open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carvas

**Carvas** (en francés: *Carves*) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion actuala es [‘karβɒ] .

Las atestacions ancianas son de mal interpretar: *Vicaria de Cauves*, en 1153, *Carvas*, au sègle XII, *Caraves*, en 1344, *Carvis*, en 1372. Albèrt Dauzat, Chantal Tanet e Tristan Hordé explican lo nom per *(tucas o tèrras) calvas*  (*-l-* de la primièra sillaba auriá trantolat entre vocalizacion en *-u-* o rotacizacion en *-r-*). Una autra possibilitat seriá benlèu lo preceltic **kar* (pèira, ròc) + sufixe collectiu *–avum* .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Belvés; es adara del canton de *Vallée Dordogne* (en francés), donc de Val Dordonha.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Casolés

**Casolés** (en francés: *Cazoulès*) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [kɒʐu’le] . Las fòrmas ancianas son *Cazalet* en 1326, *Casaleys*, al sègle XIV, *Cazalosium* al sègle XIV . Lo primièr nom representa *casalet*, « petit ben rural », derivat de l'occitan *casa* (del latin *casa*, « cabana ---> ostal rural ----> ben »). Lo sufixe actual es *-ulum* (Dauzat, site de las comunas de Dordonha), o *-ula* (Chantal Tanet e Tristan Hordé), l'ensemble garda lo sens de « petit ben rural »; lo tot es acompanhat d'un derivat, que los toponimistas precisan pas .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cela (Perigòrd)

**Cela** (en francés *Celles*) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [‘ʂɛlɒ]. Lo nom es atestat en 1382, *Cella*. *Cela* ven dau latin *cella*, « petita chambra », puei « cellula de monge », puei « ermitatge, petit monasteri, chapela privada » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Senac e Sent Julian

**Senac e Sent Julian** (*Cénac-et-Saint-Julien* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Senac
La prononciacion es [ʂe’na] . Las fòrmas ancianas son *Senaco*, en latin, en 1149, *Cenacum*, en latin, en 1480; la comuna fuguèt tanben nommada *Dome-Basse* . *Senac* ven d'un nom latin d'òme, *Cennus* (Chantal Tanet e Tristan Hordé, Dauzat) o gallic *Senos* (Dauzat, site de las comunas de Dordonha), emb lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe celtic *-acon*.
### Sent Julian
La prononciacion es [ʂɪnʦy’ʎɔ] . Las fòrmas ancianas son *Sanctus Julianus*, en latin, en 1556, *Saint-Julien-de-Castelnaud* al sègle XIX . *Julianus* es lo nom de mai d'un sent, dont lo martir de Briude al sègle IV .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Castèls

**Castèls** o **Castèl**  (*Castels* en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2017, es dins la comuna novèla de Castèl e Besenac, comuna delegada entre 2017 e 2020.

## Geografia
La maison comuna de Castèl es dins la ribièra de Dordonha, dins la partida pus poblada de la comuna, que tòca e contunha l'aglomeracion de Sent Cibra, pas luènh de la RD 703. La glèisa vièlha de Sent Martin es sola pus al nòrd sus una tuca.

## Toponimia
La prononciacion es [kɒh’tɛl] . Las fòrmas ancianas son *Castello*, en 1309, *Castrum*, en latin, en 1556 . *Castèl* representa lo mot occitan, eretièr del latin *castellum*, derivat de *castrum*. Lo sens d'origina es « localitat fortificada » .

## Istòria
Al moment de la fusion, en 2017, las comunas de Castèl e de Besenac èran comunas delegadas. Lo 1èr de genièr de 2020, las comunas delegadas foguèron suprimidas .

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cause de Clarenç

**Cause de Clarenç** (*Cause-de-Clérans* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

*Cause* e *Clarenç* son dos luècs diferents situats a un gròs km un de l'autre. Lo borg es a *Clarenç*, escrit sus las mapas *Cause-de-Clérans*...

## Toponimia
### Cause
La prononciacion es [‘kawʐe] . Las fòrmas ancianas son *Cauzia*, en latin al sègle XII, *Cause* al sègle XIII, *Cauze* en 1338.

Dauzat interprèta *Cause* coma lo latin *causa*, al sens de « propietat » , mas Chantal Tanet e Tristan Hordé, ental coma lo site de las comunas de Dordonha, coma lo vièlh occitan *cause*, vengut *causse* o (Boyrie-Fénié), variante de *causse*, derivat del latin *calx* (Tanet e Hordé) o del latin *calcis* (Boyrie-Fénié), mas es lo meteis mot. I a d'autres luècs en Perigòrd : *Le Cause*, *Causanel*.

### Clarenç
La prononciacion es [klærɛ̃n] , [‘kawʐe] [deklærɛ̃n] per l'ensemble de la comuna. Las fòrmas ancianas son *Clarentium* (latin) al sègle XII, *Clarenz* (òc ancian, B. de Bòrn) au sègle XII o XIII, *Clarens* al sègle XIII, *Clarens* en 1415, *Clarenx* al sègle XV dins *Hospitale de Clarenx* . Puslèu que la raiç gallica o preindoeuropèa **kl-ar*, de **kal*, « pèira, ròc », *Clarenç* ven d'un nom latin (los autors escrivon escurament galloroman) d'òme, *Clarentius* , inferit de *Clarius*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luècs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sendrius

**Sendrius** (*Cendrieux* en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. La comuna es probablament lengadociana de lenga.

Dempuei lo 1er de genièr 2017, es comuna delegada de la comuna novèla de Val de Loira e Caudau emb la comuna novèla, aura anciana comuna, de *[[Senta Alvèra]] e [[Sent Laurenç deus Bastons]]*, creada lo 1er de genièr 2016.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Sendreux*, au sègle XI, *Sendreos*, en 1276, *Sendreus*, en 1370  La prononciacion es [ʂɛ̃n’driw] .

Segon Dauzat, l'etime es lo nom d'òme germanic *Sinder*; per eus lo sufixe seriá benlèu *-osum*; mas lo sufixe prepausat explica pas la prononciacion actuala, malgrat la fòrma anciana que citan, qu'es *Sendreos* (1276), dont l*'-e-* de *-eos* es de tot biais pauc compatibla emb lo sufixe *-osum*. 

Chantal Tanet e Tristan Hordé pensan a un nom germanic d'òme seguit d'un sufixe, *Sendarius*, derivat de *Sind-*, « camin », o a un derivat de l'occitan *sendièr*, qu'a donat en occitan perigòrd lo diminutiu sendarèu. 

Lo site de las comunas de Dordonha causís, coma Dauzat, lo nom germanic *Sinder*, emb lo sufixe *-eu* (mas, quala es l'etimologia d'aquel sufixe modèrne ?). 

Per Cendrats, Xavier Delamarre utiliza lo nom gallés d'òme *Cintirios* e compte tengut de l'importància deu gallic dins la toponimia perigòrda, aqueu nom es un candidat seriós, mas dins la lista de derivacions toponimicas que prepausa, cap permet pas d'explicar la finala *eu*/*èu* de las atestacions.

## Lenga
La comuna es probablament lengadociana, de transicion, a pauca distància deu lemosin (vejatz la mapa deu dialècte lemosin).
350px|left|thumb|

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Vern; es aura deu canton deu Perigòrd central.

## Demografia

* populacion actualizada:  ()
* densitat actualizada: 

## Luècs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Chalés (Perigòrd)

**Chalés** (en francés: *Chalais*, *Chaleix* davant 2009) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ʦa’lɛ] o [θa’lɛ]. Las fòrmas ancianas son *Chalesium*, en latin, en 1190, *Calesium*, en latin, en 1365, *Chalaix* en 1760. *Chalés* vendriá d'una basa gallica o preindoeuropèa **kal-* emb lo sufixe latin *-ensem* (o un quite sufixe preceltic *-es(um)* per Dauzat). Los sols un pauc prudents son Chantal Tanet e Tristan Hordé, qu'acceptan la possibilitat d'un element gallic. En realitat *caleto-* e los mots aparentats son celtics e an lo sens de « dur ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cercle (Perigòrd)

**Cercle** (*Cercles* en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempuei lo 1er de genier de 2017, es comuna delegada de La Tor Blancha e Cercle.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ʂær’kle]. Lo nom es atestat en 1169, en latin, *Circulum*. *Cercle* ven dau latin *circulus*, mas la motivacion dau nom es dobtosa. Segon Chantal Tanet et Tristan Hordé, lo nom s'explicariá per la fòrma dau luec onte lo vilatge es bastit o segon d'autres per un edifici redond.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Chalanhac

**Chalanhac** (en francés: *Chalagnac*) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Chalapnacum*, latinizacion dau segle XIII, *Chalanhacum*, autra latinizacion a la fin dau segle XV, *Chalaignac*, francizacion dau segle XVIII. La prononciacion es [ɕɒlɒ’ɲa]. I a pas de discussion sus la finala *-ac*, de *-acum*, fòrma latinizada dau sufixe gallés *-ācon*, associada a un nom de propietari. Aqueu nom pòt èsser **Calanius*, derivat de *Calanus* (**Calanacum* auriá donat **Chalanac* e pas *Chalanhac*), segon Tanet e Hordé, puei lo site de las comunas de Dordonha, o lo nom latin *Calinius*, segon Dauzat (après Petar Skok), mas que demanda una assimilacion vocalica (*i* > *a*); pasmens Delamarre pensa que **Calinos* pòt èsser eventualament celtic.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna era dau canton de Vern; es aura dau canton dau Perigòrd Centrau.

## Demografia

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Champanhac (Perigòrd)

**Champanhac** (*Champagnac-de-Belair* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
La prononciacion es [ɕɔ̃mpaː’ɲɒ]. Las fòrmas ancianas son *Campanhacum*, *Champanhacum*, en latin, en 1380. 

*Champanhac* ven dau nom latin d'òme *Campanius* (dau nom de la Campania), emb lo sufixe *-acum* , latinizacion dau sufixe gallic *-ācon*. Champanhac era donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mestre *Campanius*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cercle

En geometria euclidiana, lo **cercle** (var. **ceucle**) es l'ensemble dei ponchs dau plan que son a una distància constanta sonada *rai* d'un ponch fixe sonat *centre*.
Mary Therese Winifred Robinson

**Mary Therese Winifred Bourke**, esposa **Robinson**, avocata e femna politica n. 1944 foguèt presidenta d'Irlanda entre 1990 e 1997.
Champanhac (omonimia)

**Champanhac** pòt designar:
* Champanhac dins la region istorica de Lemosin.
* Champanhac la Noalha dins la region istorica de Lemosin.
* Champanhac la Pruna, en Corresa, dins la region istorica de Lemosin
* Champanhac en Perigòrd
* Champanhac, dins la Marcha e lo departament de Cruesa
* Champanhac, comuna auvernhassa de Cantal
* Champanhac lo Velh, comuna auvernhassa del Naut Léger
* Champanhat lo Jove, comuna auvernhassa del Puèi de Doma 

Ambe una grafia diferenta :
* Champagnac, comuna francesa situada dins lo departament de Charanta Maritima
Tornan

**Tornan** (*Tournan* en francés) qu'ei ua  comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Tornan* (*Tornanum* au sègle IX) que veng deu nom gallic d'òme *Turnus* o deu prelatin *turno-* « puei, poi », dab lo sufixe *-anum* . 
Segon Negre, *Tornan* que veng deu nom « romanic » de persona *Turnus*, dab lo sufixe *-anum*.

## Istòria

## Administracion
 

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:330 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:220 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:110 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,140)(84,124) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 232 1968: 201
  points:(84,124)(100,119)    color:blue    width:2 #1975: 193
  points:(100,119)(128,113)   color:blue    width:2 #1982: 180
  points:(128,113)(160,114)   color:blue    width:2 #1990: 182
  points:(160,114)(196,112)   color:blue    width:2 #1999: 178
  

    

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Tornan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Anessa e Beuluòc

**Anessa e Beuluòc** (*Annesse-et-Beaulieu* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo borg es a Gravela, entre Anessa e Beuluòc.

## Toponimia
La prononciacion es [ɒ’nɪʂɒ] [bɪːw’ʎɔ].

* **Anessa**. Lo nom es atestat en 1076, *Anessa*. Tots los toponimistas interpretan lo nom coma format dau mot gallic **ana* « sanhas, beunas » [en acòrd emb la geografia] e d'un sufixe latin, *-ĭtia* per Dauzat, *-icia* per lo site de las comunas de Dordonha, *-icia* o *-itia*, per Tanet e Hordé.

* *'Beuluòc*. Lo sens es evident : conten una intencion de marcar la beutat dau site, o que l'endret es bèu per s'i establir. Lo nom es frequent dins los cas de monestiers, mas la condicion es pas necessària.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Antona e Trigonam

**Antona e Trigonam** o **Antona e Trigonant** (*Antonne-et-Trigonant* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
### Antona
Las fòrmas ancianas son *Antona*, au segle XIII, *Anthone* (en francés ?), en 1502. La prononciacion es [ɔ̃n’tunɒ]. Segon los toponimistas, lo nom se compren coma **Antona villa*, la « *villa* de », mas la question es la dau nom dau propietari. Pusleu que d'un nom d'òme latin *Antoninus* (Tanet e Hordé), que supausariá una apocòpa posteriora que s'explicariá mau, seriá un nom gallés *Anton-s* (Dauzat, site de las comunas de Dordonha) o *Antūnos* o *Antū* (Delamarre). Lo nom de persona (o de diu) seriá derivat de *anto-*, « limita, boina ».
### Trigona(nt)
Las fòrmas ancianas son *Sanctus Saturninus de Tregonam*, en 1192, *Trigonan*, au segle XIII. La prononciacion es [trigu’nɑ̃m]. La finala francesa en *-t* es oficiala en 1801, mas la quita mapa de Cassini, a la fin dau segle XVIII, n'èra a *Trigonan* enquera. Lo nom es pas explicat (una basa pre-indoeuropèa **tr-*, per Tanet e Hordé) o mau (lo latin *trigonum* per Boyrie-Fénié, mas lo *-g-* se seriá pas mantengut). Un nom gallés *Tricornios* « qu'a un casque de tres còrnas », es una possibilitat e la dissimilacion que fariá disparéisser lo segond *-r-* pausa pas de problèma, mas lo resultat seriá *Triconh-*. Se pòt envisatjar una varianta **Tricornos* ? La finala pausa tanben de problèmas. S'agís pas de *magos*, « champ, merchat » perqué lo nom seriá pusleu **Tricornomagos* > **Triconòm*. Totparier, la finala de 1192, que correspond a la prononciacion actuala, es una indicacion importanta. En Perigòrd, las finalas en [-m] modernas, que correspondon a de las nasalas d'autras originas, son nombrosas : Grunh, Montrenc, Nontronh, Vansens, mas per las atestacions citadas dins tot lo libre de Chantal Tanet e Tristan Hordé, n'i a pas fòra de *Tregonam* , que correspond benleu a la prononciacion d'epòca. Se pòt pas seriosament defendre una finala en *-t*, dont lo sol avantatge es d'evitar una lectura en *Trigonà*, avantatge qu'es tanben lo d'una finala en *-m*. La sola grafia prudenta es **Trigonam**, en acòrd tant emb la fòrma de 1192 qu'emb la prononciacion actuala (mas la prononciacion deguèt passar istoricament de [-am] en [-añ], per tornar a [-ɑ̃m]).

## Istòria
* En 1823, Trigonam e Antona fusionèron.

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Savinhac de las Gleisas; es aura dau canton de Trelhissac

## Demografia

### Demografia Trigonam (avant 1823)
* 1793 : 118 abitants
* 1800 : 95 abitants
* 1806 : 110 abitants
* 1821 : 126 abitants 

## Luòcs e monuments
* **Los Chauses** [lu’ɕawʐei] (oficialament "Les Chauzes"). Ancianament, en francés "vilage des Chauses" (1692), "village des Choses" (1704), "les Choses" (v. 1780), "Les Chauses" (1835).

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montcirèr

**Montcirèr** (*Montsérié* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge situada en eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia
Aute vilatge o quartièr : Metós.

## Toponimia
Era prononciacion qu'es [mounsi'rè] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *de Montecirisio*, en latin, en 1387, *Montserie* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII), *Mounserié* en 1790, *Monsirié* en 1790.

Segon Negre, *Montcirèr* que vien deth occitan *mont*, e gascon *cerisè*, *ceriè*. R. Aymard que's demanda s'eth nom e vien pas de *Mons-Ergii *.

Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion d'Aymard, suggerida per Lejosne qui's basava sus era preséncia d'ua estèla romana ath diu Erge (*Erge deo*), qu'ei inacceptabla, pr'amor se *Mons Erge* se pòt prononciar [monse'ryé], qu'es a condicion d'ua derivacion anormau a partir deth nominatiu *mons*, ath lòc deth accusatiu *montem*. Eth escriba de 1387 qu'accèpta era ipotèsi « mont deths cidèrs » (*montem* + *ceresium*). Que i a ua dificultat pr'aquò : la fòrma *cerièr* qu'existeish en Lavedan, mes aquí eth nom locau qu'es *cidèr* o *cisèr*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Champeus e La Chapela Pomiers

*Champeus e La Chapela de Pomiers* o **Champeus e La Chapela Pomiers**  (en francés: *Champeaux-et-la-Chapelle-Pommier*) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Lo 1er de genier de 2017, fusionet emb autras uech comunas per formar la comuna novela de Maruelh en Perigòrd.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ʦɔ̃m’pɛw] [lɒʦɒ’pɛlɒ] [pu’mje].
* **Champeus**. Lo nom es atestat, escrit *Champeus*, au segle XIII, puei *Campelli* en 1365 e *Champelli*, en 1385 (latinizacions). Es format de *champ* (dau latin *campus*) e dau sufixe diminutiu *-eu* (dau latin *-ellu-* > *-èl* > *-eu*) : lo sens es « los pitits champs » .
* **(La Chapela de) Pomiers**. Las fòrmas ancianas son *Pomiers*, au sègle XIII, e la latinizacion *Capella Pomerii*, en 1382. *Pomier*, dau latin *pomarium*, que designava lo vergier (lo vargier, lo verdier, la fruchiera...), prenguèt après lo sens de l'aubre . La fòrma au plurau « los pomiers »  fai comprener que s'agissiá d'una pomareda e pas d'un pomier sol.
* **La Chapela (de P.)**. Lo mot *chapela* aguet los sens successius de « partida de la gleisa de Tors que gardava lo manteu, la *cappa*, de Sent Martin, de « partida de gleisa emb un autar segondari », puei de « pitita gleisa » ; *chapela* se pòt comprener simplament coma « gleisa o gleisa d'un luòc qu'es pas paròfia » .

## Istòria
* La Chapela Pomiers fuguet incorporat a Champeus en 1827 .
* Au 1er de genier 2017, la comuna fusionet emb autras uech comunas per formar la comuna novela de Maruelh en Perigòrd, dont la creacion fuguet ratificada per l'arrestat dau 26 de setembre 2016, çò que transformet las nuòu comunas ancianas en « comunas delegadas » .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Maruelh; es aura dau canton de Brantòsme de Perigòrd.

## Demografia

* 1827 : annexion de La Chapela de Pomiers

### Demografia de La Chapela Pomiers

* Las donadas de la drecha dau grafic son las de la comuna entièra de Champeus e La Chapela Pomiers.

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Champs Niers e Relhac

**Champs Niers e Relhac** (*Champniers-et-Reilhac* en francés) es una comuna d'Occitània, situada dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Champs Niers
La prononciacion es [ʦa’ɲeː] o [ɕa’ɲeː]. Lo nom es atestat vers 1315, *Champnier*. *Champs Niers* seriá  compausat de *champ*, dau latin *campus* e de *nier*, « negre », dau latin *niger* (*negre* es una fòrma mieg' sabenta), designacion de bonas terras clafidas d'umus.

N.B. Champniers (Charanta) es *Catumarion* o *Catumerion*, la propietat de *Catumaros* o *Catumerios*, puei atraccion de *champs niers*.
### Relhac
La prononciacion es [re’ʎa].
Lo nom es latinizat en 1365, *Relhacum*. *Relhac* ven d'un nom latin d'òme, *Regulius* (de *Regulus*) o de *Regilius*, emb lo sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe celtic *-ācon*. Relhac èra la propietat de Regulius o de Regilius.

## Istòria

## Administracion

## Demografia
* 1790-1805 : Champs Niers
* 1805-1847 : Relhac e Champs Niers
* 1847- : Champs Niers e Relhac

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Los Champs e Romenh

**Los Champs e Romenh**  o **Los Champs e Romanh** (en francés: *Champs-Romain*) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Los Champs
La prononciacion es [luː’ʦɑ̃m] . I a pas de fòrmas ancianas. *Los Champs* ven dau latin *campus* e representa lo nòrd-occitan *champs*. I a pas agut fusion de dos vilatges, coma escriu Albèrt Dauzat, mas chamnhament probable de chapluòc.
### Romenh
La prononciacion es [rɒ’mɛ̃m] . Las fòrmas ancianas son *Sanctus Avitus* au segle XIII, *Sanctus Romanus* en 1365, *Romanh* en 1382, puei *Romains*, mas la mapa de Cassini pòrta lo nom de *St Romain* . Lo vocable de la gleisa fuguet *Sent Avit*, puei *Sent Roman*, (probablament lo confessor de Blaia au segle IV) segon Chantal Tanet et Tristan Hordé o, pusleu, per'mor de certanas fòrmas ancianas [e de la conservacion dau vocable de la gleisa, demorat *Sent Avit*], una *villa* antica qu'aviá per mestre Romanius, nom latin antic qu'era pas un agionime e una error dins la fòrma de 1365 e dins la mapa de Cassini. Degun explica pas la fonetica francizada dau nom (*Romenh* per *Romanh*).

## Istòria
Los Champs èran d'aicia a 1875 un simple vilatge de la comuna de *Romain-Nontron* (Romenh-Nontronh ?) o de *Romain*, puei sembla que venguet lo chapluòc.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Chancelada

**Chancelada** (*Chancelade* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha  e la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Chancelada
La prononciacion es [ɕɔ̃nʂe’ladɒ]. Las fòrmas ancianas son *Cancellata*, en latin, sens data, *Chanselada* en 1233. *Chancelada* ven dau latin *cancellata*, « qu'es barrat per una grilha », que s'aplica eventualament a una font (site de las comunas de Dordonha), a una terra (Longnon ---> Dauzat, una propietat clausa, pusleu qu'a l'abadia (Chantal Tanet e Tristan Hordé).
### Beurona
*Beurona* es l'anciana paròfia. Lo nom es identic a la comuna de Beurona, près de Nuòuvic. *Beurona* a pres lo nom de l'aiga que la traversa. Lo nom d'aquela es format sus los noms gallics **biber*, **beber*, « vibre » (veire pus luenh) e *onno*, **onna*, « flume, aiga » (equivalent dau latin *unda*) : l'aiga daus vibres. Xavier Delamarre escriu *bebronā*. Per l'animau, Pierre-Yves Lambert, entau en gròs coma Delamarre, escriu **bebro-*, **bibro-*  e non pas *beber* o *biber*.
### ''Les Andrivaux''
Les formes ancianas son *Sanctus Mauritius de Andro Valle*, en latin, en 1142, *Andrivals* en 1295 *Androvalles*, en latin, en 1361, *Andrivalles*, en latin, en 1450. Lo nom, segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, ven d'un nom « galloroman » d'òme, *Andro*, e dau latin *vallis*, « vau, comba ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Chantairac

**Chantairac** (*Chantérac* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ɕɔ̃ntɛj’ra] o [θɔ̃ntɛj’ra]. Las fòrmas ancianas son *Chantairac* en 1104, *Cantairac* en 1122. *Cantairac* ven d'un nom latin d'òme, *Cantharus*, segon Chantal Tanet e Tristan Hordé (que declinan jamai los noms latins), o d'un nom gallic d'òme, inatestat, **Cantarius*, inferit de *Cantarus*, emb lo sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe celtic *-ācon*. Chantairac èra la propietat de Cantharius o de *Cantarius.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Chapduelh

**Lu Chapduelh** (*Chapdeuil* en francés) es una comuna d'Occitània dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [lʉθɒ’dɛj]. Las fòrmas ancianas son *Capdolium* (latinizacion) en 1143, *Chadoill* en 1203, *Chapdueilh* en 1560. *Lu Chapduelh* ven dau latin medievau *capitolium*, occitan vielh *capdòlh*, « ostau principau d'un feu, donhon ». *Capitolium* deriva de *caput*, « testa », donc « çò qu'es a la cima ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Chassanhas

**Chassanhas** (*Chassaignes* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha e la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Acasianas*, en 1083, *Casianas*, en 1100, *Cassanas*, au segle XIII, *Chassanhas*, en 1382, *Chassaignes*, en francés, en 1760. La prumiera atestacion representa *ad Cassanias*, « près de la chassanha ». La prononciacion es [θɒ’ʂɒɲaː] ~ [θɒ’ʂeɲaː] (segonda prononciacion francisada). *Chassanhas*, au plurau, ven dau latin vulgar *cassanea* o directament dau gallés *cassania*, « chassanha, jarriçada », derivat dau gallés *cassanos*. .

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'era dau canton de Rabairac, i demoret. 

## Demografia

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Chasteu (Perigòrd)

**Lo Chasteu** (*Château-l'Évêque* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Lo Chasteu
La prononciacion es [luɕɑː’tɛw]. Las fòrmas ancianas son *Castrum Episcopi* e *-Episcopale*, en latin, en 1329. *Chasteu* ven dau latin *castellum*, diminutiu de *castrum*, « luòc fortificat ». Lo chasteu èra la residéncia d'estiu daus evesques .

### Preissac
Las fòrmas ancianas son *Ecclesia de Preisat* en 1318, *Prechat* en 1325. *Preissac* ven d'un nom latin d'òme, *Priscus* (per *Priscius*), emb lo sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe celtic *-ācon*. Preissac èra la propietat de Priscius.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
En Chastre

*En Chastre* o pusleu **En Chastra** [‘ʦaʂtrɒ] ~ [‘ɕaʂtrɒ]  (*Châtres* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [‘ʦaʂtrɒ] ~ [‘ɕaʂtrɒ] . Las fòrmas ancianas son *Castra*, en latin, en 1025, *Capella Sancti Nicholai de Castris*, en latin, au segle XIII . *En Chastra* ven, segon lo site de las comunas de Dordonha, dau bas-latin *castrum*, « luec fortificat », que dona en nòrd-occitan *chastre*, «  chasteu fòrt » ; mas Dauzat, Chantal Tanet e Tristan Hordé precisan que s'agís de *castra*, plurau de *castrum* (en latin medieval *castras*) .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Chavanhac (Perigòrd)

**Chavanhac ** (en francés: *Chavagnac*) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània,  ancianament d'Aquitània. Au 1èr de genier 2017, fusionèt emb Gresas per formar la comuna novela *daus [[Los Termes Perigòrds|Termes Perigòrds]]* (nom supausat) e ne n'es comuna delegada e chapluòc desempuei.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
La prononciacion seriá [ɕɒvɒ’ɲa] .

Las fòrmas ancianas son *Vicaria de Cavanniaco* (sens data), *Cavanhacum*, au segle XIV, e *Chavanhaco*, en 1514 .

Lo nom de Chavanhac es fòrmat d'un nom gallés d'òme e dau sufixe *-acum*, latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*, mas i a de las divergéncias leugieras entre los toponimistas.
Chantal Tanet e Tristan Hordé chausisson *Cavanus* + *-acum* ; en realitat, fonciona pas (afar de declinason), donariá **Chavanac*. Los Feniés son per *Cavanus* e sufixe *-iaco(s)* (varianta de *-aco-*) , Dauzat e Rostaing per **Cavannius*, varianta latinizada de *Cavannus*, emb lo sufixe *-acum* .

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Terrasson e La Vila Diu, i demorèt.
* L'intercomunalitat es la Comunautat de comunas dau Terrassonnés en Perigòrd Negre Tenon Autafòrt.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Chanaur

**Chanaur** (en francés: *Chenaud*) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània. Dempuei lo 1èr de genièr de 2016, Chanaur es venguda una comuna delegada de la comuna novela de Parcol e Chanaur.

Lo parlar de la comuna es l'engolmesin.
## Geografia

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [θɒ’naw]. Las fòrmas ancianas son *Chanaor* en 1098, *Canaor* en 1100, *Chanard* au segle XIII, *Chanaura* au segle XIV. Dauzat considera lo nom coma escur, Chantal Tanet e Tristan Hordé tanben, mas ausan lo nom germanic *Chainoaldus*, lo site de las comunas de Dordonha balança entre l'ancian occitan **chanavor*, « chanabiera » e *Chainoaldus*, mas Xavier Delamarre prepausa *cāno-duron*, lo merchat (barrat) e la propietat de *Cānos*, nom atestat.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Charvard

**Charvard** (*Cherval* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de la Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [θær’vær] o [ʃær’vær]. Las fòrmas ancianas son *Charavart* en 1382, *Charvart* en 1489, *Charavard* en 1560, *Charval* (atraccion de *val*), en 1760. *Charvard* ven d'un nom germanic d'òme, *Hariward* (o *Hairoward*); *h-* iniciau se muda regularament en *ch-*. 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Charvés e Cubas

**Charves e Cubas** (en francés: *Cherveix-Cubas*) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia

### Charves o Charvés
La prononciacion es [ɕær’vɛj] . Lo nom es atestat, *Charves* au segle XIII . Chantal Tanet e Tristan Hordé, lo site de las comunas de Dordonha pensan qu'aqueu nom representan l'occitan *charbe*, *cherbe*, dau latin *cannabis* (Chantal Tanet e Tristan Hordé precisan que lo nom actuau es vengut *cambe*, *carbe* !); Dauzat se contenta de dire que la fòrma *charve* es lo nom sentongés de la charbe e interprèta lo *Charves* perigòrd coma **cannab-arium*; segon lo site de las comunas de Dordonha, *Charves* representa de terras a charbe.

Veire Carvas.
### Cubas
La prononciacion es [ky’ba] . Las fòrmas ancianas son *Monasterium de Cubis*, en latin, en 1263, *Cubasium*, en latin, en 1411. Segon Chantal Tanet e Tristan Hordé, *Cubas* ven d'un nom [latin] d'òme, *Cupius*, emb *villa* sosentendut, « Cupia villa »; *Cupius* deriva benleu de *cupere*, « desirar ». Segon lo site de las comunas de Dordonha, *Cubas* es benleu l'occitan *cubas*, « cavitats, cròs de terren » .
### Sent Marçau la Bòria (nom supausat)
Las fòrmas ancianas son *Sanctus Marcialis de Autefort*, en latin, au segle XIII, *Sanctus Marcialis inter aquas* en 1556, *Saint Martial La Borie*. *Bòria* ven dau femenin *bovaria* dau latin *bovarius*, derivat de *bos*, « buòu » . *Sent Marçau*, *Martialis* en latin, es lo nom dau premier avesque de Limòtges au segle III .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Chornhac

**Chornhac** (*Chourgnac* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ɕur’ɲa] o [ʦur’ɲa] . Las fòrmas ancianas son *Eschaurniac* en 1025, *Eschaurnaces* au segle XIII, *Chournhac* au segle XVI. *Chornhac* ven d'un nom latin d'òme, **Scaurinius*, inatestat (Chantal Tanet e Tristan Hordé escriven *Scaurinus*, mas quò's un afar de declinason), inferit de *Scaurus*, emb lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe celtic *-acon*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna
*Antoine de Tounens : aventurier Occitan *[[Rei de Patagonia e d'Aurocania]]* naiscut sus lo territòri de Chornhac.

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cladech

**Cladech** (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion actuala es [klɒ’de] .

Las fòrmas ancianas son : *Clidochs*, *Cludois*, *Cludoih* (totas al sègle XIII), *Cludech*, en 1269, *Claduch*, en 1293, *Cladechium* (latinizacion), en 1491. Si, malgrat las fòrmas ancianas, que coneis, Dauzat i supausa la raiç gallesa *clat-* , Chantal Tanet e Tristan Hordé, puèi lo site de las comunas de Dordonha i veson, emb prudéncia per lo segond, lo latin vulgar *clodicium*, varianta de *clausum*, del vèrbe *claudere* o *cludere*, « barrar »; lo sens es « camp claus, barrat (de sègas...) » . Las primièras fòrmas mòstran una metatèsi vocalica (escambi entre *o* e *i*). Per la segonda sillaba, l'alternància *u*/*e* dins los tèxtes es tipica de la diftongason de *-ò-*, en *-uè-*, que se simplifica en *è* en Perigòrd, aicí emb passatge a *-e-* en finala absoluda.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Belvés; es adara del canton de Val Dordonha.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Clarmont d'Eissiduelh

**Clarmont d'Eissiduelh** (*Clermont-d'Excideuil* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [klær’mũm] [dɛjʂi’døːx]. Lo nom es atestat au segle XIII, *Clarmon*. L'interpretacion de *mont*, « luec naut »  es sens problèmas, mas la de *clar* es discutida : « montanha esclarada dau solelh, donc chasteu que se vei de lonh » (Dauzat), « luec naut, ben vesible » (Tanet e Hordé) o « d'onte l'un vei clarament » (site de las comunas de Dordonha). Lo determinant es la vila vesina.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Colombièr (Perigòrd)

**Colombièr** (*Colombier* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [kulũm’bje] . Lo nom es atestat en 1556 *Ecclesia de Colombiera* (latinizacion) . *Colombièr* ven de l'occitan *colombièr*, del latin *colombarium*, donc un luec ont elèvan de colombs .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luècs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
En Còli

**En Còli** (*Coly* en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo 1èr de genier de 2019 fusionet emb Sench Amand de Còli dins la comuna novela d'En Còli e Sench Amand e ne'n venguet comuna delegada. 

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [ɛ̃n’kɔli] . Las fòrmas ancianas son *Castrum de Coly* en 1406, *Coli* en 1450 . *Còli* tira son nom del nom dau riu que i passa ; l'origina d'aqueu nom seriá lo preceltic **kol* ; l'occitan *en*, preposicion locativa, completa lo nom (site de las comunas de Dordonha) ; per Chantal Tanet e Tristan Hordé, l'origina seriá benleu un ancian occitan *colinar*, desvolopat a partir dau latin *colare* e de mesme sens; *colare* ven de *collus*, « cruveu, sedaç », dont la raiç *col-* es inexplicada .

## Istòria

## Administracion

En Còli èra dau canton de Terrasson e La Vila Diu e i demoret en 2015; èra tanben de la Comunautat de comunas dau Terrassonnés en Perigòrd Negre Tenon Autafòrt; après la fusion emb Sench Amand de Còli, ancianament dau canton de Montinhac, qu'èra dau canton de la Vau de l'Òme e de la CC de la Val de l'Òme, lo decret dau 5 de març de 2020 fai que tota la comuna novela es dau canton de la Vau de l'Òme e las doas comunas decidisson que la comuna novela sera dins la comunautat de comunas de la Vau de l'Òme.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Combairancha e Espelucha

**Combairancha e Espelucha** (en francés: *Comberanche-et-Épeluche*) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Combairancha
La prononciacion es [kũmbej’rɑ̃nθɒ]. Las fòrmas ancianas son *L'espital de Cumba Ayzencha*, au segle XIII, *Combayrencha* en 1373, *Combayranchia* en 1380. *Combairancha* ven de *comba*, mot que ven dau gallic *cumba* (a l'origina, « lo fons d'un naviri »), e de *aisencha*, dau latin *adjacentia*, « los environs, los alentorns » (Chantal Tanet et Tristan Hordé); mas lo site de las comunas de Dordonha dona lo sens de « comba d’Aiz o Aitz, nom d'òme », mentre que Dauzat es embarrassat e balança entre l'ancian occitan *aize*, « agradament », un nom germanic d'òme e un (inversemblable) **Combarinca*, d'un nom gallic d'òme **Combaros*, inatestat, derivat de *cumba* (?) emb un sufixe « pregallic » *-inca* (*villa* sosentendut).
### Espelucha
La prononciacion es [ɛjpe’lyθɒ]. Las fòrmas ancianas son *Speluca* en 1109, *Castrum d'Espelucha* en 1209, *Plucha* ! en 1365. *Espelucha* ven dau latin *spelunca*, « cròsa, caverna », vengut dau grec.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Condat de Trincor

**Condat de Trincor** o pusleu **Condat de Trencor** (*Condat-sur-Trincou* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [kũn’da] [detrɛ̃n’kuː]. Las fòrmas ancianas son *Condat* en 1175, *Condatum prope Brantholmum*, en latin, en 1365, *Condat-sur-Trincou*, en 1670. *Condat* ven dau gallic  *con-date*/*condāte*, « junhent, confluent, ajustants ». Condat es au junhent de Trencor e de Còla, puei de Còla e de Drona.
### Trencor
*Trencor* seriá format sus lo verbe *trencar*, dau latin vulgar *trinicare*. Seriá entau una formacion occitana, mas la fonetica lemosina es pas respectada.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Champanha e Fontanas

**Champanha e Fontanas** (*Champagne-et-Fontaine* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
La prononciacion es [ɕɔ̃m’paɲɒ] [funtɒ’naː].
* **Champanha**. Lo nom es citat au segle XIII, *Campana* (molhadura de *-n-* pas escrita), puei la grafia actuala apareis en 1380, *Champanha*. Lo latin *campanea* (terra), derivat de *campus*, « champ, plana » (opausat a *mons*), vengut *campania* en bas latin, aviá lo sens de « plana, plana vasta, plana cultivada » e correspondiá normalament a de las terras fertilas .
* **Fontanas** es atestat en 1130, *Fontanis* (latinizacion). Lo bas latin *fontana* ven de **fontanum, fontana*, derivats de valor collectiva de *fons*, « font » . Dins la practica, lo sens romanic es pas diferent dau sens de *font* e l**s'' finala marca la pluralitat.

==Istòria==

==Administracion==









* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau [[canton de Vertelhac]]; es aura dau [[canton de Rabairac]].

==Demografia==

* 1832 : fusion de Fontanas emb Champanha

===Demografia Fontanas (1793-1831)===

* Las donadas de la drecha dau grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna entiera de **Champanha e Fontanas'''

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cornilha (Perigòrd)

**Cornilha** (en francés: *Cornille*) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Cornilla*, au segle XIII, *Cornilhie*, en francés, en 1670. La prononciacion es [kur’niʎɒ]. *Cornilha* ven d'un nom latin d'òme *Cornelius* : *Cornelia (villa)*, la propietat de *Cornelius*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Savinhac de las Gleisas; es aura dau canton de Trelhissac.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas