Ceboleta

La **ceboleta** (*Allium schoenoprasum* L.) es una planta aromatica de la familha de las Amarilidacèas (ancianament Liliacèas o Alliacèas), cultivada per sas fuèlhas sovent utilizadas coma condiment.

Fa partit de las plantas que la cultura es recomandada dins los domènis reials per Carlesmanhe dins lo capitulari De Villis (fin del sègle VIII o cemençament del IX).

## Cultura
esquèrra|vinheta| Vista aprochada de la flor
La multiplicacion es mai sovent facha per division de las matas, a la prima o a la davalada.
En cultura comerciala, se la multiplica puslèu per semenada, en linhas escatadas de 20&nbsp;cm.

Se la culhís tres a cinc meses après la plantacion. Es commercializada, fresca jos forme de botelets, o après una preparacion industriala: surgelacion, liofilizacion o desidratacion.

Es vivaça, e se pòt plantar en pòts, plaçat sul bòrd d'una fenèstra.

Es melhor copar sovent per estimular la sortida de las fuèlha, e de netejar frequentament lo plant de sas fuèlhas mòrtes.

## Utilizacions

### En gastronomia
Las fuèlhas frescas son utilizadas, crudas, ciseladas, per aromatizar las cruditats, las ensaladas, e diferentas preparacions culinàrias coma las autras finas èrbas. Cuèchas, tanben dintran dins de plats, salsas, moletas...

Las flors podon èsser avantatjosament utilizadas, per la decoracion d'ensaladas o quitament de plats en salsa; se pòdon tanben conservar dins lo vinagre, coma los cornissons, mas perdon alara lor color.

### Dins l'òrt
Tot coma d'autras espècias de la familha de las Amarilidacèas coma l'alh, l'escaluènha o la ceba, la ceboleta se pòt utilizar coma planta repulsiva. Sa preséncia poiriá permetre a unas plantas vesinas d'èsser mens tocadas per unes insèctes.

## Lista de las sosespècias
Sul  :
* sosespècia *Allium schoenoprasum subsp. gredense*
* sosespècia *Allium schoenoprasum subsp. latiorifolium*
* sosespècia *Allium schoenoprasum subsp. schoenoprasum*
Segon  :
* *Allium schoenoprasum* L. (1753)
** sosespècia *Allium schoenoprasum subsp. gredense* (Rivas Goday) Rivas Mart., Fern.Gonz.& Sánchez Mata (1986)
** sosespècia *Allium schoenoprasum subsp. latiorifolium* (Pau) Rivas Mart., Fern.Gonz.& Sánchez Mata (1986)
** sosespècia *Allium schoenoprasum subsp. schoenoprasum*
Segon  :
* sosespècia *Allium schoenoprasum subsp. latiorifolium*
* sosespècia *Allium schoenoprasum subsp. schoenoprasum*
** varietat *Allium schoenoprasum var. foliosum*

## Vejatz tanben
* Cibola de China

### Bibliografia
* Hélyette Crélerot, *Les Légumes de votre marché. Cuisine et santé*, Éditions de Borée, 2007, p. 400-402  
* Marie-Françoise Carceles, *Les constituants soufrés de la ciboulette (*Allium Schœnoprasum*) et leurs origines*, Université de Nice, 1995 (thèse)
* Fouad Mellouki, *Étude biochimique comparée de la production de l'arome de la ciboulette (*Allium schœnoprasum*) entre des cultures cellulaires et la plante entière*, Université de Paris XI, 1994 (thèse)

## Nòtas e referéncias

## Ligams extèrnes
* Referéncia Belles fleurs de France : ''Allium schoenoprasum'' (fr) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia Flora of North America : ''Allium schoenoprasum'' (en) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia Flora of China : ''Allium schoenoprasum'' (en) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia Flora of Pakistan : ''Allium schoenoprasum'' (en) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia Kew Garden World Checklist : ''Allium schoenoprasum'' (en)
* Referéncia Catalogue of Life : ''Allium schoenoprasum''  L. (en) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia Tela Botanica (France métro) : ''Allium schoenoprasum''  L., 1753 (fr) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia Tela Botanica (Antilles) : ''Allium schoenoprasum''  L. (fr) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia BioLib : ''Allium schoenoprasum'' L. (en)
* Referéncia ITIS : ''Allium schoenoprasum''  L. (fr) (+ version anglaise (en)) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia NCBI : ''Allium schoenoprasum'' (en) (consulté le 4 juin 2012)
* Referéncia GRIN : <small>espèce </small>''Allium schoenoprasum''  L. (en) (consulté le 4 juin 2012)
* 
* La ciboulette et autres alliums dans la cuisine