open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Senta Maura de Peiriac

**Senta Maura de Peiriac** (*Sainte-Maure-de-Peyriac* en francés) qu'es una comuna gascona situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [,seŋtɔ'mɔrɔ de pej'rjak]. Las fòrmas ancianas que son : *par. Sancti Laurencii dels Peyros* au sègle XIII (Cartulari d'Agen), *Louspeyroux* en 1286-1287, *Sancte Marie de Periaco*, en latin, en 1293, *capella de Peyros* en 1326, *Saint-More*, en francés.

Tres fòrmas ancianas que son per Los Peirós, parròpia annèxa de Senta Maura. Pr'amor de l'article, qu'es ua formacion medievala. Lo nom que vòu díser « los lòcs peirós ». 

Senta Maura qu'es ua senta legendària de Torena, deu sègle VI. Durengues qu'explica Senta Maura es la sòr de Senta Brigida, totas duas verges e martiras deu sègle V. Marie-André Fournier, dens *Choisir parmi 3500 prénoms*, qu'escriu : « Maure e Britta, princessas nordicas, qu'estón assassinadas a Balagny, Oise, deu temps que tornavan d'un pelegrinatge ».

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'explica la sola grafia per *Senta Maura* es en francés e pauc segura. Que's tròba tanben la prononciacion occitana es ['mɔrɔ], per influéncia deu francés, benlèu pas plan anciana; qu'es un signe probable lo nom usitat èra *Peiriac*, lo sol present sus la mapa de Cassini. 

Peiriac es lo nom d'origina de Senta Maura. Que sembla format suu nom latin d'òme *Petreius*, damb lo sufixe *-acum*, latinizacion deu sufixe gallés *-ācon*. Senta Maura qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qui avè per mèste *Petreius*.

## Istòria
* Los Peirós qu'èra de l'anciana diocèsi de Condòm, donc en Agenés . Com èra la parròpia annèxa de Senta Maura de Peiriac, logicament la matritz qu'es tanben agenesa; un aute document que marca lo contrari . E per *Gajo* (nom francés) o *Gajan* ?

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Maurici de Lestapèl

**Sent Maurici de Lestapèl**  o **Sent Maurici de l'Estapèl**  (*Saint-Maurice-de-Lestapel* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion observada es [,semmaw'rise de ,lestapɛl], la qu'es recomandada es [,semmaw'risi de ,lestapɛl]. Las fòrmas ancianas son : *ecclesia Sancti Mauricii prope Montem aurioli*, en latin, en 1308, *capella Sancti Mauricii*, en latin, en 1326, *r. Sancti Mauricii*, en latin, en 1520, *Saint Maurice d'Aurignac, près Castillonès*, en francés, en 1597.
### Sent Maurici
*Mauritius* o *Mauricius*, nom latin, es lo cap de la legion tebana martirizat a Agaune en 286.

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, la fòrma del nom es segura : es *Mauricius* [e non pas *Mauritius*] pr'amor de la règla [kj] > [s], [tj] intervocalic > [z]. L'argument es sense valor, estant que coneissèm pas que lo nom francés recent e lo nom latin, que son convencionals. Lo nom occitan istoric es perdut. Per exemple, podèm trobar en Nauta Vinhana Sent Mauseris, emb [z] e pus près, [semmaw'rezi], donc Sent Mauresi, comuna de La Francesa, Tarn e Garona. 
### Lestapèl
Lestapèl es un riu. Son nom foguèt ajustat al nom de la comuna en 1937. Bénédicte Boyrie-Fénié religa son nom al mot occitan *tap* e a sos derivats o diminutius *tapet*, *taparlet*, *taparèl*. Lo poèta occitan Ferdinand Costes, nascut a Molinet emplegava lo mot *tapurlet*. L'article masculin plural es *les*, prononciat [lej]. Bénédicte Boyrie-Fénié explica *Lestapèl* per *les tapèls* (equivalent a : *les tapets*) : lo riu seriá *lo riu dels tapèls*, prononciat [dejta'pɛl] o [dehta'pɛl].

N.B. L'article plural unic *lei*, per *las* e *los*, se tròba en Petita Gavachariá e a poscut s'espandir en Brageiragués. Lo passatge per l'article *les* [lej] es problematic dins l'explicacion de B. Boyrie-Fénié. Lo nom del riu es pas **Leitapèls*. *Les tapèls* es una fòrma qu'a probablament jamai existit. L'evolucion seriá puslèu *lo riu dels tapèls* (avant la prononciacion *dei tapèls*) > *lo riu d'Estapèl(s)* > *Estapèl* > *l'Estapèl* > *Lestapèl*.

## Istòria
Lo 4 d'abril de 1972 Sent Maurici de Lestapèl foguèt annexat a Cancor. La comuna foguèt restablida lo 16 d'abril de 1979.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cancor; es ara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* en 1975, la comuna èra integrada a Cancor
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km². 

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Leugèr

**Sent Leugèr** (*Saint-Léger* en francés) es una comuna   gascona d'Agenés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* Las fòrmas ancianas son *Ambo (decima de Bouloc prope portum de ~)*, au sègle XIII, *Bouluc (parrochia Sancti Johannis de ~)*, au sègle XIII, *Bono Luco (parrochia Sancti Johannis de ~)*, au sègle XIII, *Bono Luco (capella de ~)*, en 1326, *Sant Leodeguar o Legier*, shens data .
* **Sent Leugèr** es a l'origina lo nom d'una parròquia, que sa glèisa es situada au sud-oèst deu borg. Es benlèu lo nom d'un avesque d'Autun, au sègle VII (Negre ditz un avesque de Santas). Adara, an metut un panèu *Saint-Léger* au borg qu'es *Pòrt de Pascau* .
* **Monluc** èra l'annèxa de Sent Leugèr. Es un ancian *Bonluc*, deu latin *bonum lucum*, « bon bòsc, bona seuva », cambiat en *Monluc*. Blasi de Monluc, qu'ac sabèva, signava *de Monluc* e pas **de Montluc* .
* **Lo Pòrt de Pascau** es lo borg. Dempui qu'an tirat la placa de *Port-de-Pascau* per botar la de *Saint-Léger* a la plaça, lo nom s'oblida. *Pascau* es un petit nom [o benlèu un nom de familha que ven d'un petit nom] que remembra la hèsta de Pascas. Lo pòrt èra donc plaçat près de l'ostau o sus la propietat de Pascau . La mapa IGN plaça Lo Pòrt de Pascau dens la partida sud deu borg e Sent Leugèr dens sa partida nòrd, situada long deu camin gran Damasan-Gulhon, recent (èra pas sus la mapa de Cassini) e deu pont de 1935 , çò qu'es benlèu en rapòrt dab l'evolucion deu pòblament (la partida sud seré mèi anciana).
* La fòrma anciana *prope portum de ambo*, a prepaus de Monluc, marca la preséncia d'un pòrt près deu jonhent de Baïsa e de Garòna .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Damasan; es adara deu canton de Lavardac.

## Demografia

* En 1793, Sent Leugèr èra de la municipalitat de Damasan 

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Senta Marta (Òut e Garona)

**Senta Marta** (*Sainte-Marthe* en francés) es ua comuna agenesa de Gasconha, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sancte Marthe de Miozidz (eccl ~)*, en latin, en 1097-1027, *Sancta Marsa (decima de ~)*, en latin, au sègle XIII, *Sancta Marsam*, *Sancta Marsa*; *Sancta Marsa*, en latin, en 1259, *Sancte Marte (capella ~)*, en latin, en 1326. La prononciacion es ['seŋtə'martə]. Lo nom de Marta, sòr de Làzer e de Maria de Betània, pausa pas de problèma e devèva estar plan coneishut deus escribas. Justament, aqueths escribas escrivón *Sancta Marsa* au sègle XIII, probable qu'èra pas per azard e que correspondè a quauquarren dens la prononciacion de l'epòca. Un crosament de *Martha* e de *Martia*, varianta de *Martius*, « deu diu Mart (o Mars) », seré donc pas impossible, dens condicions que nos escapan. Se l'ipotèsi es justa, lo nom *Marça* tornèt après a sa fòrma sabenta regulara *Marta*.

*Miozidz*, citat en 1097-1127 [nom ancian deu vilatge ?] s'explica benlèu per un cognomen *Minus* e, eventualament, lo sufixe *-ellu-* : **Minusellum* > **Mi(n)usello* (amudiment gascon de *-n-* intervocalica) > **Miusèth*  ? Per explicar la finala *-dz*, los gentilicis shens sufixe de l'oèst occitan, sovent confonuts dab lo nom deu vilatge eth-medish, serén una possibilitat, au quite sègle XI (o XII).

## Istòria
* Senta Marta èra (normalament) de la ciutat deus *Nitiobròges* e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica mèi o mens de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII. Èra a quauques km de la diocèsi de Vasats, que comença a Samasan .
* La comuna se creèt en 1857, a partir deu territòri de Horcas .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton deu Mas d'Agenés; es ara deu canton de Las Seuvas/Ahorèsts /Los Bòscs de Gasconha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òlt e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Maurin

**Sent Maurin** (*Saint-Maurin* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [,semmaw'ri]. Las fòrmas ancianas son : *in honorem Sancte Crucis et Sancti Maurini*, en latin, en 1097, *ecclesia Sancti Martini de villa Sancti Maurini*, en latin, en 1254, *burgus cum abbatia Sancti Maurini*, en latin, en 1271, *Sanctus Maurinus*, en latin, en 1307-1317, *capella Sancti Maurini*, en latin, en 1326, *rector Sancti Maurini et de Ferrussaco*, en latin, en 1520, *Saint Martin d'Anglars, dit Saint Maurin*, en francés, en 1681. Pendent la revolucion, la comuna tornèt prene son ancian nom *Anglars* (Durengues). 
Lo nom de la comuna ven de *Maurinus*, martir a Leitora au sègle VI. 
*Anglars* ven de l'occitan *anglar*, del latin *angulare*, « pèça de tèrra que fòrma un caire, un angle ».
### Ferruçac
Per l'etimologia d'aquela anciana parròquia annèxa de Sent Maurin , consultar Ferruçac.

## Istòria
* en 1828, la comuna de Ferussac foguèt incorporada a Sent Maurin . 

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
### Feruçac
1793 : 157, 1800 : 146, 1806 : 172, 1821 : 143.

## Luècs e monuments

Abbaye_Saint-Maurin_-1.JPG|Abadiá de Sent Maurin.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-14.JPG|Capitèl del còr : decapitacion de Sent Maurin.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-18.JPG|Capitèl del còr : Cefaloforiá de Sent Maurin.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-7.JPG|Inscripcion.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-5.JPG|Absidiòla nòrd.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-6.JPG| Capitèl de l'absidiòla nòrd.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-21.JPG
Abbaye_de_Saint-Maurin_-16.JPG
Abbaye_de_Saint-Maurin_-19.JPG|Capitèl del còr.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-9.JPG
Abbaye_de_Saint-Maurin_-8.JPG|Absidiòla sud.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-23.JPG|Capitèl a la dintrada de l'absidiòla sud.
Abbaye_Saint-Maurin_-4.JPG|Rèstas de la galariá nòrd de las clastras.
Abbaye_Saint-Maurin_-3.JPG|Tor davant lo castèl abadial.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-30.JPG|Lo castèl abadial e los vestigis de la galariá oest de las clastras.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-31.JPG|Castèl abadial costat oèst. 
Abbaye_de_Saint-Maurin_-32.JPG|Castèl abadial, ancian ostal de comuna.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-33.JPG|Una chaminèa del castèl abadial.
Abbaye_de_Saint-Maurin_-22.JPG|L'absidiòla nòrd, l'anciana escòla elementària a l'emplaçament del crosièr e un ostal davant lo crosilhon sud e lo cloquièr.
Saint-Maurin_-_Église_Saint-Martin_-3.JPG|Glèisa parroquiala Sent Martin.
Saint-Maurin_-_Église_Saint-Martin_-6.JPG|Placa del timpan.
Saint-Maurin_-_Église_Saint-Pierre_del_Pech_-1.jpg|Glèisa Sent Pèir del Puèg, a Sent Pèir del Puèg, al nòrd de la comuna.


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Micolau de la Val Èrma

**Sent Micolau de la Val Èrma** (*Saint-Nicolas-de-la-Balerme* en francés) es ua comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [,semmiku’law de laba'lɛrmɔ] o, pas tan sovent, [seminku’law de laba'lɛrmɔ]. Las fòrmas ancianas son : *ecclesia Sancti Nicholai de Monte Guascone*, en latin, en 1096, *Sancti Nicholai de la Valerma*, en latin, au sègle XVIII. 
*Micolau* o *Nicolau* es *Nicolaos*, nom grèc, avesque en Licia au sègle IV. Son culte èra important a l'Edat Mejana, segon Astor.  
Durengues explica que lo determinant *Mongascon* durèt d'aquí aus sègles XVII-XVIII; dempuèi la revolucion, l'an remplaçat per *La Val Èrma*. Disèvan tanben *La Mòta de Sent Micolau* perqué lo vilatge e la glèisa son situats sus un tapurlet, que tresplomba [de 3 m], justament la Val Èrma. 
*Monte Guascone* remembra los *Vascones* e representava benlèu un limit etnic e lingüistic. Èra benlèu lo nom ancian de Cadacòsta. La Val Èrma es tanben un vilatge situat a pauca distància dens la comuna de Sent Sist. Las duas comunas son separadas per Auroa [aw'rɔ], afluent de Garòna. *Val Èrma* a lo sens de « vath inculta, non desbosigada »; *èrm* pòt estar tanben adjectiu. 
Remarquem que *Val Èrma* es una fòrma lengadociana.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pardol deu Brolh

**Sent Perdon dau/deu Brulh** (*Saint-Pardoux-du-Breuil* en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Comuna situda dens la ribèira de Garòna, a l'èst de Marmanda.

## Toponimia
* **Sent Pardon / Perdon**. Las fòrmas ancianas son : *Garrigis (prioratus de  ~)*, en 1317, *Garrigia (domus de ~)*, en 1337, *Sancti Pardulphi (r. ~) et prior de Garrigia*, en 1520 . Pardulphus, nom germanic *Pard-wulf* o *Bard-wulf*, que correspond a un ermita garit miraculosament de la ceguesa, pui vengut abat de Garait (sègles VII e VIII), es tombat sistematicament, en Occitània, dens l'atraccion de *perdon* , . Bénédicte Boyrie-Fénié causís *Sent Perdon*, foneticament [semperduŋ] (s'atendrén a [sempərduŋ].

* ... *deu* o *dau* (escrit per B. Boyrie-Fénié). Per exemple, au nòrd de Marmanda, près de Duràs, es impossible de saber se fau escriure *deu* o *dau*, prononciats [dɔw], qu'es la prononciacion que nòta Bénédicte Boyrie-Fénié per la comuna . Ací pus au sud, farré enquestar per saber se i a un parelh minimau.

* ... **Brulh**. Brulh, Bruèlh (bòsc, talhadís, talhada) e autas variantas venen deu gallés *brogilo* definit dens lo Dauzat coma «petit bòsc entornejat d'un mur o d'una sèga» . Xavier Delamarre explica que lo sens d'origina es « petit territòri », pui « bòsc barrat, claus » .  B. Boyrie-Fénié escriu *Brulh* (çò que correspond a la fonetica marmandesa o bordalesa : *pug* per *puèg*) mès nòta la prononciacion [- bruj] au lòc de [bryj], donc *brolh* ... Coma s'i conéisher ?

* ***Garrigues*** (en francés), donc normalament Garrigas en occitan, citat dens las atestacions medievalas, e sa glèisa, son a 2 km au NNE deu borg (i a tanben *Las Garrigas* dens la comuna). Lo sens es « lòc rocassut ont creis *[[Quercus coccifera]]* » (varietat de casse : avaus, garrolha, agarrus, garric)  o (puslèu ací) landa que i creishen pas que matas, bruishòcs e bartàs, segon Ernèst Negre.

## Istòria
Longavila annexèt Sent Perdon en 1840, que se tornèt crear coma comuna en 1872.

## Administracion

## Demografia

* annexat en 1840 a Longavila e tornat crear en 1872 
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pastor

**Sent Pastor** (*Saint-Pastour* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son coërentas : *Sancti Pastoris (bastida de ~)*, en latin, en 1288, *Sanctus Pastor in Agennesio*, en latin, en 1307-1317, *Sancti Pastoris (eccl. ~)*, en latin, en 1316, *Sancti Pastori (balliva ~)*, en latin, en 1330, *Sancti Pastoris (capella ~)*, en latin, en 1326, *Sancti Pastoris (r. ~)*, en latin, en 1520 .

Lo nom de Sent Pastor es lo d'un sent, martirizat emb Sent Just, quand èran mainatges, jos lo renhe de Dioclecian, a Complutum, futur Alcalá de Henares. La prononciacion es [,sempas'tu] .

## Istòria
Anfós de Peitieus fondèt la bastida en 1250. La comuna se fondèt de la fusion de las parròquias de Sent Pastor e d*'Aygues-Vives*  (nom francés, donc normalament *Aigas Vivas*).

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Montclar d'Agenés; es adara del canton de *Le Livradais* (en francés), donc *Lo Liuradés* en occitan.

## Demografia

* la populacion de 1793, 1376 abitants, s'explica mal; cap comuna posteriora èra pas de la municipalitat de Sent Pastor; benlèu los limits de la comuna cambièron entre 1793 e 1800 
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

Ruines du chateau de saint pastour.jpg|Roïnas del castèl de Sent Pastor
Saint-Pastour - Église Saint-Pastour -2.JPG|Faciada e portal Renaissença de la glèisa de Sent Pastor, al borg
Saint-Pastour - Aygues Vives - Église Saint-Jean -2.JPG|La glèisa de Sent Joan d'Aigas Vivas
Mur d'enceinte Saint Pardoux.jpg|Muralhas de la vila e estatua de Joana d'Arc
Saint-Pastour - Halle -3.JPG|Mercat cobèrt (1795); una partida sèrv de cobèrt d'escòla


## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Per de Busèth

**Sent Per de Busèth** (*Saint-Pierre-de-Buzet* en francés) es una comuna gascona d'Agenés situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La sola atestacion medievala citada per Bénédicte Boyrie-Fénié es *Font Clara (Granja de ~)*, en 1326, qu'es en rapòrt dab un grand maine monastic, lo deus premontrés establits dempui 1269; lo mot *granja* avèva aqueth sens. La prononciacion es [sem'pe deby'zɛt]. Lo nom deu sent ven deu grèc *Petros*, latin *Petrus*, traduccion deu nom ebrèu de l'apòstol. La fòrma locala actuala es *Per*, dab un *e* barrat [e]  (la fòrma etimologica es Pèr). Lo determinant es lo nom de la comuna de Busèth (los dus borgs son separats de 2 km).

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Damasan; es adara deu canton de Lavardac.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pèir de Clairac

**Sent Pèir de Clairac** (*Saint-Pierre-de-Clairac* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Dempuèi lo 1 de genièr de 2016 es dins la , despareguda en 2013, ara *Aglomeracion d'Agen* (SIREN 200035459 ).

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* Las fòrmas ancianas de **Sent Pèir de Clairac** son : *Clairaco (parrochia de ~)*, en 1271 (Saisimentum), *Clairaco (ecclesia S. Petri de ~)*, en 1309, *Cleyraco (r. Sancti Petri de ~]*. L'agionime (nom de sent) es lo nom de l'apòstol *Pèir* (grec *Petros*, latin *Petrus*). La fòrma *Pèir*, e non pas *Pèire*, es la de tot l'oèst occitan, de la Gasconha al Lemosin en passant per l'Agenés. Lo nom d'origina, vengut determinant, *Clairac*, s'explica pel nom latin d'òme *Clarius*, ambe'l sufixe *acu(m)* , latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*. Clairac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Clarius*.
* Lo lòc *La Magdelaine* (La Magdalena en occitan ?), provesit d'una glèisa, es l'anciana parròquia annèxa de Senta Magdalena . Lo nom se referís a Maria de Magdala o Maria Magdalena , discípol de Jèsus.
* *Cabalsaut* o *Cavalsaut*. La glèisa Nòstra Dòna de Cabalsaut es dins la comuna de Castelculhèr, mas lo vilatge es dins Sent Pèir de Clairac. Lo nom es latinizat coma *B. M. de Equi-Saltu* (per la glèisa) . Aquela interpretacion « lo saut del caval (chaval) » es benlèu un jòc de mots. *Saut* sembla puslèu lo resultat del latin *saltus* « bòsc, selva, forèst » , e tanben en latin « pastencs ». *Cabal* se pòt comprene al sens modèrne, mas agèt tanben, coma adjectiu, lo sens d' « excellent, superior, ric, abondós » . Lo sens poiriá èsser « airal de bòsques (e, eventualament, de pastencs), qualitadoses » ? Se lo nom a pas cap de rapòrt ambe'l chaval, la grafia occitana es *Cabalsaut*; mes Bénédicte Boyrie-Fénié interprèta lo nom coma lo resultat de *caballus*, « caval » e de *saltu-* > *saut*, « lòc de bòscs e de pastencs reservat als cavals ».

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Puègmiròl; es ara del canton del Sud-èst Agenés.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Puymirol, Saint Caprais Saint Jean de Thurac, Saint Pierre de Clarac, Saint Romain le Noble et Saint Urcisse* (en francés), donc en occitan Puègmiròl, Sent Grapasi de l'Èrm, Sent Joan de Turac, Sent Pèir de Clairac, Sent Romans e Lo Nòble e Sent Orsisi 
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pèr e Sent Simon

**Sent Pèr e Sent Simon** (*Saint-Pé-Saint-Simon* en francés) qu'es una comuna gascona situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Sent Pèr
La prononciacion qu'es [sem'pɛ]. Que i a ua  fòrma anciana son : *Sancti petri de Homine Mortuo*, en latin, en 1293.

Sent Pèr qu'ei lo nom gascon de l'apòstol, *Petros* en grèc, *Petrus* en latin, traduccion de l'ebrèu [Kephas, shafre de Simon]. Lo determinant citat dens la fòrma anciana que pòt estar l'occitan *om mòrt*, « olom mòrt, orme mòrt »; la confusion damb *òme* qu'es banala. Durengues que precisa lo nom èra *Saint-Pé de Boulogne*, las duas parròpias que formavan la vescomtat de Bolonha en Albret.
### Sent Simon
La prononciacion qu'es [,seŋsi'muŋ]. Que i a un dobte sus l'identitat deu sent : l'apòstol Simon (diferent de Sent Pè) o [meilèu segon Astor] lo germanic Sigismund o Sigismun (Sig-mund). Mes lo canonge Durengues que precisa la hèsta deu sent es lo 28 d'octobre, çò qui permet de díser lo sent es Simon, l'apòstol. 

## Istòria
La comuna que's creèc en 1839 per la reünion de las comunas de Sent Pèr e Sent Simon.

## Administracion

## Demografia (de Sent Pèr, puish de Sent Pèr e Sent Simon)

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pèir de Dròt

**Sent Pèir de Dròt**  es una comuna agenesa , situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
La comuna es en partida dens la ribèira de Dròt, riu que la bòrna au nòrd.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas donan lo nom d'un determinant [es lo nom ancian de l'aglomeracion ?] que se pòt pas plan fixar sa fòrma exacta, nimèi son etimologia : *Sancti Petri de Moturico (ecclesia ~)*, en 1305, *Sancti Petri de Matherico (ecclesia ~)*, en 1506, *Sancti Petri de Monturc (r. ~)*, en 1520, *Saint-Pierre de Montheure ou de Lévignac*, au sègle XVII (*Pouillé* Mascaron, avesque d'Agen entre 1680 e 1703). Oficialament, Saint-Pierre-de-Lévignac vengut Saint-Pierre-sur-Dropt en 1926. Lo nom deu sent ven deu grèc *Petros*, latin *Petrus*, traduccion deu nom ebrèu de l'apòstol.

## Istòria
En 1793, fasè partida de la municipalitat de « Lévignac, Saint Pierre sur Dropt, et Sainte Croix et Cibert »  (en francés). Mès au recensament de 1800 èra dejà independenta de Levinhac. 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sèishas; es adara deu canton dei Tuquets de Guiana.

## Demografia

* en 1793, fasè partida de la municipalitat de Levinhac.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Quentin de Dròt

**Sent Quentin de Dròt** (*Saint-Quentin-du-Dropt* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament  d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié coneis pas de fòrmas ancianas. La prononciacion locala es [ʃeŋkeŋ'ti] ([de 'dro]) (tres informators de la comuna), [ʃiŋkeŋ'ti-] segon Lucian Lescon (*Communes et Lieux-dits du Canton de Castillonès*, p. 147). Lo nom, *Quintinus* en latin, es lo de mai d'un sent e lo martir del *Vermandois* al sègle III es lo sol plan coneissut. Lo determinant *du-Dropt* es oficial dempuèi 1937 .

## Istòria
* Sent Quentin èra una parròquia perigòrda e concretament, abans la Revolucion, de l'anciana diocèsi de Sarlat, que tombèt pr'aquò del costat òutegaronés a la Revolucion. Una rason es benlèu qu'èra de la jurisdiccion de Castilhonés (vila qu'èra al còp de la diocèsi de Sarlat e de la d'Agen) e a la fin de l'Ancian Regime, de sa subdelegacion, tot coma Ferrançac, *Saint-Martin-Transfort* (comuna actuala de Ferrançac), *Saint-Dizier* (comuna de Cavarc) e Cavarc, totas de la diocèsi de Sarlat .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Castilhonés; es ara del canton de La Val de Dròt.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Robèrt (Agenés)

**Sent Robèrt** (*Saint-Robert* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [,seŋrru'bɛr]. Las fòrmas ancianas son : *parrochia de Sancto Lupercio*, en latin, en 1271, *capella de S. Lupercii*, en latin, en 1326, *S. Lupercius*, en latin, en 1381, *parochia Sancti Lupercii* dit *St Robert*, en 1507, *Sancti Lupercii, Sancti Roberti*, en latin, en 1520, *r. Beat. Lupercii sive Sti Roberti*, en latin, al sègle XVII.

Segon Dauzat, lo nom germanic del sent seriá *Hrod-berht*, qu'es probablament lo fondator de l'abadiá de La Chaa Dieu .

Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, dison la meteissa causa

Segon Durengues, lo sent patron de la parròquia es *Lupercius* (veire Sent Lobèrt), que foguèt confondut damb Sent Robèrt, lo fondator de l'abadiá de La Chaa Dieu, pr'amor d'una marrida prononciacion vulgara (populara). Al sègle XVII, lo patron vertadièr èra dejà oblidat e la vòta èra per la fèsta de Sent Robèrt. I a tres Lupercius, un martir de Tànger en 291, l'autre a Saragossa en 304, qu'es probablament lo patron inicial de la glèisa, e enfin un martir a Eusa.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Roman lo Nòble

**Sent Romans e lo Nòble** o **Sent Romans-lo Nòble** [,seŋrru'mas / lu'nɔble]  ('nɔple] ?), *Saint-Romain-le-Noble* en francés, es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *parrochia de Sancto Romano*, en latin, en 1271, *eccl. Sancti Romani prope Rupisjonam* (?) en latin, en 1475, *r. Sancti Romani*, en latin, en 1520.

Segon Dauzat e Rostaing, *Romanus* es lo nom de dos martirs, d'un confessor de Blaia al sègle IV e d'un avesque de Roan al sègle VII. Durengues pensa que lo sent es un martir a Roma al sègle III, mes pr'amor de la proximitat, poiriá èsser lo confessor de Blaia. *-S* finala es dins la fòrma orala, [,seŋrru'mas / lu'nɔble] e *n* etimologic es mut. Lo determinant, *lo Nòble*, es lo nom d'una anciana maison fòrta situada a 4 km del borg e non pas un qualificatiu de Sent Romans.  

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Sauvi (Agenés)

**Sant Salvi** (*Saint-Salvy* en francés) es una comuna agenesa, lingüisticament gascona, en tot cas au sègle XIX , situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [seŋ'sawbi]. Las fòrmas ancianas son : *castrum Sancti Salvii*, en latin, en 1271, *eccl. Sancti Salvi*, en latin, en 1505, *rector Sancti Salvii*, en latin, en 1520,  *r. B. Salvii*, en latin, au  sègle XVII. 
Durengues precisa que lo patron de la parròquia es *Salvius* (en latin) que fuguèt avesque d'Albi al sègle VI (i a un autre *Salvius*, ermita al País de Bray, tanben al sègle VI). 
Bénédicte Boyrie-Fénié precisa que la comuna es lengadociana, mes *l* es vocalizat, çò qu'es normal perqué èra gascona e tanben perqué lo lengadocian agenés vocaliza *l* dins aquela posicion.
### Cugurmont
Lo nom de la rectoria es citat en 1520 dens la liste de Valèri : *de Cugurmonte et Sancti-Germani*; lo vocable de la glèisa parropiala èra Sent Pèir e la glèisa de l'annèxa *Sent German* èra arroïnada au sègle XVII . Lo nom de Sent German sembla absent de las mapas. Lo nom de Cugurmont es semblable aus *Cucmont* o *Montcuc*, damb ua diferéncia : i a pas solament ua juxtaposicion, mes un ligam gramaticau (genitiu plurau en *-orum* ?, damb passatge posterior a *-ur*, per dissimilacion damb la tresena sillaba e assimilacion damb la prumèra).
### ''Dominipech''
Lo nom es citat en 1520 dens la liste de Valèri : *In archipresbyteratu Sedis, Prœceptor Dominicii Podii, rector ejusdem*; lo vocable de la glèisa parropiala èra Nòsta Dòna . La finala deu nom sembla ben *puèg*, en acòrd damb la topografia, mès que representan foneticament las tres prumèras sillabas, hòra d'ua latinizacion ? Lo sens de « puèg deu senhor » sembla possible (puslèu que de « puèg de Domenge »), se i a pas d'oposicion damb *Soussompech*, determinant de Sent Vincenç, o suspresa damb la fòrma orala.

## Istòria
En 1837, Cugurmont (a l'èst-sud-èst de Sent Sauvi) e *Dominipech* (au nòrd-èst) estoren incorporats a *Sent Sauvi* .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²
### Cugurmont

### ''Dominipech''

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Sardòs (Òlt e Garona)

**Sent Sardòs** (*Saint-Sardos* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òlt e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. 

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    


### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [,seŋsar'dɔs]. Las fòrmas ancianas son : *monasterium de Fida* en latin, en 1153, *castrum Sancti Sacerdotii*, en latin, en 1271, *prioratus de Sancti Sacerdotis de Lafita*, en latin, en 1307, *prioratus de S. Sacerdote*, en latin, en 1319, *capella de Sancti Sacerdotis*, en latin, en 1326, *prior Sancti Sacerdotis, rector ejusdem*, en latin, en 1520.
Lo nom de Sent Sardòs, ven de *Sacerdos*, avesque de Limòtges (670-720), nascut a *Calabre*, a las confinhas entre Perigòrd e Carcin, segon Durengues; segon *Gallia Christiana*, la vida de Sent Sardòs foguèt escrita un pauc après sa mòrt en lengatge perigòrd (donc en ancian occitan) e traduita en latin après. Lo nom actual deriva de *sacerdotiu(m)*, al prètz d'una sincòpa, *sacerdōtiu* > *sardōtiu* > *sardotz* > *sardòç*.

## Istòria
En 1841, la comuna de Sent Amand o Sent Amanç (segon las mapas) fosquèt incorporat a Sent Sardòs . Durengues precisa que s'agís de Sent Amanç [l'avesque de Rodés], festat lo 4 de novembre . Sent Amanç es al sud-èst de Sent Sardòs. La comuna èra importanta, mès lo borg es pichon. La glèisa es conservada.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
### Sent Amanç

## Luècs e monuments

Saint-Sardos_(Lot-et-Garonne)_-_Mairie_-1.JPG|L'ostal de comuna.
Saint-Sardos_(Lot-et-Garonne)_-_Mairie_-2.JPG|Dintrada de l'ostal de comuna.
Saint-Sardos_(Lot-et-Garonne)_-_Église_Saint-Sardos_-6.JPG|La glèisa Sent Sardòç.
Saint-Sardos_(Lot-et-Garonne)_-_Monument_aux_morts_-1.JPG


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Sauvador de Milhan

**Sent Sauvador de Milhan** (*Saint-Sauveur-de-Meilhan* en francés) es ua comuna gascona de Vasadés , situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [,seŋsawədu de mi'ʎaŋ] o [de mi'jaŋ]. las fòrmas ancianas son : *de Sancto Salvatore*, en latin, en 1305, *Saint Salvador* en 1467.

Lo latin *Salvator* ( > *Sauvador*) es un epitèt mistic de Jèsus-Crist.  

La fòrma de 1467 estut lengadocianizada; aquò arriba sovent. Lo determinant, la vilòta de Milhan, es probablament pas ancian. A l'Edat Mejana, n'i avè un aute, *del Lizos*, nom d'un riu, adara oblidat.

## Istòria
* Edoard II d'Anglatèrra fondèt la bastida en 1318.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Orsisi (Òut e Garona)

**Sent Orsisi** [sentur'sizi]  (*Saint-Urcisse* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [,sentur'sizi]. Las fòrmas ancianas son : *parrochia de Sancto Urcissio*, en latin, en 1271, *capella Sancti Urcisii*, en latin, en 1326, *rector Sancti Urcicinii* en 1520 .

Segon Dauzat e Rostaing, *Ursicinus*, damb un reculament de l'accent [e una apocòpa], avesque de Caors al sègle VI, dona son nom a la comuna. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica lo nom per lo latin *Ursicinus*, tractat coma **Ursicius*.

Durengues explica que la fèsta patronala es lo 14 d'aost, fèsta de Sent *Ursio*, martir d'Illiria en 303. Se tròba que la fèsta de l'avesque de Caors es lo 4 de julhet. Lo patron de la parròquia seriá estat a l'origina lo sent d'Illiria ? Las fòrmas ancianas contenon un *c* qu'es benlèu pas justificat (e Taupiac escriu *Ursici* dins lo Missal Occitan). La fòrma grafica causida es la que correspond a la fòrma orala.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Vincenç de la Montjòia

**Sent Vincenç de la Montjòia** (*Saint-Vincent-de-Lamontjoie* en francés) es una comuna gascona d'Agenés situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [,senbin'sens]. las fòrmas ancianas son : *ecclesia in villa quae vocatur Veziacus*, en latin, lo 16 de noveme de 1064, *ecclesia quae vocatur Sanctus Vincentius de Avezac*, en latin, en 1076, *ecclesia Sancti Vincentii de Avezac*, en latin, en 1096, *ecclesia Sancti Vincentii*, en latin, lo 29 de julhet de 1199.

Segon Dauzat e Rostaing, *Vincens* es un martir espanhòu deu sègle III e un monge de Lerins deu sègle V. Negre, (citat per B. Boyrie-Fénié), se contente de díser que lo sent es *Vincentius*. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, precisa que lo sent es benlèu lo diague de l'avesque de Saragossa.

Lo canonge Durengues (1860-1948 ) precisa que lo vocable de la glèisa es *Sent Vincenç, diague*, donc lo martir de Saragossa deu sègle III. Bénédicte Boyrie-Fénié ajusta que l'agionime a remplaçat un nom antic, *Avesac*, vengut deu nomen *Avitius*, damb lo sufixe *-acum*. Lo determinant es La Montjòia, vilòta situada a 2 km.

Véser Avesac, Prat e era Hita.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Vit de Dòrn

**Sent Vit de Dòrn** (*Saint-Vite* en francés) es una comuna agenesa  situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié fornís de fòrmas ancianas : *Sancto Viti (parrochia de ~)*, en latin, en 1271, *Sancto Vito (parrochie de ~)*, en latin, en 1293, *Sancti Aviti (capella ~) de Dornio*, en latin, en 1326, *Sancti Viti (ecclesia ~) de Dornio, au prieur de Monsempron*, en latin, en 1503, *Sancti Aviti (ecclesia ~) de Dorn*, en latin, en 1517, *Sancti Aviti (r. ~) de Donii*, en latin, en 1520, *Ste Vite d'Ort ou de Lapoujade*, en francés, al sègle XVII. La prononciacion seriá [seŋ'bit de dɔr].

L'agionime (nom de sent) es lo d'un martir del sègle III, *Vitus*. Deu èsser lo meteis que *Sent Gui*. Dòrn es un afluent d'Òut, ligat segon Bénédicte Boyrie-Fénié a una raiç idronomica preïndoeuropèa **dur* o **dor*. La raiç se pòt alongar d'una *-n*, donc *durn*. La varianta *Dorn* es presenta tanlèu las atestacions medievalas . 

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tornon d'Agenés; es ara del canton de *Le Fumélois* (en francés).

## Demografia

* la comuna se creèt en 1837; en 1946, Sent Jòrdi venguèt comuna.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Salas (Òlt e Garona)

**Salas** (*Salles* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
 
## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Salas**. La prononciacion es ['salɔs]. Las fòrmas ancianas son *Sales (Beate Marie de ~)*, en 1133, *Salis (eccl. Sancti Vicentii de ~)*, en 1320, *Salis (capella de ~)*, en 1326, *Sallas (eccl. Sancti Laurencii de ~)* (seriá *Vicentii*, segon Durengues), en 1519, *Salis (rector de ~)*, en 1520, *Sales (Notre-Dame de ~), alias Saint-Vincent*, en 1601 ). Lo nom de *sala* ven del mot germanic e mai que mai francic *saal* (alemand *Saal*), « cambra [al sens general] », donc « sala », e per metonimia « castèl », « residéncia senhorala fortificada », « ostal fortificat » .
* *Vauris * (nom francés, benlèu *Vaurís* en occitan). Lo nom sembla un derivat de *vaur*, ambe un sufixe *-ís* (latin *-icius*; per la grafia *-ís* del resultat en occitan, veire la Gramatica d'Alibèrt ). Per *vaur*, lo gallés **vobero/vabero* a lo sens de riu, riu rescondut, entraucat, o de rèc (barranc, vaure/vabre); pòt çaquela prene lo sens de bòsc, selva (cf. a Montricós lo *bosc de la Vaor*, en 1277). Se tròba aisidament dins la macrotoponimia lengadociana : Vaur, La Vaur, Vabre, etc . La situacion geografica del vilatge, sul bòrd pauc traversut d'una comba, correspond pas al sens idrografic de *vaur*.

## Istòria
* En 1826, Salas annexèt *Vauris * (nom francés, benlèu *Vaurís* en occitan)

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Montflanquin; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra * Gavaudun, Salles et Vauris * (en francés), donc Gavaudun, Salas e (benlèu) Vaurís. Mès la populacion de 1800 s'explica pas.
* En 1826, Salas annexèt *Vauris * (nom francés)
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia de Vauris (nom francés, benlèu ''Vaurís'' en occitan)
* 1800 : 226 abitants
* 1806 : 211 abitants
* 1821 : 210 abitants 

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas ambe la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Salvèstre d'Òut

**Sent Salvèstre d'Òut** , (*Saint-Sylvestre-sur-Lot* en francés) es una comuna occitana d'Agenés, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Sent Salvèstre es sus la riba d'Òut, en fàcia de Pena d'Agenés.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [siŋsal'bɛstre 'dɔw] . [dɔw] a l'oral e *d'Òut* a l'escrit son una causida : las fòrmas oralas del nom del flume son [lɔw] dins lo Fumelés e [lɔt] a l'aval de Vilanuèva .  L'evolucion de *sent* > *sint*, que s'escriu pas en lengadocian, se tròba sovent dins lo departament. La fòrma orala de *Silvèstre*, en [-a-], que s'escriu, se tròba tanben a Sint Sauvestre (Lemosin) e a Saint-Sylvestre-Pragoulin (nom francés), que se ditz [sɛŋsa'vɛtre]. Bénédicte Boyrie-Fénié fornís las fòrmas ancianas : *Sancti Sylvestri de Pena (prioratus ~)*, en latin, cap a 1197, *Sancto Silvestro (parrochia ~)*, en latin, en 1271, *Sancti Silvestri de Pena (rector ~), prior ejusdem*, en 1520 .

Lo nom ven d'un Sent Silvèstre, nom de persona vengut de *silvestris*, « que viu als bòsques », mas Dauzat e Rostaing i veson lo primièr papa d'aquel nom, al sègle IV, allòc que Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, precisa que lo nom foguèt illustrat per Silvèstre II. Negre, citat tanben per Bénédicte Boyrie-Fénié, se contenta d'escriure que se tracta d'un dels uèit sents del nom de Silvèstre. En mostrant d'escrits dels sègles VII e VIII, Durengues mena a Silvèstre Ièr .   
## Istòria
* La comuna, que fasiá partida de Pena d'Agenés dempuèi la Revolucion, prenguèt l'independéncia comunala en 1852 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Pena d'Agenés; es ara del canton del País de Sèrras.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Penne, Alemans, Ladignac, Laval, Magnac, Massoulies, Port de Penne, Saint Leger, Saint Marcel, Saint Martin, Saint Silvestre, Sainte Foy et Trenteils*. Sent Salvèstre venguèt comuna en 1852
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sautmejan

**Sautmejan** (*Sauméjan* en francés) qu'es ua comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom qu'es atestat en 1326, *Saumeiano*. Segon Dauzat, Negre, Astor (los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié) e Bénédicte Boyrie-Fénié era-medisha, lo nom qu'es compausat de *saut*, deu latin *saltus*, bòsc, seuva, tèrra non cultivada (pastencs, etc), e de *mejan*, deu latin *medianus*, qui s'interprèta com situat au mièg o com mejancèr . Dens la geografia de la Lana, un espaci de seuvas e de pastencs a pas arren de particular e la motivacion exacta deu nom que demòra de mau precisar. Notem que per l'altitud, pus hauta qu'au nòrd e au sud, e per la geologia (veire la mapa geologica sus Géoportail ), la màger part de la comuna presenta de particularitats, qu'explican benlèu la densitat de populacion èra puslèu mèi importanta que dens las comunas vesias, abans que se plantèsse lo pinhadar, au sègle XIX, observacion coërenta damb lo grand nombre de roinas de bòrdas : l'idèa d'un territòri abandonat au bòsc e au pastenc, enter duas propietats (anticas o medievalas), qui porré motivar lo nom, es pas briga evidenta. Seré benlèu aventurat de lo motivar per l'idèa d'un espaci valorizat per l'eslhevatge, compatibla damb lo sens de *saltus*, enter lòcs desèrts.

## Istòria
* Sautmejan qu'èra de la ciutat deus *Nitiobròges* e après de la diocèsi d'Agen, çò qui justifica de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII. .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Hoalhés; es ara deu canton de *Les Forêts de Gascogne* (en francés).

## Demografia

## Lòcs e monuments

Sauméjan Église Saint-Laurent 01.jpg|La glèisa Sent Laurenç .
Sauméjan Église Saint-Laurent 02.jpg|Lo campanar-tor, impausant .
Sauméjan Mam.jpg|Lo monument deus mòrts, près de la glèisa .


## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Sist

**Sent Sist** (*Saint-Sixte* en francés) es una comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [sen'sis] o [sɛn'sis]. Las fòrmas ancianas son : *capella de Dupplo*, en latin, au sègle XIII, *Saint Sist du Double* en 1604.

L'etime es *Sextus*, « lo sheisau », nom de papas sanctificats, aus sègles II, III e V, precisament lo papa Sist II, martirizat en 258 (Astor). Durengues precisa que lo patron es Sist, « papa e martir, qu'a sa hèsta lo 6 d'aost ». L'ancian determinant, *Lo Doble*, èra un vilatge de gabarrèrs destrusit peu *gran aigat* de 1875, situat en riba de Garòna. I a un ligam etimologic damb l'ahorèst de la Dobla, *silva Edobola* (gallic **Dubulā*, inatestat, « negròta ») ?  

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Stelle_commémorative_aux_massacres_des_Tziganes,_Saint_Sixte.jpg|Estela commemorativa deu massacre deus tzigans.
Ex_voto_Bonne_Aimée_Saint_Sixte.jpg|Ex-voto dit « de bona aimada » (capèra deus gabarrèrs).


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas