open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lairiça

**Lairiça** (*Layrisse* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [lay'risso] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *In Larissa* ath sègle XI o XII, *villam... de la Yrice* en 1285, *De Layrissa* en 1313, *De Lairissa* en 1342, *de Yrissa* en 1379, *Layrissa* en 1429, *Lairisse* en 1760, *Layrisse* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Lairiça* que vien deth gascon *layris*, *layrisso*, « expausat ath sorelh » (latin *latericium*).

Segon Negre, seguit de R. Aymard, *Lairiça* que vien deth gascon *layris*, *layrisse*, « terrenh inculte qui sèrv de pastenc comun ».

Com sovent Miquèu Grosclaude (problèmas de vista ?) qu'a mau lejut Dauzat (que'u arcasta d'aver escrit *latericum*). Peth semantisme, que constata Dauzat a pres eth sens d'« expausat ath sorelh » d'ua indicacion deth diccionari Palay, p. 608, escrita dab un punt d'interrogacion. Que's demanda on Negre a pres eth sens de « terrenh inculte qui sèrv de pastenc comun ». Mes eth Tresor dóu Felibrige, tòme 2, p. 200 que horneish *rom.* (occitan vielh) *leyris*, *lairis*, *larris*, « terren en perdut, inculte ». Que causeish (com Dauzat) eth resultat deth latin *latericius*, e mei exactament *-a*, « (construccion) en teulas de bastir ». Véder Lairitz e Montcassin.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Fitòla

**La Fitòla** (*Lafitole* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra  situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Bordun.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [lafitòlo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *La Fitole* en 1285, *Jordanus de Lafitola* en 1300, *De Ficola, de La Ficola*, en latin, en 1313, *De Fitola*, en latin, en 1342 e 1379, *La Fitole*, *La Fitola* en 1429, *à Laffitole [est] un chateau bati sur une haute motte, duquel on decouvre l'etendue de laditte plaine, et à cause de ce, quelqu'uns le nomment la Lanterne de Bigorre* en 1614, *Lafitole* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, *La Fitòla* qu'ei lo diminutiu deu « provençau » *fita*, « bòrna (pèira) plantada.

Segon Miquèu Grosclaude, *la Hita*, deu latin *petra ficta*, « pèira plantada » que significava « bòrna limita », aquí de Bigòrra, deu costat de la Ribèra Baisha. Lo sufixe diminutiu *-òla* que permet de diferenciar lo nom deus omonimes, e sustot de La Hita Topièra, localitat vesina . Lo *f-* deu gascon notariau qu'a remplaçat *h-* dens la prononciacion comuna, probable pr'amor d'accentuar la diferenciacion enter las duas comunas.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Garda (Hauts Pirenèus)

**La Garda** (*Lagarde* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Castèth-Crabèr.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la'gardo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *La Garda*, *La Guarda*, *La Garde*, *Lagarda* en 1429, *La Garde* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Lo nom de La Garda que vien d'un vèrbe germanic *wardon* qui donè lo mot germanic *wart*,  « garda », puish « gaita  », puish « tor de garda », puish « fortalesa en generau », latinizat en *warda* o *wardia* .

Shens tirar conclusions azardosas, que i a dens la comuna e pas luenh deu borg un *oppidum* : lo Castèth crabèr.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Cassanha (Bigòrra)

**La Cassanha** (*Lacassagne* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la ka'sagno] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *A La Casagna*, *A La Cassagne* au sègle XII, *Arnaldus Gillelmus de Lacasaie* en, 1225 e 1229, *Galterius de la Cassanha*, *en Gaute de la Cassanha*, en 1283, *La Cassagne* en 1285, *Augerius de Casanha*, en latin, en 1300, *Lacassanha*, *La Cassanha* en 1313, *De Cassanea*, en latin, en 1342, *La Cassanhe*, *La Cassanha* en 1429, *La Cassaigne* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, *La Cassanha* que vien deu latin *cassanea*, derivat de *cassanum*, ancian provençau *cassanha*, « casso », emplegat dens un sens collectiu.

Segon Negre, R. Aymard, *La Cassanha* que vien de l'occitan *cassanha*, « ensemble de cassos », deu gallic *cassano*, dab lo sufixe « roman » *-ea*.

Segon Miquèu Grosclaude, lo nom que vien deu gascon *cassanha*.

Segon Xavier Delamarre, *La Cassanha* que vien deu gallic *cassaniā*, medish sens, derivat deu gallic *cassanos*, « casso ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Era Granja

**Era Granja** (*Lagrange* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
 

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [eraˈgraɲɟɔ]. Eras fòrmas ancianas que son : *Lucualu* (probabla error de lectura per *Lapalu*) en 1429, *Lagrange* en 1685, *La Grange* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *La Granja* que vien deth latin *granica*, « granja, pèça on consèrvan eth gran », puish per extension « ostau agricòla ».
Segon Negre, *La Granja* que vien deth gascon *granja*, « granja, bòrda ». Segon R. Aymard, que vien deth latin *granica*; anciana meitaderia qui depenèva de l'Escaladiu.

Segon Miquèu Grosclaude, *La Granja* que vien deth latin *granica*, « granja », puish, dens aqueth cas, dependéncia dera abadia de L'Escaladiu.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Hita Topièra

**La Hita Topièra** (*Lahitte-Toupière* en francés) qu'ei ua comuna gascona d'Armanhac situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la'hito tou'pyèro] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *de Fita Topiera* en 1300, e en 1379, *De Fita* en 1342, *Lafitte en Rivière Basse* en 1673 e 1680, *Lahite Toupière* en 1684 e 1717, *La Hitte Toupière* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, *La Hita Topièra* que vien deu « provençau », *fita*, « bòrna ---> pèira plantada »; *Topièra* : fabrica de topins.

Segon Negre, *La Hita* que vien de « bòrna, frontièra, limit, termièra ». Segon R. Aymard : gascon *hita*, pr'amor de la termièra Bigòrra-Bearn, e gascon *topia*.

Segon Miquèu Grosclaude, *La Hita*, deu latin *petra ficta*, « pèira plantada » e « bòrna limit », pr'amor de la termièra enter Bigòrra e Bearn. L'adjectiu *topièra* que significa « lòc on fabrican terralha (topins) ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Lana (Tria)

**La Lana** (*Lalanne-Trie* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la 'lano] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *Ramundus de Salana* en 1211 (identification dab aqueth *La Lana* probabla mes pas assegurada), *La Lalane*, cap a 1230, *Lalana* en 1383-1384, *de Lana* en 1405, *La Lanne* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Lo mot *lana* que vien de *landa*, mot d'origina gallica, dab evolucion gascona *nd* > *n*.

## Istòria
La Lana, com Tria, qu'èra de la senescaucia de Tolosa e de l'eleccion d'Arribèra Verdun avant 1789. 

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Reula (Bigòrra)

**La Reula** (*Larreule* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge e quartièr : Parrabèra.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la'rrèwlo] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *A La Reula*, au sègle XII e cap a 1200-1230, *dompnem Ezium Regulensem abbatem*, en latin, en 1152, *de la Reula* en 1256, *La Reule* en 1285, *De arcioto ville Reule*, *De questis ville de Reula*, en latin, en 1300, * De Reula* en 1313, *De Reula* en 1342 e 1379, *La Reula* en 1429, *la Reole* en 1614, *Eglise parroissiale Saint-Orens de Lareule et Parrabère* en 1781, *La Reule* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), *Larreule et Parabère* en 1789, *Larreüle* en 1790.

Segon Dauzat, *La Reula* que vien deu latin *regula*, « règla », au sens de « clauson, barradura, cleda, barrader, barradura en latas » o de « monastèri ».

Segon Negre e R. Aymard, *La Reula* que vien deu gascon *reula*, « règla , monastèri ».

Segon Miquèu Grosclaude, *La Reula* que vien deu gascon *reula*, deu latin *regula*, « règla monastica », donc « monastèri »; que cau desbrembar lo prumèr sens hornit per Dauzat. *La Reula* qu'ei lo nom de mei d'un monastèri benedictin,  La Rèula (Gironda) e La Reula (Bearn).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Era Marca

**Era Marca** (*Lamarque-Pontacq* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Eth Turon.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['éra 'marko] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Marqua* en 1342 e 1379, *Lamarque*, *La Marque* en 1429, *Lamarque près Pontac* en 1738, *Lamarque lez Pontac* en 1760, *La Marque* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), *Lamarque-Pontac* en 1806.

Segon Dauzat e Rostaing, *Era Marca* que vien deth germanic *marca*, « frontièra ».
Segon Negre, *Era Marca* que vien deth gascon *marca*, « terren, vilatjòt, quartièr luenh deth borg».

