open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Comunautat de comunas Ardecha de las Fònts e Volcans

La **Comunautat de comunas Ardecha de las Fònts e Volcans** es  una comunautat de comunas de la Republica francesa, situada dins lo departament d' Ardecha e la region de Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups. Son còdi SIREN es 200039824.

## Istòria
En 2014, la comunautat de comunas resultava de la fusion de la CC Fònts d'Ardecha (a Mairàs, las 10 comunas), de la CC delhs Grands Sèrres (a Tuèis, las 5 comunas) e de la CC Pòrta de las Nautas Cevenas Ardechesas (a La Levada d'Ardecha, las 2 comunas). Mas lo 1èr de genièr 2017, Astet passèt a la Comunautat de comunas de la Montanha d'Ardecha. 

## Composicion
Sus la mapa de las EPCI d'Ardecha en 2019, la CC Ardecha de las Fònts e Volcans es en violet.

Lo nom de la comuna es seguit delh nom de l'intercomunalitat precedenta.
* *[[Barnas]]* (de : Comunautat de comunas Fònt d'Ardecha)
* Burzet (de : CC Los Grands Sèrres)
* *[[Chirols]]* (de : CC de comunas Fònt d'Ardecha)
* Fabràs (de : CC de comunas Fònt d'Ardecha)
* Jaujac (de : CC Fònt d'Ardecha)
* La Levada d'Ardecha (de : CC Pòrta de las Nautas Cevenas Ardechesas)
* Mairàs (de : CC Fònt d'Ardecha)
* Maires (de : CC Los Grands Sèrres)
* Montpesat (de : CC Los Grands Sèrres)
* Pereiras (de : CC Los Grands Sèrres)
* Pònt de la Bauma (de : CC Fònt d'Ardecha)
* Pradas (de : CC Pòrta de las Nautas Cevenas Ardechesas)
* *[[Sant Cirgues de Prades]]* (de : CC Fònt d'Ardecha)
* *[[Sant Pierre de Colombier]]* (de : CC Fònt d'Ardecha)
* La Socha (de : CC Fònt d'Ardecha)
* **[[Tuèis]]** (residéncia) (de : CC Los Grands Sèrres)

## Nòtas e referéncias
Linha A del mètro de Lion

vinheta|Lo cai de l'estacion ''Vaulx-en-Velin - La Soie'' vist dempuèi un tren.
La **linha A del [[mètro de Lion]]** es una linha del malhum de mètro a Lion. La premièra seccion d'aquesta linha dobriguèt en 1978 e religa uèi l'estacion *[[Perrache (mètro de Lion)|Perrache]]* al sud-oèst de Lion, a l'estacion *[[Vaulx-en-Velin - La Soie (mètro de Lion)|Vaulx-en-Velin - La Soie]]*, a l'èst. A una longor de 9,3 km.

## Istòria

### Cronologia

* 1978 (28 d'abril) : inauguracion per Valéry Giscard d'Estaing de la linha entre *[[Perrache (mètro de Lion)|Perrache]]* e *[[Laurent Bonnevay - Astroballe (mètro de Lion)|Laurent Bonnevay]]*.
* 1978 (2 de mai) : mesa en servici comercial de la linha.
* 2007 (2 d'octobre) : extension entre las estacions *[[Laurent Bonnevay - Astroballe (mètro de Lion)|Laurent Bonnevay - Astroballe]]* e *[[Vaulx-en-Velin - La Soie (mètro de Lion)|Vaulx-en-Velin -  La Soie]]*.

## Traçat e estacions
vinheta|330x330px|Traçat de la linha.

### Lista de las estacions

* Perrache
* Ampère - Victor Hugo
* Bellecour
* Cordeliers
* Hôtel de Ville - Louis Pradel
* Foch
* Masséna
* Charpennes - Charles Hernu
* République - Villeurbanne
* Gratte-Ciel
* Flachet - Alain Gilles
* Cusset
* Laurent Bonnevay - Astroballe
* Vaulx-en-Velin - La Soie

## Espleitacion

### Material rotlant
La linha es espleitada ambe de trens MPL 75.

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
* Lion
Disforia de genre

La **disforia de genre** es la sofrença ressentida per una persona a causa de son sèxe e genre assignats a la naissença que correspond pas a son identitat de genre. Las personas qu'experimentan la disforia de genre son generalament transgenres.

## Notas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Transidentitat
Plaça Gambetta (Bordèu)

vinheta|Lo parc centrau de la plaça.
La **plaça Gambetta** es l'una de las principalas plaças de Bordèu.

## Origina deu nom
Lo nom actuau vien de Léon Gambetta.

## Vejatz tanben
Plaça daus Quinconcis

drecha|sens_quadre
La **plaça daus Quinconcis** es una de las principalas plaças de Bordèu.

## Vejatz tanben
Lo Mean

**Lo Mean** (pr. [lu mjan]; *Meano* en italian, oficialament) la es una anciana comuna de las Valadas occitanas. Dempuèi lo regim fascista, la es annexaa a la comuna de Peirosa.
## Referéncias
Plaça de la Borsa (Bordèu)

drecha|sens_quadre
La **plaça de la Borsa** de Bordèu, a l'origina aperada *plaça Reiala*, es una de las principalas plaças de Bordèu.

## Immòbles e monuments

* Al n°1 : Musèu nacionau de la Doanas
* Al n°17 : Cramba de comèrci e d'industria de Bordèu

Lo miralh d'aiga es situat de cap a la plaça. Es lo mei grand miralh d'aiga au mond, damb una susfàcia de 3 450m2.

## Galeria

Fichièr:Bordeaux quais 04.jpg|Garona e los bastiments de la Plaça de la Borsa.
Fichièr:Place-Bourse Bordeaux-boosted-colours.jpg|*Fònt de las Tres Gràcias* sus la plaça
Fichièr:Bordeaux Mascaron place de la Bourse.JPG|Mascaron sus un bastiment de la plaça
Fichièr:Place de la Bourse et tramway.jpg|Tramvai


## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Ligams extèrnes

*  La plaça sul sit de la vila
*  Lo miralh d'aiga sul sit de la vila
Plaça de la Borsa (Tolosa)

drecha|sens_quadre
La **plaça de la Borsa** es una plaça del centre istoric de Tolosa. Es situada dins lo quartier Capitòli.

## Vejatz tanben
Plaça de la Borsa

**Plaça de la Borsa** es un nom de luòc portat per :

* Plaça de la Borsa, plaça de Bordèu.
* Plaça de la Borsa, plaça de Tolosa.
Semvat

La **Semvat**, sigla de la **Societat d'Economia Mixta dels Viatjaires de l'Aglomeracion Tolosana** (en francés *Société d'Économie Mixte des Voyageurs de l'Agglomération Toulousaine*) foguèt la societat que gerissiá los transpòrts en comun de Tolosa e sa banlèga entre 1973 e 2004, e de son aglomeracion fins en 2006.

Dins Tolosa e sa banlèga, la societat espleitava 64 linhas d'autobús urbans e una linha de mètro, actualament espleitadas per Tisséo. Dins l'aglomeracion de Tolosa, espleitava 22 linhas d'autocarris interurbans actualement dins lo malhum *Arc-en-Ciel*.
Dislexia

La **dislexia** es la dificultat d'identificar, compréne e reproduire los simbòls escrits.

## Vejatz tanben
Abondance

**Abondance** pòt designar:

*Abondance, una comuna de Nauta Savòia.
*Abondance una raça bovina originària de Savòia.
*Abondance, un formatge de lach de vaca produit en Nauta Savòia.
Touhou Project

***Touhou Project*** (東方Project, *Tōhō Purojekto*, literalament « Projècte de l'èst »), generalament abreujat ***Touhou***, o ***Project Shrine Maiden***, es una seria japonesa de videojòcs de shoot 'em up, de tipe *danmaku*, creada per la Team Shanghai Alice en 1996. Deu son nom al fach que los títols començan per lo prefix 東方 (*Tōhō*, que se pòt traduire per *Oriental*).

Lo libre Guiness dels recòrds a considerat la seria coma essent  en octòbre de 2010.

## Notas e referéncias



## Vejatz tanben

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial
Electrician

drecha|sens_quadre
Un **electrician** (al femenin **electriciana**) es lo nom donat al mestièr que practican las personas dins lo domeni de l'electricitat.

## Vejatz tanben
Disortografia

La **disortografia** es un disfoncionament de l'escritura degut a un treble d'aprendissatge perdurant de l'aquisicion e de la mestreja de l'ortografia.

Lo treble disortografic fa sovent seguida a una dislexia mas l'associacion es pas sistematica.
Caminòt

[vinheta|Caminòtas emplegadas per la companhiá ''[Baltimore & Ohio Railroad* en [[1943]].]]
Un *'caminòt''' es una persona emplegada dins los camins de fèrre.

## Mestièrs

### L'agulhaire
vinheta|Un agulhatge es un tipe d'aparelh de via accionat per un agulhaire.
L'agulhaire es l'emplegar encargat de la manòbra dels senhals o d'aparelh de via.

### Lo cantonièr
Lo cantonièr foguèt un obrièr encargat de l'entreten dels camins de fèrre e lors abòrds.

### Lo conductor
Lo conductor es l'emplegar d'una entrepresa ferroviària dont la foncion principala es d'assegurar la conduita d'un tren. Foguèt sovent apelada  a l'epòca de la traccion a vapor.

### Lo gardabarrièra
Lo gardabarrièra es l'emplegar encargat de gardar los barrièras d'un passatge a nivèu non-automatic.

## Notas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Camin de fèrre
Discalculia

La **discalculia** es una dificultat d'aprendissatge especifica dels matematicas, equivalent a la dislexia per l'escritura.

## Vejatz tanben
Ganguisa

**Ganguisa** es una aiga d’Occitània en Lengadòc dins los departements d'Aude e de Nauta Garona, dins la region , afluent de l'Erç Mòrt e sosafluent de Garona.

## Geografia
De , sa font es sus la comuna de Pairan, dins Aude e s’escampa dins l'Èrs Mòrt en riba esquèrra sus la comuna de Bautevila dins lo departament de la Nauta Garona.

### Departaments e comunas ont passa
* Aude : Sant Miquèl, Velflor, Gorvièla, Cumièrs, Pairan, Le Mas Santas Puèlas, Vilanava la Comtal.
* Nauta Garona: Avinhonet de Lauragués, Bautevila.

### Bacin

### Organisme de gestion

## Afluents màger

* Riu de Migon, 
* Riu de *Labexen*, 
* Fangosa, 

## Idrologia

## Fòrmas ancianas
*Guanguisa* en 1292, *Riparia de Ganguisa* en 1307, *Ganguiza* en 1339, *Rivus de Ganguisa* en 1488. Ganguisa es tanben le nom d'un masatge del Mas Santas Puèlas, atestat en 1764, *Ganguise, hameau* .

## Veire tanben
* Lac de la Ganguisa

## Nòtas e referéncias

### Références
Gara de Goathland

vinheta|Un tren de vapor toristic dins la gara.
La **gara de Goathland** (en anglés ***Goathland station***) es una gara ferroviària del North Yorkshire Moors Railway, dins lo vilatge de Goathland, del borough de Scarborough, dins lo Yorkshire del Nòrd en Anglatèrra.

## Situacion ferroviària

## Istòria

## Servici als viatjaires

### Acuèlh
La gara dispausa d'un parc d'estacionament e un bastiment per los viatjaires, reconvertit en salon de tè.

### Dessèrta
La gara es desservida unicament per de trens toristics.

## Dins la cultura
La gara es coneguda per aver sovent aculhida de tornatges.

### Cinema

* Foguèt utilizada coma *gara de Hogsmeade* dins los films *[[Harry Potter]]*
* Apareis dins lo film *Keeping Mum*

### Television

* Dins la seria televisada *Heartbeat*, foguèt utilizada coma *gara d'Aidensfield*.
* Dins la sason 4 de *All Creatures Great and Small* coma *gara de Mannerton*.

### Musica

* Dins lo videoclip de *Holding Back the Years* de *[[Simply Red]]*.

## Notas e referéncias



## Vejatz tanben

### Ligams extèrnes

* Sit oficial del North Yorkshire Moors Railway
Lac de la Ganguisa

Lo **lac de la Ganguisa** (o restanca de l'Estrada) es un lac de restanca de  situat dins lo departament d'Aude près de Tolosa e d'Avinhonet de Lauragais sus Ganguisa.

## Presentacion
Es una basa de lésers subretot utilizada pel nautisme e la planca de vela per las escòlas, òcis escolars, associacions esportives. Es apreciat des que los vents contents e regulars e sa talha pro granda. Se situa sul territòri de cinc comunas: Baranha, Cumièrs, Gorvièla, Molevila e Bèlflor. la restanca foguèt bastida sul riu Ganguisa en 1979.

Son utilizacion es dedicada a l'irrigacion agricòla. 

Las ribas son adobadas per las caminadas, airal de picnic son presents a l’entorn del lac.

Lo plan d'aiga reculhís subretot las aigas de la Ganguisa al sud-èst, afluent de l'Èrs Mòrt, sosafluent de Garona. Es format de dos corts bras que fan confluéncia près de la restanca al nord-oèst.

## Istòria
En projècte a partir de 1951, la restanca foguèt realizada sonque en 1979. Es constituit d’una levada de tèrra que tanca tota la val de la Ganguisa. Destinat a l'origina per l'irrigacion agricòla, la superfícia d'aiga s'espandís ara sus 500 ectaras après un auçada de la restanca de trois mètres en 2007, qu’agrandís lo fins a Cumièrs en doblant sa capacitat, passant de 278 a 500 ectaras.

## Vejatz tanben
* Aude (departament)
* Ganguisa
* l'Èrs Mòrt
* Garona

## Nòtas e referéncias
Mètro de Turin

drecha|sens_quadre
Lo **mètro de Turin** es un malhum de mètro servissent la vila de Turin, capitala de Piemont, e la comuna de Collegno.

## Malhum

### Linha 1

La linha 1 dobriguèt lo 4 de febrièr de 2006. S'estend actualament a partir de l'estacion *[[Fermi (mètro de Turin)|Fermi]]* a aquela de *[[Bengasi (mètro de Turin)|Bengasi]]*.

### Linha 2

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Turin
Canton de Sant Estève de Ludarés

Lo **canton de Sant Estève de Ludarés** es una anciana division administrativa de Vivarés, situada dins l'arrondiment de L'Argentèira, lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups, adara d'Auvèrnhe-Ròse-Aups. Las 8 comunas son dempuèi 2015 dins lo canton de Nauta Ardecha (burèu centralizator Tuèis) e tanben dempuèi 2017 dins la Comunautat de comunas de la Montanha d'Ardecha. La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian (e non pas lo vivaroaupenc), dins sa varianta bas-vivaresa o nòrd-cevenòla (« lengadocian en cha », qu'a las caracteristicas que definisson lo nòrd-occitan, aitau coma per lo gavaudanés). En 2012, la populacion èra de 974 abitants e la densitat de 5,5 ab/km².

## Composicion

Ardeche-arrondissement.svg|Los arrondiments e cantons d'Ardecha abans 2015.
Canton de Saint-Etienne-de-Lugdares.jpg||Mapa delh canton.
03660033Borne.jpg|*Borne*.
Saint-Etienne-de-Lugdarès,_Ardèche,_France.jpg|Lo chapluòc.


* Dempuèi lo 1èr de genièr de 2019, L'Aval d'Aurèla e Sant Laurenç daus Banhs son fusionadas dins la comuna novèla de Sant Laurenç daus Banhs e L'Aval d'Aurèla e ne son de comunas delegadas.

## Geografia
Las densitats son bassas, inferioras a 10 ab/lm² dins totas las comunas. Mai que l'altitud, l'importància de las desnivelacions explica l'escassetat de la preséncia umana. Las comunas qu'an l'altitud minimala pus bassa son L'Aval d'Aurèla (600 m) e Sant Laurenç daus Banhs (623 m), las qu'an l'altitud minimala pus nauta son Lo Planhau (1056 m), La Veiruna (974 m), Sant Estève de Ludarés (969 m), *[[Sant Alban en Montagne]]* (951 m) e *[[Cellier du Luc]]* (932 m), mas las qu'an la desnivelacion pus fòrta son *[[Borne]]* (761 m) e Sant Laurenç daus Banhs (756 m), las qu'an la desnivelacion pus febla son *[[Cellier du Luc]]* (270 m), *[[Sant Alban en Montagne]]* (378 m), La Veiruna (391 m) e Lo Planhau (407 m). Las montanhas pus esquiçadas son puslèu a l'oèst, encara mai alh sud, près delhs cantons de Vaugòrja e de Juèsa.

Las desnivelacions son una dificultat per l'agricultura e per las viás de comunicacion. La val de *Masmejan*, relativament rectilinèa, permet a la RD 19 (d'Aubenàs a Luc (Losera) per Jaujac) d'èsser la rota màger delh canton; mas aquò's un itinerari segondari. L'oèst delh canton beneficia un pauc de la proximitat de la RD 906 loseròta, installada dins la val d'Alèir.

## Istòria
## Nòtas e referéncias
Passatge a nivèl

[vinheta|Passatge a nivèl automatic francés, a [Auvers-sur-Oise.]]
Un **passatge a nivèl** (var. ** de nivèu/niveu**)(abreujat **PN** dins lo girgon ferroviari) es un crosament a nivèl (es a dire que las vias que se crosan son a la meteissa auçada, per oposicion als ponts e als tunèls) d'un camin de fèrre e d'una via rotièra o pedonièra.

## En França
En França, los passatge a nivèl automatics son pas installats sus las linhas de camin de fèrre limitadas a mai de 160km/h, las autorotas e las vias rapidas.

## Notas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Camin de fèrre

### Ligams extèrnes

* Sit de la SNCF suls passatges a nivèu
Linha 1 del mètro de Turin

drecha|sens_quadre
La **linha 1 del [[mètro de Turin]]** es una linha del malhum de mètro a Turin. La premièra seccion d'aquesta linha dobriguèt en 2006 e religa uèi l'estacion *[[Fermi (mètro de Turin)|Fermi]],* a l'estacion *[[Lingotto (mètro de Turin)|Lingotto]]*.

## Istòria

### Cronologia

* 2006 (4 de febrièr) : inauguracion de 9 primièras estacions entre ''Fermi'' e *[[XVIII Dicembre (mètro de Turin)|XVIII Dicembre]].*
* 2007 (5 d'octobre) : extension de 3 estacions entre *[[XVIII Dicembre (mètro de Turin)|XVIII Dicembre]]* e *[[Porta Nuova (mètro de Turin)|Porta Nuova]]*.
* 2011 (6 de març) : extension de 6 estacions entre *[[Porta Nuova (mètro de Turin)|Porta Nuova]]* e *[[Lingotto (mètro de Turin)|Lingotto]]*.

## Traçat e estacions

### Lista de las estacions

* Fermi
* Paradiso
* Marche
* Massaua
* Pozzo Strada
* Monte Grappa
* Rivoli
* Racconigi
* Bernini
* Principi d'Acaja
* XVIII Dicembre
* Porta Susa
* Vinzaglio
* Re Umberto
* Porta Nuova
* Marconi
* Nizza
* Dante
* Carducci-Molinette
* Spezia
* Lingotto

## Espleitacion

### Material rotlant
La linha es espleitada ambe de trens VAL 208.

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Turin
* Turin
Fermi (mètro de Turin)

drecha|sens_quadre
**Fermi** es una estacion cap de la linha 1 del mètro de Turin.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 4 de febrièr de 2006.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Turin
Yorkshire del Nòrd

Lo **Yorkshire del Nòrd** ( en anglés: *North Yorkshire*) es un comtat del nòrd d'Anglatèrra. Creat en 1974, cobrís una superfícia de , çò que ne fa lo comtat pus grand d'Anglatèrra. Coma o indica son nom, correspond a la part nòrd del comtat tradicional de Yorkshire. Confronta a l'èst la mar del Nòrd. Del nòrd cap al sud, es enrodat per Durham, Cumbria, Lancashire, lo Yorkshire de l'Oèst, lo Yorkshire del Sud e lo Yorkshire de l'Èst.
Bellecour (mètro de Lion)

drecha|sens_quadre
**Bellecour** es una estacion del mètro de Lion. Fa la correspondéncia entre la linha A e la linha D del mètro.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 de mai de 1978 per la linha A, e lo 9 de setembre de 1991 per la linha D.

## Situacion
Es situada sus la plaça *Bellecour* sus la *Presqu'île* dins lo segond arrondiment al centre-vila de Lion.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Hôtel de Ville - Louis Pradel (mètro de Lion)

vinheta|Un cai de la linha A.
**Hôtel de Ville - Louis Pradel** es una estacion de la linha A et cap de la linha C del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 de mai de 1978 per las doas linhas.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Croix-Rousse (mètro de Lion)

[vinheta|Una [Boca de mètro|boca de l'estacion.]]
vinheta|Un cai de l'estacion.
**Croix-Rousse** es una estacion de la linha C del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 12 d'abril de 1891 e barrèt lo 3 de julhet de 1972 coma estacion de funicular.

Dobriguèt lo 6 de decembre de 1974 coma estacion de mètro.

## Presentacion e arquitectura

L'estacion a una òbra d'art realizada per Robert Duran.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Vaulx-en-Velin - La Soie (mètro de Lion)

vinheta|L'intrada de l'estacion.
**Vaulx-en-Velin - La Soie** es una estacion cap de la linha A del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 d'octobre de 2007, amb la mesa en servici de l'extension dempuèi l'estacion *[[Laurent Bonnevay - Astroballe (mètro de Lion)|Laurent Bonnevay - Astroballe]].*

## Situacion
Es situada dins lo quartièr del *Carré de Soie* a Vaulx-en-Velin, a la limit de Villeurbanne.

## Correspondéncias
A la surfacia, es tanben una estacion de la linha 3 del tramvai de Lion e del Rhônexpress.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Laurent Bonnevay - Astroballe (mètro de Lion)

drecha|sens_quadre
**Vaulx-en-Velin - La Soie** es una estacion de la linha A del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 de mai de 1978. Foguèt un ancian cap de la linha avans lo 2 d'octobre de 2007.

## Situacion
Es situada sul *Cours Émile-Zola*, dins lo quartièr *Cusset-Bonnevay* a Villeurbanne.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Perrache (mètro de Lion)

vinheta
**Perrache** es una estacion cap de la linha A del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 de mai de 1978.

## Correspondéncias
Es tanben una estacion de las linhas 1 e 2 del tramvai de Lion.

Es situada a la gara de Lion-Perrache

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Foch (mètro de Lion)

[vinheta|Una [Boca de mètro|boca de l'estacion.]]
**Foch** es una estacion de la linha A del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 2 de mai de 1978.

## Situacion
Es situada sul *Cours Franklin-Roosevelt* al crosament de l*'Avenue Foch* dins lo seisen arrondiment de Lion.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Juan Wallparrimachi

**Juan Wallparrimachi** (1793 - 1814) que ho un poeta de lenga quíchoa. 

Segun l'especialista e lexicograf quíchoa Jesús Lara qu'adaptè la *décima* de la poesia espanhòu .

Que morí combatent entà l'indepenéncia de la futura Bolívia.

## Ligams extèrnes
* https://books.google.fr/books?id=8lrcKp81eawC&pg=PA381&dq=&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false *The Cambridge History of Latin American Literature, Volume 1*, 381.
* http://jlancey.tripod.com/Text/Wallpari.htm Poesia soa.
Manuscrit de Huarochiri

La **Manuscrit de Huarochiri** qu'ei lo tèxte fondator de la literatura escrita en quíchoa. Qu'amassa los mites deus abitants de la region de Huarochiri (uei lo dia província de la region de Lima au Peró) e que ho redactat per un autor ameridian anonime e anotat e conservat au sègle XVI per Francisco de Ávila, un prelat qu'avèva com per carga e pretzhèit l'eradicacion deu paganisme dens aquesta region.

Lo manuscrit que ho desbrambat e arrecaptat dens la Blibliotèca Reiau de Madrid e non ho pas tornar estudiat abans l'aleman Hermann Trimborn e n' hesse ua traduccion en 1939 que hore eprduda durant la IInda Guèrra Mondiau. En 1967  Antje Kelm que n' he ua auta e puish que ho l'escrivan peruvian  José María Arguedas qui e n' he ua en castelhan.

## Ligams intèrnes
* Literatura quíchoa
Jesús Lara

**Jesús Lara** (Muela, Departamento de Cochabamba, lo 1 de gener de 1898 - lo 4 de setemede 1980) que ho un escrivan, un lexicograf e un especialista deu quíchoa e tanben un jornalista e un òme politic bolivian.

Qu'anè a l'escòla primàri e segondària a Cochabamba

Que serví activament au front durant la Guèrra deu Chaco.

En politica que ho opositor e per'mor d'aquò empresoat e tanben candidat comunista a la vice presidéncia.
Place Guichard - Bourse du Travail (mètro de Lion)

[vinheta|Una [Boca de mètro|boca de l'estacion.]]
**Place Guichard - Bourse du Travail** es una estacion de la linha B del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 14 de setembre de 1981.

## Situacion
Es situada sus la plaça *Guichard*, dins lo tresen arrondiment de Lion.

## Correspondéncias
La linha 1 del tramvai passa a proximitat de l'estacion.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Gare d'Oullins (mètro de Lion)

vinheta|L'estacion.
**Gare d'Oullins** es una estacion cap de la linha B del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 11 de decembre de 2013.

## Situacion
Es situada dins la comuna d'Oullins, a la gara omonim.

## Correspondéncias
Lo malhum dels TER d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Saxe - Gambetta (mètro de Lion)

drecha|sens_quadre
**Saxe - Gambetta** es una estacion del mètro de Lion. Fa la correspondéncia entre la linha B e la linha D del mètro.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 14 de setembre de 1981 per la linha B, e lo 9 de setembre de 1991 per la linha D.

## Situacion
L'estacion es situada a las crosament dels avengudas de *Saxe* e *Joan Jaurès*, e de lo cors *Gambetta*, dins lo quartièr de la *Guillotière*, a la limit entre los tresen e seteime arrondiments de Lion.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Nizza (mètro de Turin)

**Marconi** es una estacion de la linha 1 del mètro de Turin.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 6 de març de 2011.

## Situacion
L'estacion es situada sus la piazza Nizza.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Turin
Gèze (mètro de Marselha)

**Gèze** es una estacion cap de la linha 2 dau mètro de Marselha.

## Istòria
Lo projèct comença en 2010, amb un budgèt de 100 milions d'euros. Inicialament prevista en 2014, la dubertura aguèt lòc en lo 16 de decembre de 2019.

## Situacion
Es situada dins lo quartièr dei Cròtas, a proximitat de l'avenguda dau Cap Pineda, la carrièra de Lion e la palanca dau capitani Gèze.

### Correspondéncias
De nombrosas correspondéncias ambé dei linhas d'autobús de la RTM, que son actualament a l'estacion ''Bougainville'', seràn disponibles. Especialament la linha B2 que prolonga lo mètro al nòrd de la vila.

## Presentacion e arquitectura

## Notas e referéncias


## Veire tanben

### Articles ligats

* Mètro de Marselha

#### Estacions connèxas

* Bougainville

### Liames extèrnes

* L'estacion sus OpenStreetMap
Place Jean Jaurès (mètro de Lion)

vinheta|L'estacion.
**Place Jean Jaurès** es una estacion de la linha B del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 4 de setembre de 2000.

## Situacion
L'estacion es situada sus l'avenguda *Joan Jaurès*, a proximitat del crosament de la carrièra *Pré-Gaudry*, dins lo seteime arrondiment de Lion.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Stade de Gerland (mètro de Lion)

vinheta|Los cais de l'estacion.
**Stade de Gerland** es una estacion de la linha B del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 4 de setembre de 2000. Foguèt un ancian cap de la linha avans lo 11 de decembre de 2013.

## Situacion
Es situada a l'estadi de Gerland, dins lo quartièr omonim del seteime arrondiment de Lion, sus l'avenguda *Tony-Garnier*.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Guillotière - Gabriel Péri (mètro de Lion)

[vinheta|L'estacion de tramvai, e la [boca de mètro darrièr.]]
**Guillotière - Gabriel Péri** es una estacion de la linha D del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 9 de setembre de 1991.

## Situacion
L'estacion es situada sus la plaça *Gabriel Péri* dins lo quartièr de la *Guillotière*.

## Correspondéncias
A la surfacia, es tanben una estacion de la linha 1 del tramvai.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Vieux Lyon - Cathédrale Saint-Jean (mètro de Lion)

vinheta|L'intrada de l'estacion.
**Vieux Lyon - Cathédrale Saint-Jean** es una estacion de la linha D del mètro de Lion, e de las linhas 1 e 2 del funicular.

## Istòria
L'estacion de mètro dobriguèt lo 9 de setembre de 1991. L'estacion de la linha 1 del funicular ( dobriguèt lo 8 d'agost de 1878, de lo 6 de setembre de 1900 per la linha 2.

## Situacion
Es situada dins lo quartièr *Saint-Jean* dins lo Vièlh Lion.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Valmy (mètro de Lion)

vinheta|L'intrada de l'estacion.
**Valmy** es una estacion de la linha D del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 28 d'abril de 1997.

## Situacion
Es situada dins lo quartièr de Vaise, dins lo noven arrondiment de Lion.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Jacques Curie

**Jacques Curie** (29 d'octòbre de 1855, París – 19 de febrier de 1941, Montpelhièr) es un fisician francés de la fin dau sègle XIX e de la premiera mitat dau sègle XX. Foguèt titulari de la cadiera de mineralogia de l'Universitat de Montpelhièr de 1903 a 1925.

Fraire ainat de Pierre Curie (1859–1906) e bèufraire de Marie Curie (1867–1934), se destrièt en 1880 amb sa participacion, amb son fraire, a la premiera demonstracion de l'efiech piezoelectric. Puei, ajudèt Pierre e Marie Curie dins seis estudis sus lei « rais de Becquerel » que menèron a la descubèrta de la radioactivitat.

## Liames intèrnes

* Efiech piezoelectric.
* Pierre Curie.
* Marie Curie.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Gustave Bémont

**Gustave Bémont** (1 d'abriu de 1857, París - 28 d'octòbre de 1932, París) es un quimista francés de la fin dau sègle XIX e de la premiera partida dau sègle XX. Participèt, amb Pierre e Marie Curie, a la descubèrta dau polòni e dau radi.

## Liames intèrnes

* Polòni.
* Radi.
* Radioactivitat.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Montbadon

**Montbadon** (*Monbadon* en francés) es una anciana comuna de Guiana e de Bordalés , situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempuèi lo 1èir de genèir 1989 es annexada a Puèi-seguin.

## Geografia
I a tant vau dire pas de borg autorn de la glèisa.

## Toponimia
Lo primièr element de Montbadon ven de l'occitan *mont*, del latin *mons*, *montem*. Lo segond element es un nom germanic d'òme *Bato* o *Baddo* . Mes es pas segur que sisca lo nom d'origina deu vilatge e de la comunautat e porré estar solament lo nom deu casteth; La glèisa es citada en 1398 emb lo nom de *Sanctus Martinus de Boenx* . *Boenx* conten benlèu una consonanta intervocalica, puslèu *-n-* que *-h-* au sègle XIV. Un nom latin d'òme *Bonus* es una possibilitat, mes l'associacion emb lo sufixe *-ens*, d'origina germanica normalament (*-ingos*), es pas una solucion evidenta.

## Istòria
Lo 1èir de genèir 1989, Montbadon fut estacada a Puèi-seguin per fusion simpla .

## Demografia

## Lòcs e monuments
* Glèisa Sent Martin, romanica, mes lo portau e l'absida son de 1761 e las vòutas de 1855 .


020 Monbadon ( 33570 ).JPG|Façada oèst.
Puisseguin église St Martin 2.JPG|Façada sud.
044 Monbadon ( 33570 ).JPG|Façada èst.
Monbadon Eglise 2.JPG|Façada nòrd.
012_Monbadon_(_33570_).JPG|Casteth [kas'te] de Montbadon.
017 Monbadon ( 33570 ).JPG|La nau cap a l'oèst.
File:Monbadon Eglise 3.JPG|La nau cap a l'èst.
Puisseguin église St Martin 4.JPG|Lo còr.
File:027 Monbadon ( 33570 ).JPG|La vòuta deu còr.
Puisseguin église St Martin Cadran solaire (1630) b.JPG|Mòstra de solelh (1630)


## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben

## Nòtas e referéncias
Parilly (mètro de Lion)

[vinheta|Un cai de l'estacion e un [MPL 85.]]
**Parilly** es una estacion de la linha D del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 11 de decembre de 1992.

## Situacion
Es situada sus la plaça *Jules-Grandclément* dins lo quartièr de Parilly a Vénissieux.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Linha 4 dau tramvai de Montpelhièr

La **linha 4 dau [[tramvai de Montpelhièr]]** es una linha de la sàrcia de tramvais de Montpelhièr.

Es l'unica linha de tramvai de la vila amb una traduccion en occitan de las anóncias de las estacions.

## Traçat e estacions
La linha fa lo torn dau centre de la vila.

### Lista de las estacions

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Montpelhièr
* Montpelhièr
Partit Animalista Contra lo Maltractament Animal

Lo **Partit Animalista Contra lo Maltractament Animal** (Partido Animalista Contra el Maltrato Animal) o **PACMA** es un partit politic espanhòl animalista. Que naixerà a Biscaia el 2003. 

## Originas
Naisserà a comptar de collectius antitaurins a Biscaia. Après, se mouràn a Barcelona e fin finala, a Madrid.

## Objectius
La defensa dels dreches dels animals, enebir las corregudas de taure e espectacles ont pòscan sofrir los animals. Permetre accès als animals al transpòrt public.
## Preséncia electorala
## Accions politicas
### YoDenuncio
### Circo Gottani
## Aliganças politicas
## Organizacion
Lo partit politic es estat condusit per Silvia e Luis Víctor, lo sieu marit. Lo sieu pòrtavotz es Laura Duarte. Existisson tanben Ana Bayle e Raquel Aguilar coma unas de las membres principalas.
## Polemics e criticas
I a de voses criticas contra la direccion an soslinhat que lo partit servís ad a favorir los interèsses personals de la siá presidenta, Silvia Barquero, e de lo sieu marit, Luis Víctor Moreno, qu'exercís lo cargui de vice-president. Los li a acusats de silenciar als sectors del partit mai critic amb la direccion, la que res a portat a la percaça de divèrses coordinators territoriales e a la demission unes autres. S'es criticat tanben cèrta estructura clientelista sorgit entorn de la presidenta e lo sieu marit.
## Ligams extèrnes
*  PACMA Pagina oficiala
*  Pagina de Twitter del PACMA Aragón 
*  Pagina de Facebook del PACMA Aragón
Tramvai de Lion

vinheta|Lo tren 814 sul pont Raymond-Barre.
Lo **tramvai de Lion** es un malhum de tramvai servissent Lion e una part de son aglomeracion. Es administrat per lo SYTRAL e espleitat per *Keolis Lyon*.

## Malhum
Lo malhum de tramvai es format de sièis linhas e 96 estacions. Es frequentat per 244 000 per jorn en 2010.

Coma per la màger part dels autres tram de França, l'alimentacion electrica se fa per catenari de 750 vòlts.

### Linha 1

La linha 1 dobriguèt lo 2 de genièr de 2001. S'estend actualament a partir de l'estacion ''Debourg'' e fins a l'estacion *IUT - Feyssine*, la linha a 27 estacions e una longor de 11,7 km.

### Linha 2

La linha 2 dobriguèt lo 2 de genièr de 2001. S'estend actualament a partir de l'estacion ''Perrache'' e fins a l'estacion *Saint-Priest — Bel-Air*, la linha a 29 estacions e una longor de 14,9 km.

### Linha 3

La linha 3 dobriguèt lo 4 de decembre de 2006. S'estend actualament a partir de l'estacion ''Gare Part-Dieu - Vivier Merle'' e fins a l'estacion *Meyzieu — Les Panettes*, la linha a 11 estacions e una longor de 14,6 km.

### Linha 4

La linha 4 dobriguèt lo 21 d'abril de 2009. S'estend actualament a partir de l'estacion *Hôpital Feyzin Vénissieux* e fins a l'estacion *La Doua — Gaston Berger*, la linha a 29 estacions e una longor de 16 km.

### Linha 5

La linha 5 dobriguèt lo 17 de novembre de 2012. S'estend actualament a partir de l'estacion ''Grange Blanche'' e fins a l'estacion *Parc du Chêne* o *Eurexpo*, la linha a 11 estacions e una longor de 3,8 km.

### Linha 6

### Rhônexpress

Lo Rhônexpress dobriguèt lo 9 d'agost de 2010. S'estend actualament a partir de l'estacion ''Gare Part-Dieu'' e fins a l'aeropòrt de Lion-Saint-Exupéry e sa gara TGV.

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
* Lion
Parçac

**Parçac** es un toponim occitan:
* Parçac, anciana comuna de Berric (departament francés de Cruesa) (annèxada pel Parçac de Marcha dins las annadas 1790)
* Parçac, anciana comuna de Bordalés (departament francés de Gironda)
* Parçac, anciana comuna de Marcha (departament francés de Cruesa)
* Parçac, masatge de la comuna marchesa de Chavanac (departament francés de Cruesa)
* Parçac, masatge de la comuna de Nòuvic en Montanha Lemosina (departament francés de Nalta Vinhana)
* Parçac e Rimondés, comuna de Marcha e Berric (departament francés de Cruesa), fusion de Parçac e de Rimondés.
E tanben:
* Sos Parçac, comuna de Marcha (departament francés de Cruesa).
Parçac (Berric)

**Parçac** es una anciana comunautat e comuna dau Berric, dins lo departament actuau de la Cruesa. Es la part dau vialatge de Parçac qu’era restachada a ’quela província, l’autra part qu'era de la Marcha. Tre las annadas 1790, fuguet restachada au Parçac de la Marcha.

## Referéncias
Linha 1 dau tramvai de Montpelhièr

La **linha 1 dau [[tramvai de Montpelhièr]]** es una linha dau malhum de tramvai a Montpelhièr.

## Traçat e estacions
La linha s'estend a partir de l'estacion *[[Mausson|Mauçon]]* e fins a l'estacion *Odissèum* (Odysseum en francés), la linha a 30 estacions e una longor de 15,7 km.

### Lista de las estacions

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Montpelhièr
* Montpelhièr
Plaça de la Republica (Bordèu)

drecha|sens_quadre
La **plaça de la Republica** es una plaça de Bordèu.

## Situacion e accès
La plaça es enquadra per l'espital Sent Andrèu e lo palais de justícia.

## Vejatz tanben
Plaça de la Republica

**Plaça de la Republica** es un nom de luòc portat per :

* Plaça de la Republica, plaça de Bordèu
* Plaça de la Republica, plaça de París
Grange Blanche (mètro de Lion)

vinheta|Un MPL 85 a l'estacion.
**Grange Blanche** es una estacion de la linha D del mètro de Lion.

## Istòria
L'estacion dobriguèt lo 9 de setembre de 1991.

## Situacion
Es situada dins lo quartièr omonim, sus la *plaça d'Arsonval*.

## Correspondéncias
Es tanben una estacion de las linhas 2 e 5 del tramvai de Lion.

## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de Lion
Plaça de la Republica (París)

drecha|sens_quadre
La **plaça de la Republica** (en francés : *Place de la République*) es una plaça parisenca, situada a las limitas dels tresen, desen e onzen arrondiments de París.

## Situacion e accès
La plaça es desservida per sèt grandas carrièras. Cinc linhas del mètro de París se crosan, fasent de l'estacion *[[République (mètro de París)|République]]* un important nos de correspondéncias.

### Vias arribants sus la plaça

* Baloard de Magenta
* Carrièra Beaurepaire
* Carrièra Léon-Jouhaux
* Carrièra del Faubourg-du-Temple
* Avenguda de la Republica
* Baloard Voltaire
* Baloard del Temple
* Carrièra del Temple
* Baloard Saint-Martin
* Carrièra René-Boulanger

## Activitats e manifestacions
En rason de son nom e de sa simbolica, mas tanben a causa de son accessibilitat e de sa localisacion al crosament de grandas avengudas, es un luòc abitual dels manifestacions parisencas.

## Notas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* París
République (mètro de París)

[vinheta|La [boca de mètro de l'estacion sus la plaça de la Republica.]]
**République** es una estacion del mètro de París, de las linhas 3, 5, 8, 9 e 11.

## Situacion
L'estacion es situada sos la plaça de la Republica.

## Istòria
Avant lo malhatge del RER, deteniá lo recòrd del nombre de correspondéncias, cinc.

Lo crosament d'aquestas linhas a impausat la creacion d'un complèx sistèma de corredors per permetre los desplaçaments dels viatjaires.

## Notas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de París
* Plaça de la Republica
Collectivitat d'otramar

Une **collectivitat d'otramar** (**COM**) es un territòri francés d'otramar que dispausa d'un estatut e d'institucions especificas. Aquel estatut concernís la Polinesia francesa, Sant Bartomieu, Sant Martin, Sant Pèire e Miquelon e Wallis e Futuna. 

Les collectivitats d'otramar son regias per l'article 74 de la Constitucion de la Cinquena Republica : l'estatut especific de caduna d'entre elas es fixat per una lei organica que precisa sas competéncias e las condicions dins lasqualas las leis e reglaments aplicables en metropòli s'i aplican.

Se destrian dels departaments e regions d'otramar e de las collectivitats territorialas d'otramar, regidas per l'article 73, ont las leis e reglaments son generalament aplicablas de plen dreit, e de la Nòva Caledònia que dispausa d'un estatut especial.

Del punt de vista de l'Union Europèa, las collectivitats d'otramar pòdon èsser de païses e territòris d'otrmar o de regions ultraperifericas.
Illas del Vent

Les **illas del Vent** son un grop de cinc illas situadas a l'èst de las illas  jol Vent. Las illas del Vent e las illas jol Vent forman l'archipèla de la Societat, un dels cinc archipèlas que forman la Polinesia francesa.

Las illas del Vent son las illas pus grandas de Polinesia e concentran la majoriat de la populacion del territòri, siá 75 %. Se compausan de quatre illas nautas e d'un atòl :
* Tahiti,
* Moorea,
* Maiao,
* Mehetia,
* e l'atòl de Tetiaroa.
Lo nom  es una traduccion del nom de l'archipèla en tahitian : ''te fenua ni'a mata'i', o .

## Réferéncias
Mètro de París

[vinheta|[Boca de mètro|Boca de l'estacion ''Abesses'', de tipe edicul Guimard.]]
Lo **mètro de París** es un dels sistemas de transpòrts en comun servissent París. Es administrat e espleitat per la RATP. Vengut un simbòl de París, lo mètro se caracteriza per la densitat de son malhum al còr de la vila e son estil arquitectural omogenèu influenciat per l'Art nouveau.

## Istòria

## Malhum actual

### Presentacion del malhum
Lo malhum metropolitan de París a una longor de 245,6 km, es format actualament de 16 linhas e 320 estacions.

## Impactes socials, economics e culturals

### Lo mètro dins la cultura

#### Al cinèma
La RATP aculhís una seissantena de tornatges per an dins lo mètro (dont 5 a 6 tornatges a l'estacion ''Porte des Lilas''), podent durar 1 a 3 jorns, siá 80 a 100 jorns annals de tornatges. Las linhas los mai utilizadas son la 6 per sa vista sus la Torre Eiffel, la 10, fòrça longa, e la linha 3 bis perque pauc frequentada.

#### Lo conilh del mètro

Lo conilh del mètro parisenc es un pega-solet plaçat sus las pòrtas dels trens dempuièi la fin dels ans 70 e destinat a avertir los passatgiers, en particular los enfants, dels riscs presentats en daissant sos mans sus las pòrtas al moment de l'obertura.

Aqueste conilh a fach l'objècte de divèrs destornaments, per los *anti-publicitats* notadament, mas tanben per de versions umoristics de còps calhòlas.

## Notas e referéncias

### Notas


### Referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* París

### Ligams extèrnes

*  Sit oficial de la RATP
Linha 3 dau tramvai de Montpelhièr

La **linha 3 dau [[tramvai de Montpelhièr]]** es una linha de la sàrcia de tramvais de Montpelhièr.

## Traçat e estacions
[vinheta|Traçat de la linha en [francés.]]
La linha s'estend a partir de Juvinhac e fins a l'estacion *[[Peròus - Estanh de l'Òrt (Tramvai de Montpelhièr)|Peròus - Estanh de l'Òrt]]* o *[[Latas - Centre (Tramvai de Montpelhièr)|Latas - Centre]]*, la linha a 27 estacions e una longor de de 23 km.

### Lista de las estacions

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai de Montpelhièr
* Montpelhièr
Edicul Guimard

[vinheta|300x300px|[Boca de mètro|Boca de l'estacion ''Père Lachaise''.]]
Los **ediculs Guimard** son d'ediculs d'accès a las estacions del mètro de París. Foguèron concebuts al començament del sègle XX, per Hector Guimard, dins un estil *[[Art nouveau]]*.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de París
* Boca de mètro

### Ligams extèrnes

*  Édicules Guimard (Paris inconnu)
Conilh del mètro parisenc

Lo **conilh del mètro parisenc**, apelat **Serge** e de còps **conilh RATP**, es un personatge de ficcion figurant sus divèrs dessenhs que la RATP aficha dempuèi la fin dels ans 70 dins lo mètro parisenc, per avertir lo jove public de cèrts perilhs. Mai d'un conilhs de colors e d'aires diferents seguent las epòcas se son succedits per prevenir de cèrts perilhs, especialament del risc de se far pinçar los dets dins las pòrtas dels trens.

## Descripcion

### Contèxt
Las afichas que meton en scèna aquesta conilh se presentan sos la forma de pega-solets apausats a l'interior dels trens del mètro de París e del RER, sus las pòrtas coladissas. D'efèit, coma lor obertura e lor barradura es automatisada, constituïsson un perilh per los joves enfants, inconscients del risc de s'i pinçar los dets. Lo conilh jòga un ròtle pedagogic de prevencion.

Dempuèi lo debut de l'annada 2017, Serge lo Conilh a investit los escalièrs mecanics del malhum parisenc per avertir los viatjaires e espacialament los joves enfants dels compòrtaments a risques. Es desplegat suls 115 escaliers mecanics que necessitan una atencion particulara.

### Illustracion
 
Mai d'un conilhs foguèron representats sus las afichas apausadas per la RATP ; l'entrepresa presenta una retrospectiva sus son sit internet. Per antropomorfisme, totes aquestes conilhs èran bipèdes e portavan de vestits e lors pès de còps cauçats. En revenge, portavan pas d'autres accessòris.

### Cibla
Lo causida de l'animal representat e las colors vivas denòtan la cibla : los enfants.

## Un simbòl victima de destornaments
Los passatgièrs del mètro parisenc son familiars d'aquesta personatge que fa partit de lor vida jornalièra tot en se desmarcant del ton abitualament adoptat per la senhalizacion. Es en qualque sòrta vengut una mascòta de la RATP, que lo qualifica de  e de . 

D'aquel fach, s'expausa als destornaments. 

### Brigadas AntiPub
Las Brigadas AntiPub an espleitat sa notorietat per lo parodiar a finalas militantas. La version imitada es la miniatura ; las pòrtas del mètro son remplaçadas per de publicitats ipnotizant lo conilh.

### Les Kassos
La web-seria francesa *Les Kassos*, difusada sus Youtube, fa del conilh un personatge masoquista.

## Equivalents estrangièrs

### A Londres
Un fenomèn similar existís dins lo mètro de Londres : l'inscripcion , que met en garda los viatjaires qu'un void separa lo bòrd del cai e lo planchèir del tren, es vengut un mème de la cultura populara londinenca.

## Nòtas e referéncias



## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Mètro de París
* Conilh

### Ligams extèrnes

* Lo conilh sul sit oficial de la RATP
Bufle d'Africa

vinheta|Espandiment de las varietats del bufle d'Africa:<br />1 verd clar : ''Syncerus caffer'' <br />2 vertd escur : ''Syncerus caffer nanus''<br />3 brun : ''Syncerus caffer brachyceros''
vinheta|Crani de bufle d'Africa
Lo **Bufle d'Africa** (***Syncerus caffer***) es una espècia de bovids de la sostribú dels Bubalina. 

Sa talha pòt aténher  de naut e  en long, amb de banas de  d'envergadura e un pes de . Es la sola espècia del genre ***Syncerus***.

## Caracteristicas
Los bufles vivon en grop dins la savana o dins las zonas boscadas. Se caracterizan per de redobtablas banas e de grandas aurelhas. Pesan en mejana 700&nbsp;quilogramas e s'alimentan d'èrbas, de graminèas e unas fuèlhas.

La gestacion de la femèla dura 11 meses, lo buflon es de .

La caça de la tres varietats de l'espècia (*[[Syncerus caffer caffer]]*, *[[Syncerus caffer aequinoctialis]]* e *[[Syncerus caffer nanus]]*) es autorizada dins fòrça païses africans.

## Lista de las sosespècias
La genetica permet de determinar de sosespècias :

* *Syncerus caffer caffer* — Bufle del Cap
* *Syncerus caffer aequinoctialis* (Blyth, 1866) — Buffle équinoxial
* *Syncerus caffer brachyceros* (Gray, 1837)
* *Syncerus caffer matthewsi* (Lydekker, 1904)
* *Syncerus caffer nanus* (Boddaert, 1785) — Bufle nan

## Galariá

Fichièr:Lake Chad Buffalo (Syncerus brachyceros) (6861458623).jpg|Bufle d'Africa (Pargue nacional Murchison Falls, Oganda).
Fichièr:Lake Chad Buffalo (Syncerus brachyceros) (6861584553).jpg|Bufle mascle.
Fichièr:Lake Chad Buffalo (Syncerus brachyceros) (6861561885).jpg|Bufle mascle.
Fichièr:Lake Chad Buffalo (Syncerus brachyceros) (17974591959).jpg|Bufle mascle.
Fichièr:African buffalo (Syncerus caffer) male with Oxpecker.jpg|Un bufle d'Africa acompanhat d'un Picabuòu de bec roge.
Fichièr:African buffalo (Syncerus caffer caffer) male with cattle egret.jpg|Un bufle d'Africa acompanhat d'un Bernat gardabuòu dins lo pargue nacional de Chobe.


## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles connèxes

### Ligams extèrnes

#### Referéncias taxinomiques
Genre:

* (en) Référence Mammal Species of the World (version 3, 2005) : Syncerus  
* (fr+en) Référence ITIS : le genre Syncerus (+ version anglaise )
* 
* (en) Référence NCBI : Syncerus 

Espècia:

* (en) Référence Mammal Species of the World (version 3, 2005) : Syncerus caffer  
* Référence Ultimate ungulate : Syncerus caffer 
* (fr+en) Référence ITIS : Syncerus caffer  (Sparrman, 1779) (+ version anglaise )
* 
* (en) Référence NCBI : Syncerus caffer 
* (en) Référence UICN : espèce Syncerus caffer (Sparrman, 1779)  (consulté le 16 mai 2015)
Bèstia de bast

Una **bèstia de bast**, es un animal domestic utilizat per l'òme coma animal de trabalh per portar des cargas. Es mai sovent un quadrupède que l’esquina es equipada d'un dispositiu permetent de repartir melhor lo pes dels objèctes de transportar e d’estabilizar aquestes pendent de movements de l'animal.
vinheta|Lama dins lo Pargue nacional de las Montanhas Rocosas, en 2005
[vinheta|Caravana de [Camelus dromedarius|dromadaris al Brasil, en 2006]]
[vinheta|Transpòrt de fen en [Armenia, en 2010]]

## Dispositius
Lo bast de diferentas formas es lo mai utilizat.

## Lista d'animals de bast

* Caval
* Mul
* ase
* Buòu
* Bufle domestic
* Iac
* Camèl
* Dromadari
* Lama
* Rèn
* Can
* Elefan asiatic, etc.

Muge.jpg|Caval del reialme de Ryukyu, Japon sègle XIX
Fleischextrakt 0002773 m.jpg|Publicitat per un extrach de vianda, vèrs 1900
Dromadaires au repos 1919.jpg|Caravane de dromadaris al repaus en Africa del nòrd, començament del sègle XX


## Nòtas e referéncias

## Veire tanben

* Traccion animala
* Bast