Menèrba (Lengadòc)

**Menèrba** (*Minerve* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Capitala istorica de Menerbés, es uèi situada dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc. Fa partida dels "Vilatges mai polits de França".

Lo gentilici es **menerbés -esa**. (de verificar : s'agís d'un usatge provençal).

## Geografia
left|thumb
Lo vilatge medieval es quilhat subre un puèg rocós isolat per doas ribièras, Cessa al sud e Brian al nòrd. L'aiga a cavat lo calcari e  atal, a format de canhòns estreches. Lo vilatge es quilhat sus un esperon a la confluéncia del dos rius. Abans d'arribar al pè del vilatge, Cessa  travèrsa dos ponts naturals, lo pont grand  (long de 228m e naut de  6 m a 28 m) , e lo pont pichon ( long de 126 e naut de 15 m). A l'entorn de Menèrba s'espandisson los causses, replanats calcaris traucats de baumas, d'avencs, de galariás e asclats de falhas e de diaclasas.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *ante kastro Minerba* en 873, *de castello Minerba*, cap a 1002, *Wilhermo de Minerba*, *de Minerba* en 1127, *ecclesiae S. Stephani Minervae* en 1135, *de Minerba* en 1146, 1165, *de Menerba* en 1351, a la fin del sègle XIV, *Menerbe*, *Minerbe* en 1487, *Ménbe* en 1518, *Minerbe*, *Minerbes* en 1609, *Minerve* en 1740-60 e en 1770 (mapa de Cassini). 

Segon la majoritat dels toponimistas, Menèrba èra un luòc de culte galloroman; *Menèrba* ven del nom latin de la divessa *Minerva*, divessa de l'intelligéncia, de la saviesa e de las arts. 
Segon Jean-Pierre Chambon dins sas *Notes étymologiques et philologiques*  « Cal faire remarcar que la tradition purament populara del toponime MINERVA es minoritària dins la tradicion escrita (Menerba 1351) e que lo toponime foguèt tornat latinizar après 1609 e abans 1740-1760, es a dire jos l'influéncia de frm. Minerve » (traduccion). Ni lo latin Mĭnerva, ni lo betacisme, fenomèn necessàriament tardiu en Menerbés, explican pas las fòrmas latinas o occitanas ambe *-b-*. Per un fenomèn semblable de dobte sus la tradicion toponimica en relacion ambe una divesse romana, i a lo cas de Dièna.

## Istòria
A l'Edat Mejana, la ciutat de Menèrba es potenta. Mas, al mes de junh de 1210, los crosats arribèron  per combatre l'eretgia catara. La plaça es jutjada inconquistabla, Simon de Montfòrt installèt quatre catapultas (la mai coneguda se sonava "la Malvesina") e comencèt de bombardar intensivament la vila. A la fin del mes de julhet, al mièg de las roïnas, los estajants se rendèron,  vencits  per la calor, la set, las malautiás. Cent quaranta  perfièches, que vòlián pas abjurar lor fe, foguèron cremats. Per ne saber mai se pòt agachar la vidèo del CRDP de Tolosa (en occitan). Aquela istòria inspirèt Leon Cordas, nascut a Menèrba, qu'escriguèt  en 1984 un drama sonat Menèrba 1210 . En 1984 foguèt jogat sul sit.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
thumb
**La candela** : pan de muralha del castèl del sègle XIIIen   

**La glèisa Sant Esteve** : sègles XIen e XIIen. S'i trapa un autar de marbre blanc, un dels mai ancians   en França, datat de 456

**La pòrta dels templièrs**, carrièra dels martirs 

**La barbacana**

**La colomba** : escultura  de  Jean-Luc Séverac, monument per la patz en remembrança dels catars victims del lenhièr de 1210

**La Malvesina** : còpia del trabuc mai potent  del sètge de 1210, 

**Lo musèu Hurepel** : prepausa  de dioramas (figurinas  d'argila mesas en scena) que contan l'epopèa catara.

**Lo musèu d'arqueologia e de paleontologia** : s'i trapan las pèças trobadas dins Brian coma de trilobits de 500 milions d'annadas que son los fossils los mai vièlhs de França. Son tanben expausats d'òsses de dinausaures.

## Personalitats ligadas amb la comuna

Leon Còrdas

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
*Vidèo en occitan del CRDP de Tolosa "Menèrba del temps de la crosada.

## Nòtas