open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Districte de les Corts

**Les Corts** es lo nom del districte IV de la vila de Barcelona. Es situat al sud-oèst de la comarca del Barcelonés. Confronta al nòrd amb lo districte de Sarrià-Sant Gervasi, al sud amb l'Hospitalet de Llobregat e Sants-Montjuïc, a l'èst amb l'Eixample e a l'oèst amb Esplugues de Llobregat e Sant Just Desvern.

L'an 2007, la Comuna de Barcelona dividiguèt lo Districte de las Corts en tres zonas: Les Corts, Pedralbes e Sant Ramon - Maternitat.

thumb|centre|300px|Quartièrs del districte de les Corts.

## Vejatz tanben
Districtes e quartièrs de Barcelona
Districte de Gràcia

thumb|200px|Quartièrs del districte de Gràcia.
Lo **districte de Gràcia** es un dels 10 districtes de la vila de Barcelona. Compren los quartièrs de Vila de Gràcia, Vallcarca i los Penitents, El Coll, La Salut e lo Camp d'en Grassot i Gràcia Nòva. L'an 2007 aviá  abitants. Limita amb l'Eixample a la part bassa, Sarrià-Sant Gervasi a l'oèst e Horta-Guinardó al nòrd.

## Vejatz tanben
Districtes e quartièrs de Barcelona
Nou Barris

thumb|320px|Quartièrs del districte de Nou Barris.
**Nou Barris** (literalament 'los nòu quartièrs') es un districte de Barcelona situat a l'extrèm nòrd de la vila, entre la sèrra de Collserola e l'avenguda de la Meridiana. Se compausa a l'ora d'ara de catorze quartièrs: Can Peguera, Canyelles, la Ciutat Meridiana, la Guineueta, Porta, la Prosperitat, las Roquetes, Torre Baró, la Trinitat Nova, lo Turó de la Peira, Vallbona, lo Verdum e Vilapicina - Torre Llobeta.

## Vejatz tanben
Districtes e quartièrs de Barcelona
Vila de Gràcia

**Vila de Gràcia** o *Gràcia* es un dels quartièrs mai populars e actius de la vila de Barcelona. Es tanben lo nom del districte municipal. La Vila de Gràcia foguèt un municipalitat independenta fins a l'an 1897, que demorèt annexada a Barcelona. Lo sieu monument mai identificatiu es la tor del relòtge que s'auça al bèl mièg de la plaça de la Vila, ont i a l'anciana comuna, uèi sieu del districte.
Quartièr de les Corts

Lo quartièr de **les Corts**, a l'ora d'ara part del districte de les Corts de Barcelona, correspond a la zòna mai centrala e anciana de l'anciana municipalitat de les Corts, agregada a Barcelona çò 1897.

Lo quartièr combina d'edificacions de las primièras urbanizacions del sègle XVIII e XIX, amassa amb d'autras de nòu bastiment. Pendent lo decenni dels ans setanta del sègle XIX se dobriguèron las principalas carrièras e la plaça del Carme, situada a l'ais central d'aquela populara barriada. A la fin del sègle s'i installèron divèrsas indústrias, coma la fabrica Castells e la siá colònia obrièra, a l'ora d'ara en procès de remodelament.

Lo sector de Can Novell compren los terrens qu'ocupèt lo camp del FC Barcelona entre los ans 20 e 60 del sègle XX. Als terrens de l'ancian mas de Can Batllori, sus l'avenguda de la Diagonal, se trobèron de rèstas neoliticas e ibericas, e mai una villa e una necropòli romanas.
Les Corts (omonimia)

**Les Corts** pòt designar:
***[[Districte de les Corts]]**, districte de Barcelona.
***[[Quartièr de les Corts]]**, quartièr del districte de les Corts de Barcelona.
Gràcia (omonimia)

***Gràcia** pòt designar:
***[[Antroponimia]]**: Fotbolaire catalan: Sígfrid Gràcia
***[[Cristianisme]]**: Un dels dons que Dieu ofrís als òmes: Gràcia (religion)
***[[Tipografia]]**: Part d'un caractèr: Gràcia (tipografia)
***[[Espòrts]]**: Club d'escacs catalan: Unió Gracienca d'escacs
***[[Fèstas]]**: Fèstas de Gràcia (Maó)
***[[Geografia]]**:
**Quartièr de Barcelona: Vila de Gràcia
**Districte de Barcelona: Districte de Gràcia
**Quartièr de Sabadell: Gràcia
**Cementèri e ermitatge de Gràcia de Maó.
***[[Mitologia]]**: deitat romana (*Gratia*), derivada de la grèga Caris
***[[Premsa]]**: Setmanièr catalan: La Campana de Gràcia
Granda Via de las Corts Catalanas

La **Granda Via de las Corts Catalanas** (*Gran Via de les Corts Catalanes* en catalan) es una de las vias mai importantas de la vila de Barcelona, que la trauèssa d'un costat a l'autre, amb un recorregut de mai de uèch quilomètres. La numerotacion de las fincas arriba fins a 1198.

Nomenada popularament **Granda Via**, arranca del limit amb la municipalitat de l'Hospitalet de Llobregat, près de la plaça d'Ildefons Cerdà, e acaba a l'autre extrèm de Barcelona, al limit amb Sant Adrià de Besòs. A lo sieu recorregut travèrsa las plaças d'Espanha, de l'Universitat, de Tetoan e de las Glòrias Catalanas. Lo tram Glòrias-Besòs coïncidís amb lo primièr tram de l'autopista del Maresme que se tròba a l'ora d'ara semicobert amassa amb un vial del Trambesòs. La linha 1 del mètro discorre per lo sieu subsòu entre plaça Espanha e Plaça Universitat; e la linha 2 entre plaça Universitat e lo caireforc amb la carrièra Marina.

Al plan Cerdà se nomenèt *Letra N, Numèro 11*, mas en 1900 aquel nom foguèt remplaçat per *Cortes*, que demorèt fins en 1931, an que passèt a se nomenar *Avenida de las Cortes Catalanas*, pendent la dictatura franquista foguèt oficialament nomenada *Avenida de [[José Antonio Primo de Rivera]]*. Al tram que va entre Balmes e Rambla de Catalonha tombèron divèrsas bombas lançadas per l'aviacion italiana en 1938 pendent la Guèrra Civila. L'an 2001 s'i levèt un monument commemoratiu que se pòt veire just davant lo cinèma Coliseum.
Plan de Barcelona

Lo **Plan de Barcelona** es una plana situada a la comarca catalana del Barcelonés. Aquela plana es dobèrta a la mar Mediterranèa e limitada per la sèrra de Collserola e al miègjorn per la falha que seguís a ran de mar dempuèi Garraf fins a Montjuïc e que puja al delà del Besòs fins al tuc de Montgat.

Lo plan bas suaument e d'una manièra regulara dempuèi Collserola mas entre la Ciutat Vella e l'Eixample se produsís una ruptura de la continuitat que produsís un saut o esglaó d'aperaquí vint mètres, coma per exemple las davaladas de las Jonqueres, de la Via Laietana, dins las carrièras de las Esmòlas, èca.

Al plan se pòdon distinguir tres sectors: lo plan inclinat, lo plan de bas (entre lo esglaó e la mar) e los tucs.

Dempuèi l'epòca romana ençà, la còsta del plan es anada en ganhant terren a la mar, sustot a causa de las rossegadas del Besòs. Son aqueles materials los qu'anèron reblint los estanhs e las albuferes e los que transformèron los tucs de las illetes, primièr, en tomboli, e après, los daissèron dins tèrra fèrma. Aqueles materials s'acumulèron darrièr lo escullera facha per protegir lo nòu pòrt e qu'arribèron a formar l'emplaçament de la Barceloneta actuala. Fin finala, l'accion dels corrents de la mar, en rosigant los materials detritics, terraplenant baias e albuferes, a ajudat a conferir a la còsta del Plan de Barcelona lo sieu aspècte rectilinèu, sens entrants ni d'accidents notables.
Mètro de Barcelona

Lo **Mètro de Barcelona** es una ret de camin de fèrre metropolitan sosterranh de la vila de Barcelona e de qualques vilas dels seus environs, coma: l'Hospitalet de Llobregat, Cornellà de Llobregat, Santa Coloma de Gramenet, Badalona, Sant Boi de Llobregat, Sant Adrià de Besòs, Esplugues de Llobregat, el Prat de Llobregat e Montcada i Reixac. Aquel listat se veirà agrandit quand s'acabarà la Linha 9 e d'autres projèctes d'agrandiment que connectaràn melhor la comarca del Bas Llobregat e la rèsta de municipalitats del Barcelonés amb Barcelona e a l'encòp tanben melhorarà lo transpòrt a nivèl municipal e comarcal.

Se prenèm pas en compte las linhas de Barcelona-Valés (1863) ni Llobregat-Anoia (1912), que foncionavan alavetz mai coma camin de fèrre, la primièra linha de mètro que s'inaugurèt foguèt la nomenada *Grand Mètro de Barcelona* (Gran Metro de Barcelona en catalan) çò 1924 (actuala L3). Dos ans mai tard comencèt lo servici del *Mètro Transversal* entre Bordeta e Catalonha (actuala L1) que foguèt bastit per l'Exposicion Internacionala de Barcelona de 1929, en jonhent lo centre de la vila amb l'exposicion, a la plaça d'Espanha e Montjuïc. Foguèt inaugurat pel cònsol Darius Rumeu e Freixa, segond baron de Viver. 

A l'ora d'ara la ret compta 11 linhas geridas per dos operators diferents (TMB e FGC) amb tarifas integradas (exceptat lo bilhet simple) dins lo sistèma tarifari de sièis zònas creadas per l'Autoritat del Transpòrt Metropolitan (ATM) que compren tanben autobuses urbans e interurbans, tramvia e de trens d'entorns dins l'Airal Metropolitan de Barcelona. Totas las linhas de mètro se tròban dins la zòna 1 del domeni integrat.

En 2007 395,7 milions de passatgièrs utilizèron lo mètro (366,4 las linhas de TMB e 29,3 las dels FGC), çò que signifiquèt un recobrament de mai de 205 milions d'èuros. Aiçò representa un aument de 13,1 milions d'usatgièrs respècte a 2006.

## La ret de Mètro
A l'ora d'ara la ret de Mètro de Barcelona a una longor de 118,6 km e 180 estacions repartidas en 11 linhas, que quand s'acabaràn las òbras de la Linha 9 e la Linha 10 s'i apondràn 46,6 km e amb la finalizacion de la rèsta de projèctes d'agrandissament (entre 2008 e 2014), la ret als environs de l'an 2014 aurà unes 190 km e 232 estacions repartidas en 11 linhas, se se considèra la rama de la L9 coma una onzena linha. 

### Linhas del Mètro
Transports Metropolitans de Barcelona

Jos la marca comerciala de **Transports Metropolitans de Barcelona** (TMB) opèran amassa las entrepresas Ferrocarril Metropolità de Barcelona S.A. e Transports de Barcelona S.A.. La fin de TMB es ofrir de servicis de transpòrt collectiu dins la vila de Barcelona e a divèrsas municipalitats dels environs. L'an 2004 l'ensems de servicis de TMB transportèt 548 milions de viatjaires.
Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya

**Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya** (**FGC**) es una entrepresa de la Generalitat de Catalonha que gerís de divèrses servicis de transpòrt public, principalament de camin de fèrre suburban dins l'airal metropolitan de Barcelona, en mai d'una linha regionala dins l'airal de Lhèida e Pirenèus. Gerís tanben cremalleres, coma lo de la Val de Núria o Montserrat, e funiculars. De mai, l'entrepresa es proprietària de las estacions d'esquí de la Val de Núria e la Molina.
Linha 1 del Mètro de Barcelona

left|Linha 1 
La **Linha 1** o *linha roja* del Mètro de Barcelona es la segonda linha en ancianetat, pel moment la pus longa amb 20,7 km fins que s'inaugure la Linha 9 e l'unica amb via de largor iberica. La linha s'inaugurèt en 1926 amb lo nom de *Ferrocarril Metropolitano Transversal de Barcelona*, la denominacion actuala a la siá origina dins la fusion dels dos operators de mètro de la vila en 1961 en formant l'entrepresa *Ferrocarril Metropolitano de Barcelona* e la linha se renomenèt Linha I.

Lo traçat de la linha es de dobla via sosterranha, los talhièrs e las veituras se tròban a Santa Eulàlia e a la Sagrera. Circulan a l'ora d'ara de trens de la sèria 4000, que van per de vias de largor iberica çò que fa qu'es un dels mètros pus largs del mond.

La L1 a pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 1992 e va de Hospital de Bellvitge a Fondo. Es previst que s'agrandisca per ambedós costats. De Fondo s'agrandirà fins a Badalona: en passant per l'estacion de Badalona Centre, ont jonharà la Linha 2, e après fins arribar a l'estacion de Badalona est, jonhant la linha R1 de Rodalies Barcelona per 2010 e en daissant lo mètro a tocar de la plaja, per aquel motiu i a ja de voses que vòlon dire aquela estacion "plaja de Badalona". Per l'autre extremitat jonherà la Linha 9, e arribarà fins a el Prat e fins a Sant Boi de Llobregat.
Linha 9 del Mètro de Barcelona

La **Linha 9** e la **Linha 10** del Mètro de Barcelona son a l'ora d'ara en bastiment. Se prevei qu'en octòbre de 2009 un pichon ramal dintre en foncionament abans qu'en 2014 ambedoas linhas foncionen ja en tot lo sieu trajècte. Lo sieu bastiment se fa mejançant lo metòde de bastiment amb tuneladora. Lo traçat serà sosterranh en granda part e cada via e cai anarà per un meteis tunèl mas a nivèls diferents, una sus l'autra. En qualques ponches arribarà a una prigondor de 90 mètres per evitar la rèsta de las linhas e salvar la geologia complèxa del plan de Barcelona. Ambedoas linhas partejaràn lo tram central, situat entre las estacions de Can Causidas e Bon Pastor. La rèsta dels trajèctes de cada linha seràn per ramals, dos per cada extrèm del tram central.

left|46px|Linha 9
Lo ramal sud arribarà a l'Aeropòrt e connectarà amb lo tram central après Europa-Fira. La Linha 2 se jonherà a aquel tram e ne partejarà una part, en arribant tanben a l'aeropòrt. Lo ramal nòrd (Can Peixauet - Can Zam) servirà Badalona e Santa Coloma de Gramenet amb sièis estacions.

left|46px|Linha 10
Los trams exclusius de la L10 seràn çò Polígon Pratenc - Provençana, al sud, e lo Llefià - Gorg, al nòrd. Lo ramal sud serà l'unic en superfícia, sus un viaducte.
Arrondiment d'Aush

L’**arrondiment d’Aush** qu’ei ua division administrativa francesa, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus.

## Composicion

Lista deus cantons de l’arrondiment d’Aush :

* Canton d'Aush Nòrd-Èst 
* Canton d'Aush Nòrd-Oèst
* Canton d'Aush Sud-Èst 
* Canton d'Aush Sud-Oèst
* Canton de Colonha
* Canton de Gimont 
* Canton de l'Isla de Baish 
* Canton de Jigun
* Canton de Lombers 
* Canton de Samatan  
* Canton de Saramon 
* Canton de Vic en Fesensac

## Véser tanben
* Cantons de Gers
* Comunas de Gers
Arrondiment de Condòm

L**'arrondiment de Condòm** qu'ei ua division administrativa francesa, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus, adara d'.

## Composicion

### Lista deus cantons de l’arrondiment de Condòm
*Canton de Casaubon 
* Canton de Condòm 
* Canton d'Eusa
* Canton de Florença 
* Canton de Leitora 
* Canton de Mauvesin
* Canton de Miradors 
* Canton de Montrejau de Gers 
* Canton de Nogaròu 
* Canton de Sent Clar 
* Canton de Valença de Baïsa

### A partir de 2015
Lo nombre de comunas de l'arrondiment de Condòm que pòt variar. Qu'ei de 159 en 2015, 158 en 2016 e 162 en 2017.

## Véser tanben
* Cantons de Gers
* Comunas de Gers
Arrondiment de Miranda

L**'arrondiment de Miranda** qu'ei ua division administrativa gascon, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Composicion

Lista deus ancians cantons (avant 2015) de l’arrondiment de Miranda :

* Canton d'Anhan 
* Canton de Marciac 
* Canton de Masseuva 
* Canton de Mielan 
* Canton de Miranda 
* Canton de Montesquiu 
* Canton de Plasença 
* Canton de Riscla

## Véser tanben
* Cantons de Gers
* Comunas de Gers
Arrondiments de Gers

Los 3 arrondiments qu'an per capluòc :  **[[Aush]]** (Prefectura), Condòm (Sosprefectura) e Miranda (Sosprefectura).

* Arrondiment d'Aush
* Arrondiment de Condòm
* Arrondiment de Miranda

## Istoria
* 1790 : creacion deu departament de Gers amb 6 districtes : Aush, Leitora, Condòm, Nogaro, L'Isla de Baish e Miranda.
* 1800 : creacion deus arrondiments : Aush, Condòm, Leitora, Lombers e Miranda.
* 1926 : disparicion deus arrondiments de Leitora e Lombers.

## Demografia

Populacion : INSEE, .
Linha 2 del Mètro de Barcelona

left|L2
La **Linha 2** o *linha lila* del Mètro de Barcelona es la darrièra linha de mètro que s'apondèt a la ret de mètro se se pren pas en compte la linha 11. Malgrat que s'inaugurèt en 1995, la siá istòria remonta a 1959.

Lo traçat de la linha es de dobla via sosterranha, los talhièrs e los garatges se tròban al Triangle ferroviari, près de l'estacion de la Pau. A de mai de ligams de servici a Paral·lel amb la linha 3 e a La Pau amb la linha 4. Circulan a l'ora d'ara de trens de la sèria 2100 e 9000.

La L2 a pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 2002: Paral·lel a Pep Ventura. S'agrandís fins a Badalona Centre e Morera (Badalona) e es previst que se amplïi per l'autra banda dempuèi Sant Antoni, en passant per Poble Sec a Fira 2 - Pedrosa ont dintrariá dins lo tunèl de la linha 9 e arribariá fins a l'Aeropòrt del Prat. Amb aquel darrièr ampliament l'estacion de Paral·lel quitariá de donar servici a aquela linha e se convertiriá en coa de manòbras.

La linha 2 e la linha 11 son las unicas linhas qu'an totas las estacions adaptadas per gents amb problèmas de mobilitat.
Linha 3 del Mètro de Barcelona

left|L3
La **Linha 3** o *linha verda* del Mètro de Barcelona es la linha mai anciana de la vila de Barcelona. La siá istòria remonta a 1924 quand s'inaugurèt amb lo nom de *Grand Mètro de Barcelona* que jonhiá la Plaça de Catalunya amb Lesseps. Èra gerida per una entrepresa del meteis nom fins que fusionèt 1961 amb la companhiá *Ferrocarril Metropolitano Transversal de Barcelona* en formant l'entrepresa *Ferrocarril Metropolitano de Barcelona* e la linha passèt a se sonar Linha II.

Lo traçat de la linha es de dobla via sosterranha sus tot lo trajècte, los talhièrs e los garatges (de Sant Genís) se tròban près del estacion de la Vall d'Hebron e a ramals de servici a Paral·lel amb la Linha 2 e amb la Linha 4 a Passeig de Gràcia ancian ramal de la L3. I circulan a l'ora d'ara de trens de la sèria 2000, 3000, 5000 e 3000 renauits.

La L3 aviá pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 2001 qu'arribèt a Canyelles e 7 ans mai tard, lo 4 d'octòbre de 2008, arriba a Trinitat Nova ont enllaça amb la Linha 4 e Linha 11. Per aquel meteis extrèm s'esperlongarà fins a l'estacion de Trinitat Vella e per l'autre extrèm s'alongarà de Zona Universitària fins a Sant Feliu Centre en donant servici dins las vilas de Sant Feliu de Llobregat, Sant Just Desvern, Sant Joan Despí e Esplugues de Llobregat. 
thumb|200px|Lo trajècte del Grand Mètro (L3-L4) entre los ans 1924 e 1934.
Mètro

[thumb|175px|Arrestada del mètro a la plaça de Catalonha ([Barcelona)]]
[thumb|175px|Un tren del [metroValencia|mètro de Valéncia en circulant ras de tèrra, a Alboraia.]]

Lo **mètro** (forma abreujada de **camin de fèrre metropolitan**), nomenat **camin de fèrre urban** dins los primièrs temps, es un camin de fèrre electric pel transpòrt de passatgièrs dins lo domeni urban, amb una nauta capacitat e frequéncia de passatge, en essent en general sosterranh o en viaducte.

A diferéncia del tramvai, es totalament independent e segregat de la rèsta de circulacion e mejans de transpòrt. En Euròpa (mai que mai en Alemanha e en Benelux) se son bastits de sistèmas mixtes de mètro e tramvai (Stadtbahn, Prémetro), ont los convòis circulan segregats e sosterranhs al centre de las vilas coma lo mètro e de forma superficiala dins los quartièrs periferics en forma de tramvia.

Lo primièr mètro foguèt lo de Londres (1863), que foncionava inicialament per mejan de locomotrices de vapor. Lo primièr mètro europèu pel continent foguèt lo de Budapèst (1896).

I a divèrsas caracteristicas que diferéncian los mètros. La presa electrica pòt èsser ja plan aeriana (per catenària o per ralhs superior) o ben al mejan d'un tresen ralh situat dins la tèrra al bòrd dels autres dos. Lo bastiment dels tunèls respond a dos estils fòrça diferents: lo nomenat de trincada, un tunèl fòrça superficial fach generalament pel procediment de talhar e cobrir, e los fòrça prigonds, faches coma de vertadièrs tunèls de minas, uèi lo jorn amb tuneladoiras.

## Lo mètro en Occitània

### Lo mètro a Marselha

Marselha es la tresena vila en França, après Lion e París, e primièr d'Occitània a metre en servici una linha de mètro lo 26 de novembre de 1977.

Lo malhum actual compren :

* Linha 1 : *[[La Ròsa - Tecnopòle de Castèu Gombèrt (mètro de Marselha)|La Ròsa - Tecnopòle de Castèu Gombèrt]]* a *[[La Forratgièra (mètro de Marselha)|La Forratgièra]].*
* Linha 2 : *[[Bougainville (mètro de Marselha)|Bougainville]]* a *[[Santa Margalida Dromeu (mètro de Marselha)|Santa Margalida Dromeu]].*

### Lo mètro a Tolosa

Tolosa es la cinquena vila en França e segonda d'Occitània a metre en servici un mètro lo 30 de junh de 1993, e tanben segonda al mond a utilizat un mètro de tipe VAL après Lilla.

Lo malhum actual compren :

* Linha A : *[[Baisha Coma (mètro de Tolosa)|Baisha Coma]]* a *[[Balmar-Gramont (mètro de Tolosa)|Balmar-Gramont]].*
* Linha B : *[[Bòrdaroja (mètro de Tolosa)|Bòrdaroja]]* a ''Ramonvila''.

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles ligats

* Tramvai
*Estacion de mètro
Camin de fèrre

thumb|Camin de fèrre de vapor alemand
thumb|Camin de fèrre modèrne a Birmingham
[thumb|Tren en [Argentina]]
Lo **camin de fèrre** (var. **chamin de fèrre**, **camin de hèr**) es un mejan de transpòrt que circula sus ralhs, normalament d'acièr, compausat per un o mai d'un vagons o de veituras rebaladas per una locomotritz. A costat de la via convencionala, i a la circulacion per cables (telefèric) o d'autres tipes de via, coma las de levitacion magnetica o la dels trens maglev. 

Los camins de fèrre pòdon portar una locomotritz o mai d'una, acoblades davant o en configuracion *push pull* (una davant e l'autra a la coa). Los vagons pòdon èsser rebalats o autopropulsats (automotors). 

Lo sieu desvolopament se produsiguèt a la primièra mitat del sègle XIX, coma element de la Segonda Revolucion Industriala, en aprofechant l'avantatge tecnic que supausa lo bas coeficient de rodament metal sus metal –de l'òrdre de 3 per 1000 e fòrça inferior al coeficient de rodament sus rota. La siá implantacion causèt una transformacion completa de la societat en permetre lo transpòrt de personas e merças amb un bas còst e de forma regular e segura.

Lo tren a agut una granda influéncia en lo desvolopament de fòrça societats; lo sieu usatge e importància vària segon l'epòca. Foguèt un element essencial per fòrça nacions e a presentat un grand avantatge dins l'industrializacion, en comparason amb los païses qu'an pas dispausat d'aquel mejan de transpòrt.

## Referéncias
Linha 4 del Mètro de Barcelona

left|L4
La **Linha 4** o *linha jauna* del Mètro de Barcelona foguèt inaugurada en 1974, mas se poiriá considerar la segonda linha en ancianetat, amassa amb la Linha 1, que lo tram entre Passeig de Gràcia e Jaume I foguèt inaugurat en 1926 coma ramal de *Grand Mètro de Barcelona* actual Linha 3.

Lo traçat de la linha es de dobla via sosterranha, los talhièrs e los garatges se tròban a Via Júlia e al Triangle ferroviari e a de ligams de servici amb la Linha 5 a Maragall, amb la Linha 11 a Trinitat Nova, e la Linha 3 a Passeig de Gràcia. Circulan a l'ora d'ara de trens de la sèria 2100 e 9000.

La L4 a pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 1999, malgrat que perdèt lo darrièr tram entre la Pau e Pep Ventura en 2002 que s'apondèt a la Linha 2, per se considerar una connexion mai rapida entre lo centre de Barcelona e Badalona. Es en bastiment e gaireben plan acabada l'òbra del tram entre la Pau e Sagrera-Meridiana en passant per Sagrera-TAV, malgrat que se possibla que momentanèament utilize lo tunèl la Linha 9 per poder avançar la siá inauguracion.
Linha 7 del Mètro de Barcelona

left|L7
La **Linha 7** del Mètro de Barcelona, que fa partida de la Linha de FGC Barcelona-Valés, se pòt considerar una de las linhas mai ancianas de la vila e del mond, amassa amb la L6, car una part del sieu trajècte transcor dins aquela linha Barcelona-Valés que s'inaugurèt l'an 1863 amb lo nom de *Ferrocarril de Barcelona-Sarrià* construcha per *Compañía del Ferrocarril de Barcelona a Sarrià* (lo Mètro de Londres inaugurèt en genièr del meteis an lo primièr mètro del mond). Mas foguèt pas abans lo decenni de 1950 que la linha arribèt a l'estacion d'Avinguda Tibidabo amb lo bastiment d'un ramal de quatre estacions.

Parteja tunèl en lo tram de Plaça Catalunya - Gràcia (tram de 3 estacions e la linha n'a 7) amb lés de linhas de FGC: L6, S1, S2, S5 e S55.

Lo traçat de la linha de la L7 es sosterranh, los talhièrs e los garatges se tròban près de l'estacion de Rubí. Circulan a l'ora d'ara per aquela linha trens de las serias 111 e 112.

La L7 a pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi lo decenni de 1950, lo sieu trajècte transcor entre Plaça de Catalunya e Avenguda Tibidabo e es pas previst que s'agrandisca.
Linha 8 del Mètro de Barcelona

La **Linha 8** del Mètro de Barcelona, que fa partida de la Linha de FGC Llobregat-Anoia, es una de las linhas mai ancianas de la vila que s'inaugurèt part del sieu trajècte l'an 1912 e foguèt pas abans 2000 qu'arribèt a Sant Boi.

Parteja tunèl amb las linhas de FGC: S33, S8, S4, R5 e R6.

Lo traçat de la linha de la L8 es sosterranh fins a Cornellà-Riera e es de via estrecha (largor de 1000 mm). Los talhièrs e los garatges se tròban près de l'estacion de Martorell-Enllaç. Circulan a l'ora d'ara per aquela linha trens de las serias 211 e 213.

La L8 a pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 2000, lo que transcor entre l'estacion d'Espanya e la de Molí Nou - Ciutat Cooperativa. Dempuèi 2007 dispausa d'una nòva estacion entre Ildefons Cerdà e Bellvitge nomenada estacion d'Europa  Fira, jos la Plaça d'Euròpa de l'Hospitalet de Llobregat.
Linha 11 del Mètro de Barcelona

left|L11
La **Linha 11** del Mètro de Barcelona es una linha amb de caracteristicas fòrça diferenciadas de la rèsta de las linhas de la ret. Es l'unic mètro leugièr de la ret e es construida en forma de prolongacion de la Linha 4 a l'estacion de Trinitat Nova ont las doas linhas partejan cai. La linha foguèt pensada per donar servici dins de quartièrs tradicionalament mal comunicats e foguèt inaugurada en 2003 entre Trinitat Nova e Can Cuiàs

Lo traçat es sosterranh e de via unica, malgrat que siá construit amb los estandards de mètro per se qualque jorn foguèsse necessari d'agrandir lo servici, es previst l'ampliament cap a Ripollet.

L'estacion de Vallbona es l'unica qu'es pas sosterranha e de dobla via, perque es ont se tròban los trens d'anada e los de retorn, e enllaça amb las linhas de Rodalies Barcelona R3, R4 e R7 e la linha de mejana distància Ca4b.
[thumb|Cai de L4 e L11 de [Estacion de Trinitat Nòva|Trinitat Nòva]]
[thumb|[Estacion de Torre Baró - Vallbona]]
Linha Llobregat-Anoia

La **Linha Llobregat-Anoia** se compausa d'un ensems de suburbans, de regionals e d'una linha de mètro, espleitats pels Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya, proprietat de la Generalitat de Catalonha.

Aquelas linhas an una largor de via d'un mètre, e an pres per aquò lo subrenom de *carrilet*, e un sistèma d'alimentacion per catenària. Abitualament los trens son formats de tres veituras de passatgièrs, amb lo central amb una zòna de tèrra bassa e de pòrtas accessiblas per las personas de mobilitat redusida.
Linha 5 del Mètro de Barcelona

left|L5
La **Linha 5** o *linha blava* del Mètro de Barcelona s'inaugurèt lo 21 de julhet de 1951 coma Linha II. Lo traçat de la linha es de dobla via sosterranha, los talhièrs e los garatges se tròban en cò Boixeres e Vilapicina. Circulan a l'ora d'ara de trens de la sèria 5000.

La L5 a pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 1983 e va de Cornellà Centre a Horta. Es en bastiment lo tram entre Horta e Vall d'Hebron ont enllaçarà amb la Linha 3, malgrat qu'es pas un trajècte gaire long pòrta d'ans d'endarrieratges a causa de l'esbaussament d'un tunèl en bastiment dins lo quartièr del Carmel.

Tant la Linha 1 coma la Linha 5 an d'estacions amb tres cais. Una centrala e doas lateralas, aquela disposicion es nomenada internacionalament coma la *solucion Barcelona*, car permet que quand un tren arriba a l'estacion, per un lateral las gents dintren al dedins e per l'autre lateral se sòrta, en evitant aital las aglomeracions e esperar qu'unes davalen e los autres pugen.
Linha Barcelona-Valés

La **Linha Barcelona-Valés** se compausa d'un ensems de linhas de mètro e de linhas suburbanas de FGC que servisson Barcelona e qualques municipalitats del Valés Occidental, esplechadas pels Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya, proprietat de la Generalitat de Catalonha.
Renfe Operadora

**Renfe Operadora** (sorgida de l'anciana Red Nacionala de los Ferrocarriles Españoles) es una entrepresa dependenta del Ministèri de Foment d'Espanha consacrada al transpòrt de passatgièrs e merças per via ferroviària.

A l'ora d'ara, mas, a causa de las directivas europèas qu'indican la liberalizacion del mercat del camin de fèrre, RENFE es passat a l'istòria e s'es dividit en dos organismes:
*ADIF, organisme estatal gestor de las infrastructuras (vias e estacions), e
*Renfe Operadora, encargada de l'espleitacion del transpòrt.

En Espanha serà ADIF que metrà las nòrmas del mercat en exercint d'institucion reguladora, e serà la concessionària dels servicis als operators (Renfe Operator entre d'autres) dins un mercat teoric de liura concurréncia sus l'infrastructura ferroviària espanhòla.
Linha Lhèida - la Pobla de Segur

La **linha ferroviària Lhèida - la Pobla de Segur** o *linha Ca7* jonh aquelas doas municipalitats catalans dempuèi 1951. L'infrastructura es proprietat de FGC (l'operator ferroviari de la Generalitat) dempuèi 2005, malgrat que contunha d'èsser gerida per Renfe dins de las linhas de mejana distància de Catalonha.

70% del volum d'usatgièrs se concentra en lo tram Lhèida-Balaguer, que serà una de las linhas de la futura ret de Rodalies Lhèida contemplada en lo Plan de transpòrt dels viatjaires de Catalonha (PTVC 2008-2012). La rèsta del trajècte, que travèrsa lo prepirineu lheidatan fins arribar a la Pobla de Segur, a un caire mai toristic e s'ofèrta amb la marca **Tren dels Lacs**. 

Cal una ora e cinquanta minutas per percórrer entièrament lo trajècte.sens_quadre|810x810px 

## Caracteristicas tecnicas
* Longor: 89,35 km de via, sens electrificar.
* Largor de via: iberica (1668 mm).
* Unitats de tren: 3
* Intradas (2007): 480 000 €
* Estacions: 17.
* Tunèls: 41.
* Tunèl pus long: Palau, amb 3499 m jos la sèrra del Mont-roge.
* Ponts: 31.
* Pont mai long: pont sul riu Segre a Balaguer, de 160 m
* Passatges de nivèl: 21.
* Tipe de blocatge: telefonic.
Mariehamn

Mariehamn es la capitala d'Åland. Sa populacion èra estimada a  abitants en 2007. Sa superfícia totala es de 20,8&nbsp;km².

[thumb|left|330px|Vista de la vila de [Mariehamn.]]
Estacion de Lleida Pirineus

L'estacion de Lhèida d'ADIF, a l'ora d'ara nomenada **Lleida Pirineus**, es un axe de comunicacion important entre l'interior de la Peninsula Iberica e las grandas vilas del Corredor Mediterranèu e la frontièra francesa.

L'estacion compta doas bastissas, l'ancian e l'annèxe bastit recentament per l'arribada del tren d'auta velocitat (AVE). De mai a qualques quilomètres de l'estacion i a un cambiador d'ample per material de Talgo a l'ora d'ara sens usatge.
Estacion de la Pobla de Segur

**La Pobla de Segur** es una estacion de camin de fèrre entèsta de la linha Lhèida - la Pobla de Segur de Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya, es situada al sud del nuclèu urban de la Pobla de Segur dins la comarca del Palhars Jusan de la província de Lhèida.
Autoritat del Transport Metropolità

L**'Autoritat del Transport Metropolità**, abreujat en **ATM** (traduccion a l'occitan: *Autoritat del Transpòrt Metropolitan*)  es un consòrci interadministratiu de caractèr volontari que se constituiguèt en 1997 per coordenar e planificar lo transpòrt public dins la Region Metropolitana de Barcelona.

I pòdon aderir totas las administracions titularas de servicis publics de transpòrt collectiu, individualament o a travèrs d'entitats que las recampan e representan, qu'apertengan al domeni format de las comarcas de l'Aut Penedés, lo Bas Llobregat, lo Barcelonès, lo Garraf, lo Maresme, lo Valés Occidental e lo Valés Oriental.

Las Administracions recampadas en consòrci son la Generalitat de Catalonha (51%) e d'administracions localas (49%), compausadas per la Comuna de Barcelona, l'Entitat Metropolitana del Transport (EMT) e l'Agropacion de Municipalitats titularas de servicis de Transpòrt Urban de la region metropolitana de Barcelona (AMTU).
Cal notar la preséncia de representants de l'Administracion Generala de l'Estat dins los organs de govèrn de l'ATM, en qualitat d'observaires.

 

## Integracion tarifària

L'ATM gerís lo sistèma d'integracion tarifària, creat l'an 2001.
Mercé a aquel, amb un unic bilhet se pòt utilizar divèrses tipes de transpòrt dins la region metropolitana (autobús, mètro, Renfe, TMB, Tram, FGC), e se pòt far divèrses tipes de transbordament entre aqueles mejans de transpòrt sens tornar pagar pendent un limit de temps que depend de las zònas traversadas (malgrat que se li cal validar lo bilhet a cada transbordament).
Àmbit metropolità de Barcelona

right|thumb|270px|
L**'Àmbit metropolità de Barcelona** es una region de Catalonha, definida dins lo Plan territorial general de Catalonha coma un dels sèt domenis foncionals territorials. Abasta una superfícia de 3236&nbsp;km2, amb una populacion totala de  abitants (2007) e una densitat de 1496&nbsp;ab./km2. La siá municipalitat mai importanta e nuclèu principal es la vila de Barcelona. 

A l'ora d'ara lo domeni es constituit per 164 municipalitats amb una superfícia mejana de 19,7&nbsp;km2:
* 27 de l'Aut Penedés,
* 30 del Bas Llobregat,
* 5 del Barcelonés,
* 6 de Garraf,
* 30 del Maresme,
* 23 del Valés Occidental
* 43 del Valés Oriental.
La municipalitat pus poblada es Barcelona, amb  abitants. I a un relatiu anautit nombre de municipalitats malgrat las nombrosas modificacions que i a agut al cors del temps. Aiçò condiciona fòrça lo planejament territorial e l'existéncia d'administracions localas multiplas amb competéncias d'elaboracion dels plans d'organizacion urbanistica municipala (POUM) representa un condicionat a l'ora de coordinar l'urbanisme municipal. 

#### La division comarcala
La principala foncion de la comarca es de sosténer l'administracion municipala en totas aquelas questions que, per insufiséncia de recorses, incapacitat o limitacion territoriala, pòscan pas desvolopar las pròprias comunas.

Lo domeni metropolitan de Barcelona compren sèt comarcas de Catalonha:

|}
ADIF

**ADIF** es l'acronim de la companhiá espanhòla nomenada *Administrador de Infraestructuras Ferroviarias*. Aquela entrepresa es estatala e foguèt creada a travèrs de la Lei Ferroviària aprovada en Espanha quand l'Union Europèa sollicitèt la liberalizacion progressiva del mercat del camin de fèrre.

Las nòrmas de l'Union Europèa exigisson de diferenciar l'activitat de gestion de las infrastructuras ferroviàrias (que se considèra un monopòli estatal) e los operators qu'ofrisson de servicis de transpòrt, mercat obligat a admetre competéncia de forma similara a la telefonia, la telefonia mobila o la ret electrica.
thumb|left| Talgo "Virgen del Rocio"
La lei aprovada per l'Estat faguèt que lo 1èr de genièr de 2005 s'acabèsse lo monopòli establit fins alavetz de la part de la companhiá estatala RENFE e l'entrepresa se dividiguèt en doas seccions:
* **[[Renfe Operadora]]**: operator de transpòrt de merças e passatgièrs en regim de concurréncia amb d'autres possibles operadors europèus interessats pel mercat ferroviari espanhòl.
* **ADIF**: Entitat estatala que gerís las infrastructuras (vias, estacions e senhalizacion entre d'autres) en crubant un canon a las entrepresas usatgièras de la ret. A l'ora d'ara mas, l'unic operator es RENFE a causa de la lenta accion de l'Estat dins la liberalizacion d'aquel mercat.

Aital Renfe Operadora se carga del transpòrt de passatgièrs en un regim teoric de liura concurréncia (malgrat qu'en practica ADIF a pas encara establit cap de concors d'adjudicacion de licéncias) e ADIF manten lo monopòli en la mantenença e ampliament de l'infrastructura ferroviària en Espanha.
Aut Penedés

L**'Aut Penedés** (en catalan *Alt Penedès*) es una de las quatre comarcas en qué demorèt dividit lo Penedés en la division comarcala de 1936. Limita amb l'Anoia pel nòrd; amb lo Bas Llobregat per l'èst; amb lo Garraf pel sud, e amb lo Bas Penedés e l'Aut Camp per l'oèst.

Amb la recuperacion de las vigariás s'espèra poder reagrupar tot lo domeni istoric e social penedesenc, en eliminant aital l'assignacion dels divèrses nuclèus de populacion a demarcacions que los son alunhadas.

|}

## Demografia
Concerto per dus vriulons (Bach)

Lo **concerto per dus [[vriulon]]s, [[instruments de còrdas hregadas|còrdas]] e [[baisha continua]] en re menor** (o **doble concerto per vriulon**) qu'ei ua de las òbras mei famosas de Johann Sebastian Bach. Que ho compausat de cap a 1730 e que pòrta lo numèro de catalòg BWV 1043. Bach qu'i desvolopè enter autas causas fugas e contrapunt.

Bach que compausè tanben ua version entau clavièr mes transcripta en do menor e qui ei catalogada dab lo numèro BWV 1062.

Lo doble concerto per vriulon que's compausa deus movements seguents :

# Vivace
# Largo ma non tanto
# Allegro

## Ligam extèrne
* http://imslp.info/files/imglnks/usimg/6/6c/IMSLP02300-Bach_-_BGA_-_BWV_1043.pdf Particion libra e a gratis deu International Music Score Library Project
* http://www.youtube.com/watch?v=XK3vocXno1Q Interpretacion deus vivace deu concerto.
Concerto per vriulon en la menor (Bach)

Lo **concerto per [[vriulon]] en la menor** de Johann Sebastian Bach que's compausa deus tres movements seguents :

# Allegro moderato
# Andante
# Allegro assai

Qu'ei catalogat dab lo numèro BWV 1041. 

Un version entau clavièr qu'existeish : lo concerto en sol minor per clavièr BWV 1058.

## Ligams extèrnes
* http://imslp.info/files/imglnks/usimg/b/b3/IMSLP02298-Bach_-_BGA_-_BWV_1041.pdf Particion libra e a gratis suber lo International Music Score Library Project
* http://www.youtube.com/watch?v=wbHVIwSMJrw Interpretacion deu purmèr movement per David Oistrakh
Aut Camp

L**'Aut Camp** (oficialament en catalan: *Alt Camp*) es una comarca catalana. Se situa a la província de Tarragona; limita al nòrd amb la comarca de la Conca de Barberà, al nòrd-èst amb Anòia, a l'èst e al sud-èst amb l'Aut Penedés e el Bas Penedés, al sud amb Tarragonés, a l'oèst e al sud-oèst amb lo Bas Camp. La capitala n'es Valls situada al centre de la comarca.

Es una de las tres comarcas en qué demorèt dividit lo Camp de Tarragona en la division comarcala de 1936. 

|}

## Demografia
Valls

**Valls** es la capitala de la comarca catalana de l'Aut Camp. Se tròba a 19 km de Tarragona e a 215 m sul nivèl de la mar. Compren l'entitat municipala descentralizada de Picamoixons. 

|}

## Brèç dels Castells

Per trobar las originas d'aquela tradicion, tan ligada dins la vila de Valls, cal remontar a la fin del sègle XVIII e l'enquadrar dins d'autras expressions popularas, coma danças e entremesos.

Mas la genèsi dels castèls la cal cercar en la "torreta" finala del Balh de Valencians. L'evolucion d'aquel primitiu castèl fins a la manifestacion populara que coneissèm uèi debanèt a Valls, ont dempuèi lo començament del sègle passat se documenta l'existéncia de doas còlas de castellers rivalas. Es per aquò qu'aquela vila es considerada brèç dels castèls. Pauc a pauc, la fòrça del castèl s'anèt en impausant e passèt a èsser lo protagonista indiscutible dins las fèstas del Camp de Tarragona e del Penedès pendent la segonda mitat del sègle XIX.

Es en aquela epòca quand s'atenhon las hitas castelleres mai importantas e es per aquò coneguda coma la primièra epòca d'aur dels castèls. L'an 1851, los Mainats de Valls atenguèron lo primièr bastiment de nòvas estanças e pendent los quaranta ans seguents atenguèron a la perfeccion tota la gamma de castèls d'uèch, lo tres e lo quatre de nòu amb cubertadèr, lo pilar d'uèch amb cubertadèr e manilles, lo quatre de nòu net, lo cinc de nòu folrat, lo tres de nòu net e lo dos d'uèch net.

Lo sègle XX comencèt amb una decadéncia progressiva que durarà fins a la fin dels ans vint quand la creacion de nòvas còlas defòra de Valls e la recuperacion de qualque castèl d'uèch de la part dels Mainats vallencs permetèsson parlar d'una leugièra revifalla que la Guèrra Civila, mas, s'encarguèt de estroncar plan lèu

Los ans quaranta e cinquanta los castèls coneguèron una nòva e lenta reviscolada. L'an 1971 apareissiá la Còla Jove Mainats de Valls qu'amassa amb la Còla Vièlha encetarián una segonda epòca d'aur en aténher, l'an 1981, descargar lo quatre de nòu amb cubertadèr la Còla Vièlha e lo cinc d'uèch la Còla Jove. Al decenni dels ochanta s'agrandiguèt lo nombre de còlas que realizavan de castèls de nòu e, tanben, los airals geografics ont se fasián tradicionalament de castèls. Al decenni dels nonanta se son atenguts de bastiments jamai pas realizadas lo sègle passat, coma lo dos de nòu amb cubertadèr e manilles, e los mejans de comunicacion se son faches resson de las jornadas en contribuissent a la difusion del fenomèn casteller. 

## Demografia
Estacion de Plaça de Catalunya

**Plaça de Catalunya** (Rodalies e FGC) o **Catalunya** (Mètro) es un intercambiador multimodal ferroviari situat dins la plaça de meteis nom de Barcelona. Es l'estacion tèrme de las linhas de FGC Balmes e del Mètro del Vallès, ont fa ligason amb las linhas 1 e 3 de Mètro, quatre linhas de Rodalies, 1, 3, 4 e 7 e fin finala una linha de Mejana distància, la Ca-4b.

thumb|Estacion de Catalonha de la L3
[thumb|Estacion de [Renfe Operadora vista de l'estacion de Mètro de la L1]]
Plaça de Catalonha

thumb|right|300 px|Vista parciala de de la '''plaça de Catalonha'''
[thumb|300px|Accèsses a l'[estacion de Plaça de Catalunya|estacion de Catalunya.]]
La **Plaça de Catalonha** (en catalan: *Plaça de Catalunya*), es la mai centrala e granda de las plaças de Barcelona. A una superfícia d'aperaquí 5 ectaras e constituís lo ponch d'union entre lo nuclèu ancian de la vila e l'Eixample. Partisson d'aicí d'importantas vias de la vila coma la Rambla, lo Passeig de Gràcia, la rambla de Catalonha, las rondas de l'Universitat e de Sant Pèire e la carrièra de Pelai, parièra coma l'avenguda del Portal de l'Angel, la granda artèria comerciala de la vila, e anciana pòrta dels barris.
Penedés

Lo **Penedés** (en catalan: *Penedès*), es un domeni foncional territorial e un territòri istoric catalan, e tanben una comarca naturala. La comarca naturala, dins la division comarcala de 1936, demorèt subdevesida en comarcas de l'Aut Penedés, lo Bas Penedés e lo Garraf (tanben nomenada Penedés Maritim o Marina del Penedés). Istoricament lo Penedés èra integrat dins la Vigariá de Vilafranca del Penedés qu'inclusiá en mai la sotavigariá d'Igualada qu'amb la division comarcala 
correspond a l'actuala comarca d'Anòia.

Los sieus gentilicis son **penedesenc**, **penedesenca**. E lo territòri a donat luòc a una denominacion d'origina omonima que compren de municipalitats d'autras comarcas.
La Pobla de Segur

**La Pobla de Segur** es un vila de Catalonha, capluòc de la soscomarca de la Conca de Dalt, de la comarca del Palhars Jusan.

La vila es desservida per la rota C-13 entre Tremp e Sort, la rota N-260 del Pont de Suert e per la linha de camin de fèrre Lhèida - la Pobla de Segur.

## Toponimia
*Pobla* es un nom estrictament iberic, absent al nòrd dels Pirenèus. Sinonime de *poble*, « vilatge », mès a l'Edat Mejana sembla supausar sovent una carta de pòblament (en tot cas aicí) e se n'es atal pòt èsser comparat a las bastidas occitanas. 
La sola fòrma corrècte es *Segú* (ven del celtic *Segodūnum*). Quand l*'-r* finala del resultat de *securus*, *segur*, venguèt mut, una confusion se faguèt logicament. 
Las fòrmas ancianas son : (la spelunca de) *Sequni* (*Segú* representava una espeluga, un mas e un puèg), * locorum Podii de Segú et de la Pobla* en 1336 (carta de poblament donada pel Vescomte de Vilamur), *Puig de Sagú* en 1359, *al Putg de Segú* en 1408, *Capmàs de Guillem Segú de Menyl* en 1316, *la Spelunca de Seguni* en 976 o 978, *Segun* en 1276, *Popula de Segu* en 1280, *Pobla de Sagú* en 1359, *La Pobla de Segú* en 1518, *Pobla de Segur* entre los sègles XV e XVII. La propagacion de la grafia *Segur* foguèt tardièra e progressiva . 
Lo determinant, ancian site de la vila, es *sego-dūnon*. *Dūnon* es « fòrt, fortalesa » e *sego-* es « poder, vigor» o  « victoria », donc en tant qu'adjectiu « poderós, vigorós o victoriós » .

### Sant Joan de Vinyafrescal
Lo nom es atestat *Vineafiscale* en 1099-1109. Ven de *fĭscalis* : (vinha) qu'aperten al fisc (a l'estat, al patrimòni del sobiran, del tresaur public). *-r-* e *-l-* son de liquidas e la primièra es repercussiva de la segonda .
### Puimanyons
Las fòrmas ancianas son *Pug Mangones* en 1015-98, *Puigmangones* en 1066, *Puimannós* en 1072. *Puimanyons* ven del resultat pallarés de *podium* e del nom germanic d'òme *Manno*, *Mannon*, al genitiu *-ons* (signat J.F.C) .
### Montsor
*Montsor* ven del resultat del latin *montem* per la primièra sillaba. I a un dobte per la segonda sillaba, siá un nom de persona, latin *Saurus* o germanic derivat de *Sarwa-*, siá l'adjectiu de color *saur* (> *sor* en catalan), que Joan Coromines definís coma « rogenc, brun daurat » 
.
### Flamicell (aiga)
Cal escriure *Flamicell* e non **Flamisell*, que la prononciacion es [flami'seʎ] (de còps, se pòt ausir [flami'zeʎ], mès las enquistas de Joan Coromines non permeton de dobtar). Las fòrmas ancianas son *Flumicello* en 973, *flumen Cello* en 1068, *Flumicell* en 1010-1035. Ven del latin **Flumencellum*, diminutiu de *flumen* [donc flume pichon (per ben qu'abondós, non fa que 34 km de long)] e non del latin tardiu o del romanic **Flumicellu*, que, *-c-* entre vocalas, auriá menat a **-izeʎ* .

## Nòtas
Montcornelh e Grasan

**Montcornelh e Grasan** o **Moncornelh e Grasan** (*Moncorneil-Grazan* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Montcornelh
Segon Dauzat e Rostaing, *Montcornelh* que'i format de *mons* « montanha o sèrra », dab un nom de valor topografica, derivat de *còrn* .
Segon Negre, *Montcornelh* que'i format de *montem*  « mont » e deu nom « romanic » (---> latin) d'òme *Cornelius* . Aqueste còp, Negre qu'ei mei crededer que Dauzat e Rostaing.
### Grasan
Per d'autes *Grasan*s o *Grasac*s, Dauzat e Rostaing qu'utilizan lo nom latin d'òme *Gratius* e lo sufixe *-anum* , e Negre lo nom « romanic » de persona *Gratianus* .

## Istòria
Abans la revolucion, Montcornelh Davant (a l'èst) e Montcornelh Darrèr (a l'oèst) qu'èran parròpias; las duas glèisas qu'èran plan vesinas, separadas sonque per l'Arrats. Grasan, a 500-600 m deus autes dus, qu'avè ua glèisa [romanica], mes èra pas parròpia . La glèisa de Montcornelh Davant existeish pas mei.
Las tres entitats que vengón comunas, puish qu'estón fusionadas en 1821 e lo caplòc plaçat a la comuna mei importanta, Montcornelh Darrèr.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².
### Demografia Montcornelh Davant

* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas.
### Demografia Grasan

* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Montcornelh e Grasan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Montferrand e Plavés

**Montferrand e Plavés** o **Montferran e Plavès** (*Monferran-Plavès* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Montferran
Segon Negre, *Montferran* que vengueré de *mont* e de l'adjectiu *ferran* « gris de hèr ».
Segon Dauzat, *Monferran* que veng de *mons* « montanha, sèrra » e deu nom germanic d'òme *Ferrand*, meilèu que l'adjectiu *ferran* « gris » .
La grafia *Montferrand* que seré estranha en gascon.
### Plavés
Pas d'informacions.

## Istòria
Abans la revolucion, Montferran qu'èra parròpia e Plavés parròpia annèxa .
Las duas parròpias que vengón senglas comunas, puish qu'estón fusionadas en 1822 e lo caplòc plaçat a la comuna mei importanta, Montferran.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

### Demografia Plavés

* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Montferran e Plavés suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Poilobrin

**Poilobrin** (*Pouy-Loubrin* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat, *Poilobrin* que veng deu latin *lupus*, dab lo doble sufixe *-arium* e *-inum*.
Segon Negre, *Poilobrin* qu'es atestat *de Podio Lobrino* en 1358 [lo nom qu'èra dejà çò qui es]; que vengueré deu gascon *poi* e benlèu deu gascon *lo verim* « veren, verim, poson », o « lo maishant, lo perilhós »...

## Istòria
* En 1839, qu'incorporèn a Poilobrin la comuna de La Mòta (nom supausat).

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².
### La Mòta

* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas.

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Poilobrin suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias