Noè

**Noè** (en ebrieu נוֹחַ בן-לֶמֶך *Nōah ben Lemech* e en arabi نوح بن لمک *Nuh ibn Lamekh*) es, pel judaïsme, lo cristianisme e l'islam, lo manaire de l'Arca de Noè e davancièr de tota l'umanitat, perque foguèt lo patriarca de la familha que se salvèt del Deluvi. Es mencionat dins la Genèsi, del capitols cinquen al desen.

## Naissença de Noè
[thumb|245px|left|''[Arca de Noè*, *Französischer Meister*, [[Museum of Fine Arts (Budapest)|Magyar Szépművészeti Múzeum]], [[Budapest]]. c.[[1675]].]]
Noè èra de la desena generacion seguent [[Adam]]; èra filh de [[Lemec#Lemec, paire de Noè|Lemec]] e d'el ven la descendéncia tota l'umanitat, mejançant los seus filhs [[Sèm]], [[Cam]] e [[Jafèt]]. 

Segon una tradicion [[apcrif]]a [[josieu|josieva]], Noè nasquèt [[circumcision|circomcís]], amb los cabels e la pel blancs coma la nèu e los uèlhs tan clars que semblavan luminoses. Quand lo seu grand-paire [[Matusalèm]] vegèt lo nenon, viatgèt fins a la fin del mond per parlar amb lo seu paire [[Enòc]], qu'apelèt lo mainat "Noé" (que significa *quietud* o *consolament*) e que prevenèt que se produiriá del seu vivent un cataclisme d'amplor mondiala.

== Noè e lo deluvi ==

A sièis cents ans [[Dieu]] li ordonèt que construire una grand arca de fusta de ciprès ont plaçará sèt parelhs de cada animal per los salvar d'un grand [[deluvi universal]] que negariá lo mond e fariá desaparéisser lo mal que menava los òmes. Dieu lo causiguèt per èsser l'unic pur que demòre. 

Quand l'Arca foguèt cargada amb los parelhs d'animals e la familha de Noé, comencèt a plòure sens s'arrèstar pendent quaranta jorns e quaranta nuèchs que las aigas atenguèron fins a sèt mètres per dessús de las montanhas. Quand s'arrestèt la pluèja, enlòc se podiá veire de tèrra, sonque d'aiga. E atal demorèt pendent 150 jorns. Lo dètz e seten jorn del seten mes, l'arca s'encalèt al [[mont Ararat]] mas foguèt sonque al primièr jorn del desen mes que vegèron pel primièr còp la tèrra fèrma.

Quand desbarquèt, Noè preparèt un altar per oferir un sacrifici a [[Yahve]]. Noè e la divinitat faguèron un pacte: Dieu s'acordèt a non eliminar pas pus la raça umana e en cambi, los descendents de Noé poirán menjar totes los animals e totas las plantas de la Tèrra mas poirián pas menjar la seuna sang.

== Noè, paire de l'umanitat ==
Foguèt Noè que plantèt la primièra [[vinha]]. Un jorn beguèt tròp d'alcoòl fins a èsser ebriac e se desnudèt. Lo seu filh [[Cam]] lo veguèt e o diguèt a [[Sèm]] e [[Jafèt]] que lo cobriron sens lo gaitar, alara Noè maldiguèt [[Canaan]] (filh de [[Cam]]) que venga esclau de Sèm e Jafèt.

Après lo deluvi encara visquèt tres cents cinquanta ans per morir a nòu cents cinquanta ans. Foguèt lo darrièr dels grands patriarcas antedeluvians que tenguèt una tant granda longevitat, aprés lo [[deluvi universal]], [[Dieu]] mermèt radicalament la durada de la vida dels òmes per aténher, en qualques generacions, 120 ans.

Los descendents dels seus filhs s'escampèron per la Tèrra e la tornèron poblar. Tradicionalament se dich que:
* los descendents de [[Sèm]] tornèron poblar [[Asia]]
* los descendents de [[Cam]] tornèron poblar [[Africa]]
* los descendents de [[Jafèt]] tornèron poblar [[Euròpa]]
Al [[sègle XVIII]] surgiguèt la teoria [[racisme|racista]] e [[esclavatge|proesclavagista]] que los filhs de [[Cam]] foguèron *ennegrits de pel'' per Dieu per remembrar permanentament lo pecat qu'aviá comés Cam de veire nud lo paire.

## Articles connèxes
* Filhs de Noé
* Ziusudra

## Referéncias