Segon Miquèu Grosclaude, eth  mot gascon *marca* que vien deth francic *marka*. Aquí eth sens qu'ei limit. Eth nom que s'explica per era situacion ara frontièra de Bearn.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Hòrgas (Hauts Pirenèus)

**Hòrgas** (*Horgues* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deus Hauts Pirenèus de la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['hòrgod] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *de Faurgues*, cap a 1140, *De Forgas* au sègle XII, *Forguas*, *Forgas*, *Forgues* en 1237, *Forgue* en 1285, *Forgas* en 1313 e 1397, *De Forgis*, en latin, en 1313, en 1342 en 1379, *Forgues* en 1397, *Forgues* en 1429, *Forgues* en 1614, *Horgues* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Hòrgas* que vien deu latin *fabrica*, « obrador ----> hòrga, harga ».

Segon Negre e R. Aymard, *Hòrgas* qu'ei lo plurau gascon d'òme *hòrga*, atestat a costat de *harga* (per l'evolucion, véder la prumèra atestacion).

Segon Miquèu Grosclaude, *Hòrgas* que vien deu gascon *hòrgas*, eth-medish deu latin *fabricas*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Marca d'Arrostanh

**La Marca d'Arrostanh** (*Lamarque-Rustaing* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Los Vidalats.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [la'marko] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Marcha*, en latin, en 1300, *De Lamarqua*, *La Marqua* en 1313, *La Marcha*, en latin (?), en 1313, *De Marca* en 1342, *La Marque* en 1429, *Lamarque Roustain* en 1762, *La Marque Rustain* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), *Lamarque* en 1790, *Lamarque-R.* en 1806.

Segon Dauzat, *La Marca* que vien deu germanic *marca*, « frontièra ».

Segon Negre, *La Marca* que vien deu gascon *marca*, « terren, ahitau, quartièr luenh deu borg».

Segon Miquèu Grosclaude, lo sens hornit per Negre qu'existeish dens la lenga actuala. Pr'aquò, lo sens d'origina qu'ei « qui ei situat a despart, a l'estrem, au limit, a la frontèra ». La Marca qu'ei situat a la termièra enter Arrostanh e Bigòrra. L'origina deu mot qu'ei germanica.

* Per *Arrostanh*, véder l'article.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lançon (Armanhac)

**Lançon** (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, en Haut Armanhac , situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [lonn'sou/lann'sou] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Lampsono*, en latin, en 1387, *Lanson* en 1767, *Lanson* en 1790.

*Lançon* que vien d'un nom latin d'òmi *Lantius* o *Lancius*, dab eth sufixe *-onem*. Lançon qu'èra era proprietat de *Lantius* o de *Lancius*.
 
## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Hlameac

**Hlameac** (*Laméac* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Lo Tremont.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [lameˈak] o [la'myak] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Flameaco*, en latin, en 1313, *De Lameaco*, en latin, en 1342, *Flameac* en 1429, *Laméac* en 1737, *Lamiac* en 1759, *Lamiac* en 1768, *Lamiac* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Hlamiac* que vien deu nom gallic d'òmi *Lamius*, dab lo sufixe *-acum*.

Segon Negre, *Hlamiac* que vien deu nom gallic d'òmi *Lamenus*, dab lo sufixe *-acos*. Segon R. Aymard, *Hlamiac* que vien deu nom latin d'òmi *Flammius*, dab lo sufixe *-acum*.

Segon Miquèu Grosclaude, Dauzat e Negre coneishèvan pas las fòrmas ancianas. La causida qu'ei enter *Flammius* e *Flamen* (accusatiu *Flaminem*), lo segond mei espandit, çò sembla, en onomastica latina. Hlamiac qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qui avèva per mèste *Flamen*. Que i a tanben ua auta rason, e milhora : las prumèras fòrmas que semblan gardar lo remembre d'ua tombada de *-n-* intervocalica e de *f* remplaçat per ua aspiracion.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Era Bòrda

**Era Bòrda** (*Laborde* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada en departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
La comuna qu'ei situada en eras Baronias.
Aute vilatge o quartièr : Eras Arribas. 

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['éra 'bòrdo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De La Borda* en 1342, *La Borde*, *Poysegur ou Laborde* en 1760, *La Borde * (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Eth prumèr sens deth mot d'origina germanica *bòrda* qu'ei « cabana en pòstes », puish petita casa, ostau agricòla, meitaderia, estable, granja, parc d'aolhas cobèrt, etc. Eth sens locau actuau qu'ei granja, mes benlhèu qu'a temps passat èra d'ostau de paisan; que i a ua etimologia populara qui ditz eth vilatge qu'estó cremat e en demorè pas qu'ua granja.

## Istòria

## Administracion

 
## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lanespeda

**Lanespeda** (*Lanespède* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [lanés'pédo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Ramundus de Lanaspede* en 1220, *Lanespeze* en 1285, *De Lanaspede* en 1342, *de Lanaspeda*, en latin o gascon, en 1379, *Lane Speda*, *Lanespede*, *Lanespeda* en 1429, *La Nespède* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Lanespeda* qu'ei format de *lana*, mot d'origina gallica e d'un segond element escur.
Segon Negre, *Lanespeda* que vien deth gascon *lana*, dab benlhèu eth participi passat *espedada*, « escorjada ». R. Aymard que compren *La Nespeda*, deth latin *mespilus*, « lòc plantat de mesplèrs ».

Segon Miquèu Grosclaude, l'error de R. Aymard, qui a confondut *lana* dab un article, que vien deras fòrmas estranhas deth diccionari topografic de Lejosne (*In Cepeda* en 1142, *in Sapede* en 1156, *locus de Nespeta* en 1498). Que i a un patronime localizat exclusivament dens eth Gers e era Hauta Garòna, *Lanaspèze*, çò qui exclutz un tipe *lana aspesa* (dera Vath d'Aspa). Era interpretacion de Negre qu'ei donc era mei probabla (mes i a pas de pròvas dens eras fòrmas ancianas) : *lana espeda*, de *lana espedada* dab arreculament d'accent. Eth sens que seré « lana de vegetacion rasa ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Hins (Hauts Pirenèus)

**Hins** (*Hiis* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada en departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [his].Eras fòrmas ancianas que son *Arnaldus et Br. de Finis*, en latin en 1095, *De Fiis*, *Fiss* (sègle XII), *de Fiis* en 1285, *De Fis* en 1313, *De Finibus* en latin, en 1342 e 1379, *Fiis*, *Fins* en 1429, *Hys*, sus era mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII .

Eth nom que vien deth latin *finis*, plurau *fines*, e eth sens qu'ei de limit, mei que mei enter dus pòbles, benlhèu d'ua part eths Bigerriones, qui donèn eth son nom a Bigòrra e d'auta part eths Onobrisates (> país deth *Neurest*) qui avèn Ciutat per capitau,  o en tot cas mei recentament, Nebosan .

Que cau precisar (entà eths que legiràn era ficha deth diccionari) Grosclaude a mau legit eth tèxte sintetic e complèxe de Dauzat. Qu'ei per Hinges (Pas de Calais) e non pas per Hins Dauzat evòca eth ablatiu-locatiu *finibus*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lana (Occitània)

**Lana** (*Lanne* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['lano] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Lane* en 1285, *De Lana* en 1313 e 1379, *Lane* en 1429, *Lanes* en 1760, *Lane* en 1768, *Lanne* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

*Lana* que vien de *landa*, mot d'origina gallica, dab evolucion gascona *nd* > *n*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ueidèth

**Ueidèth** (*Houeydets* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [wéy'dèt] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Hoydets* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), *Houeydets* o *Houydet* (diccionari de Lejosne).

Segon R. Aymard, eth nom que vien de *huelhar*, *huelhatge*.

Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion d'Aymard que repausa sus ua confusion enter [j] e *-lh*. Eth *è* obèrt dera prononciacion que mia a un sufixe *-ellum*, mes i a pas d'informacions solidas; eth nom que demòra escur

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Hita (Hauts Pirenèus)

**Hita** (*Hitte* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['hita] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *de Fita*, en latin en 1300, *De Fica* en 1313, *de Fita*, en latin, en 1379, *Fite*, *Lafite*, *Fita* en 1429, *Hitte* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

*Hita* que vien deth gascon *hita*, latin *ficta*, « (pèira) plantada, bòrna, limit, termièra, frontièra ».

Segon Miquèu Grosclaude, era sola question qu'ei : de quina limita s'ageish ? Probablament era deths *bigerriones* (*bigerri*) e deths *onobrisates*, pòble hòrt petit qui deishè pas plaça a ua diocèsi (capitala : Ciutat).

## Istòria

## Administracion

* Era comuna que passè en 2018 dera comunautat de comunas deths Costalats dera Vath d'Arròs ara Comunautat de comunas dera Hauta Bigòrra .

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ibòs

**Ibòs** (*Ibos* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Eth Puei, Bastilhac.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [i'bòs] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *Yuos* cap a 1140, au sègle XII e en 1285, *Iuos* au sègle XII, *De Yvossio*, en latin, en 1300, en 1313 e en 1342, *Yuos* en 1429, *Ibos* en 1541, *Ibos* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, dab eth sufixe aquitan *-os*, eth radicau qu'ei escur, gallic *ivos*, « tueis » (Joan Seguí), tèma pirenenc *ibo-*, « bon » (idem), nom gallic d'òmi *Ibbu* (Rohlfs).

Segon R. Aymard, *Ibòs* que s'explica per lo diu celtic *Ibosus*.

Segon Miquèu Grosclaude, lo radicau qu'ei escur, la sola causa segura qu'ei lo sufixe aquitan *-ossum* . Grosclaude que desbremba lo càmbiament de consonantisme.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Jaca (Hauts Pirenèus)

**Jaca** (*Jacque* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['yako] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Iaqua*, *de Jaqua*, en 1313 e en 1342, *Jaque* en 1429, *Iaque* en 1736, *Jaque* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), *Jaque* en 1790.

Segon Dauzat, *Jaca* que vien deu nom germanic d'òmi *Jacco*.

Segon Negre, *Jaca* que seré lo nom d'òmi *Jacme*, francizat en *Jacque*. R. Aymard que cred *Jaca* ei un patronime resultat de *Jacobus*...

Miquèu Grosclaude, que cita Jacques Boisgontier : « Los diccionaris qui ignòran la fòrma gascona qu'an volut explicar aqueste toponime per lo nom de persona *Jacques* (devath la soa fòrma francesa !), çò qui ei absurde. Remarquem simplament, shens voler en tirar conclusions, que lo nom d'aqueth vilatge bigordan ei l'exacte omonime deu de la vila aragonesa de Jaca. » Lo nom qu'ei escur. L'origina deu nom de la vila aragonesa qu'ei desconeishuda. Qu'èra la capitala deus *Jacetani* o *Iacetani*, çò qui explica en cap de cas lo nom de la vila.  

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ilhèu

**Ilhèu** (*Ilheu* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge e de Varossa situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [i'lyèw] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Illeu* en 1235-1236, *De Ylheu*, en latin, en 1379, *Ilheou* en 1788, *Ilheu* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Ilhèu* qu'ei probablament un derivat de l'aquitan *ili*, « vila ».
Segon Negre, *Ilhèu* que vien deth preceltic *éu* /*iu* dab sodadura de l'article romanic *illum*
(explicacion donada entath lac d'Ilhèu, d'après eth diccionari de Dauzat, Deslandes et Rostaing.

Segon Miquèu Grosclaude, Negre que's basa sus ua omonimia dab eth lac d'Ilhèu, mes tres rasons que hèn era explicacion impossibla; 1) lo mot prelatin qui ei supausat significar « lac » qu'ei *eo(n)* e non pas *eu*; 2) i a pas de lac a Ilhèu; 3) era evolucion fonetica *illum* + *eu* mia pas a *Ilhèu*; eth nom que demòra escur.

Véder Àrreu.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Isaort

**Isaort** (*Izaourt* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge e de Varossa situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [iza'our] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Vitalis d'Isaort, prior Sancti Christofori* en 1241-1244-1249, *De Ysaorto*, en latin, en 1387, *Isaourt* en 1767, *Izaourt* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), *Izaour* en 1790.

Segon Dauzat, *Isaort* que vien deth prelatin **is*, arradic idronimica, e basco *urd*, « plana ».
Segon J.B. Orpustan, *Isaort* que vien deth basco *ihitz-urd*, « plana des juncs ».

Lejosne que parla d'un autar votiu dedicat ath diu gallic *Isornos*. Boisgontier trobava ua parentat enter lo nom d'aqueth diu e Isaort, çò qui sembla pas evident a Miquèu Grosclaude. L'explicacion de Dauzat *is + urd* qu'a versemblança. Era ipotèsi d'Orpustan *ihitz-urd*, « plana des juncs » es pas verificabla, mes qu'a l'avantatge de correspóner ara situacion deth vilatge dens era plana alluviau de l'Orsa; eth nom que demòra escur.

NB. Aqueras ipotèsis qu'explican **Isort*, pas *Isaort*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Horc

**Lo Horc** (*Hourc* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [lou hour] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Forqueto*, en latin, en 1313 (l'identificacion dab Lo Horc ei pas assegurada), *De Furno*, en latin, en 1342, *deu Forc*, *Lo Forc* en 1429, *Paroisse du Hourc*, *le Hourc*, en 1738, *Le Hourc* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), *Lehourc* en 1790.

Segon Dauzat, *Lo Horc* que s'explica per l'ancian provençau *forc*, « crosament de camins », fòrma masculina deu latin *furca*, medish sens.

Negre, seguit de R. Aymard, qu'interprèta lo gascon *horc* com un lòc plantat d'arbos, un bòsc. R. Aymard qu'explica l'arriu qui passa au sud deu vilatge s'apèra « arriu deu Horc » e vien d'ua sèuva vesina.

Miquèu Grosclaude qu'ei pas convençut per lo rasonament d'Aymard. Pr'aquò, que causeish de preferéncia *Lo Horc*, deu latin *furcum*, au sens de « bòsc, sèuva ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ilhet

**Ilhet** (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Areulet.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [i'liét] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Ylheto*, en latin, en 1387, *Ilhet* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, Negre, Boisgontièr, *Ilhet* qu'ei un diminutiu d*'ilha*, « isla », (deth latin *insula*), varianta absenta deth diccionari Palay, aplicada a un confluent.

Miquèu Grosclaude qu'accèpta era ipotèsi, dab un chic de dobte.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments


Pont de Ilhet (Hautes-Pyrénées) sur le ruisseau de Baricave 1.jpg|Pont sus un afluent d'era Nèsta d'Aura ath vilatge.
Ilhet_(Hautes-Pyrénées)_1.jpg|Vista en estiu.
Mairie de Ilhet (Hautes-Pyrénées) 1.jpg|La maison comuna.
Moulin de Ilhet (Hautes-Pyrénées) 1.jpg|Lo molin.
Église_Notre-Dame-de-l'Assomption_d'Ilhet_(Hautes-Pyrénées)_1.jpg|Nòsta Dauna de l'Assompcion.


## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gèdeu

**Gèdeu** (*Jézeau* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['yèdou/'yèdèw] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Ieseu*, *Geseu* ath sègle XII, *Guilhem de Ieseu* cap a 1180, *De Gezo*, en latin, en 1387, *Jezeau* en 1749, 1768 e 1769, *Jezeu* en 1790 e 1792.

I a pas agut d'explicacions deth toponime.

Miquèu Grosclaude que's demanda se l'accentuacion rara deth nom, dab ua finala en vocala (Ièdo) o en diftongue (Ièdeu) ei primitiva. Que i a eth medish fenomèn dens eth nom dera comuna vesina Àrreu o Àrro.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Isaus

**Isaus** (*Izaux* en francés) qu'ei ua comuna, en Gasconha, Comenge e Nestés, situada en departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Aute quartièr o vilatge : Era Guarda.
 

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [i'zaws] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *de Ysano*, en latin, en 1387 (probabla error de copista per *Ysauo*, *Izaut* en 1767, *Izaut* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Isaus* qu'ei sus ua tuca; eth nom qu'ei escur.

Segon Miquèu Grosclaude, eth nom que demòra escur, benlhèu prelatin. Qu'an prepausat ua arrasic idronimica *-is*, possibla pr'amor de la situacion deth vilatge, a 800 m de tota aiga pr'aquò.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Julhan

**Julhan** (*Juillan* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [yu'lyo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Bosone de Julhano*, en latin, cap a 1065, *Petrus de Julhano* en latin, en 1095, *Augerius de Jula*, cap a 1110, *P. de Julaa* en 1145, *De Iulla, Julhan* ath sègle XII, *Julha*, cap a 1200-1230, *Juglaa*, *Julhaa* en 1253, *Julhaa* en 1285, *De Julhano*, en latin, en 1300 e 1313, *De Juillano* en 1342, *De Julhano*, en latin, en 1379, *Julhan* en 1429, *Julha* en 1541, *Juillan* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Julhan* que vien deth nom latin d'òmi *Julius*, dab eth sufixe *-anum*.
Negre qu'aima mei eth nom latin d'òmi *Julianus*.

Segon Miquèu Grosclaude, *Julhan* que vien deth nom latin d'òmi *Julius*, dab eth sufixe *-anum*; qu'ei un nom de proprietat antica.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Juncalàs

**Juncalàs** (*Juncalas* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra, en Lavedan, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [yunka'làs] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Juncalas* en 1285, ath sègle XII o XIII, en 1309, *Junqualacz* en 1313, *de Junqualatio*, en latin, *de Junqualassio*, en latin, en 1319, *de Juncalassio*, en latin, en 1342 e 1379, *Iunqualas*, *Iuncalas*, en 1384, *Juncalas* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Juncalàs* que vien deth latin *juncus*, « junc », dab eth doble sufix *-al(is)* e *-acium*.
Segon Negre, *Juncalàs* que representa eth gascon *juncalà*, *juncarà*, « gran juncar ».

Segon Miquèu Grosclaude, eth sens qu'ei efectivament de  « gran juncar », mes eth sufixe ei pas eth hornit per Negre : dab *juncalar*, *-r* finau que's seré conservat dens eras atestacions medievaus. Dab *junc* que i a dus sufixes, un qualitatiu *-al*, deth latin *-alem* e un aumentatiu *-às*, deth latin *-aceum*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion èra de  abitants e era densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Labassèra

**Labassèra** (*Labassère* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha e Bigòrra. Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Labassèra-Devath, Colerosa, eths Matets, eth Costalat.
 

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [laba'sèra] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Labassere* en 1285 e 1312, *Labasera* en 1300, *Labacere* en 1312, *De Basseria*, en latin, en 1313, *La Bassera* en 1326 e 1342, *La Bascere* en 1384, *La Bassera* en 1429, *Labassere* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon tots eths autors, *Labassèra* que vien deu gascon *labassa* dab eth sufixe *-aria*. Que s'explica per era preséncia d'ua peirèra de labassas (sinonime : *lòsa* /*lausa*), mentavuda sus era mapa de Cassini, « Ardoisiere » e que fonciona enqüèra.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Église_Saint-Martin_de_Labassère_(Hautes-Pyrénées,_France).JPG|vignette|Era glèisa de Sent Martin.
Lavoir de Labassère (Hautes-Pyrénées) 1.jpg|vignette|Eth lavader.
Buste_de_l'abbé_Jacques_Pédefer_(Labassère,_Hautes-Pyrénées,_France).JPG|Eth buste de l'abat Jacques Pédefer.


## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gès eths Angles

**Gès eths Angles** (*Gez-ez-Angles* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [yès] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Ies* en 1285, *De Ges* en 1313, *De Gesio*, en latin, en 1342, *Ges*, en 1429, *Gès* en 1614, *Gés* en 1790, *Gés* en 1790, *Ges des Angles* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Gès* qu'ei benlhèu un ancian *Ger*.
Segon R. Aymard, eth sens qu'ei d'acès peth bestiar (etimologia : latin *jacere*).

Segon Miquèu Grosclaude, eras atestacions que s'opausan a un ligam dab *Ger*; era proposicion d'Aymard que s'explica per era preséncia, dens eth diccionari Palay, de *yésso*, en Lavedan, qui a per sens « acès » e de *gès*, medish sens, en Medòc. Arren pròva pas un ligam enter *yésso*, mot femenin, e *Gès*. Eth nom qu'ei prelatin e escur.

A Arcisac eths Angles, Grosclaude que dona era soa interpretacion de *ez* present dens eth nom francés : *ez* qu'a eth medish sens qu'eth francés *ès* (*licencié ès-lettres*) : *dans les*. L'autor que cred era soa aparicion tardiva provaré ei un francisme recent. Grosclaude qu'auré devut pensar ath contrari era grafia particularament sauvatja *ez* musha que era administracion francesa a pas reconeishut eth son *ès*. Que prepausa occitanizar (çò qui a pas besonh d'ac estar) aqueth supausat francisme per eth article definit simple *eths*, o per eth article definit contractat *deths*. Malurosament, Patrici Pojada qu'a seguit aqueth artificialisme.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion èra de  abitants e era densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gonés

**Gonés** (*Gonez* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [gou'néd] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *De Gonetz* en 1313, *de Gonesio*, en latin, en 1300, en 1342 e en 1379, *Gones*, *Guones* en 1429, *Gounès* en 1768, *Gonés* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), *Gonés* en 1790, *Gaunez* en 1790, *Gonnès* en 1801.

Segon Dauzat, lo nom qu'ei escur.

Segon Coromines, *Gonés* que vien deu gallic *gobann*, « haure » + *ites*.
Segon R. Aymard, *Gonés* que vien deu gallic *gunna*, « rauba »; *gonnès*, en gascon lo sarto de raubas (segon Pépouey) vienut nom de persona.

Jacques Boisgontier que trobava hòrt aventuradas las ipotèsis d'Aymard e de Coromines. Segon Miquèu Grosclaude, lo nom qu'ei escur.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Godor

**Godor** (*Goudon* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [gou'dou] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Godoo* en 1285, *de Godorio*, en latin, en 1300, *De Godono* en 1342 e 1379, *de Godorra* (cacografia ?), en latin, en 1369, *Guodor*, *Guodo*, *Guodoo* en 1429, *Godon* en 1614, *Goudon* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), *Goudou* en 1790.

Segon Dauzat, *Godor* que vien deth nom germanic d'òmi *Gothus*, etnic, dab eth sufixe *-onem*.
Segon Negre, *Godor* que vien deth nom germanic d'òmi *Goddo(n)*.

Segon Miquèu Grosclaude, eths precedents avèvan pas pro de fòrmas ancianas. Era origina qu'ei un genitiu plurau *Gothorum (villa)*, era *villa* deths Gots. Qu'ei un nom identic a Godorvila e a Vilagodor (Tarn).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gorga (Hauts Pirenèus)

**Gorga** (*Gourgue* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
 

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['gourgo] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Bernat de Gorga*, cap a 1180, *de Gorga*, en latin, en 1300 e 1313, *de Gurga*, en latin, en 1379, *Guorgue* en 1429, *Gourgue* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Dauzat qu'interprèta *Gorga* com « gòrja, cluta, clusa, canona ».
Segon Negre e R. Aymard, *Gorga* que vien deth gascon *gorga*, « trauc d'aiga hens un arriu, cròs prigond, nauda, braudèr prigond e perilhós ».

Miquèu Grosclaude que precisa, segon eth diccionari Palay, ua gorga, diferenta d'un gorg, ei un braudèr prigond e perilhós. Que cau ajustar detalhs :
* que i a sus auta arriba d'Arròs, un lòc nommat *La Palú*; Gorga qu'èra benlhèu tanben en suspart d'ua palú;
* *Gorga* qu'estó benlhèu un aute nom dera Aiga Cauta, eth arriu afluent d'Arròs qui passa a Gorga, segon un passatge deth cartulari de l'abadia de l'Escaladiu : *rivulus Gorgæ qui appellatur Aqua Calida*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Guaus

**Guaus** (*Gouaux* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [waws]. Eras fòrmas ancianas que son : *De Goausio*, en latin, en 1387 (faussa latinizacion per *de aqualibus*), *in loco de Goaus* en 1387, *Gouaux en Aure* en 1744, 1746, 1751, *Gouaux d'Aure* en 1749, *Goueux* en 1790, *Gouaux* en 1790.

Segon Dauzat, *Guaus* que vien deth latin *aqualis*, « lòc umide », dab deglutinacion de *a*; segon Joan Seguí, que i a un nom comun *agoaus*.
Segon Negre e R. Aymard, era explicacion qu'ei eth gascon *Agoaus*, « endret umide »; *a* pres per era preposicion.

Segon Miquèu Grosclaude, *Guaus* que vien deth latin *aqua*, « aiga », dab eth sufixe qualitatiu *-alem* (*-ales* ath plurau). *a* iniciau, pres per era preposicion, qu'estó deglutinat.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gralhen

**Gralhen** (*Grailhen* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [gra'lyén] (grafia fonetica deths autors). Eth nom qu'es atestat en latin, en 1387, *de Grelhenio*.

Segon R. Aymard, *Gralhen* que vien deth nom latin d'òme *Graculus*, « agraula ».

Miquèu Grosclaude qu'accèpta eth nom latin d'òme *Graculus*, damb eth sufixe autoctòn *-ennu*; Gralhen qu'es un nom de proprietat antica qui avè per mèste Graculus.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
L'Abatut (Hauts Pirenèus)

**L'Abatut** (*Labatut-Rivière* en francés) qu'ei ua comuna gascona d'Armanhac situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Los Teishenerats.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [laba'tut] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : *in Abatud*, cap a 1110, *A-Labatud*, au sègle XII, *Labatut* en 1300, *De Abbatuto Rippariae*, en latin, en 1342, *Labatut Rivière* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).

Segon Dauzat, *L'Abatut* qu'ei lo participi passat de l'« ancian provençau » *abatre*; que designa un bòsc eishartigat.

Segon Negre, qu'imagina l'adjectiu masculin *abatut* dens lo sens de *ostau abatut* !

Segon Miquèu Grosclaude, *L'Abatut* qu'ei un toponime d'eishartigatge, dab un sens de « lo bòsc abatut »; *abatut* qu'ei lo participi passat deu vèrbe gascon *abàter*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Julòs

**** (*Julos* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Eras Granjas, era Sèrra.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [yu'lòs] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Juulos* en 1285, *De Iulos*, en 1313, *De Julossio*, en latin, en 1342 e, en 1379, *Julos*, *Juulos* en 1429, *Julos* en 1541, *Julos* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Julòs* que vien benlhèu deth nom aquitan d'òmi *Julles*, dab eth sufixe aquitan *-ossum*.
Segon Negre, e R. Aymard, *Julòs* que vien deth nom aquitan d'òmi *Julles* o *Julus*, dab eth sufixe aquitan *-ossum*.

Segon Miquèu Grosclaude,  *Julòs* qu'ei ua propietat antica qui vien deth nom latin d'òmi *Julius*, dab eth sufixe aquitan *-ossum*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion èra de  abitants e era densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas