open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Plaça Jòrdi Brassens (tramvai de Tolosa)

**Plaça Jòrdi Brassens** es una estacion de la linha T1 del tramvai de Tolosa. Es situada sus la plaça ominima dins la vila de Blanhac.

## Situacion sul malhum
Servanty – Airbus es situada sus la linha T1 del tramvai de Tolosa, entre las estacions Andromèda – Licèu al nòrd e Grand Nòble al sud.

## Istòria
L'estacion es mesa en servici lo 11 de decembre de 2010. Segon un sondatge de l'epoca, 30% dels novèls primièrs entrants de l'IUT de l'Universitat Tolosa II (situat a costat) comencèron a utilizar lo tramvai a aquela data. L'obertura d'aquesta estacion a permés de mens isolar l'IUT, lo CFA, los gimnasis atal que de nombrós comèrcis.

En 2016, l'estacion enregistrèt  validacions.

## Servicis als viatjaires

### Accès e acuèlh
L'estacion es situada al mièg de la plaça Jòrdi Brassens de Blanhac.

### Dessèrta

### Intermodalitat
L'estacion a pas de correspondéncias ambe d'autras linhas de transpòrts.

## A l'entorn

* IUT de l'Universitat Tolosa II

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Tolosa
** Linha T1 del tramvai de Tolosa
* Transpòrts en comun de Tolosa

### Ligams extèrnes

*  Mapa de quartièr de l'estacion
Batalhon de marins-pompièrs de Marselha

Lo **batalhon de marins-pompièrs de Marselha** (**BMPM**), familharament apelat **lo Batalhon**, es una unitat de la Marina Nacionala francesa que constituís lo còs militar dei pompièrs de Marselha, dins lo departament dei Bocas de Ròse. Lo BMPM depend pas dau Servici Departamental d'Encendi e de Secors dei Bocas de Ròse (SDIS 13).

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Pompièr
* Brigada de sapaires-pompièrs de París

### Ligams extèrnes

*  Site oficial
Luca Boschi

**Luca Boschi** (Piacenza, Itàlia, 29 de decembre de 1972) es un òme politic santmarinés (Civic 10) qu’es capitani regent del 1èr d'octobre de 2019 al 31 de març de 2020 amb Mariella Mularoni.

## Referéncias
Mariella Mularoni

thumb|Mariella Mularoni (2020)
**Mariella Mularoni** (Sant Marin, 15 d'octobre de 1962) es una femna politica santmarinesa (partit democrata crestian) qu’es capitani regent del 1èr d'octobre de 2019 al 31 de març de 2020 amb Luca Boschi.

## Referéncias
Pic flamejant

Lo **pic flamejant** (nom traduch del francés *pic flamboyant*) (*Colaptes auratus*) es una espècia d'ausèl apertenenta a la familha de las Picidae. Es comun a America del Nòrd e qualques parts d'America Centrala, mas se pòt tanben trobar a Cuba e a las Illas Caiman; es un dels paucs pics qu'emigren.

## Taxonomia

*(*C. a. auratus*)
*(*C a. chrysocaulosus*)
*(*C. a. gundlachi*)
*(*C. a. cafer*)
*(*C. a. collaris*)
*(*C. a. luteus; sin. C. a. borealis*)
*(*C. a. nanus*)
*(*C. a. mexicanus*)
*(*C. a. mexicanoides*)
*(*C. a. rufipileus*)


Northern flicker (Colaptes auratus chrysocaulosus) female.JPG|*C. a. chrysocaulosus*feme a Cuba


## Descripcion

## Compòrtament

## Abitat

## Durada de vida

## Nòtas e referéncias
D1ST1 (rap francés)

**D1ST1**, nascut en 1991 a Periguers (Dordonha), es un rapaire tolosenc qu'atenguèt la notorietat quand es depassat lo milion de vistas en un jorn amb son clip musical virat en immersion dins las manifestacions dels Corsets Jaunes a Tolosa lo 21 de genièr de 2019.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Ligams extèrnes

* Site oficial
* Facebook
* Youtube
Laura Badler

[vinheta|Laura Badler als [Out d'Or 2018.]]
**Laura Badler**, nascuda lo 28 de julhet de 1992 a Saint-Michel (Charanta), es una videasta francesa trans.

Es una de las principalas videastas informant sus la transidentitat en França.

## Biografia

Fa sa ''sortida de l'armari'' en agost de 2015 e comença sa chaine YouTube al meteis moment per contribuir a remediar a la manca d'informacion sus la transidentitat en francés sus internet. Es tanben engatjada contra la SoFECT.

A causida son prenom de femna en referéncias al personatge de *Laura Palmer*, sortida de la seria *Twin Peaks*, e tanben aquel de ''Lara Croft''.

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias
Sortida de l'armari

La **sortida de l'armari** (o **coming out** dins d'unes lengatges) es una metafòra que conceptualiza lo fach, per una persona LGBT, de revelar son orientacion sexuala o romantic per una persona omosexuala, bisexuala o pansexuala, o ben de revelar son identitat de genre per una persona transgenre.

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tirar de l'armari
Tirar de l'armari

**Tirar de l'armari** (o **outing** dins d'unes lengatges) es una metafòra que conceptualiza lo fach de revelar, sens son consentiment e mai contra sa volontat, l'orientacion sexuala o romantic d'una persona omosexuala, bisexuala o pansexuala, o ben de revelar l'identitat de genre d'una persona transgenre.

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Sortida de l'armari
Linha T1 del tramvai de Tolosa

La **linha T1 del [[tramvai de Tolosa]]** es la primièra linha del novèl malhum de tramvai de l'aglomeracion tolosenca.

## Istòria

## Traçat e estacions

### Traçat

### Lista de las estacions

### Correspondéncias

* Ambe la linha A del mètro e la linha C dels trens de banlèga a l'estacion ''Arenas''.
* Ambe la linha B del mètroa l'estacion ''Palais de Justícia''.

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Tolosa
* Transpòrts en comun de Tolosa

### Ligams extèrnes

* Lo tramvai sul sit de Tolosa
* Sit oficial de Tisséo
Arcòmia

**Arcòmia** en francés) es una anciana comuna gevaudanesa situada dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es ara dins la comuna dels Monts Verds.

## Toponimia
Lo nom del riu *Arcòmia* es prononciat a Chalalher, [ar'kɔmjə], mas [ar'kɔmi] al borg d'Arcòmia (meteissa prononciacion pel nom de l'aglomeracion) ; la prononciacion del nom del vialatge es [ar'kɔmjɔ] a La Fageta ;  *Arcòmia* ven d'un nom gallés d'òme, *Arecomios*, segon Delamarre, a l'origina dels *Volques Arecomiques* (*Arecomici*) . *Arcòmia* seriá doncas « Arecomiā, los bens d'Arecomios » e implicitament lo nom del riu vendriá delh nom delh vialatge.

La prononciacion locala [ar'kɔmi] es benlèu ipèrcorrècta. Coma los parlars auvernhats pòdon pas prononciar sola la vocala *-i* en finala, i ajustan una vocala de sosten : [ar'kɔmjə] a Chalalher. Dins los parlars auvernhats de transicion, coma lo d'Arcòmia, los locutors pòdon doncas interpretar la vocala finala [-ɔ] coma una vocala de sosten, adventícia.

## Istòria
La comuna de Bèrg se creèt en 1877, del territòri d'Arcòmia, La Fageta e Tèrmes .

Lo primièr de genièr 1973, Arcòmia foguèt estacada al Bacon (fusion-associacion), amb Bèrg, e la comuna novèla venguèt Los Monts Verds. Lo 17 de julhet 1990, la fusion-associacion se mudèt en fusion simpla .

## Administracion
Lo darrèr cònsol d'Arcòmia foguèt lo sénher Joseph Farges.

## Demografia

## Luòcs e monuments
* La glèisa.

Église d'Arcomie2.jpg|Glèisa, absida costat sud-èst.
Église d'Arcomie - Portail et clocher.jpg|Glèisa, lo portal e'l clochèir.
Église d'Arcomie.jpg|Glèisa vista costat nòrd.


* La gara.
* Aira de Losera sus l'autorota A75.

## Nòtas e referéncias
Lo Plan de Campanha

**Lo Plan de Campanha** es una granda zòna comerciala d'Occitània, en Provença, que se creèt en 1966 sus lo territòri dei comunas dei Penas de Mirabèu e de Cabriés. Atrai de clients de Marselha, d'Ais de Provença e d'un molon d'autrei comunas deis alentorns.
Apchièr (comuna de Prunièiras)

**Apchièr** o **Z-Apchièr** (prononciacion locala; *Apchié, Achiè* en nòrma mistralenca) es un vilatge de la comuna de Prunièiras qu'abriga l'ancian chastèl d'Apchièr, residéncia principala de l'anciana baroniá d'Apchèr. Apchièr es en Gavaudan e en Lengadòc, dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. 

## Geografia
Apchièr es al sud-oèst de Prunièiras e al nòrd-èst de Sench Èli de Z-Apchièr.

## Toponimia
La prononciacion, relevada a Prunièiras e a Arfuelha, comuna d'Aubaret, es [za'tʃɔ] . La prononciacion [-ɔ], analogica de *-iá*, del sufixe *-ièr* es regulara dins la màger partida del Gevaudan.

Lo nom de l'anciana baroniá es present dins Sench Èli de Z-Apchièr e Arzenc de Z-Apchièr.

*Apchièr* es lo nom de mai d'un vialatge, mai que mai en Cantal. L'origina seriá lo nom latin de persona *Appius* ambe'l sufixe *-arium* ( > *-ièr*) 

## Luòcs e monuments

FR-48-Prunières-Apcher09.JPG|La torre del chastèl d'Apchièr.
Prunières - Tour d'Apcher.JPG|Autra vista de la torre.
FR-48-Prunières-Apcher03.JPG|Las rèstas del chastèl.
FR-48-Prunières-Apcher06.JPG|La tèrra d'Apchièr.
FR-48-Prunières-Apcher04.JPG|La chapèla de Sant Joan Baptista.
BnF ms. 854 fol. 191v - Garin d'Apchier (1).jpg|Garin d'Apchièr dins un chançonièr del sègle XIII.


## Personalitats ligadas ambe'l luòc
* Garin d'Apchièr, trobador del sègle XII.
* Familha d'Apchièr, familha de noblesa occitana que s'es escantida en 1836.
## Veire tanben
* Siti del conselh general de Losera 

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Paradòxa dels anniversaris

La **paradòxa dels anniversaris** resulta de l'estimacion probabilista del nombre de personas que l'òm deu acampar per aver al mens una possibilitat sus dos que doas personas d'aquel grop ajan lor anniversari lo meteis jorn. Se troba qu'aqueste nombre es de 23, çò que truca un pauc l'intuicion. A comptar d'un grop de 57 personas, la probabilistat es superiora a .

S'agís d'una paradòxa non pas dins lo sens de contradiccion logica, mas dins lo sens ont es una veritat matematica que contraditz l'intuicion : la màger part de las gents estiman qu'aquesta probabilistat es fòrça inferiora a .

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Ataca dels anniversaris
* Data de naissença
* Anniversari
Actibus immensis urbs fulget masiliensis

[vinheta|Las armas de [Marselha, ambe la devisa.]]
***Actibus immensis urbs fulget masiliensis*** es una locucion latina utilizada coma devisa de la vila de Marselha. Significa en occitan .

## Presentacion

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben

### Articles ligats

* Marselha
Senta Colomba de Montaurós

**Senta Colomba de Montaurós** es una anciana comuna gevaudanesa situada dins lo departament de Losera e la region  d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Es incorporada a Grandriu dempuèi 1965.

## Geografia
Lo borg, a 1107 m d'altitud, es sus un plan que domina la val de Chapaurós. La RD 226 permet d'i accedir.

## Toponimia
## Istòria
* Lo 1èr de febrièr 1965, Senta Colomba de Montaurós foguèt incorporada a Grandriu (fusion simpla) .

## Demografia

## Luòcs e monuments
La glèisa .

## Nòtas e referéncias
Cap Gris-Nez

vinheta|Lo cap Gris-Nez.
Lo **cap Gris-Nez** es un cap situat a Audinghen dins lo Pas de Calais, a environ  al nòrd de Bolonha de Mar e  al sud-oèst de Calais. S'agís del punt del litoral francés lo mai pròche de l'Anglatèrra (solament ).

Es un site remarcable classat en ''zòna naturala d'interès ecologic, faunistic e flòristic'' dont lo Conservatòri del Litoral a aquerit .

Forma, ambe lo cap Blanc-Nez situat  mai al nòrd, lo *[[Grand Site dels Dos Caps]]*, labellizat *[[Grand Site de França]]* dempuèi 2011. Aqueste ensemble es l'un dels sites emblematics del pargue natural regional dels caps e paluns d'Opale, e l'un dels mai atractius del nòrd de la França (2,5 milions de visitaires per an).

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Far del cap Gris-Nez
* Dover, vila anglesa la mai pròche de las còstas francesas
* Còsta d'Opale
* Cap Blanc-Nez

### Ligams extèrnes

* Site del Grand Site dels Dos Caps
Dover (Kent)

**Dover** es una vila costièra e portuària del comtat del Kent, dins lo sud-èst de l'Anglatèrra.

Es situada al bòrd de la Marga, a  de las còstas francesas e del cap Griz-Nez. Es donca la vila del Reialme Unit mai pròche de França.
Còsta d'Opale

vinheta|La còsta d'Opale.
La **còsta d'Opale** es la partida nòrd-oèst del littoral de França metropolitana, situada entre la còsta bèlga e la còsta picarda, de cara a las còstas anglesas, bordant la Marga e la mar del Nòrd.
Zòna naturala d'interès ecologic, faunistic e floristic

En França, una **zòna naturala d'interès [[Ecologia|ecologic]], [[Fauna (biologia)|faunistic]] e [[Flor|floristic]]**, abreujat per la sigla **ZNIEFF**, es un espaci natural inventoriat en rason de son caractèr remarcable.
Robert Buron

**Robert Buron** (nascut en 1910 a París, mòrt en 1973) foguèt un òme politic de nacionalitat francesa del partit *Mouvement républicain populaire*, fondèt tanben *Objectiv72*. Foguèt membre de la Cambra dels deputats de la Quatrena Republica (1945-1958), cònsol de Villaines-la-Juhel (1953-1970) e primièr cònsol de Laval (1971-1973).

L'administracion municipala de Laval l'a onorat d'un licèu que pòrta son nom.

## Galariá




## Referéncias

.
Grand Site dels Dos Caps

[vinheta|280px|Lo [cap Blanc-Nez, la Marga e la plaja d’Escalles.]]
Lo **Grand Site dels Dos Caps** es un site natural protegit francés situat sus la còsta d'Opale, de cara al Reialme Unit.

Deu son nom als caps Gris-Nez e Blanc-Nez, dos ensembles de bauces que constituïsson los punts del litoral francés mai pròches d'Anglatèrra.

Lo site es un dels mai emblematics del pargue natural regional dels caps e paluns d'Opale, e un dels mai atractius del nòrd de França (2,5 milions de visitaires per an).

## Geografia

### Situacion
Lo site se tròba sus la còsta d'Opale, entre las vilas de Bolonha de Mar e de Calais.

S'espandís sus 8 comunas, de Wimereux a Sangatte, siá  de faciada litorala :

* Wimereux
* Ambleteuse
* Audresselles
* Audinghen
* Tardinghen
* Wissant
* Escalles
* Sangatte

Es inclús dins lo pargue natural regional dels Caps e Paluns d'Opale.

### Arrondiments

* Lo cap Gris-Nez e lo *Petit Blanc-Nez* son dins l'arrondiment de Bolonha de Mar.
* Lo cap Blanc-Nez es dins l'arrondiment de Calais.

### Paisatge
[vinheta|Las dunas de la [Slack (flume)|Slack entre Ambleteuse e Wimereux.]]
Lo site dels Dos Caps es compausat d'un vast mitan dunari de Wimereux a Audresselles, dins la baia de Wissant e a Sangatte.

Lo paisatge interior es obèrt, leugièrament valonat e dominat pels camps.

## Ecologia
Es una importanta zòna de passatge pels aucèls migrators. 5 sites son classats Natura 2000.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Cap Gris-Nez
* Cap Blanc-Nez
* Bolonhés
* Calaisis
* Pas de Calais
* Marga
* Mar del Nòrd
* Environament
Grand Site de França

vinheta|Logo del label.
 es un label decernit pel ministèri de la transicion ecologica e solidària, que visa a promòure la bona conservacion e la mesa en valor dels sites naturals classats franceses de granda notorietat e de fòrça fòrta frequentacion.
Conservatòri del Litoral

Lo **Conservatòri del Litoral**, egalament apelat **Conservatòri de l'Espaci Litoral e dels Ribatges Lacustres** (**CELRL**), es un establiment public administratiu nacional francés creat en 1975.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Litoral
* Lei litoral

### Ligams extèrnes

* Site oficial
Pargue natural regional dels caps e paluns d'Opale

[280px|vinheta|Pè del [cap Blanc-Nez a marèa bassa.]]
Lo **pargue natural regional dels caps e paluns d'Opale** se situa dins lo departament francés del Pas de Calais, en region Nauts de França, entre las vilas de Calais, Saint-Omer, Bolonha de Mar e Étaples. Constituís l'un dels tres pargues naturals regionals (PNR) d'aquesta region. Es nascut en març de 2000 del regropament dels pargues del Bolonhés e de l'Audomarois.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Còsta d'Opale‎
* Grand Site dels Dos Caps‎
* Conservatòri del Litoral‎

### Ligams extèrnes

* Site oficial
Cap Blanc-Nez

[vinheta|280x280px|Lo cap vist dempuèi un [drone.]]
Lo **cap Blanc-Nez** es un cap situat a Escalles dins lo Pas de Calais, a  de la vila de Calais e environ  de Bolonha de Mar.

Forma, ambe lo cap Gris-Nez situat  mai al sud, lo *[[Grand Site dels Dos Caps]]*, labellizat *[[Grand Site de França]]* dempuèi 2011. Aqueste ensemble es l'un dels sites emblematics del pargue natural regional dels caps e paluns d'Opale, e l'un dels mai atractius del nòrd de la França (2,5 milions de visitaires per an).

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Còsta d'Opale
* Cap Gris-Nez

### Ligams extèrnes

* Lo cap sul site de la còsta d'Opale
* Site del Grand Site dels Dos Caps
Batariá Todt

[vinheta|280x280px|La batariá Todt en [1942.]]
La **batariá Todt** es una batariá d'artilhariá costièra alemanda de la Segonda Guèrra Mondiala situada dins lo masatge d'Haringzelles, sus la comuna d'Audinghen, dins la partida sud del cap Gris-Nez.

Constituís lo 7e mai gròs obratge de l'Armada alemanda pendent la Segonda Guèrra Mondiala e se classa segonda de las mai importantas batariás costièras del mur de l'Atlantic, darrièra la batariá Lindemann en poténcia de fuòc.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Batariás d'artilhariá costièras del mur de l'Atlantic

### Ligams extèrnes

*  Istoric de la batariá
Todt

**Todt** pòt far referéncia a :

## Patronim

## Autres
* L'organizacion Todt, una organizacion de construccion e d'engenhariá de l'Alemanha nazia, nommada d'aprèp son fondator Fritz Todt.
* La batariá Todt, una batariá d'artilhariá costièra alemanda del mur de l'Atlantic al cap Gris-Nez, nommada d'aprèp Fritz Todt.
RAID (polícia)

vinheta|280x280px|2 membres del RAID.
Lo **RAID** es una unitat d'elèit de la Polícia Nacionala francesa. Lo nom es causit en referéncia al mot , designant un assaut militar, mas a recebut per retroacronimia lo sens .

Fondada en 1985, l'unitat participa sus l'ensemble del territòri nacional a la luta contra totas las formas de criminalitat, de grand banditisme, de terrorisme e de presa d'ostatges.

## Istoric

### Intervencions notòrias
[vinheta|Intervencion del RAID al moment de l'[atemptat del mercat de Nadal d'Estrasborg.]]
[vinheta|Personals del RAID, notadament un [Tiraire emboscat|sniper, lo ser de l'atemptat del 11 de decembre de 2018 a Estrasborg.]]

Lo RAID es especialament connegut per :

* lo desnosament de la presa d'ostatges al palais de justícia de Nantas en decembre de 1985 ;
* l'arrestacion dels principals membres del gang dels postís en decembre de 1986 dins una vila a Yerres, dins l'Essonne ;
* l'arrestacion dels caps d'Accion Directa en 1987 ;
* lo mestritge d'un forcenat desequilibrat a Ris-Orangis en 1989, primièra operacion ont de membres del RAID son mòrts en operacion ;
* la liberacion dels dròlles pres en ostatge per Érick Schmitt, subrenommat HB (Human-Bomb) en 1993 ;
*l'intervencion contre d'islamistas del GIA a Roubaix (gang de Roubaix) en 1996 ;
*l'arrestacion d'Yvan Colonna en 2003 ;
*de nombrosas arrestacions dels caps de l'ETA dins lo Bascoat francés atal qu'en Auvèrnhe (2009, 2010) ;
*l'arrestacion de Jean-Pierre Treiber en 2009 ;
*l'intervencion contre l'autor dels atemptats de Tolosa e Montalban en març de 2012, Mohammed Merah ;
*la recèrca dels autors de l'atemptat contre ''Charlie Hebdo'' del 7 de genièr de 2015 ;

### Caps del RAID
* 1985-1990 : Ange Mancini
* 1990-1996 : Louis Bayon
* 1996-1999 : Gérard Zerbi
* 1999-2002 : Jean-Gustave Paulmier
* 2002-2004 : Christian Lambert
* 2004-2007 : Jean-Louis Fiamenghi
* 2007-2013 : Amaury de Hauteclocque
* 2013-2017 : Jean-Michel Fauvergue
* dempuèi 2017 : Jean-Baptiste Dulion

### Devisa
.

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Polícia Nacionala

### Ligams extèrnes

* Pagina oficiala sul site de la Polícia Nacionala
RAID (informatica)

vinheta|Esquèma de principi d'una grapa de discs en RAID 5.
Lo **RAID** es un ensemble de tecnicas de virtualizacion de l'estocatge permetent de repartir de donadas sus mantun disques durs afin de melhorar siá las performàncias, siá la seguretat o la tolerància a las panas de l'ensemble del o dels sistèmas.

L'acronim foguèt definit en 1987 per l'universitat de Berkeley (Califòrnia), dins un article nommat *A Case for Redundant Arrays of Inexpensive Disks (RAID)*, siá . Uèi, lo mot es vengut l'acronim de ***Redundant Array of Independent Disks***, çò que significa . Lo còst al megaoctet dels disques durs avent demesit d'un factor de  en 29 ans, uèi lo RAID es causit per d'autras rasons que lo còst de l'espaci d'estocatge.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mdadm
Raid

**Raid** es emplegat per designar :

## Tecnica

* un raid militar es un tipe d'accion militara ofensiva.

## Acronim
L'acronim RAID pòt significar :

* en informatica, lo **[[RAID (informatica)|RAID]]** (*Redundant Array of Independent/Inexpensive Disks*), una tecnologia que tira profièch de l'utilizacion de mantun discs durs ;
* lo RAID, unitat d'elèit de la Polícia Nacionala francesa (a recebut per retroacronimia lo sens **R**ecèrca, **A**ssisténcia, **I**ntervencion, **D**issuasion).

## Títol
***Raid*** es un títol notadament portat per :

* *[[Raid (revista)|Raid]]*, una revista de petit format editat en 1982
Unitats de Proteccion de las Femnas

[vinheta|Soldadas YPJ amb [bandièra.]]
Los **Unitats de Proteccion de las Femnas** (en curd *Yekîneyên Parastina Jinê* abreujat **YPJ**) son una milícia femenina combatent dins la Guèrra Civila Siriana fondat en 2013 coma una organizacion armada del Partit de l'Union Democratica. Amb los Unitats de Proteccion del Pòple (YPG) constituísson las fòrças armadas de la Federacion Democratica del Nòrd de Siria que ganhèt una victòria importanta al combat contra l'Estat Islamic durant lo sètge de Kobani en 2015. Es classificada coma terrorista per l'estat turc a causa de ligams presumits al PKK.
Guèrra Civila Siriana

La **Guèrra Civila Siriana** es un conflicte armat en cors dempuèi 2011 en Siria. A començat dins lo contèxt de la Prima Aràbia per de manifestacions majoritàriament pacificas en favor de la democracia contra lo regim de Bashar al-Assad. Reprimit brutalament pel regim, lo movement de protesta se transforma progressivament en una rebellion armada.

Dempuèi març de 2011, lo conflicte a aucit près de 500 000 personas segon las estimacions de divèrsas ONG. D'atacas a l'arma quimica e de nombroses massacres, crims de guèrra e crims contra l'umanitat son estats comeses, principalament pel regim d'Assad e per l'Estat Islamic. La mitat de la populacion siriana es desplaçada pendent lo conflicte, e cinc a sièis milions de sirians an fugit lo país, siá lo quart de la populacion.

## Fòrças en preséncia

#### Camp prò-governamental

*Fòrças armadas de Siria
*Hezbollah

#### L'oposicion siriana

* Armada Siriana Liura
*Front Islamic

#### Fòrças curdas

* Unitats de Proteccion del Pòple
* Unitats de Proteccion de las Femnas

#### L'[[Estat Islamic]]

#### Actors internacionals

* Coalicion internacionala en Iraq e en Siria
* Russia
* Turquia

## Vejatz tanben
Sequoiadendron giganteum

Lo **sequòia gigant** (***Sequoiadendron giganteum***) o **wellingtonia** es la sola espècia viventa del genre *[[Sequoiadendron]]* e l'una de las tres espècias de conifèrs conegudas jol nom de sequòias, classadas dins la familha de las Cupressaceae e la sosfamilha de las Sequoioideae, aital coma *[[Sequoia sempervirens]]* (sequòias costièrs) e *[[Metasequoia glyptostroboides]]* (sequòias de China). Los especimèns de sequòia gigant son los arbres mai massises de la planeta. En anglés (pr'amor qu'existís dos mots comuns vernaculars pels arbres de las Sequoioideae, "redwood" e "sequoia"), l'usatge corrent del nom "sequoia" fach generalament referéncia a *Sequoiadendron giganteum*, qu'existís naturalament sonque dins los bosquets situats suls versants occidentals de las montanhas de la Sierra Nevada en Califòrnia.

## Descripcion
left|thumb|Fuelhas de ''S. giganteum''

thumb|left|Còns e granas del sequòia gigant

## Biologia

## Distribucion

## Ecologia

## Descobèrta

## Superlatius

## Cultivacion
### Occitània
### França

## Usatges

## Galariá

Giant sequoias in Sequoia National Park 2013.jpg|
Sequoiadendron giganteum 08147.JPG|
Sequoiadendron giganteum 08145.JPG|
General Grant Tree in Kings Canyon National Park.jpg|
Sequoia Log.jpg|
Mariposa Grove Squoias.JPG|


## Nòtas e referéncias
Canterbury

**Canterbury** es una petita ciutat del Kent, dins l'extremitat sud-èst de l'Anglatèrra, sus lo riu Stour, a  de Londres. Lo darrièr recensament, en 2011, es de  abitants.

## Istòria

## Personalitats nascudas a Canterbury

* Christopher Marlowe (1564-1593), dramaturg.
* William Gosset (1876-1934), estatistician.
* Orlando Bloom (1977-), actor.

## Demografia

* Populacion :
** 1801: .
** 1861: .
** 1921: .
** 1961: .
** 2001: .
** 2009: .
* Superficia : .
* Densitat :  hab./km².

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Agustin de Canterbury

### Ligams extèrnes

*  Site del conselh municipal
Escartament dels ralhs

drecha|vinheta|Esquèma de mesura de l'escartament dels ralhs de camin de fèrre.
L**'escartament dels ralhs** es la distància separant lo flanc intèrne de las doas filas de ralhs d'una via ferrada. L'escartament estandard de , definissent la via « normala », es lo mai utilizat dins lo mond (60% de las linhas). Òm parla de via larga quand l'escartament es superior e de via estrecha quand es inferior (via metrica per l'escartament de ).
## Los diferents escartament utilizats

## Los escartament utilizats dins lo mond



650px|esquèrra|vinheta|L'escartament lo mai corrent segon los país.

## Vejatz tanben

### Articles ligats
* Camin de fèrre
Drech local en Alsàcia e en Mosèla

Lo **drech local en [[Alsàcia]] e en [[Mosèla (departament)|Mosèla]]** es un regim juridic que consèrva, dins los ancians territòris cedits puèi représ, las disposicions mesas en plaça pels autoritats alemandas quand son estimadas mai favorablas als abitants atal que las disposicions preexistentas qu'an estat entretant transformadas o suprimidas per la legislacion francesa.
Lsjbot

**Lsjbot** es un programa de creacion automatica d'articles, desvolopat per Sverker Johansson, utilizat sus Wikipèdia. Gràcias a la creacion d'aqueste programa, Johansson es considerat pel *[[The Wall Street Journal|Wall Street Journal]]* coma .

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Wikipèdia en suedés
Simone Veil

**Simone Veil**, nascuda **Simone Jacob** lo 13 de julhet de 1927 a Niça e mòrta lo 30 de junh de 2017 a París, es una magistrata e una femna d'Estat francesa.

Nascuda dins una familha josiva a las originas lorrencas, es deportada a Auschwitz a l'atge de 16 ans, mentre la Shoah, ont pèrd son paire, son fraire et sa maire. Salvada ambe sas sòrres Madeleine e Denise, tanben deportadas, esposa Antoine Veil en 1946 puèi, après d'estudis de drech e de sciéncia politica, entre dins la magistratura coma nauta foncionària.

En 1974, es nommada ministra de la Santat pel president Valèri Giscard d'Estanh, que la carga de far adoptar la lei depenalizant lo recors per una femna a l'interrupcion volontària de grossessa (IVG), lei que serà après correntament designada coma la . Apareis d'aquí enlà coma icòna de la luta contra la discriminacion de las femnas en França.

Es la primièra persona a accedir a la presidéncia del Parlament Europèu — novèlament elegit al sufragi universal —, una foncion qu’ocupa de 1979 a 1982. De faiçon generala, es considerada coma l'una de las promotritz de la reconciliacion franco-alemanda e de la construccion europèa.

De 1993 a 1995, es ministra d'Estat, ministra dels Afars socials, de la Santat e de la Vila del govèrn d'Édouard Balladur. Sèi al Conselh Constitucional de 1998 a 2007, abans d'èsser elegida a l'Acadèmia Francesa en 2008.

Sus decision del president Emmanuel Macron, Simone Veil fa son intrada al Panteon ambe son espós lo 1èr de julhet de 2018.

## Nòtas e referéncias

### Nòtas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats
* Union dels Democratas e Independents
Katie Bouman

[vinheta|Katie Bouman parlant del ''[Event Horizon Telescope* en 2019.]]
*'Katherine Louise Bouman**, dicha **Katie Bouman*', nascuda lo [[9 de mai]] de [[1989]] a [[West Lafayette]] dins l'[[Indiana]], es una [[Informatician|informaticiana]] e universitària [[Estats Units d'America|americana]], ensenhaira-cercaira al [[California Institute of Technology]].

Especialista en [[tractament d'imatges]], es conneguda per sa contribucion a la produccion de la primièra visualizacion d'un [[trauc negre]] a partir de las donadas de l'[[Event Horizon Telescope]].

== Biografia ==

=== Formacion ===
Katie Bouman es nascuda dins l'[[Indiana]]. Elle entend pel premièr còp parlar de l'[[Event Horizon Telescope]] pendent sas estudis  segondàrias a [[West Lafayette]]. Estudia l'engèni electric a l'[[universitat del Michigan]], e obten son diplòma de licéncia en 2011, ambe mencion *cum laude''.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Ligams extèrnes
*
Armada Siriana Liura

[vinheta|Soldats de l'ASL amb la [bandièra de l'oposicion siriana.]]
L**'Armada Siriana Liura** (en arabi *الجيش السوري الحر*) es un rassemblament de grops rebèls format lo 29 de julhet de 2011 durant la guèrra civila siriana. Formèt a la debuta del conflicte la principala fòrça armada opausada al regim de Bashar al-Assad, abans d'èsser suplantada dins cèrtas regions per de faccions islamistas o jihadistas. Constituida d'ancians oficièrs de l'Armada Siriana, se caracteriza essencialament per son nacionalisme e son objectiu democratic.

## Vejatz tanben
* Estat Islamic

## Nòtas e referéncias
Renata Scant

**Renata Scant** es una comediana, dramaturga e meteira en scèna, nascuda lo 3 de junh de 1940 a Saulieu (Còsta d'Aur).

## Biografia
Renata Scant es nascuda en 1940 de parents italians. Fonda la companhiá *Théâtre en Action* en 1972, la co-dirigís ambe Fernand Garnier fins a 1993.

En 1985, crea lo *Festenal de Teatre Europèu* dont assegura la direccion artistica pendent 20 ans.

En 1992, fonda lo *Ret Europèu de las Companhiás Independentas de Teatre* (RECIT).

En 1994, crea la companhiá Renata Scant.

En 2003, installa una bòria-teatre a Moulidars en Charanta per la companhiá *Théâtre en Action*.

Nomenada dans l'Òrdre dels Arts e de las Letras pel ministre Jack Lang e cavalièr de l'Òrdre Nacional del Meriti en 2002.

Laureata del prèmi Femnas d'Euròpa en 2002.

En mai, utiliza lo teatre per sosténer diferentas causas.

## Nòtas e referéncias
Torn de França

Lo **Torn de França** es una competicion ciclista per etapas masculina que traversa França ambe d'incursions ocasionalas dins los païses vesins. Sa primièra edicion aguèt lòc en 1903 per aumentar las vendas del jornal *[[L'Auto]]*, organizada per Henri Desgrange e Géo Lefèvre. Dempuèi, la corsa aguèt lòc cada annada, levat del temps de las doas guèrras mondialas.

Quatre correires an emportat cinc còps lo Torn de França : Jacques Anquetil, Eddy Merckx, Bernard Hinault e Miguel Indurain, ven puèi Christopher Froome, amb quatre capitadas a son actiu. Colombia e l'America latina coneisson una primièra capitada amb Egan Bernal pendent l'edicion 2019.

## Nòtas e referéncias
Linha 13

Lo terme **linha 13** es utilizat per designar un grand nombre de linha de transpòrts en comun :

## Mètro

* Linha 13 del mètro de Barcelona
* Linha 13 del mètro de París
Linha 12 del mètro de Barcelona

left|L12
La **Linha 12** del mètro de Barcelona es una linha que forma part de la linha Barcelona-Valés de Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya.
Vila (Japon)

[vinheta|drecha|250px|Vilas sus [Hokkaidō (en ròse et violet)]]
[vinheta|drecha|250px|Vilas del [Japon (sens Hokkaidō)]]
Las **vilas** (市, *shi*), oficialament traduch en anglés per *city* (vila), son una unitat de govèrn local al Japon.

Ambe las arrondiments especials de Tòquio (区, *ku*), los borgs (町, *machi* o *-chō*) e los vilatges (村, *mura* o *-son*), s'agís de l'un dels quatre tipes de municipalitats japonesas (市区町村, *shikuchōson*) talas que definidas per la lei d'autonomia locala de 1947.

## Lo cas particular de Tòquio

Tòquio es pas mai una vila, ni mai una municipalitat, dempuèi 1943. L'anciana vila de Tòquio, qu'a alara pas mai d'existéncia legala, foguèt remplaçada per 23 arrondiments especials que forman caduna una municipalitat ambe lors cònsols e lors assembladas comunalas. La prefectura de Tòquio es alara la sola entitat administrativa a aver aqueste nom e es donc la capitala del Japon, sens èsser una vila.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Subdivisions del Japon
* Municipalitats del Japon
**Borgs del Japon
**Vilatges del Japon
Canton de Chastèlnòu de Randon

Lo **canton de Chastèlnòu de Randon** es una anciana division administrativa de Gevaudan, situada dins l'arrondiment de Mende, lo departament de Losera e la region de Lengadòc-Rosselhon, ara d'. Las 8 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton de Grandriu. La lenga autoctòna, tot ben que nòrd-occitana, es l'occitan lengadocian, dins sa varianta de transicion ambe l'auvernhat. La fonetica e la fonologia son remarcablament claras per d'aurelhas lengadocianas a l'oèst del canton, pas tant a l'èst.

## Composicion

## Istòria
Lo canton de Chastèlnòu de Randon existissiá dejà en 1793 .
## Nòtas e referéncias
Licèu Pèire de Fermat

vinheta|Portal d'onor, actual intrada dels escolans de la partida collègi de l'establiment.
Lo **licèu Pèire de Fermat** es un establiment d'ensenhament segondari e superior, situat sul pòrge dels Jacobins a Tolosa, a proximitat de la plaça del Capitòli ; ocupa un espaci considerable dins lo centre-vila dont l'ostal de Bernuy. Es atenent a las clastras e a la glèisa dels Jacobins.

Lo licèu compta uèi mai de 1800 escolans dont 950 preparacionaris estudiants en classas preparatòrias a las grandas escòlas (CPGE).
Licèu de Sant Sarnin

[vinheta|Faciada de l'[ostal Dubarry, fasent partida del licèu.]]
Lo **licèu de Sant Sarnin** es un establiment d'ensenhament segondari e superior, situat al 3 de la plaça de Sant Sarnin, dins lo centre-vila de Tolosa, cada a la basilica de Sant Sarnin. Aculhís environ 2 000 escolans. Es tanben classat monument istoric per d'unes de sos bastiments eretats de l'ostal Dubarry, del XVIIIe sègle, e de l'ancian convent de las benedictinas, del XIXe sègle.

## Vejatz tanben
Hizbullah

**Hizbullah** (en arabi حزب الله  = *Hizbullah*, «Partit de Dieu»; en anglés *Hizbullah* o *Hezbollah*) es un grop islamista shiita e un partit politic basat en Liban. Se fondèt en junh de 1982 mas se revelèt publicament en febrièr de 1985. Sas activitats paramilitaras son supervisadas pel Conselh Central Jihadista. Aquela organizacion la qualifican de còps que i a de «jihadista shiita». Foguèt creada en seguida de l'intervencion militara israeliana en Liban en 1982 e s'apièja sus lo finançament d'Iran, qu'es precisament un Estat amb un regim shiita e islamista.  

Los Estats Units, Canadà, Austràlia, los Païses Basses e Bahrayn an plaçat Hizbullah sus lor lista de las organizacions terroristas. Dempuèi lo 22 de julhet de 2013, l'Union Europèa lo classa tanben coma organizacion terrorista. Dempuèi lo 2 de març de 2016, sièis païses arabis del Golf Persic, que son en rivalitat amb Iran, tanben considèran Hizbullah coma una organizacion terrorista. Dempuei l'11 de març de 2016, tanben la Liga Aràbia considèra qu'Hizbullah fa de terrorisme.

## Nòtas e referéncias
31 de febrièr

Lo **31 de febrièr** es una data fictiva destinada a situar, dins un calendièr, un eveniment imaginari.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Febrièr
Operacion Sentinèla

drecha|sens_quadre|100x100px
L’**operacion ''Sentinèla**'' es una operacion de l'armada francesa desplegada al endeman dels atemptats de genièr de 2015, per far fàcia a la menaça terrorista sul territòri francés e protegir los « punts » sensibles del territòri. Es enfortida al moment dels atemptats de novembre de 2015 en Illa de França.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Atemptats de genièr de 2015 en Illa de França
* Atemptats de novembre de 2015 en Illa de França
* Plan Vigipirata
Canton de Grandriu

Lo **canton de Grandriu** es una division administrativa de Gevaudan, venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'arrondiment de Mende, lo departament de Losera e la region de Lengadòc-Rosselhon, ara d'. Amb la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton se conservèt e passèt de 7 a 21 comunas (dempuèi 2017, 20 e una fraccion de Mont Losera e Golet, dempuèi 2019, 19 e una fraccion de Mont Losera e Golet). La lenga autoctòna es l'occitan auvernhat de transicion amb lo lengadocian; dins las partidas incorporadas al canton dempuèi 2015, la lenga es màgerment lengadociana.

**NB. Per rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox son las de la situacion d'abans 2015.**

## Composicion d'aquí a 2015

## Composicion dempuèi 2015
Lo canton novèl de Grandriu compren :
* 5 de las 7 comunas del canton ancian de Grandriu;
* totas las 8 comunas de l'ancian canton de Chastèlnòu de Randon; 
* 5 de las 12 comunas de l'ancian canton del Blumar;
* 3 de las 5 comunas de l'ancian canton de Mende-nòrd.

### Las comunas del canton ancian de Grandriu
* Lo Chambon del Chastèl
* Senta Ferian
Aquelas doás comunas an format dempuèi lo 1èr de genièr 2019 la comuna novèla de *Bel-Air-Val-d'Ance* (Bèlèrm Val d'Ança benlèu en occitan).
* **[[Grandriu (Losera)|Grandriu]]**;
* La Panosa;
* Sant Pau lo Freid.

Las comunas de Sent Bonet de Montaurós e de La Val Atgièr an quitat lo canton de Grandriu e son ara del canton de Lengònha; dempuèi lo 1èr de genièr 2017, fòrman la comuna de Sent Bonet e La Val.

### Las comunas del canton de Chastèlnòu de Randon
* Arzenc de Randon;
* ***[[Chastèlnòu de Randon]]***;
* Chaudairac;
* Laubèrt;
* Montbèl;
* Pèiraficha;
* Sent Joan de la Folhosa;
* Sent Sauvador de Ginestós.

### Las comunas del canton del Blumar
* Alenc;
* Bèlveser (dempuèi 2017 dins la comuna de Mont Losera e Golet);
* Chadenet;
* Sent Fresald d'Albujas;
* Senta Alena.

### Las comunas de l'ancian canton de Mende-nòrd
* Badarosc;
* Lo Bòrn;
* Pelosa.

## Istòria
* Lo canton se creèt lo 15 de febrièr 1790 .
## Nòtas e referéncias
La Sauvetat de Senta Fe

vinheta|280px|La rota traversant lo masatge.
**La Sauvetat de Senta Fe** (*La Salvetat de Sainte-Foy* en francés) es un masatge de la comuna de Senta Fe de Peirolièras situat dens lo departament de la Hauta Garona e la region d'Occitània.

## Geografia

### Localizacion
Lo masatge es situat a  au sud-oèst deu vilatge de Senta Fe de Peirolièras.

### Geologia e relhèu
La superficia deu masatge es d'environ 6 ectaras e es situat a una altitud de .

### Idrografia

### Vias de comunicacion e transpòrts
La rota departamentala D50A traversa lo masatge d'èst en oèst.

## Toponimia

## Istòria

## Cultura locala e patrimòni

### Lòcs e monuments

* Capèra Senta Anna de la Sauvetat de Senta Fe. Cloquièr en bronze deu sègle XVI referenciada per la direccion deu patrimòni dempuèi 1999.
* Varats deu sègle XIV
* Calvari
* Colomèrs

## Populacion e societat

### Demografia

### Associacions

* *Associacion peu Patrimòni de La Sauvetat (APS)* : Una associacion per la preservacion e la restauracion deu patrimòni deu masatge*.*

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats
* Senta Fe de Peirolièras

### Ligams extèrnes

* Presentacion de la comuna de Senta Fe sul site de la vila
Google Earth

drecha|sens_quadre|90x90px
**Google Earth** es un logicial, proprietat de la societat Google, permetent una visualizacion de la Tèrra ambe un assemblatge de fotografias aerianas o satellitàrias. Ancianament produch per Keyhole inc., alara d'accès pagant, aqueste logicial permet a tot utilizaire de subrevolar la Tèrra e de zoomar sus un lòc de sa causida. Segon las regions geograficas, las informacions disponiblas son mai o mens precisas. Atal un abitant d'una metropòli pòt localizar son restaurant preferit, obténer una vista en 3D dels immòbles de la metropòli, alara que la resolucion de las fòtos d'una granda partida de la Tèrra es fòrça febla. La modelizacion en tres dimensions de las construccions, inicialament realizada ambe lo logicial SketchUp, es uèi creada automaticament ambe l'ajuda d'algorismes utilizant per una part las presas de vistas de Street View e de las donadas d'altitud.

En octobre de 2011, Google anóncia que Google Earth foguèt telecargat e installat mai d'un miliard de còp a travèrs la planeta. Aquò ne fa lo SIG mai utilizat de tota l'istòria.
Gospel

Lo **gospel** es un genre de musica crestiana ambe de dominantas vocalas que varian segon la cultura. S'es desvolopat a l'encòp que lo blues primitiu. Los artistas modèrnas de gospel an tanben integrat d'elements de musica soul. L'origina d'aqueste estil proven dels afro-americans crestians evangelics, seguissent los negro spirituals.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben
Istòria d'Adrian

***Istòria d'Adrian*** es un film francés realizat per Joan Peire Denis, projectat al Festenal de Canas en 1980.

Lo film se ganhèt la Camèra d'Aur del Festenal de Canas 1980.

## Sinòpsi
En Perigòrd, al començament del sègle XX, Adrian (Adrien en francès), dròlle illegitim, es reculhit per la mameta e fa l'aprendissatge de la vida dins lo mond dur dels païses occitans. Quand la Primièra Guèrra Mondiala pren fin, ven caminòt e pren part a las caumas de 1920.

## Ficha tecnica

* Títol : *Istòria d'Adrian*
* Realizacion : Joan Peire Denis
* Scenari : Joan Peire Denis e Françoise Dudognon
* Produccion : Joan Peire Denis
* Musica : Joan Pau Verdier
* Fotografia : Denis Gheerbrant
* Montatge : Catherine Mabilat
* Societat de produccion : Centre Mediterranèu de Creacion Cinematografica
* País d'origina : 
* Lenga originala : occitan
* Format : Colors - Mono - 
* Durada : 95 minutes
* Datas de sortida :
**  : 12 de mai de 1980 (Festenal de Canas), 14 de genièr de 1981 (sortida nacionala)
**  : 16 de setembre de 1982

## Distribucion

* Serge Dominique : Adrian adult
* Marcelle Dessalles : La maire
* Pierre Dieuaide : Lo paire
* Bertrand Sautereau : Adrian dròlle
* Jean-Paul Geneste : Rogèr
* Marie-Claude Kergoat : La pastora
* Christian Murat : Lo fraire
* Odette Peytoureau : La mameta
* Nadine Reynaud : Margarida

## Recompensas
Camerà d'Aur al Festenal de Canas en 1980.

## Vejatz tanben

*  ''Histoire d'Adrien'' sus l’*[[Internet Movie Database]]*
Ole Einar Bjørndalen

**Ole Einar Bjørndalen** (nascut lo 27 de genier de 1974, Simostranda) es un biatlèta norvegian que sa carriera internacionala durèt de 1992 a 2018. Tèn lo palmarès pus important de son espòrt amb 13 medalhas olimpics, 20 títols de campion dau mond, 6 copas dau mond, 19 glòbes d'especialita e 95 espròvas ganhadas.

## Liames intèrnes

* Biatlon.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Plan Vigipirata

vinheta|280x280px|Plan Vigipirata en gara d'Estrasborg, lo 19 d'agost de 2013 (<abbr>16<sup>e</sup></abbr> batalhon de caçaires).
Lo **plan ''Vigipirata**'' es un de las aisinas del dispositiu francés de luta contre lo terrorisme. Se situa dins lo camp de la vigilància, de la prevencion e de la proteccion. Pòt èsser perlongat per d’autres plans governamentals dins lo camp de l'intervencion.

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Operacion Sentinèla
* Terrorisme en França

### Ligams extèrnes

*  Presentacion del plan sul site del govèrn francés.
Josestacion electrica

vinheta|Una josestacion electrica minimalista.
Una **josestacion electrica** es un element del malhum electric servissent al còp a la transmission e a la distribucion d'electricitat.

## Foncions
; Aviar l’electricitat : Lo pòst de transformacion electric permet d’orientar l’electricitat segon los besonhs dels consumaires e las capacitats de transit de las linhas electricas.
; Elevacion o diminucion de la tension : La tension de l’electricitat portada pel malhum es modificada per un ou mantun transformadors que son abrigats dins un pòst de transformacion. La tension de transpòrt la mai nauta en França es de . Puèi, a partir de josestacions electricas, es successivament abaissada d’un nivèl de tension a un autre, fins a la tension d’utilizacion del malhum de distribucion ( entre fasas e neutre pels fogals e las petitas entrepresas).
; Proteccion (desjuntaires) : En cas d'anomalia sus la linha protegida lo corrent es interromput ;
; Isolament (seccionaires) : Al moment del plaçament d’una linha en cortcircuit per un azard environamental (eslhauç, arbre…), lo tròç que disfonciona es rapidament separat del malhum san per un sistèma de susvelhança plaçat dins las josestacions ;
; Seguretat : Mesa a la tèrra ;
; Conversion eventuala del senhal electric : Del corrent alternatiu al corrent continú o *vice versa*.

## Los diferents elements
centrat|vinheta|'''Compausants electrics dins una josestacion'''<br>
(A : costat primari B : costat segondari<br>
1. Linha electrica primària 2. Cable de garda 3. Linha electrica 4. Transformador de tension 5. Seccionaire 6. Desjuntaire 7. Transformador de corrent 8. Paraliuces 9. Transformador (de poténcia) 10. Bastiment segondari 11. Barralha 12. Linha electrica segondària)|680x680px
Òm distinguís de còps los elements d'una josestacion en « elements primaris » (los equipaments de nauta tension) e « elements segondaris » (equipaments de bassa tension).

Demest los equipaments primaris figuran :

* transformador de poténcia
* autotransformador
* desjuntaire de nauta tension
* seccionaire
* seccionaire de mesa a la tèrra
* paraliuces
* transformador de corrent
* transformador de tension
* combinat de mesura (corrent + tension)
* jòc de barras
* batariá de condensadors
* Reactància shunt

Demest los equipaments segondaris figuran :

* relai de proteccion
* equipaments de susvelhança
* equipaments de contròla
* sistèma de teleconducta
* comptatge d'energia
* alimentacions auxiliaras
* equipaments de telecomunicacion
* Cosignator d'estat

## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Linha a nauta tension
Tolo

Lo **tolo** (autonim **ತುಳುಭಾಷೆ** *tuḷubhāṣe*) es una lenga dravidica parlada par los tolova dins los estats de Karnataka e de Kerala en Índia.

## Referéncias
Pengo

Lo **pengo** es una lenga dravidica parlada per los pengos dins lo district de Nabarangpur situat dins l'estat d'Odisha en Índia.

## Referéncias


## Fonts
*  T. Burrow, S. Bhattacharya, 1970, *The Pengo Language: Grammar, Texts, and Vocabulary*, Oxford, Clarendon Press.
*  Bhadriraju Krishnamurti, 2003, *The Dravidian Languages*, Cambridge, Cambridge University Press.
Parji

Lo **parji** es una lenga dravidica parlada per los parjas dins lo districte de Bastar, dins l'estat de Chhattisgarh et dins lo districte de Koraput, dins l'estat d'Odisha en Índia.

## Referéncias


## Fonts
*  Bhadriraju Krishnamurti, 2003, *The Dravidian Languages*, Cambridge, Cambridge University Press.
Kolami

Lo **kolami** es una lenga dravidica parlada per los parjas dins los estats de Maharashtra e de Telangana en Índia.

## Fonologia
Los tablèus mostran los fonèmas vocalics e consonantics del kolami.

### Vocalas

### Consonantas

## Referéncias


## Fonts
*   M.B. Emeneau, 1961, *Kolami: A Dravidian Language*, Annamalai University Publications in Linguistics 2, Annamalainagar, Annamalai University (2nda edicion).
*  Bhadriraju Krishnamurti, 2003, *The Dravidian Languages*, Cambridge, Cambridge University Press.
Akira Miyawaki

thumb|Akira Miyawaki (2019)
**Akira Miyawaki**, en japonés:宮脇 昭 (Miyawaki Akira), nascut lo 29 de genièr de 1928 es un botanista japonés expèrt en ecologia vegetala, especializat dins las granas e dins l'estudi dels bòsques primaris. Es actiu dins lo mond entièr coma especialista dins la restauracion de la vegetacion naturala en zona degradada. Dempuèi 1993, es Professor Emeriti a l'Universitat Nacionala de Yokohama e director del Centre japonés dels estudis interncionals en Ecologia. Recebèt lo Blue Planet Prize in 2006.
Sahar Moghadass

thumb|Sahar Moghadass
**Sahar Moghadass** (en persan: سحر مقدس) (4 de decembre de 1985, Teheran) es una cantaira e dançaira iraniana.
Procedura de destitucion de Donald Trump

D'opausants al president american **[[Donald Trump]]** fan valer, dempuèi lo debut de son mandat, en 2017, que s'es liurat a d'activitats passiblas d'indusir sa destitucion (*[[impeachment]]*), especialament a la seguida de l’afar del ''Russiagate''. Los democratas se mostran d'abòrd pro reticents a provocar una tala procedura, mas le fan finalament en setembre de 2019, dins l'encastre d'una controvèrsia ambe l'Ucraïna.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Acusacions d'ingeréncias russas dins l'eleccion presidenciala americana de 2016
* Controvèrsia concernissent Donald Trump e l'Ucraïna
* Presidéncia de Donald Trump
Baloard d'Arcole

vinheta|Lo baloard.
Lo **baloard d'Arcole** es una artèria del centre-vila de Tolosa.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Lista de las carrièras de Tolosa