Massai

}} | **Sit web**}} ||   
|}


Los **Massais** son un grop etnic indigèna d'Africa de l'Èst entre los pòbles mièg nomadas que vivon en Kenya e al nòrd de Tanzania. Tenon de costumas e de vestits particulars e demòran prèp dels grands pargues naturals d'Africa de l'Èst, çò que ne'n fa demest los mai coneguts dels grops etnics africans  Parlan maa, una lenga de la familha nilosahariana ligada a las lengas dinka and nuer, e son tanben educats dins las lengas oficialas de Kenya e Tanzania: swahili e anglés. La populacion massai foguèt estimada a  personas al recensament de 1989 o a  parlaires de la lenga en Kenya en 1994 e  en Tanzania en 1993 amb una estimacion totala "pròcha " L'estimacion de las populacions massais respectivas dels dos paises es complicada de per l'alunhament de nombroses vilatges, e de per sa natura mièg nomada.

A l'encòp los govèrns tanzanian e kenyans instituiguèron de programas per fin d'encoratjar los Massais de daissar son biais de viure tradicional  mièg nomada, mas eles an servadas sas costumas Recentament, l'ONG Oxfam considerèt que lo biais de viure massai podiá èsser una responsa al cambiament climatic pr'amor de sa capacitat a viure dins los desèrts.

## Istòria
    
Segon sa pròpria tradicion orala, los Massais serián originaris de la bassa val de Nil  al nòrd del Lac Turkana (Nòrd-oèst de Kenya) e comencèron sa migracion cap al sud a l'entorn del sègle XV, en arribar  per una longa lista de tèrra que s'espandís del nòrd de Kenya fins a la Tanzania centrala entre los sègles XVII e XVIII. D'autres grops etnics qu'èran installats enlà foguèron desplaçats per fòrça. https://web.archive.org/web/20120302042145/http://www.maasaieducation.org/maasai-culture/maasai-history.htm Lo territòri Massai atenguèt sa talha màger a la mitat del sègle XIX, e cobriguèt gaireben la Granda Val del Rift tota e las tèrras vesinas del Mont Marsabit al nòrd fins a Dodoma al sud. A aquesta epòca los massais, qu'apartenián al grop mai important, raubavan de bestial tant luenh coma sus la còsta de Tanga en Tanzania. Los raubaires utilizavan de bloquièrs e de lanças, mas èran pus espaurugants en bandir de  bastons (orinka) que podián lançar fins a . En 1852 foguèt raportada una concentracion de 800 guerrièrs massais  en movement en Kenya. En 1857, après aver despoblada la region de “Wakuafi salvatge” al sud de Kenya, los guèrrièrs massais amenacèron Mombasa sus la còsta de Kenya. http://books.google.com/books?id=PQJjYC74tu8C&pg=PA183&lpg=PA183&dq=mombasa+maasai+1855&source=web&ots=1qDbq0WFrH&sig=-fwB9fWjkEt4scMNLIpnyIpTBMo

   
Amor d'aquesta migracion, los massais son los parlaires nilosaharians situats pus al sud.

Lo periòde d'expansion foguèt seguit per l'"Emutai" de 1883-1902. Aqueste periòde foguèt marcat per de marranas: pleuropneumonia bovina contagiosa, pesta bovina, e picòta. La primièra  estimacion facha d'en primièr per un  lòctenent alemand dins çò qu'èra a l'epòca lo nòrd-oèst de Tanganyika, èra que 90 del cent del bestial e la mitat dels animals salvatges periguèron de la pèsta bovina. De mètges alemands dins lo meteis airal disián que  un african èra marcat a la cara per las bofigas degudas a la picòta. Aqueste periòde coïncidiguèt amb una secada. La pluèja foguèt gaireben absenta en 1897 e 1898. https://web.archive.org/web/20121003192715/http://www.blackwellpublishing.com/ecology/news/news.asp?id=192    
   
L'explorador austriac Oscar Baumann viatgèt per las tèrras massais en 1891-1893, e descriguèt l'ancian poblament dins lo cratèr de Ngorongoro dins son libre de 1894 *Durch Massailand zur Nilquelle* ("A travèrs las tèrras massais fins a la font de Nil"):  S'estimèt que los dos tèrces dels massais moriguèron pendent aqueste periòde. http://www.ntz.info/gen/n00526.html    
   
Al començament amb lo tractat de 1904 , https://web.archive.org/web/20130817043136/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,699336,00.html puèi amb lo de 1911, las tèrras massai en Kenya foguèron redusidas de 60  del cent quand los angleses los fòrabandiguèron per far d'abitacions pels colons, puèi los acantonèron fins a uèi dins los districtes de Kajiado e Narok .https://web.archive.org/web/20190611173440/http://kitumusote.org/history Los massais en Tanzania foguèron desplaçats de las tèrras fertilas entre lo Mont Meru e lo Mont Kilimanjaro, e de la màger part de las nautas tèrras fertilas de Ngorongoro dins los ans 1940.http://books.google.com/books?id=GWtWDN0BWt0C&pg=PA42&lpg=PA42&dq=maasai+ears&source=web&ots=7u768brgsE&sig=q8PlaGC5C_ot35-PeLPJYlFDhxQ#PPA44,M1 Fòrça tèrras foguèron presas per fin de crear de resèrvas de vida salvatja e de pargues nacionals: Amboseli, Pargue Nacional de Nairobi, Masai Mara, Samburu, Lac Nakuru, e Tsavo en Kenya; Manyara, Ngorongoro, Tarangire https://web.archive.org/web/20070814101508/http://www.tanzaniaparks.com/tarangire.htm e Serengeti en Tanzania.    
   
Los massais son de pastres e resistiguèron a las quichadas dels govèrns tanzanian e kenyan per lor far adoptar un estil de vida mai sedentari. Demandèron de dreches de far pasturar sas bèstias dins mantun pargue nacional dins los dos païses.    
    
Los massais s'opausavan a l'esclavatge e vivián a proximitat dels animals salvatges amb una asirança per la caça e los aucèls. Las tèrras massais son al jorn de uèi las melhoras zonas de caça d'Africa de l'Èst. La societat massai delembrèt pas jamai lo trafic d'èssers umans, e los mercants d'esclaus los defugissián.

Existisson principalament dotze sectors geografics  dins la tribú, que cadun a sas costumas pròprias, son biais de se vestir, son cap e son dialècte. Aquestas subdivisions son: Keekonyokie, Damat, Purko, Wuasinkishu, Siria, Laitayiok, Loitai, Kisonko, Matapato, Dalalekutuk, Loodokolani e Kaputiei.

## Cultura
 
La societat massai es fòrça patriarcala per natura amb los ancians, de còps que i a, acompanhats d'ancians retirats, que decidisson per los afars màgers de cada grop massai. Quantitat de leis oralas governan mantun  aspèctes del comportament. Las execucions i son desconegudas, e normalament un pagament en bestial resolvrà totes los afars. Un procèssus fòra d'aquelas leis sonat 'amitu', 'far la patz', o 'arop', qu'implica d'excusas substancialas se practica tanben. 
Los massais son monoteïstas, e sonan Dieu *Enkai* o *Engai*. Engai es una divinitat unica amb una natura duala: Engai Narok (Dieu Negre) es benvolent, e Engai Nanyokie (Dieu Roge) es venjaire. La "Montanha de Dieu", Ol Doinyo Lengai, es situada al nòrd de Tanzania. La figura umana centrala dins lo sistèma religiós massai es lo "laibon" que pòt èsser implicat dins: la garison chamanica, la devinacion e la profecia, assegurar lo succès a la guèrra o far venir la pluèja. Quin que siá poder individual un laibon aviá èra una foncion de personalitat mai que posicion. Fòrça massais venguèron musulmans, e en nombre mendre, crestian. 

Un indèx de mortalitat infantila enauçat a cò dels massais butèt a çò que los nenons foguèsson pas reconeguts abans l'atge de tres lunas, *ilapaitin*. Pels massais que vivon d'un biais tradicional, la fin de la vida es virtuala sens ceremonia, e los mòrts son daissats defòra pels necrofags. Un còs regetat pels necrofags (mai que mai l'ièna pigalhada, sonadas *Ondilili* o *Oln'gojine* en lenga massai) es vist coma avent quicòm de marrit, e pòt causar una desgàcia sociala, doncas es pas rar de veire un còs cobèrt de la graissa e de la sang d'un buòu abatut. L'Enterrament dins lo passat èra reservat als caps grands, dempuèi que se cresiá qu'èra nociu per la tèrra.[17] .

Los centres de vida tradicionals massai son situats a l'entorn del sieu bestial que constituís la font primària de manjar. La mesura de la riquesa d'un òme se fa en tèrmes de bestial e de mainatges. Un tropèl de 50 bèstias es respectable, e un ramat de dròlles çò melhor. Un òme qu'a abondància d'un mas pas l'autre es considerat coma paure. Un mite massai conta que Dieu lor donèt tot lo bestial de la tèrra, çò que menèt a la cresença que la raubariá del bestial d'autras tribús èra tornar prene çò sieu, una practica qu'es venguda fòrça mens comuna. . 

### Abitat

Coma pòble istoricament nomada o mièg-nomada, los massais utilizèron tradicionalament de materials locals aisidament disponibles, e una  tecnologia indigèna  per bastir sos ostals. L'ostal tradicional massai èra concebut d'en primièr per un pòble en movement e èra fòrça temporari per natura. Los *Inkajijik* (ostals) son en forma d'estela o circular, e son bastits per de femnas galhardas. L'estructura es formada de fustas fixadas directament pel sòl e entrelaçadas amb un  riejat de brancas mai pichonas, engeissat amb una barreja de fanga, de brotilhas, d'èrba, de bosa de vaca e d'urina umana, e de cendres. La bosa de vaca assegura l'impermeabilitat del teulat. L'enkaji es pichon, mesura aperaquí  x  pel sòl e sonque  de nautor. Amb aqueste espaci la familha cosina, manja, dormís, viu e sèrva lo manjar, l'esséncia e sas autras possessions. Lo bestial pichon es tanben de còps que i a acostumat a i dintrar. http://64.233.167.104/search?q=cache:Th7Q1mTUG-oJ:www.thinkcycle.org/tc-filesystem/download/development_by_design_2001/sustainable_improvement_of_traditional_maasai_housing_through_participatory_technology_development/Maasai%2520Housing.pdf+maasai+house&hl=en&ct=clnk&cd=7&gl=ushttps://web.archive.org/web/20200518202543/http://www.maasai-association.org/maasai.html Los viltages son claus per una baranha circulara (*Enkang*) bastida pels òmes, generalament facha de cacièr espinós, un arbre indigèna. De nuèit, totas las vacas, cabras e fedas son dintradas dins un enclaus al centre, sosta per las protegir de las bèstias salvatges.

## Organizacion sociala
L'unitat centrala de la societat massai se basa sus l'edat. E mai que los gojats joves sián mandats defòra amb los vedèls e los  anhèls tanlèu que sabon marchar, l'enfantesa pels  dròlles es majoritàriament un temps de jòcs, levat a l'ocasion d'un ritual per provar valor e endurància. Las gojatas son responsablas de corvadas coma cosina e molzuda, d'abiletats qu'aprenon ja de las siás maires a una edat primairenca.
 Cada 15 ans o aperaquí, una generacion nòva e individualament nomenada de *Morans* o *Il-murran* (guerrièrs) serà iniciada. Aiçò implica fòrça gojats entre 12 e 25, qu'an atengut la pubertat e que fan pas partida de la "promocion" anteriora. Un rite de passatge de l'enfància a l'estat de guerrièr es una ceremònia de circoncision dolorosa, qu'es facha sens anestesic. Aquel ritual es abitualament fach pels ancians, qu'utilizan un cotèl amolat e de bendatges de pel de bestial pel procediment. Lo  mot maa per per la circoncision es *emorata*. Lo gojat a d'endurar l'operacion en silenci. Las expressions de dolor li portarián desonor, encara que temporàriament. De planhs podrián causar un auvari dins aquel procediment fastigós e malaisit, que ne podriá resultar un assanament tardièr, disfoncion, e dolor. La garison pòt prene 3 a 4 meses, pendent los quals urinar es dolentós e de còps que i a impossible,  e los dròlles an de se vestir de negre per un periòde de 4 a 8 meses.

Pendent aquesta passa, los gojats novèlament circoncits vivon dins una *manyatta*, un vilatge bastit per sas maires. La *manyatta* a pas d'enclaus de proteccion que l'enròde, sotalinhant lo ròtle del guerrièr de protector de la comunitat. Cap d'enclaus es pas bastit pr'amor que los guerrièrs an pas de bestial. D'autres rites de passatge son demandats abans d'obténer l'estatut de guerrièr adulte, que culmina amb la ceremonia *eunoto*, la  "venguda de l'atge".

Quand una nòva generacion de guerrièr es iniciada, los *ilmoran* existents an de s'endevenir  d'èsser "jove ancians", que seràn responsables de las decisions politicas fins que vengan "vièlhs ancians".

Los guerrièrs son encargats de la securitat de la societat, e passan son temps a corrir las tèrras massais dins los limits de sas termièras. Son tanben fòrça implicats dins lo comèrci de bestial per fin de se constituir un tropèl, ara mai per la barata qu'autrescòps pel raubament. Los gojats son responsables del tropèl de bestial. Pendent la secada, ambedós gojats e guerrièrs assumisson aquela responsabilitat. Los ancians balhan de conselhs per las activitats de cada jorn. Las femnas son responsablas de la bastison dels ostals e del provesiment de l'aiga, d'amassar la lenha, de la molzuda de las bèstias e de la cosina per la familha tota.

Un mite suls Masais èra que cada òme jove èra supausat d'aucir un leon abans que foguèsse circoncit. Pasmens la caça del leon es una activitat del passat, e es estada enebida en Africa de l'Èst, mas los leons son encara caçats quand nafran lo bestial, e los joves guerrièrs que s'engatjan dins una caça tradicionala an pas d'assumir de consequéncias significativas.  Las preocupacions creissentas per las populacions de   leons butèt a la mesa en plaça d'un programa que promòu l'acceptacion de compensacions quand un leon tua de bestial, puslèu que la caça e la mesa a mòrt del predator. Pasmens, tuar un leon balha un estatut de valor e la celebritat dins la comunitat. 

Las femnas subisson tanben l'excision ("circoncision femenina" o *emorata*) que fa partida d'un rite de passatge ritual que i son balhats instruccions e conselhs per son ròtle novèl, alavetz que son vengudas a l'atge d'èsser de femnas prèstas per lo maridatge. En Kenya la circoncision femenina es practicada per 38% de la population. La forma  mai comuna n'es la clitoridectomia. Aquelas circoncisions son generalament fachas per un "pratician" convidat que sovent es pas massai, normalament del grop Dorobo. Los cotèls e las lamas utilizadas son fargadas per de faures, *il-kunono*, que son evitats pels massais pr'amor que fargan d'armas de mòrt (cotèls, lamas cortas (*ol alem*), lanças, etc). Coma los joves òmes, las femnas que van èsser circoncisas  se cargan de vestits negres, pintan sas caras de marcas, e se cobrisson la cara a l'acabament de la ceremonia.

La practica de la circoncision femenina es tanben sonada Mutilacion genitala femenina, e provòca fòrça criticas venentas a l'encòp del defòra e de fòrça femnas que l'an subida, coma la militanta massai Agnes Pareiyo.  Recentament d'unas instàncias ensagèron de far remplaçar la circoncision femenina per una ceremonia de "talh pels mots" acompanhada de danças e cants a la plaça de la mutilacion. Pasmens la practica demora prigondament establida e valorizada dins la cultura.  D'unes l'estiman necessària considerant que los òmes massais pòdon regetar las femnas non excisadas, en considerar que  son pas "maridablas" o en pagar una verquièra mendra. La practica pòt provocar la formacion d'un teissut de crèuge espés, que fa venir malaisida la miccion, e aquò tanben provoquèt una controvèrsia
. La mutilacion genitala femenina es illegala en Kenya e Tanzania.

Las femnas maridadas que venon prens son dispensadas de portar de pes, de mólzer, e d'amassar la lenha. Las relacions sexualas son tanben enebidas.
  
Los massais son tradicionalament poligams; se pensa qu'aquò es una adaptacion practica a de taus de mortalitat enauçats dels mainatges e dels guerrièrs. La poliandria se practica tanben. Una femna esposa pas just lo sieu òme, mas un grop d'atge tot entièr. Los òmes son supausats de donar son lièch a un visitaire mascle del meteis atge convidat. La femna decidís d'esperela se se vòl jónher al visitaire mascle. Tot mainatge que ne pòt resultar es considerat dins la societat massai coma la descendéncia del marit. "Kitala", una mena de divòrci o refugi, es possible dins l'ostal del paire de la molhèr, generalament quand es malmenada pel sieu marit. Lo repagament del prètz de la nòvia, la garda dels mainatges, etc, se fan jos agradança mutuala.

## Musica e dança

La musica tradicionala massai consistís en de ritmes porgits per un còr de cantaires cantant las armonias mentre que l' *olaranyani* (cap de cant), canta la melodia. L' *olaranyani* es generalament lo cantaire que pòt melhor interpretar aquesta cançon, e mai se mantun individús pòdon menar un cant. L*'olaranyani* comença per cantar una linha o lo títol (*namba*) d'una cançon. Lo grop respond d'una crida unanima en mercejament, e l' *olaranyani* canta un vèrs sus lo cant ritmic de garganta del grop. Cada cançon ten un estructura especifica *namba* basada sul principi de crida-responsa. Los ritmes comuns son de variacions de 5/4, 6/4 e 3/4  de temps.  Las paraulas seguisson un tèma tipic e son sovent repetidas mot per mot de longa. De movements del còl acompanhan lo cant. Pendent l'expiracion lo cap es apiejat endavant.  Lo cap es clinat darrièr per l'inspiracion. L'efièch produit es un sincòpa polifonica.

Las femnas cantan de breçairòlas, canturlejan de cançons, e de cants lausenjants sos filhs. Las *nambas*, modèl de crida-responsa, repeticion de frasas sense sens, frasas de melodia monofonicas seguísson cada vèrs qu'es cantat sus un escala davalanta e las cantairas que respondon a sos pròpris vèrses, son caracteristics dels cant de las femmnas Quand mantuna femnas massais s'amassan, cantan e dançan entre se.

Una excepcion a la natura vocala de la  musica massai es l'utilizacion de la bana del Codó Gròs per cridar los *morans* per la ceremonia d' *Eunoto*. 

Danças e cants se produson de còps que i a a l'entorn de las *manyattas*, e convidan gojats e gojatas a s'encontrar. Los joves òmes  fòrman una linha e cantan en ritme, “Òòòòò-ià”, en rauquejant per bassacadas en tot bolegant la part bassa de son còs d'endavant cap en darrièr. Las gojatas se tenon en fàcia dels òmes e dançan del meteis biais entot cantant “Òiiiio..io” en responsa. E mai se los còsses se sarràn fòrça, se tòcan pas jamai pendent la dança.  

*Eunoto*, la ceremonia de la venguda de l'atge del guerrièr, pòt implicar dètz jorns o mai de cants, de danças e de rituals. Lo guerrièr de *Il-Oodokilani*  executa una mena de passacarrièra  coma  l' *adumu*, o l' *aigus*, de còps que i a nomenat "danças dels sauts”  pels non-massai. ( *adumu* e *aigus* son ambedós de vèrbs que significan "sautar" e *adumu* mai precisament sautar dins una dança)http://darkwing.uoregon.edu/~dlpayne/Maa%20Lexicon/categories/main.htm) Los guerrièrs son fòrça famoses per aquelas danças e sovent fotografiats pendent que son a sautar. Un cercle es format pels guerrièrs, e un o dos a un moment dintran dins lo cercle  e  començan de sautar en tot manténer una  postura redda, sens jamai daissar sos talons tocar lo sòl. Los sòcis del grop pòdon enauçar lo nivèl de sas voses basat sus la nautor dels sauts.

Las amigas dels moran (intoyie) paradan dins sos mai espetaclós vestits en participar a l'eunoto. Las maires dels moran cantan e dançan en onor del coratge e de l'ardidesa dels sieus filhs.

## Influéncia del mond modèrne
La politica governamentala tot coma la preservacion dels pargues e de las resèrvas, amb lo fòrabandiment dels massais, amassa amb l'aumentacion de la populacion, etc, fan que lo biais de viure massai tradicional sembla de mal manténer. 

Amb la pujada de la pauretat e de las migracions, l'autoritat  tradicionala dels ancians a cò dels massais sembla d'èsser a mermar.

Pendent d'annadas, divèrses projèctes comencèron d'ajudar los caps de tribús massais a trobar de biais d'aparar sas tradicions en tot tanben lor far acceptar l'educacion del mainatges necessària pel mond modèrne.
Los emplecs novèls pels massai foguèron boriaire, tenguda de negòci (venda de medecina tradicionala),restaurants, comèrci de minerals, venda de lach produch per las femnas, de brodariás, e d'emplecs  salariats (garda de securitat, guida pels torists), e d'autres engatjats dins los sectors public e privat. 

Fòrça massais se moguèron de la vida nomada cap a de pòsts de responsabilitats dins lo negòci o lo govèrn.http://www.mashada.com/forums/23988-post19.html Malgrat l'estil de vida urban e sofisticat que pòdon menar, fòrça d'entre els aiman de tornar a çò sieu vestits a la darrièra mòda, sonque per se destriar de la familha vestida d'un biais tradicional amb *shuka* (pèça de vestit mirgalhada), sandalas de pèl de vaca e portant un baston de fusta (*o-rinka*) - d'aise amb se meteisses e lo mond.

## Modificacion corporala

Lo traucament e l'estirament dels aurelhons es comun demest los massais. Divèrses materials s'utilizan per traucar e estirar los aurelhons, coma d'espinas per traucar, de bregols o faissèls de bregols de fusta, pèiras, seccion de defensa d'elefant o boitas vuejas de filmes fotografics. De mens en mens de massais seguisson aquesta costuma, mai que mai entre los gojats
.
Las femnas se cargan de divèrsas formas d'ondraduras de pèrlas a l'encòp pels aurelhons, e de traucaments pichons a la part nauta de las aurelhas
.

L'extraccion dels ulhals de lach dins la pichona enfança es una practica que foguèt documentada a cò dels dels massais de Kenya e Tanzania. Existís una cresença fòrta demest los massais que escorrença, vomidura, e autras malautiás febrinosas de la pichona enfança son causadas per una enfladura de la region gingivala canina, qu'es supausada de conténer de vèrmes o dents de nylon. Aquestas cresenças e practicas son pas especificas dels massais. Dins lo Kenya rural un grop de 95 mainatges annadits entre sièis meses e dos ans foguèron examinats en 1991/92. 87% foguèron trobats qu'avián endurat lo desrabatge d'una o mai d'una dent de lach. Dins un grop mai annadit (3–7 ans), 72% dels 111 enfants examinats mostravan la pèrda d'ulhals mandibulars o maxillars
.
diagram

## Alimentacion
Tradicionalament, lo regim massai es constituit de carn, lach, e sang de bestial. Un estudi de l'ILCA  (Nestel 1989) ditz :  

D'estudis del Centre Internacional del Bestial per Africa (Bekure et al. 1991) mòstran un cambiament grandàs dins lo regim massai cap a de produches que son pas pus eissits del bestial amb de milh entre 12 e 39  del cent e de sucre entre 8 e 13  del cent; aperaquí un litre de lach es begut per persona cada jorn. 
Una granda part del lach es consomat fermentat o jos forma de lach de burre - un sosproduch eissit de la fabricacion del burre. Las corbas que traduson la consomacion de lach son fòrça enauçadas per mantun estandards. Los besonhs en proteïnas e aminoacids essencials son mai que satisfaits. Pasmens, lo porgiment en fèrre, niacina, vitamina C, vitamina A, tiamina e energia es pas jamai cobèrt completament amb un pur regim lachenc. A causa de circonstàncias variadissas, especialament de la natura sasonièra del porgiment de lach e de las secadas frequentas, fòrça pastres, i comprés los massais, ara incluson d'apòrts substancials de gran dins sos regims. http://www.fao.org/docrep/003/t0251e/T0251E07.htmhttp://www.taa.org.uk/TAAScotland/LivestockasfoodforpastoralistsinAfrica2001.htm  

Los massais abalisson de cabras e de fedas, entre las qualas la "feda roja massai" un dels bestials mai presat. De tèsts d'electrocardiograma faits en çò de  400 joves òmes massais trobèron pas de malautiás cardiacas, decas o malfoncion. D'estudis complementaris amb traçaires al carbon 14 mostrèron que lo taus de colesteròl mejan èra aperaquí  de 50  del cent d'aquel d'un american. Aquestas trobadas foguèron atribuidas a la formidabla forma fisica dels *morans*, considerada coma un "estandard olimpic".

Los massais fan un usatge important de plantas dins son alimentacion per preparar de sopas. Acacia nilotica es la planta mai emplegada. La rasic e la rusca de la tija son bolhidas dins l'aiga e la decoccion se beu sola o aponduda a una sopa. Li agrada als massais de la prene coma una dròga, per lor balhar energia, agressivitat e coratge. Los massais manjan la sopa mesclada amb de rusca amarganta e de rasics que contenon de saponosids que fan mermar lo taus de colesteròl; los massais que vivon en vila e qu'an pas  accès a aquelas plantas amargantas an tendéncia a desvolopar de malautiás cardiacas. Malgrat que sián consomats coma un recapte, los fruchs constituisson la màger part de la mangisca dels mainatges e de las femnas que susvelhan lo bestial, amb los *morans* per la savana.

La barreja de sang de bestial, obtengut per una entalha de la vena jugulara, e de lach es facha per fin de preparar una beguda rituala per las celebracions especialas e per noirir los malauts. Pasmens, l'inclusion de sang dins lo regim tradicional es a mermar a causa de la reducion del nombre del bestial. Pus recentament, los massai son venguts dependents de mangisca produita dins d'autres endreits coma lo milh, lo ris, las trufas, los caulets (sonats pels massais "fuèlhas de cabras"), etc.  Los  massais que vivon prèp de las bòrias se son engatjats dins l'agricultura coma primièr mejan de subsisténcia. Dins aquestes airals, la plaça manca per far d'elevatge, e doncas los massais i son forçats de cultivar.  https://web.archive.org/web/20200518202543/http://www.maasai-association.org/maasai.html

## Vestits

Los vestits càmbian amb l'atge, lo sèxe, e lo luòc. Los gojats per exemple, se vestisson de negre mantun meses aprèp sa circoncision. Pasmens, lo roge es la color favorida. Vestits blaus, negres, regats, quadrilhats son tanben presats, aital coma los motius africans mirgalhats. Los massais comencèron de remplaçar las pels animalas de vedèl o de feda, per de vestits comercials de coton  dins los ans 1960.  

*Shúkà* es lo mot maa per , tradicionalament portats enrodats a l'entorn del còs, una subre cada espatla, e una tresena per dessús. Son tipicament rojas, amb maitas autras colors (blau) e modèls. Lo ròse, de còps que i a amb de flors es pas refusat pels guerrièrs. Los vestits d'una sola peça dits kanga, un tèrme swahili, son comuns. Los massais prèp de la còsta pòdon portar lo kikoi, una mena de sarong qu'existís en colors e teissuts variats. Pasmens, l'estil preferit son las raiaduras.

Mantun massais en Tanzania pòrtan de simplas sabatas, que, fins recentament èran fachas de còrda. Ara son soladas amb de tròces de pneumatic o de plastic.Òmes e femnas ambedós pòrtan de braçalets de fusta. Las femnas regularament teisson e utilizan de pèrlas per far de joielariá. Lo trabalh de las pèrlas representa una granda part dins l'ornamentacion dels còsses. Las colors de las pèrlas an de significacions particularas, qualques unas son: lo blanc per la patz; lo blau per l'aiga; lo roge pels guerrièrs, la sang e lo coratge.

Lo trabalh de las pèrlas, fach per las femnas, a una longa tradicion en çò dels massais, en rebatre l'identitat e la posicion dins la societat a travèrs de las ondraduras e de las pinturas del còs. Abans lo contacte amb los europèus las pèrlas èran produitas mai que mai amb los materials bruts locals. Las pèrlas blancas èran fachas d'argila, de cauquilhas, d'evòri, o d'òs. Las pèrlas negras o blavas èran de fèrre, de carbon vegetal, de granas, d'argila, o de bana. Las pèrlas rojas èran de granas, de fusta, de carabassas, d'òs, d'evòri, de coire, o de laton. Quand pus tard al sègle XIX , de grandas quantitats de pèrlas europèas de veire colorat brilhant arribèron en Africa de l'Èst, s'utilizèron a costat de las ancianas per crear d'esquèma de colors nòus mai elaborats. Uèi se preferís las pèrlas de veire opacas sens ondradura e naturalament liscas.

## Cabeladura
thumb|right|200px|Cabeladura d'un jove guerrièr massai
Lo rasatge del cap es comun a mai d'un rite de passatge, en representar una partença nòva o lo passatge a un capítol nòu de la vida. Los guerrièrs son los sols sòcis de la comunitat a pòrtar los cabels longs, que téisson en brins prims trenats.

Tre l'atge de tres "lunas", lo mainatge èra nomenat e son cap èra rasat, levat un tufet que semblava una cresta, del copet fins al front. La cocarda simboliza l'"estat de  gràcia" acordat als enfants. Una femna qu'a perdut un enfant dins una prensa passada dispausa sos cabels endavant o darrièr son cap, segon que perdèt un dròlle o una dròlla. 

Dos jorns abans que los dròlles foguèsson circoncits, sos caps son rasats. Los joves guerrièrs se daissan alara butar los pels, e passon un fum de temps a se penchenar. Los cabels son preparats amb de graissa animala e d'òcra, e desseparats en dos a partir del suquet fins al nivèl de l'aurelha.
Lo Pel es alavetz trenat: separat en seccions pichonas que son divididas en dos e torçudas, d'en primièr separadas puèi amassa. De coton o de fials de lana se pòdon utilizar per alongar lo pel. Lo pel pòt alara penjar destacat o èsser amassat e ligat. 
 Quand los guerrièrs arriban a l' *Eunoto*, e venon d'ancians, sos longs pels trenats son rasats.

Coma los mascles an sos caps rasats al passatge d'un estat de la vida a un autre, una nòvia aurà son cran rasat e dos marrans seràn maselats per aquesta ocasion.

## Vejatz tanben
* Mitologia Massai
* Caça del leon
* Kenya
* Tanzania

## Referéncias

## Ligams extèrnes

* Working for a just and self-sustaining community for the Maasai People
* Mara Triangle Maasai Villages Association
* Network of Change Organization for Maasai
* Maasai communication/info exchange - NOC Community
* Kisaru Maasai Community Project
* Massailand Website about the Maasai people and supporting projects.
* Volunteer to help with projects in Maasailand - Kenya
* http://www.maasaitrust.org/Maasai Trust