open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Verneda

**Verneda** (*Bernède* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
*Verneda* que veng deu gallic *vernos*, « vèrn, vèrne », dab lo sufixe collectiu latin *-eta*, o de l'occitan *verneda*, segon la data de fixacion deu toponime.
Per Delamarre, los noms d'aqueth tipe que son completament celtics, *uerneton* (normalament per *Vernet*), *uernetā* (per *Verneda*), donc *uerna* « vèrn, vèrnhe » e sufixe . Quin que sia, lo nom celtic *uerna* qu'ei demorat dens l'occitan e los toponimes qui lo contenen que pòden estar posteriors a la disparicion deu gallic. Lo resultat fonetic càmbia pas e Verneda qu'èra un vernatar, un lòc on i avèva vèrnhes.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Riscla; qu'ei adara deu canton d' *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Economia
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Verneda suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Gekkonidae

Los **geconids** son una familha de reptils. N'existisson aperaquí 650 espècias distribuidas dins las zònas tropicalas e subtropicalas per tot lo mond, inclusent lo Bacin Mediterranèu al limit nòrd de distribucion. Sonque se'n tròban quatre espècias en Euròpa.

## Caracteristicas
Son principalament nocturnas, mas dins las regions temperadas se pòdon veire activas durant lo jorn. Gaireben totas las tarentas son capablas d'emetre de sons que pòdon anar d'un pichon crit, dins las espècias mai pichonas, a un lairet estrident. Son de grands escalaires, presentan de coissinets aderents als dets. Aqueles coissinets son recobèrts per d'estructuras microscopicas semblant de pels, nomenadas "setes", que lor permeton d'escalar sus de de superfícias lisas.

## Liste dels genres
Segon  :
* *[[Afroedura]]* Loveridge, 1944
* *[[Afrogecko]]* Bauer, Good & Branch, 1997
* *[[Agamura]]* Blanford, 1874
* *[[Ailuronyx]]* Fitzinger, 1843
* *[[Alsophylax]]* Fitzinger, 1843
* *[[Altiphylax]]* Yeriomtschenko & Shcherbak, 1984
* *[[Blaesodactylus]]* Boettger, 1893
* *[[Bunopus]]* Blanford, 1874
* *[[Calodactylodes]]* Strand, 1926
* *[[Chondrodactylus]]* Peters, 1870
* *[[Christinus]]* Wells & Wellington, 1984
* *[[Cnemaspis]]* Strauch, 1887
* *[[Colopus]]* Peters, 1869
* *[[Crossobamon]]* Boettger, 1888
* *[[Cryptactites]]* Bauer, Good & Branch, 1997
* *[[Cyrtodactylus]]* Gray, 1827
* *[[Cyrtopodion]]* Fitzinger, 1843
* *[[Dixonius]]* Bauer, Good & Branch, 1997
* *[[Ebenavia]]* Boettger, 1877
* *[[Elasmodactylus]]* Boulenger, 1895
* *[[Geckolepis]]* Grandidier, 1867
* *[[Gehyra]]* Gray, 1834
* *[[Gekko]]* Laurenti, 1768
* *[[Goggia]]* Bauer, Good & Branch, 1997
* *[[Hemidactylus]]* Gray, 1825
* *[[Hemiphyllodactylus]]* Bleeker, 1860
* *[[Heteronotia]]* Wermuth, 1965
* *[[Homopholis (reptile)|Homopholis]]* Boulenger, 1885
* *[[Kolekanos]]* Heinicke, Daza, Greenbaum, Jackman & Bauer, 2014
* *[[Lepidodactylus]]* Fitzinger, 1843
* *[[Luperosaurus]]* Gray, 1845
* *[[Lygodactylus]]* Gray, 1864
* *[[Matoatoa]]* Nussbaum, Raxworthy & Pronk, 1998
* *[[Mediodactylus]]* Szczerbak & Golubev, 1977
* *[[Microgecko]]* Nikolski, 1907
* *[[Nactus]]* Kluge, 1983
* *[[Narudasia]]* Methuen & Hewitt, 1914
* *[[Pachydactylus]]* Wiegmann, 1834
* *[[Paragehyra]]* Angel, 1929
* *[[Paroedura]]* Günther, 1879
* *[[Parsigecko]]* Safaei-Mahroo, Ghaffari & Anderson, 2016
* *[[Perochirus]]* Boulenger, 1885
* *[[Phelsuma]]* Gray, 1825
* *[[Pseudoceramodactylus]]* Haas, 1957
* *[[Pseudogekko]]* Taylor, 1922
* *[[Ptenopus]]* Gray, 1866
* *[[Ptychozoon]]* Kuhl & van Hasselt, 1822
* *[[Ramigekko]]* Heinicke, Daza, Greenbaum, Jackman & Bauer, 2014
* *[[Rhinogecko]]* de Witte 1973 
* *[[Rhoptropella]]* Hewitt, 1937
* *[[Rhoptropus]]* Peters, 1869
* *[[Stenodactylus]]* Fitzinger, 1826
* *[[Tenuidactylus]]* Shcherbak & Golubev, 1984
* *[[Trachydactylus]]* Haas & Battersby, 1959
* *[[Tropiocolotes]]* Peters, 1880
* *[[Urocotyledon]]* Kluge, 1983
* *[[Uroplatus]]* Dumeril, 1806
Betós

