open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sarron

**Sarron** (*Sarron* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sa'rruŋ]. Bénédicte Boyrie-Fénié pòt pas citar cap fòrma anciana .

Lo nom que sembla un diminutiu de *sarra*, varianta de *sèrra*, dab lo sufixe *-on*. Sarron qu'ei en suspart de la vath de *Lées* (nom francés) , mès pas sus ua sèrra, meilèu sus un planèr de un o dus km de larg.

## Istòria
Sarron qu'ei ua petita bastida fondada en 1315 peu rei d'Anglatèrra . 

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Vincenç de Pau (Lanas)

**Sent Vincenç de Pau** o **Lo Poi (d'Acs)** (*Saint-Vincent-de-Paul* en francés) qu'ei ua comuna gascona, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Buglòse [b(r)uglòze] (https://ethnolinguiste.org/wp-content/uploads/2020/06/Millardet-Georges.-Le-d%C3%A9veloppement-des-phon%C3%A8mes-additionnels.-Etudes-de-dialectologie-landaise-1910.pdf)

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [lu puj]. Las fòrmas ancianas que son *Podium*, en latin, aus sègles XI-XII,*Pujol*, *Pujou* aus sègles XI-XII, *Pouy* (mapa deu sègle XVII, shens data), *Poy* (mapa de 1638), *Pouy* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Le Pouy* (mapas de 1714 e de 1733) .

Lo nom que vien deu latin *podium* e qu'a lo sens de « turon, tuc, pitèr ». Lo nom oficiau que cambiè lo 3 de deceme de 1828 e que prengó lo nom de Sent Vincenç de Paul, nascut lo 24 d'abriu de 1576 [o 1581] au vilatge de *Ranquines*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Vincenç de Tiròssa

**Sent Vincenç de Tiròssa** (*San Bisentse* en basco, *Saint-Vincent-de-Tyrosse* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [səmi'sen]. Las fòrmas ancianas que son *Tirossa*, en latin, aus sègles XI-XII, *Sanctus Vincentius de Maredme*, en latin, aus sègles XI-XII, *de Sancto Vincentio*, en latin, en 1242, *S. Vincent* (mapa de 1630 e de 1638), *St Vincent* (mapa deu sègle XVII, shens data e de 1647), *S. Vincent* (mapas de 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) .

L'agionime qu'ei lo nom, *Vincentiu-*, en latin, d'un martir espanhòu deu sègle III e d'un monge de Lerins au sègle V, mès, segon Bénédicte Boyrie-Fénié, que s'ageish ací de Sent Vincenç de *Xaintes*, prumèr avesque de Dacs. Segon Rohlfs, *Tiròssa* que vien d'un nom latin d'òmi, *Tiro* e deu sufixe aquitanic *-ossa*. Mès *Tiro* existeish ? Ua auta solucion que seré, segon Bénédicte Boyrie-Fénié, lo deverbau deu vèrbe *tirar*, *tira*, « camin qui sèrv sustot a transportar las camas d'arbos » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sauvion

**Sauvion** (*Saubion* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [saw'bjuŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Sancta Maria de Saubiono*, en latin, aus sègles XI-XII, *Saubion* en 1242, *Saubion* (mapas de 1647, de 1714 e de 1733) .

Segon Dauzat e Rostaing, *Sauvion* que vien deu nom latin d'òmi *Salvius*, dab lo sufixe *-onem*. Astor, citat per B. Boyrie-Fénié, que dona la medisha solucion e ajusta *Salvius* deriva de *salvus*, « sauve ». .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que causeish lo nom latin d'òmi *Silvio(n)* .

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'escarta pas la solucion de Negre, mès que causeish de preferéncia lo cognomen *Salvius*, atestat abondantament, dab lo sufixe *-one*. Que precisa pr'aquò ei ua solucion miei-sabenta, pr'amor lo grope [wj] dona de costuma [ʒ] o [j] .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saubrigas

**Saubrigas** (*Saubrigues* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [saw'briɣəs]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Petrus de Saubrige* aus sègles XI-XII, *Soubrigues* en 1299, *Sobugues* (mapa de 1630), *Saubriges* (mapa de 1647), *Saubrigue* (mapas de 1714 e de 1733), *Saubrigues* (mapa deu sègle XVIII) .

*Saubrigues* que pòt viéner deu cognomen *Super* e deu sufixe latin *-icas*, « las tèrras de Super ». Las fòrmas en *-au*, segon Bénédicte Boyrie-Fénié, que's pòden benlhèu comparar dab l'evolucion de las inicialas en *o-* vienudas *au-* (*occupare* > *aucupar*, *honore-* > *aunor*) .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saubuça

**Saubuça** o **Sauvussa** (*Saubusse* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Arreproèr
* A Saubuça, tots en cussa.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sow'bysə]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Johannes de Susei*aus sègles XI-XII, *Sanctus Johannes de Salbuza*, en latin, aus sègles XI-XII, *Saubuce*, *Sabuce* au sègle XII, *Saubussa*, en latin, en 1242, *Saubusa*, en latin, en 1261, *Saubusse*, *Séùbist*, en 1289, *Sobusse* (mapas de 1630 e deu sègle XVII, shens data), *Saubusse* (mapas de 1638 e de 1647), *Sanbusse* (mapa de 1651), *Sobuse* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Saubusse* (mapas de 1714 e de 1733) .

Segon Dauzat e Rostaing, *Saubuça* que vien deu latin *sambucus*, *sabucus*, « saüc, sambuc », dab lo sufixe *-ea* (segon Hermann Gröhler) .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que ditz en gròs la medisha causa, adjectiu femenin *sabucea (terra)*, « tèrra dab sambucs ». Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, que precisa l'etime en *sambucea*; *-am* > *-an*, puish *a* s'ei pas nasalizat, la nasala qu'a dispareishut e lo resultat qu'ei estat un diftongue *au*, com dens lo gascon *saubuc*.

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, l'explicacion de Gröhler convien e la fòrma *saubuc* (
Saunhac e Cambran

**Saunhac e Cambran** (en francés: *Saugnac-et-Cambran*) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [su'ɲak e kam'braŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Petrus de Saunag*, aus sègles XI-XII,    *Sanctus Petrus de Sauniag*, aus sègles XI-XII, *Saunag* cap a 1105, *castrum de Saunak*, en 1281, *Saubognac* (mapa deu sègle XVII, shens data), *Saugnac* (mapa de 1638), *Sobognac* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Sauvignat* (mapas de 1714 e de 1733); (per **Cambran**), *Cambran* aus sègles XI-XII, *Cãngrand* (mapa de 1638) .

Per Dauzat e Rostaing, *Saunhac* que vien benlhèu deu nom latin d'òmi *Sabinius*, dab lo sufixe *-acum*, puish sincòpa de *i* .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que dona la medisha solucion .

Bénédicte Boyrie-Fénié que pensa la solucion de Dauzat e Rostaing convien. Per *Cambran*, l'etime qu'ei **Camarànu-* (lo nom latin d'òmi *Camarus*, deu latin *cammarus*, « cranc », e sufixe *-anu-*). L'evolucion qu'ei **Cam(a)ràn(o)* > *Cambran* (epentèsi de *-b-*). La fòrma de 1638 qu'ei ua maishanta interpretacion deu nom .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saunhac e Lo Muret

**Saunhac e Lo Muret** (en francés: *Saugnacq-et-Muret*) qu'ei ua comuna gascona de Lana Gran, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [saw'ɲak e my'rɛt]. Las fòrmas ancianas que son (per **Saunhac**) *par. de Saunhaco*, en latin, *de Saunhac*, *de Sanhac*, totas de 1274, *de Savinhac*, en 1279, *de Savinhaco*, en latin, en 1289, *Saunhac*, en 1293, *Saugnac* (mapa deu començament deu sègle XVIII e de 1733); (per **Lo Muret**) *Le Méret* (Codex de 1150), *Muret* (mapa de 1630), *Le Muret* (mapa de 1651), *Muret* (mapas deu començament deu sègle XVIII e de 1733) .

Per Dauzat e Rostaing, *Saunhac* que vien benlhèu deu nom latin d'òmi *Sabinius*, dab lo sufixe *-acum*, puish sincòpa de *i* .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que dona la medisha solucion. *Saunhac* qu'ei ua fondacion antica .

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'accèpta la solucion per *Saunhac* de Dauzat e Rostaing. Lo Muret qu'ei ua antena de Saunhac suu camin gran medievau [e suu modèrne], dab un espitau mentavut au sègle XII. Lo nom qu'ei un diminutiu de *mur*, çò qui correspon a ua petita murralha. Justament, lo càmbiament de vocala de la fòrma *Méret* de 1150 (assimilacion vocalica ?] se tròba dens lo mot *merralha*, per *murralha*, present dens lo diccionari de Simin Palay, p. 667 .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Senhòssa

**Senhòssa** (en francés: *Seignosse*) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sə'ɲɔsə lu pənu'ŋ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Andreas de Sinosse* aus sègles XI-XII, *de Sinossa*, en latin, aus sègles XI-XII, *Segnosse* (mapas de 1638 e de 1647), *Seignosse* (mapa de 1714), *Sagnosse* (mapa de 1733) .

Segon Dauzat e Rostaing, Senhòssa que vien deu nom galloroman d'òmi *Senius*, deu gallic *Senos*,dab lo sufixe aquitanic *-ossa* . Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié qu'aima mei lo nom gallic de persona *Sennius*.

Bénédicte Boyrie-Fénié que causeish lo nomen *Sennius*, dab lo sufixe aquitanic *-otz(e)*. Per *lo Penon*, B. Boyrie-Fénié que cita la traduccion deu diccionari de Palai, « pignon » e concretament ua tuqueta o un lòc en penent; lo lòc qu'ei au pè deus tucs (deus piquèirs) .

Delamarre que torna a « la proprietat de Senios », *Seniossā* (e per eth, lo sufixe qu'ei indoeuropèu); qu'adòpta ua explicacion completament celtica .

*Lo Penon* qu'ei un diminutiu de *pena*, deu gallic *pennā*, « la punta, l'extremitat » (atau definit per Delamarre ).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Sen

**Lo Sen** (en francés: *Le Sen*) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

vignette|center|upright=1.8|Mapa de la comuna deu Sen e de las comunas vesias.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *Elesen*, *Lou Sen* (Libe arroi d'Aira, shens data), *ecclesia deu Sen*, cap a 1320, *domus deu Sen*, cap a 1320, *prior deu Sen*, en 1334, 1336, 1337, *Eùsen*, en 1355. La prononciacion qu'ei [lu'sen] . Lo nom qu'es benlèu un oronime qui designa un lòc un pauc suberhauçat, eishuc. Bénédicte Boyrie-Fénié qu'en hornís quauques exemples : un lòc citat per Fèlix Arnaudin, *Ossanet*, qui seré *le Senet*, nom d'ua sèrra de la comuna de Sabres (los piquèirs fossiles son nomentats « sèrras »); la *serre du Senetoun* au sud de la sèrra *deu Senet*; au sud de Benquet, sus la mapa de Cassini, un lòc *Senaut*, qui's compren clarament *Sen Haut* . Lo Sen qu'ei en suspart de la vath d'Estrigon, çò qui permet de motivar lo nom.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Labrit; qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac (burèu centralizator Labrit).

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Seiressa

**Seiressa** (*Seyresse* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [səj'rœsə]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Martinus de Seiresse* aus sègles XI-XII, *Seieressa*, *Sageressa* *de Segeressa*, en latin, aus sègles XI-XII, *Sieris* en 1060, *Seiresse* en 1170, *Seiresse* (mapa de 1638), *Seyresse* (mapas de 1714 e de 1733) .

La parròpia qu'ei anciana (vocable de *Sent Martin*, mobiliari arqueologic). L'origina probabla qu'ei lo cognomen *Sagiarius* dab lo sufixe *-icia*; l'evolucion que seré : *Sagiaricia (villa)* > *Sai(a)ressa* > *Sairessa* > *Seiressa*. Aquera etimologia que supausa ua fixacion deu nom anteriora a l'epòca romanica .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sièst

**Sièst** (en francés: *Siest*) qu'ei ua comuna gascona deu País d'Òrta, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sjɛst]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Johannes de Siest* aus sègles XI-XII, *Sieis* cap a 1150, *Seis* en 1250, *Siest* (mapas de 1638, de 1714 e de 1733) .

*Sièst* que vien benlhèu deu nomen *Sixtus* : **Sixtus (fundum)*. L'evolucion que seré **Seist(o)* > *Sièst* (metatèsi) . I a probablament pas de ligam dab Xest, qui seré, segon Sanchis Guarner, un *Gest*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sèrras Gaston

**Sèrras Gaston** (en francés: *Serres-Gaston*) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['sɛrəs]. Las fòrmas ancianas que son *Willelm de Serres*, *lo casted de Serre Gaston*, en 1274, *Serres gaston* (mapa de 1638), *Serres* (mapas deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) .

Dauzat e Rostaing qu'explican lo nom per un prelatin *serra*, « montanha alongada » . Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ajusta caleré precisar *sèrra* ei lo resultat romanic o occitan de l'etime e ei un simple tuc .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que precisa ei la fòrma femenina deu mot *sèrra/sèrre* e s'ageish d'un mont qui ei pas rocós; que cred de poder díder lo plurau ei tardiu . Que sembla en realitat lo mot *sèrras* designe l'ensemble confús de tucas enter Los e Gavàs. Mès que i a benlhèu ua auta explica. *Sèrras* que’s pòt compréner com : « lo fiu de la familha « Sèrras ». La familha Sèrras, au sègle XIIIau, qu’avè en efèit fius en Sèrras Gaston com en Sèrralós .

Lo petit nom *Gaston*, tirat deu germanic *gast*, « òste », qu'ei estat lo de numeroses senhors e vescomtes de Bearn. Qu'èra probable lo nom deu mèste deu petit castèth mentavut en 1274. Qu'ei un toponime feodau, mès lo lòc qu'estó ocupat abans : a *la Haute Salle*, qu'an descobèrt vestigis d'ua *villa* galloromana .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalossa Tursan

## Nòtas
Sòrts e Òssagòr

**Sòrts e Òssagòr** (*Soorts-Hossegor* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Nava Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sɔrts osəgɔr] o localament [sɔrts ˌɔsəɣˈɔɾt]. Las formas ancianas que son (per **Sòrts**) *Sanctus Stephanus de Souz* aus sègles XI-XII, *de Solz* aus sègles XI-XII, *Sorts* (mapa de 1647), *Sortz en Marene* (mapa de 1714), *Sorr* (mapa de 1733); (per **Òssagòr**) *Haussegor* en 1511, *Ossegor* (mapas de 1714 e de 1733), *Lac d'Ossegore* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII) .

Dauzat e Rostaing qu'explican *Sòrts* per ua varianta deu gascon sorda (*sourde* en grafia de Palay), « hont qui giscla » .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que's pensa *Sòrts* que pòt viéner de *sigòrra*, « sòrta de junc » [mot que  alayga dab lo basco *zigor*]. *Òssagòr* qu'ei lo gascon *hòssa* + *sigòrra* .

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'accèpta meilèu l'explicacion de Dauzat e Rostaing per Sòrts. Lo vèrbe *sórder* e lo nom *sordar* que son dens lo lexic gascon, pr'aquò conéishen pas de deverbal deu vèrbe *sórder*. Que i a un nom *sorten-*, « lòc on i a honts ». B. Boyrie-Fénié que cred la prumèra forma correspond a un *o* barrat; dens lo vèrbe *surgere*, *u* que dona [o] barrat (puish [u]). La dificultat qu'ei las formas seguentas e son en [ɔ] (*o* obèrt), mès l'influéncia de *r* que pòt eventualament obrir la vocala .

J.B. Orpustan que prepausa un element de la toponimia basca, *soro*, « prat, camp », dab un sufixe *-otz* : > **Sorotz* > *Sór(o)tz* > *Sortz*, « lòc ocupat per pradas »; pr'aquò, lo problèma qu'ei *s-* iniciau qu'ei ua chotanta. En tot cas que seré pastencs en las partidas umidas de las arribas de *Bodigau* .

Lo nom *Òssagòr* que sembla format dus mots deu lexic prelatin : l'idronim *òssa* e l'adjectiu *agòr*, « sec, tarit » o *gorr*, « arroi, nud ». *Òssagòr* que seré ua « aiga arroia », donc ferruginosa. Lo lòc *Bas Rouge* au nòrd de Lon e la forma femenina (*Lac d'Ossegore*) de la mapa de Cassini, lo lòc *l'Aiga seca*, a Trensac que pòderén confirmar aquera solucion. Aqueths noms que demòren escurs e que datarén de l'epòca aquitanica .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

PlageHossegore.jpg|Plaja d'Òssagòr
Hossegor lac.jpg|Lac d'Òssagòr
Canal-d-Hossegor-1.JPG|Canau d'Òssagòr (vist despuish Cap Berton)
Canal-d-Hossegor-2.JPG|Canau d'Òssagòr
Hossegor 2008 (3).jpg|Plaja d'Òssagòr
PlageHossegor2.JPG|Plaja d'Òssagòr
SurfHossegor.JPG|Plaja d'Òssagòr
Pelote basque 02.jpg|Fronton de pelòta basca
Wave on a mural in Hossegor by Dominique Antony.jpg|Dominique Antony: "L'andada grana". Pintrura murau


## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sorbets (Lanas)

**Sorbets** (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona de Tursan situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sur'bets]. Bénédicte Boyrie-Fénié que cita ua fòrma anciana : *Sorbets* (mapa deu començament deu sègle XVIII) .

Segon Dauzat e Rostaing, lo nom que vien deu latin *sorbus* « sorbèr », dab lo sufixe *-ellum* .

Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom que vien deu gascon *sòrba* (?), dab lo sufixe collectiu *-et* au plurau. Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, qu'ei un lòc on los sorbèrs lhèvan .

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'ei lo sufixe collectiu *-et* (vengut de *etum*); la finala en *-s* que rehorteish l'idèa de pluralitat. *Sorbets* qu'ei « un lòc on los sorbèrs abondan » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalòssa Tursan

## Nòtas
Sòrda l'Abadia

**Sòrda l'Abadia** (*Sorde-l'Abbaye* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sɔrdə laβa'ðijə]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Johannes de Sordua*, *Sorduensis*, en latin, aus sègles XI-XII,  *Sordua*, en latin, abans 1105, *abbas Sordue*, en latin, en 1243, *de Sordua*, en latin, en 1280, *Sordue*, en latin, en 1289, *Sorde* en 1297, *Sordua*, en latin, en 1305, *Sorde* (mapa de 1638), *Sordes* (mapas de 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) .

Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'ei benlhèu lo gascon *sourde* (escrit segon las règlas graficas francesas), « hont qui giscla, abondosa », dab lo sufixe diminutiu *-ona*, puish amudiment de *-n-* intervocalica : la hont que seré donc petita.

Bénédicte Boyrie-Fénié que supausa *Sòrda* ei arreligat dab los noms *sordar*, « lòc on l'aiga sord » (lo *o* de la sillaba iniciau qu'ei accentuat) e *sorten*  « lòc on i a honts ». Lo nom que poderé servir a nommar pastencs sus l'arriba deu gave. O benlhèu qu'ei lo resultat deu latin *sordes*, « hanga, brauda », alterat en *Sordua* a l'escriut (?).

## Istòria
L'abadia benedictina que data deu sègle X .

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
* Abadiá Sent Joan de Sòrda

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sòra

**Sòra** (*Sore* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Johannes de Sore*, aus sègles XI-XII, *par. Sancti Johannis de Sera*, latinizacion de 1274, *de Soro*, en latin, en 1289, *parrochialem ecclesiam S. Iohannis de Sora*, en latin, en 1308, *Sore*, mapas de 1647, de 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e 1733. La prononciacion qu'ei ['sɔrə]. Bénédicte Boyrie-Fénié que compara lo nom de *Sòra* a *[[Soriac]]*, deu nom latin d'òme *Sorenus*, inferit deu nom aquitan *Sorus*. Mès per Sòra qu'utiliza dirèctament lo cognomen *Sorus* : **Sora (villa)*. J.B. Orpustan qu'i ved pr'aquò lo basque *soro*, « camp, prat », latinisme tirat de *solum*; mès B. Boyrie-Fénié tròba pas versemblable aqueth etime supausat emplegat solet. Ua auta dificultat qu'ei la *s-* iniciau deu mot basco ei ua chotanta . Sòra qu'èra donc benlhèu ua anciana grana propietat antica qui avè per mèste *Sorus*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Sòra (caplòc); qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac (burèu centralizator Labrit).

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sòrt

**Sòrt** (*Sort-en-Chalosse* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sɔrt]. Las fòrmas ancianas que son *Sort* aus sègles XI-XII, *Sortensis*, en latin, aus sègles XI-XII, *castrum de Sort* en 1279, *Sort* (mapas de 1638 e de 1714) .

Dauzat e Rostaing qu'explican *Sòrt* per ua varianta deu gascon *sourde* (grafia de Palay), « hont qui giscla » .

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, l'origina qu'ei la medisha que per Sòrts e per Sòrda; lo vèrbe *sórder* e lo nom *sordar* que son dens lo lexic gascon, pr'aquò conéishen pas de deverbal deu vèrbe *sórder*. Que i a un nom *sorten-*, « lòc on i a honts ». B. Boyrie-Fénié que cred la prumèra fòrma correspond a un *o* barrat; dens lo vèrbe *surgere*, *u* que dona [o] barrat (puish [u]). La dificultat qu'ei las fòrmas seguentas e son en [ɔ] (*o* obèrt), mès l'influéncia de *r* que pòt eventualament obrir la vocala. Lo nom que designava pastencs en arriba de Lui .

Lo nom de *Sanctus Laurentius de Ordise*, atestat dins lo Cartulari de Dacs (sègles XI-XII) qu'ei lo d'ua anciana parròpia situada dens la comuna; segon J.B. Orpustan, aqueth nom qu'ei a religar dab la basa basca *urd-/ord-*, « planèr » qui's tròba dens Ordiarp .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sindèras

**Sindèras** (*Sindères* en francés) qu'ei ua anciana comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region d'Aquitània. Lo 1èr de genèr de 2019, que fusionè dens la comuna navèra de Morcens la Navèra.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sin'ðɛrəs]. Las fòrmas ancianas que son *Sancta Maria de Sinzeres* aus sègles XI-XII, *S. Ders* ! (mapa de 1714) .

Segon Dauzat e Rostaing, lo nom que vien deu latin *semita*, « viòt, caminòt », dab lo sufixe *-ella* .

Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, *Sindèras* qu'ei lo plurau deu gascon *sindèra*, varianta atestada de *sendèr*.

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'ei en acòrd dab Negre : *semitaria* > *sindèra*. Lo *e* que s'ei barrat en *i* davant nasala. La varianta *Sinzères* que s'explica per lo passatge de *-d-* intervocalic a [z] .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Solferino (Gasconha)

**Solferino**  (en francés: *Solférino*) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. 

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Creacion de Napoleon III, la comuna qu'a un nom qui commemòra la batalha de Solferino. L'emplaçament deu vilatge qu'ei a *Las Sèrras de las Pradas* (Fèlix Arnaudin). La prononciacion qu'ei [solferi'no] , çò qui porré justificar ua grafia *Solferinò*.

## Istòria
* En 1863, la comuna de **Solferino** que's creè, deu territòri de Comançac, La Bohèira, Escorce, Morcens,  Lua, Onessa e Laharí e Sabres .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Sabres; qu'ei adara deu canton de *Haute Lande Armagnac* (en francés), donc de Hauta Lana e Armanhac.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Embessonatge
* Solferino,  dempuèi 1963

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Talèr

**Talèr** (*Taller* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Marensin o Maransin situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [ta'le]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Martinus de Taleir*, *Talerr*, aus sègles XI-XII, *Tala* en 1536, *Taller* (mapas deu començament deu sègle XVII, de 1638, de 1647), *Tallar* (mapa de la fin deu sègle XVII), *Taller* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Tallé* (mapa de 1714), *Talé* (mapa de 1733), *Tallé* (mapa deu sègle XVIII) .

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, l'origina que seré lo latin *thallus* dab lo sufixe latin *-ariu-*, dab un sens qui seré « talhadís », mès *-ll-* que's consèrva coma *-l-*, benlhèu pr'amor seré ua varianta basquizanta *tala*. Las fòrmas en *-a* (*Tala*, *Tallar*) que corresponen au sufixe *-ar*, deu latin *-are*, d'usatge normau dens los noms de vegetaus; l'alternància que s'explica mau. Qu'ei un nom de l'epòca romanica .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Tartàs

**Tartàs** (*Tartas* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [tar'tas]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Jacobus de Tartas*, aus sègles XI-XII, *Sanctus Martinus de Tartas*, aus sègles XI-XII, *Tartassensis*, en latin, aus sègles XI-XII, *Tartas* (mapas deu sègle XVII, shens data, de 1647, de 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) .

Dauzat e Rostaing qu'explican *Tartàs* per lo nom gau d'òmi *Tartos*, dab lo sufixe *-acum*. Astor, citat per B. Boyrie-Fénié, que causeish tanben *Tartos* .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica *Tartàs* per lo gascon *tarte* (lengadocian *tartre*), dab lo sufixe aumentatiu *-às*; Negre que's pensa lo gascon **tartàs* devè aver lo medish sens que lo gascon *tartarar*, « lòc peirós » .

Bénédicte Boyrie-Fénié que cred las explicas celticas de Dauzat e Astor non convienen au sud de Gasconha. De mei, lo sufixe *-às* ei pas adaptat a un nom de persona. Que's vira meilèu cap a ua nocion com la que Negre e sostien. La basa preceltica *art-* qu'existeish dens lo basco *arte*, « euse » [Quercus ilex], mès tanben dens *arteaga*, « eishartigatge ». Qu'ei un rapòrt identic au que i a enter *garric* e *garriga*, pr'amor aquera espècia de casse se plai dens los terrens peiroses e calcaris. Lo rapòrt enter *arte*, « euse » e un lòc peirós qu'ei donc plausible. Lo sufixe basco *-atze* associat aus noms d'arbos qu'explica lo nom de *Tartàs*. La preséncia de peirèras de pèiras calcàrias a Carcarèrs, a 2 km, que confirmaré aquera ipotèsi. Per explicar la consonanta iniciau, que cau adméter ua varianta **tarte* o **tarta* qu'ei soletina (segon J.B. Orpustan) dens lo basco modèrne e qu'estó benlhèu presenta mei au nòrd. J.B. Orpustan qu'ajusta lo sens iniciau de *arteaga* qu'ei « lòc de matàs »  e que prengó lo sens d'« eishartigatge » per metonimia. Que i a un quartièr *Tartazu*, a *Basaburua* en Navarra. J.B. Orpustan que nòta lo sufixe ei pas *-az(u)*, mès lo sufixe collectiu utilizat peus vegetaus *-tze*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Tèrcis

**Tèrcis** (*Tercis-les-Bains* en francés) qu'ei ua comuna gascona, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['tɛrsis]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Martinus de Terces*, aus sègles XI-XII, *Terciae*, *Tertiis*, en latin, aus sègles XI-XII, *terras de Terses* en 1279, *Tercis* (mapas deu sègle XVII, shens data, de 1638 e deu començament deu sègle XVIII), *Tésis Marq eaux* (mapa de 1714), *Tersis* (mapa de 1733), *Tersiseaux* (mapa deu sègle XVIII) .

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'explica *Tèrcis* per lo latin *tertiis (leucis)* (fòrma ordinau emplegada a la plaça de la fòrma cardinau), « a la tresena lega (d'Aquae Tarbellicae, caplòc de ciutat) »; Tèrcis qu'ei vertadèrament situada a tres legas gallicas de Dacs. Lo resultat qu'ei normaument *tèrç* que B. Boyrie-Fénié pensa de trobar dens las fòrmas mei ancianas. La fin en *-is* que poderé estar ua fantasia grafica (?) devuda a l'atraccion de noms vesins, com Aurice .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Tetiu

**Tetiu** o **Titiu**, fòrma contemporanèa [ti'tiw] (*Téthieu* en francés), qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Arreproèr
* Qu'aniràs güeitar las aucas a Titiu.
(Que's ditz aus còishes qui ne vòlen pas trabalhar a l'escòla : Quan siis gran...)

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [ti'tiw]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Stephanus de Teti(u)*, aus sègles XI-XII, *Tetieu* (mapa de 1638), *Tethieu* (mapa de 1714), *Tetieu* (mapa de 1733) .

Tetiu que vien du cognomen *Tettius* o deu nomen *Tettius*, dab lo sufixe *-ivu*, çò qui dona **Tettivus (fundus)*, « la proprietat de Tettius » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Tilh (Lanas)

**Tilh** (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [tiʎ]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Petrus de Til*, aus sègles XI-XII, *Tiliensis*, en latin, aus sègles XI-XII, *Til* abans 1150, *in portu Tilii*, en latin, cap a 1119, *Til* en 1243, *castrum Tyle*, en latin, en 1254, *Tyl* en 1302, *de Tylio*, en latin, en 1305, *Tilh* (mapas de 1638, de 1714 e de 1733) .

Dauzat e Rostaing, Negre, Astor (los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié), qu'explican *Tilh* per lo gascon *tilh*, deu latin **tillium* (latin classic *tilia*) .

Bénédicte Boyrie-Fénié que pensa lo nomen *Tillius* ei mei probable. La parròpia qu'ei anciana (materiau arqueologic, vocable de Sent Pèr). Los toponimes que vienen deu nom de l'arbo que pòrtan l'article lo mei sovent o son seguits d'un sufixe collectiu. Qu'ei meilèu un nom de proprietat antica .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Tòssa

**Tòssa** (*Tosse* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['tɔsə]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Severus de Atossa*, en latin, aus sègles XI-XII, *Tosse* en 1242, 1293, 1299, *Tosse* (mapa de 1638), *Tosses* (mapa de 1647), *Tosse* (mapas de 1714, de 1733 e de la fin deu sègle XVIII) .

Dauzat e Rostaing, Negre, Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explican lo nom per lo mot gascon *tòssa*, « tòs, abeurador, trencada » .

Bénédicte Boyrie-Fénié que constata los autors precedents avèven pas l'atestacion mei anciana. Lo nom qu'ei a arreligar dab Atòs. *Tòssa* que s'explica per un cognomen *Atto*, dab lo sufixe aquitanic *-otz(e)*. Lo nom qu'a patit d'ua aferèsi, explicabla per la confusion dab la preposicion *a* (latin *ad*). Se pòt pas saber se l'origina ei latina, galloromana o indigèna .

## Istòria
Tòssa qu'èra la capitau de la vescomtat de Maremne .

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sopròssa

**Sopròssa** (*Souprosse* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [su'prɔsə]. Las fòrmas ancianas que son *castrum de Semprosse*, en latin, en 1276, *Souprossa*, en latin, en 1289, *Sombroce* en 1440, *Souprosse* (mapas de 1638 e de 1651), *Soupresse* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Souprosse* (mapa de 1714), *Souperousse* ! (mapa de 1733) .

Dauzat e Rostaing que hèn derivar *Sopròssa* deu nom latin d'òmi *Super*, dab lo sufixe aquitanic *-ossa* (segon Rohlfs) .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, e B. Boyrie-Fénié era-medisha, que causeishen lo nom latin d'òmi *Superus*, dab la fòrma femenina deu sufixe aquitan *-os*. La prumèra atestacion qu'ei ipercorrècta .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments


Eglise St Pierre de Souprosse.JPG|Église Saint-Pierre de Souprosse.
Eglise St étienne souprosse 1.JPG|Église Saint-Étienne.
Souprosse chapelle Goudosse.JPG|Église Notre-Dame de Goudosse.
Souprosse lavoir Houn de Loc.JPG|Lavoir Houn de Loc.
Souprosse panneaux.JPG|Ancienne panneau RN 124 et RD 12.


## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Soston

**Soston** o **Sostons** (*Soustons* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Gentilici
Los abitants de Soston que son **los sostoés**. Que son chafrats "**los bohards**".

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sus'tuŋ] o [susˈtũŋs]. Las fòrmas ancianas que son *Sanctus Petrus de Soston*, aus sègles XI-XII, *Sostonensis*, *Sostonum*, en latin, aus sègles XI-XII, *Soston* (mapas de 1630 e de 1647), *Souston* (mapas de 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) .

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, l'origina qu'ei un diminutiu deu gascon *sost*, masculin de *sosta* (diccionari Palai, p. 920 « souste », dab lo sens de « pastenc limitat en montanha »); Miquèu Grosclaude que defineish *sost* com « abric per las bèstias ». Que seré un nom bearnés o bigordan importat, mès com Soston ei un lòc de passatge per l'amontanhatge, qu'ei possible. Que i a un afluent deu gave de Pau deu nom de *Sost*, qui passa a Gelòs .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Toloseta

**Toloseta** (*Toulouzette* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

La termièra nòrd de la comuna que segueish mei o mens l'Ador, e au mijorn lo limit que segueih lo Gavàs qui dessepara las comunas de Toloseta e de Montaut. Per estar en Shalòssa, la comuna qu'es casi tota suu planèr, enter l'Ador e los permèrs costalats.

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [tulu'zetə]. Las fòrmas ancianas que son *Tolosa Blanca*, en latin, en 1335, *Toloselte* (mapa de 1638), *Tolosette* (mapa de 1651), *Toulousette* (mapa deu començament deu sègle XVIII),*Toulousete* (mapa de 1714), *Toulouzete* (mapa de 1733) .

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica la bastida estó fondada en 1321 per Guilhèm *de Tolosa*, senescau deu rei d'Anglatèrra, dab lo nom de *Tolosa Blanca*, puish de *Toloseta*, « petita Tolosa » .

## Istòria
Toloseta qu'es ua bastida fondada de cap a 1321, per lo senescau anglés *Guilhem de Tolosa*, dab lo nom de **Tolosa Blanca**.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Trensac

**Trensac**, o meilèu **Trençac** segon l'etimologia (*Trensacq* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'es [trən'sak]. Las fòrmas ancianas que son : *Tronzag (Sanctus Martinus de ~)*, au sègle XI o XII, en latin, *Trensaco (ecclesia sancti Martini de ~)*, en 1310, en latin, *Transac* (mapa de 1647), *Trensac* (mapas de 1714 e 1733)  Bénédicte Boyrie-Fénié, *Dictionnaire toponymique des communes, Landes et Bas-Adour*, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 245.

Dauzat e Rostaing, Negre, Astor (los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié) e B. Boyrie-Fénié que son d'acòrd per explicar *Trençac* per un nom latin de persona *Terentius*, damb lo sufixe *-acum*
, latinizacion deu sufixe gallés *-āco(n)*. Trençac qu'èra donc probablament ua anciana granda propietat antica qui avè per mèste *Terentius*. Curiosament, Bénédicte Boyrie-Fénié qu'escriu *Trensac*, en contradiccion damb la soa explicacion.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Sabres; qu'es ara deu canton de *Haute Lande Armagnac* (en francés), donc de Hauta Lana Armanhac.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Uishac e Parentís

**Uishac e Parentís** o *Uishac e Parentias*  (*Uchacq-et-Parentis* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [y'ʃak e paren'tis]. Las fòrmas ancianas que son (per **Uishac**) *par. d'Uschac* en 1274, *ecclesia Sancti Stephani de Huxaco*, en latin, cap a 1320, *de Hussaco*, en latin, en 1336 e 1340, *capellanus Sancti Johannis de Huxaco*, en latin, en 1375, *paroisse du Chacq*, en 1475, *Huyssac* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Uchac* (mapas de 1714 e de 1733); (per **Parentís**) *ecclesia de Parentis*, cap a 1320, *Parenties* en 1336 e 1340, *Parenties* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Parentis* (mapas de 1714 e de 1733) .

Segon Dauzat e Rostaing, *Uishac* que vien deu nom latin d'òmi *Uccius*, dab lo sufixe *-acum* .

Per Uishac, Bénédicte Boyrie-Fénié que causeish meilèu lo cognomen *Fuscus*, dab lo sufixe *-acu*, pr'amor deu nombre de las atestacions en *H-*; per Parentís, qu'ei, com l'aute Parentís, un derivat de **Parentinus* (pas atestat com nom de persona) qui pòt estar un cognomen d'origina, lo d'un òme sortit de *Parentium*, vila d'Histria. Que son noms de proprietats anticas .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas


(Marsan)
Urgons

**Urgons** (*Urgons* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Tursan situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [yr'gu(ŋ)s]. Las fòrmas ancianas que son *de Urgoos* en 1243, *Urgons* en 1279, *Urgõs* (mapa de 1638), *Urgons* (mapas deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) .

Dauzat e Rostaing que supausan un nom, probablament ibèr, d'òmi *Urg-*, dab un sufixe escur* .

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Urgons*, situat sus un petit mus en suspart de la vath de *Bas*, que s'explica per la basa oronimica **or-g-*, qui's trobaré dens *Urgo*/*Orgo*, isla citada per Ptolemèu situada entre [[Corsega]] e Etruria, e dens [[Orgon]] ([[Bocas de Ròse]]), dont las fòrmas ancianas son *Orgono* cap a 1200 e *Urgone'' en 1271. Qu'ei un oronime probablament prelatin . N.B. Orgon qu'es celtic.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas de Shalossa Tursan

## Nòtas
Husar

**Husar** o meilèu **Usar** [y'za] segon la prononciacion autentica despuish bèra pausa, a véder fòrmas ancianas 
(*Uza* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bòrn, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [y'za]. Las fòrmas ancianas que son : *castrum d'Usar* cap a 1119, *castet aperat Usar* en 1269, *Husar* en 1280, *Usar* en 1299, *Usa* (mapa deu sègle XVIII), *Usa* en 1638 (mapa), *Uzaa* (mapa de 1647), *Uza* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Usa* (mapa de 1714), *Uza* (mapa de 1733) .

Miquèu Grosclaude (qui probable coneishèva pas las fòrmas ancianas) que pensa a un nom latin d'òmi *Usius* dab lo sufixe *-anum*; Astor (medish problèma) a un nom latin d'òmi *Utius* o *Usius* [medish sufixe, implicitament]. Bénédicte Boyrie-Fénié que tròba un sufixe *-are* > *-ar* (prononciat [-a] e non pas [-an]). Que's pensa lo nom ven d'un ensemble de vegetaus, un derivat de *heuç* (eretèr deu latin *filice*); un tau nom que dona lo gascon *heusar*, dab reduccion deu diftongue *èu* en *u* en gascon negue. E dab un sol *h-* e pas cap de *f-* a l'Edat Mejana dens las fòrmas ancianas ? Ua prononciacion shens *h-* iniciau ? Comparar dab Heugars, mes tanben dab Usèste (medisha despareguda de *h*).

## Istòria
Husar que's formè en 1872 a partir de tròç deu Binhac, de Lit e Micse et de Sent Julian de Bòrn (arrestat prefectorau deu 18 de genèr 1872).

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vert (Lanas)

**Vert** (e tanben en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

vignette|centre|upright=1.8|Mapa de la comuna de Vert e de las comunas vesias.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *Le Bert*, en 1305, *capellanus de Cera et de Bert*, cap a 1375, *Bert*, mapa de 1638. La prononciacion qu'ei [bert] .

*Vert* que vien deu gallés *verno*, *verna*, « vèrn, vèrnhe » (Dauzat e Rostaing , Negre, Astor, Bénédicte Boyrie-Fénié). La fòrma *Vert* ven [a l'orau com a l'escriut] de l'atraccion de l'adjectiu *verd*, qui a barrat la vocala en [e]. La fixacion deu nom qu'ei d'epòca romanica, non pas antica  pr'amor lo mot d'origina gallesa *uerna* e passè dens lo gascon.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Labrit; qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac (burèu centralizator Labrit).

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vièla Sobiran

**Vièla Sobiran** (*Vielle-Soubiran* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *ecclesia de Villa Superana*, en latin, cap a 1325, *Viel Soubiran*, mapa deu començament deu sègle XVIII. La prononciacion qu'ei ['bjɛlə suβi'raŋ] .

*Vièla* qu'ei ua varianta de *vila*, deu latin *villa*, « grana proprietat ---> vilatge » e deu nom ancian deu vilatge .

Bénédicte Boyrie-Fénié que considèra l'adjectiu *sobiran* vien de *sobeiran* per reduccion deu diftongue. *Sobeiran* eth-medish que s'explicaré per **superianu*, crotzament énter *superanu* e *superior* o *superius*. Ací lo sens de *sobiran* qu'ei « situat pus haut ». *Sobiran* qu'ei adverbiau perqué s'acòrda pas dab lo nom . Vièla que domina de 10 m la ribèra d'un riu, *Launet*. Qu'es benlèu çò qui explica *Sobiran*. O ua oposicion dab Vialòta (comuna de Sengòr) ?

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Ròcahòrt; qu'ei adara deu canton de Hauta Lana Armanhac.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vièla de Tursan

**Vièla de Tursan** (*Vielle-Tursan* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['bjɛlə]. Las fòrmas ancianas que son *Viella* ? (mapa deu sègle XVII, shens data), *Vielle* (mapas de 1638, 1651 e deu començament deu sègle XVIII), *Viele* (mapa de 1714), *Vieles* (mapa de 1733) .

*Vièla* qu'ei ua varianta de *vila*, deu latin *villa*, « grana proprietat ---> vilatge » e deu nom ancian deu vilatge .

Lo nom deu país qui sèrv a distinguir *Vièla* deus omonimes de las Lanas qu'ei mentavut *Theurssano* au sègle XIII; *Tursan* que vien deu cognomen *Tursus* dab lo sufixe *-anu-* .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Bocau Vielh

**Lo Bocau Vielh** (*Vieux-Boucau-les-Bains* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [lubu'kaw]. Las fòrmas ancianas que son *Vieux Boucault* (mapa de 1630), *Boucau Vieux* (mapa deu sègle XVII, shens data) *Boucal* e *Boucal Vieux* (mapa de 1638), *Boucal Viel* (mapa de 1647), *Boucau Vieux* (mapa de 1651), *Vieille Embouchure de l'Adour* (mapa deu començament deu sègle XVIII), *Vieux Boucaut* (mapa de 1714), *Boucaut Vieux. Ancienne Embouchure de l'Ador* (mapa de 1733), *Embouchure du Boucaut* (mapa de la fin deu sègle XVIII) .

Segon Dauzat e Rostaing, a prepaus deu Bocau, lo nom que vien de *bucc-ale*, derivat deu latin *bucca*, « boca »* .

Segon [[Ernèst Negre|Negre]], citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, l'aglomeracion qu'ei en riba dreta deu *Courant du Vieux Boucau*, qui ei la boca d'Ador abans 1578; *bocau* qu'ei la boca d'ua aiga .

Lo nom qu'èra *Lou Plecq*, « l'abric ». Lo Bocau Vielh qu'ei vertadèrament l'anciana boca d'[[Ador]], abans que *Louis de Foix* e desvirèsse lo cors d'Ador a l'avantatge de [[Baiona]]. Per conéisher l'evolucion deu pòrt deu Bocau e l'istòria de la còsta sud de las Lanas, léger l'article de Jean-Jacques Taillentou : *Aperçu de l'histoire portuaire de Vieux-Boucau'', Bulletin de la Société de Borda n° 467, 2002, p. 359-376 .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas
## Ligams extèrnes

## Nòtas