open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sent German las Belas

**Sent German las Belas**  o *Sent German de las Belas* , nom inventat, (*Saint-Germain-les-Belles* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sent-germans.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *Sancti Germani* vers 1120, *St Germain près Glanges* en 1253, etc. Prononciat [sɛ̃ 'ʒɛɾmɔ la: bɛ'la:]. Dau segle XIV au segle XVII, òm l'apelava *St Germain les Beylies* (occitan *bailia*). *Las Belas* es inusitat, mas Ives Lavalada escriu totparier *Sent German las Belas* . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Sent German* representa *Germanus*, evesque d'Aussèrra au segle V . Segon Negre, aqueu *Germanus* es lo de París . Segon Ives Lavalada, lo nom remembra *Germanus*, evesque dau segle VI . Chau comprener l'evesque de París, mòrt en 576 segon lo site Nominis .

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Alari Bonavau

**Sent Alari Bonavau** (*Saint-Hilaire-Bonneval* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sent-alaris.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *Sancti Hilarii de Bona Valle* en 1107, *alias de Royrette, près Pierre Buffiere* en 1218, 1258, *près St Genez* en 1284, *Sanctum Ylarium Bonevalles* en 1425, etc. Prononciat [sɛ̃ta'lari, bu'nɔ vaw] . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Sent Alari* representa *Hilarius*, evesque de Peitieus au segle IV, o evesque d'Arle, au segle V .  
Segon Negre, 'queu *Alari* es probablament lo de Peitieus .  

Segon Ives Lavalada, lo sent es l'evesque de Peitieus. *Bonavau* [luòc situat au nòrd-oèst] representa l'occitan *bona vau* . Bonavau es pas dins 'na vau, mes mestreja 'na vau. I avia un monastier ?

*Sent Alari de Bonavau* es una fòrma inventada.

## Istòria
## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Boise (Idaho)

thumb|280px|right|Lo capitòli de Boise, Idaho.

Boise es la capitala e mai granda ciutat de l'estat american d'Idaho, e lo sèti de la comtat d'Ada, situada al sud-oèst de l'estat. Sa populacion èra estimada a 226 570 abitants, en 2017. Sa superfícia totala es 214,45&nbsp;km².
Topeka (Kansas)

thumb|left|200px
**Topeka** (prononciacion americana: ) es una vila e la capitala de l'estat american de Kansas. Sa populacion èra de 126.587 abitants en 2020 e estimada a 125.963 en 2021. Sa superfícia totala es 147,6&nbsp;km².
Salt Lake City

**Salt Lake City** es una ciutat e la capitala de l'estat d'Utah, aus Estats Units.
Salt Lake City ten  abitants (estimacion 2017). La zona metropolitana de Salt Lake City s'estend suls comtats de Salt Lake, de Summit e de Tooele per une populacion de  abitants. 

Salt Lake City fa partit de la region urbana assetada als pès de las montanhas Wasatch e sonada Wasatch Front. Amb mai de  d'abitants, aquela region urbana abriga 85 % de la populacion totala d'Utah atal coma que las autras principalas vilas de l’Estat coma Ogden e Provo.

La vila que s'estend al sud-èst del Grand Lac Salat, foguèt fondada en 1847 per des pionièrs mormons de la Glèisa de Jesucrist dels Darrièrs Jorns, menats per Brigham Young.

## Bandièra
Dempuèi lo 6 de mai de 2025, la ciutat a quatre bandièras oficialas.


Flag of Salt Lake City (2020).svg|Bandièra del sego
Flag of Salt Lake City - Belonging Flag.png|Bandièra de l’apartenéncia
Flag of Salt Lake City - Celebration Flag.png|Bandièra de la celebracion
Flag of Salt Lake City - Visibility Flag.png|Bandièra de la visibilitat


## Referéncias
Sent Alari las Plaças

**Sent Alari las Plaças**  o *Sent Alari de las Plaças*, nom inventat  (*Saint-Hilaire-les-Places* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sentalaris o los plaçauds.

## Geografia
Lo chapluòc es aura a Las Plaças, l'aglomeracion principala. 

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
### Sent Alari
Fòrma anciana : *Sancti Hylario de Turribus* au segle XIII. Prononciat [sɛ̃ta'laɾi] . 
*Sent Alari* representa *Hilarius*, evesque de Peitieus au segle IV, o evesque d'Arle au segle V . S'agís probablament de l'evesque de Peitieus segon Negre e Ives Lavalada considèra que l'evesque de Peitieus es lo dedicatari .
### Las Plaças
La prononciacion es [lɛ pla'sɛ] . *Las Plaças* representan de luòcs isolats près d'un grand axe ancian, un grand chamin. Lo plurau marcaria lo crosament de mai d'una viá. Lo sens etimologic de *platea* es « charriera larja » .
### La Combornia
Francés *La Combornie*, prononciat [lɔ ku~'buɾɲɔ] .
### La Breg(i)era
Collectiu *-aria* sus lo latin *brucus*, « bruja », mot vengut dau celta  [*uroica* (*wroica*), passat a *br-* tanleu lo gallic tardiu ]. Afebliment lemosin de la pretonica *bru-* > *bre-*.

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Joan Ligora

**Sent Joan Ligora** o *Sent Joan de Ligora*, nom inventat, (l'òm desconselha lo francisme atestat  *Sent Jan* Ligora*; *Saint-Jean-Ligoure* en francés) es una comuna situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin .

Sos abitants s'apelan los **sentjans** (francisme).

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *St Jean Liguriol* vers 1090, *Sancti Johannis Ligora* en 1069-1108, *de Sancto Johanne Ligora*, etc. Prononciat [sɛ̃ dzɑ̃ ligu'ɾɔ] . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Sent Joan* representa l'ebreu *Johannes*, portat per Sent Joan l'Evangelista e Sent Joan Baptista. 
Ives Lavalada explica *Ligora* per, benleu, un idronime associat a *Gor*, o benleu lo gallic *liga*, « depaus, sediment » . Mas lo *-g-* se seriá conservat ? 
I a un vilatge de Ligora, e un chasteu, sus un pueg, dins la comuna dau Vijan, près dau junhent emb Briança.

## Istòria
Peiròt de Fontans, rotièr dau partit anglés, fuguèt capitani de Chaslucet, de 1381 a 1393.

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants  e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Julian lo Pitit

**Sent Julian lo Pitit** (*Saint-Julien-le-Petit* en francés) es una comuna situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sent julians.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Julianum* vers 1135, *ecclesia Sancti Juliani de Larunt* davant 1140, *alias près Laron ou Leyron, près Peyrat*, sens data. La prononciacion es [sɛ̃ dʒy'ʎɔ lu pi'ti] . 
La mapa pòrta un Mont Larron au nòrd, un vilatjon dau nom de Mont Larron a costat, un Molin de Larron au sud, un vilatjon dau nom de Larron enquera pus au sud. *Larron* (atraccion de *lairon* en francés) e *Laron* an la mesma prononciacion en lemosin, tanben dins la fòrma *Leyron*. I avia un chasteu de Laron.
Dauzat e Rostaing : *Julianus* es lo nom de mai d'un sent, dont Sent Julian l'Espitalier e un martir de Briude au segle IV . Negre precisa pas lo *Julianus*.
Segon Ives Lavalada, 'queu *Julianus* era un martir dau segle III. Sus lo site Nominis, un martir de Rimini correspond a 'quela datacion .

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Junian

**Sent Junian** (pron. -[ò], *Saint-Junien* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sent-juniauds.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sancto Juniano* au començament dau segle XIII, *Sancti Juniani* en 1276, etc. La prononciacion es [sɛ̃ dʒy'ɲɔ] . 
*Sent Junian* representa *Junianus*, ermita lemosin dau segle V .  
Fuguet nommada *Lo Vigen*, dau nom celtic de l'aiga *Vigenna*, *Comodoliacum*, au segle VI e en 848 . 
I a un nom latin *Commodus*, *Commodius*, mas *Com(m)odolius* se desconegut en latin e en celtic.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Luecs e monuments
* Collegiada de Sent Junian

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Legèr

**Sent Legèr** o *Sent Legèr de la Montanha* (*Saint-Léger-la-Montagne* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los Sent-legèrs.

## Geografia

 

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
### Sent Legèr
Las fòrmas ancianas son *Sancto Johanni aureliensi* vers 1125, *St Léger près Razès* en 1297, *Sanctus Leodegarius la Montaigne* vers 1315, etc. La prononciacion es [sɛ̃ lɛ'ʒɛ] . 
*Sent Legèr* representa *Leodegarius*, d'un nom germanic d'òme, de *leud*, pòble e *gari*, lance. Leodegarius era benleu l'evesque d'Autun e màger dau palais au segle VII. Pòt èsser un avesque de Sentas au segle VII .
### Sent Peir (la Montanha ?)
Atestat *Sancto Petro ad ecclesiam de Montana* vers 1125. Representa l'apòstre Petrus.

### Sauvanhac
Anciana propietat antica. Emb lo sufixe *-acum*, *Sauvanhac* ven dau nom latin d'òme *Salvanius* o *Silvanius* o dau nom celtic d'òme *Seluanios*, fòrma patronimica  de *Seluanos* (*Seluanios* seriá lo filh de *Seluanos*).
*Sil* e *Sel-* convergissen sovent en *Seu-* e *Seu-* atòn se muda generalament en *Sau-*.

## Istòria
Sent Legèr, Sent Peir e Sauvanhac èran tres paròfias davant 1789 (mapa de Cassini). Sent Peir (la Montanha) fuguet estachat a Sent Legèr en 1829 . 

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia Sent Peir

* En 1800 e 1806, la comuna era recensada emb una autra, probablament Sent Legèr.

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Densitat de populacion

La **densitat de populacion** es un indicator de populacion que mesura totes los objèctes tangibles quaus que sián. Es lo pus sovent aplicada a daus organismes vius. Se definís coma lo nombre d'objectes o d'organismes per unitat de superfícia.
Arrondiment

L’**arrondiment** es una division comuna a quauques país francofòns (França, Belgica, Canadà) e aus País Bas.

## França
I a doas menas d'arrondiments:
* los arrondiments departamentals, division administrativa d’un departament, creats per la lei del 28 pluviôse de l’an VIII (17 de febrièr de 1800), dirigits per un sosprefècte. Abans lo 12 d'octobre de 1940, existissiá un conselh d'arrondiment del ròtle consultatiu
** los arrondiments departamentals serviguèron, en 1815 e de 1875 a 1919, coma basa per l’eleccion dels deputats - èran doncas tanben una division electorala (emai se los arrondiments de mai de 100000 abitants se divisián en maitas circonscripcions electoralas)
* los arrondiments municipals, subdivision d'una comuna.
### Occitània granda
Madison (Wisconsin)

thumb|280px|right|Lo capitòli de Madison, Wisconsin.

**Madison** es una vila e la capitala de l'estat american de Wisconsin. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 219,8&nbsp;km².
Austin (Tèxas)

thumb|280px|right|La ciutat d'Austin, Tèxas.

**Austin** (prononciacion americana: ) es la capitala de l'estat american de Tèxas. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2005. Sa superfícia totala es de 669,3&nbsp;km².
Lincoln (Nebraska)

thumb|280px|right|La ciutat de Lincoln, capitala de Nebraska.

**Lincoln** es una vila e la capitala de l'estat american de Nebraska. Sa populacion èra estimada a  abitants, en 2000. Sa superfícia totala es 195,2&nbsp;km².
Pau Cesana

Pau Cesana (en francés *Paul Cézanne*; Ais de Provença, 19 de genièr de 1839 - Ais de Provença, 22 d'octobre de 1906) foguèt un pintor occitan de Provença d'estils impressionista e pòstimpressionista (precursor del cubisme).

### Òbras
thumb|220px|left|''Ostau de la teulissa roja'' ''(Maison au Toit Rouge)'', c.1887

thumb|220px|left|''Vas ponheflors'' ''(vase pique-fleurs)'', 1876

thumb|left|220px|''Baia de Marselha, vista de L'Estaca'' ''(Baie de Marseille, vue de l'Estaque)'', c.1886
Sent Martin lu Vielh

**Sent Martin lu Vielh** (*Saint-Martin-le-Vieux* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sent-martinauds.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sancti Martini de Aixo* en 1154-1156, *Sancti Martini lo viel* avant 1185. La prononciacion es [sɛ̃ maɾ'ti ly vjej] . 
Lo nom de la comuna garda la memòria de *Martinus*, Sent Martin de Tors , evesque de Tors, evangelizator de las Gàllias au sègle IV  e las paròfias que pòrtan son nom datan sovent de la Nauta Edat Mejana.

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Martin Tarrassos

**Sent Martin Tarrassos**, o, nom inventat, *Sent Martin de Terrassós*  (*Saint-Martin-Terressus* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sentmartins.

## Geografia

 

### Perimètre dau territòri
 

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *parochia Sancti Martini Terra sul* en 997-1003, *Terra Sudoris* en 1180, *in decima Sancti Martini de Terrassur*, *Terrasur* vers 1200, *St Martin de Terresus* au segle XVI. Prononciat [sɛ̃ maɾ'ti tara'su] . 
*Sent Martin* representa *Martinus*, evesque de Tors, evangelizator de la Gàllia au segle IV.
*Tarrassos* representa *terra sus*, « terra d'en-sus, que domina », de l'occitan *sus*, latin *sursum*. Es a 391 m, près de la Vinhana (en realitat lo borg es a 303 m, la ribiera a 252).

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Oen

**Sent Oen ** (*Saint-Ouen-sur-Gartempe* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sancti Audoeni* en 1185, *Sanctus Audoenus* vers 1315. La prononciacion es [sɛ̃ t wɛ̃] . 
*Sent Oen* representa *Audowin* o *Audoenus* (latinizacion), evesque de Roan au segle VII, mòrt en 684 (o 694 ?) . 
### Baissac
*Beyssat* en francés. Ven dau nom gallic d'òme *Bascios* o dau nomen *Bassius* (Negre, B. Boyrie-Fénié), tots per d'autres luecs aparentats, emb lo sufixe *-acum* , mas *Bassius* + *-acum* mena a *Bassac*, sens desvolopament d'un iòd antepausat. Adonc *Bascios*.
### Maunisme, Monisme (noms supausats)
*Monisme* es probablament lo mesme nom que Molesme, Molesmes, Molosmes e Moulismes, atestat *Monisma* en 1185 : lo passatge de *-l-* a *-n-* es aisat. Chau donc 'gachar la solucion daus especialistas per 'queu tipe de nom. 
Segon Dauzat e Rostaing, seria un compausat gallic emb lo sufixe de superlatiu *-sama*; lo radicau es pas segur, benleu *magulo-*, derivat de *magos*, « champ » . 
Xavier Delamarre fai de 'queus noms lo resultat d'un etime **magulisamon* o **magulisama*, de sens mausegur. L'evolucion probabla seria **Magu-* > **Maɣu-* > **Mau-* > *Mo-* [en francés] .

## Istòria
En 1829, *Mounisme(s) * (nom francés) fuguet estachada a Sent Oen . Era paròfia au segle XVIII.

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Maunisme, Monisme (noms supausats)

* En 1806, Sent Oen era recensat emb Maunisme.

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Perdos

**Sent Perdos** (*Saint-Pardoux* en francés) es 'na anciana comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin. 
Lo 1er de genier de 2019 fusionet emb Rossac e Sent Aforian dins la comuna novela de Sent Perdos dau Lac. Devenguet 'na comuna delegada.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *Sancto Pardulfo* vers 1175, *ecclesia Sancti Pardulphi* au segle XII. La prononciacion es [sɛ̃ pɛ̃ɾ'du] . 
*Sent Perdos* ven dau nom de Pardulphus, nom germanic *Pard-wulf* o *Bard-wulf* (germanic *Pard*, laupard, *Wulf*, lop) que correspond a un ermita garit miraculosament de la 'vuglessa, puei que venguet abat de Garait (segles VII e VIII) ; a tombat sistematicament, en Occitània, dins l'atraccion de *perdon*, adaptat en francés en *Pardoux*, *Perdon*, *Pardon*, etc . La preséncia de la sillaba iniciala *per-* e non pas *par-* es un indici clar. La preséncia d'una nasala finala ne seriá un autre, se lo parlar locau l'articula regularament quand n'i a una (mas lo lemosin l'articula pas). La grafia occitana autentica dau nom ne'n depend (*Perdós / Perdos / Pardós*, emb *-s* finala, es probablament analogic de *-x* francés, qu'a paguna justificacion etimologica o fonetica). La sola grafia es **Sent Perdon**.

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Samatiá

**Samatiá** (*Saint-Mathieu* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los samatiauds.

## Geografia

 

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *parochia de Samathia* vers 1070, *Samathie* en 1560, *Sanctus Mathias* sens data. Anciana cura dau patronatge de Sent Martin de Tors. La prononciacion es [sama'tjɔ]. Ives Lavalada escriu *Samatia* . 
Segon Dauzat e Rostaing, que coneissian pas las fòrmas ancianas, ni la fòrma orala, lo nom ven de *Matthaeus*, Matiu .
Negre e Ives Lavalada considèran que lo nom ven de Sant Macias, lo tretzesme apòstre, emb atraccion de *Matthaeus* , un sent pus conegut.  

## Istòria

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Mauseris

**Sent Mauseris** (*Saint-Maurice-les-Brousses* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sent-mauseris.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *Sancti Mauricii de Brete* au segle XII, *Sanctum Mauritium a Breta* en 1200-1205, *St Maurice de Bret* en 1360, *St Maurice-las Brossas* en 1460. Prononciat [sɛ̃mozɛ'ɾi] . 
*Mauseris* [remarcatz la metatèsi] representa lo latin *Mauritius* o *Mauricius*, nom dau chap de la legion tebana, martirizat a Agauna en 286 . 
Lo premier determinant *bret*, *breda*, « aubespina, boisson blanc », es estat remplaçat per *brossa*, « brugiera, brossalha, gòrças », pus generau. Preséncia de boissonadas. 

## Istòria

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Prech

**Sent Prech** o **Sent Prech de Taurion** (*Saint-Priest-Taurion* en francés, ancianament *Saint-Priest-Thaurion*) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sentpreirauds.

## Geografia

 
### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *in solaribus de Sancto Prejecto ultra Vizenam* (delà Vinhana) vers 1180, *Olerias* au segle XII .
*Sent Prech* representa  *Praejectus*, nom d'un evesque de Clarmont, a l'epòca evesque d'Auvernhe, assassinat (e adonc martir) entre 674 e 676 . 
Segon l'informator d'Ives Lavalada, s'apelava *St-Priest-les-Oulières*, a causa d'un luec sanhós (l'aulieràs : chamin gaulhós). Lo borg es dins un luec qu'era pro fanhós. En fach, i aviá una produccion locala d'òli, achaminada dins de las olas (topins, gèrlas), fachas per daus oliers (topiniers) . 
*Taurion* : dau latin *taurus* (taureu, metaforic o divinitat eponima) o prelatin **TAURO* (nautura); la nasalizacion finala pausa problèma .

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Sòrnin la Marcha

**Sent Sòrnin la Marcha** (*Saint-Sornin-la-Marche* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los Sent-sòrniauds.

## Geografia
 

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat en 1185, *Sancti Saturnini de Marchia*. La prononciacion es [sɛ̃ sɔɾni]  (accent oblidat). 
*Sent Sòrnin* representa *Saturninus*, evesque de Tolosa, martirizat en 257 . 
Pusleu qu'una evolucion *Saorní* > *Sorní*  qu'auriá donat la prononciacion [suɾ-], chau supausar *Saorní* > *Saurní*, prononciat regularament en marchés [sɔɾni] o [soɾni]. La bona grafia seriá *Sent Saurnin*.

## Istòria
En 1829, la segonda seccion de la comuna de *Pont-Saint-Martin*, riba drecha de Gartempa, fuguet incorporada a Sent Sòrnin la Marcha  (la prumiera seccion (riba mança) fuguet incorporada a Sent Bonèt de Belac ).

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sent Superis

**Sent Superis**  o, fòrma inventada, *Sent Superís de l’Auriera* (*Saint-Sulpice-Laurière* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sentsuperis.

## Geografia
Lo borg es un continuum mai o mens bastit, emb dos pòles principaus, lo borg ancian, la partida près de la gara, e daus pòles segondaris, coma Frontinhac.  

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *St Sulpice deus eitreits*, *de strictis* en 1271, *St Sulpice-Laurière prope Aureriam, de Aureria*. Prononciat [sɛ̃sypɛ'ɾi] . 
Lo nom de Sent Superis es lo d'un evesque de Borges, o dos segon los autors, aus segles VI e VII . 
En toponimia, se rencontra la fòrma sabenta de son nom (*Sulpici*) o de fòrmas d'evolucion populara (*Soplesi*, *Soplèsi*, *Somplesi*, *Sepise*, *Superís*, etc), o tanben de fòrmas d'evolucion populara influenciadas per la fòrma sabenta, generalament utilizada en francés. Sem aici dins lo segond cas. En prumièra aparéncia, lo nom sembla influenciat per Sent Supèri (latin *Exuperius*), mas aquò's pas necessari : los noms lemosins e marchés son sovent *Soplesi(s)*, *Suplesi(s)*, *Sepise*, etc, e lo rotacisme pòt aver chamnhat un ancian *Supesi(s)* en *Superis*. 
Lo gentilici *sentsuperís* es l'exemple daus gentilicis de l'oèst occitan, sovent sens sufixe apondut. 
La prumiera apelacion se referis a de las gòrjas, daus emprunds. La segonda a lo sens de « près, rasis L'Auriera », la vilòta pròpcha, aura pus pitita que Sent Superis . 
* **Frontinhac**, dins lo borg segon Ives Lavalada [au nòrd de la gara e a l'èst dau borg ancian], ven dau nom latin d'òme *Frontinius*, emb lo sufixe *-acum* . Frontinhac era pas una paròcha au segle XVIII (mapa de Cassini).

## Istòria
## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de L'Auriera; es aura del canton d' Embasac.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Personalitats liadas a la comuna
* Henri Leclerc, nascut a Sent Superis en 1934, avocat e defensor daus drechs de l'òme.

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Castèls de Las Tors

Los quatre castèls de Las Tors (Aude) fan partida dels vestigis pus importants de l'Edat Mejana de l'Occitània meridionala.
Las rèstas qu'ara se pòdon veire (cf. fòto) son las roïnas dels castels que faguèt bastir lo rei de França al sègle XIII, aprèp la destruccion del castrum de Cabaret pendent la Crosada.
Son situats al som d'una barra de ròcas, al confluent dels rius de Gresilhon e Orvièlh dins las ancolas de la Montanha Negra.

## Istòria e arqueologia
Los vestigis mai vielhs datan de -1500 ans, i aguèt aprèp una ocupacion romana puèi visigota. A l'edat mejana los castèls son la possession de la familha Cabaret que los sénhers son vassals del vescomte de Carcassona. Los mai coneguts son Pèire Rogièr de Cabaret e son fraire Jordan de Cabaret.

## Organizacion dels vestigis
Tres dels castèls son quilhats sus la meteissa cresta rocassuda: Cabaret, Torre Regina e Surdespina.
Lo quatren Quertinhós es sus un puèg a despart, los quatre amassa formant una estructura defensiva.

## Toponimia
### Cabaret
L'ensemble de las tors es designat coma *Las Tors de Cabaret*. Las fòrmas ancianas (la tor e l'ensemble) son *Ipsi castelli quae sunt in pic quae vocant Cabarez* en 1063, *Le castel de Cabares, Cabaretz* en 1209, *Las Tortz de Cabardès* en 1209, *Villa Cabareti* en 1229, *Castra Podii Cabareti* en 1277, *Château haut appelé de Cabaret* al sègle XVII .
*Cabaret* vendriá segon Dauzat de la meteissa rasic prelatina que Cabarà. La fòrma donada per Gregòri de Tors, *Caput arietis*, cap de marre (aret), non seriá qu'una marrida latinizacion.
En partent de Caverzago (Travo, Emília e Romanha), *fundus Cabardiacus*, a Veleia, Xavier Delamarre explica Cabardés per la proprietat de **Cabardios*, nom celtic inatestat , çò que, en mai de la dificultat fonetica, daissa inexplicat lo nom de *Cabaret*. Mes *Cab-* es sovent celtic (e son resultat es *Cav-*).
### Quertinhós
Las fòrmas ancianas son *Castellum de Cabarez qui vocatur Certuos* en 1137, *Garnisio de Quartinheux* en 1260, *Quartenheux* al sègle XVIII .
Seriá lo pre-indoeuropèu supausat **car-ium* [latinizacion], « ròc » , ambe l'adjectiu *tinhós*, signe d'agressivitat e d'obstinacion. Véser Quirbajon.
### Surdaspina
Las fòrmas ancianas son *Surdaspina* en 1145, *Castlar de Surdaspina* en 1153, *Surdespina in podio Cabareti* en 1260, *Sordespina* en 1277, *Château appelé Fleur d'Espine* (sic) al sègle XVIII .
### Tor Regina
Es atestada *Garnisio Turris Novae* en 1260.
Tor Reiala.

## Nòtas
Sent Vit

**Sent Vit** (*Saint-Vitte-sur-Briance* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los sent-vits.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *Sancti Viti* en 1062-1073, *Rannulfo Sancti Viti* en 1091, *Saint Vic* en 1569. Prononciat [ʃɛ̃ vi] . 
Segon Dauzat e Rostaing, Ives Lavalada, *Sent Vit* representa *Vitus*, martir dau temps de Dioclecian . 
Negre se contenta de dire que 'queu *Vitus* es un daus 7 de l'Acta Sanctorum .
Un daus noms de 'queu sent es *Gui* .
### Tratrada
Atestat *villa de Trastrada* en 1067-1097. Representa *tras estrada* (tras l'estrada). Nom motivat per la proximitat d'una anciana rota importanta .

## Istòria
## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Capitòli de Tolosa

Lo **Capitòli** es lo còr de l'administracion municipala de la vila occitana de Tolosa. Alberga l'ostal de comuna e lo teatre del Capitòli.

Al , los Capitols (magistrats) decidiguèron de bastir lo sèti del poder municipal, sa construccion debutèt en 1190. Originalament, lo primièr edifici se trobava a la carrièra Lafaieta, segurament al nivèl de la Pòsta Centrala.
 
Lo nom d'aqueste ostal comun fa referéncia a l'antic Capitòli, temple legendari dedicat a Jupitèr, e provesit d'un grand escalièr. Remembra tanben los magistrats que lo foguèron edificar, perque en latin, *Capitol* se ditz *Capitulum*. 
 
La façada del Capitolium que coneissèm uèi foguèt bastida en 1750 suls plans de Guillaume Cammas. Las uèch colomnas de la façada simbolizan los uèch primièrs capitols. Aquesta façada aviá per tòca d'amagar l'ensemble eteroclit de bastiments que los magistrats arribavan pas a armonizar. 
 
Dona sus la Plaça del Capitòli e protegís la cort d'Enric IV. Es dins aquesta cort que lo duc de Montmorency, enemic de Richelieu, foguèt decapitat en 1632. 
 
En 1873, Eugène Viollet-le-Duc foguèt construire sul Donjon del Capitòli del , una torre de vila tipica del nòrd de França. Joan Calàs foguèt interrogat dins aqueste donjon, que foguèt longtemps ofici d'archius municipals. Los autres bastiments de l'Edat Mejana foguèron rasats. Sols demòran la cort d'Enric IV e lo portal, dessenhat per Nicolas Bachelier. 
 
Uèi, lo Capitòli es mai qu'un ostal de comuna. Es tanben un Opèra e una orquèstra sinfonica. 

Dobèrta al public, la Sala dels Illustres permet de contemplar los caps d'òbra dels artistas tolosencs del  que Enric Martin.

## Galariá

Fichièr:Le Capitole de Toulouse.jpg|Plan raprochat del fronton del Capitòli.
Fichièr:Capitole Toulouse - Salle des Illustres.jpg|Interior de l'Ostal de Comuna.
Fichièr:Toulouse Capitole Night Wikimedia Commons.jpg|Lo Capitòli de nuèch.


## Articles connèxes
*Donjon del Capitòli
Las Salas la Vau Guion

**Las Salas la Vau Guion** (*Les Salles-Lavauguyon* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los salas.

## Geografia
 

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Les Salles de la Vauguyon*, *de Salis* vers 1315, *Sale* vers 1315. La prononciacion es [lɛ salɛ: lɔ vaw ju~] . 
La borg de Las Salas (la Vau Guion) es a 2 km de La Vau Guion e lo chasteu es a costat, dins la quita comuna de Maisonès. 
Segon Dauzat e Rostaing, *Salas* ven dau germanic *seli*, alemand *Saal*, « chambra, chasteu » . 
Negre definís *sala* per « palais, residéncia d'un grand, d'un sobiran », en oïl, e « residéncia senhorala », en occitan . 
Ives Lavalada dona a *sala*, nom germanic, lo sens de « demòra, ostau, residéncia senhorala », per un priorat .  
*La Vau Guion* es format de l'occitan *la vau* e de *Guion*, au cas regime, germanic *-Wido-one*, de *wid*, « bòsc, forest »
.

## Istòria

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Alexander Graham Bell

Alexander Graham Bell (n. en 1847, m. en 1922) foguèt un scientific e inventor escocés. Es considerat l'inventor del telefòn a mai aquesta atribucion siá discutida.

## Biografia

Alexander Graham Bell, fisician e inventor, nasquèt lo 3 de març de 1847 a Edimborg (Escòcia) e estudièt a las Universitats d'Edimborg e de Londres. Emigrèt a Canadà en 1870. Arribèt puèi als Estats Units en 1872.

Als Estats Units comencèt per donar de corses als sords-muts en divulgar lo sistèma nomenat *lengatge visible*. Aqueste sistèma èra estat desvolopat per son paire, l'educador escocés Alexander Melville Bell. En 1872, A.G.Bell fondèt una escòla per sords-muts a Boston (Massachusetts), que s'integrèt puèi dins l'Universitat de Boston ont Bell venguèt professor de Fisiologia Vocala. En 1882 obtenguèt la nacionalitat nòrd-americana.

Tre sos 18 ans, Bell trabalhava l'idèa de la transmission de la paraula. En 1874, mentre que trabalhava sus un telegraf multiple, desvolopèt las idèas basicas de çò que vendriá lo telefòn. Sas experiéncias amb son ajudaire Thomas Watson capitèron son foncionar lo 10 de març de 1876.

Una demostracion aquel meteis an pendent l'Exposicion del Centenari a Filadèlfia (Pennsilvània), lancèt son invencion dins tot lo mond e lo menèt a metre en pès en 1877 *La Companhiá de Telefòns Bell*. En 1880, França li concediguèt lo prèmi *Volta*, amb una recompensa de  francs, per son invencion.

Bastiguèt d'autras invencions coma: lo fotofòn, l'audiomètre e la balança d'induccion e pausèt las basas del gramofòn modèrne.

Foguèt a mai un dels cofondaires de la *[[National Geographic]]* que ne foguèt president entre 1896 e 1904. Tanben fondèt la revista *Science*.

Se moriguèt lo 2 d'agost de 1922 a Cape Breton Island (Canadà) ont estivava. Lo govèrn canadian sèrva un musèu que encabís fòrça de sas invencions originalas.

### Nòtas
Suçac

**Suçac** (*Sussac* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los Suçacs.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *Suisiacus* en 873, *ecclesiam S. Pardulfi de Suisiaco* en 984, *Suissac* a la fin dau segle XI, *Suisac* en 1200-06, *Suisiacum* en 1240, *Soischat* en 1240, *Sussac* vers 1315. Prononciat [’syʃa] . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Suçac* ven dau nom latin d'òme *Sucius* o *Suttius*, emb lo sufixe *-acum* . 
Segon Marcel Villoutreix, Ives Lavalada, *Suçac* ven dau nom latin d'òme *Sucius*, emb lo sufixe *-acum* . 
Xavier Delamarre cita solament 03276 Suçat e autres noms aparentats, mas pas *Suçac*. Venen segon eu dau nom celtic d'òme *Sūccios*, derivat en *-ācon*
.

## Istòria
## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Tiat

**Tiat** (*Thiat* en francés) es una anciana comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Lo 1er de genier de 2019  fusionet emb Bussiera, Sent Barbant e Darnac dins la comuna novela de Vau d'Oira e Gartempa. Devenguet 'na comuna delegada.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Pas de fòrmas ancianas. La prononciacion es [tʃja] (fòrta palatalizacion) . 
Segon Ives Lavalada, lo nom ne sembla pas venir dau nom germanic d'òme *Theald*, qu'auria menat a **Teaud* o **Tiaud*. Ven probablament d'un nom germanic d'òme *Theodat* o d'un nom en *-acum* .
 
## Istòria
Au segle XVIII, Tiat era pas paròfia.
En 1861, la comuna de Tiat fuguet creada a partir dau territòri de Darnac .

## Administracion

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Toron

**Toron** (*Thouron* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los Torons.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *Toron* vers 1012, vers 1212, *Toront* vers 1175. Prononciat [tu'ɾu~] . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Toron* ven de « l'ancian provençau » *toron*, *teron*, font que giscla, d'un mot preceltic **torund-*, o de l'ancian provençau *toron*, tuquet, terme .
Segon Negre, *Toron* representa l'occitan *toron*, *teron*, « font ». Entau pensa tanben Marcel Villoutreix, que precisa que d'aicia au segle XVII, *toron* èra lo terme generic en Bas Lemosin per 'na font .
Ives Lavalada chausís pas entre lo tuquet, *toron*, dau preindoeuropeu **TOR-*, emb lo sufixe *-one* (lo vilatge es sus una autura), o la font, lo *toron* . Mes la vocala finala *o-* es nasalizada.

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Cerelhac

**Cerelhac** (*Séreilhac* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los Cerelhacs.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son *Cerelhac* au segle XII, *Saralhac* en 1226, *Serelhac* en 1484. La prononciacion es [sɛrɛ'ʎa] . 
La finala es lo sufixe *-acum*. Segon Dauzat e Rostaing, lo nom de mestre es lo nom latin d'òme **Serilius*, de *Serius* . Segon Negre e Marcel Villoutreix, s'agís de *Caerellius* 
Yves Lavalada apond *Cerellius*, derivat de *Cerius*, a *Caerellius* .
Xavier Delamarre sec Dauzat e Rostaing en prepausant **Seriliācon*, derivacion de **Serilios*, nom inatestat, que supausa celtic .

## Istòria

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Sauviac (Nauta Vinhana)

**Sauviac** (*Sauviat-sur-Vige* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los Sauviacs.

## Geografia

 

### Perimètre dau territòri
 

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *Salviac* en 1174-1196, *Sauvia*, *Salviacum*, sens data. Prononciat ['sovjɔ] . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Sauviac* ven d'un nom latin d'òme *Salvius* (o quauque còp *Silvius*), emb lo sufixe *-acum* , latinizacion dau sufixe gallic *-āco(n)*. Sauviac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mestre *Salvius*, o benleu *Silvius*. 
Negre, Marcel Villoutreix, Ives Lavalada òptan per *Salvius* .

## Istòria
En 1824, la comuna de *Saint-Christophe-en-Dognon* (nom francés) fuguet estachada a Sauviac .

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia ''Saint-Christophe-en-Dognon'' (nom francés)

* En 1806, recensat emb una autra comuna

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Vairas

**Vairas** (*Vayres* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los vaires.

## Geografia
 

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat *Vairas* en 1294-1303. La prononciacion es ['vajrɛ] . 
Segon Dauzat e Rostaing, *Vairas* es près dau luòc onte nais la *Vairas*, nom que ven d'un nom d'aiga prelatin, *Vara* . 
Segon Ives Lavalada, lo nom ven dau nom d'aiga la Vaira, de *Varia*. 'Quò ven dau preceltic  *var*, « aiga », emb lo sufixe latin *-ia* .
Pasmens, Xavier Delamarre fai de *uaria*, *uera*, un mot celtic per (cors d') aiga .
 
## Istòria

## Administracion

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Vernuelh Mostiér

**Vernuelh** o **Vernuelh Mostier** (*Verneuil-Moustiers* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
### Vernuelh
Lo nom es atestat *Vernolio* en 1030. La prononciacion es [vɛr'nœ] . 
Tots los toponimistas son d'acòrd per acceptar un etime gallic **verno-ialon*, **verna-ialon* « esclarziera daus vernhes, varníers ». Lo sens de *esclarziera, espaci descubert* èra aici de « bòsc desboijat per i installar un vilatge noveu » (Delamarre) e, segon daus autors, la finala *-ialon* finiguet per foncionar coma un sufixe. Lo mot **verna* a lo sens de « vernhe », mas tanben de « palú, moliera », benlèu le sens primitiu (lo vernhe se plai dins los sòus umides).
### Mostier
Fòrmas ancianas : *de Monasteriis* en 1211, *Moustiers* vers 1315, *le Moustier près d'Azat* en 1556.
*Mostier* es lo resultat de *monasterium*, representa un convent, una egleisa.

## Istòria
I aviá doas paròfias d'aicianta 1801 : Vernuelh près Luçac e Mostiér. La comuna de Mostiér fuguet estachada a Vernuelh entre 1795 e 1801 .

## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En 1793, Mostiér, enquera comuna, avia 131 abitants.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Vic (Nauta Vinhana)

**Vic** (*Vicq-sur-Breuilh* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

Sos abitants s'apelan los vinatauds.

## Geofrafia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Fòrmas ancianas : *de Vic* en 1063, *Sancti Martini de Vico* en 1071, *parochia de Vic* vers 1078. Prononciat [vi] . 
Segon Dauzat e Rostaing, lo *vicus*, desprovesit d'estatuts, s'opausava legalament au *municipium*, vilatge de ciutadans romans, e a la colonia, vilatge de colons .
Segon Negre, lo latin *vicus* a lo sens de « vilatge » . Certas ! 
Segon Ives Lavalada, lo nom ven dau latin *vicus*, « aglomeracion sens fortificacions » .  
Segon Marcel Villoutreix, lo *vicus*, a l'epòca galloromana e franca, es una pitita aglomeracion, diferenta de la *villa*, un centre comerciau, artesanau e religiós, sovent sus un itinerari de longa distància. Lo nom a pas passat en occitan .

## Istòria
## Administracion

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Particularitats dau parlar comunau
* Articles definits :
* Prononciacion : *Ch*- ; *g*-,* j*-

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas a la comuna
## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de la Nauta Vinhana

### Liams externes

## Nòtas e referéncias