open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Germana Cosin

**Germana Cosin** (Frosins, Lengadòc, 1579 - Pibrac, 15 de junh de 1601) foguèt una laica occitana, venerada uèi coma santa per la Glèisa Catolica.

## Biografia
Nasquèt a Frosins, un vilatge prèp de Tolosa, dins una familha modèsta; èra la filha de Laurenç Cosin e de Maria Laròca. Aviá una deformacion congenitala sul braç drech e quand èra pichoneta patiguèt d'escrofula, çò que cosa li laissèt la cara deformada. Perdèt sa maire pas gaire de temps aprèp que nasquèt e son paire se tornèt maridar. Sa mairastra li faguèt patir de maltractaments e la gardèt luènh del demai de la familha. Anèt pas a l'escòla, e foguèt ela quitament que demandèt a son paire que la mandèsse gardar las fedas per passar la màger part de sas nuèches al campèstre. Del temps qu'èra per pradas, consagrava fòrça temps a pregar e a recitar lo catechisme.

Anava plan sovent la glèisa e èra plan devòta, anava a la messa e recitava lo rosari cada jorn. Los abitants se trufavan d'ela. Malgrat tot aquò, s'esperforcèt per tal que sos companhs mai paures, de pastres com ela, anèssen a la parròquia estudiar lo catechisme e recebre una educacion minimala: lor contava tot çò que s'i apreniá e lor portava de bocins de pan per los far sortir de sa fam. 

Moriguèt soleta, quand aviá vint-e-dos ans, mentre qu'èra a dormir dins un estable, lo 15 de junh de 1601. Foguèt enterrada dins la glèisa de Pibrac.

## Veneracion

Segon la tradicion, 40 ans aprèp sa mòrt son còs foguèt trobat intacte. Pro lèu qualques vesins parlèron e diguèron qu'èran estats garits de malautiás gràcias a ela, e se comencèt alara a la venerar. Son taüt foguèt depausat dins la sagristia, e en 1661, lo vicari general de Tolosa l'obriguèt e trobèt un còp mai lo còs inalterat. Lo vicari demandèt de dobrir d'autras tombas qu'èran dins lo meteis endrech ont èra estada enterrada Germana, e dins totas trobèron de còsses descompausats o d'esquelets. Se considerèt doncas qu'èra estat un miracle e lo vicari botèt en plaça lo procès per demandar la canonizacion de la pastora en 1700. Durant la Revolucion Francesa, lo taüt foguèt dobèrt e se lancèt de cauç viva sul cadabre; pasmens las parts que foguèron pas tocadas per la cauç contunhèron intactas. 

Lo procès de canonizacion se reinicièt cap a 1850. Beatificada en 29 de mai de 1854 per Piu IX, foguèt canonizada lo 29 de junh de 1867 pel meteis papa. Es la patrona dels pastres e dels joves en perilh, dins son país. A Pibrac, foguèt bastida una basilica per l'onorar, e l'ostal nadiu de la santa es estat preservat a dos quilomètres del vilatge.

Chasse de Sainte-Germaine.jpg|
Lalinde église vitrail choeur (6).JPG|Veirial de la glèisa de Lalinda
Eglise Sainte-Germaine Statue par Alexandre Falguière 1877.jpg|Escultura de la santa 
Eglise Sainte-Marie-Madeleine de Pibrac Clocher.jpg|Glèisa de Pibrac, amb las rèstas de la santa
Pibrac basilique 02.JPG|Basilica de Santa Germana de Pibrac


## Bibliografia
*Patron Saints: Germaine Cousin
*''Catholic Encyclopedia''. "Germaine Cousin".
Thien Duong

right|250px|thumb|Estalactitas dens l'Espeluga de Thien Duong
right|250px|thumb|Estalactitas dens l'Espeluga de Thien Duong

**Thien Duong** (*Hang Thiên Đường* en vietnamian) qu'ei ua espeluga de calcari qui s'obreish dens la província de Quang Binh (Phong Nha-Ke Bang).
Fruch

En botanica, un **fruch** (var. **fruit**, **frut**, **hrut**) es l'estructura portagrana de las plantas de flors que se forma a partir de l'ovari après la florason.

Los fruches son lo mejan per lo qual las plantas de flors (sonadas tanben angiospèrmes) difusan sas granas. Los fruches comestibles especialament se son dempuèi longtemps propagats en fasent servir los movements dels umans e dels animals dins una relacion simbiotica qu'es un mejan per dispersar sas granas per un grop e de nutricion per l'autre ; de fach, los umans e nombroses animals son venguts dependents dels fruches coma font de noiridura. En consequéncia, los fruches representan una fraccion substanciala de la produccion agricòla mondiala, e d'unes (coma la poma e la granada) an aquesit de significacions culturalas e simbolicas estendudas.

Dins lo lengatge corrent, "fruch" designa normalament las estructuras carnudas (o produches) associadas   a las granas de plantas que son generalament sucradas o acidas e comestiblas a l'estat brut, talas que las pomas, las bananas, los rasims, los citrons, las iranges e las fragas. Dins l'usatge botanic, lo tèrme «fruch» compren tanben nombrosas estructuras que son pas comunament sonadas «fruchs» dins lo lengatge corrent, talas que las noses, las bajòca de mongetas, los grans de milh, las tomatas e los grans de blat.
Impression

L**'impression** es un ensems de tecnicas que permeton de reprodurre d'escrichs e d'illustracions en quantitat auta sus un supòrt plan, generalament de papièr.
Lhobregat

**Lhobregat** (en catalan: *Llobregat*) es un dels principals flums de Catalonha. Nais a las fonts del Llobregat, a una auçada de 1.295 m sobre a Castellar de n'Hug (Berguedà) e s'espampa dins la Mediterranèa al Prat de Llobregat, prèp de Barcelona. Tot son bacin es en territòri catalan e percor les comarcas barcelonesas de nòrd al sud. Lo cors d'aquest riu foguèt fòrça utilizat pel pòble del país per divèrses usatges: agricòlas, industrials e pel consum, entre autres.

## Etimologia
* Poiriá venir del latin *rubricatus*, mot que significa *vermelh* i fa referéncia als tons vermelhòls de sas aigas, per que la tèrra del luòc ont nais es roja e pels temps d'aigadas l'aigua se torna d'aquela color. Lo tèrme s'auriá transformat en *lubricatus*. *Lubricatus* es un derivar del mot *lubricus* que significa *resquilhós*, *fosc* o *fangós*. Aquelas doas versions an una certana relacion.
 
* Podria significar també *lugubre*, es a dire "sorn" o "trist", benlèu degut a son cors encaissat entre de monts de nòrd a sud, aquò fa que la val del riu recep pauc lo solelh.

## Galariá

imatge:Springs of the Llobregat - Castellar de n'Hug - 2011 (2).jpg|La font del riu Llobregat prèp de Castellar de n'Hug.
imatge:Llobregat 1.jpg|Lo riu Llobregat es tanben una important via de comunicacion, aquí la carrièra C55 a Olesa de Montserrat.
imatge:Llobregat 2.jpg|La canavèra cobrissent las ribas del riu Llobregat, al fons la montanha de Montserrat.
imatge:Llobregat 3.jpg|Bòsc del riu.


## Nòtas e referéncia
Trencadís

Lo **trencadís** es una mena de mosaïca amb de tròces de ceramica tipic de l'arquitectura modernista.

Los arquitèctes del modernisme utilizèron fòrça rajòlas de ceramicas, mas Antoni Gaudí prepausèt de sistèmas fins alara inedits. Josep Maria Jujol i Gibert foguèt encargat de los plaçar e que li done la seuna caracteristica.

Utilizèt de pèças de casuda de la fàbrica Pujol i Bausis, situada a Esplugues de Llobregat, e tanben tròces de plats e tassas de cafè de *faïença blanca* d'autres manufacturas d'Espanha. Tanben utilizèt de rajòlas de ceramica e de mosaïca amb la tecnica de l*'opus tessellatum*.

Per capitar dins lo cromatisme, decidiguèt d'utilizar de ceramica esmaltada qu'ofrís de colors vivas e profeitèt de la superfícia lisa e polida per que sus la superfícia tridimensionala de son arquitectura provòque un maximum d'efècte de brilhant a l'incidéncia de la lutz.

La tecnica foguèt utilizada pel primèr còp pel picador de la dintrada de la finca Güell de l'avenguda de Pedralbes ont l'arquitectura sinuosa faguèt una necessitat de trincar la rajòlas ont se podiá pas las plaçar senceras.

En trincant las rajòlas que avián ja sa pròpria decoracion se fa una novèla composicion sens res a veire amb los dessenhs de las pèças senceras e que en mesclant totjorn mai los fragments de diferentas pèças, venon d'efèctes visuals particulars e diferents seguent la tecnica.

## Referéncias
Mosaïc

[thumb|300px|Detalh d'un mosaïc de la glèisa de [Santa Sofia (Istambol)|Santa Sofia a Istambol]]

Un **mosaïc** (de l'italian *mosaico*, del bas latin *mosaicum (opus)*, del grèc *μουσεῖος, mouseĩos* "relatiu a las musas"), a l'origina, èra una composicion decorativa elaborada a partir de tessèlas de colors e materials diferents , coma lo marbre, terralha o veire.

Lo mosaïc es un art fòrça vièlh. A l'Edat del Bronze en Creta ja s'utilizava aquela decoracion. Se trobèt d'òbras de mosaïc dins los escavaments arqueologics de Mesopotamia del sègle IV a III abC. Se trapava dins tot lo monde antic per la decoracion d'interiors. Se trobèron de mosaïcs del sègle IV abC dins la ciutat palais Macedònia d'Aegae, mas los sòls de mosaïc son generalament associats amb l'arquitectura dels bastiments romans, Dempuèi Britania fins Dora Europòs. Los sols de mosaïc esplendids caracterizan las vilas romanas luxosas. A Roma, Neron e sos arquitèctes utilizèron de mosaïcs per cobrir las parets e plafons de la *[[Domus Aurea]]*, bastida en 64.

Amb la construccion de basilicas crestianas a la fin del sègle IV, los mosaïcs de las parets e plafons foguèron adaptats als usatges crestians. Lo trescòl del temps dels mosaïcs crestians foguèt pendent l'Empèri Bizantin, coma a Exarca e Ravena e sos territòris de Sicília, e sa rivala Venècia, ont i a de mosaïcs a l'exterior e l'interior de Sant Marc. En l'Euròpa occidentala, la tecnica de la fresca foguèt utilizada a la plaça de la dificila tecnica del mosaïc.

## Vejatz tanben
* Mosaïc ellenistic
* Mosaïc roman
* Trencadís

## Nòtas
Castèl de Puègverd

Lo **[[castèl]] de [[Puègverd]]** se quilha sus una còla susplombant lo vilatge e son lac. Son punt culminant a una altitud de . Se tròba en Lengadòc, dins lo parçan de Quercòrb, a  al sud de Carcassona e a  a l'èst de Fois. Venguèt  lo 6 de julhet de 1907.

## Istòria
### Lo ''castrum'' primitiu
La construccion remontariá al sègle XII. Las primièras mencions de l'edifici datan de 1170: perteniá alavetz a la familha de Congost. Aqueles senhors practicavan lo Catarisme e èran mostrats coma d'eretics. Aital, en novembre de 1210, durant la crosada dels Albigeses, lo castèl patiguèt un sètge de qualques jorns per l'armada de Tomàs Ponç de Bruyère, luòctenent de Simon de Montfòrt, e lo vilatge de Puègverd venguèt una possession del reialme. En 1279, un esfondrament de la restanca naturala de las aigas del lac al pè del castèl causèt la destruccion d'una partida de la vila de Mirapeis, situada a  al nòrd, dins lo País de Fois.

### Lo castèl actual
Al començament del sègle XIV, Tomàs V de Bruyères, baron d'Eissalabra, felen de Ponç e sa molhèr, Isabèl de Melun, bastiguèron lo , a l'èst del  que sos vestigis son encara visibles. L'escut d'Isabèl de Melun, filha d'un grand camarlenc de França, son de per abans dins l'edifici ancian. Despuèi sa venda en 1996 per la familha de Puègverd, lo castèl a servit de decòr a mantun filme (*La Pòrta Novena*, *Lo Pòble migrator*, *La Passion de Beatritz*) de mercé son donjon fòrça ben servat.

### Lo membre dels musicians
Al quatren solièr del donjon se tròba la sala dels musicians. Lo nom ven de las uèch delicadas esculturas de musicians amb lors instruments situadas sus las consòlas del membre . Sembla que Puègverd aculhiguèt al sègle XII un famós encontre de trobadors.

## Galariá

Fichièr:Puivert 3.jpg|Lo castèl de Puègverd
Fichièr:ChateauPuivert2.jpg|Lo castèl de Puègverd cobèrt de nèu
Fichièr:ChateauPuivert1.jpg|Lo castèl de Puègverd cobèrt de nèu
Fichièr:ChateauPuivert0.jpg|Lo castèl de Puègverd cobèrt de nèu
Fichièr:puivert-tour.jpg|Una de las torres del castèl de Puègverd
Fichièr:puivert-donjon.jpg|Lo donjon del castèl de Puègverd
Fichièr:France Puivert Chateau Chapelle.jpg|La capèla del castèl de Puègverd
Fichièr:Blason fam fr Bruyères-Chalabre.svg|Blason de la familha de Bruyères-Eissalabra: *D'aur al leon rampant de sable, armat e lampassat de gules, la coa forcuda, nosada e passada en colar (que es de Bruyères)*
Fichièr:Blason fam fr Bruyères-Melun.svg|Isabèl de Melun: *Partit, al primièr d'aur al leon rampant de sable, armat e lampassat de gules, la coa forcuda, nosada e passada en colar (que es de Bruyères); al segond d'azur als nòu besants d'aur e al chef del meteis (que es de Melun)* (Aqueste blason es gravat e aladonc encara visible al castèl de Puègverd)

## Ligams extèrnes
* Lo site oficial
Saint-Tricat

****  es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Rivière (Pas de Calais)

**Rivière**  es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais. Es un vilatge agricòla e rural que se tròba a 9 km al sud-oèst d'Arras.

## Ligams intèrnes

* Arras.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Oye-Plage

****  es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.

## Geografia

Oye-Plaja, vila limitrophe del departament del N&ograve;rd se situa entre Calava e Gravelines, en una vasta plana #qu'esperlonga, a l'o&egrave;st del Aa, la plana de Flandre Maritima.
 
Los sieus abitants son los Ans&eacute;riens e los Ans&eacute;riennes.

Es una vila encreuament pr&egrave;s dels autoroutes A16, A25 e A26, del tun&egrave;l jos la Manja e del terminal dels transbordadors de Calava

Oye-Plage, ville limitrophe du département du Nord se situe entre Calais et Gravelines, dans une vaste plaine qui prolonge, à l'ouest de l'Aa, la plaine de Flandre Maritime.
 
Ses habitants sont les Ansériens et les Ansériennes.

C'est une ville carrefour à proximité des autoroutes A16, A25 et A26, du tunnel sous la Manche et du terminal des ferries de Calais

## Istòria

Oye-Plaja, la anciana *Villa-Oya* del latin medieval dels chartes de la Mi&egrave;ja Edat, a una origina f&ograve;r&ccedil;a ancian e a mencionat jos la forma *Ogia* a . Lo sieu nom, #que v&ograve;l dire &laquo; isla &raquo; o per estenduda &laquo; prada humide &raquo; (*augia*, del germanique **aujō*
Incourt

* Incourt, comuna francesa del Pas de Calais
* Incourt, comuna francofòna de Belgica en Region wallonne dens la provinça deu Brabant wallon.
Héricourt

**Héricourt** pòt essèr:
* Héricourt, una comuna de 
* Héricourt, una comuna de 

E tanben:
* Héricourt-en-Caux
* Héricourt-sur-Thérain
Clamença Isaura

[thumb|270px|Clamença Isaura, pintura de [Jules Joseph Lefebvre (1836-1911)]]
**Clamença Isaura** es un personatge mitic de l'Edat Mejana del país tolosan. La legenda ditz que creèt los Jòcs Florals a Tolosa e venguèt aital una figura emblematica per fòrça poètas coma Pèire Godolin.

## Biografia
Se pensa actualament que Clamença Isaura existiguèt pas jamai, que foguèt un personatge inventat per ajudar a la creacion de l'Acadèmia dels Jòcs Florals en ne far una mena de protectora e mecènas d'aquela institucion. Aquela dòna sortida d'una de las mai grandas familhas de la noblesa lengadociana, sens marit ni mai enfants, seriá mòrta cap a 1500 quand aviá 50 ans. Lo nom Isaura apareguèt pel primièr còp en 1549 dins una ballada premiada als Jòcs Florals. Son còs seriá estat enterrat en 1557 jos l'autar de Maria, dins la basilica de la Daurada de Tolosa.

## Eiretatge de Clamença Isaura
[thumb|left|270px|Clamença Isaura, escultura d'[Antoine Augustin Préault. Jardin du Luxembourg (París, França)]]
Dòna Clamença venguèt lo personatge emblematic e central dels jòcs florals. E tre 1527, lo 3 de mai se fasiá cada an son elògi public. Mai tard la figura de Clamença Isaura, a mai foguèsse sonque una legenda, inspirèt fòrça artistas : de poètas, d'escrivans e mai tanben de pintres e d'escultors. Divèrses endreches e bastiments de l'airal tolosan pòrtan lo nom d'aquela dòna illustra.

## Vejatz tanben
* Acadèmia dels Jòcs Florals
Agèl

**Agèl** (*Agèu, Agèl* en grafia mistralenca; *Agel* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **agelés -esa** (fr. *agelois -oise*) (pl. **ageleses**, qu'es identic en grafia mistralenca). Un autre nom (escais ?) dels abitants es **garotièr** (*garoutié* en grafia mistralenca).

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *alodia... de Agel* cap a 1182, *S. Petri de Agello* en 1303, *de Agello* en 1344, 1351, *S. Apolit d'Agel* en 1547, *Agel* en 1599,  1643, 1740-60 .

*Agèl* ven del latin *agellus*, « camp pichon », que segon Frank R. Hamlin ven probablament d'un desbosigatge (rompuda) d'epòca galloromana.

*Fòrmas ancianas tiradas del diccionari topografic d'Eugène Thomas : *Agellum* en 782; *Allodium de Agel* en 1182.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sanch Inhan; es ara del canton de Sant Ponç de Tomièiras.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Anha

**Anha** (*Agno* en grafia mistralenca; *Aigne* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **anhòl -òla**, pl. los **anhòls**.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : « terroir d'Aignan », en 1284 [fòrma de segonda man], *versus Anhanum* en 1318, *rector de Anhano* en 1351, *de Anhano* en 1398, *Aygnan* en 1518, *lieu d'Aigne* en 1599, *Aigne* en 1643 e 1644, *Ayne* en 1747, *Aigne* en 1740-1760 e en 1770 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat (victime del  diccionari topografic d'Eugène Thomas), *Anha* ven del nom de Santa Agnès; segon Hamlin, *Anha* ven del gentilici latin *Annius*, amb lo sufixe *-anum*. Anha èra una proprietat galloromana. Lo nom a conegut un reculament d'accent.

Lo vocable de la glèisa es Sant Martin e non pas Santa Agnès.

Fòrmas probablament vengudas del diccionari topografic d'Eugène Thomas (1865) :
- *Eccl. S. Agnetis* en 1101; *Aigue* en 1625; *Aigne* en 1649; *Le même que Sanctus-Martinus ad Aigue, ad aquas, de inter aquis* en 1213; *Saint-Martin entre deux Aigues* en 1529; *Aignan* en 1649.Vilatge consagrat a Santa Anhès.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Alinhan del Vent

**Alinhan (del Vent)** (*Alignan* o *Alignan-del-Vent* en grafia mistralenca; *Alignan-du-Vent* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **alinhanés -esa**, pl. **alinhaneses**. Un sobriquet dels alinhaneses es **los mal penchenats**, en rason del vent.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sicardi de Alinian* en 1060-1108, *de Alignano* en 1153, *prioris de Alinnan* en 1159, *ecclesiam S. Martini de Aliurano* [legir: *Aliniano]*, *ecclesiam de Aliniano* en 1159-1161, *in Alignano* en 1210, *S. Martini de Alignano* en 1212, *de Alignan* en 1216, *castrum de Alignano* en 1224, *de Alignano* en 1323, *Allinha del Ven* en 1425, *de Alignano Venti*, al sègle XVI, *Alignan du Vent* en 1571, *Alinhan du Vent* en 1585, *de Alinhano Venti* en 1636, *Alignan du Vent* en 1708, 1740-1760, 1770-72 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat e Frank R. Hamlin, *Alinhan* vendriá d'un gentilici latin, *Alinnius*, ambe lo sufixe *-anum* Alinhan èra donc probablament una anciana granda propietat galloromana qu'aviá per mèstre *Alinnius*. Lo determinant *del Vent* servís a destriar Alinhan de Linhan d'Òrb a 17 km al sud-oèst; es probablament vengut d'un ancian molin de vent qu'explica lo nom d'una tuqueta al nòrd del vilatge.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cervian; es ara del canton de Pesenàs.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Arboraç

**Arboraç** o **Arboràs** (*Arbouras* en grafia mistralenca; *Arboras* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **arboraçenc -enca** o **arborassenc -enca** (fr. *arborassien -ienne*). D'escaisses dels abitants son **los fara-monina** e **los manja lard**.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *terminium de villa Arboratis* en 985, *villa que vocant Arboratis* en 990, *villa Arboratis*, cap a 1005, *Arborath* en 1102, *villa de Arboratis*, *villa Arboratis* en 1134, *loco de Arboracio* en 1264, *castri de Arboratio* en 1484, *Arboras* en 1529, *Arberas* en 1622, *Arboras* en 1643, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Arboraç* ven del latin *arbores*, « los aubres », amb lo sufixe *-aceum*; segon Hamlin, *Arboraç* es un derivat del latin *arbor(em)* « aubre », amb lo sufixe *-aceum* (que mena a *-às* en occitan), qu'a probablament lo sens collectiu de « mata d'aubres ».

### Fòrmas ancianas tiradas del diccionari topografic d'Eugène Thomas
***Arboraç** - *Villa de Arboracis, seu de Arboratis* en 804; *Arborascium* en 1170; *Arboracium* en 1180; *Castrum, villa de Arboratio* en 1224; *Moulins d’Arboras sur le ruisseau d’Agamas ou Lagamas : Molendini in rivo de Agamanco* en 1328; *Arboras* en 1193; *Seigneurie, ressort. à la viguerie de Gignac* en 1529; *Arbouras* en 1625.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Las Airas

**Las Airas** (prononciat: ) (*Les Aires* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc. Situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, comptava 613 abitants en 2022.

Lo gentilici es **airenc -enca**, pl. **airencs**.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Las Airas
Las fòrmas ancianas son : *aux Aires* en 1659, *des Aires*, *les Aires* en 1740-60, *les Aires* en 1770-72 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *las Airas* ven del latin *area*, « espaci descobèrt, puèi cort, òrt, ostal »; segon Hamlin, *Las Airas* ven del latin *aream*. Los sens son variats; pels noms modèrnes, es « aira, sòl per batre las cerealas »; pels noms mai ancians, es « èrm, ermàs, patus », « espaci descobèrt concedit a un desbosigaire (rompeire) »; a Tesan de Besièrs, Mills a relevat lo sens « jaç près de la jaça (cujalar, cortalh) ».

* Fòrmas ancianas del diccionari topografic d'Eugène Thomas - *Airas* al sègle XI; *Les Aires* en 1702, en 1760 e en 1787; *Les Ayres* en 1780.

### Lo Morcairòl
Las fòrmas ancianas son : *castrum quod vocant Mercariolo* en 990, *castello, quem vocant Mercoirols*, cap a 1036, *castello de Mercoirol*, cap a 1059, *Mercoirol* en 1112, *Guillelmi de Mercoirol* en 1147, *castrum de Mercoirol*, *a castro Mercoirol* en 1164, *capellam S. Michaelis de Mercoirol* en 1182, *castri de Mercorolio* en 1262, *de Morcayrolio* en 1344, *de Mercoyrolio* en 1396, *Mercoyrolo* en 1458, *Morquairol* en 1574, *Marcayrol* o *Mourcayrol* en 1740-60, *Morcayrol* en 1740-60, *St Michel* en 1770-72 (mapa de Cassini), *Mourcairol* en 1865. *Lo Morcairòl* es un derivat del nom de divinitat latina *Mercurius*, ambe lo sufixe diminutiu *-ol(um)*. Cf. mai d'un toponime Mercoira, *Mercoirol* dins lo Massís Central. La data e la rason de l'aparicion de l'article es desconeguda e la prononciacion exacta seriá a recercar.

* ***Lo Morcairòl*** (*Mercouiròu, Mercouirol* en grafia mistralenca; *Mourcairol* o *Mercuriol* en francés) - Fòrmas ancianas del diccionari topografic d'Eugène Thomas : *Mercariolo castrum cum ipsa ecclesia S. Petri* en 990; *Mercoirols castellum* en 1036; *Mercoirol* en 1059; *Morcairol* en 1112; *Mercairol* en 1625; *Mercayrol* en 1649; *Mercairol* en 1739. Los primièrs registres de l'estat civil republican pòrtan en francés, sistematicament, "Le Mourcairol" amb l'article.

## Istòria
Un còp èra, la glèisa parroquiala comuna als vilatges actuals d'Erépia, L'Amalon, Las Airas e Lo Pojòl èra  Sant Pèire *de Rhèdes*, ara dins la comuna de L'Amalon.

En 1845, la comuna del Morcairòl foguèt devesida en doas: Las Airas d'un latz, Vilacèla de l'autre (Vilacèla vendrà L'Amalon en 1879).

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Gervais; es ara del canton de Clarmont d'Erau.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

Les_Aires_eglise.JPG|La glèisa.
Les_Aires_chapelle_St-Michel_2.JPG|La capèla de Sant Miquèl.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Aspiran

**Aspiran** o **Aspian**, prononciat **Espian** localament (*Aspiran*, *Espiran*, *Piran* en grafia mistralenca; *Aspiran* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **aspiranés -esa**, amb lo plural **aspiraneses**.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *ecclesiam S. Juliani de Aspiriano* en 1146, 1154, 1154-59, *bajulus de Aspirano* en 1166, *prior de Aspiriano*, sense data, *albergis de Aspirano* en 1203, *pro Aspirano* en 1323, *de Aspirano Caprariensis* en 1344, *pro Aspirano Caprariense*, *pro Aspirano Caprarum* en 1351, *ad Aspira de Cabrayres* en 1380, *Aspiran* en 1571, *Spirat* en 1622, *Spiran* en 1643, *Aspiran* en 1708, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Aspiran* ven dau nom latin d'òme *Asperius*, amb lo sufixe *-anum*; segon Hamlin, *Aspiran* ven dau gentilici latin *Asperius*, o de l'escais-nom (= cognomen) *Asper*, amb lo sufixe *(-i)-anum*. Aspiran èra una proprietat galloromana. L'ancian determinant se referís a la comuna prèpa de Cabrièira.

Fòrmas ancianas tiradas dau diccionari topografic d'Eugène Thomas (1865) - *Aspirianus* en 844; *Aspiranum* en 1125; *Aspira de Cabrayres* en 1380; *Aspiran* en 1625; *Saint-Rome-d’Aspiran* en 1760.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Gommecourt (Pas de Calais)

**Gommecourt**  es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nauts de França.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Assinhan

**Assinhan**, pron. **Assinhà** (*Assignan, Assigna* en grafia mistralenca; *Assignan* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **assinhanés -esa** (fr. *assignanais -aise*). Un escais dels abitants es **los pòrcs negres** (**pòrc negre** al singular; *porc negre* en grafia mistralenca), sobrenom dels Reformats—es donc probable que la vila èra de majoritat protestanta.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion seriá « Assinha » (Sahuc), comprenètz coma podètz. Las fòrmas ancianas son : *in Asiniano* en 936 (autenticitat dobtosa - tèxte corromput), *in Aziniano*, cap a 972, *de Assinhano* en 1271, *Assignan* en 1606, *Asigna* en 1643, *Assignan* en 1770-72 (mapa de Cassini). 

*Assinhan* ven del nom d'òme latin *Accinius* (Dauzat), o *Assenius* (los Féniés), amb lo sufixe *-anum*. Segon Hamlin, *Assinhan* ven del gentilici latin *Asinius*, amb lo sufixe *-anum*. Assinhan èra donc benlèu una anciana granda proprietat galloromana qu'aviá per mèstre *Accinius* o *Assenius* o *Asinius*.

Fòrmas ancianas tiradas del (marrit) diccionari topografic d'Eugène Thomas : *Asinianum* (en latin) en 936; *Azinianum* en 974; *Assinhanum* en 1271; *Assigna* en 1625; *Assignan* en 1649.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sanch Inhan; es ara del canton de Sant Ponç de Tomièiras.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben
* Comunas d'Erau
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Aumas

**Aumas** (*Aumo* en grafia mistralenca; *Aumes* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **aumenc -enca** (fr. *aumois -oise*). Un escais dels aumencs es **los rascasses**.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Almas* en 983, *villa Almas* en 1007, *castri de Almas* en 1133, 1146, *ecclesia S. Albini d[e] Almis* en 1157, *pontem de Almis* en 1159, *in terminio de Almis*, circa 1170-1200, *S. Albini de Almis* en 1173-1774, *campum de Almis* en 1199 (identificacion malsegura), *de Alinis* [legir : *Almis*] en 1219, *ecclesiae S. Mariae de Almis*, *apud Almas* en 1235, *Rippa Molendinorum de Almis*, *molendina dicta de Almis* en 1290, *de Almis* en 1344, a la fin del sègle XIV, *Almes* en 1418, *d'Almas* en 1529, *Aumes* en 1643, 1708, *Aulmes* en 1740-60, 1770-1772 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Aumas* representa un nom d'aubre prelatin (cf. espanhòl *álamo*), coma Aups (Var) (*Almis* en 1044-1061); segon Hamlin, l'etimologia d*'Aumas* es escura. Seriá derivat, segon Negre, de l'expression *[terras] almas*, al sens de « tèrras noiriguièiras ».

* Fòrmas ancianas segon lo (marrit) diccionari topografic d'Eugène Thomas - *Almas* en 1119; *Castrum, villa, eccl. S. Albini de Almis* en 1156; *Cette seigneurie d’Aulmes* en 1693; *Aumes* en 1625.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben
* Comunas d'Erau
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Autinhac

**Autinhac** (prononciat: ) (en francés e oficialament *Autignac*; *Autigna* en grafia mistralenca) es una comuna occitana de Lengadòc. Situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, comptava 962 abitants en 2022.

Lo gentilici es **autinhagués -esa**, pl. **autinhagueses** (fr. *autignacois -oise* o *autignacien -ienne*). Un sobriquet dels autinhagueses es **los cauquilhats**.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *domine de Altiniaco* en 1155, (identificacion malsegura), *castri de Altiniaco*, cap a 1182, *castrum de Altiniaco*, *de castro Altiniaco*, *castrum de Autiniaco* en 1199, *castro de Autinhaco* en 1260, *de Autinhaco* en 1344, *Autignaco*, al sègle XVI, *Autinhac* en 1571, 1585, *Aultignac* en 1622, *Authinhaco* en 1636, *Autignac* en 1643, 1708, 1740-60, 1770-72 
1 (mapa de Cassini). 

*Autinhac* ven del gentilici latin *Altinius* amb lo sufixe *-acum*. Autinhac èra una proprietat galloromana.

Fòrmas ancianas tiradas del (marrit) diccionari ortografic d'Eugène Thomas - *Altinalgas villa* en 990; *Altiniacum castrum* en 1120; *Autiniacum* en 1180; *Altignacum* en 1211; *Autignac* en 1518.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben
* Comunas d'Erau
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Bibliografia

* Hoffman, Steve, *A Season for That: Lost and Found in the Other Southern France*, New York: Crown Books, 2024. ISBN: 978-0-593-24030-4

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Asilhanet

**Asilhanet**, **Azilhanet** o **Zilhanet** (*Azilhanet, Zilhanet* en grafia mistralenca; *Azillanet* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **asilhanetòl -òla** (fr. *azillanetois -oise*), pl. **asilhanetòls** (*azilhanetols* en grafia mistralenca). Un sobriquet dels abitants es **los angleses**, sin. **anglés** (*anglès* en grafia mistralenca).

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *capellanus de Azillano*, *mancipium de Azillano*, *in castro de Azillano* en 1170 (l'identificacion es pas segura), *de Azelano* en 1222, *homines de Asellano* en 1262, *Azillanum minorem* en 1268, *ecclesia de Azilhaneto* en 1351, *Azillane* en 1518, *Azillanet* en 1529, 1740-1760, 1766, 1770 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Asilhanet* es lo diminutiu d'Asilha, que el ven del nom latin d'òme *Acilius*, amb lo sufixe *-anum*; segon Hamlin, *Asilhanet* ven del gentilici latin *Asellius*, amb lo sufixe *-anum*. Lo sufixe diminutiu *-et* servís dempuèi lo sègle XIV a destriar la localitat de la d'Asilha, situada a 10 km. Asilhanet èra una proprietat galloromana.

* Fòrmas ancianas segon lo diccionari topografic d'Eugène Thomas (1865) : *capellanus de Azillano* en 1170; *Azelano* en 1222; *Asellano* en 1262; *Azillanum minorem* en 1268; *Azilhaneto* en 1351; *Azillanet* en 1529, 1649 e en 1770; *Azilhanet* en 1649.Coma los noms de vilatge terminats per -an (Nevian, Sira, Auvelhan), aquest nom ven d'un nom de domeni galloroman: gentilici latin. Asellius + suff. -anum ; lo suff. dimin. -et ser dempuèi lo sègle 14 a distinguïr aquesta localitat d'Asilha lo Comtal, a env. 10&nbsp;km. vèrs lo sud-oèst.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments


Geraniums, Azillanet (1071890870).jpg


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Balhargues

**Balhargues** (*Baillargues* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. 

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ba'yargés]. Las fòrmas ancianas son : *villa Baglanicus* en 909, *Raimundi Otonis de Balanicis* en 1096, *ecclesiam S. Johannis de Balanicis* en 1109, *apud Balaneges*, abans 1129, *ecclesiam S. Juliani de Balanegues* en 1146, 1154, *a Ballanicis* cap a 1150, *priore de Ballanicis* en  1152, *parrochia S. Juliani de Vallanicis* en 1155, *de Balhanicis*, sense data [sègle XII ?], *ecclesie de Ballanicis* en 1276, *priore de Balhanicis* en 1292, *de Balhanicis* en 1331, a la fin dau sègle XIV, *de Balanicis* en 1392, *Baillargues* en 1526, *de Balhanicis* en 1529, *SS. Juliani et Basilissae de Balhanicis* en 1536, *de Baillanicis* en 1550, *Baillargs* en 1579, *Baillargue* en 1613, *Ballargues* en 1740-60, *Bailiargues* en 1740-60, *Bouillargues* en 1771, *Baillargues* en 1770-71 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Balhargues* ven del nom latin d'òme *Ballius*, amb lo doble sufixe *-anicum*; segon Hamlin, *Balhargues* ven del gentilici latin *Ballius*, amb lo sufixe *-anicis*. Per de rasons foneticas, lo sufixe *-anicis* emplegat sistematicament per Hamlin permet pas de menar a *-argues*; cal remplaçar per lo sufixe *-anicos* segon Joan Pèire Chambon. Balhargues èra una proprietat galloromana.

## Istòria
L'origina de Balhargues se deu al fach que la Via Domícia passava per aquel endrech ? A ras d'aquela rota un roman (o qualqu'un qu'aviá un nom latin), Ballius, faguèt bastir una villa, compresa dins un vast domeni agricòla. Long del temps, la populacion i cresquèt fins que nasquèt lo vilatge de Balhargues que sa primièra atestacion es datada de 819, dins un document que l'emperador franc Loís lo Pietós cedissiá a l'avesque de Magalona, sos dreches sus las tèrras de l'airal.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Los Banhs de Balaruc

**Los Banhs de Balaruc** (*Balaruc-les-Bains* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Ab aquis autem balnearibus nomen habet et famam oppidum de Balaruc* en 1238, *aux bains de Balaruc* en 1513, *ad Thermas* en 1579, *les Baings* en 1626, *Beins* en 1643, *Balaruc les Bains* en 1770-72 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Balaruc* es un nom escur; un ligam amb Balasuc es pauc probable (sic); segon Hamlin, « es evident » (sic) que la fòrma modèrna rebat las fòrmas ancianas e frequentas : un nom prelatin **balaruco-*, que justifica pas l'explicacion suggerida per Longnon, lo gallic **baladunum*, d'etimologia escura [pel primièr element]. Lo passatge de *-r-* intervocalica a *-d-* es normal dins l'airal. L'etimologia de Negre, *vada luci*,  « gas del bòsc » (TGF, l , p. 364) es impossibla, perqué la diferéncia entre *b* e *v* es mantenguda plan après lo sègle X. L'arqueologia a provat que tanlèu l'epòca romana, las fònts dels Banhs de Balaruc foguèron mesas en valor e aquel site balneari faguèt probablament l'importància medievala del vilatge fortificat de Balaruc Vièlh, just a costat; sembla çaquelà, segon Hamlin, que lo nom de Balaruc siá estat aplicat a Balaruc Vièlh abans de servir als Banhs. Delamarre fa pas de *Baladuc* un derivat de *dunon* (nom absent de la p. 327).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* 1886 : creacion de la comuna de Balaruc Vièlh
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias


* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Baufòrt

**Baufòrt** (*Beaufort* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [bαu'fòr]. Las fòrmas ancianas son : *ecclesiam S. Martini de Belloforti* en 1135, *de Belfort* cap a 1182, *rector de Belloforti* en 1357, *Beaufort* en 1518, 1740-1760,  1770 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Baufòrt* es compausat de *bèl* e de *fòrt*; segon Hamlin, *Baufòrt* ven de l'occitan *bèl fòrt*, « bèla fortalesa ». Lo besierenc o narbonés (sèm entremièg) vocaliza *-l-* davant *-f* : *bèlfòrt* (medieval) > *beufòrt*; puèi lo diftongue *eu-* pretonic, instable, tend a passar a *au-* : *baufòrt*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben
* Comunas d'Erau
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bèuluòc

**Bèuluòc** (*Beaulieu* en francés) es una comuna  lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *de Ayssadanicis, id est de Bello Loco*, sense data [sègle XII ?], *de Belloloco*, sense data [sègle XII ?], *villam de Bello loco*, *forcias... in Belloloco, vel Aissadeneguez* en 1194, *de Belluoc* en 1209, *ecclesie S. Marie de Belloloco* en 1211, *Bellum locum* en 1255, *de Bello loco* en 1292, 1309, 1330, 1392, 1529, 1550, *Beaulieu* en 1526, 1622, 1626, *Belloc* en 1648, *Beaulieu* en 1740-60, 1770-71 (mapa de Cassini).

Lo sens es evident : conten una intencion de marcar la belesa del site, o que l'endret es bèl per s'i establir . Lo nom es frequent dins los cas de monestièr, mès pas necessàriament associat.

Segon Hamlin, lo nom de Bèuluòc èra a l'origina lo d'un barri situat près de la capèla de Nòstra Dòna de Pietat; remplacèt progressivament aus sègles XII e XIII lo nom galloroman, atestat *Aissadanicis*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben
* Comunas d'Erau
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Balaruc Vièlh

**Balaruc Vièlh** (*Balaruc-le-Vieux* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [baladœk]. Las fòrmas ancianas son : *alode de Balarug* en 961, *ecclesiam... S. Martini de Casello quod vocatur Ballaruc* en 1083, *castrum de Baladuco* (varianta : *Balasuco*), *parrochia S. Mauricii de Baladuc* (varianta : *Balasuco*) en 1120, *lo castel de Balazuc* en 1129, *castro de Balazuc* en 1129, *in Bazaluc* (varianta : *Bazaluch* en 1130), *castrum Baladuc*, cap a 1140, *in Balazuc* en 1145, *apud Bazalucum* en 1166, *de Baladuco*, *castellum Baladuci* en 1169, *castelli de Baladuco*, *de Balazuco* en 1169, *castelli Bazaluci* en 1170, *ecclesiam S. Mauricii de Baladuc*, cap a 1182, *castrum de Badaluco* en 1210, fòrmas nombrosas *Bazaluco*, *Baladuco*, *Badaluco* en 1226, *de Balazuco* en 1286, *castrum de Balasuco* en 1303, *Galhardus de Balazuco* en 1347, *de Balaruco* en 1392, *Balaruc* en 1526, *de Bellaruco*, *Balaruco* en 1529, *de Balaruco* en 1550, *Beliculus oppidum*, *Balerucum*, *Baleruc* en 1579, *Ballerut* en 1622, *Balaruc* en 1626, *Baleruc* en 1643, cap a 1683, *Balaruc* en 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Balaruc* es un nom escur; un ligam amb Balasuc es pauc probable (sic); segon Hamlin, « es evident » (sic) que la fòrma modèrna rebat las fòrmas ancianas e frequentas : un nom prelatin **balaruco-*, que justifica pas l'explicacion suggerida per Longnon, lo gallic **baladunum*, d'etimologia escura [pel primièr element]. Lo passatge de *-r-* intervocalica a *-d-* es normal dins l'airal. L'etimologia de Negre, *vada luci*,  « gas del bòsc » (TGF, l , p. 364) es impossibla, perqué la diferéncia entre *b* e *v* es mantenguda plan après lo sègle X. Delamarre fa pas de *Baladuc* un derivat de *dunon*.

## Istòria
La comuna se creèt lo 11 de decembre de 1886 a partir dels Banhs de Balaruc.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Baçan

**Baçan** (*Bassan* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *villa Baxano* en 898 e 959, *S. Maria in villa Baciano*, en 990, *S. Felici de Baxano* en 1118 e 1129, *de Basciano* en 1151, *de Baciano* en 1165, *forcia de Baciano* en 1247-1248, *de Bociano* [legir : *Baciano*], en 1262, *de Bassano* en 1323, 1361, al sègle XVI e en 1636, *Bassan* en 1571, 1643, 1708 e en 1770-2 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Baçan* ven del nom latin d'òme *Baccius* o *Bassius*, amb lo sufixe *-anum*; segon Hamlin, *Baçan* ven del gentilici latin *Bassius*, amb lo sufixe *-anum*. Baçan èra una proprietat galloromana. Tant Hamlin coma Dauzat fan pas de diferéncia entre los resultats *Bass-* e *Baiss-*; lo cognomen *Bassus* es atestat çaquelà.

***Ardalhon** - *Rivus Ardallon* en 1231; *Fl. de Aldellario* en 1237.Ribièra.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Belargan

**Belargà** o **Belargan** (*Bélarga* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **belarganés -esa** (fr *bélarganais -aise*). Los sobriquets dels abitants son los **manja cerièiras** e los **manja sépias** (*manjo-sépio* en grafia mistralenca).

## Geografia

## Toponimia
### Belargà
Las fòrmas ancianas son : *apud Bellesgar* en 1203, *versus Belesgar* en 1236, *castrum de Belergar* en 1281, *de Belesgario* en 1310, 1341, 1347, *de Belesgario* en 1341, *de Bello Esgario* en 1344, *prior de Euseto... alias dictus de Balesegario* en 1351, *de Belerga* en 1529, 1571, *Belhergua*, au sègle XVI, *Belarga* en 1622, *Bilarga* en 1626, *Belarga* en 1643, 1708, 1740-60, *Belargua* en 1740-60, *Balargua* en 1740-60, *Belarga* en 1770-72 (mapa de Cassini). 

*Belargà* ven de l'ancian occitan *bèl esgar*, « bèl aspècte, bèl regard ». Hamlin explica aital l'evolucion fonetica : l'assimilacion de la segonda sillaba a la tresena menèt a *belargar* [coma aquela assimilacion pausa mai de problèmas que la situacion anteriora, val mai parlar de rotacizacion de *s* (fenomèn frequent dins la region); las fòrmas *Belergar*, *Belerga* testimònian qu'es aital que se passèt], puòi la casuda normala de *-r* finala menèt a *Belargà*. Hamlin refusa l'estranha solucion de G. Combarnous *petrosus vadus* > *peiresgar* > *Belargà*. Hamlin constata tanben que lo nom *Belesgar* sembla d'aver remplaçat lo nom medievau de *S. Stephan[us] de Euzeto* a partir dau començament dau sègle XIII. Euset èra una parròquia situada a l'emplaçament de Belargà o a pauca distància; lo vocable de *Sant Estève* es demorat a la glèisa parroquiala de Belargà.

Lo gentilici analogic *belarganés* (perqué los toponimes amb la finala muda *-n* son mai nombroses que los en *-r*) a provocat la faussa grafia *Belargan*. Vau mai demorar a la grafia simpla **Belargà**.
### Euset (ancian nom o luòc prèp)
Las fòrmas ancianas son : *ex parle Elzeto* en 996-1031, 1027-1031, 1060-1074, *de Elzeto* en 1031-1048, 1077-1099, *apud Euzetum* en 1196, *in terminio S. Stephani de Euzeto* en 1200, 1207, *Prior de Euzeto* en 1323, *de Heuseto* en 1361. *Euset* veniá de l'occitan *euset* [en realitat la fòrma mai anciana *elzet-*], « bòsc d'euses », dau latin *īlicem* « euse (*quercus ilex*, francés *yeuse*, *chêne vert*) », principala esséncia de la forèst primitiva locala, diferent de l'ausina (aicí *quercus coccifera*, francés *chêne kermès*).

### Fòrmas ancianas tiradas del diccionari topografic d'Eugène Thomas
***Belargan** - *Belesgar* en 1236; *Belorgarium* en 1518; *Seigneurie de Belerga* en 1529; *Belarga* en 1625; *Belarge* en 1760; *Balarga, paroisse de l’anc. dioc. de Béziers. dans l’archipr. du Pouget, patr. S. Stephanus…* al sègle XVIII.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Salva Kiir Mayardit

**Salva Kiir Mayardit** o **Thalpa Kiir Mayardït** (en dinca, sa lenga etnica) es un militar e òme politic del Sodan del Sud e lo primièr president d'aquela republica independenta lo 9 de julhet de 2011.
Atenagòras d'Atenas

**Atenagòras d'[[Atenas]]** (Ἀθηναγόρας en grèc) (c. 133-190) qu'esté un apologista e filosòf crestian de la dusau meitat deu sègle II.
Lista dels presidents de la Republica del Sodan del Sud

thumb|right|120px|Bandièra del Sodan del Sud. 
Lo **[[president]]** es lo cap d'estat de la Republica del Sodan del Sud. Aquesta es la lista dels presidents de la Republica del Sodan del Sud fins a uèi.

## Presidents del Sodan del Sud

## Veire tanben
* Sodan del Sud
Estats del Sodan del Sud

Aquel article dona las divisions de primièr nivèl de la Republica del Sodan del Sud.

A l'independéncia, lo país èra devesit en 10 estats. En 2015, un decrèt presidencial dividiguèt lo Sodan del Sud en 28 estats. En 2017, un autre decrèt presidencial dividiguèt 4 estats en 2, lo total passèt a 32. En 2020, lo país tornèt a 10 estats.

A costat, la zona d'Abiei (contestada entre Sodan e lo Sodan del Sud) constituís una region administrativa especiala. E i a autras doas zonas administrativas, Pibòr e Roveng.

## Divisions dempuèi 2020

## Estats de 2017 a 2020

## Estats abans 2015
Lo Sodan del Sud èra compausat de dètz estats divisits en 86 comtats.
Justin lo Martir

**Justin lo Martir** o **Justin lo [[Filosofia|Filosòf]]**, conegut tanben com **Sant Justin de Naplosa** qu'esté un apologèta e martir crestian.