Poce (unitat)

Lo **poce** es una unitat de mesura de longor datant del l'Edat Mejana.

Sa valor dimencionala varièt seguent las epòcas, las regions e los païses. A l'ora d'ara, lo poce anglés – eissit d’un compromís anglosaxon de 1959 e dich « poce tecnic internacional » – val **** exactament (un dotzen de pé). Per de rasons istoricas d’autras definicions del poce son encora en vigor dins d'autres domènis.

## Istoric
La longor dels escandalhs varièt seguent las epòcas e los païses, o las regions d’un meteis país.

Dins l’Antiquitat, pels Egipcians, Grècs et Romans per exemple, lo poce èra siá seconegut o ignorat per preferir lo det, es a dire lo pé divisat en setze partidas egalas (quatre dets fan una man, quatre mans fan un pé; la man correspond a la distança transversala anant del costat exterior del Det pichon al costat exterior de l’indèx).

Al començament de l'Edat Mejana se comencèt a divisar lo pe par dotze. L’unitat de mesura que ne resultèt foguèt nomenada « poce ».

### En [[França]], [[Quebèc]] e [[Nòu Brunswick]]
Lo poce del Rei  de França valiá exactament  mètre (~27.069 95|mm) perque la lei del 19 frimaire de l’an VIII (10 de decembre de 1799) dispausava que lo mètre èra egal a 443,296 linhas del Rei. Ara aquela mesura es pas mai utilizada en França.

Lo poce quebequés, qu'es pas mai en vigor, èra supausat lo meteis, mas sa definicion legala canadiana (Lei suls peses e mesuras, L.R. 1985) *.

Lo sol poce encara en usatge informal al Quebèc e Nòu Brunswick es lo poce anglosaxon de 25,4 mm oficialament remplaçat pel centimètre lo 1 d'agost de 1974.

=== Dins los païses anglosaxons ===
Dins las illas britanicas, un sistèma d’unitats se desvelopèt. A causa de l’importança de l'espandiment politic o economic britanic puèi dels [[Estats Units d'America]], aquel sistèma foguèt utilizat o conegut dins fòrça [[païses]] [[anglofòns]]. En [[1824]] aquel sistèma foguèt codificat jol nom de *'sistèma imperial d’unitats**.

Puèi, [[Suècia]] imaginèt un mejan de dintrar dins lo mond metric. En [[1855]]–[[1863]], lo poce en foncion foguèt convertit en poce decimal que valiá  de pé a la plaça de . Aquel poce decimal valiá doncas prèp de . Pasmens aver doas grandors de poce diferentas foguèt fòrça tròp complicat de gerir.
Dins los ans [[1878]]–[[1889]] la decision foguèt presa d’utilizar lo sistèma metric.

Fins a [[1959]], los poces american, canadian e anglés diferèron fòrça leugièrament. En 1959, amb l’accòrdi dels [[Estats Units d'America]] e de las nacions del [[Commonwealth]], lo ''poce tecnic internacional'' foguèt definit coma valent ''exactament ''. Aquela valor del poce es encara en vigor.

=== Unitat de debit ===
Lo **poce fontanièr** èra una unitat de debit de l'Ancian Regima en França.

===Unitat de pression===
Lo poce de mercuri (InHg) mesura la pression. Aquela unitat encara en vigor dins lo domèni aeronautic als [[Estats Units d'America]], per indicar la pression atmosferica, dins los [[altimètre]]s.

== Notacions ==
En francés canadian, lo **poce** anglés a per abreviacion **po**. En anglés, poce se dich ''inch''/''inches'' (plur) e son abreviacion es  **in**, o **″** (doble prima).

Lo poce francés (de valor leugièrament diferenta) a per simbòl **p*'.

Lo poce èra tradicionalament divisada en 12 linhas, puèis en 144 punts. Las divisions usualas modèrnas del poce son exprimidas en fraccions de mièg, quart, ochen o mai: ¼, ½, ¾, eca.

Un poce equival a . I a dotze poces dins un pé. Un pé val doncas: 12 × 2,54 =  exactament.

Per exemple: 10′ 6¾″ significat  e , çò que dona  o encara .

Lo simbòl [[Prim (tipografia)|prim]] ′ e lo doble prime ″ simbolizant tanben la [[Minuta d'arc|minuta]] e la [[Segonda d'arc|segonde d’arc]]; çò que pòt, crear de confusions.

== A l'ora d'ara ==
Gaireben totes los païses queutilizavan lo poce an ara adoptat lo [[Sistèma internacional d'unitats|sistèma internacional]] d’unitats. Lo poce es encara una unitat de longor del sistèma d’unitats de fòrça païses que, subretot, lo [[Reialme Unit]] e los [[Estats Units d'America]]. Dins los faches, quitament se gairebne totes los païses eissits de las colonias britanicas, e lo quita Reialme Unit, decidèron d’adoptar lo sistèma metric, se constata en [[2004]] que la transicion es efectiva sonque dins los mejans scientifics.

Lo poce demòra utilizat per qualques usatges corrents e per d'objèctes de talha pichona.:
* las talhas dels vestits ;
* las dimensions estandards de las fuèlhas de papièr U.S., Mexic e Canadá (letra : 8½×11″ ; legal : 8½×14″) ;
* las viças e los bolons en utilizant de fraccions del poce (, , , eca.) ;
* lo domèni de la plombariá (aiga e gae);
* lo diamètra de las pèls de [[Bateria (musica)|bateria]] ;
* la talha d'una persona ;
* los [[calibre (arma)|calibres]] de qualques [[municion]]s ;
* las talhas de las [[ròda]]s e dels [[Pneumatic]]s de veïculs ;
* las talhas de plancas de surf;
* los materials de construccion dels ostals, e en consequéncia los plans ;
* las talhas dels compausants en [[electronica]];
* las talhas de las presas e filarges electrics e acostics. 

L'usarge torna, tanben dins los païses de sistèma metric, mejans los escandalhs informatics d’origina [[Estats Units d'America|estatsunians]]:
* dimension dels ecrans ;
* resolution de las [[empresora]]s e escàner de document exprimida en PPP [[Punt Per Poce]] *dots per inch'' = DPI, en anglés) ;

## Nòtas e referéncias