open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Himyar

Lo **Reialme d'Himiar** (Himyar) aguèt coma origina los himiaritas, qu'èran un clan de l'Arabia Felix (Iemèn) dins lo Reialme de Saba. 

Lo primièr estat himiarita sorgiguèt en 1115 aC en Raidan (èran los "senhors de Raidan"), e puèi venguèron lo Reialme d'Himiar (Himyar). 
vinheta|Himyar foguèt un estat situat al sud d'Arabia entre los ans 115 aC e 525 de l'edat crestiana.
En 25 aC, conquistèron pendent un temps lo Reialme de Saba, e 220 annadas puèi lo Reialme de Qataban. En l'an 300 lo Reialme d'Hadramaut. Saba foguèt, fin finala, conquistada en 280 mas abans ja èra estat conquistat Raidan (d'aperaquí entre los ans 160-195). En 290, la primièra dinastia himiarita de Raidan foguèt cambiada per una dinastia parallela nomentada dels Toba o Tubba (probablament, un títol personal semblable al de faraon) tanben coneguts coma "reis de Saba e Raidan" o "Tubba d'Himyar". 

En l'an 330, e pr'amor dun predicator originari d'Alexandria d'Egipte, lo rei axumita Erzana venguèt crestian mas lo reialme venguèt ebrieu en 385. Un sègle apuèi lo cristianisme s'espandiguèt dins tot Iemèn, sustot en Najran. 

Los axumitas conquistèron Iemèn en d'aperaquí l'an 370. Lo rei d'Axum o Aksum aguèt lo títol de "Rei d'Axum, d'Iemèn e de Reidan". Al còp, los axumitas conquistèron Nubia, situada al nòrd d'Axum. En 378, los himiaritas aguèron tornarmai l'independéncia.  

Fins l'an 525, foguèt l'estat dominant dins lo sud d'Arabia amb una economia agricola ajudada per l'exportacion d'encens e mirra; los himiaritas compravan d'evòri en Africa e puèi lo vendián a l'Emperi Roman. Lo darrièr rei foguèt Dhu Nuwas (Yusuf Ashar Yathar), convertit al judaisme. Lo vesin d'aquel país en Africa èra lo Reialme d'Aksum, un reialme crestian. En lo chaple de  Najran, crestians himiaritas i axumitas foguèron chaplats per òrdre del rei; l'emperaire bizantin o denoncièt al rei d'Axum Caleb. Axum decidiguèt d'intervenir e Dhu Nuwas foguèt desfach. Un virrei d'Axum arribèt a Thusfar. 

Lo virrei foguèt destituit lèu e lo general Abraha, comencèt de gobernar lo país coma primièr gobernador e apuèi coma rei, fins l'an 570; en 599, una aliança nacionala amb los persas  menèt al domèni persa. En 629, Himyar foguèt includit dins lo Califat islamic.  

La capitala dels himiaritas foguèt Thusfar. La lenga himiarita foguèt parlada fins lo sègle X.
Anthony Bourdain

Anthony Bourdain (m. 2018) es un cosinièr american, tanben conegut per sa participacion a d'emissions de television.
Sent Nazari (Lausun)

**Sent Nazari** es una anciana comuna probablament perigòrda entièrament, en Guiana, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo 1èr de genièr 1965, fuguèt annexada per Lausun.

## Geografia
Sent Nazari es adara a l'èst de la comuna de Lausun.

## Toponimia
Lo nom ven de l'ebrèu latinizat *Nazareus*, abat de Lerins .

## Istòria
* Sent Nazari èra dins la diocèsi de Sarlat avant la Revolucion . Lo Sent Nazari dont parla Durengues  es dins la comuna de Sent Astier.
* Lo 1èr de genièr 1965, Sent Nazari fuguèt annexat per Lausun (fusion simpla).

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Lauzun, Bourgougnague, Lavergne, Montignac, Saint Colomb, Saint Laurent, Saint Nazaire et Segalas*, donc Lausun, Bergonhagas, La Vèrnha, Montinhac, Sent Colomb, Sent Laurenç (comuna de Bergonhagas), Sent Nazari e Segalàs.

## Luècs e monuments
## Veire tanben
## Nòtas e referéncias
Callaqui

thumb|right|Vista del volcan e Lòna el Barco.

Lo **Callaqui** ( m) es un estratovolcan situat dins lo centre-sud de Chile. Sa darriera erupcion freatica coneguda se debanèt en 1980.

## Ligams extèrnes
* Callaqui (volcan) — Andeshandbook.org {es}
À Punt Mèdia

**À Punt Mèdia** qu'ei nòm de marca de la **Societat Anonima de Mejans de Comunicacion de la Comunautat Valenciane S.A**). (*Sociedad Anónima de Medios de Comunicación de la Comunidad Valenciana S.A* qu'ei encargada de difusir ua produccion audivisuau de television e de ràdia en catalan valencian.

## Istòria
Que comencè la soa transmicion audiovisuau lo 10 de jun de 2018 e tot vienent pleant un vueit deishat per la clavadura de lo 29 de novème de  2013 (quitament dab mejans policiers).

## Ligam extèrne
* Transmicion en viu
Patrolha d'Al-Abwa

La **patrolha d'Al-Abwa** o **Waddan**  se debanèt lo jorn 12 del mes de Rajab pendent lo segond an de l'Egira o pendent lo Safar d'aquel quite an . Maomet amb una fòrça de 70 òmes arribèt a Waddan e los Quarish i èran pas. Totun, los Banu Dawrah parlèron amb Maomet en tot signar una patz e un acòrdi d'ajuda e seguretat. I aguèt pas cap de lucha pendent aquela campanha.

Après Maomet e sos seguidors avián marchat a Medina en 622, los Quarish avián confiscat tot çò qu'avián laissat a La Meca. Dempuèi Medina los musulmans ataquèron plusors caravanas que viatjavan de Siria a La Meca. En 624 Alou Sufyan, cap d'una d'aquelas caravanas foguèt atacat pels musulmans e demandèt d'ajuda als Quarish. Aquò finiguèt en la batalha de Badr e, fin finala, la victòria dels musulmans. Pasmens Alou Sufyan poguèt arribar amb la sieuna caravana fins La Meca. La mòrt de mai d'un cap Quarish a la batalha lo laissèt coma lo solet cap a La Meca.

Abu Sufyan venguèt musulman puèi e un *sahaba* après la mercé mostrada per Maomet quora La Meca foguèt conquistada. Dins son celèbre *hadith* Alou Sufyan diguèt:

Aquò es lo mieu uelh. Es vengut nafrat per Allà e l'Islam 

**La Patz dels Banu Dawrah**

De negociacions comencèron e los musulmans signèron la patz amb los Banu Dawrah. Segon lo cercaire musulman Muhammad al-Zurqani aquela patz se signèt aital:

Aqueste document es estat escrich per Maomet, lo messatgièr de Dieu e confirma als Banu Dawrah la patz e la seguretat. Pòdon esperar d'ajuda dels musulmans se son pas opausats a la religion d'Allà. Atanben an de respondre positivament se lo profeta demanda d'ajuda.

La patz voliá dire qu'ambedoas partidas podián pas s'atacar o s'amassar amb d'autres que volián tanplan los atacar. William Montgomery confirmèt qu'aquela patz èra una provocacion volontària facha per Maomet als de La Meca 

### Referéncias
Expedicion d'Hamza ibn ' Abdul-Muttalib

L**'Expedicion d'Amza ibn ' Abdul-Muttalib** (en arabi: سرية حمزة بن عبد المطلب‎), ataben coneguda coma la Patrolha de Sif Al-Bahr foguèt la primièra expedicion enviada pel profeta islamic Maomet. Se debanèt pendent l'an 1 del calendari islamic al mes del Ramadan ( 23 de març de 623 dC).

L'ataca aviá coma tòca d'interceptar una caravana dels Quarish e foguèt menada per de *Muhajirun* (d'exiliats musulmans en Medina) I aguèt pas cap Ansar o Auxiliars de Medina.

**Descripcion**

L'incursion foguèt ordenada per Maomet entre set e nou meses apuèi l'Egira. Foguèt dirigida per Hamza ibn ' Abdul-Muttalib (un oncle de Maomet) amb demest 30 e 40 òmes qu'avián coma objectiu d'interceptar una caravana dels Quarish. 'Amr ibn Misham (Alou Jahl), lo cap de la caravana èra en al-'ls amb 300 caravanièrs.  

Los dos grops se trobèron e s'alinhèron per la batalha fàcia a fàcia mas Majdi 'Amr al-Juhani, un Quarish amic de totes dos grops, demandèt patz e ambedos grops se desseparèron sens cap de combat. Hamza tornèt a Medina e Alou Jahl contunhèt vèrs La Mèca.

En aquela ocasion lo Profeta balhèt la primièra bandièra de l'Islam. Èra blanca e la donèt a Kinaz Husain Al- Ghanari. 

### Referéncias
Literatura quíchoa

La **literatura [[quíchoa]]** qu'amassa l'ensemble deus escrits e tanben de la tradicion orau produsits dens aquesta lenga. Que precedeish de mantuns sègles l'establiment deu Tawantinsuyu, tan vau díser l'estat politic deus Incas deu Cuzco e, après la conquista e la colonozacion castelhanas, que's mantienè dinc a uei lo día e au delà de las termièras l'expancion màger de la dominacion Inca.

## Las honts mei ancianas e lo manuscrit de Huarochiri

A l'origina lo corpus literari es de segur composat de tradicon orau. La sola forma d'escritura coneguda dens lo monde quecha qu'èra lo quipu qui, au mejan de corda e de nods qu'establivan denombraments. 

Lo manuscrit fondator de l'arquiu quichua conegut qu'ei lo *[[Manuscrit de Huarochiri]]*, d'un autor ameridian e quíchoa anonime ;  qu'amassè ua partida de la literatura d'aquesta lenga entà la preservar hèita de mites e legendas de la Region de Warochiri.

## Las tempsada coloniau
A partir de la conquèsta espanhòu ua partida petita de la lenga, de la cultura e deu relats quichua que hon marcats en castelhan generaument per autors d'originas andinas com Felipe Guamán Poma de Ayala (1534 - 1615) e l'Inca Garcilaso de la Vega (1539 - 1616).

Los sègle XVII e XVIII que balhan obras dramaticas (genres manlhevats a la literatura barròca espanhòu com [autos sacramentales, comedias, dramas sus temas andins : [Ollantay, los Incas) e religiosas (garbas de cantics, sermons). César tier aprla de "Sègle d'Or".

Juan Wallparrimachi, escriva d'origina judiva e amerindiana de l'actuau Bolívia e mort en combat au servici de la guerra d'independéncia, que 
que horneish la soa poesia quíchoa.

## Sègle XIX

Lo quíchoa que serví com biais d'afirmacion nacionau : atau la Declaracion d'Independéncia de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata que s' redacté en catelhan e quíchoa.

Au Peró la literatura quíchoa qu'ei tanben cultivada com afirmacion nacionau mès qu'ei mei que mei l'abaishament provocat per la defacha de la Guerra deu Pacífic dab la perta territoriau au prohèit de Chile, çò que l'encorratjarà mei.

## Honts
* Itier, César. *Parlos Quechua*. París : L'Harmatan, 1997.
* Lara, Jesús. *Diccionario, Queshwa - Castellano, Catellano - Queshwa*. la Paz : Los amigos del libro, 1991.

## References
Becada

Las **becadas** (*Scolopax*) constituisson un genre d'aucèl limicòls de la familha de las Scolopacidae. Es constituit de uèit espècias. Segon Alan P. Peterson, aqueste genre es lo sol de la sosfamilha de las **Scolopacinae**.

## Alimentacion e santat
Las becadas son expausadas al saturnisme aviari. Coma se noirisson subretot de vèrms de tèrra e son donc vulnerablas als factors de regression dels lombrics (de pesticidas per exemple e diminucions del taus de matèra organica presenta en superfícia del sòl). Son tanben subrexposadas als metals o radionucleids que los lombrics pòdon fortament bioaccumular dins los sòls coma o foguèt mostrat en Euròpa de l'Èst e del nòrd après la catastròfa de Chornobyl o en Norvègia per exemple de taus de cèsi passant la nòrma de 600 Bq/kg de massa fresca foguèron passats en 1986. Per enseguida rapidament demenir de 40% pels vèrms de tèrra e de 95% per la becada (de 1986 à 1990) alara que lo taus de radiocèsi demenissiá pas dins lo sòl, çò que daissa pensar qu'es sa biodisponibilitat que demeniguèt.

## Lista de las espècias
Segon la classificacion de referéncia du Congrès ornitologic internacional(2011):

* *[[Scolopax rusticola]]*
* *[[Scolopax mira]]*
* *[[Scolopax saturata]]*
* *[[Scolopax rosenbergii]]*
* *[[Scolopax bukidnonensis]]*
* *[[Scolopax celebensis]]*
* *[[Scolopax rochussenii]]*
* *[[Scolopax minor]]*

## Nòtas e referéncias

esquèrra|vinheta|250x250px|Becada (''Scolopax rusticola'').

## Vejatz tanben

### Articles connèxes
* Ornitologia

### Ligams extèrnes

* Referéncia Congrès ornithologique international : ''Scolopax''<small> dans l'ordre </small>Charadriiformes (en)
* Referéncia Alan P. Peterson : ''Scolopax''  dans Charadriiformes (en)
* Referéncia <span class="lang-en" lang="en">Tree of Life</span> Web Project : ''Scolopax'' (en)
* Referéncia Catalogue of Life : ''Scolopax''   
* Referéncia Fauna Europaea : ''Scolopax'' (en)
* Referéncia ITIS : ''Scolopax''  Linnaeus, 1758 (fr) (+ version anglaise (en))
* 
* Referéncia NCBI : ''Scolopax'' (en)
* Referéncia UICN : <small>taxon</small> ''Scolopax'' (en)
Fuelhut

[drecha|vinheta|220x220px|Lo [Quercus|casse es un tipe de fuelhut]]
Los **fuelhuts** son d'angiospèrmes dicotiledons aparegut fa 140 milions d'annadas. Lor caracteristica fondamentala es la precéncia cellulas especializadas dins lo transpòrt de la saba: los vaissèls. Los fuelhuts son d'arbres produsent de fuèlhas plan desvelopadas, al contrari dels conifèrs o pinals que la forma de la fuèlhas es reducha a d'agulhas. Pèrdon lors fuèlhas, sensiblas al gèl o a la secada e se passan atal de las protegir. Los angiospèrmes comptan 250 000 a 300 000 espècias, dins 12 000 genres regropats en 445 familhas, d'esperelas destriadas en 56 òrdres. 

En Euròpa occidentala, gaireben totes los fuelhuts son d'arbres de fulham caduc, es a dire que pèrdon lors fuèlhas a la davalada, per exemple le casse, l'amorier, lo pibol. Mas unes an un fulham persistant, coma lo grefol, lo laurièr, o l'euse.

## Vejatz tanben

### Articles connèxes

* Silvicultura
* Ecoetiqueta
* Bòsc

### Ligams extèrnes

### Bibliografia
 Frank S. Gilliam, Mary Beth Adams. (2011) *Effects of Nitrogen on Temporal and Spatial Patterns of Nitrate in Streams and Soil Solution of a Central Hardwood Forest* (*Efièchs de l'azòt sus las tendéncias temporalas e espacialas dels taus de nitrats dins los rius e dins la solucion del sòl d'un còr de bòsc de fuelhuts*). ISRN Ecology 2011, 1-9 ; En ligne: 2011-01-01 (Résumé)

## Nòtas e referéncias
Ermafrodita

[drecha|vinheta|250x250px|Ermafrodita endormit, copia romana d'un original grèc, epòca imperiala (II ApC), [Lovre (Ma 231)]]
**Ermafrodita** (en grèc ancian  / ) es un personatge de la mitologia grèga. Son nom foguèt utilizat per crear lo tèrme ermafrodisme, que designa çò qu'unís las caracteristicas dels dos sèxes.

## Mite
[esquèrra|vinheta|270x270px|Gravadura d'Ermafrodita, copia d'una fresca d'[Herculanum, sègle XIX]]
Filh d'Ermès e d'Afrodita, coma son nom l'indica, Ermafrodita erita a sa naissença, sul mont Ida de Troada, de la beutat de sos dos parents. Se banhant dins lo lac de Caria abitat per la naïada Salmacis, aquesta s'enamora del bèl jovent. Coma Ermafrodita la rebuta, Salmacis l'estrenh de fòça e suplica los dius d'èsser unida a el per sempre. Lo vòt se realiza e forman pas qu'un sol èsser bisexuat, a l'encòp mascle e feme. Ermafrodita fa alara un vòt a sos parents, que tot òme se banhant dins lo lac de la nimfa ne sortiriá el tanben dotat d'atributs femenins.

Lo mite d'Ermafrodita pòt èsser comparat a aqueste dels *[[Androgin|androgins]]* evocat dins *[[Lo Banquet (Platon)|Lo Banquet]]* de Platon: a l'origina, unes umans (*ermafroditas*) possedava a l'encò los caractèrs feminins e masculins, e Zèus, s'alarmant de lor potencial, los separèt en doas mitats.

## Representacions artisticas
drecha|vinheta|267x267px|Detalh de la fresca del ''Vièlh satir e Ermafrodita'', Musèu arqueologic de Nàpols
Ermafrodita foguèt un subjècte frequent d'inspiracion. En escultura, la representacion mai celèbra es aquesta de l*'Ermaphrodita endormi*t, estatua de l'epòca ellenistica que de copias figuran al Palais Massimo alle Terme, a la Galariá Borguesa a Roma, a la Galariá dels Oficis a Florença, al Lovre a París e al Musèu de las Bèlas Arts de Lila. D'esquina, Ermafrodita mòstra un còrs amb gaubi e de corbas femeninas, de l'autre, s'apercep lo sèxe masculin del personatge.

Las representacions d'Ermafrodita son espandidas dins las pinturas mitologicas amb subjècte erotic qu'agrada la societat romana e descobèrtas al sègle XVIII dins las ciutats del Vesuvi, subretot Pompei. Lo *Cabinet secrèt* del Musèu arqueologic nacional de Nàpols ne ten cinc: *Ermafrodita* (inv. 9224), *[[Pan (mitologia)|Pan]] e Ermafrodita* (inv. 27700), *Vièlh satir e Ermafrodita* (inv. 27875), *Satir e Ermafrodita* (inv. 27701), *Satir ensagent de s'unir a Ermafrodita* (inv. 110878).

## Font

* Teofrast, *Los Caractèrs* XVI
* Diodòr de Sicília, *Bibliotèca istorica* IV.6.5
* Ovidi, Metamorfòsis IV, 288-390.

## Referéncias

## Bibliografia

### Articles connèxes

* Salmacis
* Ermafrodisme
* Ardhanari dins l'indoïsme

### Ligams extèrnes

* Patrick Graille, Le troisième sexe, Paris, Les éditions arkhê, 2011  , (lire en ligne)
* *Hermaphrodite endormi*, département des Antiquités grecques, Notice <abbr class="abbr" title="numéro">n<sup>o</sup></abbr>&nbsp;887, base Atlas, Lovre
* Le Dictionnaire des Antiquités Grecques et Romaines de Daremberg et Saglio
* Images d'Hermaphrodite dans la Base de Données Iconographiques de l'Institut Warburg
Fibra

Una **fibra** es una formacion elementària, vegetala o animala, d’aspècte filamentós, se presentant mais sovent jos forma de fais. S'utilizada tanben aqueste tèrme per extension per designar de materials minerals o sintetics avent lo mèsme aspècte.

## Tipologia

* Fibra naturala:
** Fibra d'origina animala
** Fibra d'origina vegetala
* Fibra quimica
** Fibra artificiala
** Fibra sintetica
* Fibra minerala
* Fibra d'alumini
** Fibra toxica

Las fibras son presentadas e l'estat natural un pauc pertot dns l'univèrs. Son mai sovent l'ossada dels vegetals (lin, coton). S'encontran tanben dins de minerals (amiant).

L'Òme, mejans son industrias, fabrica fòrça varietats de fibras sinteticas, semisinteticas, o a partir d'elements naturals, mas tenen pas aquestas formas (nilon, fibra optica).

Las fibras pòdon èsser classificadas segon lor origina, lor longor, lor consisténcias o quitament segon lor utilizacion.

Mai sovent se destria doas grandas familhas: las fibras naturalas e las fibras dichas « quimicas » mas lo tèrme anglosaxon *man-made fibers* (fibras realizada per l'òme) seriá melhor que totas las fibras an una composicion quimica. Atal lo coton es compausat de cellulòsa exactament coma la viscòsa fabricada per l'òme.

### Fibras naturalas

#### Fibras d'origina vegetala (cellulosics)
vinheta|Una eissarpa facha de fibras de bambós e de ribans

* Fibras màger
** Coton
** Lin cultivat
** Cambe
** Ramia
** Jute
* Autras fibras
** Abaca
** Agaves *([[Agave fourcroydes]] *,* [[Agave americana]] *e* [[Agave sisalana]])*
** Capòc
** Cocòt
** Espart
** Genèsta
** Kenaf
** Palha
** Bambó

#### Fibras d'origine animala (proteïcas)

* Lana
** Alpaca
** Chameau
** Cachemir
** Guanaco
** Iac
** Lapin d'Angorà
** Mohèr
** Vigonha
* Seda

#### Fibras d'origina minerala (silicatadas)

* Veire
* Amiant
* Basalt
* Carbòni
* Fèrre/Acièr/Inòx
* Argent/Aur
* Coivre
* Alumini
* Torba

### Fibras quimicas (''man-made fibers'')

#### Fibras artificialas

* Fibras artificialas d'origina vegetala
** Cellulosicas
*** Viscòsa, Cupro, Modal, Lyocell, Seacell, Lenpur
*** Acetat de cellulòsa, diacetat de cellulòsa, triacetat de cellulòsa
** Non cellulosics
*** Alginat, fibra de milh, fibre da lach
* Fibras artificialas d'origina animala
** Quitina (carapaças de crustacèus)

#### Fibras sinteticas

## Vejatz tanben

* Fibra de veire | Fibra de carbòni
* Fibra textila
* Fibra tecnica
* Fibra optica
* Fibra alimentària
Fil textil

vinheta|Bobinas de fil.
vinheta|Detalh d'un fil al microscòpi.
vinheta|fils de lana en pelòta.
Lo **fil** textil es lo produch del filatge, es e dire l'aglutinacion de fibras textilas per formar un ensemble long.

Lo procediment d'obtencion d'aqueste fil pòt èsser industrializat dins un talhièr o una usina nomenada filatura.

S'entrecrosa de *fils*, se téis amb de maquinas o a la man. Se realiza atal de teissuts, estòfas, tapís, …

Las matèrias servissent a la fabricacion d'un *fil* per l'industria textila son: lo coton, la lana, lo crin, lo lin, lo cambe, la seda, lo cauchó, las matèrias plasticas, lo veire, l'aur, l'argent,. Lo fèrre per las còta de malhas

## Annèxes

### Articles connèxes
Fil d'Arian • Fus
Ñuqanchik

**Ñuqanchik** (*nosauts amassas* en quichoa) qu'ei ua emission d'informacion de ràdio e de television en quíchoa difusida per las cadenas peruviana  *[[Radio Nacional del Perú]]* e TV Perú.

Que s'emetèish enter las 5:30 e las 6:00 deu matin e qu'ei presentat peus presentadors Clodomiro Landeo e Marisol Mena.
Drakaina

**Drakaina** (en grèc δράκαινα) en la mitologia grega es la femelha del dragon, de còps amb de caracteristicas umanas. Entre aquelas se tròban Campe, Ceto, Delfine, Equidna, Escilla, Lamia (o Sybaris), Poena, e Piton (quora es representat coma una femna).
Campe

Dins la mitologia grega, **Campe** (en grèc ancian Κάμπη Kámpê, benlèu de κάμπος kámpos, ‘monstre marin') èra la gardiana que Cronos mandèt susvelhar lo Tartar, ont èran empresonats los ciclòps e los ecatonquires. Es descricha coma un monstre ibrid, amb cos de femna cobèrt d'escatas dins sa mitat inferiora, de pel crespat e amb de sèrps e un escorpiu que se bolega sus sas espatlas. Quand un oracle prometèt Zèus la victòria sus Cronos e los Titans se aviá l'ajuda dels ciclòps, Zèus auciguèt Campe e los liberèt del Tartar per l'ajudar a luchar contra Cronos dins la Titanomaquia. 

### Referéncias
Smaug

**Smaüg** es lo darrièr dels grands dragons de la Tèrra Mejana, l'univèrs de ficcion descrich per J.R.R. Tolkien.
vinheta|Lo Dragon Smaug dins Lo Hobbit de J.R.R Tolkien
Es l'antagonista principal del roman Lo Hobbit, que racònta cossí un grop de nans assaja de recuperar lo tresaur e lo Reialme de la Montanha Solitària que lo dragon aviá raubat. Smaug es descrich coma roge/daurat, e dins lo Libre Roge es dich qu'èra plan grand; es atal classat coma lo segond dragon mai grand de la Tèrra Mejana (aprés Ancalagon). Atanben es conegut coma Smaug lo Daurat o Smaug lo Magnific.

### Lo Hobbit
Dins Lo Hobbit, un grop de nans fan una expedicion per recuperar lo tresaur que lo dragon lor aviá raubat fasiá temps. Amb eles an un hobbit en qualitat de raubaire, Bilbon Saquet, que los a d'ajudar en la mission.

Smaug coneissiá plan totes los objèctes de son tresaur e sul pic sabèt qu'una copa sens cap de valor èra estada raubada per Bilbon. Segon Tolkien, sa ira èra aquela que "solament pòt èsser vista quora las gènts fòrça ricas pèrdon qualque causa que fasiá temps qu'avián mas qu'avián pas volgut ne utilizat." Lo panatòri de la copa, la coneissença d'Smaug de totes los objèctes de son tresaur e la posteriora colèra del dragon fan pensar en l'istòria de Beowulf, que Tolkien n'èra un expèrt important e que descriguèt coma "la fònt mai estimada" per lo Hobbit. Entre las autras possessions de Smaug i aviá atanben la Pèira de l'Arca e divèrsas còtas de mithril, que una ne foguèt una donada a Bilbon per Thorin Escutdegarric. Dins Lo Senhor dels Anèls, situat ans aprés, la còta salva plusors còps la vida de Frodo.

Lo pitrau d'Smaug èra cobèrt de gemmas que lo fasián gaireben invulnerable. Mas quora Bilbon l'encontrèt dins sa tuta, trobèt una partida sens cobrir al pitrau esquèrre. Quand Bilbon parlèt d'aquò a sos collègas nans foguèt ausit per un còrb qu'o expliquèt a Bard l'Arquièr d'Esgaroth. Quand Smaug ataquèt la vila, Bard lancèt una sageta al ponch descobèrt del dragon e l'auciguèt. 

Aprés la mòrt del dragon, Thorin e sos amics demandèron lo tresaur. Aquò creèt un problèma entre Brad e lo rei elf Thrànduil del Bòsc Lugubre, que volián una partida del tresaur coma compensacion per los dans que los dragons avián provocat dins lors reialmes pendent d'annadas. Thorin volguèt pas partejar lo tresaur e declarèt, la guèrra a ambedos. Fin finala, i aguèt pas cap lucha dirècta pr'amor qu'arribèt una autra armada de goblins e wargs que tamben ne volián l'aur, e tot finiguèt en la Batalha de las Cinc Armadas.
Selvas temperadas de conifèrs

Las **selvas temperadas de conifèrs** son un biòma terrèstre situat dins las regions temperadas del mond amb d'estius cauds, d'ivèrns doçes e amb pro de pluèjas per la vida d'un bòsc.
vinheta|Bòsc de pins a Bulgaria
Dins la majoritat de las selvas temperadas los conifèrs predominan mas i a atanben una mescla de conifèrs e d'arbres perennes e de fuèlha caduca. Aqueste tipe de forèst se tròba normalament dins de zònas costièras de regions amb d'ivèrns doçes e fòrça pluèjas, o dins l'interior de las tèrras amb un clima mai sec e atanben en regions de montanha. Fòrça espècias se pòdon trobar dins aqueles bòsques: coma cèdre, ciprès, pseudotsuga, avet, genebrier, Agathis australis, pin, podocarpus, picèa, taxacèas. Lo sotabòsc a tanplan una granda varietat d'erbacèas e d'arbusts.
vinheta|Distribucion globala
Estructuralament aqueles bòsques son fòrça simples e generalament de dos nivèls: l'estadi superior e l'estadi inferior. D'unas forèsts an tanben un nivèl intermediari d'arbrilhons. Las selvas de pins an un jaç inferior erbacèu generalament dominat per de plantas vivaças e sovent ligats als fuòcs naturals ecologicament importants.
Las selvas temperadas de conifèrs son uèi lo jorn lo biòma terrèstre mai espandit de la planeta maugrat que poiriá laissar d'o èsser lèu pr'amor de la creissença mondiala dels desèrts per la deforestacion e la desertificacion. 

**Selva umida de conifèrs**

Aqueste tipe de selvas se situa en de luòcs umides e a lo nivèl mai naut de biomassa de totes los ecosistèmas terrèstres . Es important per las proporcions de lors arbres : Sequoia giganta (Sequoiadendron aigantec), Sequoia de fuèlhas d'if (Sequoia sempervirens) e pseudotsuga (Pseudotsuga menzieii). Las selvas umidas de conifèrs son plan pauc comunas e solament demoran en de pichonas zònas de l'oèst d'America del Nòrd (Forèst de conifèrs del litoral pacific), al sud-oèst d'America del Sud e al nòrd de Nòva Zelanda. Las selvas de Klamath-Siskiyou situadas al nòrd-oèst de Califòrnia e sud-oèst d'Oregon son conegudas per una granda varietat de plantas e d'animals donc fòrça espècias son endemicas .

**Referéncias**
Bèrg

**Bèrg** (*Berc* en francés) es una anciana comuna gevaudanesa situada dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es ara dins la comuna dels Monts Verds.

## Toponimia
La prononciacion es [bɛrk] al Bacon . Representa logicament lo gallic **bergo-*, « mont », de l'indoeuropèu **bhergh* , cf. per exemple la *Montagne de Berg* (en francés) en Ardecha. Lo nom es motivat per un puèg de 1164 m (desnivelacion de 70 m solament, mas preséncia en fòrma de morre fòrça aparenta ).

## Istòria
La comuna se creèt en 1877, del territòri d'Arcòmia, La Fageta e Tèrmes.

Lo primièr de genièr de 1973, Bèrc foguèt estacada al Bacon (fusion-associacion), amb Arcòmia, e la comuna novèla venguèt Los Monts Verds. Lo 17 de julhet 1990, la fusion-associacion se mudèt en fusion simpla.

## Administracion
Lo darrèr cònsol de Bèrc foguèt lo sénher Bénézet.

## Demografia

## Nòtas e referéncias
Prensuèjols e Malboson

**Prensuèjols e Malboson** (*Prinsuéjols-Malbouzon* en francés) es, dempuèi lo 1ièr de genièr 2017, una comuna novèla d'Occitània, dins la region istorica de Gevaudan administrada per lo departament de Losera de la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
La comuna novèla recampa las ancianas comunas de Prensuèjols e de Malboson.

## Geografia
Lo chapluòc es a Malboson, aglomeracion pus importanta de la comuna novèla, situada plan prèp del territòri de Prensuèjols e sus una viá de circulacion importanta, la RD 987.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Veire a Malboson e a Prensuèjols.
## Istòria
Veire a Malboson e a Prensuèjols pel periòde anterior a 2017.

Lo recampament de Malboson e de Prensuèjols dins la comuna novèla se faguèt lo 1ièr de genièr 2017. Caduna de las comunas ancianas ven comuna delegada .
Lo chapluòc es a Malboson.
## Administracion

## Demografia
Veire a Maboson e a Prensuèjols pel periòde anterior a 2017.

## Luòcs e monuments

France Lozère Prinsuéjols Château de la Baume 08.jpg|Chastèl de ?? (FR: *La Baume*)
Église prinsuejols.JPG|Glèisa de Prensuèjols, sègle XII, situat sus la Via Podensis
Truc Coucuts.JPG|Lo *Truc dels Cocuts* (?)


## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben
## Ligams extèrnes
## Nòtas e referéncias
Bab-el-Mandeb

**Bab-el-Mandeb** es un estrech d'un trentenau de quilomètres que separa Africa e la Peninsula Aràbia entre Jiboti e Iemèn. Unís lo sud de la Mar Roja au nòrd-oèst de l'Ocean Indian. En causa de sa localizacion au sud dau canau de Suèz, es un aisse important dau comèrci maritim internacionau e un endrech susvelhat per lei grandei poissanças dempuei la segonda mitat dau sègle XIX.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Estrech de Cook

L**'estrech de Cook** es un estrech que separa l'Illa dau Nòrd e l'Illa dau Sud en Nòva Zelanda. Unís la Mar de Tasman a l'Ocean Pacific.

## Liames intèrnes

* Estrech.
* Nòva Zelanda.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Estrech de Davis

L**'estrech de Davis** es un estrech que separa Groenlàndia e la Tèrra de Baffin. Partida de l'Ocean Artic, unís la Baia de Baffin a la Mar de Labrador. Dos corrents oceanics i passan. Lo premier es freg e entraïna la deriva deis icebergs vèrs lo sud. Lo segond es un corrent caud eissit d'una desviacion d'una partida dau Gulf Stream.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Sason eissucha

La **sason eissucha** (ò **sason seca**) es una sason qu'existís dins lei climas tropicaus. Es caracterizada per una demenicion importanta dei precipitacions e es seguida per la sason umida. Sa durada varia segon lei regions mai, d'un biais generau, aumenta amb la distància a l'eqüator.

## Liames intèrnes

* Clima tropicau.
* Sason umida.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Estrech de Danemarc

L**'estrech de Danemarc** es un estrech que separa Groenlàndia e Islàndia. Unís la Mar de Groenlàndia, que fa partida de l'Ocean Artic, a la Mar d'Irminger que se situa dins l'Ocean Atlantic Nòrd.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Passatge de Drake

vinheta|Passatge de Drake
vinheta|

Lo **passatge de Drake** ò **Mar de Hoces** es un estrech que separa l'extremitat sud de l'America dau Sud e Antartida entre lo cap Hòrn e 
leis Illas Shetland dau Sud. Unís l'Ocean Antartic, lo sud-èst de l'Ocean Pacific e lo sud-oèst de l'Ocean Atlantic. Es una zòna maritima fòrça malaisada en causa de condicions meteorologicas fòrça instablas.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Estrech de Hudson

L**'estrech de Hudson** es un estrech que separa la Tèrra de Baffin e la peninsula d'Ungava situada au nòrd de Quebèc. Unís la Baia de Hudson e lo Bacin de Foxe. Fa partida dau passatge dau Nòrd-Oèst.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Kattegat

Lo **Kattegat** es un espaci maritim que separa Danemarc e Suècia entre la peninsula de Jutlàndia e la província suedesa de Halland. Es format de plusors estrechs dins sa partida sud e d'una baia dins sa mitat nòrd. Cuerb una superficia de  km².

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Estrech de Corèa

L**'estrech de Corèa** es un estrech que separa la peninsula de Corèa e Japon. Unís la Mar de China Orientala e la Mar de Japon. Au mitan, se tròba l'Illa Tsushima que devesís l'estrech entre dos canaus que son dichs canau occidentau e estrech de Tsushima.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Aqwa

**Aqwa** (*Аҟәа* en abcaz, აყუ *Aqu* en georgian) o **Sòcomi** (სოხუმი - *Sokhumi* en georgian, *Сухуми* en rus) es una ciutat del Caucàs e la capitala d’Abcazia.

## Istòria
Al sègle -VI foguèt fondada la colonia greca de Διοσκουριάς (Diòscorias) sus un sit ja ocupat pels Colchidians. Jos l'emperaire August prenguèt lo nom de Sebastopòlis. Destrusida mai d'un còp, floriguèt coma Tskhumi jols reis georgians. Conquista pels Otomans, venguèt Sohumkale. En 1810 foguèt conquista per Russia, qu'i demorèt amb l'Union sovietica e que protegís uèi l'estat abcaz.
Chasèlas

**Chasèlas** o **Chaselas** pòt designar:
*Chasèlas una comuna occitana de Charanta.
*Chaselas una comuna occitana de Cantal.
*Chaselas una comuna occitana de Naut Léger.
## Nòtas
Canau d'Otranto

Lo **canau d'Otranto** es un estrech que separa lo sud-èst d'Itàlia e lo sud-oèst d'Albania. Unís la Mar Adriatica au bacin principau de la Mar Mediterranèa. 

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Europeada 2012

L’**Europeada de 2012** es la segond edicion de l’Europeada, una competicion de fotbòl europèa dei minoritats lingüisticas organizada per l’Union Federalista dei Comunautats Etnicas Europèas. Organizada en Lusàcia en Alemanha, se debana dau 16 au 24 de junh de 2012 e recampa 19 seleccions masculinas. Las doas seleccions Roms d'Ongria pèrdon en finala contra las seleccions Sud-Tiròl (3-1).

## Torneg masculin
### Premier torn
#### Grop A

|}

#### Grop B

|}

#### Grop C

|}

#### Grop D

|}

#### Grop E

|}

### Rescòntres de classament
#### Fasa finala
##### Quarts de finala

##### Semifinalas

##### 3-4a plaças

##### Finala

### Classament finau

## Liames intèrnes

*Europeada
*Europeada 2008
*Europeada 2016

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Skagerrak

**Skagerrak** es un passatge maritim entre la Mar dau Nòrd au sud-oèst e lo Kattegat au sud-èst. Separa lo sud de Norvègia, lo nòrd-oèst de Jutlàndia e lo sud-oèst de Suècia.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Estrech de Taiwan

L**'estrech de Taiwan** (ò **estrech de Formosa**) es un estrech que separa la China continentala e l'illa de Formosa. Partida de la Mar de China Meridionala, l'unís a la Mar de China Orientala.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Estrech de la Sonda

L**'estrech de la Sonda** es un estrech que separa leis illas de Java e de Sumatra en Indonesia. Unís la Mar de Java au nòrd a l'Ocean Indian au sud. Foguèt lòngtemps un estrech important per la navegacion internacionala en despiech de perilhs importants (prefondor variabla, activitat dau volcan Krakatoa, bancs de sabla...). Pasmens, son usatge declinèt durant lo sègle XX au profiech de l'estrech de Malaca qu'es jutjat pus segur.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Redfoo

**Stefan Kendal Gordy** aliàs **Redfoo**, és un cantant i DJ nord-americà, famós per formar part del grup LMFAO. Va crear èxits com Party Rock Anthem i Sexy and I Know it, que va vendre més de 10 milions de parelles cada any.

### Àlbum
*Balance Beam (1997)
*Party Rock (2008) 
*Sorry for Party Rocking (2011)
*Party Rock Mansion (2016)
Estrech de Palk

L**'estrech de Palk** es un estrech de l'Ocean Indian que separa lo sud de la peninsula indiana e lo nòrd de Sri Lanka. Unís lo Gof de Bengala a la Baia de Palk.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e réferéncias
Estrech de Tsugaru

L**'estrech de Tsugaru** es un estrech que separa leis illas japonesas de Honshu e de Hokkaido. Unís la Mar de Japon e l'Ocean Pacific.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Mont Logan

Lo **Mont Logan** ( m) es la cima pus auta de Canadà e la segonda d'America dau Nòrd après Denali (èx-Mont McKinley,  m). Situat en Yukon lòng de la frontiera amb Alaska, es un massís format per la subduccion de la placa pacifica en dessota de la placa nòrd-americana. Pòrta lo nom dau geològ canadenc William Edmond Logan (1798-1875). La premiera ascension aguèt luòc en 1925 e foguèt l'òbra d'una expedicion dirigida per Albert H. MacCarthy.

## Liames intèrnes

* William Edmond Logan.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Quenopòdi

right|thumb|250px|Fuelhas de graissa pola, ''Chenopodium album''

Chenopodium (en latin, *erba grassa* en vivaroaupenc ; *graissa pola, pas d'aucha, farinos, blet/bledon...* en lemosin), los quenopodis, son un genre de plantas dicotiledònes, de la familha de las Amarantacias o, de las quenopodiacias, en fonccion daus botanistas. Lo genre deu son nom a la semblancia de las fuelhas de l'especia emb la traça d'una pauta d'aucha (dau latin scientific *chenopodium*, format a partir daus mots grecs χήν,-νός [aucha] e πόδῖον [pitit pè], littéralement pauta d'aucha).
Portulaca oleracea

Portulaca oleracea (en latin, *bordolaiga* en vivaroaupenc, *erba roja, pipol, porpier...* en lemosin)es 'na especia de plantas erbacadas a las verjas rampantas, suvent de vetz considerada coma 'na adventicia, bien que 'la sia cultivada per l'alimentacion e utilizada en fitoterapiá. Qu'es 'na annuala plan comuna dins los vargiers e qui ven de preferencia dins las zònas chaudas e especialament dins lo sud de l'Occitània (mesma si ne'n trombem aisament daiciant'a oest dau Massíu Centrau).
L'Estrasseta

***L’Estrasseta*** es un jornau satiric gratuit sus Internet escrich integralament en occitan de Provènça. Es publicat sus la platafòrma Issuu.

Naissèt en 2018. Se definís coma un jornau "de desinformacion e mala fe".

## Referéncias


## Ligams
* Pagina de Feisboc
* Numèros de legir e descargar
Dòma de nèu dels Escrinhs

La **Dòma de nèu dels Escrinhs** (var. **Dòma de nèu deis Escrinhs**) es un som aupenc situat en Daufinat. Aprés la Barra dels Escrinhs e lo Som Lory, es lo tresen som mai naut d'Occitània.

## Nòtas
Lauria

Lauria es una comuna italiana de 11 934 abitants situada dins la província de Potença en Basilicata.
Canau de Yucatan

Lo **canau de Yucatan** es un estrech que separa la peninsula de Yucatan e l'illa de Cuba. Unís la Mar Cariba e lo Golf de Mexic.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Oresund

**Oresund** (*Øresund* en danés e *Öresund* en suedés) es un estrech que separa l'illa danesa de Seeland e Suècia. Fa partida de l'ensems maritim de Kattegat e permet d'intrar ò de sortir de la Mar Baltica, situada au sud. En causa de sa prefondor febla e de la frequentacion importanta, es un passatge martim malaisat.

## Liames intèrnes

* Estrech.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Precipitacion (meteorologia)

Lei **precipitacions** designan totei lei meteòrs que tomban dns una atmosfèra. Es un tèrme meteorologic que remanda generalament ais idrometeòrs que gropan lei particulas compausats de cristaus de glaç ò d'aiga liquida que se fòrman, dins lei nívols, a partir de la condensacion de la vapor d'aiga atmosferica (plueja, nèu, grela).

## Liames intèrnes

* Granissa.
* Plueja.
* Nèu.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Samuel H. Wang High School for Girls

L**'Institut Femenin Samuel H. Wang** de l'Universitat Yeshiva (en anglés: *Samuel H. Wang Yeshiva University High School for Girls* ) (YUHSG), popularament conegut coma "Central", ofrís de plans d'estudis preparatoris per l'universitat e programas d'estudis josieus que condusisson a l'obtencion d'un diplòma academic avalat pel conselh de regents de l'Estat de Nòva York e per l'associacion de collègis e escòlas dels estats mejans.

## Ubicacion
L'escòla es afiliada amb l'Universitat Yeshiva, l'institut se tròba a Holliswood, dins lo quartièr de Queens de la vila de Nòva York. A l'ora d'ara Miriam Goldberg es la presidenta, Chaya Batya Neugroschl es la directora de l'escòla, Beverly Segal es la directora associada e Bracha Rutner es la sosdirectritz.

## Valors
L'Institut Samuel H. Wang, a coma mission educativa ensenhar e perpetuar la filosofia del judaisme ortodox modèrn, basat en los principis de la Torà Umadà. La siá mèta es preparar als estudiants per dintrar en l'edat adulta coma josieus informats e compromeses, e coma mem bres de la societat en general amb una ampla educacion e curiositat intellectuala.

## Classas
L'Institut Samuel H. Wang ofrís a totas las estudiantas un programa integral de preparacion per l'universitat e impartís de matèrias judaiques. Las ofèrtas de collocacion avançada comprenon; literatura anglesa, lenga anglesa, istòria josieva, istòria americana, govèrn, calcul, quimia, biologia, art e psicologia. Los corses optatius comprenon art avançat, espanhòl avançat, francés, arab, sciéncias de la tèrra, fisica, fisiologia e medecina forense. Las estudiantas del darrièr an pòdon realizar de corses a l'Escòla de Negòcis Sy Syms e de divèrses programas al Queens College. Un institut de sciéncias de recenta creacion ofrís a las estudiantas l'oportunitat de realizar recèrcas scientificas avançadas e melhorar las siás coneissenças scientificas.

## Activitats
Las escolanas de l'institut participan a divèrsas activitats extracurriculares que comprenon: l'aprendissatge de la Torà, art, basquetbòl, debat, drama, fotbòl, oquei, musica, softball, tennis, viatges, voleibal, e servici comunitari. Un exemple d'aiçò es la siá participacion dins un programa ont visitan de divèrses larèrs de ancians e de centres de reabilitacion. L'institut collabòra amb organizacions pas governamentalas coma Yachad, lo Cercle d'Amistat, e Chai Lifeline.Las escolanas de l'institut participan tanben a una desfilada per celebrar l'existéncia de l'Estat d'Israèl.

## Referéncias
Equipa de fotbòl de Tiròl del Sud

L**'equipa de la Sud-Tiròl de fotbòl** es una còla de fotbòl que representa Província del Sud-Tiròl. Per èstre seleccionat dins aquela còla, cal que lo jogaire sàpia parlar lo Tiròl. Coma la Sud-Tiròl es pas reconeguda coma una nacion per la FIFA o per l'UEFA, l'equipa de la Sud-Tiròl de fotbòl pòt pas jogar la copa del mond o lo campionat d'Euròpa. La Federacion faguèt partida de la FUEN.

Participacions a de competicions internacionalas:

## Copa d'Euròpa (Europeada)

## Rescòntres

## References

## Ligams extèrnes

* EUROPEAN MINORITIES FUEN MEMBERS Südtiroler]
Casals

**Casals** pòt èsser:

* Casals, una comuna occitana del departament d'Arièja
* Casals, una comuna occitana de Carcin, dins lo departament d'Òlt
* Casals es una comuna occitana de Carcin, dins lo departament de Tarn e Garona
Erebor

**Erebor** foguèt, segon J.R.R. Tolkien, un reialme de nans de la Tèrra Mejana situat a la Montanha Solitària, prèp dels limits del Bòsc Lugubre. 
vinheta|La vila de Dale jos lo Mont Erebor, segon Tolkien.
La Montanha Solitària foguèt ont demorèt primièr Thrain I mas son filh Thorin I l'abandonèt per emigrar a las Montanhas Grisas. 

Los dracs del fred expulsèron Thror e son pòble de las Montanhas Grisas. Per ansin, Thror tornèt a Erebor, ont poguèt amassar de tresaurs sens fin e faguèt d'amistat amb los òmes de Dale. D'annadas apuèi un drac (nomentat Smaug) arribèt de Glebièr Fenit,e expulsèt los nans de son reialme e destruiguèt atanben la vila de Dale. 

Plusors nans emigrèron a las Montanhas de Fèrre mas la majoritat se dirigiguèt a las Montanhas Blavas dirigits per Thror, Thrain e Thorin Escutdegarric. Temps apuèi Thror moriguèt a Moria a mans d'Azog, e aquò provoquèt una òrre guèrra entre los nans e los orcs de las Montanhas Nebladissas. La Resulta foguèt una victòria estrecha per los nans. Aprés aquò, Thrain comencèt un viatge desesperat vèrs Erebor per assajar tornar conquistar lo reialme mas l'assag capitèt pas e Thrain finiguèt empresonat a Dol Guldur. 

Alara Thorin venguèt rei de totes los nans e aprés un encontre amb Gandalf decidiguèt marchar amb tretze nans e un hobbit vèrs la Montanha Solitària. Atal voliá expulsar lo drac e conquistar tornarmai son reialme. Pendent aquel viatge Bilbon Saquet trobèt l'Anèl Unic, dins las Montanhas Nebladissas. Fin, finala, e aprés divèrsas aventuras, los nans podèron conquistar tornarmai Erebor malgrat que Thorin e dos dels sieus amics moriguèron a la Batalha de las Cinc Armadas (Smaug ja èra estat aucit per Bard l'Arquièr d'Esgaroth). 

Dain II (cosin de Thorin) venguèt Rei jos la Montanha e mercés a  aquò los nans poguèron i viure uroses pendent d'annadas e annadas.  

Pendent la Guèrra de l'Anèl Erebor foguèt atacada pels aliats orientals de Sauron. Las armadas de Dale e la Montanha Solitària luchèron amassa contra aquelas armadas d'Orient e podèron ganhar lo sètge dins la montanha. Quora lo Senhor Escur foguèt desfach, los qu'èran dins la montanha podèron ganhar lors enemics. En aquela batalha perdèron la vida lo rei Dain d'Erebor (que foguèt succedit per son filh Thorin Elm de Pèira) e Brand, lo rei de Dale (que foguèt succedit per son filh Bard II)
Clarissa Bevilacqua

**Clarissa Bevilacqua** qu'ei ua violonista italiana nascuda au començament deu sègle XXI. 

Aus 16 ans que sortí diplomada deu Conservatòri Nicolini de Placença entà perseguí ua carriera de concertista internacionau jà entamenada alavètz desempuish los 9 ans. Que ho causida peu Museo del violino de Cremona entà presentar los sons vriulons deus màgers.

Lo son vriulon qu'ei un de Carlo Giuseppe Testore de 1710 prestat per ua fondacion milanesa.

## Ligam extèrne
* Site personau https://www.clarissabevilacqua.com/
Thrain I

**Personatge** nomentat pels protagonistas de Bilbon lo Hobbit. Nasquèt l'an 1934 de la Tresena Edat de la Tèrra Mejana. Aprés la mòrt del sieu paire, quora los nans fugiguèron de Khazad-dûm, dirigiguèt la majoritat d'aqueles vèrs lo nòrd, vèrs las tèrras de Rhovanion. En 1999 arribèt a Erebor e fondèt un nòu reialme. Foguèt lo primièr dels caps de la tribú de Durin nomentat coma que Rei jos la Montanha. Quand trabalhava dins la mina de la montanha descobriguèt lo celèbre joièl. Moriguèt l'an 2190. Lo sieu filh Thorin I foguèt alara nomentat rei de la montanha.
Frederic Luz

drecha|sens_quadre
**Frederic Luz** (nascut Frédéric Nicolas Jacques Rodriguez-Luz lo 9 de març de 1964 a Tolosa) es un escrivan en lenga francesa e un eraldista. Es tanben l'actual pretendedor del Reialme d'Araucania e Patagonia,. 

## References
Soçairac de Carcin

**Soçairac de Carcin** o benlèu  *Soçairac en Carcin* (*Sousceyrac-en-Quercy* en francés) es, dempuèi lo 1èr de genièr 2016, una comuna novèla de Carcin (Occitània), situada dins lo departament francés d'Òut e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Recampa las comunas ancianas de Calviac, Comiac, La Calm d'Orcet, La Mativiá e Soçairac, que venon de comunas delegadas. Lo capluòc es Soçairac. 

## Geografia
Veire a las ancianas comunas.
## Toponimia
Veire a las ancianas comunas.
## Istòria
La comuna novèla correspond a l'ancian canton de Soçairac, suprimit a las eleccions departamentalas de 2015 e a l'anciana Comunautat de comunas del País de Soçairac, dispareguda per abséncia d'objècte ambe la creacion de la comuna novèla.

La comuna novèla nasquèt lo 1èr de genièr de 2016 en seguida de l'arrestat prefectoral del 29 de setembre precedent .

## Administracion

## Demografia
* Populacion :  () (1397 ab. en 2014)
* Densitat :  

## Lòcs e monuments
Veire a las ancianas comunas.
## Personalitats ligadas amb la comuna
Veire a las ancianas comunas.

## Veire tanben
* Comunas d'Òlt
* 
* L'occitan de Carcin

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Thorin I

**Thorin I** es un nan qu'aguèt com ancessor *Durin* a l'univèrs imaginàri de l'escrivan britanic J. R. R. Tolkien, . Nasquèt a Erebor en l'an 2035 de la Tresena Edat, filh de Thrain I e lo fondaire del Reialme Nan Jos la Montanha d'Erebor e atanben paire de Gloin. Pendent l'annada 2210 de la Tresena Edat del Solelh, Thorin I, amb lo sieu filh Gloin e mai nans d'Erebor fondèron una colònia a las Montanhas Grisas, que mai tard seriá mai coneguda encara que la pròpria Erebor e ont los reis i anirián a demorar. Moriguèt l'an 2289 de la Tresena Edat del Solelh. Apuèi regnèt son filh Gloin.
Azog

**Azog** foguèt un grand orc de Moria dins l'Univèrs de J.R.R. Tolkien. 

Quora Thror tornèt del potz escur de Khazad-dûm Azog l'auciguèt davant las pòrtas d'aquela fortalesa e aquò provoquèt una crudèla guèrra entre los nans e los orcs de las Montanhas Nebladissas. Pendent la darrièra batalha d'Azanulbizar Thror dirigiguèt l'armada dels uruks, e foguèt tuat en aquela batalha per lo nan Dain Pedefèrre. 

Son filh Bolg foguèt lo seguent cap dels orcs de Moria.
Thror

Dins l'òbra de J.R.R. Tolkien, **Thror** (2542 T.E.-2790 T.E) foguèt un dels reis de l'Ostal de Durin, lo primièr dels ostals nans.

Foguèt lo primièr rei de l'ostal de Durin a l'exili: quora un dragon de fred auciguèt son paire Dain I e son fraire Fror, una part del sieu pòble anèt amb el a la montanha d'Erebor ont fondèt lo Reialme Jos la Montanha. La majoritat de las gènts del primièr ostal, totun, anèron a las Montanhas de Fèrre amb son fraire Gror.

En 2790 de la Tresena Edat viatjèt amb Nar a Moria, ont Azog lo Goblin l'auciguèt, en tot provocar la Guèrra dels Nans e los Orcs.

### La mapa de Thror
Dins Lo Hobbit, lo grop de nans que comença una expedicion per recuperar los tresaurs d'Erebor del dragon Smaug utiliza una mapa facha per Thror, que ne mòstra una dintrada secreta a la montanha. La mapa, amb la particularitat d'èsser orientada cap a l'èst, es inclusa al libre e atal los legeires pòdon lo veire e estudiar.