Sergei Paradjanov

**Sergueï Iossifovitch Paradjanov** (en cirillic rus *Сергей Иосифович Параджанов*, en armèni : *Սարգիս Հովսեպի Պարաջանյան* Sargis Hovsepi Parajanyan), nascut a Tbilissi, en Georgia sovietica lo 9 de genièr de 1924, defuntat a Erevan dins l'Armenia totjorn sovietica en aquel temps, lo 20 de julhet de 1990, foguèt un cineasta (realizator, scenarista, director artistic), designaire e artista plastician armènia.

L'òbra siá, de *sonque* 4 filmes * "vertadièrs" * realizats a molt malas penas entre 1964 e 1984, es lo rebat intens de la diversitat culturala, lingüistica e etnica de l'URSS a la siá epòca, mas subretot la d'Ucraïna e de Caucàs.

Plastician de l'objècte filmic, n'es el un dels pauques e escarses cineastas, a aver fach de l'art cinematografic de son temps, contra sobèrna e empachas de tota mena, economicas e politicas mas tot parièr ideologicas o comolas d' *a priori* reduseires de tota forma de creativitat per l'artista, un art que de verai *plastic*, de formas nòvas, flamenòvas, que ne fan, amb lo rus Andrei Tarkovski e l'ongrés Miklós Jancsó (*und so weiter*...), un dels creators mai novators e portaires d' *[[estetica viva]]* de l' **[[Art cinematografic]]** (molta industria e pauc art...) del siu temps.

Ne pòt èsser considerat tanben coma un cas exemplari mai un simbòl sendent de la **[[resisténcia de l'artista]]** fàcias als poders en plaça e als abuses estatals, ont que sián.

Una certa *[[recuperacion]]* ça que la en Occident per d'unes que i vesián sonqu'un interès ideologic o politic de circonstància, sens pas res comprene a son art, venguèt escurzir son astrada e lo daissar mai sol que non n'èra abans.

Es una glòria nacionala a Erevan.

## La Vida
### citacions
## L'Òbra cinematografica
### Ombras dels aujòls oblidats... Los Cavals de fuòc
* veire article **[[Los Cavals de fuòc]]**
#### citacions

### Sayat Nova ... Color de la milgrana
#### citacions
### La Legenda de la fortalesa de Suram
#### citacions

### Ashik Kerib
#### citacions
### Citacions

## Resson critic
### en Union Sovietica
### citacions
### en Armenia
### citacions
### en Georgia
### citacions
### endacòm mai
### citacions
## l'Artista plastician
### citacions
## l'Eiretatge
### citacions
## Citacions

## Filmografia

* 
* 1951 : *Conte moldau* (títol rus romanizat: Moldavskaya Skazka), filme cort d'escòla, ara perdut
* 1954 : *Andriesh* (idem rus Andriesh), corealizada amb Yakov Bazelyan (ampliacion de Conte moldau)
* *Dumka* (rus: Dumka), documentari
* 1958 : *The First Lad* idem *The Top Guy* (títols angleses balhats pels cercaires especialistas de son òbra) (rus Pervyi paren)
* 1959 : *Natalya Ushvi* (rus idem), documentari
* 1960 : *Mans dauradas* (rus Zolotye ruki), id 
* 1961 : *Rapsodia ucrainiana* (rus Ukrainskaya rapsodiya)
* 1962 : *Flor sus la pèira* (rus Tsvetok na kamme)
* 1964 : ***[[Ombras dels aujòls oblidats]]*** idem *[[Wild Horses of Fire]]* idem *[[Les Chevaux de feu]]* (títols anglés e francés, pro usats internacionalament) (títol original ucrainian: Tini zabutykh predkiv) ***[[Los Cavals de fuòc]]***
* 1965 : *Frescas de Kyiv* (rus: Kievske Freski), enebit tre la preproduccion, ne sòbran 15 minutas de retalhs e ensages
* 1967 : *Hakop Hovnatanian* (títol armèni romanizat: Hakob Hovnatanyan), filme cort documentari
* 1968: ***[[Sayat Nova]]*** ***[[La Color de las Milgranas]]*** idem ***[[Sayat Nova]]*** ***[[The Colours of Pomegranates]]***
* 1968 : *Mainats a Komitas* (títol armèni: Yerekhaner Komitasin), documentari per l'UNICEF, benlèu perdut
* 1984 : *[[La legenda de la fortalesa de Suram]]* (títol georgian original romanizat: Ambavi Suramis tsikhisa) *[[The Legend of Suram Fortress]]*
* 1988 : *Arabescas sul tèma Pirosmani* (títol rus: Arabeski na temu Pirosmani), filme cort documentari
* 1988 : *[[Ashik Kerib]]* (georgian: Ashiki Keribi)
* 1989-1990 : *The Confession* (títol cercaires idem)... armèni: Khostovanank, inacabat (ne subreviu lo negatiu d'origina dins lo filme **' [[1992]] ja citat).

== Videografia ==
== Bibliografia ==
** 

=== a l'entorn de l'òbra e de l'artista ===
* [[Patrick Cazals]]: ''[[Serguei Paradjanov]]'', edicions dels [[Cahiers du cinéma]], colleccion '' " Auteurs" '', [[1993]] (en francés)<br />
mas **subretot**
** **École nationale supérieure des beaux-arts**: ***[[Paradjanov le magnifique]]***, [[catalòg]] de la Mòstra organizada per dicha escòla entre lo [[13 de febrièr]] e lo [[8 d'abril de 2008]] per onorar lo màger artista armèni..., edicion de ''bèla qualitat'' (sola la tampa qu'es de carton n'empacha que poguèsse èsser considerat coma una edicion de ''luxe''...), 244 pp, dicha escòla , [[París]], en collaboracion amb lo [[Musèu en Sargis Hovsipe Parajanyan]] d'[[Erevan]], [[2007]]... (en francés e armèni) ''Remirable... c'est remarquable comme travail... bravo!''<br />
e ca

=== istòria del cinèma rus e sovietic ===
* [[Jean-Loup Passek]]: ''[[Le cinéma russe et soviétique]]'', obratge collectiu engulhat per l'autor, colleccion [[cinéma/pluriel]] bailejada idem, edicions del [[Centre Jòrdi Pompidor]], [[París]], [[1981]]... ''Una oòbra indefugibla''... (en francés... e rus!)
e ca 
=== istòria del cinèma armèni ===
* [[Jean Radvanyi]]: ''[[Le cinéma arménien]]'', obratge collectiu engulhat per l'autor, colleccion [[cinéma/pluriel]] bailejada per en [[Jean-Loup Passek]], edicions del [[Centre Jòrdi Pompidor]], París, 1993... ''Una òbra remirabla...'' (en francés... e armèni!) 
e ca 
=== istòria del cinèma georgian ===
* [[Jean Radvanyi]]: ''[[Le cinéma georgien]]'', obratge collectiu engulhat per l'autor, colleccion [[cinéma/pluriel]] bailejada per en [[Jean-Loup Passek]], edicions del [[Centre Jòrdi Pompidor]], [[París]], 1988... ''Una òbra espectaclosa...'' (en francés... e georgian!)
e ca 
=== istòria de la civilizacion armènia ===
** [[Patrick Donabedian]] & [[Jean-Michel Thierry]]: ***[[Les arts arméniens]]***, edicion de ''megaluxe'', 624 pp (format 25 x 32, religat amb tela sos jaqueta illustrada, 891 illustracions - 186 fòtos en colors, 705 negre e blanc -, 155 cartas, mapas e plans, 99 sits estudiats), colleccion ''[[L'art et les grandes civilisations]]'', [[Éditions Mazenod]], [[París]], [[1987]]... Còde EAN 978 2 85088 022 3... Còde ISBN 285-088-022-1... (en francés... e gaireben armèni!)
e ca
=== generalitats ===
** (e la nòstra coneissença ges sufisenta del rus - estudiadòt a l' "escòla" - ne foguèt pro sostenguda pel ***[[Diccionari Català - Rus]]*** de na **Svetlana Blank**, [[Enciclopèdia Catalana]] S.A., [[Barcelona]], [[10992]]... moltes gracies i...  cποcuða!)''


e ca


etc

== Vejatz tanben ==
== Ligams extèrnes ==

*  [http://www.parajanov.com/fr Paradjanov.com]
*  [http://french.imdb.com/name/nm0660886/ Ficha IMDb]
*  [http://simpleappareil.free.fr/lobservatoire/index.php?2008/02/17/47-sayat-nova ''Sayat Nova / Couleur de la Grenade'' sul sit d'analisi L'oBservatoire (simple aparelh).]

== Ligams videografics ==
* 

* [http://www.youtube.com]

** sus **YouTube*'... mai de *340* documents subre en [[Sergei Partajanov]] en picar coma clau *Sergei Parajanov''

## Nòtas e referéncias