Jussac

**Jussac** (*Jussac* en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Segon Joan Francés Blanc, la comuna es partejat entre parlars lengadocians e un bocin auvernhat.
## Geografia

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Jussac
Las fòrmas ancianas son *Jussiacum*, en 1344, *Jussacum*, en 1445, *Jessac*, en 1598, *Jussahac*, en 1623, *Jusac*, en 1629, *Jussact*, en 1669, *Jussat*, en 1784 . *Jussac* vendriá d'un nom latin d'òme, *Justius*, amb lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-āco(n)*. Jussac èra doncas probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Justius*.

### ''Autariba'' (capèla e montanha)
*Alta-Rispa* en 1312, *Alta-Riba* en 1464. *Hauterive* en français.

### ''Breisse'' (vilatge amb castelet)
Las fòrmas ancianas son *Breyssas*, *Breyssas dal Perier*, en 1522, *Breysses*, en 1616, *lou Perrier, alias de Breissas*, en 1622, *Breysse*, en 1634, *Breïsses*, en 1634, *Braisses*, en 1668, *Braysses*, 1676, *Breisses*, en 1773 . Lo Perier/Perrier representa probablament pas *perièr*, mas *peirièr*, « luòc peiregós » o « maquina de traire pèiras a un castèl » (puslèu lo primièr sens).

### ''Caussac''
Las fòrmas ancianas son *Calsacum*, en latin, en 1466, *Calsac*, en 1552, *Camsac*, en 1583, *Calssac*, en 1622, *Lou Calsap*, en 1623, *Caussac*, en 1663, *Causac*, en 1666, *Causact*, en 1669 . Lo sufixe gallés (gal, gallic) *-āco(n)*, latinizat en *-acum* dins los tèxtes, pausa pas de problèma e se lo nom es pas un transferiment, *Caussac* èra una anciana granda proprietat antica. Demòra a trobar lo nom del mèstre, en partent del nom medieval *Calsac*.  *Calsac* o *Calçac* pòt venir d'un nom latin d'òme, *Calicius* , mas lo nom gallés *Caletios* (probablament derivat de **Caletos*, « lo dur »)  conven a la rigor : dona regularament **Calzac*, mas l'assordiment de *-z-* darrèr una consonanta es pas impossible. I a benlèu d'autras solucions. La grafia es *Cauçac* se la prononciacion occitana es la que fan supausar la fòrma escrita francesa e las atestacions de la segonda mitat del sègle XVII.

### ''Cautrunes''
Las fòrmas ancianas son *Caltruna*, en 1369, *Caltrina*, en 1464, *Caltrunas*, al sègle XVI, *Caltrunes*, en 1552, *Caultrunes*, en 1622, *Cautrunes*, en 1664, *Caultrune*, 1665 . L'origina de *Cautrunes* poiriá èsser *Cartinios*, citat per Delamarre  e per Dauzat  (o puslèu una varianta **Cartinos*, perqué la finala es pas en *-inha*). Lo nom vendriá toponime per derivacion :**Cartinia*, **Cartina*. L'evolucion poiriá menar a un temps de polimorfisme entre **Cart-* e **Catr-*, puèi una fòrma de conciliacion **Cartr-*. De **Cartrina*, una dissimilacion menariá a **Caltrina* (la fòrma de 1464). Veire Chartrené, ancian *Cartiniacus* al sègle VI. Possibilitat fragila.

### ''Fontanelhas''
*Fontanelhas* en 1522, *Fontanilhas* en 1522, *Fontanelhes* en 1616, *Fontanilles* en 1629, *Fontanhles* en 1662, *Fontaneilles* (non datat), *Fontaneilhes* en 1664, *Fontanelles* en 1672, *Fontenilles* en 1747, *Fontanilhes* en 1771. *Fontenille* en francés.

### ''Nierestanh''
*Nigrum Sungum* en 1316, *Nigrum Stagnum* en 1466, *Nierescanh* en 1485, *Castrum de Myrum Estangnum* (non datat), *de Myrum-Estangum* en 1504, *Nigrum Stangum* en 1531, *Nierestang* en 1773, *Nierestan* en 1784.

Probablament d**[[estanh]]'' e de la fòrma occitana anciana ''nier'' venent del [[latin]] ''nigrum'' ("negre").

=== ''Nosièras'' ===
''La forteresse de Nozières'' en [[1381]], ''Nozieras'' en [[1464]]. ''Nozières'' en français.

=== Renhac ===
Las fòrmas ancianas son ''Renhac'', en 1622, ''Reniac'', en 1655 . ''Renhac'' es atestat tardivament e lo nom es benlèu un transferiment. Se n'es pas aital, ''Renhac'' es format d'un nom d'òme galloroman, ''Renius'', del gallés ''Renos'' (Dauzat e Rostaing), o d'un nom d'òme gallés ''Renios'' o ''Rennios'' (Delamarre) amb lo sufixe gallés ''-āco(n)'' . Renhac èra doncas benlèu una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre ''Ren(n)ios''.

== Istòria ==


== Administracion ==






* Jussac saguèt successivament dels cantons d'[[Orlhac]], en 1793, d'Orlhac-sud, en 1801, d'Orlhac-1, en 1973, de Jussac ([[capluòc]]), en 1985  e, dempuèi la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna es del canton de [[Naucèla (Cantal)|Naucèla]].
== Demografia ==


== Luòcs e monuments ==
* La capèla de Jussac situada sus la còla d**Autariba* (nom supausat; fr *Hauterive*).
* La [[Glèisa de Sant Martin de Jussac|glèisa de Sant Martin]], situada dins lo borg e la font Sant Martin.
* Lo castèl de *Fontanelhas* (nom probable; fr *Fontenille*)
* Lo [[castèl de Nosièras|castèl de *Nosièras*]] (nom supausat; fr *Nozières*)
* Lo fòrt de *Nierestanh* (nom supausat; fr *Nierestang* o *Neyrestang*), fèu amb castèl situat suls bòrds de l'[[Autra (aiga)|Autra]] (fr *Authre''), uèi desparegut.


Château de Fontenille, XIXème siècle, Jussac, Cantal.jpg|Castèl de Fontanelhas e son païsatge.
Une vieille bâtisse avant Jussac, Cantal.jpg|Vièlha bastissa abans Jussac.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias