open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Low kick

**Còp de pè bas** o **patada basa**, coneguda sus la denominacion anglesa: *low kick*, es una tecnica de pierna utilizada dins cierts bòxas pès-ponh (boxeu birman, kick-boxing e muay thai) e cierts arts marcialas que consta de llevar un *còp de tíbia* o un còp de pè dins la partida inferiora de l'adversari (muslo o pierna). Segon la regulacion esportiva, ella pòt èsser llevata al exterior e al interior de la parte inferiora.

Dins combate de contacto pleno (atal nomenat *K.O. system*), se permite de fragilizar la stabilitat de un adversario, per ganhar la ventaja dins un momento dat.

Dins materia de golpear dins las piernas, diferentas còps de pè coexistisson: circular (*roundhouse kick*), semicircular (*semi-circular kick*), "balancats": còp de pè amb pierna recta (*stick kick*), còp de pè crecienta (*crescent kick*), còp de pè descendent (*axe kick*)…, rectas de tipo penetrant: còp de pè frontal (*front kick*) o còp de pè lateral (*side kick*), còp de pè de gancho (*hook kick*), còp de pè descendent (*hammer kick*), etc.

Dins kick-boxing americano o japonés, aqueste tipo de còp de pè pòt èsser sonque circular o semicircular segon lo reglament.


Image: saisie_fauchage.jpg|*D'arrèu un asimiento de pierna, resposta dins circular sus la pierna de apoyata*
Image: front_cuisse.jpg |*Còp de pè frontal ofensiva sus la muslo*
Image: side_cuisse.jpg |*Còp de pè lateral dins còp de [[parada]] *
Sergei Vinogradskii

thumb|Sergei Vinogradskii
**Sergei Nikolaievich Vinogradskii** (Сергей Николаевич Виноградский) es un microbiologista rus e ucraïnian, nascut lo 1 de setembre 1856 a Kyiiv e mòrt lo 24 de febrier 1953 a Brie-Comte-Robert.

Entra a l’Institut Imperiau de Medecina Experimentala de Sant Petersborg en 1890, e lo dirigís en 1920. Partent de 1924, dirigís lo departament de microbiologia vegetala a l’Institut Pasteur.

Es membre de nombrosei societats sabentas : l’Acadèmia dei Sciéncias en 1902, la Royal Society en 1919, l’Acadèmia d’Agricultura.

Vinogradskii estúdia l’activitat microbiana dau sòu, la descomposicion de la cellulòsa per lei bactèris e lei bactèris autotrofics. Mete en evidéncia la transformacion per de microorganismes de l’ammoniac en acid nitric.
Clipperton

L'illa de **Clipperton** o l**'Illa de la Passion** es un territòri francés inabitat situat dins lo nòrd de l'Ocean Pacific. Aquela illa desèrta foguèt disputada mantun còp entre França e Mexic dins lo passat. Sa possession a subretot un interès estrategic perque permet a França d'aprofechar d'una zona economica exclusiva de .
left|thumb|300px|Paumièrs sus Clipperton.
Bermudas

Lei **Bermudas** o leis **illas Bermudas** (en anglés: *Bermuda*) son un territòri d'otramar dau Reiaume Unit situat dins lo nòrd de l'Ocean Atlantic.

La capitala es Hamilton.

Lo gentilici es **bermudian -a**.

### Istòria
### Politica
### Geografia
### Economia
:*Veire: [[Economia de Bermudas]].*
### Cultura

### Galariá

Image:Bermuda.jpg|Vista satellitària dei Bermudas
Image:HamiltonStreet.jpg|Carriera d'Hamilton''


### Liames extèrnes
AutoIt

## Presentacion

Autoit es un lengatge de script permetent una automatizacion sota lo sistèma operatiu Microsoft Windows gràcias a l'ajuda de simulacions de mandadís de claus, de movements de rata e de contraròtle d'interfàcia grafica (GUI). 

Aquel lengatge foguèt creat per Jonathan Bennet e èra destinat principalament dins sei versions precedentas a la 3 a dei macros; pasmens ambé la version actuala (3+) la creacion d'un environament grafic es possibla, sens oblidar leis accions ambé d'autrei lengatges de programacion coma lo VBScript o encara dei Component Object Model, dei foncions DLL. 

## Exemple de script

```
; Afichatge de plusors boitas de dialòg
MsgBox(4096,"Titól", "Messatge")
MsgBox(0 + 32, "Titól 2", "Messatge 2") ; senhau d'aise e boton OK sus la boita de dialòg
MsgBox(4 + 64, "Titól 3", "Messatge 3") ; senhau informacion e boton Òc/Non sus la boita de dialòg
MsgBox(68, "Titól 4", "Messatge 4") ; senhau informacion e boton Òc/Non sus la boita de dialòg
```


## Liames
*  Sit oficiau
Paramaribo

Paramaribo es la capitala de Surinam. Sa populacion èra de  abitants en 2004. Sa superfícia totala es 183&nbsp;km².

[thumb|230px|left|Quartier istoric de Paramaribo: [Waterkant]]
Szass Tam

**Szass Tam** es un personatge fictici dei Reiaumes Oblidats, decorum de campanha dau juec de ròtle Donjons e Dragons.

Es lo pus poderós dei uech zulquirs, o mascs, que dirigisson lo país de Taì.  Es lo Zulquir de l'escòla necromentica.  Tam es una licha e fòrça de sei seguents son de mòrt-vivents.
Szass Tam es lo sobeiran de Taìmont e es au cap dei Mascs Roges, maugrat lei rumors que dison que Szass es sota leis òrdres de Larlòc, trabalhant ansin sus la recèrca e la concepcion d'artefactes.
Domenico Zipoli

200px|thumb|left|Sonata de Domenico Zipoli
**Domenico Zipoli** (Prato, Itàlia, lo 17 d'octòbre de 1688 - Córdoba, Argentina, lo 2 de genèr de 1726) que ho un compositor de musica barròca de neishença italiana e mort en Argentina. D'obediéncia jesuita, qu'ensenhè la musica aus guaranís de las missions jesuitas de Paraguai e qu'èra, alavetz, de segur, lo màger compositor europèu establit dens lo navèth monde.

Qu'estudiè a Florença a partir de 1707 puish dab Alessandro Scarlatti a Nàpols. En 1716 que viatgè de cap a Sevilha d'on e s'embarquè entà l'America a Paraguai. L'annada seguenta qu'èra acasit a Còrdoba on acabè las soa formacion entà vàder prèste shens pas jamei aver lo parat d'estar ordonat per'mor de la manca de bisbe per ocupar lo sèti. Que's morí dens aquesta ciutat en 1726.
Lalo Schifrin

**Lalo Schifrin** (vadut **Boris Claudio Schifrin**  lo 21 de junh de 1932 a Buenos Aires) qu'ei un compositor argentin d'origina judiva e autor deu famós tema *Mission impossibla*.

Qu'ei vadut dens ua familha de musician puish que los son pair que gavidava los segonds vriulons dens l'orquèstra deu Teatro Colón. Qu'estudiè dab Enrique Barenboim, lo pair deu pianista e cap d'orquèstra argentino-israelian David Barenboim abans de se virar de cap au jazz. 

Au maugrat de s'estar en purmèr virat de cap a la sociologia qu'estudiè a l'Universitat de Buenos Aires, qu'obtiengó ua borsa entà anar estudiar la musica a París. Arron que tornè en Argentina abans de perseguir la soa carrièra aus Estats Units on tribalhè, dens las annadas seishanta, dab lo trompetista Dizzy Guilespy. Que s'installè A Holliwood on compausore mantuns temas famós enar los quaus be podem soslinhar *Mission impossibla* e *Mannix*.
Yoshida Kenkō

**Yoshida Kenkō** (japonés:吉田兼好); (1283?&ndash;1350?) èra un autor japonés e un monge bodista. Es tanben conegut sota lo nom d**'Urabe Kenko**.

Son òbra mai coneguda es *[[Tsurezuregusa]]* (**'), una deis òbras pus estudiadas de la literatura medievala japonesa, escrichas pendent lei periòdes [[Muromachi]] e [[Kamakura]].

==Vida e òbras==

Kenkō nasquèt probable en [[1283]], fiu d'un oficiau de l'administracion. Son nom originau èra **Urabe(no) Kaneyoshi*' ([[japonés]]:卜部兼好). Venguèt oficier dei gardas au palais imperiau. Pus tard, se retirèt de la vida publica, cambièt son nom en *Yoshida Kenkō*, e venguèt un monge bodista (secta [[Tendai]]) e un [[ermitan]]. Lei rasons ne'n son pas conegudas, mai èra supausat qu'èra benlèu a causa d'un amor malurós per la filha dau prefècte de la província d'Iga, o una transformacion causada per son dòu après la mòrt de l'emperor [[Go-Uda]].

Bèn qu'ague tanben escrich de poesia e participat en de concors de poesia a la cort imperiala (existís de traças de sa participacion en [[1335]] e [[1344]]), la reputacion de Kenkō es fondada sus son *Tsurezuregusa*, compausat de 243 corts assais e publicat après sa mòrt. Leis assais pòrtan sus la beutat de la [[natura]], lo caractèr transitòri de la vida, lei tradicions, l'amistat, e d'autrei concèptes abstrachs. L'òbra es escricha dins l'estil *zuihitsu* (seguir lo pincèu), un tipe d'escritura au fieu deis idèias que permete au pincèu de l'escrivan de passar d'un subjècte a l'autre, menat solament per la direccion de sei pensadas. Certanei partidas son de pichonei remarcas d'una frasa o doas, d'autrei fan quauquei paginas, sovent amb un comentari personau.

Lo *Tsurezuregusa'' èra ja popular au sègle XV, e foguèt considerat coma un classic partent dau sègle XVII. Es encara au programa dei licèus japonés.
Sucre (Bolívia)

**Sucre** es la capitala constitucionala de Bolívia. Sa populacion èra de  abitants en 2001.

## Istòria
La vila foguèt fondada en 1539 pel capitani Pedro de Anzures, marqués de Campo Redondo, jol nom de **Charcas**, en referéncia al pòble Charcas, que viviá en aquela region. La siá altitud mejana es de 2780 mètres. Istoricament, es coneguda coma Charcas, L'Argent o Chuquisaca. Al sègle XVIII, la vila pren lo nom de **La Plata** per la siá riquesa.

## Referéncias

thumb|600px|left|Panorama de la vila de Sucre.
Arbre de tè

L**'arbre de tè (''Melaleuca alternifolia'')** es un arbrilhon del genre Melaleuca, de la familha *[[Myrtaceae]]*, extrèmament resistent, especialament sas rasigas, qu'es originari de la còsta subtropicala australiana e de partidas de Nòva Zelanda. Es pas de confondre aqueste arbust amb l'arbrilhon que se n'obten lo tè *([[Camellia sinensis]])*, qu'es la planta que sas fuèlhas se consumisson en infusion dins l'aiga. L'òli d'arbre de tè a de proprietats terapeuticas nombrosas.
Podgorica

**Podgorica** es la capitala de Montenegro. Sa populacion totala èra de 136&nbsp;473 abitants, en 2003. Sa superfícia totala es 1441&nbsp;km².
Melaleuca

Lo genre **Melaleuca** de la familha de las *Myrtaceae* compren d'espècias nombrosas, la majoritat originàrias d'Austràlia. S'en extrai d'òlis essencials fòrça odorants utilizats en fitoteràpia e en aromateràpia que lors proprietats terapeuticas vàrian sensiblament d'una varietat a l'autra. Los mai utilizats dins aqueste darrièr domeni son l'òli d'arbre de tè, del niauli e del cajeput.
Tè

[right|thumb|220px|Fuèlhas de tè [China|chinés.]]
right|thumb|220px|Albrilhon de tè.
[right|thumb|220px|Culhida de tè en [Tanzania.]]
[right|thumb|220px|Plantacion de tè dins las nautas tèrras de Cameron, en [Malàisia.]]
right|thumb|220px|Mapa dels païses productors de tè.

Lo **tè** es una bevenda estimulanta, obtenguda per infusion dins l'aiga de fuèlhas de *[[Camellia sinensis]]*, d'en primièr secadas e de vegadas fermentadas.

Lo processus pòt inclure oxidacion, calfatge, secatge, e l'ajust d'autras èrbas, flors, espècias, e fruches.
Los quatre tipes basics de tè vertadièr son :
* tè negre
* tè Oolong
* tè verd
* tè blanc

## Composicion
Lo tè conten de catechinas, que son d'antioxidants. Dins la fuèlha fresca de tè, las catechinas pòdon representar 30% del pes sec. Las catechinas son presentas en fòrta concentracion dins los tès blancs e verds, mentre que lo tè negre ne'n conten fòrça mens a causa del fenomèn d'oxidacion dins sa preparacion. Lo tè conten de teïna, e de cafeïna per aperaquí 3% del seu pes sec, çò que correspond a 30&nbsp;mg a 90&nbsp;mg per tassa (0,25 L) en foncion del tipe, de la marca e del metòde de mesclatge. Lo tè conten tanben de quantitats pichonas de teobromina e teofilina. Conten tanben de fluorid, unes tipes de tès compressats fach amb de fuèlhas vièlhas e las cambas tenon los nivèls pus nauts.

## Istòria
Segon una legenda populara chinesa, Shennong, lo legendari Emperaire de China, inventor de l'agricultura e de la Medecina chinesa, beviá una bòla d'aiga bolhenta, a l'entorn de 2737 abC. Lo vent bufèt e qualques fuèlhas d'un arbre vesin tombèron dins sa beguda e ne'n faguèron cambiar la color. Lo monarca, sempre curiós, beguèt una golada del liquid e foguèt agradablament susprés, lo tè èra nascut.

## Produccion
En 2003, la produccion mondiala de tè atenhèt 3,15 milions de tonas per an. Lo principal país productor es Índia seguit de China, Sri Lanka e Kenya. China demòra uèi lo sol país que produtz totas las familhas de tè (tè blanc, tè jaune, tè verd, tè blau-verd, tè roge e tè negre).
 

## Vejatz tanben
*Cafè
*Mate

## Nòtas
Chuqi Yapu

**Chuqi Yapu** (aimara; **Chuqiyapu** en quichoa; **Nuestra Señora de La Paz** - Nòstra Dama de la Patz oficialament en espanhòl, generalament abreujada en **La Paz**) es la capitala administrativa de Bolívia, e tanben la capitala del departament de La Paz. Segon lo recensament de 2001, aviá una populacion d'aperaquí un milion d'abitants, e mai d'un milion e mièg per l'aglomeracion urbana. La Paz es situada dins una depression jos un altiplan, a una altitud de 3.600 mètres, près del riu de La Paz. Amont del plan i a la vila d'El Alto, ont se situa l'aeropòrt internacional. 

## Istòria

Fondada en 1548 per Alonso de Mendoza subre un ancian poblamment amerindian nomenat Chuquiago, lo nom entièr de la vila foguèt, originalament, *Nuestra Señora de La Paz*. Aquel nom commemorava lo restabliment de la patz après l'insurreccion de Gonzalo Pizarro e los sieus companhs conquistadors, dos ans abans, contra Blasco Núñez Vela, lo primièr vicerei de Peró. En 1825, après la victòria decisiva dels republicans a Ayacucho sus l'armada espanhòla pendent las Guèrras d'Independéncia Sud-Americanas, lo nom complet de la vila se cambièt per se sonar *La Paz de Ayacucho*.

En 1898, La Paz foguèt convertit *de facto* en sèti del govèrn nacional, mentre que Sucre contunhava pas que coma capitala nominala. Aquel cambiament rebatiá lo passatge d'una economia basada sul sector minièr de l'argent de Potosí, esplechadas fins a l'agotament, a una mina nòva d'estanh près d'Oruro, e èra tanben lo reflèxe dels cambiaments derivats de la distribucion del poder economic e politic entre los desparièrs elèits nacionals.
Universitat

L**'universitat** (dau latin *universitas, -atis*) es un bastiment o ensems d'unitats educativas consacradas a l'ensenhament superior e la recèrca. L'universitat decernís de gras academics e de títols professionaus.

## Istòria
Se crean a l'Edat Mejana europèa. La premiera institucion d'aquest tipe es l'Universitat de Bolonha, que servirà pus tard de modèl ais autrei centres educatius pariers, encara que dins l'Antiquitat i aguèt tanben de centres superiors d'ensenhament e de reflexion.

Inicialament evoluiguèron dempuei lo modèl dei corporacions artesanalas e coma gaireben tot a l'Edat Mejana, èran fòrça ligadas a la Glèisa. Inicialament, lei disciplinas prepausadas s'inspiravan dei sèt arts liberaus (lo *trivium* e lo *quadrivium*): 
* Lo *Trivium*: gramatica, logica e retorica. 
* Lo *Quadrivium*: aritmetica e geometria, astronomia e musica. 
D'aquí venon lei divisions actualas entre lei disciplinas literàrias e lei scientificas.

## Organizacion
Internament, una universitat se dividís generalament en de campus situats dins de luòcs diferents. Cada campus a de facultats e d'escòlas universitàrias (majoritariament consagradas a l'ensenhament), e tanben de laboratòris, departaments e instituts de recèrca, que pòdon partejar una seria d'infraestructuras (bibliotèca, salas d'estudi, gimnasi...). Cada facultat o escòla es liada a un o plusors estudis universitaris que i s'aprenon. 

Lo representant superior d'una universitat es lo rector, que dirigís l'universitat amb l'ajuda de l'equipa de vicerectors e d'autreis organs: lo conseu de govèrn, lo conseu sociau...

## Societat de la coneissença
L'universitat es lo motor vertadier dau desvolopament economic, pr'amor que compartís la coneissença, fa de recèrcas d'una maniera analitica, projècta a tèrme lòng; sa tòca es de publicar lei recèrcas e genèra de coneissença pr'amor qu'es impulsada per la curiositat. 

L'entrepresa, au contrari, protegís o escond la coneissença a la concurréncia, resòuv de problèmas, projècta a tèrme cort, e a per tòca l'obtencion de beneficis economics.

## Liames extèrnes
* Istòria de las Universitats
Georgetown

Georgetown es la capitala de Guyana. Sa populacion èra de  abitants en 2005 mai l'aglomeracion entièra compta gaireben  abitants.

[thumb|330px|left|Parlament de [Guyana]]
Camellia sinensis

***Camellia sinensis*** es una espècia d'arbrilhon de la familha de las Theaceae que sas fuèlhas s'utilizan per elaborar lo tè. Es originari d'Asia Orientala.
Sosdesvolopament

Lo **sosdesvolopament** se ditz d'un país paure per oposicion als païses avançats. Aquò es un concèpte relativament recent que nais l'endeman de la Segonda Guèrra Mondiala. Dempuèi aquela guèrra, Occident obsèrva l'immensa misèria de mai de dos tèrces de l'Umanitat. Los païses avançats an sempre anonciat lor ambicion de solucionar la misèria dels païses sosdesvolopats. 

Los esfòrces de desvolopament economic tendon a far passar los païses sosdesvolopats per una fasa de país emergent (en via de desvolopament/país en desvolopament), de contunh una fasa de país desvolopat. Aquesta vision a evoluit dins los actors de terren cap a la nocion de maldesvolopament.
Ottawa

**Ottawa** es la capitala de Canadà. La vila es situada a l'èst de la província d'Ontàrio, en riba sud de la ribièra  dels Ottawas, de cara a la vila quebequesa de Gatineau.

La vila foguèt fondada en 1826 durant de la construccion del canal Rideau e prenguèt d'en primièr lo nom de Bytown. Lo 31 de decembre de 1857, l'emplaçament foguèt causit per aculhir la nòva capitala de la província de Canadà. Venguda capitala de la Confederacion canadenca, Ottawa aculhís uèi las institucions federalas del país, talas que lo Parlament e las residéncias del governador general  e del primièr ministre.

Ottawa compta , çò que ne'n fa la cinquena vila pus poblada de Canadà. Aperten a la Region de la capitala nacionala que compta 1,2 milion d'abitants.
Port-au-Prince

**Port-au-Prince** (en creòl aïtian : *Pòtoprens*) es la capitala d'Aïtí. Sa populacion èra estimada a  abitants en 2006.
Tegucigalpa

**Tegucigalpa** es amb Comayagüela la capitala d'Onduras. Sa populacion èra de  abitants en 2006.
thumb|450px|left|Vista aeriana de Tegucigalpa
Port of Spain

**Port of Spain** (en anglés) o **Pòrt d'Espanha** (en occitan) es la capitala de Trinitat e Tobago. Sa populacion èra de  abitants en 2000. 

thumb|300px|left|Vista dau Pòrt
San Salvador

San Salvador es la capitala del Salvador. Sa populacion èra de  abitants en 2006. Sa superfícia totala es 72,5&nbsp;km².

thumb|230px|left|Vista dau centre de San Salvador.
Nòva Güatemala

**Nòva Güatemala** o **Ciutat de Güatemala** (en espanhòl *Nueva Guatemala de la Asunción*) es la capitala de Güatemala. Sa populacion èra de  abitants, en 2002. Sa superfícia totala es de 228 km².
San José (Còsta Rica)

**San José** (en espanhòl [saŋ xoˈse]; significa «Sant Josèp») es la capitala e pus granda vila de Còsta Rica , capitala de la província omonima. Se situa al centre del país, al centre-oèst de la val centrala, dins lo canton de San José. San José es lo sèti del governament nacional de Còsta Rica, lo centre de l'activitat politica e economica e un centre màger pels transpòrts. La populacion del canton de San José èra de 288 054 abitants en 2011 e la superfícia municipala de San José es de 44,2 quilomètres carrats, amb une populacion estimada a 333 980 abitants en 2015. Amb mai d'un autres cantons de la val centrala, dont Alajuela, Heredia e Cartago, forma la granda conurbacion del país, amb una populacion estimada a mai de 2 milions d'abitants en 2017. La vila deu lo nom a Josèp de Nazaret.

Fondada en 1736 sus òrdre de Cabildo de León, la populacion de San José  aumentèt al sègle XVIIIen gràcia a la planificacion coloniala. Foguèt sempre una vila d’importància estrategica, essent tres còps capitala de Còsta Rica. Mai d'un milion de personas i transitan quotidianament. Abriga lo Musèu nacional de Còsta Rica, le Teatre nacional de Còsta Rica e lo parc metropolitan de La Sabana. L'aeropòrt international de Juan Santamaría desservís la vila.

## Nòtas e referéncias
Kingstown

Kingstown es la capitala de Sant Vincenç e las Grenadinas. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 1999.

thumb|390px|left|Vista aeriana de Kingstown.
Basseterre

Basseterre es la capitala de Sant Cristòl e Nevis. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 6&nbsp;km².

thumb|230px|left|Vista dau Pòrt de Basseterre
Roseau

Roseau es la capitala de la Dominica. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2001.

thumb|590px|left|Vista aeriana de Roseau.
Saint George's

Saint George's es la capitala de Grenada. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 1999. 

thumb|390px|left| Vista de Saint George's.
Bridgetown

**Bridgetown** es la capitala de Barbados. La populacion de l'aglomeracion èra de  abitants, en 2006.

thumb|390px|left|Vista aeriana dau centre de Bridgetown.
La Simbula

**La Simbula**, (*The Simbul* en VO) que son nom vertadier es **Alassra Mandargent** (*Alassra Silverhand* en VO), es un personatge dau monde fictici dei Reiaumes Oblidats, per lo juec de ròtle Donjons e Dragons. Es una masca poderosa, una dei Sèt Sòrres, e la reina d'Aglarond. Son personatge es present dins mai d'un roman dau creator d'Ed Greenwood, lo creator dei Reiaumes oublidats, que lo pus recent es *[[Elminster en Infèrn]]*, publicat en 2001. Es tanben lo personatge principau dau roman de 1997, *The Simbul's Gift*, de Lynn Abbey.

La Simbula es una emmascaraira poderosa e sauvatja, qu'es pas previsibla e que conoissiá d'esclats de colèra sobdes. Segon leis edicions, es un dei mandaires de sòrts qu'a lo mai aut nivèu de tot Fadaruna. Es la reina d'Aglarond, una nacion dau levant de Fadaruna, mai d'unei de sei subjèctes crenhon sa natura qu'es pas establa. Es tanben coneguda per èstre la mia de l'archimagi Elminster.
Mangròva

[300px|thumb|right|Aspècte d'una mangròva en [Bangladèsh.]]
Una **mangròva** es un tipe d'ecosistèma tropical o subtropical que s'encontran generalament dins de zonas intermediàrias de marèas de còstas protegidas o pauc expausadas: golf, calanca, grau, o estuari d'un fluvi e que recebon regularament un apòrt d'aiga doça.

Aqueste biotòp presenta una granda biodiversitat, en particular per la preséncia d'espècias vegetalas se caracterizant per de raices immergidas e per son adaptacion a las condicions particularas de las mangròvas: una salinitat enauçada, una oxigenacion febla, un sòl instable e una aiga pro cauda.

Entre aqueles arbres fòrça resistents a la sal, avem per exemple las espècias:
* *[[Laguncularia racemosa]]*
* *[[Rhizophora mangle]]*
* *[[Avicennia germinans]]*.

### Reparticion geografica
thumb|right|300px| Distribucion geografica de las mangròvas
[right|thumb|300px|Element avançat d'una mangròva de [Cuba]]
La mangròva se desvolopa subre lo litoral dins de zònas suavas e paucas prigondas. Ocupa la màger part de las còstas e dèltas de las regions tropicalas en assegurar una proteccion chanuda contra l'erosion e los tsunamis. Cobrís una superfícia d'aperaquí  sus la nòstra planeta. Se situa per las zònas costièras entre las latituds 25° N e 25° S es a dire la zòna intertropicala :
* En Africa :
** En Africa de l'Èst : del sud de  Somalia a Moçambic  se pòt observar una  mangròva densa e nauta d'un quinzenat  de mètres.
** Al nòrd, al ras de la mar Roja e de l'ocean Indian, es ja mens densa e fa pas que 5 mètres de naut.
** En Africa de l'Oèst es presenta dins lo golf de Guinèa.
** A Madagascar.
* En Asia son presentas las mangròvas dins las illas pus al sud (illas Yaeyama) de Japon e mai en Asia del Sud-Èst e totas las illas que la separa d'Austràlia. 
* Lo pus grand ensemble de mangròva del monde son los Sundarbans dins lo dèlta de Ganges e de Bramapotra.
* En America del Sud, la mangròva es gaireben pertot pel litoral nòrd del continent. Aital que dins lo sud de l'America Centrala dusca a l'Equator. D'unes arbres superan 30 mètres de naut en Guaiana.
* En America del Nòrd, la mangròva buta pel litoral sud de Florida (), en particular dins lo parc nacional de Biscayne.

## Referéncias
Saint John's

Saint John's es la capitala d'Antigua e Barbuda. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 10&nbsp;km².

thumb|390px|left|Saint John's.
Nassau

**Nassau** es una ciutat e la capitala de las Bahamas, situada a l'illa de Nòva Providéncia. Sa populacion èra de  abitants, en 200. Sa superfícia totala es .

thumb|330px|left|Ostalàs de Nassau la nuèch.
Enrique Vila-Matas

thumb|right|Enrique Vila-Matas

**Enrique Vila-Matas** (Barcelona, 1948) ei un escrivan espanhòu de Catalonha. Ei un des escrivans espanhòus mès premiadi enes darrèri ans e mès ben avaloradi pera critica.

## Òbra

### Narrativa

**Mujer en el espejo contemplando el paisaje* (Tusquets, 1973).
**La asesina ilustrada* (Tusquets, 1977. Lumen, 2005).
*  *Al sur de los párpados* (Fundamentos, 1980)
*  *Nunca voy al cine* (Laertes, 1982)
**Impostura* (Anagrama, 1984).
**Historia abreviada de la literatura portátil* (Anagrama, 1985).
**Una casa para siempre* (Anagrama, 1988).
**Suicidios ejemplares* (Anagrama, 1991).
**Hijos sin hijos* (Anagrama, 1993).
**Recuerdos inventados* (Anagrama, 1994).
**Lejos de Veracruz* (Anagrama, 1995).
**Extraña forma de vida* (Anagrama, 1997).
**El viaje vertical* (Anagrama, 2000).
**Bartleby y compañía* (Anagrama, 2001).
**El mal de Montano* (Anagrama, 2002).
**París no se acaba nunca* (Anagrama, 2003).
**Doctor Pasavento* (Anagrama, 2005)
**Exploradores del abismo (Anagrama, [[2007]])
**Dietario voluble (Anagrama, 2008)
**Dublinesca [[Seix Barral, 2010]])

===Assag===

**El viajero más lento* (Anagrama, [[1992]]).
**El traje de los domingos* (Huerga&Fierro, 1995).
**Para acabar con los números redondos* (Pre-textos, 1997).
**Desde la ciudad nerviosa* (Alfaguara, 2000; aumentada [[2004]]).
**Extrañas notas de laboratorio (El otro, el mismo, 2003, aumentada 2007)
**Aunque no entendamos nada* (J.C.Sáez editor, 2003).
**El viento ligero en Parma* (Sexto Piso, 2004, 2008).
**Y Pasavento ya no estaba*  (Mansalva, 2008)
Aubanha

**Aubanha** (*Aubagne* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròsee la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

Leis abitants son leis **aubanhenc -as**

La vila es celèbra per sei santons.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
*Nòstra Dama deis Aranges (*Nosto-Damo dis Arange* en grafia mistralenca), vocable jos lo quau la Verge es onorada.

## Personalitat d'Aubanha
*Marcèu Panhòl (1895-1974) 

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben

## Liames extèrnes

## Nòtas
Verge del Pilar

vinheta|322x322px|La ''Verge del Pilar'', per Ramón Bayeu (1780).
La **Verge del Pilar** (en aragonés: *Virchen d'o Pilar*; en castelhan: *Virgen del Pilar*), considerada com **Patrona de l'Ispanitat**, qu'ei ua aparicion de la Verge venerada dens la basilica de Saragòssa.

## Legenda

Segon un codèx *Moralia in Job* deu Papa Gregòri I lo Gran (deu sègle XIII), aquesta verge que seré apareguda lo 2 de genèr de l'an 39 en carn mortau a l'apòstol Sent Jacme lo Màger, suber lo medish pialar suu quau b'ei enqüera quilhada uei lo dia e domandant qu'un temple e hosse bastit ací entà qu'i hore venerada dinc a la fin deu mòn. 
## Donadas arqueologicas

Los cavaments que revelan la superposicion istorica d'ua capèra visigotica, d'ua glèisa romanica, d'ua auta gotica e, fin finala, de l'actuau basilica barròca. Lo tresaur d'aquesta darrèra qu'ostenda un olifan, darrèra resta deu gran vescomte bearnés Gaston IV lo Crotzat, conquestaire de Zaragoza e mort en crotzada en Espanha.

## Culte

Lo 2 de genèr que's celèbra l'aparicion de la Verge mentre qui lo 12 d'octobre qu'ei la hesta deu Pialar e lo 20 de mai qu'ei lo dia deu coronament canonic. Per aquesta rason, lo 2, 12 e 20 de cada mes, la Verge qu'ei presentada shens lo son màntol, en bèth deshair véder atau lo tribal d'orfebreria deu pialar.
Carlisme

thumb|right|200px|La crotz de Borgonha: bandièra carlista
Lo **carlisme** foguèt un movement politic legitimista de caractèr antiliberal e antirevolucionari sorgit en Espanha al sègle XIX que preteniá l'establiment d'una branca alternativa de la dinastia borbonesa dins lo tròn espanhòl, e que dins sas originas defendiá la vòlta a lo Regim Ancian. 

Los **carlistas** èran los partisans de Carlos María Isidro de Borbón, lo fraire de Ferrand VII d'Espanha. 
Ferrand VII d'Espanha, sens cap d'enfants, decidèt en 1829 que son fraire Carlos seriá l'eiretèir del tròn d'Espanha. Mas en 1830, Ferrand VII aguèt una filha : Isabèl. En 1833, après la mòrt de Ferrand VII, Isabèl foguèt reina d'Espanha malgrat la contestacion de sos dreches pels partisans de son oncle.

Al sègle XX una partida del carlisme evolucionèt cap al socialisme autogestionari (lo Partit Carlista), mas apuèi se produsiguèt una escisión del sector tradicionalista conservador, que formèt la Comunion Tradicionalista Carlista. Los dos movements an un supòrt electoral residual.

## Guèrras Carlistas
Las Guèrras Carlistas (sonadas tanben popularament carlistadas) foguèron tres guèrras qu'aguèron luòc en Espanha al sègle XIX. Foguèron l'origina del movement politic carlista o carlisme. Pendent lo Triènni Liberal (1820-23), los sectors absolutistas organizèron las partidas reialistas, que dispausèron d'un supòrt grand dins las comarcas interioras de Catalonha. L'insurreccion reprenguèt amb la *Guèrra dels Malcontents* (1827). A la mòrt de Ferran VII comencèt la Primièra Guèrra Carlista (1833-1839). Aquel conflicte afrontèt los carlistas, partisans dels dreches dinastics de Carles Maria Isidre, fraire del monarca defunt, e los isabelins o cristins, partisans dels dreches de sa filha Isabèl, coma resultat de la proclamacion de la *Pragmatica Sancion* (1830), qu'aviá abolit la lei salica dels Borbons, *segon *la *quala la succession èra d'èsser sempre masculina. La Segonda Guèrra Carlista (1846-1849), aguèt luòc en Catalonha, qu'i s'apelèt tanben *Guèrra dels Matiners*. Pendent la Tresena Guèrra Carlista (1872-1876), las fòrças carlistas ocupèron mai d'una ciutat de Catalonha interiora. Isabèl II èra a l'exili e lo rei Amadèu I, monarca dempuèi 1871, èra pas de popular. Carles VII, filhastre de Carles Maria Isidre de Borbon, prometèt a catalans, valencians e aragonesi lo retorn dels fòrs de las constitucions qu'èran estadas abolidas per Felip V.
Balicòt

Lo **balicòt** o lo **baseli** (var. **baselic**), l**'aufabrega** o l**'alfasega** (en latin *Ocimum basilicum*) es una planta annala de la familha Lamiaceae, cultivada coma planta aromatica e condiment. Dintra dins la recepta provençala de la "sopa al písto".
Banhòus de Céser

**Banhòus de Céser** (*Bagnols-sur-Cèze* en francés) es una comuna  de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament de Gard e la region d'.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben
*Site nuclear de Marcola
* Comunas de Gard

## Liames extèrnes

## Nòtas
Luanda

**Luanda** es la capitala d'Angòla. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2004. 

Foguèt fondada en 1575 per l'explorador portugués Paulo Dias de Novais, amb lo nom de *São Paulo da Assunção de Loanda*. 

thumb|430px|left|Lo pòrt e la vila de Luanda.
Reiaume d'Aragon

[esquèrra|vinheta|336x336px|Armas istoricas d'[Aragon: Crei de Aïnsa (Escut del Reialme d'Aragon); Escut Reial (Escut de la Corona d'Aragon d'origina catalana); Crotz de Alcoraç (Armas reialas de l'ostal Ximénez).]]

Lo **Reiaume d'Aragon** (var. **Reialme d'Aragon**) que vadó en 1035 de l'union deus comtats d'Aragon, de Sobrarb e de Ribagòrça per Ramir II lo Monge. La soa istòria que s'esperlonguè dinc a l'an 1707 quan lo rei d'Espanha Felip V de Borbon e promulguè los Decrèts de Nueva Planta, integrant atau lo Reiaume d'Aragon dehens lo Reiaume d'Espanha.

## Vejatz tanben
* Lista dels reis d'Aragon

## Vejatz tanben
* Lista dels reis d'Aragon
Lexicologia

La **lexicologia** es la branca de la lingüistica que consistís a analisar lei vocabularis, valent a dire lei vocables (lei "mots" en nombre finit) utilizats dins de tèxts. Un lingüista especializat en lexicologia es un **lexicològ** o una **lexicològa**.

## Vejatz tanben
* lexicografia
Santa Túllia

**Santa Túllia** (*Sainte-Tulle*) es una comuna e una vila pichona de Provença, dins lo País de Manòsca. Se situa a quauquei quilomètres au sud de Manòsca, dins la vau de Durença e a l'èst de Leberon. Es dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Sa populacion es de 3230 abitants (2006).

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left||Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* 2016 : 3409

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben
* Comunas deis Aups d'Auta Provença

## Liames extèrnes

## Nòtas e referéncias
Laudun (Anjau)

**Laudun** (*Loudùn* en peitavin-sentongés estandard e *Loudin* localament; *Loudun* en francés) es una vila de França, en Anjau. Se tròba dins lo departament de Viena e la region de Novèla Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas. A 6740 abitants (2015).

## Geografia

### Comunas limitròfas

## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
* **Laudun** - *Leuduno, Lauduno, Lunduconni ?* (sens data); *Castro Lauduno* en 799; *Vicaria Ludomensis* en 849; *Vicaria Laucidunensis in pago Pictavo* en 895; *Vicaria Lugdunensis* en 904; *Vicaria castri Laudunensis* en 950; *Vicaria Laucedunensis in pago Pictavo* en 969; *Lauzidunensis* en 975; *Vicaria Lausdunensis* en 977; *Vicaria Lauzdunensis* en 985-1009; *Losdunum castrum* en 1059; *Lausdunum* en 1060; *Castellum Laucidunum* en 1062; *Lodunum* (sens data); *Laudun* (sens data); *Ecclesia Beate Marie de Laudunio* en 1227; *Lodun* en 1298; *Prioratus Beate Marie de Luduno* (sens data); *Loudun* en 1315; *Juliodunum* au seglhe XVI.

## Istòria

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat
## Demografia

## Lhuecs e monuments
* La Tor Carrada, ancian donjon dau chastiau bastit per Folc Nerra, comte d'Anjau, en 1040, classada dempuèi 1877.

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de Viena

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Carxe

**El Carxe** (; en catalan: *el Carxe*; en espanhòl: *el Carche*) es una zòna lingüistica a la Region de Múrcia, ont se parla catalan, dins sa varietat valenciana. La catalanizacion lai se faguèt al començament del sègle XIX, gràcias a l'installacion de païsans que venguèron del País Valencian vesin per metre en valor de tèrras gaire abitadas abans. 

Lo Carxe es tanben lo nom d'una sèrra de 1371&nbsp;m d'altitud, o ben lo nom de la partida mens pichona d'aquela zona. 

La zona catalanofòna compren de vilatges e masatges que son en periferia de las comunas murcianas de Iecla, Favanella e Jumella (los centres d'aquelas comunas parlan espanhòl, pas catalan). Se tròban sul replanat de Favanella, dins la comarca de l'Oriental. 

Lo Carxe a una superfícia de 310&nbsp;km² e 697 abitants enregistrats (2006). Gràcias a las recèrcas sociolingüisticas de Manuel Sanchis i Guarner, dempuèi los ans 50 del sègle XX, se coneis son existéncia coma zona de parlar valencian. E mai se lo catalan a pas cap de reconeissença oficiala dins la Region de Múrcia, l'Acadèmia Valenciana de la Lenga dona de classas de valencian a Iecla, a la demanda del quite municipi.
Palun

Una **palun** (var. **palús**, **palud**) o una **sanha** o un **sanhàs**, es un ecosistèma e un tipe de païsatge, del relèu planièr, aigat de longa o per passas, e cobèrt de vegetacion bassa.

Las paluns son sovent localizadas prèp d'un fluvi (coma, per exemple lo Ròse en Provença e particularament ai Santas), dins un estuari o un grau. La vegetacion de las paluns es constituida per d'espècias adaptadas al mitan umid. Sa composicion es cambiadissa segon la nautor d'aiga, l'importància dels periòdes de secada, e segon lo nivèl de salinitat. Las espècias dominantas son los joncs, las canas e tot un fum d'espècias erbacèas e aqüaticas.
Moròni

**Moròni** (en swahili *Moroni*) es la capitala dei Comòras. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2003. 

thumb|230px|left|Vista de Moròni.
Kampala

**Kampala** es la capitala d'Oganda. Sa populacion èra de  abitants, en 2005. 

thumb|430px|left|Vista de la vila de Kampala.
Teròl

**Teròl** (en aragonés: *Tergüel*; en castelhan: *Teruel*) qu'ei ua vila d'Aragon capitala de la província omonima.

Qu'ei situada a la confluéncias deus arrius Guadalaviar e Alfambra a ua hautor de 915 m.

Qu'ei reputada peus sons monuments d'estil mudéjar (classificat au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat de l'UNESCO) e tanben peus sons cambajons. Enter los sons monuments que cau destacar la catedrala d'estil mudéjar e lo mausoleu deus Aimadors de Teròl.

Dab ua populacion de  abitants, qu'ei la capitala de província la mens poblada d'Espanha.

## Nòtas e referéncias
Anecí

**Anecí** (*Èneci* en savoiard, *Annecy* en francés) es una comuna de Savòia, capluòc de departament de la Nauta Savòia dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

### Comunas vesinas

## Istòria

## Administracion

### Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Freetown

**Freetown** (vila liure en anglés) es la capitala de Sierra Leone. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2004. 

thumb|430px|left|Vista de Freetown
Calatayú

270px|vinheta|esquèrra
**Calatayú** (en aragonés SLA/GO) o **Calatayud** (en castelhan) qu'ei ua vila de l'èst d'Aragon sus las arribèras de l'arriu Xalón. Qu'ei ua de la principalas vilas d'Aragon e qu'ei situada suber las soas vias de comunicacion màgers (hialat de camin de hèr de hauta velocitat e autorota A-2).

Los sons abitants (de cap a ) que son aperats los *bilbitans* per'mor de l'antic nom iberic de la vila : *Bilbilis*. Lo son nom actuau que vien de l'arabi *Qalat* (castèth) seguit per l'antroponim, tanben d'origina aràbia, *Ayyub*. Calatayú qu'ei ric d'un patrimòni arquitecturau  remontant a l'epòca aràbia e d'estil mudejar.
Windhoek

thumb|300px|left|Vista aeriana dau centre de Windhoek.
vinheta|left|300px|Windhuk
vinheta|left|170px|Windhuk
**Windhoek** es la capitala de Namibia. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2006.
Asmara

**Asmara** es la capitala d'Eritrèa. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2003. 

thumb|330px|left|Vista dau centre d'Asmara.
Abuja

thumb|left|200px|Abuja

**Abuja** es la capitala de Nigèria. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2006.
Real Zaragoza

Lo **Real Zaragoza** qu'ei ua equipa aragonesa de fotbòl fondada en la ciutat de Saragossa l'an 1932 e qui joga en dusau division de la Liga Espanhòu de Fotbòl.
N'Djamena

**N'Djamena** es la capitala de Chad. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2005. 

Foguèt fondada en 1900 per lo francés Émile Gentil, amb lo nom de *Fort-Lamy*.
Jaca

**Jaca-Chaca** (en aragonés: *Chaca*) qu'ei ua vila de la província d'Òsca, en Aragon, situada mei precisament dens la vath d'Aragon, au pè de la cadena deus Pirenèus e deu pic d'Uruel. 

Qu'ei la capitala de comarca omonima, Jacetània (en aragonés GO: *a Chazetania*; en aragonés SLA: *a Jacetánia*; en castelhan: *la Jacetania*) qui ei un lòc destacat de practica deus espòrts d'ivèrn.

Enter los sos monuments mei destacats que cau mentàver la sèda o catedrau de Sent Père, exemple de l'estil romanic aragonés.

## Galeria

Fichièr:Ciudadela de Chaca (Uesca).jpg|La ciutadèla
Fichièr:Jaca - Ciudadela 24.jpg|La ciutadèla
Fichièr:Jaca Nuestra Señora del Carmen 5208.JPG|Glèisa de Nosta Dauna deu Carmèl
Fichièr:Casa La Rubia (8339922294).jpg|Ostau La Rubia
Fichièr:Puente de San Miguel (8349594872).jpg|Pont de Sent Miquèu
Fichièr:Catedral de Jaca.jpg|La catedrau
Fichièr:Interior de la Seu de Chaca.jpg|Interior de la catedrau
Fichièr:Jaca a los pies de la peña Oroel.JPG|Vista panoramica
Fichièr:Jaca-ice-rink.jpg|Palais de glaç


## Referéncias
Mbabane

**Mbabane** es la capitala d'eSwatini. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2003. 

Administrativament, es caplòc de la region de Hhohho e de las circonscripcions de Mbabane de l'Oèst e Mbabane de l'Èst.
Alquezra

**Alquezra** (nom aragonés SLA/GO) (*Alquézar* en espanhòl) es una comuna de la comarca del Semontano de Balbastro‎ e la província d'Òsca. Son nom ven d'un castèl (القصر *al-qasr* en arabi) bastit pels musulmans al sègle IX per fin de defendre sa capitala plaçada a Barbastre‎. La vila es monumentala e d'interès istoric.
Armoriau d'Aragon

## Sobeirans d'Aragon

Imatge:Blason Royaume d'Aragon ancien.svg|Purmèrs reis d'Aragon
Imatge:Blason d'Aragon.svg|Reis d'Aragon
Imatge:Armoiries Aragon Sicile.svg|Reis d'Aragon e de Sicília


## Escuts Nacionaus

Imatge:Escudo d'Aragón.svg|Comunautat autonòma d'Aragon
Imatge:Aragon Arms-crown.svg|Reiaume d'Aragon


## Vilas d'Aragon

Imatge:Escudo de Zaragoza.svg|Saragossa
Imatge:Escudo de Jaca.svg|Jaca
Imatge:Escudo de Huesca.svg|Òsca
Imatge:Escudo de Teruel.svg|Teròl


## Noblessa aragonesa
Xɔgbonu

**Xɔgbonu** (pr. Hògbono; nom colonial: *Porto Novo*) es la capitala constitucionala de Benin. En 2002, sa populacion èra estimada a  abitants.
Riu

Un **riu** (var. dialectalas **rieu**, **arriu**, **arrieu**), un **rèc**, o encara una **sòrga**, es un pichon corrent d'aiga alimentat per una font naturala, pauc prigond e de debit moderat, que se pòt getar dins un autre riu, un estanh, un lac o una ribièra. Se pòt agotar l'estiu en cas de secada especialament en zòna de clima mediterranèu. 

## Articles connèxes
* flum
* ribièra

## Nòtas e referéncias
Bangui

**Bangui** es una vila qu’es la capitala de Centrafrica. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2005.
Malabo

**Malabo** foguèt la capitala de la Guinèa Eqüatoriala de 1968 a 2026. Sa populacion es estimada a  abitants. Es situada sus l'illa de Bioko au Nòrd-Èst dau territòri continentau dau país.
Harare

thumb|250px|left|Vista de Harare.

**Harare** es la capitala de Zimbabwe. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2002. 

Foguèt fondada en 1890 per l'anglés Cecil Rhodes, amb lo nom de *Fort Salisbury*.
Alberto Ginastera

**Alberto Ginastera** (Buenos Aires, lo 11 d'abriu de 1916 – Genèva, lo 25 de junh de 1983). que ho un compositor argentin de musica academica, considerat com un deus màgers compositors latinoamericans deu sègle XX. 

Après aver arrecevuda la soa educacion musicau en Argentina, qu'estudiè aus Estats Units dab lo compositor Aaron Copland dens las annadas 40. Tornat en Argentina, que fondè la *Liga Argentina de Compositores* e la Facultat de Musica de l'Universitat Catolica Argentina qui ne ho lo son purmèr decan. En 1968 que tornè aus Estats Units abans de s'installar en 1970 en Euròpa.
Conakry

**Conakry** es la capitala de Guinèa. Sa populacion èra de  abitants en 2005. 
Es situada sus l'illa de Tombo.

thumb|255x255px|left|Vista aeriana de la vila de Conakry.
Occitanista (omonimia)

**Occitanista** se pòt aplicar:
* a una persona partisana de l'occitanisme o a una causa relativa a aqueu movement,
* a un romanista mai particularament especialista de l'occitan,
* a *[[Occitanista (album)]]*, una òbra musicala de Massilia Sound System.
Renaissença (omonimia)

**Renaissença** (var. **Renaishença**) pòt designar:
* la Renaissença, epòca istorica (sègles XV e XVI).
*lei doas Renaissenças Occitanas
** l'occitanisme o Segonda Renaissença Occitana (de 1800 a uei).
** la literatura barròca occitana o Primiera Renaissença Occitana (fin dau sègle XVI e començament dau sègle XVII).
* la Renaissença Catalana (de 1800 a uei)
* la Renaissença Carolingiana (sègles VIII e IX).
* Renaissença (partit politic francés).
Flume

Un **flume** (var. **flum**) o **fluvi** es una aiga de talha granda que generalament se trai dins la mar. La partida finala d'un flume es la boca. De còps los flumes s'acaban dins de zònas deserticas ont sas aigas se pèrdon per infiltracion e per evaporacion.

## Articles connèxes
* riu
* ribièra
Ilhéus

**Ilhéus** es una vila brasilièra del litoral sud de l'Estat de Bahia. Es situada a una latitud de 14°&nbsp;47'&nbsp;20" sud e una longitud de 39°&nbsp;02'&nbsp;56" oèst, a una altitud de 52&nbsp;m. Sa populacion èra estimada a 220&nbsp;932 abitants en 2006.
La vila ocupa una superfícia de 1841&nbsp;km².

Son economia es fondada sobre l'agricultura, lo torisme e l'industria. Foguèt la pus granda productritz de cacau del mond, mas aprèp l'aparicion de la malautiá coneguda jos lo nom de  *vassoura de bruxa* ("escoba de bruèissa", causada pel campairòl *Crinipellis perniciosa*) qu'infèsta las plantacions, la produccion demeniguèt. Ilhéus èra un vilatge quand foguèt fondat en 1534  puèi venguèt una vila en 1881. Es mondialament coneguda per aver servit de scenari a las novèlas de Jorge Amado coma *Gabriela, Cravo e Canela*.
Konstantinos Karamanlis (omonimia)

**Konstantinos Karamanlis** pòt èsser:
* Konstantinos Karamanlis (oncle) (1907-1998), oncle del seguent, ancian primièr ministre de Grècia e ancian president de Grècia.
* Kostas Karamanlis, abreviacion per Konstantinos Karamanlis (nebot) (nascut en 1956), nebot del precedent e actual primièr ministre de Grècia.
Arbust

Un **arbust** o un **arbrilhon** (var. **aubrilhon**) es una planta lenhosa qu'a generalament mai de 50&nbsp;cm e mens de 5 m&nbsp;de nautor e qu'a divèrses troncs sens èsser cap d'els lo preponderant. De còps un arbre quand es pauc desvolopat se pòt confondre amb un arbust. Dins l'agricultura mantun arbre se cultiva en forma d'arbust, coma l'avelanièr, amb mai d'un tronc dempuèi la tèrra. Dins de climas relativament freds, un arbre coma la figuièra sonque pòt créisser en forma arbustiva.
Figuièra

La **figuièra** (var. **figuiera** *prov.?*, **figuèira**, **figièra** o **figèira** *nord.oc*) o lo **figuièr** (var. **figuier** *prov.*, **figier** o **figèir** *nord.oc*, **higuè(i)r** *gasc.*) (en latin scientific: *Ficus carica*) es l'arbre que fa las figas.

## Descripcion botanica
Fa partida del genre *Ficus* que compta amb mai de mila espècias, principalament dins las regions caudas e intertropicalas. *Ficus carica* es l'unica espècia del genre *Ficus* que se trapa a l'estat salvatge en Euròpa.
Mulhorand

Lo **Mulhorand** es un país fictici dau monde imaginari dei Reiaumes Oblidats, decòr de campanha dau juec de ròtle Donjons e Dragons.
Sa creacion es inspirada de l'Egipte Antica mai, a la diferéncia de sa còntrapartida terriana, la civilizacion mulhorandi a tengut e mai se son empèri es plus que l'ombra de çò qu'èra. Ansin, lei mulhorandis construson encara de temples e de piramidas. Per lo passat, la Mulhorand a agut per rivau l'empèri d'Unter.

Lo Mulhorand es tradicionalament governat per un faraon, vertadiera reïncarnacion d'Horus-Rê, e d'alhors d'unei caps dintre lei pus poderós ostaus nòbles son tanben de reïncarnacions de dieus mulhorandis. Aquel país, esclavatgista, a per enemics principaus lei Mascs Roges de Thay e lo culte de Seth. Lei magis mulhorandhis, estrechament enquadrats per lei capelans de Tòt, son redobtats per sei sòrts inconeguts e son lengatge magic secrèt compausat de ieroglifes.
Konstantinos Karamanlis (oncle)

**Konstantinos Karamanlis** (en grèc *Κωνσταντίνος Καραμανλής*), nascut lo 8 de març de 1907 e mòrt lo 23 d'abriu de 1998, foguèt un politic grèc engatjat dins la drecha conservatritz e liberala. Foguèt primier ministre de Grècia de 1955 a 1958, tornarmai de 1958 a 1961 e tornarmai de 1961 a 1963. Après la dictatura dei coronèus (1967-1974) e amb lo retorn de la democracia en 1974, Konstantinos Karamanlis foguèt encara primier ministre de 1974 a 1980 (parallèlament, foguèt president dau partit Nòva Democracia de 1974 a 1980). Enfin foguèt president de Grècia de 1980 a 1985 e de 1990 a 1995.

Es l'oncle de Kostas Karamanlis, primier ministre actuau de Grècia.
Kostis Stefanopoulos

**Constantin Stefanopoulos** (en grèc *Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος*, escaisnomat Kostis *Κωστής*), politic nascut en 1926, foguèt president de Grècia entre 1995 e 2005.
Sòrga

**Sòrga** pòt designar:
***sòrga**, non comun que designa un riu en general. 
***[[Sòrga (Avairon)|Sòrga]]** un riu de Roergue.
***[[Sòrga (Vauclusa)|Sòrga]]** un riu de Provença.
:
***[[Sòrgas]]** (*Sorgues* en francés) es una comuna provençala.
Aglarond (RO)

**Aglarond** es un país fictici dei Reiaumes Oblidats, un decòr de campanha dau juec de ròtle Donjons & Dragons.

Algarond es un reiaume autocrata situat au sud-oèst de l'Inaccessible levant e dirigit per la rèina-masca, la Simbula. Sa capitala es Velprintalar.

## Geografia
Es una peninsula bòrdada au ponent per la mar deis Estèlas Cabussadas e Altumbel, e au levant per Thay. La màger part dei tèrras son cubèrtas per lo bòsc de Iuir.