open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Castèlginèst

**Castèlginèst** (*Castelginest* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

 
### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Castro Genesto* en 1218, *Castel Genest*, sense data, *Castellum Genesti* en 1166 , *Castel Ginest* en 1428 . 
*Castèlginèst* es format de *castèl*, del latin *castellum*, e del nom de persona *Genèst* .

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Castèlginèst èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Castèlginèst èra del canton de Bruguièras; en l'an IX, del canton de Tolosa-nòrd, en 1973, de Tolosa-14. Le vocable de la glèisa es Sent Estève (Estèfe) .

*Villaygou* èra una parròquia de la diocèsi de Tolosa e de sa senescauciá . Lo nom es absent de las mapas, quitament de la mapa de Cassini.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tolosa-14; es ara burèu centralizator del canton de Castèlginèst.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Castelginest - Mairie.jpg|
Castelginest - Parc Mauvezin - Pigeonnier.jpg|
Castelginest- Centre Culturel Municipal.jpg|
Castelginest - La Halle.jpg|
Castelginest - Église Saint-Étienne.jpg|
Castelginest - Église Saint-Étienne interieur.jpg|


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Societat Populara Restauradora

La **Societat Populara Restauradora**, mei coneguda per son chafre de **Mazorca** (d'etimologia controvertida, dilhèu deu castelhan *más horca* qu'ei a díser *mei de chafaud*) que ho ua organizacion armada deu regim federau argentin de Juan Manuel de Rosas. 

Los sons sordats, aperats **mazorqueros**, qu'ostedèvan uniformes arrois. 

Los detractors deu regim federau e los escrivans qui'us seguín que l'acusèn d'aver perpetradas atrocitats, hèra representadas dens la literatura argentina.
Còrnabarriu

**Còrnabarriu** (*Cornebarrieu* en francés) es una comuna lengadociana situada en Lengadòc dens lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Cornelianum* en 1115, *Corbarivo* en 1265, *Cornabarrillum* en 1289 , *Corna barriel* [faussa lengadocianizacion] en 1428 . 
Segon Dauzat, le nom es compausat deu gascon *arriu*, « riu », e d'un prumèr element escur, benlèu le nom deu riu . 
Segon Negre, *Còrnabarriu* es a l'interior d'ua bocla de l'Aussonèla, qu'a la fòrma d'un triangle, çò que justifica le gascon *cornau*, « quartièr, cunh, cairehorc », associat au gascon *arriu*. Le *-u* finau de *cornau* pòt donar *w*,  *v*, *b*. Le sens globau es « le cunh deu riu » .

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Còrnabarriu èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Còrnabarriu s'incorporèc al canton de Blanhac, en l'an IX, passèc al canton de Tolosa-oèst, en 1973, de Tolosa-13, en 1997 despartiguèron lo canton de Tolosa-13 en dos e Còrnabarriu tornèc al novèl canton de Blanhac . I demorèc en 2015. La glèisa es jol patronatge de Sent Clamenç .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Recova de Buenos Aires

**Recova de Buenos Aires** que ho un monument d'aquesta ciutat vodat a acessa lo marcat.

Que ho bastida enter 1801 e 1804 e qu'èra situada au bèth miei de l'actuau plaça de Mayo que partiva alavetz en dus, desseparant atau la hortalessa e lo Cabildo.

Qu'èra constituida de duas halas de marcat juntadas per ua immensa arca aperada *arcas deus Vivereis*.

Que ho avalida en 1883.
Doana Navèra

La **Doana Navèra** o **Doana de Taylor** qu'ei un ancian bastiment de Buenos Aires (un deus purmèrs de gran endom) qui èra situat darrèr la hortalessa de Buenos Aires puish darrèr l'Ostau Arroset (qui remplacè la hortalessa) e de cap a l'arriu de la Plata (qui, alavetz la soa arribèra b'èra mei pròcha de l'actuau plaça de Mayo). 

Qu'èra un lòc de descargament e d'acés de la mercaderias. La òbras de la soa bastida que comencèn en 1855 (suus plan de l'arquitècete anglés Edward Taylor qui dè lo son nom au bastiment) en bèth perméter ua inauguracion en 1857. Lo bastiment que ho avalit totun en 1894 per estar remplaçat per Puerto Madero. Que's batejè *Doana Navèra* en referéncia a l'anciana doana mei petitia e d'estil coloniau.

Qu'avèva ua forma de criehsent de lua dab arcadas d'estil neoclassic e un far au bèth miei de l'arc deu creishent.

A la debuta de las annadas 1980 las restas arqueologicas de la doana que hon horrucadas e deishada aubèrta en bèth crear ua plaça qui detorna la circulacion deu paseo Colón. Que hèn partida deu musèu de l'Ostau Arroset.
Palais Duhau

Lo **palais Duhau** (eventualament en occitan *palais Deu [[Hau]]*) qu'ei un deus principaus bastiment de l'avienguda Alvear, au numèro 1661, dens lo quartièr de la Recoleta a Buenos Aires.

Lo terrenh qu'èra a l'origina proprietat de la familha de Teodoro de Bary e que i arcuelhó l'infanta Isabèl en 1910 a l'escadença de las celebracions deu centenari de la Revolucion de mai de 1810.

Aquesta prorpietat que ho crompada e avalida peus hrairs Duhau entà i bastir aqueth palais d'estil neoclassic d'inspiracion francesa. La loa familha qu'i demorè abans d'estar crompat entà crear ua ostalaria de 5 estelas nomada *Palacio Duhau - Park Hyatt Buenos Aires*. Que ho inaugurada lo 12 de julhet de 2006 dab 165 crampas e un restaurant francés.
Palais de las Aigas Correntas

Lo **palais de las Aigas Correntas** que ho e que demòra la sede visibla deus servicis successius d'assaniment de l'aiga a Buenos Aires (uei Aguas Argentinas). 

Qu'ostedeish un estil hèra originau dab bricas arroias principaument e d'autas colors.
Palais de la Legislatura de la Ciutat de Buenos Aires

Lo **Palais de la Legislatura de la Ciutat de Buenos Aires** qu'ei, dab la soa tor (hauta de 97 mètres) e lo son arrelòtge, un deus monuments mei emblematic de la vila.

Que ho bastit en 1931. En 1943 que ho la sede deu *Secretariat de Trabalh e Prevision* gavidada peu generau e futur president Juan Domingo Perón,puish deu Ministèri deu Tribalh de la Nacion e, arron, de la Fondacion Eva Perón. 

Lo son estil qu'ei d'inspiracion neoclassic francés.
Palais d'Ortiz Basualdo

Lo **Palais d'Ortiz Basualdo** qu'ei la sede de l'ambaishada de França a Buenos Aires. Que's tròba dens lo quartièr de la Recoleta.

Que ho dessenhat per l'aquitècte Paul Pater entà la familha Ortiz Basualdo. En 1939 que vadó sede de l'ambaishada de França.

Qu'ei d'estil classic d'inspirat peus castèths deu *Grand Siècle* francés.

Que's tròba dens la perspectiva de l'avienguda 9 de Julio ; per aquesta rason que s'a discutit la soa destruccion durant las annadas 1970 com aquò s'a hèit au cors de la perlonagacion d'aquesta avienguda dab mantun monument d'importacia. 

L'abandon d'aqueste projècte que hè d'aqueth palais un deus purmèr obstacle rescontart peu percors de l'avienguda 9 de julio.
Avienguda de 9 de Julio

L**'avienguda de 9 de Julio** qu'ei un deus eish principau de la ciutat Buenos Aires on ei reputada e chafrada com "la mei larja avienguda deu monde" (títol totun disputat segon la condicions d'apreciacions per d'autes aviengudas).

Que ho planificada desempuish la fin deu sègle XIX mes non ho pas inaugurada sonque en 1937. Lon son establiment que damandè l'expropriacion e l'expulsion forçada (acabada per la darrèra dictadtura militara) de milèrs d'abitants atau com la destruccion de monuments de grana valor, com per exemple la glèisa de San Nicolás de Bari, ua de las mei ancianas de Buenos Aires (qu'èra estada bastida au sègle XVIII) e on e s'èra hèit ondejar lo drapèu argentin peu purmèr còp ; lo son emplaçament qu'ei marcat per l'Obelisc de Buenos Aires. L'avançada de l'avienguda de 9 de Julio que ho estancada per l'ambaishada francesa (dens lo palais d'Ortiz Basualdo) qui non ho pas avalit e qui marca un deus caps ; l'aute qu'ei la plaça Constitición.

Suber l'avienguda de 9 de Julio òm tròba :
* l'ambaishada de França (palais d'Ortiz Basualdo)
* L'obelisc de Buenos Aires
* Un Chalet au som d'un edifici de mantuns solèrs
* Lo Teatro Colón
* L'Edifici deu Ministèri de la Santat (sol edifi demorat suu son percors e quilhat au bèth miei)
* La gara Constitución

L'Avienguda 9 de julio que costeja la linha C deu Subte e qu'ei traucada tanben per las linhas A, B, D e E. En devath de l'obelisc un correder sosterranh qu'acesa ua galeria comerciau.

## Galeria

Imatge:Buenos Aires - Obelisco.jpg|Obelisc de Buenos Aires sus la Plaça de la República

Imatge:Buenos Aires - Monserrat - Avenida 9 de Julio.jpg|Vista aeriana
Imatge:Avenida 9 de Julio 01.jpg|Inauguracion de l'avienguda
Palais de Pizzurno

Lo **palais de Pizzurno** a Buenos Aires dens lo quartièr de la Recoleta, qu'ei la sede deu miinistèri argentin de l'educacion.

Que ho bastit enter 1886 e 1888 suus plan de l''arquitècte d'origina alemana Carlos Adolfo Altgelt. La façada qu'ostendeish justament influèncias germanicas.

Lo terrenh que ho legat per Doña Petronila Rodríguez de Rojas a la ciutat dab la condicion d'i bastir ua escòla e un internat entà un 70at de mainadas. A maugrat d'aqueth testament, l'edifici que ho inaugurat en 1893 com sede deu tribunau abans que's mudesse dens lo son edifici actuau de la plaça Lavalle. l'escòla que ho establida dens un aute lòc de la ciutat.

Enter 1903 e 1978 lo palais que ho sede deu Conselh Nacionau d'Educacion ; arron que vadó sede deu ministèri.

Lo 13 de genèr de 2006 que ho classificat com Monument Istoric Nacionau d'Argentina.

Qu'acesa tanben la Bibliotèca nacionau deus mèstes.

## Vejatz tanben
Palais de Errázuriz

Lo **palais de Palais de Errázuriz** qu'ei situat a Buenos Aires dens lo quartièr de Palermo. 

Que ho bastit per e entau diplomata chilian Matías Errázuriz sus los plans de l'arquitècte francés René Sergent dab materiaus importats d'Euròpa.

L'Estat argentin que'n he l'aquesida en 1937.

Desempuish 1944 qu'acesa l'Academia Argentina de las Letras, l'Academia Nacionau de Beras Arts, lo Musèu Nacionau d'Art Decoratiu e lo Musèu d'Art Orientau.

Lo 16 de mai de 1997 que ho declarat Monument Istoric Nacionau d'Argentina.
Museo Histórico Cornelio de Saavedra

Lo **Museo Histórico Cornelio de Saavedra** o **Musèu Istoric Cornelio de Saavedra** que's situa dens lo parc de General Paz dens lo quartièr de Saavedra, a Buenos Aires (Argentina).

La colleccion deu musèu que ho iniciada per lo testament de Serviliano Ricardo Rafael Zemborain en 1921. Desempuish, lo musèu qu'avó mantuas adreças dinc a l'annada 1941 qui's decidè de'u transferir dehens la proprietat d'un nebòt deu president de la Purmèra Junta Cornelio de Saavedra.

Lo musèu presenta objèctes de valor istorica e mei que mei deu sègle XIX e tanben tablèu de la pintra francèsa de tematica istorica argentina Léonie Matthis.

## Ligam extèrne
*http://museos.buenosaires.gov.ar/saavedra.htm Site deu musèu.
Lèren

**Lèren** (*Léren* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gramont, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei ['lɛrən]; l'accent tonic qu'ei sus la prumèra sillaba. Las fòrmas ancianas que son *Leren* en 1120, 1286 e 1472 .

Segon Dauzat, *Lèren* que vien deu basco *leher*, *ler*, « pin epiceà » . 

Miquèu Grosclaude qu'accèpta l'explicacion de Dauzat, *ler*, « pin », mès lo sufixe que demora escur .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pèr de Lèren

**Sent Pèr de Lèren** (*Saint-Pé-de-Léren* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gramont, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [sem'pɛ (de 'lɛren]. Las fòrmas ancianas que son *Sendos Juson* en 1120, *Sent Per* en 1302, *Sanctus Petrus de Sendos* en 1413, *Saint-Pé en France* en 1675, *Saint-Pée de Leren* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .

Lo sens qu'ei evident : lo nom de Sent Pèr  o Sent Pèir.

Per Lèren, véder l'article.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deus Pirenèus Atlantics
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ponthieu

[right|150px|thumb|[Blason de la comtat de Ponthieu]]
**Ponthieu** era un ancian comtat francés, que sa capitala era Abbeville e sa plaça-fòrta principala Montreuil. Correspond aperaquí au país administratiu (dins lo sens de la lei de 4 de febrier de 1995, dicha Pasqua) de Ponthieu-Marquenterre, situat entre las ribieras de Somme e d'Authie e bordat a l'oest per Marquenterre, comprenent los cantons de Crécy-en-Ponthieu, Nouvion e Ailly-le-Haut-Clocher, dins lo departament de Somme e la region de Picardia.

## Toponimia
Lo nom apareis jos la forma *Pentis* en occitan ancian en 1360.

L'origina exacta dau mot Ponthieu est pas coneguda. Ponthieu es escrich *Ponticio* en 1213 e *Pontiu* au segle XIII d'après los ancians noms d'Abbeville.

## Istòria
Lo comtat era delimitat per las ribieras de Somme e de Canche. Son origina demòra desconeguda ; semblariá que per defendre Picardia contra los vikings, los reis daus francs successors de Charlesmanhe aguessen creada 'na marcha a l'entorn d'Abbeville, qu'Angilbert ne seriá un daus prumiers beneficiaris. Lo marqués charjat de 'queste comandament administrariá Ponthieu e per dispausar de revenguts sufisents per finançar las tropas, aguet la charja d*'avoat de Sant Riquier*. Aprep Angilbert e son filh Nithard, Ponthieu fuguet atribuit a la Maison daus Welfs, puei a la de Montreuil, que lor membres prengueren lo títol de comte de Montreuil. Los robertians l'annexeren dins la segonda meitat dau segle X, e Uc Capet lo balhet en feu a un de sos gendres, lo chavalier Ugues I de Ponthieu. Lo filh de 'queste darrier Enguerrand I, prenguet lo títol de *comte de Ponthieu* en 1024 aprep tuar lo comte de Bolònha e se maridar emb sa veusa.

Lo comtat passet en seguda a la familha Montgommery, puei a la Maison de Mello (Dammartin), aus reis de Castelha e aus Plantagenests. En 1336, au començament de la Guerra de Cent Ans, Felip VI de Valés lo confisquet a Edoard III d'Anglaterra, son filh Joan II de França *lo Bon* lo rendet en 1360 per lo Tractat de Brétigny e Charles V de França lo tornet conquistar en 1369. Fuguet en seguda balhat en apanatge a daus nòbles nombrós.

## Referéncias
Artés (Lengadòc)

**Artés** (*Arthès* en francés) es una comuna d'Occitània (Lengadòc) situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

### Ligams extèrnes
* Site de la vila d'Artés.

## Nòtas
Superfícia (omonimia)

**Superfícia** (o *superficia*) pòt designar:
*la partida exteriora d'un còrs, que lo delimita e lo separa de l'espaci exterior o deis autrei còrs
*un objècte matematic qu'es l'abstraccion de la nocion precedenta: superfícia (matematicas); per exemple, l'esfèra es una superfícia
*la mesura o aira d'un tal objècte
Avienguda de Mayo

L**'avienguda de Mayo** qu'ei un deus eish principaus de Buenos Aires ; qu'ei estada ua de las purmèra avienguda traucadas dens aquesta ciutat e qu'ostendeish matuns estils arquiteturaus dab ua grana marca d'Art Nouveau. Que correish enter las aviengudas de Hipólito Yrigoyen e de Rivadavia. Que comença au cap de la plaça de Mayo e que s'acaba sus la plaza deu congrès arreloigant atau l'Ostau Arroset e lo Palais deu Congrès de la Nacion Argentina.

Que ho inaugurada en 1894 e bèth inspirà's deu baloars parisencs traucat peu baron Haussmann. Desempuish 1997 La plaça de Mayon qu'ei un Lòc Istoric nacionau d'Argentina e la soa façadas que son emparadas.

Sus la plaça de Mayo se tròban lo Café Tortoni hèra emblematic dens l'istòria de la ciutat e lo famós Palais de Barolo.

## Galeria

Imatge:Buenos Aires-Avenida de Mayo y Perú.jpg|Debuta de l'avienguda de Mayo dab l'Ostau Arroset au hons]]
Imatge:Buenos Aires Subte station Peru.jpg|Estacion deu subte
Imatge:Avenida de Mayo ex Hotel París art noveau.jpg|Anciana ostalaria de París d'estil Art Nouveau
Imatge:Buenos Aires-Av. de Mayo-Palacio Barolo-1.jpg|Palais de Barolo
Confitería del Molino

La **Confitería del Molino** qu'ei situada au ras deu palais deu Congrès de la Nacion Argentina dens lo quartièr de Balvanera a Buenos Aires (au 1801 de l'avienguda de Rivadavia). Que ho ua tavèrna hèra famosa e emblematica de la ciutat enter la soa aubertura en 1917 e la soa clavadura en 1997. La soa façada, d'estil Art Nouveau coroada d'ua copòla e ondrada d'alas de molin, qu'ei famosa dens l'iconografia de Buenos Aires e, a maugrat d'estar clavat e en deterioracion, l'edifici que ho declarat Monument Istoric d'Argentina e que demòra la soa navèra aubertura, sia per expropriacion, sia per concession e per quin aute mejan que sia.
Confitería Las Violetas

La **Confitería Las Violetas** qu'ei ua tavèrna famosa de Buenos Aires ; qu'ei situada dens lo quartièr d'Almagro a l'intesseccion de la aviengudas de Rivadavia e de Medrano. Que ho fondada en 1884 e adobada a l'estil francés duranta las annadas 1920. 

Durant la darrèra dictatura militara de las annadas 1970 e 1980 la Mairs de la plaça de Mayo que s'i amassèn en secret dab quauque pretèxte com un aniversari entà recercar lo lor hilhs detienguts illegaument e dessapareishuts.

Abandonada ua estona las Violetas que ho restaurada e reviscolada a la debuta deus sègle XXI.
Musèu Argentin de Sciéncias Naturaus

Lo **Musèu Argentin de Sciéncias Naturaus** que's tròba a Buenos Aires dehens lo Parque Centenario, dens lo quartièr de Caballito. La colleccion que ho fondada per l'òmi d'estat argentin Bernardino Rivadavia a partir de 1812 e que s'ostalè dens lo convent de santo Domingo dinc a la bastida e inauguracion deu son edifici present. 

Que presenta mantuns colleccion qui muishan la riquessa biologica, geologica e paleontologica nacionau e mondiau.
Café Tortoni

Lo **Café Tortoni** qu'ei ua tavèrna de Buenos Aires situada sus l'avienguda de Mayo ; qu'ei hèra emblematica de la ciutat per'mor d'aver arcuelhut un gran nombre d'intellectuaus deu monde sancèr. que deurè lo son nom au son predecessor parisenc.Que ho inaugurat en 1858 mes que s'intallè au son emplaçament (ocupat per lo Temple Escocés) en 1880 dab ua aubertura sus l'avienguda de Rivadavia puish, arron, aubèrt sus l'avienguda de Mayo en 1898.

Un famós tango d'Eladia Blázquez que celebra la soa istòria :

*Se me hace que el palco llovizna recuerdos,<br /> que allá en la avenida se asoman, tal vez,<br />bohemios de antaño y que están volviendo<br />aquellos baluartes del viejo café.<br /><br />Tortoni de ahora te habita aquel tiempo.<br />Historia que vive en tu muda pared.<br />Y un eco cercano de voces que fueron,<br />se acoda en las mesas, cordial habitué...<br /> *
Cunac

**Cunac** (*Cunac* en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Vejatz tanben
* Comunas de Tarn

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes

* Site de Cunac
* Cunac sul site de l'IGN
Marçac de Tarn

**Marçac de Tarn** (*Marssac-sur-Tarn* en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d'.

## Geografia

Comuna de l'airal urban d'Albi situada dins lo País d'Albi sus Tarn a 10 km à l'oèst d'Albi

;Accès: 
* Per la rota A68 RN99 (France) Albibus, 
* Pel tren TER de Miègjorn-Pirenèus gara de Marçac de Tarn sus la linha Tessonnièras - Albi

## Toponimia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben
* Comunas de Tarn

### Ligams extèrnes
Denat

**Denat** (*Dénat* en francés) es una comuna lengadociana en país d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
La comuna situada al còr del departament de Tarn es traversada par la RD612 (Albi-Castras) de Nòrd al Sud. Le vilatge es situat a 11 km del centre d'Albi e 10 km de Rièlmont.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Monuments
* Glèisa de Nòstra Dama de Denat (sègle XII) (monument istoric)

## Nòtas e referéncias


## Veire tanben

### Articles connèxes
* Comunas de Tarn
Puòggoson

**Puòggoson** (*Puygouzon* en francés) es una comuna novèla d’Albigés. L’estat francés l’administra dins lo departament de Tarn e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. En 2016, lo prefècte de Tarn decidís l’integracion de La Bastida de Denat coma comuna delegada dins la comuna novèla de Puòggoson. Ven efectiva lo 1èr de genièr de 2017.

## Geografia
Puòggoson es una pichona comuna de Tarn. D'una superfícia de , es al tèrme al Sud-Oèst de la vila d'Albi.

La commune de puèges e combas orientadas Èst/Oèst resultant de l'erosion de las partidas mai tendras d'un calcari paludenc del cretacèu, lo meteis que los bauces de Puègcèlsi e de la selva de Gresinha.

A despart de l’anciana comuna de La Bastida de Denat, las abitacions de la comuna son despartidas en lotejaments: Al Causse, Creissens, Bòsc grand, lo Masatge.

La Cairiá es lo centre administratiu de la comuna.

La comuna es enrodadas de las comunas de Salièrs, Carlús, Albi e Frejairòlas.

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria
Las primièras abitacions del masatge vièlh de Puòggoson son del sègle XIII mai o mens, e l'installacion umana sul site es fòrça mai anciana. En efèit, las gents trobèron de rèstes de terralhas d'estíl galloroman. La tèrra roja e fòrça argilosa de la comuna foguèt escavada e utilizada per la fabricacion de terralhas, bricas e d'autres pèças de tèrra cuècha dins de temps fòrça alunhats. Annèxa la comuna de Montsalvi en 1827 e La Bastida de Denat en 2017.

## Administracion

## Demografia

## Economia
Sa posicion privilegiada tenent a la vila d'Albi faguèt qu'una larga zona industriala se desvelopèt lo long de la N112 cap a Castras.

## Luòcs e monuments
I a doas glèisas sus la comuna. Aquela de Sant Genièst, la mai anciana, se situa al sud de la comuna entre l'anciana D71 e la novèla N112 de 1967.

La segonda, Creissens, pus recenta, es sus un puèg a unas centenas de mètres del masatge vièlh, centre istoric del vilatge.

## Personas ligadas a la comuna
* Joan Francés de La Peirosa, possedissiá une bòria dins la comuna.

## Veire tanben
* Comunas de Tarn.

## Ligam extèrne
* Site de la vila
* Puòggoson sul site de l'IGN

## Nòtas e referéncias
La Bastida de Denat

**La Bastida de Denat** (oficialament en francés *Labastide-Dénat*) es una anciana comuna e una comuna delegada d’Albigés, en Occitània. L’estat francés l’administrava dins lo departament de Tarn e la region administrativa d’, ancianament de Miègjorn-Pirenèus. En 2016, lo prefècte de Tarn ne decidís l’integracion dins la comuna novèla de Puòggoson. Ven efectiva lo 1èr de genièr de 2017. 

## Istòria
Nomenada fins al sègle XVII la Bastida de Delpuech del nom de la familha dels senhors fondators.

## Administracion

## Demografia

## Veire tanben

### Articles connèxes
* Comunas de Tarn

### Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Salièrs

**Salièrs** (*Saliès* en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Toponimia
Salièrs ven del francic *saal*, que vòl dire *castèl*, e que venguèt lo mot *sala*, dins lo sens d*'ostal fortificat*.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Ligams extèrnes
site de la comuna

## Nòtas e referéncias
Avienguda Rivadavia

L**'avienguda Rivadavia** qu'ei un deus eish principaus de la ciutat de Buenos Aires e que's perlonga au delà de l'avienguda de General Paz qui marca (amassa dab l'arriu de la Plata e lo Riachuelo) la termièra de la vila. Que dessepara ua meitat sud e ua meitat nòrd de la ciutat portenha e totas las carrèras e aviengudas be cambian lo lor nom en la traucant (a l'excepcion de l'avienguda de 9 de Julio e de l'avienguda de General Paz.

11 de las 16 estacion de la linha A deu Subte que segueish lo percors de l'avienguda de Rivadavia, qui ei tanben traucada per las linhas D e H e qui ved a rollar 83 linhas de colectivos.

Que neish au ras de l'Ostau Arroset com ua carrèra e que segueish parallèla a l'avienguda de Mayo dinc au Palais deu Congrès de la Nacion Argentina que costeja en bèth vàder avienguda. Que trauca mantuns quartièrs de Buenos Aires abans d'acabà's dens la Província de Buenos Aires a Ituzaingó.

Que s'ei aperada, dehens la ciutat, carrèra de *Las Torres* o de *Los Reynos Del Arriba*, puish carrèra de la *Plata* ; en bèth sortir de Buenos Aires qu'èra lo *Camino Real del Oeste* puish *Facundo Quiroga* (deu nom deu caudillo de La Rioja qui lo son còs e ho carrejat dinc a Buenos Aires per aqueth camin) e *Federacion*. 

En 1857 que vadó *Rivadavia* en aumenatge a l'òmi d'estat e purmèr president d'Argentina Bernardino Rivadavia.
Avienguda General Paz

L**'avienguda General Paz** que marca la termièra terrestre de la ciutat de Buenos Aires e lo començament de la Província de Buenos Aires. La ciutat qu'ei tanben desseprada de la província per lo Riachuelo on e comença l'avienguda qui ei en realitat meilèu ua autorota.
Amassada de l'An XIII

L**'Amassada de l'An XIII** que ho convocada entau representant de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata qui s'èra emancipadas de l'autoritat coloniau espanhòla mes shens non pas declarar la loa independéncia totun. A maugrat qui tots los representants non i arrecotín pas e que non declarè tostemps pas aubertament l'independéncia e non redactè pas tanpauc nada constitucion, que promulguè totun ua seria de decrets determinants istoricament e politicament :

*Abolicion deus títols de noblessa e deu dret d'ainessa.
*Abolicion de l'inquisicion e de la tortura.
*Abolicion deu trafic d'esclaus.
*Libertat de venta (ua abolicion de l'esclavatge limitada au tot òmi vadut suu territòri de las Províncias Unidas entà evitar ua huèita massiva d'esclaus de Brasil e ua guèrra dab aqueth país au moment qui las Províncias Unidas b'èra en guèrra entà la loa independéncia).
*Supression deu tribut exigit aus pòbles originaris d'America.
*Trucatge de la nava moneda nacionau.
*Comanda de la redaccion d'un imne nacionau.

Se l'Amassada de l'an XIII be marquè la fin de l'esclavatge, la soa abolicion definitiva e oficiau e incondicionau que hore promulgada per la Constitucion de 1853.
Senescalciá de Roergue

Jol Regim Ancian, la **Senescalciá de Roergue** èra la circonscripcion judiciària per la província de Roergue.

Lo primièr senescal de Roergue mencionat per l'istorian Marc Antòni Francés de Gaujal es Guilhèm de Benac, que exercissiá en 1216 al nom de Simon IV de Montfòrt. Qualques uns de sos successors foguèron elegits pels comtes de Tolosa, als quals lo Comtat de Roergue apertenguèt fins a 1271. Mas a partir d'aquesta epòca, aquel darrièr fèu foguèt restacat a la corona, adonc los senescals dependèron dels reis de França; aquel estat de causas foguèt passatgièrament interromput pel Tractat de Brétigny, que faguèt passar la província jos la dominacion anglesa.

## Sèti de la senescalciá
Mantun article dels privilègis acordats a Najac, en decembre de 1368, permet d'assegurar que aquel vilatge foguèt per un temps mai o mens long lo sèti de la senescalciá. Segon un memòri redigit en 1505 per l'autoritat comunala de Rodés a prepaus de las talhas, aquesta ciutat l'auriá tanben possedit. 

## Ròtle del senescal
Una de las obligacions del senescal consistissiá a anar, acompanhat dels oficièrs de sa cort, dins d'unes luòcs determinats de son ressòrt per i rendre la justícia dins d'assisas periodicas e tengudas publicament.

Una decision de reglament renduda lo 19 de genièr de 1495 pel Parlament de Tolosa cambièt aquel mòde de procedir en tot estatuir que las assisas se tendrián pas que al sèti de la senescalciá, es a dire a Vilafranca. En vertut d'aqueste meteis acte, lo senescal deviá aver pas que dos luòctenents principals, un laïc e l'autre clergue, e un comissari *ad universitatem causarum*, encargat de suplir en cas de besonh los luòctenents. Èra assistit del jutge màger, que aviá la preeminéncia suls autres oficièrs, e que se situava immediatament a sa drecha.

L'ereccion d'un presidial a Vilafranca, en 1552, venguèt un còp de mai modificar l'organizacion d'aquela cort de justícia. Lo tribunal novèl, que prenguèt lo nom de senescal-presidial, e que son objècte èra de solatjar lo parlament en lo descargar d'un grand nombre d'apèls de pauca importància, se compausèt d'en primièr de quinze conselhièrs. A sa tèsta foguèt totjorn lo senescal, mas amb un ròtle considerablament amendrit al profièch d'aquel del jutge màger.

Vengut centre judiciari, Vilafranca concentrèt alavetz los òmes de lei, avocats e procuradors, que oficiavan egalament dins las justícias senhoralas.

Lo sagèl de la senescalciá por­tava en 1576 simplament aquestes mots: *Sigillum senescallie Ruthenensis*.
Congrès de Tucumán

Lo **Congrès del Tucumán** que ho l'amassada legislativa e constitutiva de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata. Qu'exercè enter 1816 e 1820 en bèth ostalà's en purmèr dens la ciutat de San Miguel de Tucumán puish a Buenos Aires. Que promulguè declarè oficiaument l'independéncia e que promulguè la purmèra constitucion argentina en 1819.
Confederacion Argentina

La **Confederacion Argentina** qu'ei un deus noms oficiaus de la Republica Argentina ; istoricament que s'aplica meis que mei au regim federau de Juan Manuel de Rosas puish, après la soa caduda, aus regims seguents qui's revendiquèn com federaus dinc a l'annada 1861 qui marca un viraplèc d'orientacion unitària dens l'istòria politica argentina e on la nocion de Nacion Argentina (amassa dab las paraulas *Argentina* o *Republica Argentina*) e vien remplaçar la nocion de confederacion.
Juan Lavalle

**Juan Lavalle** (Buenos Aires, lo 20 d'octobre de 1797 – San Salvador de Jujuy, 1841) que ho un militar e un òmi politic argentin ; d'origina aristocratica espanhòla, que s'illustrè dens la Guèrra d'Independéncia dens l'armada argentina. 

Arron, que pelegè au cors de la Guèrra Civila Argentina enter unitaris e federaus dens lo purmèr partit entau quau e vençó e he fusilhar lo general Manuel Dorrego. Des.hèit ua purmèra vegada peus federaus que's retirè dens la Benda Orientau de l'Arriu de la Plata (província argentina qui vadore Uruguai) abans d'estar des.hèit un segond còp peu cap d'Estat federau argentin Juan Manuel de Rosas. 

Los partisans de Lavalle qu'avón de huèger de cap a Bolívia dab lo còs en putrefaccion deu lor generau de paur a qui hosse pres peus federaus. Que horen tornats en Argentina en 1861 e sepelits dens lo Cemitèri de la Recoleta a Buenos Aires.
Regiment de Granadèrs a Chivau

Lo **Regiment de Granadèrs a Chivau deu General San Martín** qu'ei un còs de l'armada argentina fondat lo 16 de març de 1812 peu generau José de San Martín e qui s'illustrè dens la Guèrra d'Independéncia, notament a l'escadença deu combat de San Lorenzo e, arron, en traucant la Cordilhèra deus Andes.

Enter los sons purmèrs oficièrs, que comptè dab lo militar e marin provençau Ipolit Bochard.

Uei lo dia qu'ei mei que mei un regiment protocollari present au cors de las ceremonias oficiaus e qui acompanha lo president de la Republica. Que susvelha tanben la tomba deu son fondator dens la Catedrau Metropolitana de Buenos Aires.
Carluç (Albigés)

**Carluç** e non pas *Carlús* (*Carlus* en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situda dins lo francés de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segond Ernest Negre, la forma anciana es **Castluz**, de *castellum* e *Lucium*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Veire tanben

## Articles connèxes
* Comunas de Tarn

## Ligams extèrnes
* Site de la vila

## Nòtas e referéncias
Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata

Las **Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata** qu'ei ua de la denominacion de la Republica Argentina, tanben aperada **Confederacion Argentina** ; aqueth nom que ho mei que mei emplegat durant las purmèras annadas de l'emancipacion d'Argentina e en referéncia a las províncias emancipadas o en cors d'emancipacion de l'autoritat espanhòla dens l'anciana Vicereiautat de l'Arriu de la Plata. Los sons ciutadans qu'èran qualificats de *rioplatenses* o d'argentin.

Dens l'Imne Nacionau Argentin comandat per l'Amassada de l'An XIII que s'emplega lo nom de *Províncias Unidas deu Sud* e en 1816 la declaracion d'independéncia que designè lo navèth estat com *Províncias Unidas d'America deu Sud*.
Fregata deu President Sarmiento

thumb|right|Fregata ARA deu President Sarmiento.
La **[[Fregata]] ARA deu Presidente Sarmiento** que ho lo purmèr vaisheth escòla d'Argentina. Que ho bastida en Anglatèrra en 1897 e après aver servit entà la formacion de marins argentins en bèth percórrer mantuas vegadas lo torn deu mòn; que demòra adara ancorada dens lo bacin III de Puerto Madero a Buenos Aires. 

A partir de 1939 que cessè de navegar distàncias de las granas e que ho declarada Monument Istoric nacionau d'Argentina en 1962.

Uei qu'ei un musèu de la ciutat de Buenos Aires.
Fregata de la Libertat

La **Fregata (Q-2) ARA Libertad** o *Fregata de la Libertat*' qu'ei un vaishèth escòla de l'armada argentina. Bastida en 1951 e botada en aiga en 1956 mes que ho emplegada oficiament per la marina argentina pas sonque e 1963. Que replacè alavetz la Fregata deu President Sarmiento.
Combat de San Lorenzo

Lo **combat de San Lorenzo**, liurat lo 3 de heurèr de 1813, que ho ua batalha de la Guèrra d'Independéncia Argentina qui opausè las tropas de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata e las òstes colonialas de l'Empèri Espanhòu. Que la purmèra batalha deus Granadèrs a Chivau.

Aqueth combat que petè dens lo contèxte deu blocatge de Montevideo, vaduda capitala de la Vicereiautat de l'Arriu de la Plata puish que Buenos Aires b'èra independento (*de facto* mes pas *de jure*) desempuish la Revolucion de Mai de 1810. Lo coronèu José Rondeau qu'assetjava la capitala de la Benda Orientau per tèrra e los espanhòus non podèvan pas avitalhà's sonque per l'arriu de la Plata en panar las còstas argentinas. Qu'ei justament ua de las loas expedicions qui rescontrè los granadèrs argentins esconuts dens lo convent de San Carlos Borromeo a Sant Lorenzo.

La batalha que ho de las brèvas e ganhada peus argentins. L'iconografía patriotica argentina que retiengó qu'un certe Cabral, un granadèr d'origina indiana e africana, qu'aurè perdut la vita en bèth emparar lo generau José de San Martín d'un còp de balhoneta qu'anava arrecéber per'mor d'estar gahat devath lo son chivau cadut. La legenda que vòu que Cabral e aja declarat .
Batalha de Cepeda

La **batalha de Cepeda** deu 23 d'octobre de 1859, qu'ei ua de las duas batalhas escadudas Cepeda, Província de Santa Fe, Argentina). Qu'opausè las tropas de la Confederacion Argentina e las òstes unitàrias de l'Estat de Buenos Aires (alavetz desseparada de la Confederacion). L'Estat de Buenos Aires s'èra desseparat de la Confederacion per'mor qu'adoptava posicions unitàrias mentre que la Confederacion, a maugrat d'aver acaçat lo governador federau Juan Manuel de Rosas arron la batalha de Caseros, e demorava federau. La província de Buenos Aires arrefusè de signar la constitucion de 1853 e qu'instaurè lo son estat pròpi guadant atau per eth medish los revienguts de la taxas d'importacions qui passavan totas per Buenos Aires.

Durant la soa presidéncia de la Confederacion Justo José de Urquiza b'ensagè mejans deu pacifics (negociacions, seduccion, manipulacions politica) entà har tornar l'Estat de Buenos Aires dehens la Confederacion. En 1859 totun, lo Congrès de la Confederacion que votè o lei obligant Urquizar a reincorporar Buenos Aires sia pacificament sia dab la hòrça. Buenos Aires qu'entrè en guèrra en basant la soa armada dens lo pòrt de San Nicolás de Los Arroyos ; la rescontra de la duas armadas que ho favorabla a la Confedarion, superiora en nombre, e l'armada de Buenos Aires que's retirè e tot estar perseguida. Las tropas d'Urquiza que campèn en dehòra de la ciutat e, obligat a demissionar, lo president Alsina que'u deishè la victòria.

Buenos Aires que remportè totun d'un certe biais la negociacion qui desboquè suu Pacte de San José de Flores qui implicava lo retorn de Buenos Aires dehens la Confederacion mes dab condicions economicas e politicas qui era èran favorablas.

La tensions que mièn a ua segonda guèrra qui s'acabè dab la Batalha de Pavón on Urquiza e Mitre e's tornèn rescontrar e on aqueste còp Buenos Aires vençó e renforcè lo son poder centrau e unitari suu país.
Batalha de Pavón

La **batalha de Pavón** que ho ua batalha decisiva dens las guèrras civilas argentinas enter federaus e unitari ; que marquè la victòria deu camp unitari de l'Estat de Buenos Aires e la soa reincorporacion dehens la Confederacion Argentina mes com membre dominant. 

Que seguiva ua purmèra guèrra qui s'èra acabada dab la batalha de Cepeda vençuda per lo federaus de la Confederacion Argentina gavidats per José Justo de Urquiza e qui avèva desbocada sus ua purmèra reincorporacion de l'Estat de Buenos Aires dehens la Confederacion après la signatura deu Pacte de San José de Flores (ja favorable a Buenos Aires a maugrat de la soa des.hèita).
Estat de Buenos Aires

L**'Estat de Buenos Aires** que ho constituit per la separacion de la Província de Buenos Aires de la Confederacion Argentina après lo son refús de signar la constitucion federau de 1853 per'mor de las soas posicions unitàrias. L'Estat de Buenos Aires que s'acabè en teoria arron la soa des.hèita de la batalha de Cepeda e la soa reïntegracion *de jure* dehens la Confederacion mes, fin finau, que s'acabè dab la soa victòria de la batalha de Pavón arron la quau e tornè integrar la Confederacion e tot la dominar.
Indigofera tinctoria

**Indigofera tinctoria** es una planta de las regions caudas de la familha de las Fabacèas. Son nom generic ven del grèc *indikon* e vòl dire *d'[[Índia]]*, país ont los Europèus descobriguèron aquela planta. Se n'es aclimatat a las regions tropicalas e temperadas d'Asia coma a qualques regions d'Africa. Son abitat d'origina demòra alavetz desconegut, que sa cultura es anciana : en Índia, la planta foguèt cultivada pendent mai de 4000 ans.

Es un arbust naut d'un a dos mètres. Pòt èsser annadièr, biennal o renadiu, segon lo clima. 

## La tinta

Autrescòps cultivat coma planta tintoriala, es una font primièra de l'indi, qu'es pus ecologic que las tintas sinteticas, se vend encara uèi. 

Per obtenir de tinta, las fuèlhas son en primièr banhadas dins d'aiga, puèi se daissa rebolir, e apareis l'indi, lo principi colorant que dona lo blau. Segon las dòsis ne pòt sortir de roge. Lo precipitat resultant de la fermentacion es mesclat amb una basa quimica fòrta (coma l'idroxid de sòdi). Çò qu'es comprimit, secat puèi transformat en polvera. Resulta una tinta mai que mai blava pururinada, e s'apond tanben d'adjuvants per balhar de matises.

Las fuèlhas de la planta s'utilizan tanben per colorar lo pel (henne)

## Autras utilizacions
Las fuèlhas e las racinas son utilizadas dins la medecina tradicionala de divèrses païses. En China, contra la fèbre, mals de ventre e depuratiu. En Africa del Sud, la racina trissada s'utiliza per calmar lo mal de caissal. Auriá tanben de vertuts emeticas.

Coma fabacea, es tanben cultivada per melhorar los sòls.

## Sinonims
Son considerats coma sinonims d*'Indigofera tincturia*:
* *Anila tinctoria* (L.) Kuntze var. *normalis* Kuntze
* *Indigofera anil* L. var. *orthocarpa* DC.
* *Indigofera argentea* L., non Burm.f.
* *Indigofera bergii* Vatke
* *Indigofera cinerascens* DC.
* *Indigofera houer* Forssk.
* *Indigofera indica* Lam.
* *Indigofera sumatrana* Gaertn.
* *Indigofera ornithopodioides* Schum.
* *Indigofera orthocarpa* (DC.) Berg
* *Indigofera tinctoria* L. var. *macrocarpa* D.C.

## Vejatz tanben
* Lo pastèl.
Batalha de la Vuelta de Obligado

La **batalha de la Vuelta de Obligado** que s'escadó suus arrius Paraná e la Plata e qu'opausè la Confederacion Argentina gavidada per Juan Manuel de Rosas e ua flòta anglofrancesa. L'enjòc qu'èra la navigacion libre entaus aligats entà gaudir d'un libre comèrci e per Rosas qu'èra la defensa de la soberanitat. 

Fin finala, los aligats qu'obtiengón ua victòria tactica celebrada en França per la presa de banèras argentinas (tornadas a Argentina peu president Jacques Chirac) e, arron, dab ua estacion deu metropolitan batejada *Vuelta de Obligado* (qui hore tornada batejar Argentina a l'escadença de la vesita oficiau d'Evita) ; aquesta victòria tactica deus aligats no'us permetó toyun pas de practicar nat comèrci (donc n'obtiengón pas l'objectiu perpausat) ; per aquesta rason, curiosament, ambs camps que celebrèn la batalha com ua victòria pròpia.
Ariés e Espenan

**Ariés e Espenan** (*Aries-Espénan* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada suu plan de Lanamesa, en Manhoac. Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Ariés
Era prononciacion qu'ei [a'ryés] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Capellanus d'Aries et de Spenano*, en latin, en 1383-1384, *Capellanus de Aries et Spenano* en 1405, *de Ries* ath sègle XV.

Segon Miquèu Grosclaude, que i a toponimes semblables dens eth departament; Grosclaude qu'envisatja
* un etime « basco-aquitan » *(h)arri*,  «  pèira , arròc » dab eth sufixe *-tz*;
* un derivat deth latin *ripa*, « arriba »;
* Un nom de persona (cf. *Aris* : Recensament deths huecs de Bearn en 1385);
Mès que pausan dificultats foneticas; eth nom que demòra escur.
### Espenan
Era prononciacion qu'ei [éspé'nã] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Capellanus d'Aries et de Spenano*, en latin, en 1383-1384, *Capellanus de Aries et Spenano* en 1405, *de Spanhano* ath sègle XV, *Espenan* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon R. Aymard, era origina qu'es un nom dera Edat Mejana : *Hispanus*, dab eth sufixe *-anum*.

Segon Miquèu Grosclaude, *Espenan* que vien deth nom d'òme *Hispanius*, aferesat en *Spanius* a data desconeishuda, dab eth sufixe d'apertenéncia *-anum*. Espenan qu'èra era proprietat de *(Hi)spanius*.
Sus era mapa recenta, ua partida deth territòri d'Espenan qu'a eth nom d*'Espagnoulet*. Hazard ?

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Labatut (omonimia)

## Personalitats

* Pierre Labatut (1776-1849), militari francés e marescal brasilièr
* André Labatut (1891 - 1978), escrimaire e campion olimpic
* Claude Labatut (nascut en 1942) jogaire puèi entrainaire de rugbi de XV

## Comunas

* L'Abatut, comuna occitana d'
* Labatut, comuna occitana de las 
* L'Abatut Higuèra, comuna occitana deus 
* L'Abatut, comuna occitana deus
Atòs e Aspins

**Atòs e Aspins** (*Athos-Aspis* en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Atòs
La prononciacion qu'ei [a'tɔs]. Las fòrmas ancianas que son *Atos* au sègle XIau, *in* Marca, *Atos* en 1119-1136 e en 1745, *Athos* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau), *Athos-Aspis* despuish lo 10 de gèr de 1842, quan apleguèn las duas comunas .

Dauzat qu'explica *Atòs*, segon Rohlfs, per lo nom gallic d'òmi *Atto* dab lo sufixe aquitanic *-ossum* .

Miquèu Grosclaude que constata Dauzat interprèta Rohlfs, qui a pas escriut *Atto* ei un nom gallic, mès solament un nom trobat a Segòvia e dens d'inscripcions de Gàllia. Lo nom *At(t)o(n)* qu'èra plan espandit en Gasconha a l'Edat Mejana, çò qui hè pensar a ua origina indigèna possibla. Lo sufixe qu'ei *-ossum* e lo radicau *Ato*, *Atto*, *Atho* galloroman, latin o de soca locau . 

### Aspins
La prononciacion qu'ei [as'pis], shens nasalizacion perceptibla. Las fòrmas ancianas que son *Espis* en 1119-1136, *Espis* en 1385, *Espiis* en 1544, *Aespiis* en 1546, *Spiis* en 1548, *Aspis* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau), *Athos-Aspis* despuish lo 10 de gèr de 1842, quan apleguèn las duas comunas .

Lo nom qu'ei escur, segon Dauzat .

L'origina non ei pas lo basco *aitz*, « punta rocosa », nimei ligada a *Aspa*. Miquèu Grosclaude que pensa a *espins*, « bruishòcs, buishons espinós » o a *es pins*, « los pins », dab l'article definit masculin arcaïc *es*. Que i a suu territòri d'Atòs un ostau *Pys* (*Piis Juzon* e *Piis Suzon* en 1385), çò qui dona mei de pes a la segonda solucion .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véder tanben
* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Ligams extèrnes

## Nòtas
José López Rega

**José López Rega** (Buenos Aires lo 17 d'octobre de 1916 e lo 9 de junh de 1989) que ho un òmi politic argentin, secretari deus presidents Juan Domingo Perón e María Estela Martínez de Perón (molhèr deu precedent). La soa influència suus dus que'u való lo chafre de *Broish*. Que fondè ua organizacion d'extrèma dreta batejada Aligança Anticomunista Argentina o *Tripla A* entà combàter l'ala esquèrra deu peronisme au mejan deu crime. A partir de 1975 qu'avó d'exilà's ; que ho detiengut aus Estats Units arron e que's morí en preson en Argentina dens l'espèra deu son procès.
Rubén Juárez

**Rubén Juárez** (Ballesteros, província de Córdoba, Argentina lo 5 de noveme de 1947 – Buenos Aires, lo 31 de mai de 2010) en que ho un bandoneonista e un cantaire argentin de tango de la votz e de l'estil caracteristic de las annadas 1970. Egaument guitarrista, que joguè dens un grop ròck en la soa adolescéncia abans de virà's definitivament de cap tau tango.

## Ligams extèrnes
* http://www.youtube.com/watch?v=WXpsh--zSFc&feature=related*Qué habrá sido de Lucía* Rubén Juárez sus youtube.com
Gabino Ezeiza

**Gabino Ezeiza** (Buenos Aires, San Telmo, lo 3 de heurèr de 1858 - Buenos Aires, Flores, lo 12 d'octobre de 1916 qu'èra un payador (uns deus mei famós dens aqueth art gauchesc pròche deu tenso) afroargentin. La soa composicion mei brembada qu'ei *Heroico Paysandú*.

## Ligam extèrne
*http://www.youtube.com/watch?v=sf93jutWpF4 Enregistrament de Gabino Ezeiza en 1913 sus youtube.com.
Jaime Torres

**Jaime Rorres** (San Miguel de Tucumán, Argentina, lo 21 de seteme de 1938 - Ciutat de Buenos Aires, lo 24 de deceme de 2018) que ho un virtuòse e un mèste argentin deu charango.

## Ligam extèrne
*https://web.archive.org/web/20110408000259/http://www.jaimetorres.com.ar/site oficiau.
*http://www.youtube.com/watch?v=ZGHH1nzz7y8 *Zamba y chacarera* per Jaime Torres sus youtube.com.
Susana Rinaldi

**Susana Rinaldi** (Buenos Aires, lo 25 de deceme de 1935) qu'ei ua actriz e cantaira de tango argentina. qu'arrecebó ua fromacion classica e academica au conservatòri e a l'escòla d'arts dramatics abans de perseguir ua carrièra internacionau sus l'empont e tanben a la telavision. Durant la dictatura qu'avó d'exilià's a París abans de poder tornar a Buenos Aires.

Qu'arrecebó la Legion d'Aunor e que ho nomada Ciutadana Illustra de Buenos Aires.