J. M. Barrie

**Sir James Matthew Barrie**, pus conegut jos la signatura de **J. M. Barrie** (Kirriemuir, lo 9 de mai de 1860 - Londres, lo 19 de junh de 1937) foguèt un escrivan e dramaturg escocés, celèbre per aver creat lo personatge de Peter Pan. Foguèt tanben un amic d'Arthur Conan Doyle.

## Biografia

Nascut le 9 de mai de 1860, a Kirriemuir, a Angus (Escòcia), èra lo noven enfant, e lo tresen dròlle, d'un coble format per David e Margaret Barrie, nascuda Ogilvy.

Son paire èra un obrièr teisseire. Sa maire èra una femna fòrta e intelligenta, qu'aguèt una importància capitala dins sa vida. Primièr li balhèt lo gost de la ficcion en li legissent d'istòrias, subretot aquelas de Stevenson (Escocés tanben), que venerava.

Lo filh preferit de sa maire, David, moriguèt quand aviá tretze ans. Lo pichon Jimmy (diminutiu de *James*) ensajava de lo remplaçar dins lo còr de la maire, fins a se vestir coma lo defunt per s'identificar a aquest. L'enfança de J. M. Barrie foguèt pas urosa. Cresquèt sus una falha. Tota sa vida, ensagèt de ganhar l'amor de sa maire, mas jamai capitèt pas vertadièrament. Se balhèt la mission de consolar sa maire d'aquela perduda e afirmèt, pus tard, que son enveja d'escriure veniá d'aquò. E puèi se tròba totjorn un personatge nomenat *Dàvid* dins son òbra e mai d'un fantaumas…
J. M. Barrie aprenguèt dins d'escòlas de Glasgow, Forfar e Dumfries. En 1887, dintrèt a l'Universitat d'Edimborg, ont capitèt una d'una mestriá. Trabalhèt coma jornalista per lo Nottingham abans de s'installar a Londres, independent, en 1885.

Esposèt en 1894 l'actritz Mary Ansell, mas foguèron pas uroses. Sens enfant, divorcièron (en 1909) sus la demanda d'aquela (qu'aviá un aimant), e Barrie capitèt pas s'opausar, malgrat totas sas temptativas. J. M. Barrie èra un òme menut, linge e petit. Se remarcava son anar quasi enfantin, tal coma son eròi Peter que voliá pas créisser...

Aguèt pas d'enfants mas s'ocupèt, aprèp que venguèron orfanèls, dels dròlles de la familha *Llewelyn Davies* (Cf. infra). 

Recebèt las onors — un titre de *Baronnet* en 1913, l'Òrdre del Merite en 1922 e lo rectorat de l'Universitat de St. Andrews, ont faguèt una emocionanta allocucion (*Coratge*, 1922), puèi las foncions de cancelièr de l'Universitat d'Edimborg.

Barrie moriguèt d'una pneumonia lo 19 de junh de 1937. Es enterrat dins lo cementèri de Kirriemuir, ont nasquèt, al costat de sos paires, fraires e sòrres. Son ostal nadal, al 4 Brechin Road, es transformat en musèu pel *National Trust for Scotland*.

### Tutor dels filhs ''Llewelyn Davies''
Foguèt un amic intim de la familha Llewelyn Davies — subretot dels filhs, que li inspirèron los personatges de Peter Pan, e per los que foguèt « l'oncle Jim ». Cultivèt una amistat ambigúa mas respectuosa amb Sylvia Llewelyn Davies, la maire. 

Quand Arthur Llewelyn Davies moriguèt en 1907, Barrie venguèt pus implicat amb los Davies, lor fornissent un sosten financièr, los revenguts de sa pèça *Peter Pan* e d'autres trabalhs, satisfasent largament als besonhs de subsisténcia e d'educacion pels enfants. Prepausèt a Sylvia de la maridar, aquela refusèt.

Sylvia moriguèt en 1910, demandant que James Matthew Barrie siá l'administrator e lo protector dels seus filhs, amb la seuna maire Emma, lo seu fraire Guy Du Maurier e lo fraire d'Arthur, Compton. S'ocupèt doncas dels dròlles pendent lor enfança e lor adolescéncia, venguèt lor tutor e tractèt sos pupillas George, Jack, Peter, Michael e Nicholas coma los seus filhs. 

Dos dels enfants coneguèron un destin tragic que toquèt Barrie fòrça prigondament. George foguèt tuat en 1915 pendent la Primièra Guèrra Mondiala ; Michael, amb qui Barrie correspondèt quotidiana fins a l'universitat, ont se neguèt en 1921 amb son amic Rupert Buxton, a Sandford Lock prèp d'Oxford, gaireben un mes abans son 21 aniversari. 

Peter venguèt editor (Peter Davies Publishing). Mas, aprèp una grèva depression nerviosa, se suicidèt dins lo mètro a la station Sloane Square a Londres, lo 5 d'abril de 1960 a 63 ans.

## Vejatz tanben
* Peter Pan
* Sindròm de Peter Pan

## Òbras

* *Bandolero, the bandit 
* *Caught napping
* *Auld Licht Idylls
* *Better dead 
* *When a man’s single 
* *A window in the Thrums
* *An Edinburgh eleven 
* *My Lady Nicotine
* *The Little Minister
* *Ibsen’s ghost 
* *Richard Savage
* *A holiday in bed / Life in a country manse
* *Walker
* *Jane Annie
* *Two of them
* *Tillyloss scandal
* *A lady's shoe
* *Becky Sharp
* *Professor's love story 
* *The Sabbath day 
* *Sentimental Tommy 
* *Margaret Ogilvy
* *Tommy and Grizel 
* *A platonic friendship 
* *An auld licht manse
* *The Allahakbarries book 
* *The wedding guest
* *Quality street 
* *The little white bird
* *The admirable Crichton
* *Little Mary
* *Peter Pan or the boy who would not grow up
* *Pantaloon 
* *Alice sit-by-the-fire
* *Josephine
* *Punch 
* *Peter Pan in Kensington Gardens 
* *What every woman knows 
* *When Wendy grew up : an afterthought 
* *George Meredith 
* *Old friends 
* *A slice of life 
* *The twelve-pound look 
* *Peter and Wendy 
* *Rosalind 
* *The dramatist get what they want 
* *The will 
* *The adored one 
* *Half Hours 
* *Der tag 
* *Rosy rapture, the pride of the beauty chorus 
* *The fatal typist 
* *The new world 
* *Kiss for Cinderella
* *The real thing at least 
* *Irene Vanbrugh’s pantomine
* *Shakespeare’s legacy 
* *Dear Brutus
* *The Old Lady Shows Her Medals 
* *Reconstructing the crime 
* *Who was Sarah Findlay ?
* *A well-remembered voice 
* *Echoes of the War 
* *The truth about the russian dancers 
* *Mary Rose 
* *Shall We Joint The Ladies ?
* *Neil and the Tintinnabulum 
* *Representative plays
* *Barbara’s wedding
* *The plays of J.M. Barrie 
* *Farewell Miss Julie Logan : A Wintry Tale 
* *The Boy David - A Play In Three Acts

## Ligams extèrnes
*  sirjmbarrie.com Tot o gaireben su Barrie
*  Roses de décembre, pagina d'una amorosa de Barrie
*  Lo site d'Andrew Birkin, un dels sites pus complèts e pus rics

## Bibliografia
* Andrew Birkin, *Lost boys*
* Herbert Garland, *A bibliography of Sir James Matthew Barrie*
* Denis Mackail, *The story of J.M. Barrie*
* J.A. Hammerton, *Barrie : The Story of a Genius*
* Patrick Chalmers, *The Barrie Inspiration*
* Kathleen Kelley-Lainé, *Peter Pan ou l'enfant triste*