Cicle de l'aiga

thumb|Esquèma generau dau cicle naturau de l'aiga

Lo **cicle de l'[[aiga]]** (ò **cicle idrologic**) es un modèl que permet de representar la circulacion d'aiga entre lei sèrvas principalas de l'idrosfèra terrèstra. Sota l'efiech dau raionament solar, l'aiga deis oceans s'evapora. La vapor d'aiga eissida d'aqueu fenomèn forma de nívols a l'origina de precipitacions. Dins lei regions continentalas, aquela aiga engendra la formacion de rius e de jaç freatics que transpòrtan l'aiga fins ais oceans onte lo cicle pòu tornar començar. De sèrvas e de flux segondaris existisson e pòdon localament complexificar lo fenomèn. Aqueu modèl permet de visualizar aisament de paramètres importants dau clima d'una region. Ansin, pòu èsser utilizat per prepausar d'explicacions ais efiechs deis activitats umanas sus la circulacion dei massas d'aiga terrèstras.

## Istòria

Durant l'Antiquitat, divèrsei pensaires s'interessèron a l'origina de l'aiga presenta dins la natura. Aquò menèt a la formulacion de teorias totalament erronèas mai, dins plusors regions, de filosòfs e sabents descurbiguèron lo foncionament de partidas dau cicle. Entre leis observacions pus impressionantas, se pòdon citar :
* plusors passatges de la Bíblia presentan de descripcions mencionant la formacion dei nívols a partir de l'evaporacion de l'aiga, lo ròtle de la vapor d'aiga dins la plueja e lo regolament de l'aiga fins a la mar. Lo *[[Libre de Job]]* e lo *[[Siracida]]* contènon leis observacions pus precisas. Pasmens, la data de redaccion d'aquelei tèxtes es mau coneguda e situada, fauta de mielhs, entre lei sègles IX e II avC.
* vèrs 500 avC, plusors filosòfs grècs notèron lo ròtle de la plueja dins la formacion dei rius. Pasmens, aquò esbrandèt pas lo consensus generau eissit dau periòde d'Omèr. Per la màger part dei Grècs, existiá un ocean sosterranh gigant qu'engendrava de remontadas d'aiga a l'origina dei fònts. Divèrsei tèxtes dei sègles IV e III avC mòstran l'existéncia d'idèas e d'esitacions similaras en China.
* dins l'imne intitulat *[[Adityahṛdayam]]* de l'epopèia indiana *[[Ramayana]]*, probablament redigida entre lo sègle III avC e lo sègle III apC, es depintat l'efiech dau raionament solar sus l'aiga e sus la formacion dei pluejas.

La premiera formulacion de la teoria dau cicle de l'aiga foguèt l'òbra de Bernard Palissy (vèrs 1510-1589). En oposicion amb de personalitats coma Bartholomeus Anglicus (vèrs 1202-1272), Leonardo da Vinci (1452-1519) e Athanasius Kircher (1602-1680) qu'èran en favor d'adaptacions de la teoria antica deis infiltracions d'aiga anant deis oceans ai fònts terrèstres, Palissy mostrèt que lo nivèu dei precipitacions èra sufisent per assegurar lo debit observat dins lei rius. Dins aquò, foguèt necessari d'esperar lei trabalhs dau sabent Pierre Perrault (1611-1680) per validar la teoria e una partida non negligibla de la comunautat scientifica refusèt de l'acceptar fins au sègle XIX.

## Descripcion dau cicle

Lo cicle de l'aiga es constituït per un ensemble de sèrvas que contènon l'aiga de l'idrosfèra terrèstra. Aquelei sèrvas son liadas entre elei per de flux que son de paramètres importants deis ecosistèmas e dau clima presents dins una region donada.

### Lei sèrvas diferentas

L'aiga de l'idrosfèra terrèstra se tròba dins de sèrvas que son leis elements de basa dau cicle de l'aiga. Lei tres ensembles pus importantas son :
* leis oceans e lei mars que contènon 97,25% dau volum totau de l'aiga que forma l'idrosfèra (siá 1,37 miliards de quilomètres cubes).
* lei calòtas polaras e lei glaciers que compausan aperaquí 2,05% de l'aiga presenta a la superficia  terrèstra (siá 29 milions de quilomètres cubes).
* leis aigas sosterranhas que contènon environ 0,68% de l'idrosfèra.
Lei volums que constituïsson leis autrei sèrvas son ben mens importants :
* lei lacs, leis estanhs e lei paluns contènon 0,01% de l'aiga de l'idrosfèra.
* l'aiga a l'origina de l'umiditat dei sòus representa 0,005% dau volum totau de l'idrosfèra.
* la vapor d'aiga presenta dins l'atmosfèra constituís 0,001% de l'idrosfèra.
* l'aiga contenguda dins lei fluvis e lei rius e dins leis organismes vivents representan de fraccions marginalas (
* Aiga.
* Aiga sosterranha.
* Clima.
* Ecologia.
* Ecosistèma.
* Evaporacion.
* Fònt.
* Glacier.
* Indlandsis.
* Jaç freatic.
* Nèu.
* Nívol.
* Ocean.
* Plueja.
* Precipitacions.
* Riu.
* Soleu.
* Volcanisme.


### Bibliografia

### Nòtas e referéncias