Barbados

**Barbados** (en anglés: *Barbados*) es un microestat insular situat dins la mar de las Antilhas que la forma de govèrn es una republica parlamentària. La capitala n'es la vila de Bridgetown. Après de dos decennis de debats, Barbados venguèt una republica lo 30 de novembre de 2021, en precedéncia un reialme membre del Commonwealth. 

### Istòria
Lo nom de *Barbados* proven de l'explorator portugués Pedro Campos qu'en 1536 la cridèt *Os Barbados*. Lo nom li ven dins l'illa per l'aparéncia dels arbres qu'i a en ela, qu'an de longas raïses aerianas en penjant, que li remembravan de barbas. Dempuèi las observacions de Campos en 1536 e 1550, los conquestaires espanhòls capturèron fòrça indigènas d'etnia cariba en los utilizant coma d'esclaus en plantacions. D'autres caribas fugiguèron de l'illa vèrs divèrsas destinacions.

Los marins angleses qu'arribèron en Barbados dins lo decenni de 1620 desembarquèron en l'actual Holetown e trobèron l'illa desabitada. Dempuèi l'arribada dels primièrs colons britanics entre 1627 e 1628 fins a la siá independéncia en 1966, Barbados foguèt continuament jos contraròtle britanic. Malgrat aiçò, l'illa gaudiguèt totjorn d'una granda autonomia locala: la siá assemblada comencèt de foncionar en 1639.

Tanlèu coma l'industria del sucre se desvolopèt en Barbados, l'illa se dividiguèt en grandas plantacions que remplacèron las pichonas proprietats dels primièrs colons britanics. Qualques uns dels pichons proprietaris desplaçats per la reorganizacion de las tèrras fondèron nòvas colònias anglesas en America del Nòrd, sobretot en Carolina del Sud. Per trabalhar las plantacions, d'esclaus provenent de l'oèst d'Africa foguèron transportats en vaissèl fins a Barbados e d'autras illas de la mar Cariba. Lo comèrci d'esclaus feniguèt en 1804 e l'esclavatge foguèt abolit dins l'Empèri Britanic en 1834. Malgrat aiçò, l'esclavatge continuèt en Barbados fins a 1840.

Barbados ganhèt l'autonomia politica en 1961 e l'independéncia del Reialme Unit lo 30 de novembre de 1966. Ven una republica lo 30 de novembre de 2021.

### Politica
Barbados es una repiblica parlamentària. Lo cap de govèrn es lo primièr ministre, actualament David Howard Thompson.

Lo Parlament a doas cambras: lo Senat (amb 21 membres) e l'Ostal dels Representants, amb 30 membres.

### Geografia
thumb|right|Mapa de Barbados.
Barbados es una illa de 34&nbsp;km de long e 23&nbsp;km de larg, amb pauc relèu e de doces vessants cap a la region centrala, mai anautita. Lo punt pus naut es lo Mont Hillaby amb 336&nbsp;m d'altitud. Barbados es localizada en un punt un pauc alunhat de l'ais de las autras illas de la mar Cariba, ja dins l'ocean Atlantic.

Lo clima es tropical, amb una sason de las pluèjas entre junh e octòbre. E mai se òm pòsca creire que l'illa supòrta severas tempèstas e auragans tropicals durant la sason de las pluèjas, vertadièrament aquò es pas aital. L'illa es atenguda d'apròp per qualqu'un d'aquestes auragans amb una mièja de 3,09 ans e o supòrta de plen cada 26,6 ans.

### Economia
De veire: *[[Economia de Barbados]].*

### Demografia
Barbados compta una populacion de  personas (2007), d'eles 90,0% es negra, 4,0% es blanca e lo restant 6,0% es compausat per d'autres grops etnics, coma los asiatics. La lenga oficiala es l'anglés. L'esperança de vida es de 73 ans. Lo promiei de filhs per femna es de 1,65. Lo taus de creissença populacional es de 0,36% annal.****

### Cultura
thumb|right|Competicion de ''cricket'' en Barbados, en 2002.
L'influéncia britanica es mai evidenta en Barbados qu'en la rèsta de las illas de la Cariba. Un bon exemple d'aiçò es que l'espòrt nacional es lo *[[cricket]]*, en avent donat l'illa de jogaires de renom en aqueste espòrt.

Los sieus abitants fan referéncia a eles meteisses coma *Bajan*. Aqueste tèrme sembla de provenir d'una marrida prononciacion del gentilici en anglés *Barbadian* coma *Bar-bajan* en se demorant fin finala en *Bajan*.

Existisson doas festivitats d'interès cultural e toristic que se celèbran dins l'illa coma son: lo *Congaline Festival* e lo *Crop Over Festival*. Coma arriba dins d'autres païses de la Cariba e de l'America Latina lo carnaval es una celebracion fòrça importanta del calendari. Lo *Congaline Festival* a luòc durant la darrièra setmana de març e es lo mens considerable dels dos. Lo *Crop Over Festival* inclutz de competicions musicalas, activitats tradicionalas e se sòl celebrar dempuèi lo començament de julhet fins a la primièra setmana d'agost en fenissent amb una granda desfilada.

La personalitat barbadiana pus destacada a nivèl internacional es la cantaira Rihanna.

### Referéncias

### Ligams extèrnes