Claude Duneton

**Claude Duneton**, nascut lo 21 d'abril del 1935 a La Gleisòla (Corrèsa) e mòrt lo 21 de març de 2012 a Lilla (a 76 ans), èra un escrivan, romancièr e traductor occitan, istorian del lengatge, cronicaire al *Figaro Literari* e comedian. Militèt en favor de las lengas patrimonialas de l'Estat francés, subretot l'occitan, e d'una lenga francesa que posèsse sa sorsa dins lo pòble.

## Biografia
Filh de païsans, Claude Duneton visquèt una enfància rufa jos l' Ocupacion alemanda, abandona l'escòla per manca d'argent e ven aprendís ajustador a Brive. Foguèt tornarmai escolarizat en classa de cinquena a l'edat de 16 ans e, avancèt classas anticipadament, pròva d'una escolaritat brilhanta. Finisquèt *major* de sa promocion de l'Escòla normala de Tula e entrèt al prestigiós licèu Enric IV a París.

De cultura occitana, venguèt pasmens ensenhant d'anglés, durant un quinzenat d'annadas, puèi abandonèt la carrièra. Desirós d'una lenga francesa dobèrta als apòrts populars e dialectals, coma l'es, a sos uèlhs, la lenga anglesa ; evoquèt aquel subjècte en 1973 dins son òbra *Parlar croquant*, qu'aguèt un cèrt succés.

Se faguèt tanben conéisser per sos libres sus l'institucion escolara e sus la dificultat a far aimar las letras en rason del conformisme de l'ensenhament de la lenga francesa e dels prejudicis de classa, coma o espandís tre 1976 dins son òbra *Je suis comme une truie qui doute* ("Soi coma una truèja que dobta"), puèi dins *Anti-manuel de français à l’usage des classes du second degré* ("Anti-manual de francés a l'usatge de las classas del segond gra") en 1978, e dins *À hurler le soir au fond des collèges : l'enseignement de la langue française ("A idolar* *al* *vèspre al fons dels collègis : l'ensenhament de la lenga francesa")* en 1984. Foguèt egalament prefacièr de l'òbra collectiva *Chère école de notre enfance* ("Cara escòla de nòstra enfància") (2010).

En seguida del succès de son òbra *Parler croquant*, la revista *Elle* li prepausèt de téner una rubrica de lengatge, al mitan de las annadas 1970. I trabalhèt durant gaireben quatre ans. Après d'aquelas cronicas, se botèt a la redaccion de *La Puce à l'oreille* ("La Nièra a l'aurelha"), publicat en 1978, una *antologia de las expressions popularas amb lor origina*, coma l'indica lo sostítol, un de sos libres mai populars — dont dos nòvas edicions revistas e aumentadas son estadas publicadas, en 1984 e en 2001. Dempuèi aquela òbra, escriguèt nombroses autres libres a l'entorn de las expressions e del lengatge popular, e foguèt subretot conegut coma un desnisador d'expressions dont cerquèt a retrobar las significacions originalas e lors derivats o, coma los nomena el meteis, lors « remotivacions ».

A partir del 1981, al costat de Nicole Vimard, ven director de colleccion de la nòva colleccion « Points Virgule » de las éditions du Seuil. Tre sa creacion, los dos directors accèptan de publicar la version francesa de l'òbra *[[:fr:Quand_j'avais_cinq_ans_je_m'ai_tué|Quand j'avais cinq ans je m'ai tué]]* ("Quand aviái cinc ans mai matat") de Howard Buten, qu'aviá fach « mèuca » dins sa lenga originala. Lo títol en francés èra melhor qu'en anglés, la colleccion comencèt de s'aviar. Howard Buten declarèt vint ans mai tard: « A capitat sulcòp ». L'obratge coneguèt tantlèu publicat lo succès gràcias a sa version francesa, es per acò que l'autor ajostèt que ,  

Faguèt egalament publicar en çò de Seuil, en 1983, de faiçon postuma, l'òbra d'Alain Cahen, de qui retrobèt los manuscriches, e ne foguèt l'autor de la prefàcia o postfàcia.

## Cinèma e teatre
Claude Duneton es egalament comedian. Jòga dins qualques telefilms, e dins una quinzena de longmetratges, dont dos jos la direccion de Krzysztof Kieślowski. Es tanben actor de teatre, e interprèt, entre autres, la pèça Probablament las Bahamas del dramaturg britanic Martin Crimp, dins mesa en scèna de Louis-Dò de Lencquesaing, pèça radiofonica jogada al Teatre Ouvert per Ràdio França, en 2006.

Recep lo Prèmi d'Acadèmia 2006 per l'ensemble de son òbra.

Es paire de quatre enfants, e parteja sa vida entre son vilatge d'enfança en Corresa, dins l'ostal familial de sos pepins a La Gleisola, e París.

Claude Duneton se morís a 76 ans, lo 21 de març de 2012 a Lille4. Es inumat tres jorns mai tard a Lagleygeolle.

Es lo pepin del comedian Louis Duneton.

## Nòtas e referéncias