Lo Vialar e Sant Prancaci

**Lo Vialar e Sant Prancaci** (*Villar-Saint-Pancrace*, *Grand Villar* o *le Villar* en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat, formaa per l'agropament dau Vialar e de Sant Prancaci. Es administrativament dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

Lo gentilici dau Vialar es **vialan -a** o **viaran -a**, e son parlar—que fa partida dau sosdialècte briançonés—es lo vialan o viaran.

## Geografia

Lo vilatge dau Vialar e Sant Pancraci, situat au jonhent de Durença e dau "Torrent daus Ais", es devesit en divèrses quartièrs e vilatjòts que lo Vilar n'es lo borg mai important. Quartièrs : "lo Cochi", "lo Paroir", "lo Torn", "lo Chabon", "Sobeiran", "Sant Pancraci", "Sachàs" (??), "lo Pasquièr", "Champroèt" . S'i tròbon tanben nombrosas chapèlas : Chapèla daus Penitents (tocan la glèisa), Sant Pancraci, Sant Laurenç, Santa Barba, Sant Nicolàs, Sant Ròc, Sant Joan e Santa Elisabèt.

Existís tanben, en altitud, mantun regropaments de chalets d'alpatges ont las gents pujan s'installar en estiu (en occitan alpin *s'mirà* o *l'mirage* (*grafias de verificar*)
:

FORMAS OCCITANAS A VERIFICAR : le Mélézin (1879 m.), lo Lausin (1500 m.), le Clot dels Prats (1570 m.), los Prats del Valon (1720 m.), Peu-sec?? (1960 m.), las Aias ("les Ayes") (1715 m.), Vers-le-Col??, l'Orseireta??, l'Orsièra, la Taure?? (2100 m.), l'Alp ou l'Are?? (2200 m.).

Lo "Bòsc daus Ais" constituís una d'las seuvas mai bèlas d'euves (*Pinus Cembra*) daus Aups de l'Estat francés. Es una resèrva biologica forestièra.

## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luèuc:

* **Lo Vialar** o **Lo Viarar**  - *Sanctus Pancratius* en 1158; *Villarium magnum* en 1326; *Villarium* en 1333; *Universitas Villariorum Sancti Pancratii* en 1343; *Universitas Villariorum* en 1343; *Grossum Villarium* en 1349; *Villarium Sancti Campiaci mandamentum Briançonii* en 1352; *Parrochia Sancti Prancassii Villariorum* en 1437; *Villarii* en 1441; *Villarium Sancti Pancratii* en 1476; *Villarium Briansonii* au siècle XV; *Villarium Briansonesii* en 1506; *Villarium Sancti Pancratii mandamenti Briançonii* en 1525; *Les Villars Sainct Pancrace* en 1539; *Le Grand Villard* en 1789.

* **Las Aias**  (fr *Les Ayes*) - *In Ayis in Alpe* en 1347.Chalet.
* **Las Aias**  (fr *Les Ayes*) - *Les Aies* (non datat).Montanha e torrent.
* **l'Orsereita**/**l'Orsh'reita**  (fr *l'Orceyrette* o *l'Orciérette*) - ?.Chalet.
* **l'Orsièra**  (fr *l'Orcière*) - ?.Chalet.
* **Sachàs**  (fr *Le Sachas*) - *Sachacium* en 1344; *Sacha* au sègle XVIII (Cassini).Masatge.
* **La Taura**  (fr *La Taure*) - ?.Chalet.

## Istòria

Las originas d'la vila remontan a l'epòca preromana, e foguèt sens dobte una institucion de Ligúria. Un "tresaur" de monedas romanas foguèt trobat jos una ròca que foguèt dinamitat per lo bastiment d'un ostai. Fins a la Revolucion, Vilard-Sant Pancraci èra una comunitat de l'Escarton de Briançon, qu'apareis en latin dins la Carta de Libertats Briançonencas de 1343 jol nom *Villarus Sanctus Pancratius*.
La vila venguèt Lo Grand Vilar pendent la Revolucion, mas lo nom se pòt encara ausir de manièra informala actualament. L'usatge de l'ortografia "Villard" per "Vilar" es una ipercorreccion comuna dins la transcripcion en francés dau toponim occitan.

Cal notar l'existéncia d'la tor dau castèl qu'aperten a Lord Bayle.

La possibilitat de l'existéncia d'una fabrica de cervesa per lo periòde comprés entre l'Edat Mejana près d'la capèla de Sant Pancraci.

Lo vilatge coneguèt mantunas charbonièras (minas de charbon) fins a 1987. La majoritat d'aquestas èran fachas pels pageses, levat lo luòc que se sona la Tor, industrializat e connectat a l'estacion de Briançon.

## Administracion

## Demografia

## Referéncias


## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas