Homo georgicus

**Homo georgicus** ei un fossil deth genre *Homo* descrit en 2002 pes uassi trapats un an abans en Dmanisi, eth Caucàs (Georgia). Era edat d'aguesti fossils ei estimada en prèp d'1,8 milions d'ans e poirie èster era prumèra espècia deth genre Homo dehòra Africa. Eth lòc filogenetic d'aguesti fossils e era existenciá dera espècia *Homo georgicus* son enqüera discutits ena comunautat scientifica, sustot pera sua grana diversitat morfologica ( e mès dempús dera publicacion deth cran Dmanisi 5 en 2013 (1) ) qu'a condusit a prepausar diverses questions sus eth classament en diverses espècies des prumèrs membres deth genre *Homo*. Homo ergaster, Homo heidelgergensis, Homo rudolfensis e dilhèu Homo habilis poderien tanben èster classats coma Homo erectus (2).

**Descurbiments**

Eth lòc preïstòric de Dmanisi siguec descurbert dejós d'un vilatge medievau, situat en ua nautitud de 1171 metres. Era equipa scientifica deth georgian David Lordkipanidze, ajudat pera Academia de Sciéncies de Georgia en cooperacion damb eth Museu Central roman-germanic estudièc eth lòc qu'avie donat ua industria litica arcaïca semblanta ara deth Olduvaian e ua fauna plan anciana, aperada vilafranquiana. Eth lòc ei sus tèrres basautiques qu'an 1,8 milions d'ans.

Tanben sigueren trapats un nombre important de fossils umans:  

. En 1991, ua maishera (D211) d'un joen adult.

. En 1999, un cran (D2282) d'una hemna joena e un troç de cran (D2280) d'un òme joen.

. En 2000, ua maishera (D2600).

. En 2001, un cran sancer (D2700) e era sua maishera (D2735), descurberta a mens d'un metre.

. En abriu 2005, un cran (D3444) que, amassat damb era sua maishera (D2600) descurberta abans, forma eth prumèr cran adult sancer deth Pleistocèn (3).

**Interpretacions**

Es dus crans descurberts en 1999 sigueren, de prumèr, classats coma Homo ergaster (4). Eth cran de 2001 ère mens gran e avie bèri uns ponts comuns damb Homo habilis. Totun, es diversi fossils trapats èren trop proches tà confermar espècies desparières e toti sigueren classats coma *Homo* *georgicus* eth especimèn tipe deth quau ei D2600.

Quauqu'ns scientifics contradiden er hèt qu'es fossils georgians sejan d'ua espècia totauments. De hèt, bèri uns scientifics qu'an estat en eth lòc diden eth contrari. Dempús de 2013 e era publicacion sus eth cran Dmanisi 5 creden que diversi fossils classats abans coma d'autes espècies desparières adara poden èster classats toti coma Homo erectus (1).

D'autes díden qu'an d'èster classats coma Homo habilis. Atau an comparat eth cran d'un joen, D2700, descurbert en 2001, damb KNM-ER-1813, un Homo habilis adult descurbert en Kenia. Que i a semblances a nivèu faciau. Totun, coma qu'era cara ei era darrèra part d'un individú que cambia, aguesta ipotesi ei pas solide. Per Fred Spoor, aguesti fossils son sonque Homo erecrus, pr'amor qu'eth neurocran de D2700 sembla plan eth d'Homo erectus, tot e que seja mès petit (5).

Es fossils de Dmanisi son classats atau coma Homo erectus, Homo habilis, Homo ergaster o *Homo georgicus* segontes es scientifics, tot e que bèri uns an cambiat tanben d'idea. David Lordkipanidze madeish tanpauc a es idees clares en 2008 pr'amor qu'arreconeish qu'entre aguestes quate ipotesis se pòt confermar que i a semblançes mercades damb *Homo erectus* e *Homo habilis*, mès que tanben aguesti fossils an caracteristiques pròpies barrejades damb d'autes espècies.

Atau, Lordkipanidze conferma qu'er hèt qu'aguesti fossils sejan *Homo ergaster* ei sonque ua ipotesi demest quate. E la contraditz pr'amor que tà eth, eth "Turkana Boy" de Kenia, ei un *Homo erectus*, mentres qu'es defensaires de desseparar *Homo erectus* e *Homo ergaster* díden qu'aguest fossil ei un *Homo ergaster* (6).

En 2013, ua equipa internacionala condusida per David Lordkipanidze descurbiguèc un aute cran, D4500. Amassat damb era sua maishera (D2600) ei eth prumèr cran sancer des inicis deth Pleistocèn. Aguest a un cran relatiuaments arredusit (546 cm3), coma *Homo habilis*, ua cara longa e prognata, coma *Homo* *erectus*, e granes dents, coma *Homo rudolfensis*. Tà aguesta equipa aguest e quate crans mès son ua esprova directa dera grana variabilitat morfologica que i a enes prumères populacions d**Homo''. Quan se comparen aguesti fossils damb d'autes dera madeisha epòca descurberts en [[Africa]], [[Asia]] o [[Euròpa]], se pòt díder qu'es diferències morfologiques que'ls desseparen son deth madeish orden qu'aqueres qu'es poden espiar aué laguens deth grop d'umans o de chimpanzés. Açò vò díder que sonque i a ua linha evolutiva demest es prumèrs ''Homo'' qu'ei ua contunhitat filogeografica a trauers des continents (3).

Aguesta conclusion ei pas unanime. Bernard Wood, tot e que cre qu'aguesti fossils apartenhen a ua madeisha espècia ei sceptic peth que hè ara amassada des prumèrs Homo: manten qu'es classaments hèts enquia aué sonque s'an hèt segontes es crans e que i a d'autes caracteristiques que cau aver en compde coma era longada des braçi (7). Fred Spoor tanben conferma qu'era utilizacion hèta dera analisi morfologica ei pas correcta tà classar es espècies (8).

**Descripcion**

Homo georgicus a caracteristiques intermiejes demest ''Homo habilis'' african e ''Homo erectus'' asicatic. hèia 1,50 m de nautada.

Tà David Lordkipanidze " es crans avien caracteristiques tipiques d'Homo erectus: [...], ua cresta sagitau e ua amassada arremercada deth cran darrèra des orbites. Mès ei disparièr per diverses caracteristiques dera morfologia classica d'aguesta espècia. Es especimèns an ua plan petita capacitat cerebrala. Qu'ei prèp des 750 cm3 eth mès gran e sonque 600 cm3 eth mès petit, coma ''Homo habilis'' e açò que'l hè ua espècia mès primitiva. Er especimèn D2700, eth cran d'un joen, ei particularaments primitiu. Sembla un ''Homo habilis'' peth sòn cos e tanben pera finesa des sues arcades supraorbitaus, era sua cara projectada entà davant e tanben eth contorn rond deth darrèr deth cran. Era morfologia des membres ominids de Dmanisi conferma ua barreja de traches. Quauqu'ns semblen coma es d'un òme d'aué, d'autes coma es deth joen de Turkana, era esqueleta d**Homo erectus* melhor conservada qu'a 1,6 milions d'ans [...]. Totun, eth membre inferior de Dmanisi a [...] mès semblançes morfologiques e foncionaus damb *Homo habilis* que damb *Homo erectus* (6)".

Damb demest 600 e 800 cm3 de capacitat cerebrau, eth cran D2700 aufereish comparacions interessantes damb era morfologia craneana der òme modern. Enquia eth descurbiment d'[[Homo floresiensis]] ena isla de Flores ère eth mès petit e primitiu des crans d'ominins jamès trapats hòra d'Africa.

Avie un dimorfisme arremercat damb mascles plan mès grans qu'es hemelles e açò qu'ei ua caracteristica primitiva. Aguest dimorfisme ei mens arremercat en es ominids mès moderns d'Euròpa, ei a díder [[Homo antecessor]], [[Homo heidelbergensis]] e [[Homo neanderthalensis]].

Eth cran D3444 avie perdut plan des dents dempús quauques annades e subervisquèc pr'amor que dintrec en un grop. *Homo georgicus* ei dilhèu eth prumèr *Homo* que demorec en [[Euròpa]], 800.000 ans abans qu*'Homo erectus*.

*'Cultura**

Es trobalhes d**Homo georgicus* sigueren trapades damb uassi d'animals, utís de peira e de percussion que ajudaven a aguesta espècie a caçar, tuar animals e los premanir. Açò hè, segontes es scientifics, d*'Homo georgicus* un caçaire e pas un carronhaire ne un culheire o manjaire d'aliments vegetaus trendes. Er ominid de Dmanisi minjava carn e segontes David Lordkipanidze açò l'ajudèc a subervíuer sus d'autes ominins que demoraven tanben en nautes latituds, sustot en ivèrn.

"Es utís trapats en Dmanisi, prèp de 5.000 en 2008, son asclas o choppers, rebòts damb ua soleta faça qu'a estat trabalhada tà formar un talhant [...]. Son identics as trapats ena tradicion culturau d'Olduvai, desvolopada per ominins africans un milions d'ans abans "(6).

*'Nòtes e Referéncies**

1.- David Lordkipanidze1, Marcia S. Ponce de Lean, Ann Margvelashvili, Yoel Rak, G. Philip Rightmire, Abesalom Vekua, Christoph P. E. Zollikofer, « A Complete Skull from Dmanisi, Georgia, and the Evolutionary Biology of Early Homo », Science, vol. 342, no 6156,‎ 18 octobre 2013, p. 326–331 (DOI 10.1126/science.1238484)

2 .-Skull suggests three early human species were one : Nature News & Comment [archive]

3.- (en) David Lordkipanidze et al., « A Complete Skull from Dmanisi, Georgia, and the Evolutionary Biology of Early Homo », Science, vol. 342, no 6156,‎ 18 octobre 2013, p. 326-331 (DOI 10.1126/science.1238484)

4.- Gabunia L., Vekua A., Lordkipanidze, D., Swisher C. C., III, Ferring R., Justus A., Nioradze M. et al. (2000) : « Earliest Pleistocene hominid cranial remains from Dmanisi, Republic of Georgia: taxonomy, geological setting, and age ». Science, 288 : 1019-25.

5.- « Homo erectus africains et asiatiques », entretien avec Fred Spoor, La Recherche, mai 2008.

6.- Lordkipanidze D., « Étonnants primitifs de Dmanisi », La Recherche, mai 2008, n° 419, p. 28-32.

7.- Erwan Lecomte, « Le crâne préhistorique qui bouleverse l'évolution humaine » [archive], Sciences et Avenir,‎ 18 octobre 2013 (consulté le 20 octobre 2013)

8.- (en) Brian Switek, « Beautiful Skull Spurs Debate on Human History » [archive], National Geographic,‎ 17 octobre 2013 (consulté le 20 octobre 2013)

**Bibliografia'''

. Gabunia L., Vekua A., Lordkipanidze, D., Swisher C. C., III, Ferring R., Justus A., Nioradze M. et al. (2000) : « Earliest Pleistocene hominid cranial remains from Dmanisi, Republic of Georgia: taxonomy, geological setting, and age ». Science, 288 : 1019-25.

. Gabunia L., de Lumley M.-A., Vekua A., Lordkipanidze D., et de Lumley H., 2002 : « Découverte d'un nouvel hominidé à Dmanissi (Transcaucasie, Géorgie) », article publié dans Comptes Rendus Palevol, volume 1, numéro 4, septembre 2002, pages 243-253.

. Vekua A., Lordkipanidze D., Rightmire G. P., Agusti J., Ferring R., Maisuradze G. et al., 2002 : « A new skull of early Homo from Dmanisi, Georgia », Science, 297 : 85-9.

. Lordkipanidze D., « Étonnants primitifs de Dmanisi », La Recherche, mai 2008, no 419, p. 28-32.