**Betós** (*Bétous* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada entremiei Midor e Midoson.

## Toponimia
Segon Dauzat, a la seguida de Gerhard Rohlfs, *Betós* que vengueré deu nom gallic d'òmi *Bittus*, dab lo sufixe aquitan *-ossum*. Negre non ditz pas arren, nimei Delamarre.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Lo sit de la Palmeraie deu Sarto
* Betós suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Bèthplan

**Bèthplan** (*Betplan* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
*Bèthplan* qu'ei format de dus elements. *Bèth* que veng deu latin *bellum*, « bèth » e *plan* deu latin *planum*, « plana, planèr, plaça deu vilatge » [terrenh planèr] . Bèthplan qu'es dens la ribèra d'Arròs, larga de 4 o 5 km.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Mielan ; qu'es adara deu canton Miranda-Astarac.

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,86)(84,81) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 116 1968: 107
  points:(84,81)(100,72)    color:blue    width:2 #1975: 91
  points:(100,72)(128,76)   color:blue    width:2 #1982: 98
  points:(128,76)(160,88)   color:blue    width:2 #1990: 120
  points:(160,88)(196,97)   color:blue    width:2 #1999: 136
  


* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Bèthplan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Besòlas

**Besòlas** (*Bezolles* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [be'zɔlɔs] a Besòlas . 
Segon Dauzat, l'ancian occitan *vezola* « veusa » qu'es pauc versemblable; lo nom qu'es benlèu prèp de l'oronime **ves-*, damb un sufixe diminutiu *òla*.
Segon Negre, *Besòlas* que veng deu gascon *besòla*,* bosòla* « limit, bòrna ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Besòlas suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Besuas e Bajon

**Besuas e Bajon** (*Bézues-Bajon* en francés) qu'ei ua comuna gascoa situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Besuas
Segon Dauzat, *Besuas* que vengueré benlèu de **Vesuna*, nom qui seré aparentat a *Vesonna*, nom prelatin d'ua font de Periguers. Negre dona pas d'explicacion.
### Bajon
Segon Dauzat, *Bajon* que veng benlèu deu nom latin d'òme *Bagia*, dab lo sufixe *-onem* . 
Auta possibilitat, citada a prepaus de Bajas, lo nom latin *Baius* (los Féniés).
Negre non ditz pas arren d'aqueth *Bajon*, mes a prepaus de *Bajon*, comuna d'Artigat (Arièja), utiliza lo nom germanic d'òme *Baio(n)*.
Bajon qu'èra donc benlèu ua anciana grana proprietat antica qu'avè per mèste *Bagia* o *Baius* o *Baio(n)*. 

## Istòria

* En 1822, la comuna de *Pis-Bajon* (**Pins e Bajon* ?) que ho despartida énter Besuas e Bèlagarda (Besuas qu'agó Bajon e Bèlagarda qu'agó *Pis*).

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Masseuva; qu'es adara deu canton d'Astarac-Gimona (burèu centralizator Masseuva).

## Demografia

### Demografia ''Pis-Bajon''

* Lo n° INSEE qu'es estat cambiat per rasons practicas

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* Besuas e Bajon suu site de l'Insee
* Besuas e Bajon sus lo sit de la Comunautat de Comunas Vath de Gers

## Nòtas e referéncias
Biran

***[[Biran (Gers)|Biran]]** qu'ei una comuna francesa, situada dens  
* Lo **[[Biran (riu)|Biran]]** qu'ei un riu de Belgica dens lo parçan de Namur.
***[[Maine de Biran]]** qu'ei un òme politica e filosòf francés deu Directoire
Biran (Gers)

**Biran** (*Biran* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat, *Biran* que vengueré deu nom gallic d'òme **Birus* (considerat com inatestat), d'après *Birius*, dab lo sufixe *-anum* .
Segon Negre, *Biran* que vengueré deu nom de persona *Burus* (variacion atestada de *Burrus*), dab lo sufixe *-anum*.
Segon Delamarre, que s'ageish deu nom gallic d'òme *Biros* (atestat), derivat en *-ānon*. Qu'es donc lo medish nom que Dauzat, mes dab ua derivacion purament celtica e non pas latina. Lo nom que pòt en principi estar anterior a la colonizacion romana.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Pila galloromana
* Retaule de la glèisa classat aus Monuments istorics

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Biran suu site de l'Insee

## Nòtas
Vivèrs

**Vivèrs** (*Bivès* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom de Vivèrs ven deu latin *vivarium*, « pesquèr », o de son resultat, lo gascon *viuèr* .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Clar; es adara deu canton de *Fleurance-Lomagne* (en francés), donc de Florença-Lomanha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Lòcs e monuments

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Viuèrs suu site de l'Insee
* Vivèrs suu site de la Comunautat de Comunas de las Bastidas de Lomanha

## Nòtas e referéncias
Blosson e Serian

**Blosson e Serian** (*Blousson-Sérian* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
La maison comuna qu'es enter Blosson e Serian.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Blosson
Pas d'informacions. De *Castellum Blucium* en Galacia, Delamarre que supausa un nom celtic **Bluc(c)ios*, inatestat . **Blucios* + *-on-* > **Blucionon* ?
### Serian
La prononciacion qu'amudeish *-n* finala, com dens tot lo sud-oèst de Gers .
Pas d'informacions sus l'etime. Benlèu lo nom latin d'òme *Serius* dab lo sufixe *-anum*. Mes normalament *i* que's muda dens la sillaba precedenta, coma a Ceirat. Donc benlèu lo nom latin d'òme *Serenus* + *-anum*(> *Sere(n)ano* > *Serian-*). O eventualament **Cerinus* (cognomen, de *cerinus*, « color de cera, jaune ») e lo medish sufixe. Lo nom gallic d'òme *Cirios*  qu'auré tanben poscut desvolopar ua varianta **Cirinos* (dab lo sufixe *-ānon*). Mes lo mei probable que sembla *Serenus*, pro atestat. Serian qu'èra donc benlèu ua anciana grana proprietat antica qui avèva per mèste *Serenus*.

## Istòria
## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Marciac; qu'es adara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Veser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Blosson e Serian suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Borrolhan

**Borrolhan** (*Bourrouillan* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada a 45 km au sud-oèst de Condòm.

## Toponimia
Segon Dauzat, *Borrolhan* que vengueré deu nom galloroman d'òme **Burrulius* (inatestat), derivat de *Burrus*, dab lo sufixe *-anum* .
Segon Negre, *Borrolhan* que vengueré de l'adjectiu « romanic » vengut nom de lòc *Berullianus*, derivat de *Beryllus*.
Los dus noms son inatestats, mes la posicion de Dauzat qu'es mei solida.

## Istòria

## Administracion

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,138)(84,119) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 209 1968: 175
  points:(84,119)(100,116)    color:blue    width:2 #1975: 169
  points:(100,116)(128,119)   color:blue    width:2 #1982: 174
  points:(128,119)(160,115)   color:blue    width:2 #1990: 167
  points:(160,115)(196,119)   color:blue    width:2 #1999: 174
  


* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Borrolhan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Boson e Gelanava

**Boson e Gelanava** (*Bouzon-Gellenave* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
La comuna que s'estira deu nòrd-oèst au sud-èst énter Midor e Petit Midor (o lo *Ruisseau de Rochelle*). La succession qu'ei Boson, Bosonet, *Sengò(r)* e Gelanava. La partida de l'anciana comuna de *Mimort* o *Mimors* (nom francés) que hè excepcion : qu'es en angle dret per rapòrt a la partida principau. L'ensemble que hè donc ua bòta. Las partidas pus pobladas que son sus ua sèrra e i a bartas dens las vaths. La maison comuna qu'es a Sengòr, suu camin qui va de Boson a Gelanava. 

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Boson
La prononciacion qu'ei [bu'zun] a Mimòrt . 
Segon Dauzat, *Boson* que ven d'un nom germanic d'òme *Boso* (sense citar cap sufixe) .
Segon Negre, *Boson* que vengueré probablament deu nom de persona *Bonso*, *Bonsom*, eretèr de *Bonus Homo* .
### Gelanava
La prononciacion qu'ei [ʒelə'nawə] a Mimòrt . 
Véder a l'article.
### Bosonet
Bosonet qu'es un diminutiu de *Boson*, dab lo sufixe latin *ittus*.
### Sengòr
Probablament lo medish nom que Sengòr (Lanas). Véder a l'article.
### Mimòrt o Mimòrs
La prononciacion qu'ei [mi'mɔɾ] a Mimòrt . 
Que i a autes noms en *Mim-* en Gasconha : *Mimou* (nom francés) a Lupiac (a 15 km), Mamisan (*Mimisan* en 1009 .

## Istòria
Sus la mapa de Cassini (fin deu segle XVIII), Boson qu'èra parròpia, Bosonet, Sengòr e *Mimort* o *Mimors* (en francés) qu'èran sucursalas (annèxas). Curiosament, Gelanava, qui vengó comuna a la Revolucion, èra pas parròpia . 

A la Revolucion, Boson, Lo Cornau (o lo Cornòt sus la mapa de Cassini), Sengòr e *Mimort* o *Mimors* que vengón senglas comunas. Lo Cornau (absent de las mapas modèrnas) qu'èra a costat de Bosonet e benlèu que Bosonet èra la glèisa deu Cornau o que lo Cornau (Cornòt ?) èra un nom oficiau per la comuna de Bosonet. Enter 1795 e 1800, Lo Cornau (8 abitants en 1793 !) qu'estó annexat a Boson e que contunhè dab Sengòr en 1822 puish dab Gelanava e *Mimort* o *Mimors* (nom francés) en 1829 . 
 
## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton d'Anhan; qu'ei adara deu canton de *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia ''Mimort'' o ''Mimors''

* Las donadas de la dreta deu grafic, plaçadas automaticament, que son las de la comuna sancèra de Boson e Gelanava.
* Per Gelanava e Sengòr, véder aus articles.
## Economia
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Boson e Gelanava suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Lo Brolh e Montverd

**Lo Brolh e Montverd** (*Le Brouilh-Monbert* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat, *Lo Brolh* que veng d'un mot d'origina gallica, *brogilum* « petit bòsc entornejat d'ua paret o d'ua sèga » .
Segon Negre, *Lo Brolh* que veng de l'occitan *bruèlh (brolh)*, mot d'origina gallica, « petit bòsc, boscatge ».
Segon Delamarre, lo celtic *brogilos* qu'a per sens « petit bòsc ». Lo sens d'origina que devè estar « petit territòri », puish « bòsc embarrat, encledat »; en mei deus toponimes, qu'ei present dens lo francés dialectau *breuil* « petit bòsc entornejat d'ua paret o d'ua sèga » (cf. lo sens hornit per Dauzat).

## Istòria

Lo 1èr d'agost de 1974, la comuna de Montverd (INSEE 32259) que fusionè dab la deu Brolh per fusion-associacion. Lo 1èr de gèr de 1981, la fusion- associacion que vengó ua fusion simpla. La comuna que passè lo 1èr de gèr de 2017 de l'arrondiment d'Aush a l'arrondiment de Miranda .

## Administracion

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:420 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:280 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:140 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,137)(84,128) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 289 1968: 266
  points:(84,128)(100,112)    color:blue    width:2 #1975: 228
  points:(100,112)(128,102)   color:blue    width:2 #1982: 202
  points:(128,102)(160,104)   color:blue    width:2 #1990: 207
  points:(160,104)(196,106)   color:blue    width:2 #1999: 212
  


* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Lo Brolh e Montverd suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Cabàs e Lo Massès

**Cabàs e Lo Massès** (*Cabas-Loumassès* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Cabàs
*Cabàs* que vengueré deu nom latin d'òme *Capatius* : **Capatium (fundum)* . *Capatius* que seré un nom etrusc que lo latin manlevè . Cabàs qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qu'avè per mèste *Capatius*. 
Segon Negre, *Cabàs* que veng de l'occitan *cap* dab lo sufixe aumentatiu *-às* : « gròs cap ».
### Lo Massès
Pas d'informacions.

## Istòria
* En 1821, qu'annexèn la comuna deu Massès a Cabàs .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Masseuva; qu'es adara deu canton d'Astarac-Gimona (burèu centralizator Masseuva).

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,67)(84,71) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 83 1968: 90
  points:(84,71)(100,67)    color:blue    width:2 #1975: 83
  points:(100,67)(128,61)   color:blue    width:2 #1982: 72
  points:(128,61)(160,52)   color:blue    width:2 #1990: 56
  points:(160,52)(196,48)   color:blue    width:2 #1999: 50
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

### Demografia Lo Massès
Véser a l'article.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Cabàs e lo Massès suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Cadelhan de Savés

**Cadelhan de Savés** (*Cadeillan* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
*Cadelhan* que sembla venir d'un nom gallo-roman (o gallic) *Catilios* (latinizat en *Catilius*), dab lo sufixe latin *-anum* (o son equivalent celtic *-anon* . Pr'aquò, Xavier Delamarre utiliza aqueth sufixe sonque peus noms deu tipe *Cadilhac* . Los Féniés considèran *Catilius* (fòrma latina deu medish nom) com latin  e Dauzat destria *Catĭlius* ( > *Cadelhan*) e *Catīlius* ( > *Cadilhac*), separacion qu'es benlèu un pauc per arren (*castrum Cadelionense*, au sègle XI, es vengut Cadilhon a las epòcas recentas, çò qu'eth-medish constata implicitament ). Cadelhan qu'èra donc probablament una anciana grana propietat antica qui avè per mèste *Catilios* (o *Catilius*).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Jean-Marie Bellet, ancien directeur général des conserveries *La Maison de Cadelhan Savés*, spécialisée dans l'élaboration de foie-gras.

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* Cadelhan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Caüsac d'Ador

**Caüsac d'Ador** (*Cahuzac-sur-Adour* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada sus l'anciana rota nacionala 135 entremiei Barçalona de Gers e Vic de Bigòrra.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Per Dauzat e Rostaing tots los *Cahuzac* (en francés) qu'an la medisha origina e Bénédicte Boyrie-Fénié que considèra explicitament los toponimes d'Òut e Garona, Aude, Gèrs e Tarn e venguen deu medish nom, emei sia pas exactament lo qui causigón sos davancièrs. Que's pòt donc tornar escríver çò qui existeish dens l'article Caüsac (Òlt e Garona).

Dauzat e Rostaing que postulan **Cadusiacum*, d'un nom d'òmi gallo-roman **Cadusius*, deu gallés *Cadus*, dab lo sufixe *-acum*. Astor (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) qu'òpta per **Caducius*, nom gallic d'òmi, a partir de *Cadusius*, e Ernèst Negre per un nom de persona roman *Cabutius*, dab lo medish sufixe. Bénédicte Boyrie-Fénié qu'accèpta lo nomen *Cabutius*, *-b-* intervocalic passant a [w], dab sufixe *-acu*. Lo resultat que seré una fòrma dab iatus, **Caüsac*. Peus divèrs *Cahuzac*, Xavier Delamarre que causeish tanben *Cabutios* seguit deu sufixe *-acon*, *cabutiācon*. Los noms *Cabutius*, *Cabutō* que son atestats e que venguen d'ua soca celtica *cab-* « gola, mus » . Pr'aquò, lo resultat orau que pòt estar diferent d'un lòc a l'aute.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Plasença; qu'ei adara deu canton de *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Caüsac suu site de l'Insee

## Nòtas
Calhavet

**Calhavet** (*Caillavet* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat, *Calhavet* qu'es lo diminutiu en *-ellum* (> *-èth*) deu mot *calhau*, deu gallic *cal-io*, deu preindoeuropèu **kal-* « pèira », dab lo sufixe gallic *-avum* .
Segon Negre, *Calhavet* qu'es lo diminutiu deu nom de lòc *Calhau*, dab lo sufixe *-ittum* o *-ellum*.
Que s'ageish de *-ittum* > *-et*. 
### ''Laas'' (en francés)
Véser la solucion donada per Lars, shens garantida.

## Istòria
En 1821 qu'i son annexats Lars e Siurac. Las duas ancianas comunas que son au sud-oèst deu territòri comunau actuau.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* Calhavèth suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Calhan

**Calhan** pòt essèr:
* Calhan, comuna francesa d'
* Calhan, comuna francesa de 
* Calhan, comuna francesa de
Calhan (Gers)

**Calhan** (*Callian* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat, *Calhan* que veng deu nom latin d'òme *Callius* dab lo sufixe latin *-anum*. Que seré donc la propietat, la *villa* de *Callius*.
Segon Negre, *Calhan* que veng deu nom de persona *Callianus*, derivat de *Callius*.
Henri Polge qu'explica dens ua bona partida deu Gers, a l'excepcion de l'èst (diocèsis de Leitora e de Lombers), en mei de *-n-* intervocalica, *n* palatala (*-nh-*) s'amudí sovent dens los documents entre lo sègle XI e lo sègle XIII en gardar solament un *-i-*, puish tornè paréisher eventualament (mei dens los toponimes en *-ac* que dens los en *-an*) a la fin de l'Edat Mejana. Calhan que seré a l'origina un *Calinhan* ; explicable com Calinhac, per *Calinius*, varianta deu cognomen latin *Calinus*, dab un suffixe diferent, *-anum*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Calhan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Campanha d'Armanhac

**Campanha d'Armanhac** (*Campagne d'Armagnac* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat, *Campanha* que veng deu latin [tardiu] *campania* (derivat de *campus* « camp »), « plana », qui pren sovent lo sens de « tèrra fertila » .
Segon Negre, *Campanha* que veng de l'adjectiu femenin latin *campanea (terra)*, « país de plana », vengut en bas latin de Gregòri de Tors *campania* « vasta plana ».

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Casaubon; qu'ei ara deu canton deu Gran Bas-Armanhac (burèu centralizator : Nogaròu).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Campanha d'Armanhac suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Canet (Gers)

**Canet** (*Cannet* en francés) qu'ei ua anciana comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. Despuish 2019, Canet qu'es comuna delegada, dab Riscla, d'ua comuna navèra qui guarda lo nom de Riscla.

## Geografia
Comuna situada dens lo vinhau de Madiran.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Generalament, los noms de tipe *Canet* que venguen de l'occitan *cana*, deu latin *canna*, dab lo sufixe collectiu *-etum* e corresponen a lòcs plens de canavèras. Mès Canet qu'ei sus un costalat, aquí perqué Dauzat prepausa ua basa oronimica pre-indoeuropèa, **kan-*, dab lo sufixe latin *-ĭttum* o preceltic *-etum* (diferent de *-etum*, lo sufixe collectiu latin) . Cf. Canas, lo Canigó. Aquò qu'es de segur especulatiu.
Negre que's pronóncia sonque suu Canet dei Mauras; lo nom que vengueré deu bas latin *canua* « tista, tistèra, banasta », dab lo sufixe diminutiu *-ittum*, probablament au sens topografic.
 
## Istòria
* Lo 1èr de gèr 2019, Riscla e Canet que formèn ua comuna navèra qui guardè lo nom de Riscla e vengón senglas comunas delegadas .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Plasença; qu'ei adara deu canton de *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Economia
La comuna qu'ei dens las zonas d'apellacion d'origina contrarotlada (AOC) deu Madiran e deu Bearn.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Cassanha (Condomés)

**Cassanha** (*Cassaigne* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

[{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q988073",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ff1010"  }}]


## Toponimia
Segon Dauzat, *Cassanha* que veng deu latin *cassanea*, « ancian provençau » *cassanha*, emplegat dens un sens collectiu, derivat de *cassanum* « casse ».
Segon Negre, *Cassanha* que veng de l'occitan *cassanha* « bòsc de casses », format deu gallic **cassano* e deu sufixe « romanic » (---> latin) *-ea*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
Lo castèth de Cassanha.

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Cassanha suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Berrac

**Berrac** (*Berrac* en francés) qu'es ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieijorn-Pirenèus.

La vòta qu'es a l'entorn deu 10 d'agost.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom qu'es atestat a la fin deu sègle XI, *Bairag*. *Berrac* que vengueré d'un nom gallic d'òme **Barius*, dambe lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallic *-āco(n)*. L'evolucion que sembla anormala pr'aquò.
Delamarre, qui parla pas de *Berrac*, mès d'autes lòcs que Dauzat associa dambe **Barius*, que cita un nom gallic d'òme, *Barrios* (e pas **Barios*, equivalent celtic de **Barius*). Negre, en mei, que causeish lo nom de persona « romanic » *Barrius*, dambe *-acum*.
Que cau donc benlèu legir la fòrma deu sègle XI **Bairrag* (çò qui es costumèr dens l'interpretacion deus escrits medievaus). La preséncia d'ua *r* multipla après *iòd*, foneticament pesanta, que poiré explicar ua simplificacion de la prononciacion : **Bairrac* > **Beirrac* > *Berrac*. Berrac qu'èra donc benlèu ua anciana grana propietat antica qui avè per mèste *Barrios*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Leitora; es adara deu canton de *Lectoure-Lomagne*, donc de Leitora-Lomanha.

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,111)(84,93) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 161 1968: 128
  points:(84,93)(100,78)    color:blue    width:2 #1975: 102
  points:(100,78)(128,71)   color:blue    width:2 #1982: 90
  points:(128,71)(160,77)   color:blue    width:2 #1990: 101
  points:(160,77)(196,71)   color:blue    width:2 #1999: 90
  points:(196,71)(228,69)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Berrac suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Castèthnau d'Arbiu

**Castèthnau d'Arbiu** (*Castelnau-d'Arbieu* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* **Castèthnau**. Dambe *castèl/ castèth/chastèl*, etc, mot vengut deu latin *castellum* (e abans de *castrum*), l'adjectiu *nòu*, de *novum*, e sas fòrmas pus evolucionadas *nau* e *nuèu*, qu'es lo qui se tròba mei sovent en toponimia. En mei deu sens literau, lo nom de *castèlnòu*/*castèlnau*/*castèthnau* que designava  petitas aglomeracions apiejadas sus ua fortalesa qui las emparava, qu'èran donc borgs castraus medievaus (sègles XI a XIII)  estudiats per exemple per Benoît Cursente.
* **(d') Arbiu**.
* **Aurenca** (nom supausat).
Pas d'informacions.

## Istòria

* En 1823, *Aurenque* (nom francés) que ho annexat a Castèthnau d'Arbiu .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Florença (Gers); qu'es ara deu canton de *Fleurance-Lomagne* (en francés), donc de Florença Lomanha .

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:390 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:260 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:130 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,145)(84,138) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 287 1968: 270
  points:(84,138)(100,116)    color:blue    width:2 #1975: 220
  points:(100,116)(128,109)   color:blue    width:2 #1982: 204
  points:(128,109)(160,102)   color:blue    width:2 #1990: 188
  points:(160,102)(196,102)   color:blue    width:2 #1999: 187
  points:(196,102)(228,99)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

### Demografia ''Aurenque'' (nom francés)

* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas.

## Economia
Viticultura : Costalats de Montastruc (VDP)

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Castèthnau d'Arbiu suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
La sobirana

**La sobirana** es un cant tradicional occitan interpredat entre autres per los Pagalhós :


Despuish l'aup italiana,
A truvèrs vilas, e monts, e lanas,
E dinc a la mar grana
Que senhoreja ua sobirana.

Entant de mila annadas
Qu'audín son arríder de mainada,
Sas cantas encantadas,
Sons mots d'amor de hemna tant aimada.

Jo que l'escotarèi
Com s'escota a parlar ua hada,
Jo que la servirèi
Dinc a la mea darrèra alenada.

Un dia, un beròi dia,
Tots coneisheràn ma sobirana ;
Ma mair, ma sòr, ma hilha,
Ma bèra amor, qu'ei la lenga occitana.
Pòble d'Òc

**Pòble d'Òc** es un movement politic occitan. Saguèt creat en 1972 per de militants de Lengadòc, d'Auvèrnha e de París. 

Autogestionari Occitan, devenguèt libertari a comptar de 1973. Contestat per lo grop "Lucha Occitana" s'espandiguèt pasmens en Provença e en Aquitània.
A conegut una progression entrò son primièr congrès (Mai 1976). 43 numèros de son jornal saguèron publicats. Pòble d'òc a sostengut los Republicans Irlandeses e la resisténcia Palestiniana.
Al contrari de las autras organizacions occitanas, e a la diferéncia d'aquestas, Pòble d'Òc refusèt de sostenir François Mitterrand e s'opausèt a sa venguda al Larzac en 1974. Son menaire J.L. Lin saguèt tuat a París en 1978, un an e mièg après M. Saleh, amic de Pòble d'òc, resistent Palestinian. A partir de 1978, Pòble d'òc a conegut una regression pro lenta. Sas activitas s'arrestèron en 1983.

## Ligams extèrnes
* Itinéraires militants contestés dans le mouvement occitan : le cas de Poble d’Oc. Par Guillaume Genoud, Lengas 2024 (95).
Castèthnau d'Eusan

**Castèthnau d’Eusan**  (*Castelnau d'Auzan* en francés) qu'ei ua anciana comuna de Gasconha, situada en Armanhac, dens lo departament de Gers e la region de , ancianament de Mieidia-Pirenèus. Lo 1èr de genèr de 2016 vasoc part de la comuna navèra de Castèthnau d'Eusan e La Barrèra, damb l'estatut de comuna delegada.

## Geografia

## Toponimia
* **Castèthnau**. Dab *castèl/ castèth/chastèl*, etc, mot vengut deu latin *castellum* (e abans de *castrum*), l'adjectiu *nòu*, de *novum*, e las soas fòrmas mei evolucionadas *nau* e *nuèu*, qu'es lo qui se tròba mei sovent en toponimia. En mei deu sens literau, lo nom de *castèlnòu*/*castèlnau*/*castèthnau* que designava  petitas aglomeracions apiejadas sus ua fortalesa qui las emparava, qu'èran donc borgs castraus medievaus (sègles XI a XIII)  estudiats per exemple per Benoît Cursente.
* **(d')Eusan**. Lo determinant que hè referéncia au país qui environa Eusa.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Personalitats ligadas dab la comuna

* Joseph-Nicolas Barbeau de Barran

*Henri de Mibielle (Nascut en Castèthnau d'Eusan en 1841

## Nòtas


## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* Castèthnau d'Eusan suu site de l'Insee
* Armanhac Baron de Sigognac
Castèthnau d'Anglés

**Castèthnau d'Anglés** (*Castelnau-d'Anglès* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* **Castèthnau**. Dab *castèl/ castèth/chastèl*, etc, mot vengut deu latin *castellum* (e abans de *castrum*), l'adjectiu *nòu*, de *novum*, e las soas fòrmas pus evolucionadas *nau* e *nuèu*, qu'es lo qui se tròba mei sovent en toponimia. En mei deu sens literau, lo nom de *castèlnòu*/*castèlnau*/*castèthnau* que designava  petitas aglomeracions apiejadas sus ua fortalesa qui las emparava, qu'èran donc borgs castraus medievaus (sègles XI a XIII)  estudiats per exemple per Benoît Cursente.
* (d') **Anglés**. Que i a mei d'un vilatge a l'entorn qui portava lo nom d' *Anglès* en francés : Casaus, en francés *Cazaux-d'Anglès*, *Saint-Jean-d'Angles* (o *Saint-Jean-d'Anglès*), anciana comuna annexada en 1821 per *Saint-Arailles-d'Anglès*, adara Senta Aralha, en francés *Saint-Arailles*. En occitan *angulus* qu'a donat **Angles**, puish, coma derivats, **Anglars** (*angulus* + sufixe *-aris*), **(L') Anglada** (de *angulata*), Anglet (*angulus* e sufixe *ittum*). Lo solet *Anglès* en francés qu'es en realitat un Angles e la grafia francesa de l'anciana comuna de *Saint-Jean-d'Angles* que hè pensar qui n'es benlèu atau peu castèth qui donè son nom a las comunas de Gers. D'un aute costat, *Anglés* que conten benlèu vertadèrament lo sufixe *-ensem* > *-és*. Un tau nom qu'es motivat per lo contengut d'un angle , ua tèrra o un airau en fòrma d'angle , un vilatge que devèva estar de fòrma triangulara . D'un aute costat, *Anglés* que conten benlèu lo sufixe *-ensem* > *-és*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Montesquiu; qu'ei ara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha (burèu centralizator : Plasença).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Castèthnau d'Anglés suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Lo Casterar Leitorés

**Lo Casterar Leitorés** (*Castéra-Lectourois* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom es citat en 1289, *del Castelar*. **Casterar** es eretèr deu latin *castellu* e deu sufixe *-are*, de sens en principi diminutiu . Los *Casterars* son donc l'equivalent deus Castelars en lengadocian, contractats çò mèi sovent en *Carlar*, *Cailar*. Los noms d'aqueth tipe gardan la memòria d'un ancian site fortificat, d'una mòta feudala o d'un castèth primitiu .
Lo determinant **Leitorés**, utilizat au mens dempuèi lo sègle XVIII  que marca l'apartenéncia deu lòc au país de Leitora, en tant que territòri deus ancians *Lactorates*, o en tant qu'anciana diocèsi de Leitora, o simplament marca la proximitat de la vila.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Leitora; es adara deu canton de *Lectoure-Lomagne*, donc de Leitora-Lomanha.

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:540 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:360 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:180 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,140)(84,117) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 382 1968: 307
  points:(84,117)(100,97)    color:blue    width:2 #1975: 245
  points:(100,97)(128,90)   color:blue    width:2 #1982: 223
  points:(128,90)(160,96)   color:blue    width:2 #1990: 241
  points:(160,96)(196,113)   color:blue    width:2 #1999: 296
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Glèisa de Senta Magdalena, gotica deu sègle XV, classada monument istoric en 1986 .

## Personalitats ligadas dambe la comuna
* Amiral Auguste Boué de Lapeyrère (1852-1924)

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Lo Casterar Leitorés suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias