open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ironda

L**'ironda comuna** (var. **auringla**, **aurin(g)leta**, **irongleta**, **dindoleta**, **randoleta**, **arendola**, gasc. **arongla**, **arrongla** o, **aurongla** : compromés entre divèrses tipes formals per l'ensems del gascon) (*Hirundo rustica*) es un ausèl passadís e gregari, aquò vòl dire qu'a una tendéncia a formar de grops grands. Sovent fa tanben lo nis en colonias. Atal, quand vòla per se desplaçar d'un lòc a un autre a l'epòca de las migracions, vòla fòrça amassa, en formant de grops de milièrs d'individús.
thumb|200px|left|Maire que noirís los pichons al nis

Las primièras irondas arriban en Euròpa sud-occidentala vèrs febrièr, mas lo gròs de la populacion arriba normalament en abril o mai, e torna cap a Africa en setembre. Fan lo nis amb de tèrra, redond e pus dubèrt que las randoletas de la coa blanca, e los plaçan en de lòcs parats, sovent dins de bastiments, jos los lausats, dins de pòrches o jos los balcons. Se trapan doncas pus sovent pròche dels vilatges e dels ostals qu'en mitats naturals, mas son rars dins las ciutats grandas, entre autras rasons, per qu'es dificil d'i trapar de tèrra per far lo nis.
Leeds

**Leeds** es una granda vila anglesa del comtat de Yorkshire. Se situa sus la ribièra d'Aire. Leeds fa partida del districte nomenat **City of Leeds**. Lo nom de *Leeds* proven de *Loidis*, d'origina celta.
Nova Iguaçu

**Nova Iguaçu** es una vila de l'estat brasilièr de Rio de Janeiro. Sa populacion totala èra  abitants en 2006. Sa superfícia totala es 524 km².

thumb|left|257px|La vila de Nova Iguaçu.
Juiz de Fora

**Juiz de Fora** es una vila de l'estat brasilièr de Minas Gerais. Sa populacion totala èra estimada a 517&nbsp;029 personas en 2007. Sa superfícia totala es de 1436&nbsp;km².

Es un centre industrial important al sud de l'estat.
La Ciutat

**La Ciutat** (*La Ciotat* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

Lo gentilici es **ciutadenc -a**.

## Geografia

## Istòria
A partir de 1622, de construccions navalas s'installèron sus lo pòrt de La Ciutat, que prenguèron una forma industriala en 1836. Foguèron lo paumon economic de la vila, fins ais annadas 1980, quand sarrèron. En 2006, la construccion d'un pòl de l'auta plasença va far reviure lo pòrt.

La Ciutat es lo luòc d'un dei premiers filmes animats, realizat per lei fraires Lumière e nomenat *L'Arrivée d'un train en gare de La Ciotat*.
Se i tròba tanbèn lo pus vièlh cinèma dau mond e totjorn existent: l'Eden.

En 1907, Jules Lenoir inventèt lo jòc de la petanca a La Ciutat. L'istòria dau jòc es documentada au Musèu Ciutadenc.

## Demografia

.

## Administracion

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben

## Liames extèrnes

## Nòtas
Almeida Garrett

**João Baptista da Silva Leitão, vicecomte d'Almeida Garrett** (n. 1799, m. en 1854) foguèt un escrivan portugués del Romantisme.
Eudicotiledonèas

Las **Dicotiledonèas vertadièras** (anglés "eudicots") o **Eudicotiledonèas** son un clade important dins las classificacions filogeneticas dels Angiospèrmes APG (1998) e APG II (2003). Conten la màger part de las Dicotiledonèas tradicionalas :

* **clade** "**Dicotiledonèas vertadièras**":
*::: familha *[[Buxaceae]]* [+ familha *[[Didymelaceae]]*]
*::: familha *[[Sabiaceae]]*
*::: familha *[[Trochodendraceae]]* [+ familha *[[Tetracentraceae]]*]
*:: òrdre *[[Ranunculales]]*
*:: òrdre *[[Proteales]]*
*: **clade** nuclèu de las Dicotiledonèas vertadièras (core eudicots) 
*:::: familha *[[Aextoxicaceae]]*
*:::: familha *[[Berberidopsidaceae]]*
*:::: familha *[[Dilleniaceae]]*
*::: òrdre *[[Gunnerales]]*
*::: òrdre *[[Caryophyllales]]*
*::: òrdre *[[Saxifragales]]*
*::: òrdre *[[Santalales]]*
*:: **clade** Rosidèas
*::::: familha *[[Aphloiaceae]]*
*::::: familha *[[Geissolomataceae]]*
*::::: familha *[[Ixerbaceae]]*
*::::: familha *[[Picramniaceae]]*
*::::: familha *[[Strasburgeriaceae]]*
*::::: familha *[[Vitaceae]]*
*:::: òrdre *[[Crossosomatales]]*
*:::: òrdre *[[Geraniales]]*
*:::: òrdre *[[Myrtales]]*
*::: **clade** Fabidèas (anglés eurosids I)
*:::::: familha *[[Zygophyllaceae]]* [+ familha *[[Krameriaceae]]*]
*:::::: familha *[[Huaceae]]*
*::::: òrdre *[[Celastrales]]*
*::::: òrdre *[[Malpighiales]]*
*::::: òrdre *[[Oxalidales]]*
*::::: òrdre *[[Fabales]]*
*::::: òrdre *[[Rosales]]*
*::::: òrdre *[[Cucurbitales]]*
*::::: òrdre *[[Fagales]]*
*::: **clade** Malvidèas (anglés eurosids II)
*:::::: familha *[[Tapisciaceae]]*
*::::: òrdre *[[Brassicales]]*
*::::: òrdre *[[Malvales]]*
*::::: òrdre *[[Sapindales]]*
*:: **clade** Asteridèas (anglés asterids)
*:::: òrdre *[[Cornales]]*
*:::: òrdre *[[Ericales]]*
*::: **clade** Lamiidèas (anglés euasterids I) 
*:::::: familha *[[Boraginaceae]]*
*:::::: familha *[[Icacinaceae]]*
*:::::: familha *[[Oncothecaceae]]*
*:::::: familha *[[Vahliaceae]]*
*::::: òrdre *[[Garryales]]*
*::::: òrdre *[[Solanales]]*
*::::: òrdre *[[Gentianales]]
*::::: òrdre *Lamiales*
*::: *'clade** [[Campanulidèas]] (anglés [[:en:euasterids II|euasterids II]]) :
*:::::: familha ''[[Bruniaceae]]''
*:::::: familha ''[[Columelliaceae]]'' [+ familha ''[[Desfontainiaceae]]'']
*:::::: familha ''[[Eremosynaceae]]''
*:::::: familha ''[[Escalloniaceae]]''
*:::::: familha ''[[Paracryphiaceae]]''
*:::::: familha ''[[Polyosmaceae]]''
*:::::: familha ''[[Sphenostemonaceae]]''
*:::::: familha ''[[Tribelaceae]]''
*::::: òrdre ''[[Aquifoliales]]''
*::::: òrdre ''[[Apiales]]''
*::::: òrdre ''[[Dipsacales]]''
*::::: òrdre ''[[Asterales]]''

**N.B.:'''   + ....   = familha opcionala

## Ligams extèrnes
* L'arbre complet dels Angiospèrmes dans Stevens, P.F. (2001 onwards). Angiosperm Phylogeny Website. <small>Version 6, May 2005 (continuously updated since)</small> 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Araxá

**Araxá** es una vila toristica de l'estat brasilièr de Minas Gerais. Sa populacion èra estimada a  abitants en 2007.

thumb|left|257px|Grand Hotel Araxá, pionièr dins la vila, inaugurat en 1944.
Almòdis de la Marcha

**Almòdis de la [[Marcha (Lemosin)|Marcha]]**, vaduda en 1020 (?), morta lo 1èr de noveme de 1071, hilha de Bernat I, comte de la Marcha, e d'Amèlia e sòr de Lúcia de la Marcha, qu'estó comtessa de Tolosa e Barcelona per maridatge.

## Maridatges

1-Vèrs 1038 dab Uc V de Lusinhan, dab qui avó:

* Uc VI de Lusinhan (1039-1101), senhor de Lusinhan.

Lo maridatge qu'estó anullat per rasons de consanguinitat. 

2-Lo 1040 dab Ponç III de Tolosa, dab qui avó:

* Guilhèm IV de Tolosa.
* Raimon IV de Tolosa.
* Almòdis de Tolosa, maridada lo 1066 dab Pèire I de Melguèlh, comte de Melguèlh.

3-Lo 1052 dab Raimon Berenguièr I de Barcelona, dab qui avó:
        
* Raimon Berenguièr II (1053-1082), comte de Barcelona.
* Berenguièr Raimon II (1053-1097), comte de Barcelona.
* Agnès de Barcelona (vèrs 1056-1071), maridada lo 1070 dab lo comte Guigo VII d'Abon.
* Sança de Barcelona (vèrs 1057-1095), maridada vèrs lo 1069 dab Guilhèm I de Cerdanha, comte de Cerdanha e Berga.

## Biografia

Quan èra enqüèra la hemna de Ponç, lo 1052 huejó a Barcelona desempuish Narbona dab l'ajuda d'ua flòta enviada per l'emir de Tortosa, tà's maridar dab Raimon Berenguièr de Barcelona. Los dus esposats qu'apareishen dab sons hilhs bessons hens ua carta l'an seguent. Lo papa Victor II los escomengè a causa d'aqueth maridatge dinc en 1065. 

Lo maridatge dab lo comte de Barcelona que balhè a Raimon Berenguièr drets sus Lengadòc e hasó mei hòrtas las relacions enter la Casa de Barcelona e los territòris occitans. Almòdis que conservè tanben bons contactes dab los sons diferents marits e los sons nombrós mainatges; lo 1066, que la podem véder a Tolosa per lo maridatge de la soa hilha. 

Raimon Berenguièr I qu'avèva un hilh, Pèire Raimon, d'un maridatge anterior, qu'èra lo lor eretèr. Almòdis qu'assagè de'u remplaçar peus lors dus hilhs bessons; Pèire Raimon que l'assassinè en 1071. Aqueste, donc, qu'estó deseretat e exiliat peu crime. Quan Raimon Berenguièr I morí en 1076, Barcelona qu'estó governada per Raimon Berenguièr e Berenguièr Raimon, tots dus hilhs d'Almòdis.

## Ligams extèrnes

*https://web.archive.org/web/20071122044634/http://www.tvcatalunya.com/historiesdecatalunya/reportatges/rep169930840.htm
Robert De Niro

150px|right|thumb|De Niro en 1988
**Robert De Niro Jr.** (Nòva York, Estats Units, 13 d'agost de 1943) es un actor e un realizaire american que ganhèt l'Oscar del melhor actor per son interpretacion de Jake La Motta dins *Raging Bull* (1980) e l'Oscar del melhor segond ròtle per son interpretacion de Vito Corleone dins *Lo Pairin* (segonda partida) (1974).
## Biografia
Robert De Niro nasquèt dins la vila de Nòva York en 1943. Es lo filh de Robert De Niro Sr. (d'origina italiana), pintor, escultor e poèta, e de Virginia Admiral (d'origina irlandesa), tanben pintora.
Verzelai

**Verzelai** (*Vézelay* en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha Franca Comtat.

## Geografia
Verzelai es situada a 15&nbsp;km d'Avallon e 45&nbsp;km d'Aussèrra.

## Istòria

## Administracion

 

## Demografia

## Luòcs e monuments
### La basilica Santa Maria Magdalena
Verzelai èra una estapa importanta sul Camin de Sant Jaume pels romieus venent del nòrd e de l’èst (Belgica, Lorena, Champanha-Ardena, Borgonha). La preséncia de las relíquias de Santa Maria Magdalena ne'n fasiá un cap de camin de la *Via Lemovicensis*.

Image:Vézelay-Sainte-Marie-Madeleine-114-Westfassade-2008-gje.jpg|Façada de la basilica
Vézelay-Sainte-Marie-Madeleine-152-Chor aussen-2008-gje.jpg|Còr de la basilica
Image:Vézelay-Sainte-Marie-Madeleine-146-Mittelschiff aus Chor-2008-gje.jpg|Nau de la basilica
Image:Chapiteau Vezelay Absalon.JPG|Detalh del capitèl () de la nau

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
*  Sit oficial de l'Ofici de Torisme de Verzelai

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Charlotte Amalie

thumb|right|250px|Charlotte Amalie
**Charlotte Amalie** es la capitala del territòri de las Illas Verges qu'aperten als Estats Units. En 2004 la populacion estimada èra d'aperaquí  abitants.

Charlotte Amalie es situada del costat sud de l'illa de Saint Thomas. Dispausa d'un pòrt natural que foguèt un paradís pels piratas e que uèi es una escala importanta per las naus que fan de crosièras per la Mar Cariba. 

La vila se nomena *Charlotte Amalie* en onor de la reina Carlòta Amalia (1650-1714), conjunta del rei Cristian V de Danemarc.

L'illa de Saint Thomas foguèt una possession danesa de 1672 fins a 1917.
Victòria (omonimia)

**Victòria** se pòt referir a:
* la victòria, lo fach de véncer
* la  reina Victòria o Victòria I dau Reiaume Unit
* de noms de luòcs:
** Victòria (Estat), estat d'Austràlia
** Victòria (Cameron), vila
** Victòria (Canadà), vila 
** Victòria (Hong Kong), vila
** Victòria (Malta), vila
** Victòria (Seichèlas), vila
** lei cascadas Victòria
** lo Grand Desèrt Victòria
** l'illa Victòria
** lo lac Victòria
** lo mont Victòria (Canadà)
** lo mont Victòria (Nòva Guinèa) 
** la tèrra Victòria (Antartida).
Alexàndria (omonimia)

**Alexàndria** pòt designar mai d'una vila:
* Alexàndria (Egipte)
* Alexàndria (Itàlia)
** La província d'Alexàndria (Itàlia)
* Divèrsei vilas fondadas per Alexandre lo Grand (en mai d'Alexàndria d'Egipte):
** Alexàndria Carax 
** Alexàndria d’Aracosia (Qandahar)
** Alexàndria d’Aria (Herat)
** Alexàndria d’Issos 
** Alexàndria de Carmania 
** Alexàndria de Caucàs 
** Alexàndria dei Sògdes 
** Alexàndria de Margiana (Mary)
** Alexàndria de Troada 
** Alexàndria Escata (Khojand)
** Alexàndria Proftasia
Puigmal

**Puigmal** (nomenat tanben **Puigmal d'Er** en Nauta Cerdanha) es la montanha mai nauta dels Pirenèus Orientals (), situada entre las comarcas de Nauta Cerdanha e Ripollés, es a dire a la frontièra entre França e Espanha.

Es situat sus las comunas de Queralbs (Ripollés) e Er (Nauta Cerdanha) e s'enauça coma lo pus naut dels sucs que forman la Gran Olla, qu'enròda la val de Núria.  
Es un pic larg e arredondit; son ascension es simpla si las condicions climaticas son bonas. Al suc i a  una crotz de fèrre fargat e una placa amb de verses en catalan de Jacint Verdaguer:

«*De puig en puig pel coll de Finestrelles<br />s'enfilen del Puigmal a l'alta cima<br />tota la terra que el meu cor estima<br />des d'ací es veu en serres onejar*».

## Pujada
### Via classica
Comença a Queralbs ont i cal prene lo camin vielh o camin dels Pelegrins (GR-11) e que, en aperaquí doas oras e mieja, vos menarà fins al santuari de Núria.
Lo camin puja ziga-zaguejant subretot entre de roiredas e amb un sotabòsc de falgueras dins las zonas mai umidas. Mai amont, trobèm de torrents que rajan en formant de gòrgas entre de grandas parets rocosas. S'aimatz mai tanben se pòt prene lo trin de cremalhera de Núria, inaugurat en 1931.

A partir del santuari, comença un camin simple en direccion oèst traversant lo bòsc de Sant Gil, d'ont caldrà seguir lo cors del torrent cap a  la "comba de l'Embut" e arribar fins finala a un pluviòmetre. A partir d'aquí lo camin ven pus rocós amb un pendís pus prononciat. Un còp arribats a la crotz del suc auretz fach practicament 1000 metres de desnivelacion dempuèi lo Santuari de Núria en aperaquí doas oras. En davalar se pòt contemplar la val de Núria e, al fons de tot, entre combas e  pendisses suaus, lo santuari de Núria amb a costat son estanh.

### Referéncias
Almazán

**Almazán** es un municipi de la província de Soria (Castelha e Leon). Es lo caplòc de la comarca d'Almazán. Sa populacion es de 5727 abitants (2006), sus una superfícia de 165,90&nbsp;km² e amb una densitat de 34,69&nbsp;ab./km².

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes

* www.Almazan.es, pagina web de la comuna.
Ike Turner

**Ike Wister Turner** (nascut lo 5 de novembre de 1931, mòrt lo 12 de decembre de 2007 a San Diego) èra un cantaire e guitarrista de blues, de rhythm and blues e de rock. A format amb sa femna Tina Turner dins las annadas 60, lo duo Ike & Tina Turner.
Duque de Caxias

**Duque de Caxias** es una vila de l'estat brasilièr de Rio de Janeiro. Sa populacion èra estimada a  abitants en 2006. Sa superfícia totala es 464,6 km².

Es lo sèti d'una rafinariá de petròli, la *Rafinaria de Duque de Caxias*, (REDUC), de la Petrobras.
La Grava (parçan)

**La Grava** es un parçan d'Occitània situat en Gasconha.

La sua vila principala, hòra Bordèu, es Podensac.

## Geografia
Las Gravas s'estenden deu limit d'implantacion deu vinhau en Lengonés, dincas a las bridanas dau pinhadar landés, pròishe Pessac. Inclutz donc lo Podensaqués ribeirin (Prenhac, Barsac, Pujòus, Cerons, Podensac, Arbanats, Viralada, Portèth), una partida dau canton de la Brèda (Aigamòrta de las Gravas, Isla St Jòrdi, Sent Medard d'Aruan, Bautiran, Castras, Cadaujac). Pòden i ajotar una partida de la Landa bordalesa : Gradinhan, per exemple, es considerat coma hasent partida de las Gravas.

## Origina deu nom
La grava es una alluvion depausada per la Garona au bòrn deu plèir landés.

## Un país viticòla
Lo país de las Gravas es fòrt reputat dens lo quite monde empenat per sons vins de qualitat deu Sauternés. En efèit, l'apelacion Sautèrnas (concernent las comunas de Sautèrnas, Bomas, Hargas de Lengon e Prenhac) pòt èster inclusida dens las Gravas. Los castèths Filhot, Yquem, Lamothe, son au mièi deus pus renomats. A Pessac, lo Haut-Brion es considerat coma lo maine viticòla mèi ancian dau monde.

## Autas especialitats
Lo Lillet es un aperitiu creat en 1872, encara fabricat a Podensac, a basa de vin roge o blanc e d'extrèits vegetaus (iranja).

Los pesèus son una especialitat de Cerons ; d'autscòps, èran plantats entre las règas, çò dont permetèva d'auger a l'encòp una milhora fixacion de l'azòt atmosferic, e un mijan de subsisténcia assegurat en cas de produccion mediòcra.

## Nòtas
Labrit

**Labrit** o **Albret** (ancianament *Labret*) es un parçan d'Occitània situat en .

La soa vila principala es Nerac.

## Ligams extèrns

* ''Anthologie populaire de l'Albret (sud-ouest de l'Agenais ou Gascogne landaise)'

## Nòtas
Lana Gran

La **Lana Gran** o *Haut Lana* qu'es un parçan d'Occitània situat en .

La soa vila principala qu'es Morcens.

La Lana Gran qu'es una region dab ua hòrt febla densitat de populacion, la maja partida deu territòri estent caperada preu pinhadar plantat au XIX° siègle per la produccion de gema, a l'epòca de l'espelida de l'industria quimica. La plantacion de pins qu'avot per consequença de botar los marescs a l'eishuc, donc de'us assanir.

## Nòtas
Lanas Petitas

vinheta
Las **Lanas Petitas** son un parçan d'Occitània situat en Gasconha. Englòban en particular los sosparçans de Marsan e de Gavardan.

La lor vila principala es Lo Mont de Marsan.

## Nòtas
Alexàndria

vinheta|300px|drecha|Una vista de la còsta d'Alexàndria
**Alexàndria d'Egipte** (en grèc ancian, *Ἀλεξάνδρεια = Alexándreia*; en còpte Ⲣⲁⲕⲟⲧⲉ *Rakotə*, en arabi الإسكندرية *Al Iskandariyya* o localament اسكندريه *Eskendereyya*), mai simplament **Alexàndria**, es la segonda vila d'Egipte per sa populacion e es son primier pòrt de mar. Ten entre 3,5 e 5 milions d'abitants.

Lo gentilici es **alexandrin -a**.

Alexàndria s'espandís subre 32&nbsp;km, lòng de la còsta de la mar Mediterranèa, au centre-nòrd d'Egipte. Es lo sèti de l'antica bibliotèca d'Alexàndria e de la nòva bibliotèca d'Alexàndria. Es un centre industriau important gràcias a seis oleoductes de gas naturau e de petròli venent de Suèz.

A passat temps, Alexàndria foguèt una dei vilas pus celèbras dau Mond. Lo rei macedonian Alexandre lo Grand la fondèt en 331 avC e restèt la capitala d'Egipte per quasi mila ans, fins en 641 apC quand leis arabis conquistèron Egipte e i fondèron una capitala nòva a Fustat (absorbit puei per Lo Caire). Alexàndria èra coneguda per lo far d'Alexàndria (una dei Sèt Meravilhas dau Mond, dins la Mediterranèa antica), la bibliotèca d'Alexàndria (la pus granda de l'Edat Antica mediterranèa) e lei Catacombas de Kom el Shoqafa (una dei Sèt Meravilhas dei l'Edat Mejana). L'arqueologia maritima qu'òbra ara dins lo pòrt d'Alexàndria (dempuei 1994) es a revelar de detalhs d'Alexàndria tant d'avans Alexandre, quand la vila de Rhakotis existissiá aquí, coma de la dinastia dei Ptolemèus après Alexandre.
Recèrca

Una **recèrca** (var. **recèrcha**) es un procès, analitic, sistematic, organizat e objectiu, que son intencion es de respondre a una question o a d'ipotèsis e atal aumentar la coneissença e l'informacion sus un subjècte desconegut que se vòl conéisser melhor.

## Caracteristicas
Una recèrca se caracteriza per èsser un procès:
* Sistematic: a partir de la formulacion d'una ipotèsi o objectiu de trabalh, reculhisson unas donadas segon un plan preestablit que, un còp analitzats e interpretats, modificaràn o apondràn de coneissenças nòvas a las ja existentas, iniciant alavetz un cicle novèl de cèrca. La sistematica emplegada dins una recèrca es la del metòde scientific.
* Organizat: totes los sòcis d'una còla de recèrca devon conéisser çò que devon far durant tot l'estudi, aplicar las meteissas definicions e critèris a tots los participants e agir del meteis biais fàcia a quin dobte que siá. Per l'obtenir, es indispensable d'escriure un protocòl de recèrca ont son especificats totes los detalhs en relacion amb l'estudi.
* Objectiu: las conclusions obtengudas de l'estudi se devon pas basar sus d'impressions subjectivas, mas sus de faches que son estats observats e mesurats, e son interpretacion deu defugir tot prejutjat que los responsables de l'estudi podrián aver.

## Activitats
Las activitats fondamentalas d'una recèrca son: 
* Mesurar los fenomèns. 
* Comparar los resultats obtenguts. 
* Interpretar los resultats en foncion de las coneissenças actualas, en considerar las variablas que pòdon aver influit sul resultat. 

Tanben a coma foncion l'adquisicion de coneissenças pel desvolopament uman, social e economic de la societat.

## Tipes de recèrca
* recèrca basica. Tanben nomenada recèrca fondamentala o recèrca pura. Se pòt sonque practicar dins los laboratòris.
* recèrca aplicada. Es l'aplicacion de las coneissenças dins la societat. Un exemple son los protocòls de recèrca clinica.

## Ligams entre disciplinas
S'es descrit diferents tipes de recèrca que religan las disciplinas, amb una terminologia especifica:
* Multidisciplinaritat: en aqueste nivèl de recèrca l'evaluacion se realiza dempuèi diferents angles, utilizant diferentas perspectivas disciplinàrias sens arribar a l'integracion.
* Interdisciplinaritat: aqueste nivel de recèrca se referís a la creacion d'una identitat metodologica, teorica e conceptuala, per tal que los resultats siagan mai coerents e integrats.
* Transdisciplinaritat: va pus luènh que las precedentas e se referís a un procès amb convergéncia entre las disciplinas, acompanhat per una integracion mutuala de las epistemologias disciplinàrias (Teoria de las Sciéncias Umanas).
Lavedan

**Lavedan** es un parçan d'Occitània situat en  ().

Era soa vila principala es Lorda.

## Etimologia
Eth nom de Lavedan qu'ei documentat dab eras seguents fòrmas ancianas : *in pago Lavetanense* (cap a 860), *Levitanensis vicecomes* (cap a 980), *vicecomites Levitanicæ vallis* (cap a 1060), *Ramundus de Levitania* (1095), *homines Baredgie et Levitani* (v. 1110), *A. de Laueda* (1114), *Aramon Garsie de Lavedan* (1283), *terram de Lavedaa* (1285). Qu'ei constituit deth sufixe latin *-etan, -itanus/-itan* tipic mèi que mèi deths noms de pòbles iberics. Eth radicau qu'ei Lau-/Leu-.

Lavedan benlèu deriva d’un antroponim latin *lavatiānu (
La Grava (omonimia)

La **Grava** pòt designar:
*De comunas:
**En : Lo vilatge de La Grava (Daufinat) dins lo departament dei Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
**En : Lo vilatge de La Grava (Tarn) dins lo departament de Tarn e de la region de Miègjorn-Pirenèus
*Un parçan occitan:
**lo parçan d'Occitània apelat la Grava en Gasconha.
* Una ròca sedimentària, la grava.
Leveson-Rodanés

**Leveson-Rodanés** es un parçan d'Occitània situat en Roergue (Guiana). Se compausa dels sosparçans de Leveson e de Rodanés.

Sa vila principala es Rodés.

## Nòtas
Libornés

**Libornés** es un parçan d'Occitania situat en , lingüisticament gascona.

Sa vila màger es Liborna.

Autas vilas : Semelion, Castilhon de la Batalha, Fronçac.

Lo Libornés gascon compren lo canton de Castilhon de la Batalha, e una partida deus cantons de Fronçac, Liborna e Lussac. 

S'i parlèva un gascon fòrt pròishe deu parlar perigòrd, damb la completa disparicion deu H- iniciau gascon. S'agiva tanben d'un gascon *semi-negre* (se disèva per exemple *pei* [pœj] per *pui*, *sei* [sœj] per *sui*). L'article gascon *los* èra remplaçat, coma dens lo nòrd d'Entre Duas Mars, per *les* [lej]. Lo -C finau, sustot present dens los toponimes en -AC, se prononça [t].

Los Libornés èran shafrats *Cambas-negras* per lurs vesins de la riba gausha de Dordonha, que treitèvan a lur torn de *Traversats*.

L'economia rurala libornesa es principalament virada cap a la viticultura, damb los terradors prestigiós de Fronçac, Lussac, Pomairòus, la Landa de Pomairòus, Montanha, Francs, Castilhon de la Batalha, Peisseguin, Sent Jòrge e sustot Semelion.

Mès la pesca a tanben son importança : la lampreda (dont Senta Tèrra se proclamèt capitala) es un produit emblematic deu Libornés.

Per çò de la gastronomia, poiram tanben citar los macarons de Semelion, lo confit de vin, lo milhàs.

En 1453, lo Libornés estut lo quadre de la fin de l'independença de Gasconha.

## Patrimòni en Libornés gascon
* Liborna (bastida)
* Semelion
* Capèra de Condat
* Embocadura de l'Eila
* Tarrèir de Fronsac
* Pòrt de Castilhon de la Batalha
* Ostau de la Lampreda a Senta Tèrra

## Nòtas
Limanha (contrada)

**Limanha** (o ben **Granda e Petita Limanhas**) es una contrada d'Occitània que se situa en Auvèrnhe e que correspond amb la màger part de la planura de Limanha.

Lo gentilici es **limanhèir** e l'escaisnom, los **braiauds**.

Sa vila principala es Clarmont-Farrand.

## Nòtas
Limanha

**Limanha** se pòt referir a:
* Limanha, planura naturala d'Auvèrnhe e de Borbonés.
* Limanha, parçan d'Auvèrnhe.
* la Limanha Borbonesa, parçan de Borbonés.
Limanha Borbonesa

La **Limanha Borbonesa** es un parçan d'Occitània situat en Borbonés.

Sa vila principala es Vichèi.

## Nòtas
Liuradés

**Liuradés** (*Livradois* en francés) es una contrada d'Occitània situada en Auvèrnha, dins los departaments dau Puèi de Doma e de Naut Léger. Se compausa de montanhas, los monts dau Liuradés, e d'una plana, la plana dau Liuradés. Le poent culminant daus Monts de Liuradés son los Bòscs Nèirs a 1 215 m d'altitud.

Sa viala principala es Tièrn.

Dins los parlars locaus, s'utiliza biaucòp le gallicisme **Livradoés** ([livʁaˈdwe] o [livʁaˈdɥe]) per parlar de la contrada.

## Toponimia
Una tradicion orala voliá que las aigas d'un ancian lac qu'ocupava la plana dau Liuradés s'èran retiradas vèrs le nòrd, en desliurar de tèrras, origina que seriá estada rapelada jusca nosautres per travèrs l'expression latina *liberatus ab acquis*, desliurat de las aigas « per l-èstre liuradas embei aquels que las peitavan ». Ten mai de la creacion literària que de la realitat. Le mot latin *Libratensis (pagus)* seguèt efectivament emploiat dins le temps per designar le país dau Liuradés, mas ten pas de liam averat embei *liberatus*.

Le tèrme Liuradés a d'un autre costat designat de realitats divèrsas sobre le plan administratiu dont un archiprestrat qu'aviá son sèti vès Bartinhat e que relevava dau diocèsi de Clarmont-Ferrand.

## Nòtas
Lomanha

**Lomanha** es un parçan d'Occitània situat en Gasconha, sul territòri actual dels departaments de Gers e de Tarn e Garona. Èra una anciana circonscripcion de la província istorica de Gasconha qu'aviá títol de vescomtat.

A uèi una dimension administrativa amb una comunautat de comunas a finalitat economica e sustot toristica.

Es regularament escaissada com « Toscana occitana».

La soa vila principala es Leitora.

Lo gentilici es *lomanhòu, lomanhòla* (var. lomanhòl) o *lomanhés, lomanhesa*.

## Localizacion
Lomanha es constituïda de la bassa val de Gers a partir del canton de Montastruc e dels territòris mai a l'Èst delimitats pel cors de Garona, Bèumont de Lomanha.

## Istòria
Los **[[Lactorates]]** (de *Leitora*) son lo pòble antic que correspond a aquela província.

A partir del , Lomanha venguèt una vescomtat, dont la destinada se confond amb lo comtat d'Armanhac a partir de 1325, abans d'èsser annexat al domeni reial en 1491.

## Etimologia
Lo nom de *Lomanha* derivariá de *alomanha*, es a dire una "olmeda", un luòc plantat d'olms.

## Nòtas
Marensin

**Marensin** (o mei rar: *Maransin*) es un parçan d'Occitània situat dens las   de .

Lo Maransin istoric (baronia deu Maransin) qu'es format dab las comunas de :

La soa vila principala es Castèths.
Qu'es limitat a bisa peu corrent de Contis, a l'oèst per la Mar Grana, au mijorn peu corrent de Soston.

Lo gentilici es **marensinòt -a** o **marensin -a**.

## Nòtas
Marmandés

**Marmandés** es un parçan d'Occitània situat mai que mai en Agenés (Guiana), mas sas frontèiras son tanben considerats partida de Condomés o de Vasadés.

Sa vila principala es Marmanda.

## Comunas de Marmandés
### Sintèsi de las mapas de Jornalet e las mapas de las diocèsis
Veire Agenés#Mapas e Jornalet

***[[Diocèsi d'Agen]]**:
Cenestís, Escassafòrt, Gontaud de Nogaret, Heugaròlas/Haugueròlas, Longavila, Marmanda, Pugmiclan, Sent Pardol deu Brolh, Talhaborg, Virac (de Trec), Viraselh.

***[[Diocèsi de Condòm]]** (creada en 1317 a partir deu sud de la Diocèsi d'Agen, particion sus Garona):
La Bastida Castèthamorós, Senta Gema e Martalhac, Lo Gresèth e Cavanhan,
Samasan, Horcas, Senta Marta, Caumont de Garòna, Lo Mas d'Agenés, Calonjas, L'Agruèra, Vilaton,
La Reunion, Anzèth, Vilafranca deu Cairan, Lairitz e Montcassin,
Rasimet, Pug d'Agenés, Monurt, Sent Leugèr, Damasan, Sent Per de Busèth, Ambruç, Hargas d'Orbisa, Cauvèiras, Sent Lèu

***[[Diocèsi de Vasats]]**:
Castèthnau de Gupia, Lagupia,
Lo Petit Sent Martin, Senta Baselha,
Josic, Coturas (de Garòna), Milhan (de Garòna), Sent Sauvador de Milhan, Cocumont, Marçalús, Gaujac, Montpolhan,
Romestanh, Garin, Boglon, Argenton, Antanhac, Rufiac, Pocinhac
Sent Martin de Curton, Bausiac, Castèlgelós

## Nòtas
Limarga

**Limarga** es un parçan d'Occitània situat en Carcin (Guiana).

Sas vilas principalas son Fijac e Sant Seren.

Autras vilas : Anglars, Viá, La Capèla Marival, La Vèrnha, Mairinhac-Lentorn, Rudèla, Ruèiras

## Nòtas
Mauriagués

**Mauriagués** es una contrada d'Occitània situada en Auvèrnhe.

Sa vila principala es Mauriac.

## Nòtas
Montalbanés

**Montalbanés** es un parçan d'Occitània situat en Carcin (Guiana).

Sa vila principala es Montalban.

## Nòtas
Montanha Borbonesa

La **Montanha Borbonesa** es un parçan d'Occitània situat en Borbonés.

Sa vila principala es Lo Maiet de Montanha.

## Nòtas
Montanha Lemosina

La **Montanha Lemosina** es una contrada d'Occitània situada en Lemosin.

Sa vila principala es Sent Liunard.

## Veire tanben
### Ligams internes
* Replanat de Miuvachas

## Nòtas
Montanha Negra

La **Montanha Negra** es un massís montanhòl situat a l'extremitat sud-oèst del Massís Central e un parçan d'Occitània situat en Lengadòc.

Lo punt culminant del massís es lo puèg de Nòra (1 210 m).

Sa vila principala es Masamet.
### Situacion, topografia

La montanha Negra es partejada entre quatre departaments, Aude e Tarn essent los principals mentre que Nauta Garona e Erau ne son las broas. Lo massís, orientat èst-oèst presenta doas caras : le pendís nòrd escalabrós es cobèrt de bòsques escurs  de casses, de faus, d'avets e de falses avets. La vila de Masamet es situada al pè d'aquel pendís. Lo pendís sud es mens abrupte e compren dos paîses principals :Cabardés al sud que s'esten entrò Carcassona, Menerbés a l'èst e una part de Lauragués a l'oèst. Nombroses endreches d'aquel costat permeton d'observar de panoramas bèls de la cadena pirenenca (Pradèlas Cabardés, Saissac, Cucçac de Cabardés).

Son ponch culminant es Nòra, a  d'altitud dins lo departament d'Aude ; le suc es coronat d'una importanta antena TDF de 100 mètres. La montanha Negra es inclusa per part dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc.

## Nòtas
Limanha (plana)

la **Limanha** z-es una plana d'Occitània, au centre d'Auvèrnha e au centre-sud dau Borbonés. S'inserís entre las montanhas dau Massís Centrau que l'enquadran a l'oèst, a l'èst e au sud. Compren las doas contradas de Limanha e de la Limanha Borbonesa.

Le gentilici z-es **limanhaire -a** o **limanhon -a**.

Las vialas principalas son Clarmont-Ferrand e Vichèi.
Narbonés

**Narbonés** es un parçan d'Occitània situat en Lengadòc. A l'Edat Mejana, formèt lo territòri del vescomtat de Narbona. Sa capitala es la ciutat de Narbona.

## Istòria
Le Narbonés èra un ancian *pagus* qu'aviá Narbona per caplòc. Foguèt lèu desmembrat per la creacion dels avescats de Carcassona e d'Elna. Comprenguèt alara le Narbonés pròpriament dit, Menerbés, Rasés, le País de Saut, Donasan, Capcir, Fenolhedés, Termenés e Pèirapertusés. En 1318, la creacion dels avescats d'Alet e de Sant Ponç de Tomièiras modifiquèt un còp de mai l'espandida de Narbonés; Menerbés foguèt despartit entre la diocèsi de Narbona e la de Sant Ponç; le Naut Rasés foguèt atribuït a la diocèsi d'Alet, le Bas Rasés demorèt a Narbona, tanplan coma Termenés e Pèirapertusés .
Al sègle IX, Narbonés compreniá le Narbonés pròpriament dit, *Territorium Narbonense* en 821, Menerbés, *Suburbium Minerbense* en 873 e le país de Ventajon, *Suburbium Ventaionense* en 819. Autras fòrmas ancianas : *Narbonense* en 1204, *Narbonesium* en 1242, *In Narbonerio* en 1278, *Narbonois*, *Nerbonois*, *Nerbonnois*, *Noirbonnois*, als sègles XII o XIII .
Le Narbonés pròpriament dit correspond als cantons de Narbona, de Ginestars, de Corçan e la partida orientala del canton de Lesinhan de las Corbièras. Jol rapòrt eclesiastic formava un archipreirat qu'aviá Capestanh per caplòc .

## Nòtas
Nontronés

**Nontronés** es una contrada d'Occitània situada en Peiregòrd (Guiana) (e maitot, segon certanas consideracions istoricas, en Lemosin).

Sa vila principala es Nontron.

## Nòtas
Oesen

**Oesen** es una montanha dels Alps, dins lo Daufinat, au limit d'Occitània e Arpitània. Tanben forma un parçan d'Occitània.
vinheta|220px|drecha|Montanha dels Oesen
Sa vila principala es L'Aup d'Ueis.

## Nòtas
Òrta e Tardoire

**[[Seuva d'Òrta|Òrta]] e [[Tardoire]]** (var. ***Òrta e Tardoira***) o lo **País d'Òrta e Tardoire** es una contrada d'Occitània situat a las confinhas de Peiregòrd (Guiana) e Lemosin (e tanben d'Engolmés). Es dins la Charanta Occitana.

Sa vila principala es La Ròcha Focaud.

## Referéncias
País d'Albi

Lo **País d'[[Albi]]** o **Albigés** es un parçan d'Occitània situat en Lengadòc. En realitat, lo País d'Albi forma solament una partida d'Albigés, una region mai vasta.

Sa vila principala es Albi.

Lo gentilici es **albigés -esa**.

## Nòtas


## Veire tanben
*Vescomtat d'Albi
País d'Egues

Lo **País d'Egues** (en francés *le pays d'Aigues*) es un parçan d'Occitània situat en Provença.

Sa vila principala es Pertús. Compren entretant la Torre d’Egues, Cabriera d’Egues, la Mota d’Egues e Peipin d'Egues.
## Etimologia
Lo tipe *Egues* o *lo País d'Egues* es la sola forma atestada en occitan modèrne segon *[[Lo Tresaur dau Felibritge]]* de Mistral.  Sembla pas de i aver de relacion etimologica entre *lo País d'Egues*, lo riu d*'[[Éguer]]* e lo mot *[[aiga]]*.

## Nòtas
País d'Òlmes

Lo **País d'Òlmes** es un parçan d'Occitània situat en Lengadòc, dins lo departament d'Arièja.

Sa vila principala es L'Avelhanet.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Olmensae* en 943, *Ulmes*, cap a 1034, *terra de Ulmes* en 1164, *[Ruppe] Ulmesii* en 1313-1314, *[Rupes] Ulmesii*, *[Rupes] Hulmesii* en 1318-25, *[Rupe] Ulmesi* en 1390, *[La Roqua] d'Olmes* en 1439, *[Rupe] Ulmesii*, cap a 1474.
Segon Dauzat e Rostaing, *Òlmes* ven del latin *ulmus*, « olm, orme ». Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Òlmes* es lo plural de l'occitan *orme*, atestat localament. 
Segon Patrici Pojada, le nom èra benlèu a l'origina un **Olmés* passat a *Òlmes* ambe un reculament d'accent tonic, per evolucion pròpria o per marrida interpretacion de las fòrmas graficas en francés. Cf. Fenolhedés comprés en francés *Fenouillèdes*, siá al masculin singular, siá al femenin plural.

## Nòtas
País d'Ate

Lo **País d'Ate** o **País d'At** es un parçan d'Occitània situat en Provença.

Sa vila principala es Ate.

Lo gentilici es **atés -esa**.

## Nòtas
País d'Aush

Lo **País d'Aush** es un parçan d'Occitània situat en .

La soa vila principala es Aush.

Lo gentilici es **aushés -esa**.

## Nòtas
País d'Usercha

Lo **País d'Usercha** es una contrada d'Occitània situada en Lemosin.

Sa vila principala es Usercha.

## Nòtas
Contradas d'Occitània

thumb|right|440px|Las contradas d'Occitània
thumb|right|440px|Las contradas d'Occitània
Es possible d'establir una lista de **[[contrada]]s d'[[Occitània]]** gràcias a certanas donadas sinteticas e precisas (e mai se i a pas encara una convencion definitiva e consensuala sus lors limits, lors noms e lor nombre). Las donadas disponiblas son aquestas:
* Tocant la part d'Occitània situada dins l'estat francés, lo geograf occitan Frederic Zégierman prepausa, dins *Le guide des pays de France* (Fayard, 1999), la sola sintèsi completa amb de mapas e una lista detalhada. Zégierman se situa dins l'encastre estatal francés mas respècta e intègra la cultura occitana. 
* Dins las Valadas Occitanas de l'estat italian, las comunautats montanhòlas equivalon a de contradas.
* La Val d'Aran de l'estat espanhòl a l'estatut oficial de "comarca", equivalent a una contrada.
* Lo Principat de Mónegue es un territòri a despart.
Aquestes elements son la basa de la lista de las contradas d'aqueste article. 

* *Remarcas* 
** Per mai de detalhs sus lo concèpte de "(en)contrada", "parçan", "comarca", etc., vejatz l'article contrada.
** Es possible d'imaginar de configuracions diferentas, mas la foncion d'aqueste article es de se limitar a las realitats oficialas (estatut d'Aran, comunautats montanhòlas) o ben a de publicacions existentas e reconegudas (Zégierman 1999).
** L'instabilitat e l'escambarlament dels "païses" e "comunautats d'aglomeracion" organizats per l'estat francés empacha de los integrar a aquesta lista.
** La documentacion e la fixacion dels toponims es pas acabada en occitan, qualques noms de luòc d'aqueste tablèu son pas totalament assegurats encara.
** Los mots generics *Aut ..., Auta ..., Bas ..., Bassa ..., Val ...* coneisson de formas regionalas qu'òm pòt utilizar legitimament, mas son pas reproduchas aicí de manièra sistematica per de rasons d'economia (*Aut/Naut/Haut ..., Auta/Nauta/Hauta ..., Bas/Baish ..., Bassa/Baisha..., Val/Vau/Vath ...)

==Lista de las contradas d'Occitània==
===A===


===B===

===C===


===D===


===E===

===F===


===G===


===H===

*'Haut ...**, vejatz: ''Aut'' ... <br>
**Hauta ...*', vejatz: *Auta* ... 

===L===


===M===


===N===


===O===

===P===


===R===


===S===


===T===


===U===

===V===


==Vejatz tanben==
===Ligams intèrnes===
* [[parçan]]
* [[païses occitans]]
* [[comarcas de Catalonha]]
* [[comarcas d'Aragon]]
* [[Frederic Zégierman]]

===Ligams extèrnes===
* [https://web.archive.org/web/20100715234348/http://www.uncem.net/ UNCEM - Unione Nazionale Comuni Comunità Enti Montani] Comunautats montanhòlas de l'estat italian

==Referéncias==
* ZÉGIERMAN Frederic (1999) *Le guide des pays de France'', sl.: Fayard, tòme Sud e tòme Nòrd (lo tòme Nòrd cobrís certanas contradas occitans).
* UNCEM - Unione Nazionale Comuni Comunità Enti Montani Comunautats montanhòlas de l'estat italian

## Nòtas
Grandas vilas d'Occitània

Las **Grandas vilas d'Occitània** segon la populacion de lor airal urban (1999). Amb totas las comunas de mai de 100&nbsp;000 abitants. Ais de Provença es la sola comuna dins aquest cas.

L'airal urban englòba l'aglomeracion (pòl urban) e mai las comunas de la corona periürbana coma almens 40% de la populacion residenta qu'a un emplec trabalha dins l'aglomeracion o dins de comunas atiradas per aquela (definicion INSEE).

Las chifras indicadas son las de la populacion totala (amb dobles comptes) per las comunas, e sens dobles comptes per las aglomeracions e airals urbans.
País de Briva

Lo **País de Briva** es una contrada d'Occitània situada en Lemosin.

Sa vila principala es Briva.

Lo gentilici es **brivista**.

## Nòtas
Montelaimar

**Montelaimar** o **Lo Montelaimar** (*Montélimar* en francés) es una comuna dau Daufinat occitan, dins lo departament de Droma e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

Lo gentilici es **montelenc -a**.

Montelaimar es la Pòrta Nòrd de Provença, e se situa entre leis influéncias de Provença e dau Daufinat.
Es la capitala mondiala dau nogat, un dei Tretze dessèrts.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:

***Montelaimar** - *Castrum Montilisii* en 1157; *Montilium* en 1175; *Ecclesias Montilii* en 1183; *Montalium Heimari* en 1190; *Al Montelh* en 1217; *Montellum Aymardi* vers 1226; *Montilium Ademarii* en 1272; *Castrum Montilii Adzemarii* en 1287; *Castrum de Montilio Adeymarii* en 1291; *Montilium Adhemarium* au segle XIII; *Montilmart* en 1328; *Villa Montilii* en 1348; *Montelemart* en 1369; *Montelh Aymar* en 1422; *Le Monteyl* en 1436; *Montelz* en 1443; *Monteil Aymart* en 1444; *Monteill Aymar* en 1447; *Monteilhaymart* en 1449; *Monteilh* en 1456; *Montlimar* en 1465; *Monteilhemart* en 1467; *Ad Montilhii Adheymarii* en 1519; *Lou Montelheymar* en 1523; *Montelymard* en 1536; *Montalimard* en 1539; *Monteileymar* en 1548; *Montilleymard* en 1549; *Montillium Deymerii* en 1549; *Montheillimar* en 1561; *Monthellimart* en 1573; *La Monteilhimar* en 1575; *Montheilimard* en 1575; *Monteleymar* en 1579; *Le Monteillemard* en 1579; *Monthelimar* en 1585; *Monthelimard* en 1586; *Monteillymar, Monteillimar* en 1586; *Montelhemard* en 1595; *Montellimard* en 1596.

***Pratcomtau** (*Prat-coumtau* en grafia mistralenca e *Pracomtal* en occitan ancian; *Pracontal* o *Pratcomtal* en francés) - *Pratum Comitale* en 1290; *Al Sablo* en 1302; *Grangia seu turris de Prato Comitale* en 1376; *Hospicium vocatum Castrum Sabler* en 1385; *Chastel Sablier* en 1424; *La maison forte de Chasteau Sablieres* en 1448; *Locus Sablerii* en 1470; *Chasteau Sablet* en 1634. Chasteu.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
*Loís Claudi de Saussa de Fraissinet (1779-1842), geològ e geograf, nascut a Montelaimar.
*Familha de Pratcomtau, familha nòbla originària dau chasteu/de la terra de Pratcomtau.

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
País de Bueg

Lo **País de Bueg** es un parçan d'Occitània situat dins lo Daufinat (e tanben en Provença). La ribièra de Bueg li dona son nom.

Sa vila principala es L'Aranha Montaiglin.

## Nòtas
País de Concas

Lo **País de Concas** es un parçan d'Occitània situat en Roergue (Guiana).

Sa vila principala es Concas.

## Nòtas
País de Faiença

Lo **País de Faiença** es un parçan d'Occitània situat en Provença.

Sa vila principala es Faiença.

## Nòtas
País de Fois-Seron

Lo **País de Fois-Seron** es un parçan d'Occitània situat dins lo País de Fois, en Lengadòc.

Sa vila principala es Fois.

Compren los entorns immediats de la vila de Fois e lo sosparçan vesin de Seron.

## Nòtas
Vilas d'Occitània

Lista de las **[[vila]]s d'[[Occitània]] de mai de 20 000 abitants**, per òrdre alfabetic.
Veire tanben, per una lista classada de las vilas de mai de 50 000 abitants, Grandas vilas d'Occitània.
__NOTOC__

## A

*Agde *(20 303 ab.)*
*Agen *(32 180 ab.)*
*Ais *(140 100 ab.)*
*Albi *(49 106 ab.)*
*Alès *(41 054 ab.)*
*Anglet *(36 742 ab.)*
*Antíbol *(73 383 ab.)*
*Arle *(51 614 ab.)*
*Aubanha *(43 083 ab.)*
*Aurenja *(28 889 ab.)*
*Aush *(23 501 ab.)*
*Avinhon *(88 312 ab.)*

## B

*Baiona *(41 778 ab.)*
*Bègla *(22 672 ab.)*
*Besièrs *(72 400 ab.)*
*Blanhac *(20 806 ab.)*
*Bordèu *(218 948 ab.)*
*Lo Boscat *(22 669 ab.)*
*Brageirac *(27 201 ab.)*
*Briva *(51 586 ab.)*

## C

*Canha de Mar *(44 207 ab.)*
*Caors *(21 432 ab.)*
*Canas *(68 214 ab.)*
*Lo Canet *(42 492 ab.)*
*Carcassona *(46 216 ab.)*
*Carpentràs *(27 249 ab.)*
*Castras *(45 413 ab.)*
*Cavalhon *(25 058 ab.)*
*La Ciutat *(31 923 ab.)*
*Clarmont-Ferrand *(141 004 ab.)*
*Colomièrs *(28 988 ab.)*

## D

*Dacs *(20 649 ab.)*
*Draguinhan *(34 814 ab.)*

## E

## F

*Frejús *(49 100 ab.)*
*Frontinhan *(22 144 ab.)*

## G

*Gap *(38 612 ab.)*
*La Garda *(25 637 ab.)*
*Gradinhan *(22 834 ab.)*
*Grassa *(44 790 hab.)*

## H

## I

*Ieras *(53 258 ab.)*
*Istre *(40 290 ab.)*

## J

## K

## L

*Liborna *(22 457 ab.)*
*Limòtges *(137 502 ab.)*
*Lormont *(21 765 ab.)*
*Lunèl *(22 582 ab.)*

## M

*Manòsca *(20 309 ab.)*
*Marinhana *(34 238 ab.)*
*Marselha *(807 071 ab.)*
*Lo Martegue *(44 256 ab.)*
*Meirinhac *(63 300 ab.)*
*Menton *(29 266 ab.)*
*Milhau *(22 280 ab.)*
*Miramàs *(22 997 ab.)*
*Montalban *(54 421 ab.)*
*Lo Mont *(32 234 ab.)*
*Montelaimar *(32 896 ab.)*
*Montluçon *(44 074 ab.)*
*Montpelhièr *(244 100 ab.)*
*Murèth *(21 446 ab.)*

## N

*Narbona *(48 020 ab.)*
*Niça *(345 892 ab.)*
*Nimes *(137 740 ab.)*

## O

*Orlhac *(32 718 ab.)*

## P

*Pau *(80 610 ab.)*
*Periguers *(32 294 ab.)*
*Peçac *(56 851 ab.)*
*Lo Puèi de Velai *(22 010 ab.)*

## Q

## R

*Rodés *(26 367 ab.)*
*Rumans *(33 665 ab.)*'

## S

*La Sanha *(60 968 ab.)*
*Sant Laurenç de Var *(27 252 ab.)*
*Sent Medard de Jalas *(25 938 ab.)*
*Sant Rafèu *(32 200 ab.)*
*Selon *(38 137 ab.)*
*Seta *(40 220 ab.)*
*Sièis Forns *(33 232 ab.)*

## T

*Talença *(38 421 ab.)*
*Tarba *(49 343 ab.)*
*La Tèsta de Bug *(23 819 ab.)*
*Tolon *(166 442 ab.)*
*Tolosa *(443 103 ab.)*
*Tornafuèlha *(22 983 ab.)*

## U

## V

*Valença *(66 568 ab.)*
*La Valeta *(21 990 ab.)*
*Valàuria *(25 931 ab.)*
*Vichèi *(26 915 ab.)*
*Vilanava d'Ornon *(27 846 ab.)*
*Vilanuèva d'Òlt *(24 134 ab.)*
*Vitròla *(37 087 ab.)*
Serra Negra

**Serra Negra** es una vila toristica de l'estat brasilièr de São Paulo. Sa populacion èra estimada a 25&nbsp;438 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 203&nbsp;km².
País de La Sostrana

Lo *País de La Sotrane*, en marchés, **País de La Sostrana** (en lemosin segon la grafia classica) o **País Sostranian**, es una contrada d'Occitània situada en Lemosin.

Sa vila principala es La Sostrana. Lo nom de la vila en grafia classica es socializat en francés per la *Communauté de communes du Pays Sostranien* e lo gentilici *Sostranien* dins la mesma lenga.

## Nòtas
País de Saut

**País de Saut** pòt designar dos parçans d'Occitània:
* lo País de Saut Provençau.
* lo País de Saut Lengadocian.
País de Saut Lengadocian

Lo **País de Saut Lengadocian** es un parçan d'Occitània situat en Lengadòc.
Sa vila principala es Quilhan (qu'es pas dins le País de Saut !).

## Toponimia
*Saut* ven del latin *saltus*, « airal de pastural e de bòsques, pasturals boscoses ».

## Istòria
Le País de Saut es un ancian territòri situat entre Lengadòc e le Comtat de Fois, ara al sud-oèst del departament d'Aude. Foguèt a l'origina una partida de Rasés e ne seguic la destinada, en dependent quora de la maison de Fois, quora de la de Carcassona. Le País de Saut formèt d'en primièr una vigariá feodala, puèi se trobèron de vescomtes de Saut. Del punt de vista administratiu, le País de Saut formèt entre Limós e Rasés una vigariá reiala (1252); après, en 1268, un jutge reial administrèt le País de Saut conjuntament ambe Fenolhedés; la residéncia reiala èra a Redoma en 1315. Al sègle XV, le País de Saut venguèt una bailiá particulara, que respondiá dirèctament al senescal de Carcassona d'en primièr, puèi al de Limós, a la manièra dels viguièrs.
A partir del sègle XVII, la bailiá, jol rapòrt foncièr, es coma despartit en dos : la partida domaniala [del domeni reial] que compreniá Bèlcaire, Camurac, Comuns, Niòrt, Ròcafuèlh, Espesèlh, Belvís, La Malaireda, Redoma, Galinagas, Calhens e Fontanes; e la partida afevada a de senhors particulars : Bèlfòrt, Gebets, Codons, Quirbajon, Marçan, Al Clat, Beceda, Aunat, Jocon, Munés, Masubi, Campanhan e Escolobre .

## Fòrmas ancianas
Las fòrmas ancianas son : *In pago Redense, in locum ubi dicitur Saltum* en 844, *Vicaria Teliensis* (?) en 958, *Vicaria Taliensis* (?) en 958, *Territorium Saltense* en 1040, *Honor de Salt* en 1145, *Terra de Salt* en 1179, *Vicaria regia Limosi, Salsii e Reddesii* en 1252, *Terra de Saltu* en 1272, *Judex saltus* en 1292, *Bajulia Saltensis* en 1317, *Terra Saltus* en 1319, *Baylie de Saut* en 1370, *Bailli de Sault* en 1594, *Le pays des Sauts* (!) en 1751, *Pays de Sault* en 1781.

## Localitats
Al sègle XIII, comptavan 48 localitats dins le País de Sault, dont 19 an desparegut. Les comptatges ulteriors ne pòrtan pas tant. En 1370, les oficièrs reials i tròban 370 fòcs [donc 1600-1800 abitants]. Le País de Saut correspond actualament [cap a 1900] al canton de Bèlcaire, mai Codons, Marçan, Quirbajon, del canton de Quilhan, Calhan, Artigues, Al Clat, Beceda, Escolobre e El Bosquet, del canton d'Atsat.
.
Aquí, d'après Viguerie (II, 172), la lista de las localitats del País de Saut al sègle XIII (las que son desparegudas son en italicas e per elas gardam la grafia de l'l'abat Savartés) : Belvís, *Feuille-Raymond*, *Ables*, Bèlfòrt, Masubi, Casèlas, *Planzol*, Jocon, Sarrabiau, Gessa, Aunat, Campanhan, Munés, Ròcafuèlh, Bèlcaire, Comuns, Marçan, Quirbajon, Codons, *Coudersi*, *Spanget*, *[[Jocon|Castelpor]]*, Trassolans, *La Clause*, *Chalabre*, Redoma, Al Clat, Fontanes, Niòrt, *Coumareilla*, *Montpérié*, Camurac, Escolobre, El Bosquet, Bulhac, Espesèlh, *Combret*, *[[Marçan (Aude)|Boulude]]*, Gebets ([despareguda tanben]), Galinagas, *Tolnéou* (?), *[[Quirbajon|Quirhaut]]*, *Pechredon*, *Aigues*, *[[Escolobre|Gabansac]]*, *Croix*, *[[Escolobre|Soumayrac]]* .

## Nòtas
País de Vinhana

Lo **País de Vinhana** o **País de Viena** es una contrada d'Occitània situada en Lemosin. Lo riu de Vinhana (o Viena) li dona son nom.

Sa vila principala es Lemòtges.

## Nòtas
País Marselhés

Lo **País Marselhés** es un parçan d'Occitània situat en Provença.

Sa vila principala es Marselha.

## Nòtas


## Vejatz tanben
### Liames intèrnes
* Ostau dau País Marselhés
Pè de Montanha

Lo **Pè de Montanha** (o *Pinerolés Pè de Montanha*) es un parçan d'Occitània situat dins las Valadas Occitanas.

Sa comuna principala es Frussasc. 

Es pròche la vila piemontesa (e non occitana) de Pineròl.

## Nòtas
País de Tula

Lo **País de Tula** es una contrada d'Occitània situada en Lemosin.

Sa vila principala es Tula.

## Nòtas
Peiregòrd Centrau

Lo **Peiregòrd Centrau** o **Perigòrd Centrau** es un parçan d'Occitània situat en Peiregòrd (Guiana).

Sa vila principala es Peireguers.

## Nòtas