open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chalmelh (Alèir)

**Chalmelh**, fòrma prepausada (*Charmeil* en francés ) es una comuna dau Borbonés occitan, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veir tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas
Escritura maia

L**'escritura maia**, o **ieroglifs maias**, èra lo sistèma d'escritura de la civilizacion maia en Mesoamerica. A l'ora d'ara lo sol sistèma d'escritura mesoamerican que foguèt deschifrat substancialament, que las primièras inscripcions maias identificadas foguèron datadas del sègle III abC trapadas a San Bartolo, Guatemala. L'escritura foguèt en usatge entrò pauc après l'arribada dels conquistadors al sègle XVI (e quitament pus tard en d'airals isolats coma Tayasal).

L'escritura maia fa servir de logogramas associats a un ensemble de glifs sillabics, quicòm de similar dins la foncion a l'escritura japonesa modèrna. L'escritura maia foguèt nomenada "ieroglifica" pels ancians exploradors europèus dels sègles XVIII e XIX, que sens la comprendre trobèron qu'aviá una cèrta similitud dins son aparéncia amb los ieroglifs egipcians, amb los quals l'escritura maia ten pas de relacion.
### Estructura
L'escritura maia consistís en un ensemble relativament elaborat de glifs, que foguèron laboriosament pintats sus de ceramicas, parets o codèx de papièr, ciselats dins la fusta o la pèira, o motlat dins l'estuc. Los glifs ciselats o motlats èran pintats, mas las pintadas subrevisquèron rarament. Aperaquí 90% de l'escritura maia pòt ara èsser legida amb de gras de certesa divèrses, mas pron per balhar una compreneson de son estructura.

### Referéncias
Guiparsa

**Guiparsa** [giˈpaʁsɔ] o [djiˈpaʁsɔ] (*Aigueperse*  en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Aqua Sparsa* (1059, 1107, 1150, 1258, 1286, 1475), *Esguiparsa* (1368), *Aygueparce* (1486) e *Aquæ Sparsæ* (1720).

En occitan ancian la comuna s'apelava *Aiguesparsa* e *Aigaparsa*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
La Faieta

**La Faieta** [lɔ.ˈfwɛtɔ], [la.faˈjətɔ] o enquèra **La Vèlha** [la.ˈvejɔ] (*Aix-la-Fayette* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Istòria
La comunautat se ditz en francés d’*Aix La Fayette*. A la Revolucion, ven comuna e pèrd La Faieta dins le nom oficiau a la fin de l'an II: ven simplament *Aix*. La fòrma [la.ˈvejɔ] que trobèm dins le parlar de Çausselenjas ven d'una anciana apelacion *La Fayette Vieille* (1693-1723).

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Las Encisas

**Las Encisas** (*Les Ancizes-Comps* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnha-Ròse-Aups.

## Geografia
La comuna es situada dins la Combralha e bordada per Siula.

## Toponimia
Localament, la comuna se ditz [laz͜ ɛ̃ˈʃiza].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Reconçac

**Reconçac** o **Arconçac** (*Arconsat* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Limit linguistic
Limitròfa embei l'Arpitània, las fonts disputan l'estatut lingüistic de la comuna. Segon la mapa de Jornalet, aquò es una comuna occitana embei Chauchatèrra. Segon l*'Atlas sonore des langues régionales de France*, la comuna es arpitana.

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *parrochia del Consat* (1305), *Arconsac* (1317), *Arconsat* (1335, 1473), *Blasii d'Arconsac* (XVIe), *Reconsat* (1614, 1635) e *Reconsac* (1722).

Segon Dauzat e Rostaing, le nom ven dau nom d'òme latin *Archontius*, embei le sufixe *-acum*.

L'aferèsi de la a- es compensada per l'insercion d'una vocala [ə] o [i] per çò que le grop [rk] es pas possible un occitan. La comuna se ditz localament [rəkɔ̃ˈsa], e mens localament [rikɔ̃ˈsa] o [arkɔ̃ˈsa].

## Istòria
La comuna de Chabralòcha fuguèt creada en 1876 d'una partida dau territòri comunau.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments


Bourg d'Arconsat.jpg|Centre dau borg.
Eglise saint-blaise d'arconsat.jpg|Glèisa de Sent Blase de Reconçac.


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

### Liams extèrnes
* Parlar local http://nzaher710.free.fr/These.gouvert.pdf

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Arlhenc

**Arlhenc** (*Arlanc* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Situada au sud èst dau departament dau Puèi de Doma, La comuna d'Arlhenc fai partida dau pargue naturau regionau Liuradés-Forés.

## Toponimia
Las atestacions son *Arlinco* (950), *Erlant* (1283), *Herlenci* (1287), *Arlencum* (1450) e *Arlenc* (1510).

Dins la valada de l'Ança la prononciacion es [aʁˈʎɛ̃] o [aʁˈjɛ̃].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Anzac e le Luguet

**Anzac e le Luguet** (*Anzat-le-Luguet* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Fai partida dau Pargue Naturau Regionau daus Volcans d'Auvèrnha, e de la zòna d'apellacion d'origina contrarotlada dau Sent Nectari. Sa populacion siguèt devesida per sèt en 120 ans, en passant de 1318 abitants en 1896 a 184 anuèit.

## Toponimia

Promèira mencion d'Anzac en 823 *Anticiaco*, en 1740 la comuna èra apelada *Anzat et le Luguet*. Toponim basat sobre le nom de persona roman "Anitius" e sufixat per -aco, signifiant "domeni d'Anitius". Per ce qu'es de *Luguet*, vendriá siá dau nom dau Diu gallés Lug, siá dau latin *lucus* (bòsc sacrat).

La comuna se ditz [ãˈza lə jyˈgi] vès Ardes e [ãˈzɛ] vès la Chapèla e Marcoça.

## Geografia
La comuna se situa au cuer dau massís volcanic dau Sejalèir, que le poent culminant z-es *le Senhau dau Luguet* ().

Son nautor varia entre  au nivèl dau poent de confluença de Bartonet e dau riu d'Apcher e  au senhau de Luguet.

## Istòria

## Sucs
vinheta|Le senhau dau Luguet, le ''Pépendille'', e le ''Perche'' de gaucha a dreita (sud-nòrd).
vinheta|Le mont Chamaron (a gaucha).

### Pas
vinheta|Pas de Chanusclada.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion z-èra de  abitants.

## Luòcs e monuments


Le Signal du Luguet.JPG|Le Senhau dau Luguet.
Monument du Bosberty.jpg|Monument dau Bòscbertin.
Tour de Besse.jpg|Tor de Bèça.
Fontaine d Apcher.jpg|Font dau vialatge d'Achièir.
Fontaine du Bosberty.jpg|Font dau vialatge de Bòscbertin.
Buron de Chirol.jpg|Masuc de Chiròu.
Tracs d'Apcher.jpg|Tracs d'Achièir.
Buron de Paillassère-Bas.jpg|Masuc de Palhassèira Bas.


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Aubiac

**Aubiac**  (*Aubiat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son per luòcs : 

* **Aubiac** : *Albiacum* (959, 1077), *Albiac* (1286) e *Albiat* (1307, 1388). La comuna se ditz [uˈbja] vès Sent Bonet.
* **Monts** (*Mons* en francés) : *Monts* (1490).

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 890

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Augeiròlas

**Augeiròlas** (*Augerolles* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Algirolias* (1064-1096), *Algirolas* (1210), *Augeroles* (1238), Auge(y)roles (1272), Augeyroles (1279), *Augerolie* en 1392 e *Augeroles* au sègle XVIII sus la mapa de Cassini.

Segon Ernèst Negre, son nom pòt venir dau latin *alveare*, *alvearium* ("cavitat, cròs, bena, mait") e le sufixe diminitiu *-eolas* (fem. pl.): "petitas cavitats". Dauzat baila quasiment la mèma explicacion : latin *alvearia*, de *alvea* « bachassa » au sens topografic, puèi un diminutiu. Pasmens, le borg  es sobre una plana nauta.

Segon Hérilier, le nom ven d'un nom pròpri *Augèir*, dau germanic *adal* "nòble" e *gari* "lança". Emet l'ipotèsi que le sufixe -òla serviá per formar d'adjectius qu'expriman l'apertenença, coma aquò *tèrra augeiròla*, "la tèrra d'Augèir". Per l'aferèsi de au-, se passèt quò mèma que per Aubuçon, una mauvasa copadura "au Geiròlas", e le remplaçament de *au* per *<nowiki/>'èrs*.

La comuna se ditz localament e maitot vèrs Senta Aga [e ʒiˈrɔlɛ]/[e d͡ʒiˈrɔle]. Se ditz **Aujòrlas** [uˈd͡ʒɔʁlɛ] vèrs Chès Pèire e [uˈd͡zɔrla] vèrs La Renaudiá.

## Istòria
La comuna de La Renaudiá seguèt creada en 1833 d'una partida dau territòri comunau.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Glèisa de Senta Crotz, classada monument istoric en 1862 


Church_of_Augerolle63.JPG
Augerolles_(Porche_de_l'église).JPG


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Aubuçon d'Auvèrnha

**Aubuçon d'Auvèrnha** (*Aubusson-d'Auvergne* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *de Albuzo* (1064-1096), *d'Abusso* (1336),  *Aubusson* aus sègles XVI e XVIII sobre la carta de Cassini, *Aubusson* en 1793 e 1801, *Aubusson-d'Auvergne* en 1937.

Le nom ven de *Albucius*, nom latin d'òme, embei le sufixe latin *-one(m)*, au cas-regime (ancian acusatiu). L'aferèsi de la promèira sillaba s'explica per una mauvasa copadura "au Buçon", coma per Lo Buçon en Cruesa. L'article contractat *au* bastit sobre la prepausicion *a* fuguèt remplaçat per la prepausicion *<nowiki/>'èrs*, forma embei aferèsi de *vèrs*.

La forma de vèrs Senta Aga s'explica per una confusion embei le mot *boisson*.

La comuna se ditz localament [e byˈsu], [e byˈso] vèrs Volaure e [lə bwejˈso] vèrs Senta Aga.

Le determinant *d'Auvèrnha* existiá pas a la Revolucion, data de 1937.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Aunac (Puèi de Doma)

**Aunac** (*Aulnat* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Abulnacus* (953), *Alnas* (959), *Alnaco* (sègle XI), *Annoals* (1026), *Alnacum* (1070, 1222-1350), *Aulnac* (1222), *Aulnat* (1398, 1418) e *Ounac* (1510). L'origina es le mot latin *alnus*, « vèrnhe », embei le sufixe *-acum* , latinizacion dau sufixe gallés *-aco(n)*. Le nom d'Aunac z-èra donc probablament pas format d'un nom de mèstre gallo-roman, mas d'un nom comun, embei le sufixe *-ac-*.
 
Le passatge de la finala *-ac* a la finala *-at* es normau e ancian dins la region, mas se deu pas escriure. Autres cas : Aunac e, embei le sufixe *-iacum*, Aunhac e Aunhats (fòrma al plural).

La comuna se ditz [øˈna] vès Glainas e [oˈna] vès Sent Bonet.

## Istòria
La comuna se creèt, destachada de Malintrat, le 11 de novembre de 1839 per ordenança reiala.

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Jarzat, i demorèt.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Ausac e la Combèla

**Ausac e la Combèla** (*Auzat-la-Combelle* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
* Le nom d*'Ausac* (*Auziaco*, *Audac*, *Avezago* au sègle X o XI, *Ouzac* en 1559) vendriá dau nom d'òme latin *Avitius* embei le sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe celtic *-*ako-*. Ausat èra probablament una granda proprietat gallo-romana. Vès Vinzèla la comuna se ditz [ʏːˈza].
* La Combèla sembla un derivat de *comba* embei l'eretèir dau sufixe latin *-ella*, de sens diminutiu. Vès Vinzèla la comuna se ditz [lɒkõˈbelɒ].
* Los noms daus dos luòcs (oficialament *Auzat-sur-Allier* e *La Combelle*) son fusionats en 1998 dins le nom de la comuna.

## Istòria
En 1873, la comuna d'Èstelh se creèt a partir dau territòri d'Ausat sobre Alèir.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Avèsa

**Avèsa** (*Avèze* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Le nom de la comuna ven d*'Avitia (villa)*, dau nom d'òme latin *Avitius* . Comparar embei Vesa (Cantal), que sa promèira sillaba z-a disparegut per aferèsi, e embei Avesa (Gard) que z-a una autra origina. 
*Avitia villa* z-èra probablament le nom d'una granda proprietat gallo-romana.

Las atestacions ancianas son *Apud Veza* (1282), *Avesa* (1349), *Davèze* (1510) e *Avèse* (1762).

La comuna se ditz [aˈvɛzɔ] vès Sant Jólian.

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala, Avèsa z-èra dau canton de Tauvas e dempuèi 2015 z-es dau canton dau Puèi de la Crotz.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Aunhac

**Aunhac** (*Augnat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Aunhac* en 1392 e *Aniac* en 1445.

Segon Ernèst Negre, l'origina dau toponime z-es le nom de persona germanic *Allinus* e le sufixe *-iacum*.

Segon Albèrt Dauzat, l'origina dau nom dau vialatge z-es le mot latin *alnus*, « vèrnhe », embei le sufixe *-iacum* , varianta de *-acum*, latinizacion dau sufixe gallés *-aco(n)*. Le promèir element dau nom d'Aunhac z-èra donca benliau pas un nom de mèstre galloroman, mas un nom comun (cas estudiat per Michel Roblin).

Le passatge de la finala *-ac* a la finala *-at* z-es normau e ancian dins la region, mas se deu pas escriure. Autres cas : Aunac, Aunac, embei le sufixe *-acum*, e, embei *-iacum*, Aunhats (fòrma au plurau). 

La comuna se ditz [uˈɲa] vès Ardes, o [øˈɲa] localament.

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton d'Ardes; z-es avora dau canton de Braçac.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Aulhat

**Aulhat** [ʏːˈʎa] (*Aulhat-Saint-Privat* en francés) es una anciana comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Le nom d'Aulhat ven d*'Auliacum*, vialatge desvolopat a partir de la viala d'Aulius ; un manuscrit de 1562 le menciona *Ollat*. Sobre la carta de Cassini s'escritz *Aulia*.

La segonda partida dau nom de la comuna (que se ditz pas jamai dins la lenga parlada), Sent Privat, evòca Sanctus Privatus, avèsque de Mende au .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Aiat de Siula

**Aiat de Siula** (*Ayat-sur-Sioule* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Atestat *Ayat* au sègle XVIII.

## Istòria
vinheta|''Lòis Charles Antòni Desaix'' per Andrea Appiani.
Naissença, le 17 d'aost 1768, vèrs le chastèl d'Aiat, dau generau Lòis Charles Antòni Desaix. Fuguèt baptizat le lendeman, 18 d'aost 1768, dins la glèisa d'Aiat.

Inauguracion dau monument a la memòria de Desaix, mentre le 122e anniversari de sa naissença, le 17 d'aost 1890. Aquel monument es degut a l'arquitècte Charles Arnaud.

**Segonda guèrra mondiala** : Aiat de Siula aparteniá a la zòna 13, zòna de resistença. Le Maquís daus Bogets se formèt vèrs  Aiat, e aquels resistants participèron a de largatges e faits de guèrra.

Las datas importantas son :

* 11 d'abriau 1943 : Promèir largatge vèrs Aiat (Terren « Desaix »)
* 19 d'abriau 1943 : Segond largatge vèrs Aiat
* 16 de julhet 1943 : Tresièma largatge
* 14 Sde setembre 1943 : Quatrièma largatge
* 3 de decembre 1943 : Creacion dau Maquís de la Còsta de l’Asne vèrs Aiat per le Bèlja « François ».
* 11 d'abriau 1944 : Cinquièma largatge per 5 avions
* 10 de mai 1944 : Seisièma largatge
* 16 de mai 1944 : Ataca daus GMR de Pétain contre le Grop Laurenç vèrs Aiat. Sont arrestats per le tir daus fusilhs mitralhaires de « Géranium » e de « Pierrot » vèrs La Forèst, rota d’Aiat vèrs  Nòvaglèisa. « Géranium », blaçat, es fait presonèir. Los GMR pilhan la maison de Lucien Soulier
* Nuèit dau 4/5 de junh 1944 : Un charreg que ven de Montluçon per le Mont Mochet, sos le comandament dau Capitani Lépine « Barbouillé », s'arrèsta vèrs Aiat e tòrna partir en prénher de volontaris d’Aiat, Sent Al e Sent Ramèi de Blòt
* 12 de julhet 1944 : Arribada dau Comandant Lavenue, nomat Comandant Militari de la Zòna de Guerillas n°13. Installacion vèrs los *Beuniers* (comuna d’Aiat)

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Aidac

**Aidac** (*Aydat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
La comuna d'Aidac z-es situada dins l'aira d'atraccion de Clarmont-Ferrand, a 24 quilomètres au sud-oèst de la prefectura departamentala e anciana capitala regionala Clarmont-Ferrand.

z-Es aderenta dau pargue naturau regionau daus volcans d'Auvèrnha, que le sèti z-es situat au chastèl de *Montlosier* sobre le territòri comunau.

## Topominia
Las atestacions ancianas son *Avitacum* au sègle V, *Aidaco* (959), *Aidachus* (1022), *Aidat* (1196, 1789), *Aidac* (1240, 1264), *Aydac* (1259) e *Edac* au sègle XIV.

S'agiguèt d'una formacion toponimica galloromana en *-(i)acum* sufixe gallés que localizava a l'origina, puèi marcava la proprietat. Es precedit dau nom de persona latin *Avitus*, portat per un autoctòn, d'ente le sens globau de "domeni d'Avitus". Queste Avitus es probablament le nòble arvèrne Eparchus Avitus, devengut brèvament emperaire de Roma e dont la filha Papianèla esposèt Sidòni Apollinari qu'eiretèt dau domèni que descriu d'alhors.

La comuna se ditz [iˈdɒ] vèrs Orsinas e vèrs Ceissac [eˈdɒ], Pierre-François Fournier baila la prononciacion [iˈda].

* **Faiet** (*Fohet* en francés), atestat *Faëtum* en 1222. La prononciacion [we] dau grop  après una labiala z-es normala dins quela region.
* **Vernuege** ven dau gallés *vernoialum*, derivat de "vern".

## Istòria
En junh 465, Sidòni Apollinari descriu embei son amic Domitius sa villa d*'Avitacum*, situada segon la tradicion a l'entorn dau lac d'Aidac (Epistulae, II, 2,7) : « La faça interiora de las parets se satisfait de la sola blanchor de la pèira lissada (…). Si d’autra part pòrtes pena de mos marbres, quò es un fait que Paros, Cariste, Proconèse, la Frigia, la Numidia, Sparta depausèron pas en aquels luòcs las placas de colors variadas de lhoras peirèiras, e las pèiras de mas tèrmas ofrisson pas tanpauc a las espiadas aquela aparença trompaira d’un plantèir d’escalhas que bailan los ròcs d’Etiopia e lhoras montanhas de porpre tenjuts d’un roge naturau. Mas si sèm pas riches de la soliditat de pas v-una d'aquelas pèiras estrangèiras, ma maison embei sa clujada o, si ames mèlhs, ma chabana a aumens la freschor dau país. Prèsta mas atencion embei ce qu'avèm pusliau qu'embei ce qu'avèm pas. »

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments


Lac de la cassiere GR30.jpg|alt=Lac de la Cassière|Le lac de la Cassèira.
Menhir Fohet Phialeix.jpg|alt=Menhir de Fohet|La pèira levada de Faiet.
Aydat église.JPG|alt=Église d'Aydat|La glèisa d'Aidac.
Aydat Fohet église (1).JPG|alt=Église de Fohet|La glèisa de Faiet.
Aydat Fohet croix cimetière recto.JPG|alt=Croix de cimetière de Fohet|La crotz dau cementèri de Faiet.


## Personalitats liadas a la comuna
* L'abat Roièr, dau Pontés, qu'anèt fondar Nòstra Dama d'Auvèrnha dins le Saskatchewan, anuèit Ponteix.

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma
* Ponteix, comuna canadiana que pòrta le nom d'un vilatge d'Aidac

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Banhòus d'Artensa

**Banhòus d'Artensa** (*Bagnols* en francés) es una comuna auvernhata dau departament del Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Banols* (1140), *Banhols* (1276, 1789) e *Baignols* (1284-1376).

Vès Picharanda, La Tor e dins le parlar de la comuna, la prononciacion es [baˈɲœɥ].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bèlluòc (Puèi de Doma)

**Bèlluòc** (*Beaulieu* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

## Toponimia
Le sens es evident : conten una intencion de marcar la gentat dau site, o que l'endreit es gente per lai demorar. Le nom es frequent dins los cas de monestèirs, mas la condicion es pas necessària. Le nom es atestat *Bello Loco* au sègle XI. La prononciacion dau gentilici en francés ([beʎoˈkɛʁ]) laissa pensar embei una prononciacion locala [beˈʎo]. Vès Vinzèla la comuna se ditz [bəˈʎo].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Biaumont

**Biaumont** (*Beaumont* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Bellus Mons* (1124, 1263), *Belmontensis* (1140), *Belmundus, Belmons* (1150) e *Beaumont-lès-Clermont* (1789).

Localament la comuna se ditz [bjoˈmu] o [bjøˈmu].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna
*Audrey Tautou (actritz)
*Aurélien Rougerie (jogaire de rugbi de XV)

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bertinhac

**Bertinhac** (*Bertignat* en francés), es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Una atestacions anciana en 1392 son :
* **Bertinhac** [baʁciˈɲɔ] - *Bertinhac* en 1392.Segon Ernèst Negre, son nom ven dau nom de persona *Bertinus* embei le sufixe *-acum*.

Autres toponims:

*Babilòna
*Le Bateau
*Les Batisses
*Boisset
*Le Bòsc de Dòra (le Bost de Dore), *Bordèlas
*Le Borg
*Botonarges [butenˈɛʁdʒi] (Boutonnargues)
*La Brugèira
*La Cambusa
*Le Chalet
*Champandelay
*Le Chassanhon
*Le Chassanh
*Chastelet
*Chauçadís (Chaussadis)
*Chaumontarges [t͡sɔmũⁿtˈɛʁdʒi] (Chomontargues)
*Fontluc (Fonlupt)
*Le Grand Bòsc (le Grand Bost)
*Le Petit Bòsc (le Petit Bost)
*Le Fraisse (le Fraisse)
*La Gota (la Goutte)
*Le Prat (le Prat)

*Les Claustres, la Collange Basse, le Champ, la Collange Haute, le Combas, le Combat, Conche, Conchette, la Côte de Sauvanis, le Bost de Dore, Dousson, Espinasse, la Faye, Flouvat, la Garde, Goutte-Clos, Grand Pré, la Grange, Lenteyras, Malfriat, Mariaux, Meaux, le Mas, la Mayoux, le Monteillhet, les Moulins, le Perrier, Pierre Grosse, Piessat, les Plaines, les Pommerettes, Pont de David (à cheval sur la commune de la Chapelle-Agnon), Pradis, Peubrières, le Puy, Puy-Bayou, la Ravanie, la Raze, les Rochades, la Roche, le Rourre, les Sagnis, Sauvanis.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bèça e Sent Anastese

**Bèça e Sent Anastese** (*Besse-et-Saint-Anastaise* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Per luòcs : 

* **Bèça** : *Bessa* entre 1270 e 1288, e tanben au sègle XIV. [ˈbɛsɑ].
* **Sent Anastese** : San Ostayze (1317). [sɛ̃t ͜ anasˈtəzə].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
*Lac Pavent

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bilhòm

**Bilhòm** (*Billom* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Billiomi, Billiomensis* (950), *Billiomo* (979), *Bilhom, Billomi* (1280) e *Billiomum* (1287). En occitan ancian, le nom èra *Bilhom.*

Las prononciacions localas son [biˈʎã] e [biˈjã].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bioulet

**Bioulet**  (*Biollet* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Bualet* (1258) e *Byolet* (1677). 

Le nom de la comuna ven probablament dau latin *betulus* embei un diminutiu -et. Vèrs Navas, Vendat e Ebruelh per exemple, beç se ditz *biòule* [bjawl]/Sent Pardol e Sant Bonet de Forn se ditz *biòle* [bjol].

La prononciacion locala es [ˈbjɔwlə].

En nòrma bonaudiana, la comuna s'escriu **Biaule**.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Biauregard e Vendom

**Biauregard e Vendom** (*Beauregard-Vendon* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
La comuna tira son nom daus vialatges vesins de Biauregard e de Vendom (V. au nòrd-oèst, B. au sud-èst), qu'au jorn d'anuèit an fusionats en una sola entitat urbana.

Las atestacions ancianas son, per luòc:
***Biauregard** - *Bello Regardo* en 1127. Prononciat [bjoˈʁgaʁ].
***Vendom** - *Vendomo* en 1262; *Vendo* en 1333; *Vendon* au sègle XVIII (Cassini); *Vandon* au sègle XIX (Estat Major). Le nom de "Vendom" podriá derivar quant a se, d'un toponim de lenga gallesa, *Vindomagus*, de *Magos/Magus*, le "champ", la "plana", o le "merchat" — mai precisament le "champ de fèira".

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bergona (Puèi de Doma)

**Bergona** (*Bergonne* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Le nom es atestat *Bergonna* entre 814 e 916.

La comuna se ditz [baʁˈgunɔ] vès Sausselenjas e Sent Quentin, [baʁˈgunɛ] vès Soire e mens localament, se ditz **Bergòna** [bɒʀˈgonɒ].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bòrt de l'Estanh

**Bòrt de l'Estanh** (*Bort-l'Étang* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Boortense*, en 959, *Boort*, en 1150. Le nom vendriá dau gallés **Boduo-ritum*, « le ga de la graula (caula) », de *boduos, bodua*, « graula » e ritu- « ga ». Le mot *graula* se deu préner en un sens simbolic : la graula èra l'animau emblematic de la divessa guerrèira (los Féniés supausan, per l'autre Bòrt e son atestacion dau sègle XII *Baort*, un **bal-ritum*, embei l'oronim pre-indoeuropèu **bal-* ; mas una fòrma mai anciana ne'n seriá **Balrt*, çò que sembla pas podre l-èsser, e auriá bailat pusliau **Bart*; d'un autre costat, **bal-ritum* seriá en realitat **baló-ritum*, qu'auriá bailat **Balort*); amai le relèu d'aquel Bòrt permet pas de supausar **bal-*. L'idèia d'un ga pòt estonar, per çò qu'i a ren-mas un riu dins la comuna, *Litroux* (en francés), mas chau pas oblidar que le luòc èra sanhós (ne'n demora daus estanhs) e que passar dedins deviá pas l-èsser de bon faire aquò fai dos mila ans; coma le sens iniciau de **ritu-* (indoeuropèu **prtus*, « passatge, ga, pont », latin *portus*)  èra mai large, l'usatge dau mot aicí se justifia completament.

Localament, la comuna se ditz [bɔʁ].

## Istòria

## Administracion

* Daant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Bilhòm; es avora dau canton de Lesós.

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Glèisa romanica.

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Le Borg Lastic

**Le Borg** (*Bourg-Lastic* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *El Borc* (1253), *El Burgo* (1289), *Del Burgo* (1297), *Le Bourg, Le Bourg-Lastic* (1510, 1542, 1591, 1606, 1698) e *Bourg-Lastic* (1535).

Localament la comuna se ditz [lə ˈbuo] o [lə bu].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Braçac de las Minas

**Braçac de las Minas**  (*Brassac-les-Mines* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

### Comunas vesinas



## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, que citan una atestacion dau sègle IX, *Braciacus*, Braçac, coma las autras comunas d'aquel nom, ven de la fòrma latinizada **Braccius*, dau nom gallic d'òme **Braccus*, fòrma intensiva de *Bracus*, embei le sufixe *-acum*. Se tracta donc d'una propietat rurala d'origina galloromana. Los Feniés, en seguida de Negre segon Paul Burgan e André Lafon, chausisson puslèu *Biracius*, embei le mèma sufixe .

Per Braçac (Tarn e Garona), Paul Burgan e André Lafon citan las solucions d'autres toponimistas : *Biracius* per Ernèst Negre, *Braceus*, derivat de *Bracus*, per Astor, e se pronóncian per *Braccius* o *Bracius*; i a pas de dobte sobre le sufixe *-acum* , latinizacion dau sufixe celtic *-*acon*.

Segon Xavier Delamarre, *Bracciācon* èra la proprietat de *Braccios*, nom celtic d'òme atestat embei la latinizacion *Braccius*. Dins les *Braçac*s, le nom celtic es derivat en *-ācon*.

Localament, la comuna se ditz [bʁaˈsa], mens localament, se ditz **Barçac** [bɒʀˈsa].

## Istòria
Davant la comuna s'apelava mas *Brassac*, mas dempuèi 1887 le nom es *Brassac-les-Mines.*

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Brifònt

**Brifònt** (en francés *Briffons*) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e de la region istorica d'Auvèrnhe.

## Geografia

Vilatges de la comuna:

* **Borjada** (fr. *Bourgeade*)

## Toponimia
Las atestacions son *Abrifont* (1281), *Brifont* (1287) *Abrifons* (1373) e *Aprifons* (1392). La *A*- iniciala se perdèt, confonduda dins una lectura "*Abrifònt > a Brifònt*".

Localament la comuna se ditz [bʁiˈfɔ̃].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Vejatz tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bromont

**Bromont** (*Bromont-Lamothe* en francés) z-es una comuna occitana de Combralha. z-Es administrativament dins le departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups de l'estat francés.

## Geografia

## Toponimia
Los noms ancians son *Bromo* (1266-1383), *Bramo* (1403), *Broumon*, *vicomté* (1450) e *Bromont* (1510). En 1872, una part dau territòri devenguèt la comuna de La Gotèla.

Au sègle 19, la comuna se disiá [bʁuˈmɔ̃].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Brenac (Puèi de Doma)

**Brenac** (*Brenat* en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Le nom de Brenac (atestacion *Brennacum*, en 995 e 1096, *Brennago* au sègle X) vendriá dau nom gallo-roman *Brennus*, embei le sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe gallés *-aco(n)*. Brenac èra doncas probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá coma mèstre *Brennus*/*Brennos*. Le nom *Brennos* o *Brennus* (latinizat), benliau varianta allofonica de *branos*, « la gralha, la graula», que designa metaforicament le chap o le guerrèir dins quauqu'unas lengas celticas, es le de mai d'un chap gallés istoric, donca, pusliau que d'un nom personau, s'agís benliau d'un nom comun e le nom se podriá eventualament interpretar coma « le vialatge dau chap ».

Localament la comuna se ditz [bʁəˈna], e mens localament **Barnac** [bɒʀˈna].

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Çausselenjas; es avora dau canton de Soire.
## Demografia

* 2012 : 590; 2013 : 596 abitants (67 ab/km²)

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Le Bruelh de Cosa

**Le Bruelh de Cosa** (*Le Breuil-sur-Couze* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Ebrebenensis* au sègle X, *Le Brolie* en 1314 e *Le Breuil* en 1510.

En occitan ancian le nom z-èra *Lo Bruelh/Breulh/Bruilh*. La comuna se ditz localament [lə bʁø].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bessiòu

**Bessiòu** (*Busséol* en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions son *Buxogilus* (833), *Buceau* (1422) e *Dusset* (1566).

Dins le parlar de la comuna la prononciacion es [bəˈʃø], mens localament [bəˈʃɔw].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Bussièra

**Bussièra** (*Bussières* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
* **Bussièra** ven dau latin *buxaria*, format de *buxus*, le bois, e dau sufixe *-aria*, luòc ente i a biaucòp de bois. Segon los Feniés, que citan pas especificament aquel Bussièra, le bois se plai sobre un sòu calcari o marca una ocupacion anciana, eventualament de sites arqueologiques gallo-romans. En occitan ancian le nom z-èra *La Buseira*. Localament la comuna se ditz [byˈʃjeɾɔ].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Cebasac

**Cebasac** (*Cébazat* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Cebaziacum* (1090), *Sebaziacum* (1150, 1255, 1312), *Cebaziaci* (1333) e *Sabazat* (1510).

Localament la comuna se ditz [sebaˈza] o [sebaˈzɒ]. 

Mens localament, la comuna se ditz **Sabasac** [sabaˈzɒ].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Celuele

**Celuele** [ˈslœlə] (*Cellule* en francés) z-es una anciana comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

En 2016 fusionèt dins la comuna novèla de Celuele e La Motada, que n'es una comuna delegada.

## Geografia

## Toponimia
Ernest Nègre dona *Cellolio* (latin, 1230 e 1295) e *la Cellaule* (occitan afrancesat, 1401). L'etimologia z-es incèrta: *cella* (le temple) +*o*+*ialo*, benliau. Las atestacions ancianas son *Cellere* (1209), *Celuile* (1286), *Celeule* (1333), *Seleule* (1510) e *Celleule* (1593).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna
La familha d'actors Espinassa (qu'utiliza lo nom d'escena Brasseur) z-es originària de Celuele.

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Seirac

**Seirac** (*Ceyrat* en francés) z-es una comuna auvernhata situada dins le departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
L'origina de *Seyrac* (atestacion de 1100) es le nom latin d'òme *Serius* embei le sufixe *-acum* segon Dauzat e Rostaing , mas, per le quasi-omonim de l'Avairon, avora integrat a la comuna de Gabriac, *Ceyrac*, los Féniés chausisson *Cerius*. Le sufixe mòstra que s'agís probablament d'una anciana propietat gallo-romana. La grafia z-es en *Sei-* : quand i a un dobte sobre l'etime, òm chausís la solucion la mai simpla.
Segon Pierre-François Fournier, la prononciacion es quincòm coma [siˈro] [exactament [sirɒ], ce que pòt èstre una sobrevolucion], embei una evolucion de la finala *-acu-* que seriá *-ago* > *-au* > *-o* (evolucion en *-o* de quauquas comunas a l'entorn de Clarmont).

Le passatge mai qu'ancian de la prononciacion de *-ac* a *-at* dins una partida de l'auvernhat e dau lemosin se nòta pas a l'escrit en occitan, sobretot que la consonanta finala es en general muda.

Localament la comuna se ditz [siˈʁɒ].

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Ceissac

**Ceissac** (*Ceyssat* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia
vinheta|160x160px|Los bòscs dau Pargue d'Alanhac près de la Morena (''la Moreno'' en francés) au sud-èst de Ceissac.|centrat

## Istòria
Per decret dau 13 dau mes de març 1891, es decidat dau chamjament dau chap-luòc de la comuna d'Alanhac a Ceissac e dau chamjament de nom de la comuna.

## Toponimia
### Borg, vialatges e luòcs dits

* **Ceissac** : *Ceyssat* (1309), *Seissat* (1510). Dins le parlar de la comuna, se ditz [seˈsɒ], mens localament se ditz [siˈsɒ] o [sɛjˈsɔ].
* **Alanhac** [aʁlaˈɲɒ] (fr. *Allagnat*) : *Alanhazes* (1213), *Alaignat* (1510).
* **Chas Piare** [t͡sa pjaʁ] (fr. *Chez Pierre*)
* **Monte** [ˈmɔ̃tə] (fr. *Montmeyre*), los abitants son *los baladons*. 
* **Las Tavèrnas** [la taˈvɛʁna](fr. *Les Tavernes*)
* **Los Giròts** [ly d͡ʒəˈɾœ] (fr. *Les Girots*)
* **Las Fontanilhas** [la fɔ̃taˈnija] (fr. *Les Fontenailles*)
* **Tresalhet** [tʁəˈzaλə] (fr. *Trézaret*)
* **La Còsta** [la ˈkutɒ] (fr. *La Côte*)
* **La Redonda** [la ˈʁdɔ̃dɒ] (fr. *La Redonde*)
* **Los Terradors** [lø taʁaˈdy] (fr. *Les Taradoux*)

### Los Puèis

* **Puèi de Balmet** [pø də balˈme] (fr. *Puy Balmet*)
* **Puèi Filhut** [pø fiˈjy] (fr. *Puy Fillu*)
* **Puèi de Come** [pø də kum] (fr. *Puy de Côme*)
* **Puèi de Clerzon** [pø də çλɛʁˈzu] (fr. *Puy de Clerziou/Clerzou*)
* **Puèi Besaça** [pø ˈbzasɒ] (fr. *Puy Besace*)
* **Puèi Parion** [pø paˈʁjy] (fr. *Puy Pariou*)
* **Puèi de las Golas** [pø də la ˈgula] (fr. *Puy des Goules*)
* **Puèi Menèir** [pø məˈnɛj] (fr. *Puy Menier*)

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chabralòcha

**Chabralòcha** [ʃabʁɔˈlɔʃɔ] (Chabreloche en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

## Toponimia
Le nom dau vialatge es eissit dau sobrenom auvernhat *chabralòcha*, que designa una petiòta chabra e que venguèt un nom de luòc au sègle XVIII. Una etimologia populara locala ditz que vendriá de « la chabra e l'aucha ».

## Istòria
Ancianament partida de la comuna de Riconsat, Chabralòcha  es venguda una comuna en 1876.

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 1220

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna
* Jacques Jarsaillon (1840-1893), autor dramatic auvernhàs, mòrt a Chabralòcha.

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chadalèu

**Chadalèu** (*Chadeleuf* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Toponimia
D'après Ernèst Negre , las atestacions siguèron *Chadaleu* (1115), *Chadaleou* (sègle XIV) e *Chadaleuf* (1401). Aquò es l'influença dau francés que bailèt a la fin dau sègle XIV la terminason -euf, desconeguda en occitan.

Localament se pòt dire [t͡sadaˈvø] o ben [t͡sadaˈwɛj].

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Cèla

**Cèla** (*Celles-sur-Durolle* en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Sella* en 1107, *Cella* en 1303 e 1322, *La Celle* en 1314 e 1336, *de Salis* en 1322, *Celle* au sègle XVIII sobre la carta de Cassini, *Le Puy de Celle* en 1789, *Celle* en 1793, *Celle* e *Celles* en 1801, *Celles-sur-Durolle* en 1929.

Son nom ven dau mot *cella* qu'es dins l'Antiquitat un luòc dau temple embei l'estatua dau dieu que veneravon. Un luòc de culte existissiá donc, cèlta a l'origina, romanizat puèi e cristianizat a la fin de la Gàllia romana.

Localament la comuna se ditz [ˈsɛlɔ].

## Istòria
La comuna de Viscomtat foguèt creada en 1833 d'una partida dau territòri comunau

## Administracion

## Demografia

* 2017 : 1738
## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chasluç de Lembron

**Chasluç de Lembron** (*Chalus* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Le nom ven dau latin **Castrum Lucii**, *chastèl de Luc*  o **Castellucium**. Dauzat baila coma origina **Castellucio**.

La atestacions son *Castel-Lucius* (930), *Castellucio* (945), *Castellucius* (950), *Caslus* (XIe), *Catlucius-Lembrone* (1325), *Caslucius* (1328), *Chaslus-Lembron* (1686) e *Chalus* (1789).

La comuna se ditz [tsɪːˈʎy], [t͡saˈjy] o ben [t͡siˈjy].

## Istòria
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chambalèira

**Chambalèira** (*Chamalières* en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Toponimia
Ernèst Nègre baila l'atestacion *Camaliera* au sègle X. L's finala z-es benliau una contaminacion de Chamaleiras en Velai (ancianament *Camalieras*).

Las autras atestacions son *Cameleria* (995), *Camalæria* (1031), *Camaleira* (1060), *Chamaleria* (1169), *Camaleria* (1287, 1300) e *Chamaleyra* (1389).

Ven dau preceltic **calmis* embei le sens tardiu de "*plana desèrta*", la compausicion seriá donca calm- + diminutiu -el- e collectiu -aria, embei le sens literau de "*petitas planas*".

En occitan ancian le nom z-èra *Chamaleira* o *Chamaleyras*. La fòrma de l'album auvernhat de J-B. Bouillet (*Chamalèira*) sembla èstre reconstruida. La fòrma corrècta z-es ben *Chambalèira*.

Localament la comuna se ditz [t͡sãbaʁˈlejʁɔ] .

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chambon de Dolòra

**Chambon de Dolòra** (*Chambon-sur-Dolore* en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Istòria
Le qualificatiu *de Dolore* es un ajust recent de l’administracion francesa (1936).

## Toponimia
Atestat *Chambo* en 1282.

Localament la comuna se ditz [t͡sãˈbu].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chambon del Lac

**Chambon del Lac** (*Chambon-sur-Lac* en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups.

## Geografia

## Particularitats del parlar comunau
* Articles definits : *la* [lɔ] ;  le [lə].
* Prononciacion : *Ch* [t͡s] ; *g* (davant "e" o "i") / * j* [d͡z].

## Toponimia
Las atestacions son *Cambon* (995) e *Chambo* (1282).

Localament la comuna se ditz [t͡sãˈbu].

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

Vielh paneu de Chambon.jpg|Vèlh panèl de Chambon
Paneu occitan - Chambon.jpg|Panèl occitan a l'entrada dau borg (dins la nòrma bonaudiana)
Chapelle du cimetière de Chambon-sur-Lac.jpg|Chapèla dau cementeri.
Eglise Saint Etienne.(2).jpg|Glèisa "Saint-Étienne".
Gleisa de Chambon e l'Ostau Rose.jpg|Glèisa e l'Ostau Ròse
Paneus de randonada - Chambon.jpg|Panèls de randonada


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas dau Puèi de Doma

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Chameana

**Chameana** ? (*Chaméane* en francés) z-es 'na anciana comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe. Lo 1èr de genièr de 2019 fusionet dins Le Vernet e Chameana.

## Geografia
## Toponimia
Una atestacion anciana delh nom es *Casa meiana*, alh sègle XI. Vendriá de *casa mediana*, « l'ostal del meig » .

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna z-èra dau canton de Sauxillanges, z-es avòra dau canton de Braçac.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Liams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias