Pilat

Lo **Pilat** es un massís montanhós situat a l'èst del Massís central, que culmina al crest de la Perditz a 1 432 mètres d'altitud, que constituís una region naturala occitana.

## Toponimia
Al fil del temps e segon las abituds, lo tèrme *Pilat* caracteriza mantas causas.

Jol tèrme *mont Pilat*, i a bèl brieu serviguèt a designar la principala montanha del massís, que culmina en doble pic amb lo crest de la Perditz e lo crest de l'Uelhon. Se, uèi, las cartas designan generalament aquela zòna jol tèrme de *Los Crests*, lo TDF utiliza lo tèrme *mont Pilat* quand fa mencion de l'emetedor de television del crest de l'Uelhon.

Enfin, mentre que la zòna de mejana montanha es designada jol tèrme monts del Pilat (aital i a la comunitat de comunas dels *Monts del Pilat*), lo tèrme generic *Pilat* servís a designar l'ensems del massís montanhós, o implicitament la zòna venguda pargue natural regional en 1974 (e se s'escai, l'organisme del pargue natural meteis).

L'origina del nom *Pilat* non es pas cèrta, lo mot poiriá aver una origina latina (*Mons Pileatus*). L'autor dominican Étienne de Bourbon populariza la legenda del suicidi de Ponç Pilat a Lion e es lo primièr a evocar lo penjament, puèi l'abandon del còs dins lo potz del mont Pilat al sud-oèst de Viena ; aquela legenda a bastat perque l'etimologia populara explique lo nom del luòc.

## Geografia

### Situacion
vinheta|Carta del Pilat.
Lo massís del Pilat es situat essencialament dins lo departament de Léger al sud-èst de las vilas de Saint-Étienne e de Sant-Chamond, e al sud-oèst de las vilas de Viena e de Givors. Domina la val de Ròse (situada al sud-èst) e la val de Gier (situat al nòrd).

Lo massís es frontalièr amb 4 departaments : Ròse, Isèra, Ardecha e Naut Léger.

Quatre comunas del massís son afrairadas amb de comunas d'aqueles departaments limitròfes :

* Sant-Michel-sus-Ròse amb Condrieu dins Ròse ;
* Sant-Pierre-de-Buòu amb Lo Peatge-de-Rosselhon dins Isèra ;
* Burdinhac amb Vilavaucança dins Ardecha ;
* Sant Salvador amb Riutòrt dins Naut Léger.

### Geologia
esquèrra|vinheta|Vista dels crests del Pilat.
Lo massís del Pilat es essencialament constituit de ròcas metamorficas (micasquistes, chloritosquistes, gneiss) e magmaticas (granits) que datan de mai o mens 300 milions d'annadas e constituisson las parts intèrnas de la cadena erciniana. Aquelas ròcas cristallinas foguèron mesas a nus per l'intensa erosion que toquèt l'anciana cadena de montanhas e dont los produches d'erosion empliguèron subretot lo bacin olhièr de Saint-Étienne, situat en contrebàs al nòrd del massís del Pilat, separat d'aquest per la falga del Pilat, d'orientacion generala NON-SW.

Durant la darrièra glaciacion, los versants nòrd al dessús de 900 mètres an vist se formar, per gelifraccion, d'esbolhs rocoses sonats localament cheirats e que pòdon recobrir mai d'un quilomètre de versant.

### Clima
vinheta|Los climas del Pilat.
Una de las particularitats del Pilat es que se tròba en un territòri relativament petit una granda varietat de vegetals ligada a l'influéncia de mantes climas : mediterranèu, montanhòl e continental. Conifèrs, genèstas, falguièras... La vegetacion s'avesina de la dels Vòges. 

Se pòt doncas distinguir mantes paisatges :

* la val de Ròse : en son versant sud, mai caud, lo Pilat es fòrça influenciat pel climat mediterranèu. S'i tròba dels arbres fruchièrs, de las vinhas... ;
* lo  platèls del Grand Bòsc: en lo platèl de Sant Geneis de Malifau e en son versant nòrd, l'influéncia del clima continental i es plan marcada. Lo clima i es fòrça mai freg.

* L'ivèrn i es freg, e la nèu abondanta; en los crests, l'altitud, la nèu, los vents empedisson lo bòsc de progressar : es l'influéncia d'un clima montanhòl. La vegetacion se compausa de plantas d'altitud. Lanas amb bruguièras costejan la bruga e las airièras.

## Referéncias

## Vejatz tanben

### Bibliografia

* 
* 
* Patrick Berlier, *Le guide du Pilat e du Jarez*, 18 fasciculs, editors: action graphique a partir de 1985, puèi Actes Graphiques, 2000.

### Articles connèxes

* Pargue natural regional del Pilat
* Emetedor del mont Pilat