoteuthidae
****** Familha Brachioteuthidae
****** Familha Chiroteuthidae
****** Familha Chtenopterygidae
****** Familha Cranchiidae
****** Familha Cycloteuthidae
****** Familha Enoploteuthidae
****** Familha Gonatidae
****** Familha Histioteuthidae
****** Familha Joubiniteuthidae
****** Familha Lepidoteuthidae
****** Familha Lycoteuthidae
****** Familha Magnapinnidae
****** Familha Mastigoteuthidae
****** Familha Neoteuthidae
****** Familha Octopoteuthidae
****** Familha Ommastrephidae
****** Familha Onychoteuthidae
****** Familha Pholidoteuthidae
****** Familha Promachoteuthidae
****** Familha Psychroteuthidae
****** Familha Pyroteuthidae
****** Familha Thysanoteuthidae
****** Familha incertae sedis (grup incert) 
****** Familha Walvisteuthidae
*** Subròrdre Octopodiformes
Sindicat General dels Liceans

Lo **Sindicat General dels Liceans** (**SGL**, oficialament en francés *Syndicat Général des Lycéens*) es un sindicat licean francés creat en 2009 a la seguida d'una scission de l'UNL, sos la forma juridica d'una associacion lei de 1901.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sindicat licean
Movement Nacional Licean

Lo **Movement Nacional Licean** (**MNL**, oficialement en francés *Mouvement National Lycéen*), ancianament *Union Nacionala Liceana - Sindicala e Democratica* (UNL-SD),  es un sindicat licean francés creat en 2016, scission de l'UNL. Sa creacion es oficializat en 2017 en tant qu'associacion lei de 1901.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sindicat licean

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Sindicat estudiant

Una partida dels organizacions de representacion estudianta se qualifican de . Aquelas estructuras se definisson atal per analogia als sindicats professionals ambe los quals estiman partejar un còrpus de valors e de metòdes.

En França, aquesta apellacion a pas de valor legala, e las prerogativas qu'an los sindicats professionals ne benefician pas a aquestas organizacions de representacion estudianta, que restan als uèlhs de la lei de simplas associacions.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sindicalisme
* Sindicat licean
Union Nacionala dels Estudiants de França

L**'Union Nacionala dels Estudiants de França** (**UNEF**, oficialament en francés *Union Nationale des Étudiants de France*) es una organizacions de representacion estudianta fondada en 1907. Es actualament presenta dins totas las universitats de França, a l'excepcion de la Corsega e Valencianas. Se dona per but de defendre los interèsses dels estudiants, d'expremir lors opinions sus la gestion dels infrastructuras universitàrias, qu'aquò siá la recèrca scientifica, restauracion universitària o los lotjaments estudiants. L'UNEF se considera e es considerada coma un sindicat estudiant.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sindicat estudiant
* Union Nacionala Liceana, organizacion afiliat

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Confederacion Francesa Democratica del Trabalh

La **Confederacion Francesa Democratica del Trabalh** (**CFDT**, oficialament en francés *Confédération Française Démocratique du Travail*) es una confederacion interprofessionala de sindicats francés de salariats.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sindicalisme
* Sindicat

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Bandièra blanca

thumb|right|Una bandièra blanca.
La **bandièra blanca** es un signe internacional de patz, de trèva, de reddicion d'un belligerant.

Aquesta bandièra es tipicament emplegat en periòde de guèrra ; los soldats portant o agitant una bandièra blanca devon pas èsser atacats. Indica a totes qu'un negociator s'aprocha desarma o a l'intencion de se rendre.

Òm atend d'una persona portant la bandièra blanca de restar neutra e s'engatja pas dins d'actes guerrièrs.

La bandièra blanca es reconegut per la convencion de L'Aia dempuèi 1899.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Bandièra
* Patz
* Guèrra
La Despacha del Miègjorn

**La Despacha del Miègjorn** (oficialament en francés *La Dépêche du Midi*) es un quotidian regional occitan e francés. Es difusat en edicion papièr e sus internet.

Los articles son principalament redigits en francés, mas de còps en occitan.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Tren de banlèga

[vinheta|Una gara de banlèga a [Marselha.]]
Los **trens de banlèga** son de trens de viatjaires que son espleitadas en servici cadenciat dins las grandas aglomeracions urbanas e lor periferia.

## Los trens de banlèga en Occitània

### A Tolosa
Tolosa dispausa de linhas de trens de banlèga :

* La linha C, integrat al malhum de transpòrts en comun de Tisséo.
* Las linhas D e F, pas o pauc integrat al malhum.

### A Marselha
Marselha dispausa pas de linhas de trens de banlèga al sens estricte, mas a integrat totas las garas de la comuna dins lo malhum de transpòrts local.

### A Bordèu
Un projècte de malhum de trens de banlèga es en projècte a Bordèu.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro
* Tramvai
Carrièra del Pes de l'Òli

La **carrièra del Pes de l'Òli** es una carrièra del centre istoric de Tolosa. Es situada dins los quartièrs de Sant Jòrdi e del Capitòli.
Fòrças Francesas Liuras

Pendent la Segonda Guèrra Mondiala, las **Fòrças Francesas Liuras** (en francés *Forces françaises libres*), abreujat **FFL**, èra lo nom donat a las fòrças armadas reünidas a la França Liura jos l'egida del general de Gaulle. Lor emblèma foguèt la crotz de Lorena mas l'insigne de las fòrças terrèstras èra un glasi alat.

Òm distingís, dins las FFL, las Fòrças Aerianas Francesas Liuras (FAFL) e las Fòrças Navalas Francesas Liuras (FNFL). Las fòrças terrestras recebián pas cap altra apellacion que FFL.

## Nòtas e referéncias
Carrièra de Metz

drecha|sens_quadre
La **carrièra de Metz** es una carrièra del centre istoric de Tolosa.

## Vejatz tanben
France Inter

**France Inter** es una ràdio publica francesa generalista del grop Radio France.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Radio France

### Ligams extèrnes

*  Site oficial
France Télévisions

vinheta|Logo de France Télévisions.
[vinheta|Lo sètge de France Télévisions a [París (França)|París en 2009.]]
**France Télévisions** es una societat nacionala de programa que gerís las activitats de la television publica en França, de la produccion a la difusion. Foguèt creada lo 7 de setembre de 1992 e es egalament presenta a la ràdio en otramar e possedís mantun sits web.

## Activitats

### Television

* France 2 : cadena generalista nacionala succedissent a Antenne 2 (1975-1992). Foguèt creada lo 7 de setembre de 1992.
* France 3 : cadena generalista nacionala a vocacion regionala succedissent a France Régions 3 (1975-1992). Foguèt creada lo 7 de setembre de 1992.
* France 4 : cadena generalista nacionala visant la familha succedissent a Festival (1996-2005). Foguèt creada lo 31 de març de 2005.
* France 5 : cadena generalista nacionala consacrada a l'educacion, la cultura e la coneissença succedissent a La Cinquième (1994-2002). Foguèt creada lo 7 de genièr de 2002.
* France Ô : cadena generalista nacionala consacrada a l'otramar succedissent a RFO Sat (1998-2005). Foguèt creada lo 25 de febrièr de 2005.
* France Info : cadena d'informacion de contunh, en collaboracion ambe Radio France, France Médias Monde e l'INA.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Radio France

### Ligams extèrnes

* Sit oficial
France 4

thumb|right|Logo de France 4.

**France 4** es una cadena de television generalista francesa de servici public, creada lo 31 de març de 2005 e succedissent a Festival. Fa partida del grop France Télévisions. Es consacrada als espectacles e al public jove.

Sa color d'identificacion dins lo grop es lo violet e se retroba dins tot son apelhatge d'antena.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* France Télévisions

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
France 5

|-
| style="background:#fffff;" align="center" colspan="2" |

|-
|**País**
|
|-
|**Lenga**
|Francés
|-
|**Proprietari**
|France Télévisions (dempuèi 2000)
|-
|**Format d'imatge**
| 16/9, 576i (SD), 1080i (HD)
|-
| **Eslogan**
|« France 5, d'intérêt public. »
|-
| **Ancian nom**
| La Cinquième (1994-2002)
|-
| **Sèdi**
| 10, rue Horace Vernet92785 Issy-les-Moulineaux 
|-
| **Site web**
| www.france.tv/france-5/
|-
| colspan="2" align="center" style="background:#3357b9| 
|-
| **Aira**
|           
|-
| **Mejans d'emission**
| cable, IPTV, TDT, satellit, Web
|}

**France 5** (ancianamant *La Cinquième*) es una cadena de television generalista francesa de servici public, creada lo 13 de decembre de 1994 e renomada *France 5* en 2002. Fa partida del grop France Télévisions. Sos programas, principalament composats de magazins e de documentaris, son axats sus l'educacion e lo partatje dels savers e dels coneissenças.

Sa color d'identificacion dins lo grop es lo verd e se retroba dins tot son apelhatge d'antena.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* France Télévisions

### Ligams extèrnes

*  Site oficial
Canton de Lantar

Le **canton de Lantar** es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, le departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. 6 de las 10 comunas son dempuèi 2015 dins le canton de Revèl e al còp tanben dempuèi 2017 dins la Comunautat de comunas de las Tèrras de Lauragués (SIREN 200071298), las autras 4 son dins lo canton d'Escalquens; dins aquel darrèr grop, una comuna es de Tolosa Metropòli, una autra del Sicoval e las autras 2 son de Tèrras de Lauragués (çò que fa 8 comunas per aquela intercomunalitat). La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.

## Composicion

## Istòria
Le canton de Lantar se creèc en 1790.. En 1801, quand le nombre dels cantons fosquèc demingat, le canton de Lantar fosquèc conservat ambe, çò sembla, las meteissas comunas (en tot cas, las comunas actualas èran dejà dins le canton de Lantar abans 1801) . 
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, lo canton de Lantar fosquèc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr de 2014, e passèc dins le canton d'Escalquens (Crefuèlha, Lauservila, Preservila, Senta Fe de Grefuèlha) e dins le canton de Revèl (las 6 autras comunas) , en seguida de las leis del 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Sindicat del Trabalh Sexual

[vinheta|Membre del STRASS a la [marcha de las fiertats de 2014 a París.]]
Lo **Sindicat del Trabalh Sexual** (abreujat en **STRASS**) es una associacion lei de 1901 reivindicat coma un sindicat autogerit e qu'existís en França dempuèi lo 20 de març de 2009. Defend los drechs dels trabalhaires del sèxe, es a dire principalament dels prostituits, mas tanben los actors pornografics o encara los operators de telefòn erotic.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Prostitucion
* Assistent sexual
* Trabalhaire del sèxe
* Drechs dels trabalhaires del sèxe

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Prostitucion

vinheta|360x360px|Legislacion de la prostitucion dins lo mond :<br/>
- Verd : legala e reglementada per de leis.<br/>
- Blau : tolerada mas pas legalizada, e donc pas reglementada. Las activitats organizadas son illegalas.<br/>
- Roge e irange : prostitucion illegala.
La **prostitucion** es una activitat consistissent a escambiar de relacions sexualas contre una remuneracion. Es praticada a 80% per de femnas. Es dins d'unes país una activitat illegala e dins d'autres una activitat professionala reconeguda e reglementada per la legislacion.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Trabalhaire del sèxe
* Drechs dels trabalhaires del sèxe
Trabalhaire del sèxe

**Trabalhaire del sèxe** es una expression generica utilizada a l'escala internacionala per designar los mestièrs o practicas que meton en scèna una prestacion sexuala que, dins la majoritat dels cas, es un servici rendut en escambi d'una compensacion monetària.

Dins d'unes cas, òm pòt entendre aquesta expression coma un eufemisme per prostituits. Mas un actor o una actritz pornografica se pòdon considerar coma trabalhaire del sèxe, estimant vendre un servici mas pas lor còrs.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Prostitucion
* Drechs dels trabalhaires del sèxe
França Liura

[vinheta|[Bandièra del França Liura]]
La **França Liura** foguèt lo regim de resisténcia fondat en exili a Londres pel general de Gaulle en seguida de son apèl del 18 de junh de 1940. La velha, lo diluns 17 de junh, de cap a la progression alemanda, Philippe Pétain, cap del govèrn del Tresena Republica aviá cridat l'Armada Francesa a cessar los combats pendent las negociacions de l'armistici amb los nazis, que lo signèron cinc jorns mai tard, lo dissabte 22 de junh.

Qualques setmanas mai tard, lo diluns 10 de julhet, l'Assemblada Nacionala, reünida a Vichèi, votèt una lei constitucionala de redigir una nòva constitucion e deleguèt los plens poders a Pétain.  L'endeman, Pétain se declara «cap de l'Estat francés» (regim de Vichèi).

Aquel meteis jorn, lo general de Gaulle, per que lo regim de Vichèi èra «illegitim, e sens validitat», formèt lo govèrn (Conselh de Defensa de l'Empèri) de la França Liura.  Las fòrças armadas reünidas a la França Liura son apeladas las Fòrças Francesas Liuras (FFL).

Lo 13 de julhet de 1942, la «França Liura» es renomenada «França Combatenta» pel Comitat Nacional Francés per marcar l'adesion de la França Liura e «de gropaments qu'a l'interior del país participavan activament a la resisténcia».

Lo 3 de junh de 1943, la França Combatenta venguèt una de las compausantas del Comitat Francés de Liberacion Nacionala (CFLN) e lo 1èr d'agost de 1943, las Fòrças Francesas Liuras (FFL) venguèron l'Armada Francesa de la Liberacion.

## Nòtas e referéncias
Dreches dels trabalhaires del sèxe

Lo tèrme **dreches dels trabalhaires del sèxe** es un tèrme generic qu'inclutz mantuna revendicacions, qu'a l'escala mondiala son formuladas per una multitud eteroclita d'individús e d'organizacions e que concernisson los dreches umans dels trabalhaires del sèxe.

Las revendicacions d'aqueste movement an generalament per objectiu la desestigmatizacion del trabalh del sèxe e demandan lo renforçament de la securitat juridica dels trabalhaires del sèxe e la facilitacion de lors demarchas al près d'institucions publicas, medicosocialas, de santat en general, la polícia, entre autre.

Un bilanç realizat sus cent país remembra que cinquanta d'aquestes país an de politicas regularizant la prostitucion, l'existéncia de bordèls, lo proxenetisme ; onze an adoptat una politica qu'impausa una restriccion d'aquestes activitats e trenta-nòu an de politicas qu'interdison completament la prostitucion, l'existéncia de bordèls e lo proxenetisme.

## Estigmatizacion e discriminacion
Dins la màger part dels países del mond, quitament aquestes qu'an legalizat tota mena de trabalh del sèxe, de trabalhaires del sèxe de totes tipes se planhon d'estigmatizacions e de discriminacions. Aquestes doas rasons son identificadas per los trabalhaires del sèxe coma un principal obstacle per cercar una proteccion legala de las discriminacions de tot tipe, secutament sexual, agressions, viòls.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Trabalhaire del sèxe
* Prostitucion
* Sindicat del Trabalh Sexual
Riseup

**Riseup** es un collectiu autonòm de tendéncia libertària, fornissent de compte de corrièr electronic securizat, de listas de difusion, de VPN, una messatjariá instantanèa, e d'autres servicis en linha. Foguèt fondat per de militants de Seattle en 1999.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Anarquisme

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Ret privat virtual

vinheta|400x400px|Principi d'un VPN simple.
En informatica, un **ret privat virtual**, abreujat en **VPN** – *virtual private network* –, es un sistèma permetent de crear un ligam dirècte entre d'ordinators distant, qu'isòla lors escambis del rèsta del trafic se desrotlant sus de rets de telecomunicacions publics.

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Internet
Messatjariá instantanèa

La **messatjariá instantanèa**, **dialòg en linha** o ***chat***, permet l'escambi instantanèu de messatjes textuals e de fichièrs entre mantuna personas per l'intermediari d'ordinators, de tauletas, o de telefòns mobils connectats a la meteissa ret informatica, e mai comunament a internet. Contrariament al corrièr electronic, aqueste mejan de comunicacion permet de menar un dialòg interactiu.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Internet
* Corrièr electronic
* Visioconferéncia
Lista de difusion

Una **lista de difusion**, o **lista de distribucion**, es una utilizacion especifica del corrièr electronic que permet lo postatge publicitari d'informacions als utilizaires qu'i son marcats. Aquesta es gerida per un logicial adeqüat sus un servidor.

## Foncionament
Una lista de difusion es gerida per un o mantun administrators que fixan las règlas d'utilizacion del servici :

# L'inscripcion a la lista pòt èsser liure o somesa a aprobacion ;
# Lo mandadís de messatges pòt èsser obèrt a totes o restrenh als abonats ;
# La lista pòt èsser moderada, mantun messatges essent relevats qu'après validacion.

Aqueste foncionament es aquel de la lista de difusion classica.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Internet
* Corrièr electronic
Linha 4

Lo terme **linha 4** es utilizat per designar un grand nombre de linha de transpòrts en comun :

## Mètro

* Linha 4 del mètro de Barcelona
* Linha 4 del mètro de Milan
* Linha 4 del mètro de Nòva York
* Linha 4 del mètro de París

## Tramvai

* Linha 4 del tramvai de Lion

## Bus a naut nivèl de servici

* Linha L4 del BHNS de Tolosa
Linha 3 bis del mètro de París

vinheta|La linha essent la mens frequentat, los trens voids son pas rars.
La **linha 3 bis del [[mètro de París]]** es una linha del malhum de mètro a París. Es la mens frequentada del malhum ambe 1 680 539 viatjaires per ans.

## Traçat e estacions
vinheta|Traçat de la linha.
Es la mai petita linha del malhum amb una longor d'1,3km.

### Lista de las estacions

* Gambetta
* Pelleport
* Saint-Fargeau
* Porte des Lilas

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de París
* París
Canton de Montastruc e la Conselhièra

Le **canton de Montastruc e la Conselhièra** es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, le departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, adara d'. 11 de las 13 comunas son dempuèi 2015 dins le canton de Puègbonieu; demest aquelas comunas, 10 son de la Comunautat de comunas dels Costals de Giron e l'autra, Asàs, es de la Comunautat de comunas de Tarn Agot (Sant Somplesi); las autras 2 comunas, Becièras e Buset de Tarn, son del canton de Vilamur e de la Comunautat de comunas Val'Aiga. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.

## Composicion

## Istòria
Lo canton se creèt en 1790 .
En 1801, quand le nombre dels cantons fosquèc demingat, le canton de Montastruc fosquèc conservat e ganhèc las comunas de Basús, del canton de Bruguièras, suprimit, e de Becièras, del canton de Vilamur. Enfin, la comuna de Montjòire, qu'èra del canton de Bruguièras, passèt en 1801, dins le canton de Frontonh, puèi arribèc en 1922 dins le canton de Montastruc . 
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, lo canton de Frontonh fosquèc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr de 2014 e passèc dins le canton de Puègbonieu (11 comunas) e le canton de Vilamur per las autras 2 comunas, Becièras e Buset de Tarn , en seguida de las leis del 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Libération

[Fichièr:Libération.svg|[drecha|sens_quadre]]

***Libération*** es un quotidian francés pareissent lo matin, disponible tanben dins una version en linha.

Fondat jos la proteccion de Jean-Paul Sartre, lo jornal pareis pel primièr còp lo 18 d'abril de 1973 e tòrna prene lo nom d'un títol de premsa similar creat en 1927 per lo libertari Jules Vignes, nom que serà tanben aquel d'un dels jornals de la Resisténcia dirigit per Emmanuel d'Astier de La Vigerie.

Situat a l'extrèma esquèrra a sos debuts, *Libération* evoluís vèrs l'esquèrra sociala-democrata a la fin dels ans 1970 après la demission de Jean-Paul Sartre en 1974.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Jean-Paul Sartre
* Premsa

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Union Esportiva Quilhan Nauta Valada

[vinheta|L'equipa campiona de [1929.]]
L’**Union Esportiva Quilhan Nauta Valada** (oficialament en francés *Union Sportive Quillan Haute-Vallée* e abreujat *US Quillan)* es un club de rugbi de XV fondat en 1898 e basat a Quilhan. Lo club foguèt un còp campion de França en 1929. Jòga uèi dins la cinquena division francesa de rugbi de XV: Federala 3.
## Ligams extèrnes
* Lo site oficial de UE Quilhan
Lo camin de Regordana

Lo **Camin de Regordana** es un camin antic d' Occitània, que mena per Cevenas de Sant Geli (qu'èra en quel temps un Pòrt) al Puèi .

Es ara lo GR700, La linha *Lo Cevenòl* coma la RD906 (Gard) seguisson *grosso modo*  l'itinerari.

Marcel Girault estudièt lo camin pendent mai de cinquanta ans e n'en foguèt lo promoveire. N'escriguèt fòrça libres e  una tèsa universitari. 

## Istòria

### Antiquitat
Dempuèi  l'auba de l'umanitat, "la Regordana"  bota en relacion los pòbles de Mediterranèa e los del reirepaís (Gavaudan, Velai) per la falha de Vilafòrt. Foguèt un vector important de romanizacion dels pòbles celtics e d'espandiment de la lenga latina. Lo camin foguèt pas una "via romana" *stricto sensu* mès èra ja utilisat per lo comèrçi e lo carrèg de l'Estanh.

### 843-sègle XIII : l'atge d'aur del camin
Dins l'antiquitat tardiva (consequéncia del tractat de Verdun), Ròse separava istoricament las tèrras *d'Empèri e de Reiaume;*  La via Regordana venguèt alara l’itinerari lo mai orientau del reiaume que menava au pòrt de Sant-Gèli, utilisat per los pelegrins e los mercants.

### Del sègle XIV a ara
Lo camin es remplaçat per las rotas de la val del Ròse.



Di bigatié qu'aduson o qu'emporton 

Pèr lou *Camin* de la Reino Gileto,

Dis Auvergnas, di Limousin de Tulo ,

Que dóu **Camin Regourdan** ié descéndon.

Argént tintin, van emboursa li dito

Qu'en fiero de Béu-Caire á jabo toumbon»

Trach de * Lo Poèma dau Ròse* per Frederic Mistral (amb sa grafia]

## Toponimia
L' origina es desconeguda. Gratien Charvet, un istòrian de Gard del sègle XIX, faguèt l'ipotèsi que ven del gallés "Rec" (riu) e "Ordan"  (camin). Es savant mès aquò ten pas car n'i a pas de rius !

## Itinerari
Sant Geli 

Nimes

Alès

Ginolhac

Pòrtas

Vilafòrt

La Garda Guerin

La Bastida Puèglaurenç

Luc

Varianta  1 : lo camin antic segon Marcel Girault

Passas d'Alèir a Luc

L'Esperon

Varianta  2 : lo camin modern segon Marcel Girault

Lengònha (passas de Lengoiron e d'Alèir )

Pradèlas

La Sauvetat (Landòs)

Lo Puèi de Velai
Gambetta (mètro de París)

vinheta|Intrada de l'estacion sus la plaça Martin-Nadaud.
**Gambetta** es una estacion del mètro de París, de las linhas 3 e 3 bis.

## Situacion
L'estacion es situada sos l'avenguda Gambetta.

## Istòria

L'estacion dobriguèt lo 25 de genièr de 1905 per la linha 3, e lo 27 de març de 1971 per la linha 3 bis.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de París
Châtelet (mètro de París)

vinheta|L'intrada de l'estacion sus la plaça Sainte-Opportune.
**Châtelet** es una estacion del mètro de París, de las linhas 1, 4, 7, 11 e 14.

Ambe l'estacion République, es una de las doas estacions desservida per cinc linhas de mètro, en fasent una de las principalas estacions del malhum.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de París
Francés quebequés

Lo **francés quebequés** es una varietat de la lenga francesa qu'es parlada dens la provincia canadiana de Quebèc. Aquela varietat ven del francés que parlavan los colons francés venguts en Nòva-França. Aquels colons venian de las provincias francesas de Peitau, Santonge, Bretanha galesa, Normandia, Picardia, Torena, Maine e Anjau.
Títol de transpòrt

[vinheta|Bilhets de tren de la [SNCF.]]
[vinheta|Torniquets de l'[La Timòna (mètro de Marselha)|estacion La Timòna del mètro de Marselha.]]
Dins los transpòrts publics, un **títol de transpòrt** es un document que permet al viatjaire de justificar del pagament de son trajècte. Es en qualque sòrta la materializacion del contracte de transpòrt passat entre lo viatjaire e lo transportaire.

## Descripcion
Lo títol de transpòrt se presenta sos divèrsas formas :

* bilhets en papièrs, podent eventualament compréne mantun fulhets ;
* tiquets en cartons de petita talha ;
* carta plastificada
* e dins lo futur lo títol desmaterializada (sus mobil)

## Colleccion
Lo léser consistent a colleccionar de títols de transpòrt s'apela l'esiteriofilia.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Bilhetic
* Distributor automatic de títols de transpòrt
Distributor automatic de títols de transpòrt

drecha|sens_quadre
Un **distributor automatic de títols de transpòrt** es un automat de venda que vend de títols de transpòrt (bilhet de tren, tiquet de mètro, carta d'abonament, etc.) dins los transpòrts publics.

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Títol de transpòrt
* Transpòrt public
* Distribucion automatic
Linha 7

Lo terme **linha 7** es utilizat per designar un grand nombre de linha de transpòrts en comun :

## Mètro

* Linha 7 del mètro de Barcelona
* Linha 7 del mètro de Nòva York
* Linhas 7 e 7 bis del mètro de París

## Bus a naut nivèl de servici

* Linha L7 del BHNS de Tolosa
Linha D

Lo terme **linha D** es utilizat per designar un grand nombre de linha de transpòrts en comun :

## Camin de fèrre

* Linha D del RER d'Illa de França
* Linha D dels trens de banlèga de Tolosa

## Mètro

* Linha D del mètro de Lion

## Tramvai

* Linha D del tramvai de Bordèu
Canton de Montgiscard

Le **canton de Montgiscard** es una anciana division administrativa de Lengadòc, situada dins l'arrondiment de Tolosa, le departament de Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Las 20 comunas son dempuèi 2015 al còp dins le canton d'Escalquens e tanben dins la Comunautat d'aglomeracion del Sicoval. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian, dins sa varianta meridionala.

## Composicion

## Istòria
## Istòria
En 1801, quand le nombre dels cantons foguèt demingat, le canton de Montgiscard fosquèc conservat e ganhèc 4 comunas del canton de Montesquiu, suprimit (Aigasvivas, Aissús, Nauelhas, Posa e 8 comunas del canton de Basièja, tanben suprimit (Bèlberaud, Escalquens, Forcasvals, La Bastida, Montlaur, Audars, Las Varenas e Basièja) . 
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, lo canton de Montgiscard fosquèc suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr de 2014, e passèc dins le canton d'Escalquens , en seguida de las leis del 17 de mai de 2013 (lei organica 2013-402 e lei 2013-403).

## Nòtas e referéncias
Bunhac (Lauragués)

**Bunhac** (*Bugnac* en francés) es una anciana parròquia e comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Dempuèi 1847, es incorporada dins la comuna de Tarabèl.

## Geografia
I a pas de vilatge del nom de Bunhac, un ostal o dos, prèp de la RD 38, al sud de Tarabèl.

## Toponimia
Le nom es atestat en 1428, *Bunhac* . 
Xavier Delamarre cita un *Buniac* (escrit puslèu *Buniat* sus las mapas modèrnas, *Bugniac* sus la mapa de Cassini, al sègle XVIII), *Buinhac* al sègle XIV, comuna de Lapte, en Velai, qu'explica per un celtic *Būniācon*, « la proprietat de Būnios », nom atestat (*Bunius*, en latin) . I a pas de rason de refusar la meteissa explicacion pel *Bunhac* lengadocian.

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, *Bugnac* (Bunhac) èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, dispareguda al sègle XVIII, èra Sant Pèire. En 1790, Bunhac èra una comuna del canton de Lantar. Bunhac fusionèc ambe Tarabèl provisòriament entre 1791 e l'an VIII, tornèc paréisser en l'an X, puèi fosquèc annexada definitivament per ordenança del 6 de febrièr 1847. Sus la mapa actuala, lo nom de Bunhac es a 500 m al sud de Tarabèl e sus la mapa de Cassini se vei una glèisa arroïnada del nom de *St Peyre*. Las doás glèisas èran tròp prèpas per subreviure totas doás e Bunhac èra pus pichon que Tarabèl (un centenat d'abitants contra 3 o 400).

### Demografia

* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas.

## Veire tanben
* Tarabèl.

## Nòtas e referéncias
João W. Nery

**João W. Nery** (1950 - 2018) foguèt un escrivan, psicolog i activista brasilièr. Es conegut tanben coma lo primièr òme trans operat per cambiar de sèxe al Brasil, en 1977.

Un projècte de lei dels deputats João Wyllys e Erika Kokay ten son nom.

## Publicacions
(títols originals)

* João W. Neri, *Erro de pessoa: Joana ou João?*, Rio de Janeiro, Grupo Editorial Record, 1984.
* João W. Neri, *Viagem solitária: memórias de um transexual 30 anos depois*, São Paulo, LeYa, 2012.
* João W. Neri, *Vidas trans: a coragem de existir* (en collaboration avec Amara Moira, Márcia Rocha et T. Brant), Bauru, LeYa Brasil, 2017.
* João W. Neri, *Velhice transviada*, posthume, 2018

## Bibliografia
* Dániel Marcelo de Jesus, Divanize Carbonieri et Claudia M.C. Nigro, *Estudos sobre gênero: identidades, discurso e educação - homenagem a João W. Nery*, Campinas, Editora Pontes, 2017, 252 p. .
* Sara W. P. Gonçalves Jr., « Invisíveis », *Estudos sobre gênero: identidades, discurso e educação - homenagem a João W. Nery*, Campinas, Editora Pontes, 2017 .

## Referéncias
Transpòrt public

[vinheta|[Tramvai e tren de banlèga en Illa de França.]]
Lo **transpòrt public** o **transpòrt en comun** es un mòde de transpòrt consistissent a transportar mantuna personas ensemble sus un meteis trajècte. Es generalament accessible en contrapartida d'un títol de transpòrt.

## Transpòrt en comun, public o collectiu ?
Lo  pòt èsser destriat del  car un transpòrt collectiu designa un . Demest aquestes mòdes de transpòrts, òm retròba per exemple l'autobús, lo tramvai, lo mètro, lo tren, lo batèu e l'avion.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Transpòrt
* Transpòrt escolar
Transpòrt escolar

Lo **transpòrt escolar** es l'organizacion de desplaçaments d'escolans dins l'encastre de los activitats escolaras, principalament lor transpòrt jornadièr entre lor domicili e lor escòla mas tanben a l'ocasion de viatges. Se realiza generalament per autocarri mas pòt dins d'unas circonstàncias per tren, batèu o, mai rarament, per avion.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Escòla
* Transpòrt
Troleibús

[vinheta|Un troleibús ''Irisbus Cristalis ETB 12'' a [Limòtges.]]
Lo **troleibús** (o **trolei**) es un veïcul electric de transpòrt en comun montat coma un autobús. Es pas propulsat per un motor termic, mas per un motor electric alimentat per una catenària. Son a distinguir dels bús electrics fonccionant ambe de batariás.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Autobús
* Tramvai
Baloard de Las Croses

vinheta|Lo baloard.
Lo **baloard de Las Croses** es una artèria de Tolosa dins lo quartièr Compans-Caffarelli.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Lista de las carrièras de Tolosa
Linha D dels trens de banlèga de Tolosa

vinheta|La linha D a Sant Anha.vinheta|Traçat
La **linha D dels [[trens de banlèga de Tolosa]]** (o **linha 23 del [[TER d'Occitània]]**) es una linha de trens urbans, espleitada sus una seccion de la linha de Tolosa a Baiona.

Contrariament a la linha C, es pas integrat al malhum de transpòrts de Tisséo.

## Traçat e estacions

### Lista de las estacions

### Correspondéncias

* Ambe la linha A del mètro, e la linha F a l'estacion ''Marengo'' (Gara de Matabiau).
* Ambe la linha B del mètro a l'estacion ''Sent Anha'' (Gara de Sent Anha).

## Espleitacion
La SNCF efectua l'espleitacion de la linha dins l'encastre del malhum TER d'Occitània.

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Transpòrts en comun de Tolosa
* TER d'Occitània
* Linha de Tolosa a Baiona

### Ligams extèrnes

*  La linha sul sit dels TER d'Occitània
Aviron Baionés

vinheta|Logo oficiau deu club.
L**'Aviron Baionés** (en basc: *Baionako Arrauna*; e oficialament en francés: *Aviron Bayonnais*) qu’ei un club multiespòrts fondat en 1904 e basat a Baiona. La seccion mei famosa qu’ei l'equipa professionala de rugbi de XV. Jòga a l'Estadi de Joan Dauger (16 934 plaças). Lo club foguèt tres còps campion de França en 1913, 1934 e 1943. Jòga ara dens la primièra division francesa professionala de rugbi de XV: Top 14.

## Vejatz tanben
* Vin grèc

## Ligams extèrnes

* Site oficiau
Primièra Internacionala

L**'Associacion Internacionala dels Trabalhadors** (abreujat **AIT**) o la **Primièra Internacionala**, fondada lo 28 de setembre de 1864 a Londres.

Creada principalament a l'iniciativa de trabalhadors e de militants franceses, angleses, alemands e italians, son objectiu primièr es de coordinar lo desvolopament del movement obrièr naissent dins los païses europèus recentament industrializats.

En 1869, un debat dividís l'AIT entre partisans de Karl Marx, favorables a la gestion centralizada de l'associacion e a la creacion de partits politics, e los «anti-autoritaris» anti-politicas reünits a l'entorn de Mikhaïl Bakunin.

En 1871, la desfacha de la Comuna de París e la repression que la seguís accentua lo debat e provòca la ruptura definitiva entre aquelas doas tendéncias. Bakunin es exclús pel congrès de La Haye en 1872. Crèa alara amb sos camaradas libertaris, la Federacion Jurasenca.

La Primièra Internacionala desapareis en 1876. Es prolongada, en 1889, per la Segonda Internationala.

## Nòtas e referéncias
Guillaume Meurice

vinheta|Guillaume Meurice.
**Guillaume Meurice**, nascut lo 14 de junh de 1981 a Chenôve en Còsta d'Aur, es un umorista e cronicaire de ràdio francés.

Es especialament conegut per sa participacion a l'emission *[[Par Jupiter !]]* sus France Inter, ont s'illustra ambe sa cronica umoristica  compausada de micro-trepadors caustics.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* France Inter

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial