open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
8 de març

## Eveniments
* Jornada Internacionala de las Femnas

## Naissenças
* 1566 - Carlo Gesualdo, compositor italian (m. 1613)
* 1714 - Carl Philipp Emanuel Bach,  compositor alemand (m. 1788)
* 1807 - António José de Ávila, 1ma Duko di Ávila e Bolama, primièr ministre de Portugal (m. 1881)
* 1837 - Domingos Sequeira, pintor portugués (n. 1768)
* 1847 - Cesáreo Guillermo y Bastardo, president de la Republica Dominicana (m. 1885)
* 1859 - Manuel García Prieto, primièr ministre d'Espanha (m. 1938)
* 1875 - Juan de Dios Martínez, president d'Eqüator (m. 1955)
* 1879 - Otto Hahn, quimista alemand, Prèmi Nobel de Quimia (m. 1968)
* 1886 - Edward Calvin Kendall, quimista american, Prèmi Nobel (m. 1972)
* 1892 - Juana de Ibarbourou, poetessa uruguaiana (m. 1979)
* 1894 - Wäinö Aaltonen, esculptor finlandés (m. 1966)
* 1897 - Josep Pla i Casadevall, escrivan espanhòl (m. 1981)
* 1907 - Konstantinos Karamanlis, president de Grècia (m. 1998)
* 1924 - Anthony Caro, escultor britanic (m. 2013).
* 1924 - Georges Charpak, fisician francés, Prèmi Nobel (m. 2010)
* 1924 - Abderrahmane Youssoufi, primièr ministre de Marròc
* 1926 - Francisco Rabal, actor e realizator de cinèma espanhòl (m. 2001)
* 1926 - Josefina Aldecoa, pedagòga e escrivana espanhòla (m. 2011)
* 1929 - Hebe Camargo, personalitat de la television brasilièra (m. 2012)
* 1936 - Juvénal Habyarimana, president de Ruanda (m. 1994)
* 1939 - Aleksandër Meksi, primièr ministre d'Albania
* 1982 - Marjorie Estiano, actritz e cantaira brasilièra
* 1983 - Poliana Okimoto, nataira brasilièra
* 1992 - Matt Sassari (Matthieu Piacentile), DJ francés

## Decèsses
* 1702 - Rei Guilhèm III d'Anglatèrra (n. 1650)
* 1844 - Rei Carles XIV Johan de Suècia (n. 1763)
* 1869 - Hector Berlioz, compositor francés (n. 1803)
* 1874 - Millard Fillmore, president dels Estats Units (n. 1800)
* 1923 - Johannes Diderik van der Waals, fisician danés, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1837)
* 1927 - Manuel Gondra, president de Paraguai (n. 1871)
* 1930 - William Howard Taft, president dels Estats Units (n. 1857)
* 1971 - Harold Clayton Lloyd, actor american (n. 1893)
* 1993 - Billy Eckstine, musician american (n. 1914)
* 1998 - Peter Nilson, escrivan e astronòm suedés (n. 1937)
* 1999 - Adolfo Bioy Casares, escrivan argentin (n. 1914)
* 2002 - Justin Ahomadégbé-Tomêtin, president de Benin (n. 1917)
* 2005 - Aslan Mashadov, líder chechèn (n.1951)
* 2005 - César Mansueto Lattes, fisician brasilièr (n. 1924)
* 2012 - Steven Rubenstein, antropològ e ensenhaire american (n. 1962)

----
Vejatz tanben:
* 7 de març | 9 de març
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
8 de setembre

## Eveniments
* 1551 - Fondacion de la ciutat de Vitória, en Brasil.

## Naissenças
* 1157 - Rei Ricard Ièr d'Anglatèrra (m. 1199)
* 1209 - Rei Sancho II de Portugal (m. 1248)
* 1474 - Ludovico Ariosto, poèta italian (m. 1533)
* 1588 - Marin Mersenne, matematician francés (m. 1648)
* 1633 - Rei Ferrand IV d'Ongria (m. 1654)
* 1830 - Frederic Mistral, escrivan e lexicograf occitan, laureat del Prèmi Nobel de Literatura (m. 1914)
* 1841 - Antonín Dvořák, compositor chèc (m. 1904)
* 1857 - Georg Michaelis, cancelièr alemand (m. 1936)
* 1873 - Alfred Jarry, escrivan francés (m. 1907)
* 1881 - Refik Saydam, primièr ministre de Turquia (m. 1942)
* 1897 - Juan Natalicio González, president de Paraguai (m. 1966)
* 1918 - Derek Harold Richard Barton, quimista britanic, Prèmi Nobel (m. 1998)
* 1925 - Peter Sellers, actor britanic (m. 1980)
* 1930 - Nguyen Cao Ky, primièr ministre del Vietnam del Sud (m. 2011)
* 1941 - Bernie Sanders, politician american
* 1946 - Aziz Sancar, fisician-quimista turc, Prèmi Nobel
* 1947 - Halldór Ásgrímsson, primièr ministre d'Islàndia (m. 2015)
* 1966 - Carola Häggkvist, cantaira suedesa 
* 1989 - Avicii, discjòquei suedés (m. 2018)

## Decèsses
* 701 - Papa Sèrgi Ier
* 1613 - Carlo Gesualdo, compositor italian (n. 1566)
* 1645 - Francisco de Quevedo, escrivan espanhòl (n. 1580)
* 1933 - Rei Faisal Ièr d'Iraq (n. 1885)
* 1949 - Richard Strauss, compositor alemand (n. 1864)
* 1954 - André Derain, pintor Fauvista francés (n. 1880)
* 1965 - Hermann Staudinger, quimista alemand, Prèmi Nobel (n. 1881)
* 1965 - Dorothy Dandridge, actritz americana (n. 1922)
* 1970 - Jimi Hendrix, musician de rock american (n. 1942)
* 1980 - Willard Libby, quimista american, Prèmi Nobel (n. 1908)
* 1981 - Hideki Yukawa, fisician japonés, Prèmi Nobel (n. 1907)
* 1985 - John Franklin Enders, scientific american, laureat per lo Prèmi Nobel de Medecina o Fisiologia (n. 1887)
* 2003 - Leni Riefenstahl, realizatritz de cinèma alemanda (n. 1902)
* 2009 - Aage Niels Bohr, fisician danés, Prèmi Nobel (n. 1922)

----
Vejatz tanben:
* 7 de setembre | 9 de setembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
9 de febrièr

Lo **9 de febrièr** es lo 40 jorn de l'an del calendièr gregorian. Demòran 325 jorns per la fin de l'an (326 cas d'annada bissextila).

## Eveniments
* 1822 - Haití ocupa la Republica Dominicana.
* 1895 - Holyoke (Massachusetts, Estats Units) - William Morgan crea lo voleibòl.
* 1918 - Primièra Guèrra Mondiala: l'Empèri alemand signa la patz amb Ucraïna.
* 2014 - En Tòquio e d'autras regions de Japon una fòrta tempèsta de nèu resulta 11 mòrts e mai de 1200 ferits.

## Naissenças
* 1773 - William Henry Harrison, president dels Estats Units (m. 1841)
* 1884 - Josep Carner, poèta, jornalista, autor de teatre e traductor catalan (m. 1970)
* 1889 - Tryggvi Þórhallsson, primièr ministre d'Islàndia (m. 1935)
* 1893 - Georgios Athanasiadis-Novas, primièr ministre de Grècia (m. 1987)
* 1902 - Léon M'Ba, president e primièr ministre de Gabon (m. 1967)
* 1909 - Carmen Miranda, cantaira e actritz brasilièra (m. 1955)
* 1910 - Jacques Monod, bioquimista francés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1976)
* 1926 - Garret FitzGerald, *Taoiseach* (primièr ministre) de la Republica d'Irlanda
* 1932 - Gerhard Richter, pintre e artista visual alemand.
* 1940 - John Maxwell Coetzee, escrivan sudafrican, Prèmi Nobel
* 1942 - Carole King, cantaira, musiciana e compositora americana
* 1943 - Joseph E. Stiglitz, economista american, Prèmi Nobel
* 1945 - Mia Farrow, actritz americana
* 1958 - Eugeni Casanova, escrivan e jornalista catalan
* 1960 - Holly Johnson, cantaire anglés del grop *new wave* Frankie Goes to Hollywood
* 1974 - Amber Valletta, modèl e actritz americana
* 1986 - Ava Rose, actritz pornografica americana
* 1990 - Camille Winbush, actritz americana de television

## Decèsses
* 1619 - Giulio Cesare Vanini, filosòf italian (n. 1585)
* 1855 - Francisco Xavier de Luna Pizarro, religiós e president de Peró (n. 1780)
* 1874 - Jules Michelet, istorian francés (n. 1798)
* 1874 - Sophie Rostopchine, escrivana francesa (n. 1799)
* 1881 - Fiodor Dostoievskii, poèta rus (n. 1821)
* 1942 - Lauri Kristian Relander, president de Finlàndia (n. 1883)
* 1905 - Adolph von Menzel, pintre alemand (n. 1815)
* 1947 - Gustavo de Maeztu, pintor alabés (n. 1887)
* 1957 - Miklós Horthy, almiral ongrés, regent d'Ongria de 1920 fins a 1944 (n. 1868)
* 1961 - Carlos Luz, òme politic brasilièr (n. 1894)
* 1975 - Pierre Dac, umorista francés (n. 1893)
* 1979 - Dennis Gabor, fisician ongrés-britanic, inventor de l'olograma, Prèmi Nobel en 1971 (n. 1900)
* 1981 - Bill Haley, musician american, pionièr del rock (n. 1925)
* 1984 – Iurii Andropov, dirigent sovietic (n. 1914)
* 1994 - Howard Martin Temin, genetician american, Prèmi Nobel en fisiologia o medecina (n. 1934)
* 1996 - Alistair Cameron Crombie, istorian australian (n. 1915)
* 2001 - Herbert Simon, economista american, Prèmi Nobel (n. 1916)

## Referéncias

----
Vejatz tanben:
* 8 de febrièr | 10 de febrièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
9 de mai

## Eveniments
* 1927 - Canberra proclamada nòva capitala d'Australia.
* 1940 - S'autoriza l'eutanasia en Alemanha.
* 1945 - L'Union Sovietica celèbra la victòria sus Alemanha a la Segonda Guèrra Mondiala.
* 1945 - Segonda Guèrra Mondiala: Vidkun Quisling es arrestat a Norvègia.
* 1950 - Robert Schuman presenta la declaracion que pòrta lo sieu nom, primièr passatge per la formacion de l'Union Europèa.

## Naissenças
* 1883 - José Ortega y Gasset, filosòf espanhòl (m. 1955)
* 1927 - Manfred Eigen, fisician e quimista alemand, Prèmi Nobel
* 1936 - Glenda Jackson, actritz britanica
* 1949 - Billy Joel, cantaire e musician american
* 1949 - Ibrahim Baré Maïnassara, president de Nigèr (m. 1999)
* 1955 - Meles Zenawi, primièr ministre d'Etiopia
* 1968 - Marie-José Perec, atlèta francesa
* 1979 - Andrew W.K. (Andrew Fetterly Wilkes-Krier), cantaire e multi-instrumentalista american

## Decèsses
* 1903 - Paul Gauguin, pintor francés (n. 1848)
* 1965 - Leopold Figl, cancelièr d'Àustria (n. 1902)
* 1931 - Albert Abraham Michelson, fisician alemand, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1852)
* 1978 - Aldo Moro, primièr ministre d'Itàlia, assassinat (n. 1916)
----
Vejatz tanben:
* 8 de mai | 10 de mai
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
Pecora

Los **Pecora** (plural del latin *pecus, pecoris* "tropèl") fòrman un clad de mamifèrs cetartiodactils del sosòrdre dels Ruminantia. Recampa uèi l'ensemble de las espècias vivas de Ruminantia autras que los tragulids.

## Posicion filogenetica

## Sistematica

* familha *[[Antilocapridae]]*, una espècia viva
* familha *[[Giraffidae]]*, doas espècias dins dos genres
* familha *[[Cervidae]]*, 43 espècias vivas dins 16 genres
* familha *[[Moschidae]]*, 4 espècias vivas
* familha *[[Bovidae]]*, 131 espècias vivas e 51 genres

### Genres fossils
* Andegameryx
* Blastomeryx
* Bugtimeryx
* Dremotherium
* Eumeryx
* Hanhaicerus
* Hispanomeryx
* Hoplitomerycidae
* Longirostromeryx
* Machaeromeryx
* Palaeohypsodontus
* Palaeomerycidae
* Rutitherium
* Walangania

### Ligams extèrnes
* 
* 
* Filogenia dels romiants
Giraffidae

Las girafas (genre : Giraffa) e los ocapís (genre : Okapia) son los sols representants de la familha dels **[[girafid]]s**.
7 de setembre

## Eveniments
* 1822 - Independéncia de Brasil.
* 1944 - La França de Vichèi installa govèrn en exili en Sigmaringen, Alemanha.
* 1946 - En Colómbia, lo conservador Mariano Ospina Pérez pren possession de la presidéncia.
* 1961 - En Brasil, João Goulart assumís la Presidéncia de la Republica jol regim parlamentari. L'adopcion del regim parlamentari met fin a una grèu crisi politica, començada après lo renonciament de Jânio Quadros.
* 1977 - En Panamà son signats los Tractats Torrijos-Carter. Amb eles se met fin a la preséncia  coloniala nòrd-americana en lo Canal de Panamà.

## Naissenças
* 1801 - William S. Morgan, politician american (m. 1878)
* 1829 - Friedrich August Kekulé von Stradonitz, quimista alemand (m. 1896)
* 1836 - Henry Campbell-Bannerman, primièr ministre del Reialme Unit (m. 1908)
* 1909 - Elia Kazan, director de cinèma e teatre grèc-american (m. 2003)
* 1911 - Todor Zhivkov, primièr ministre de Bulgaria (m. 1998)
* 1917 - John Cornforth, quimista australian, Prèmi Nobel (m. 2013)
* 1930 - Rei Baudoïn de Belgica (m. 1993)
* 1934 - Omar Karami, primièr ministre de Liban
* 1935 - Abdou Diouf, president di Senegal
* 1936 - Buddy Holly, cantaire nòrd-american (m. 1959)
* 1937 - Oleg Lobov, primièr ministre de Russia
* 1949 - Gloria Gaynor, cantaira americana
* 1951 - Chrissie Hynde, cantaira e musiciana americana (The Pretenders)
* 1973 - Shannon Elizabeth, actritz e modèl americana

## Decèsses
* 1883 - Guilhèm Brossa, escrivan occitan (n. 1808)
* 1949 - José Clemente Orozco, pintor mexican (n. 1883)
* 1960 - Wilhelm Pieck, èx-president d'Alemanha Orientala (n. 1876)
* 1961 - Pieter Gerbrandy, primièr ministre dels Païses Basses (n. 1885)
* 1985 - George Pólya, matematician ongrés-american (n. 1887)
* 1978 - Keith Moon, musician britanic (The Who) (n. 1946)
* 1997 - Mobutu Sese Seko, dictator de Zaire (n. 1930)
* 2005 - Sergio Endrigo, cantaire italian (n. 1933)
* 2007 - John George Melvin Compton, primièr ministre de Santa Lúcia (n. 1925)

## Celebracions
* Brasil - jorn de l'independéncia.

----
Vejatz tanben:
* 6 de setembre | 8 de setembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
8 de febrièr

## Eveniments
* 1587 - execucion de Marie Stuart
* 1904 - debuta de la guèrra russojaponesa
* 2018 - las Bermudas abrògan lo maridatge omosexual

## Naissenças
* 1291 - Rei Anfós IV de Portugal (m. 1357)
* 1404 - Emperaire Constantin XI Paleològ de l'Empèri Bizantin (m. 1453)
* 1552 - Théodore Agrippa d'Aubigné, escrivan francés (m. 1630)
* 1700 - Daniel Bernoulli, fisician e matematician neerlandés-soís (m. 1782)
* 1762 - Emperaire Gia Long de Vietnam (m. 1820)
* 1814 - Juan Rafael Mora Porras, president de Còsta Rica (m. 1860)
* 1828 - Antonio Cánovas del Castillo, primièr ministre d'Espanha (m. 1897)
* 1828 - Jules Verne, escrivan francés (m. 1905)
* 1834 - Dmitrii Mendeleiev, quimista rus (m. 1907)
* 1880 - Franz Marc, pintre alemand (m. 1916)
* 1883 - Joseph Alois Schumpeter, economista austriac-american (m. 1950)
* 1891 - Pere Fouché, lingüista nòrd-catalan (m. 1967)
* 1903 - Tunku Abdul Rahman, primièr ministre de Malàisia (m. 1990)
* 1908 - Albert Lautman, filosòf e matematician francés (m. 1944)
* 1911 - Elizabeth Bishop, poetessa americana (m. 1979)
* 1920 - Lana Turner, actritz americana (m. 1995)
* 1925 - Jack Lemmon, actor american (m. 2001)
* 1926 - Neal Cassady, escrivan american (m. 1968)
* 1931 - James Dean, actor american (m. 1955)
* 1941 - Nick Nolte, actor american
* 1941 - Walter H. Pehle, istorian alemand
* 1944 - Sebastião Salgado, fotograf brasilièr (m. 2025)
* 1955 - John Grisham, escrivan american
* 1957 - Cindy Wilson, cantaira americana (The B52's)
* 1959 - Mauricio Macri, president d'Argentina
* 1960 - Alfred Gusenbauer, primièr ministre d'Àustria
* 1974 - Guy-Manuel de Homem-Christo, musician francés (Daft Punk)
* 1977 - Dave Farrell, musician american (Linkin Park)

## Decèsses
* 1725 - Tsar Pèire Ièr de Russia (n. 1672)
* 1918 - Louis Renault, legista e professor francés, Prèmi Nobel pri paco (n. 1843)
* 1921 - Piotr Kropotkin, geograf e zoològ rus (n. 1842)
* 1935 - Max Liebermann, pintor alemand (n. 1847)
* 1957 - Walther Bothe, fisician alemand, Prèmi Nobel (n. 1891)
* 1957 - John von Neumann, matematician ongrés-american (n. 1903)
* 1974 - Fritz Zwicky, astronòm bulgar-soís (n. 1898)
* 1975 - Robert Robinson, quimista britanic, Prèmi Nobel (n. 1886)
* 1979 - Dennis Gabor, fisician ongrés-britanic, Prèmi Nobel (n. 1900)
* 1998 - Halldór Laxness, escrivan islandés, Prèmi Nobel (n. 1902)
* 2002 - Ong Teng Cheong, president de Singapor (n. 1936)
* 2006 - Aldemir Martins, pintor brasilièr (n. 1922)

----
Vejatz tanben:
* 7 de febrièr | 9 de febrièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
Giraffa camelopardalis

La **girafa**  es un mamifèr ongulat artiodactil e romiaire, originari de las savanas africanas e present de Chad fins a Sud-Africa. Lo mot *girafa* ven de l'arabi *zarâfa*.
Après de milions d'annadas d'evolucion, la girafa a acquesit una anatomia unica amb un còl particularament alongat que li permet especialament de  pàisser naut dins los arbres.

Nòu populacions, que se destrian de per sas ròbas e formas, son estadas descritas pels naturalistas dempuèi lo sègle XIX parfois coma espècias a part entièra, mas generalament consideradas coma simplas sosespècias fins al sègle XXI. Pr'aquò la taxonomia de las girafas es a l'ora d'ara debatuda pels scientifics.

L’espècia es considerada coma vulnerabla per l'UICN : i aviá 155000 individús en 1985 e i a pas pus que  en 2015, siá una demesida de prèp de 40 % en 30 ans.

## Lista de las sosespècias
thumbnail|left|Tres girafas dins la savana africana
* *Giraffa camelopardalis camelopardalis* Linnaeus, 1758.
* *Giraffa camelopardalis reticulata* De Winton, 1899.
* *Giraffa camelopardalis rothschildi* Lydekker, 1903.
* *Giraffa camelopardalis thornicrofti* Lydekker, 1911.
* *Giraffa camelopardalis tippelskirchi* Matschie, 1898.
* *Giraffa camelopardalis giraffa* von Schreber, 1784.

## Referéncias
Okapia johnstoni

L’**[[ocapi]]** es un animal descobèrt recentament (1900) e qu'èra considerat coma intermediari entre una girafa e un caval. Abita essencialament dins las selvas tropicalas de l'èst de la Republica Democratica de Còngo, dins la region de l'Ituri. La resèrva de fauna d'ocapis li es especificament dedicada.
2 d'abril

## Eveniments
* 1801: Batalha de Copenaga

## Naissenças
* 1725 - Giacomo Casanova, escrivan italian (m. 1798)
* 1792 - Francisco de Paula Santander, president de Nòva Granada (m. 1840)
* 1800 - Juan Francisco de Vidal, president de Peró (m. 1863)
* 1805 - Hans Christian Andersen, escrivan danés (m. 1875)
* 1822 - Luis Sáenz Peña, president d'Argentina (m. 1907)
* 1834 - Francisco García Calderón Landa, president de Peró (m. 1905)
* 1838 - Léon Gambetta, primièr ministre de França (m. 1882)
* 1840 - Émile Zola, escrivan francés (m. 1902)
* 1862 - Nicholas M. Butler, president de l'Universitat de Columbia (Estats Units), e Prèmi Nobel de la Patz (m. 1947)
* 1872 - Nikola Mushanov, primièr ministre di Bulgaria (m. 1951)
* 1891 - Max Ernst, pintor alemand (m. 1976)
* 1908 - Buddy Ebsen, actor american (m. 2003)
* 1914 - Alec Guinness, actor de cinèma britanic (m. 2000)
* 1926 - Jack Brabham, pilòt de Formula 1 australian (m. 2014)
* 1928 - Serge Gainsbourg, cantaire, compositor e actor francés (m. 1991)
* 1939 - Marvin Gaye, cantaire e compositor american (m. 1984)
* 1942 - Gabriela Adameșteanu, romancièra, ensagista, jornalista e traductritz romanesa
* 1947 - Camille Paglia, escrivana americana

## Decèsses
* 1848 - Miquel Biada, entrepreneire catalan (n. 1789)
* 1871 - Francisco Javier de Istúriz, primièr ministre d'Espanha (n. 1790)
* 1872 - Samuel Morse, inventor e pintor american (n. 1791)
* 1885 - Victor Gelu, escrivan provençal (n. 1806)
* 1914 - Paul Heyse, escrivan alemand, Prèmi Nobel (n. 1830)
* 1922 - Hermann Rorschach, psiquiatra soís (n. 1884)
* 1928 - Theodore William Richards, quimista american, Prèmi Nobel (n. 1868)
* 1965 - Jens Hundseid, primièr ministre de Norvègia (n. 1883)
* 1974 - Jòrdi Pompidor, primièr ministre de França de 1962 fins a 1968, e president de 1969 fins a 1974 (n. 1911)
* 1995 - Hannes Alfvén, Fisician suedés, Prèmi Nobel (n. 1908)
* 2005 - Papa Joan Pau II (n. 1920)
* 2015 - Manoel de Oliveira, realizator portugués (n. 1908)

----
Vejatz tanben:
* 1 d'abril | 3 d'abril
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
Cervidae

Los **cervids** (*Cervidea*) son una familha de mamifèrs romiants qu'a un nombre par de dets, lor particularitat es de portar de banas. Se compta demest eles las darrièrs grands romiants salvatges de las regions temperadas. A travèrs lo monde n'existís 44 espècias repartidas en 17 genres. Lo cèrvi comun dels bòsques d'Euròpa es lo cèrvi elaf, apelat oapití en America del Nòrd.

La talha dels cervids va de la talha d'una lèbre (pel podon) a la talha d'un caval (per l'elan).

## Listas de las espècias

Son devesidas en quatre sosfamilhas :
* Sosfamilha dels Capreolinae comprenent de cèrvis, l'orinhal, los daguets, los podons...:
** genre *[[Capreolus]]*:
*** *[[Capreolus capreolus]]*, lo cabiròl
** genre *[[Alces]]*:
*** *[[Alces alces]]*, l'orinhal.
** genre *[[Odocoileus]]*
*** *[[Odocoileus hemionus]]*
*** *[[Odocoileus virginianus]]*
** genre *[[Ozotoceros]]*
*** *[[Ozotoceros bezoarticus]]*
** genre *[[Mazama]]*
*** *[[daguet roge|Mazama americana]]*, lo daguet roge.
*** *[[Mazama bricenii]]*, lo mazam nan gris.
*** *[[Mazama chunyi]]*, lo daguet nan.
*** *[[Mazama gouazoubira]]*, lo daguet gris.
*** *[[Mazama nana]]*, lo mazam nan.
*** *[[Mazama pandora]]*
*** *[[Mazama rufina]]*
** genre *[[Pudu]]*
*** *[[Pudu mephistophiles]]*
*** *[[Pudu pudu]]*
** genre *[[Blastocerus]]*
*** *[[Blastocerus dichotomus]]*, lo cèrvi de las sanhas.
** genre *[[Hippocamelus]]*
*** *[[Hippocamelus antisensis]]*, lo guemal de Peró.
*** *[[Hippocamelus bisulcus]]*, lo guemal de Chile.
** genre *[[Rangifer]]*
*** *[[Rangifer tarandus]]*, lo rèn.
* Sosfamilha dels Cervinae comprenent de cèrvis (axis, wapiti, cèrvi Sika...), los dams...:
** genre *[[Axis (cèrvi)|Axis]]*
*** *[[Axis axis]]*, lo cèrvi axis.
** genre *[[Cervus]]*
*** *[[Cervus duvaucelii]]*, lo barasinga.
*** *[[Cervus elaphus]]*, lo cèrvi elaf o wapiti.
*** *[[Cervus eldii]]*, lo cèrvi d'Eld.
*** *[[Cervus mariannus]]*, lo cèrvi de las Filipinas.
*** *[[Cervus nippon]]*, lo cèrvi Sika.
** genre *[[Dama]]*
*** *[[Dama dama]]*, lo dam.
*** *[[Dama mesopotamica]]*, lo dam persan.
** genre *[[Elaphurus]]*
*** *[[Elaphurus davidianus]]*
* sosfamilha des Hydropotinae
** genre *[[Hydropotes]]*
*** *[[Hydropotes inermis]]*, lo cèrvi d'aiga de China.
* sosfamilha dels Muntiacinae
** genre *[[Muntiacus]]*
*** *[[Muntiacus atherodes]]*
*** *[[Muntiacus crinifrons]]*
*** *[[Muntiacus feae]]*
*** *[[Muntiacus gongshanensis]]*
*** *[[Muntiacus muntjac]]*
*** *[[Muntiacus putaoensis]]*
*** *[[Muntiacus reevesi]]*
*** *[[Muntiacus trungsonensis]]*
*** *[[Muntiacus vuquangensis]]*
** genre *[[Elaphodus]]*
*** *[[Elaphodus cephalophus]]*

## Vejatz tanben
[thumb|''Cervids dessenhats per [Gustave Courbet.'']]
* Dieu cornut

## Referéncias
* 

## Ligams extèrnes
*  Esquèma detalhat de las banas de cèrvi
4 d'abril

## Eveniments
* 1581 - Francis Drake complís la circumnavegacion del mond e es nomenat *Sir* per la reina Elisabèt I del Reialme Unit.
* 1814 - Napoleon Bonaparte abdica pel primièr còp.
* 1850 - Los Angeles, als Estats Units d'America, deven vila.
* 1918 - Fin de la segonda batalha de Somme durant la Primièra Guèrra Mondiala.
* 1945 - Ocupacion d'Ongria per de tropas sovieticas durant la Segonda Guèrra Mondiala.

## Naissenças
* 1819 - Reina Maria II de Portugal (m. 1853)
* 1876 - Maurice de Vlaminck, pintre francés del movement Fauvista (m. 1958)
* 1914 - Marguerite Duras, escrivana francesa (m. 1996)
* 1915 - Muddy Waters, musician american (m. 1983)
* 1932 - Anthony Perkins, actor american (m. 1992)
* 1933 - Frits Bolkestein, èx-comissari de la Comission Europèa
* 1948 - Abdullah Öcalan, lider de Curdistan
* 1958 - Cazuza, cantaire e compositor brasilièr (m. 1990)
* 1979 - Heath Ledger, actor australian (m. 2008)

## Decèsses
* 1932 - Wilhelm Ostwald, quimista alemand (n.1853)
* 1968 - Martin Luther King, líder pacifista american, Prèmi Nobel de la Patz, assassinat (n.1929)
* 1979 - Zulfikar Ali Bhutto, primièr ministre de Paquistan (n.1928)
* 1983 - Gloria Swanson, actritz americana (n.1899)

----
Vejatz tanben :
* 3 d'abril | 5 d'abril
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
Megaloceros giganteus

Lo **megalocèros** (*Megaloceros giganteus*), sonat autres còps *cèrvi grand de las torbièras*, foguèt lo pus grand cervid qu'aja existit. Semblava un dam grandàs e sas banas mesuravan fins a 3,5&nbsp;m d'una extremitat a l'autra. Emai qu'aja viscut dins Euròpa tota e dins una granda partida d'Asia pendent un mièg milion d'ans avans son extincion recenta, dins l'usatge internacional es sovent apelat *irish elk* pr'amor que d'exemplars nombroses foguèron descobèrts dins las torbièras d'Irlanda del quaternari.
Elaphurus davidianus

thumb|right|240px|Elaphurus davidianus

Lo **cèrvi del paire Dàvid** (*Elaphurus davidianus*) es un cervid solament conegut en captivitat. Viu dins de zònas umidas e se pensa qu'es originari d'una region subtropicala. Pastura d'èrbas e de plantas aqüaticas.

## Ligams extèrnes
* 
*
Dama mesopotamica

Lo **Dam Persan** (*Dama mesopotamica*) es un cervid en dangièr d'escantiment que se tròba pas mai actualament que dins la província de Khuzestan, al Sud-Oèst d'Iran. S'agís d'una espècia fòrt pròcha del dam europèu (*[[Dama dama]]*), al punt que n'èra considerada de còps per qualques autors coma una sosespècia orientala e que se l'apelava *Dama dama mesopotamica*.

## Referéncias extèrnes
* 
* 
* 
* 
* 
*
Cervus

Aqueste genre compòrta mantuna espècia :
*Cervus albirostris
*Cervus alfredi
*Cervus axis
*Cervus canadensis
*Cervus dama
*Cervus duvaucelii
*Cervus elaphus
*Cervus eldi
*Cervus nippon
*Cervus timorensis
*Cervus unicolor
*Odocoileus hemionus

## Liens externes
*
Axis porcinus porcinus

Aqueste genre compòrta quatre espècias :
* *[[Axis axis]]* - cèrvi axis o chital 
* *[[Axis calamianensis]]* - Cèrvi calamian
* *[[Axis kuhlii]]* - Cèrvi de Kuhl o de Bawean
* *[[Axis porcinus]]* - Cèrvi pòrc

Definicion autra d'Axis.

En anatomia, l'axis es la segonda vertèbra cervicala.
Cervus canadensis

thumb|250px|Un oapití

Lo **oapití** (en latin: *Cervus canadensis*) es una de las espécias de cervids mai grandas del mond e un dels mamifèrs mai grands de l'America del Nòrd e de l'Àsia Orientala. 

## Classificacion
Eukaryota > Metazoa > Chordata > Craniata > Vertebrata > Euteleostomi > Mammalia > Eutheria > Cetartiodactyla > Ruminantia > Pecora > Cervoidea > Cervidae > Cervinae > Cervus > Cervus canadensis
----
*Cervus canadensis nelsoni
*Cervus canadensis roosevelti
Cervinae

## Lista dels genres
* *[[Axis]]* 
* *[[Cervus]]* 
* *[[Dama]]* - dams
* *[[Elaphurus]]*

## Ligams extèrnes
* 
* 
* 
* 
*
Megaloceros

***Megaloceros*** es un genre de cervids preïstorics de granda talha al dia de uèi atudat.

## [[Espècia (biologia)|Espècias]]
**[[Megaceros algarensis]]* - Megalocèros nan de Sardenha
**[[Megaloceros antecedens]]*
**[[Megaloceros cazioti]]* - Megalocèros nan de Corsega
**[[Megaceros cretensis]]* - Megalocèros nan de Creta
**[[Megaloceros dawkinsi]]*
**[[Megaloceros giganteus]]* (Blumenbach, 1799)
**[[Megaloceros luochuanensis]]*
**[[Megaloceros obscurus]]*
**[[Megaloceros pachyosteus]]*
**[[Megaloceros savini]]*
**[[Megaloceros verticornis]]*
Cervus elaphus

Lo **cèrvi** o **cèrvi comun** (*Cervus elaphus*) es una espècia de cervid largament distribuïda per l'emisfèri nòrd. Son documentadas qualquas 27 sospècias diferentas amb una distribucion que s'estend de Magrèb, a Euròpa, fins a una granda part de l'America del Nòrd. Se diferencian per la grandor, talha e color del pèl e la forma de las banas. Las sièis sosespècias de oapitís nòrd-americanas, anteriorament classificadas dins l'espècia  *Cervus canadensis*, se classifican actualament coma sosespècias de *Cervus elaphus*. 
## Descripcion
Lo cèrvi es una mamifèr romiaire erbivòr. Lo cervion a pas cap de banas qu'apareisseràn la primièra annada en doas ramas de cada costat del cap. Lo cervion es pigalhat de tacas blancas duscas 2 o 3 ans.  Las espècias mai conegudas en America del Nòrd son lo cèrvi de Virginia (Odocoileus virginianus) e lo cèrvi mul. L'espècia es estada introduita en Colómbia Britanica e se sona lo dam. Se i a ara de cèrvis un pauc pertot dins lo mond, ne trobam sustot dins l'emisfèri Nòrd.

La caça dels cèrvis a fòrça demesida la populacion en França après la Revolucion francesa. Ara los cèrvis que tornam trobar dins los bòsques venon d'accions volontàrias d'introduccion : dins los Alps, los Pirenèus e dins l'oèst. 

Los cèrvis se pòdon viure duscas 25 ans mas pauc demest eles despassan 15 o 16 ans. 
## Sosespècias
*Cervus elaphus alashanicus
*Cervus elaphus atlanticus
*Cervus elaphus bactrianus
*Cervus elaphus barbarus
*Cervus elaphus canadensis
*Cervus elaphus corsicanus
*Cervus elaphus hippelaphus
*Cervus elaphus hispanicus
*Cervus elaphus kansuensis
*Cervus elaphus macneilli
*Cervus elaphus manitobensis
*Cervus elaphus maral
*Cervus elaphus montanus
*Cervus elaphus nannodes
*Cervus elaphus nelsoni
*Cervus elaphus roosevelti
*Cervus elaphus scotticus
*Cervus elaphus sibericus
*Cervus elaphus songaricus
*Cervus elaphus wallichi
*Cervus elaphus xanthopygus
*Cervus elaphus yarkandensis

## Ligams extèrnes

* https://web.archive.org/web/20170725084957/http://www.oncfs.gouv.fr/Connaitre-les-especes-ru73/Le-Cerf-elaphe-ar978

* http://www.larousse.fr/encyclopedie/vie-sauvage/cerf/184571

## Referéncias
Cervus nippon

Lo **cèrvi Sica** (*Cervus nippon*) es un mamifèr artiodactil de la familha dels cervids.

Es un cervid pichon originari de l'èst d'Asia que se trapa en Siberia, Manchoria, China, Corèa, Japon e dins cèrtas illas. Dins aquestes païses, se destria divèrsas sosespècias. Es leugièrament pus pichon que lo dam e a de Banas que pòdon despassar uèch còses.

De bon elevar, es estat introduch dins mantun autre país, en Euròpa, en Nòva Zelanda e als Estats Units, e de populacions sauvatjas se son naturalizadas aicí e là.

Coma lo dam, a una pèl pigalhada. Lo letz a luòc a la fin d'octobre, los joves naisson en mai e junh e seguisson lor maire fins a la fin de l'ivèrn (a l'excepcion del periòde del letz).

En Japon, las populacions mai nombrosas se tròban dins l'èst de l'illa d'Hokkaido.

Lo cèrvi Sica pòt èsser aisidament confondut amb lo cèrvi axis, una espècia originària dels bòsques clars d'Índia o de Ceilan.

## Ligams extèrnes
*
Hydropotinae

Aquesta sosfamilha de cervids se compausa d'un sol genre (e d'una sola espècia)
* *[[Hydropotes]]*

## Ligams extèrnes
* 
*
Muntiacus

Aqueste genre compren maitas espècias : 
* *[[Muntiacus atherodes]]* 
* *[[Muntiacus crinifrons]]* 
* *[[Muntiacus feae]]* 
* *[[Muntiacus gongshanensis]]* 
* *[[Muntiacus muntjak]]* - Muntjac d'Ìndia o Cèrvi jaupaire 
* *[[Muntiacus reevesi]]* - Muntjac de Reeve
* *[[Muntiacus vuquangensis]]* 1994 - Muntjac gegant
Muntiacinae

Aquesta sosfamilha se compausa de dos genres : 
*  Elaphodus 
*  Muntiacus - muntjacs

## Ligams extèrnes
*
Elaphodus

Lo genre ***Elaphodus*** conten pas qu'una sola espècia :
* * [[Elaphodus cephalophus]]* - Elafòdi

## Ligams extèrnes
* 
*
31 d'agost

## Eveniments
* 1957 - independéncia de Malàisia.
* 1962 - independéncia de Trinitat e Tobago.
* 1991 - independéncia de Quirguizstan

## Naissenças
* 1797 - Ramón Castilla, president de Peró (m. 1867)
* 1880 - Reina Guilhemina dels Païses Basses (m. 1962)
* 1907 - Ramon Magsaysay, president de las Filipinas (m. 1957)
* 1945 - Itzhak Perlman, violonista israelian
* 1947 - Somchai Wongsawat, primièr ministre de Tailàndia
* 1948 - Gustau Aliròl, universitari e politician occitan
* 1949 - Hugh David Politzer, fisician american, Prèmi Nobel
* 1954 - Robert Kocharyan, president e primièr ministre d'Armenia
* 1956 - Masashi Tashiro, musician japonés
* 1970 - Nikola Gruevski, primièr ministre de la Republica de Macedònia

## Decèsses
* 1422 - Rei Enric V d'Anglatèrra (n. 1387)
* 1724 - Rei Loís d'Espanha (n. 1707)
* 1867 - Charles Baudelaire, poèta francés (n. 1821)
* 1963 - Georges Braque, pintor francés (n. 1882)
* 1986 - Urho Kekkonen, president e primièr ministre de Finlàndia (n. 1900)
* 1986 - Henry Moore, escultor britanic (n. 1898)
* 1986 - Jorge Alessandri Rodríguez, president de Chile (n. 1896)
* 1997 - Princessa Diana Spencer (n. 1961)
* 1997 - Dodi Al-Fayed, entrepreneire egiptian (n. 1955)
* 2002 - George Hornidge Porter, quimista britanic, Prèmi Nobel (n. 1920)
* 2002 - Lionel Hampton, Musician american (n. 1908)
* 2005 - Eladia Blázquez, cantaira, instrumentista e compositora de tango e escrivana argentina (n. 1931)
* 2010 - Laurent Fignon, ciclista francés (n. 1960)

## Tanben véser
* 30 d'agost | 1 de setembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'annada).
12 d'agost

## Eveniments

## Naissenças

* 1949 - Fernando Collor de Mello, president de Brasil entre 1990 e 1992.
* 1949 - Mark Knopfler, musician del grop de rock Dire Straits.
* 1971 - Pete Sampras, jogaire de tennis american.

## Decèsses
* 1955 - Thomas Mann, escrivan alemand, Prèmi Nobel de Literatura en 1929
* 2005 - Kees Mok

----
Vejatz tanben:
* 11 d'agost | 13 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
13 d'agost

## Eveniments

## Naissenças
* 1814 - Anders Jonas Ångström, astronòm suedés (m. 1874)
* 1872 - Richard Willstätter, quimista alemand, Prèmi Nobel de Quimia (m. 1942)
* 1888 - John Logie Baird, pionièr escocés de la television (m. 1946)
* 1899 – Alfred Hitchcock, cineasta britanic (m. 1980)
* 1912 - Salvador Luria, biologista italian, Prèmi Nobel (m. 1991)
* 1913 - Makarios III, arcebisp e president de Chipre (m. 1977) 
* 1918 - Frederick Sanger, quimista britanic, Prèmi Nobel (m. 2013)
* 1926 - Fidel Castro, lider de la Revolucion Cubana (m. 2016)
* 1943 - Robert De Niro, actor e un realizaire american
* 1946 - Janet Yellen, economista e professora americana
* 1967 - Amélie Nothomb, escrivan bèlga
* 1980 - Stas Piekha, cantaire e actor rus

## Decèsses
* 1856 - José María Estrada, president de Nicaragua (n. 1802)
* 1863 - Eugène Delacroix, pintor francés (n. 1798)
* 1917 - Eduard Buchner, quimista alemand, Prèmi Nobel (n. 1860)
* 1946 - H. G. Wells, escrivan britanic (n. 1868)
* 1996 - António de Spínola, president de Portugal (n. 1910)
* 2005 - David Lange, primièr ministre de Nòva Zelanda (n. 1942)

----
Veire tanben :
* 12 d'agost | 14 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
2 d'agost

Lo **2 d'agost** es lo 214 jorn de l'an (215 en cas d'annada bissextila) del calendièr gregorian.

## Eveniments
* 1492 - Cristòl Colomb part de Palos de la Frontera pel viatge de descobèrta d'America.
* 1934 - Adolf Hitler assumís la presidéncia d'Alemanha, en fusionant las cargas de president e cancelièr
* 1937 - S'apròva als Estats Units una lei que declara la marijuana illegala.
* 1943 - Rebellion dins lo camp de concentracion de Treblinka.
* 1945 - S'acaba la Conferéncia de Potsdam, que decidís la division d'Alemanha après la Segonda Guèrra Mondiala.
* 1980 - Bolonha (Itàlia): Atemptat de l'estacion de Bolonha per de terroristas neofaissistas.
* 1990 - Iraq ocupa l'emirat de Kowait. Lo Conselh de Seguretat de l'ONU condemna l'invasion.

## Naissenças
* 1834 - Auguste Bartholdi, esculptor francés (m. 1904)
* 1868 - Rei Constantin Ièr de Grècia  (m. 1923)
* 1884 - Rómulo Gallegos, escrivan e president de Veneçuèla (m. 1969)
* 1923 - Shimon Peres, president e primièr ministre d'Israèl
* 1924 - Carroll O'Connor, actor e productor de television american (m. 2001)
* 1925 - Jorge Rafael Videla, dictator argentin (m. 2013)
* 1929 - Zeca Afonso, cantaire e compositor portugués (m. 1987)
* 1932 - Peter O'Toole, actor irlandés (m. 2013)
* 1941 - Jules A. Hoffmann, biològ francés, Prèmi Nobel
* 1942 - Isabel Allende, escrivana chilena
* 1944 - Jim Capaldi, musician e compositor britanic (m. 2005)
* 1949 - Bertalan Farkas, pilòt e astronauta ongrés
* 1951 - Narcis Mršić, biologista croateslovèn (m. 1997)
* 1982 - Hélder Postiga, fotbolaire portugués

## Decèsses
* 686 - Papa Joan V (n. 635)
* 1100 - Rei Guilhèm II d'Anglatèrra (n. c. 1056)
* 1589 - Rei Enric III de França (n. 1551)
* 1799 - Jacques-Étienne Montgolfier, inventor francés (n. 1745)
* 1921 - Enrico Caruso, cantaire italian (n. 1873)
* 1922 - Alexander Graham Bell, inventor escocés (n. 1847)
* 1923 - Warren G. Harding, president dels Estats Units (n. 1865)
* 1932 - Ignaz Seipel, cancelièr d'Àustria (n. 1876)
* 1934 - Paul von Hindenburg, militar e president d'Alemanha (n. 1847)
* 1936 - Louis Blériot, engenhaire e inventor francés (n. 1872)
* 1945 - Pietro Mascagni, compositor italian (n. 1863)
* 1976 - Fritz Lang, realizator austrian-american de cinèma (n. 1890)
* 1989 - Luiz Gonzaga, musician, cantaire e compositor brasilièr (n. 1912)
* 1992 - Michel Berger, pianista, compositor e cantaire francés (n. 1947)
* 1996 - Michel Debré, primièr ministre de França de 1959 a 1962 (n. 1912)
* 1997 - William S. Burroughs, escrivan american (n. 1914)
* 1999 - Bernhard Quandt, politician alemand (n. 1903)
* 2004 - Henri Cartier-Bresson, fotograf francés (n. 1908)
* 2004 - Heinrich Mark, politician estonian (n. 1911)
* 2011 - Baruj Benacerraf, biològ veneçolan-american, Prèmi Nobel (n. 1920)

----
Vejatz tanben:
* 1èr d'agost | 3 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
3 d'agost

## Eveniments
* 1057 - Estève IX deven papa.
* 1347 - Presa de Calais per l'armada anglesa d'Edoard III.
* 1914 - Alemanha declara la guèrra a França durant la Primièra Guèrra Mondiala.
* 1940 - L'Union Sovietica annexa formalament las republicas balticas d'Estònia e Lituania (aprèp dos jorns, lo farà amb la de Letònia).

## Naissenças
* 1856 - Alfred Deakin, primièr ministre d'Austràlia (m. 1919)
* 1867 - Stanley Baldwin, primièr ministre del Reialme Unit (m. 1947)
* 1872 - Rei Haakon VII de Norvègia (m. 1957)
* 1890 - Konstantin Mèlnikov, arquitècte e pintor rus (m. 1974)
* 1903 - Habib Bourguiba, president de Tunisia (m. 2000)
* 1905 - Dolores del Río, actritz mexicana (m. 1983)
* 1907 - Ernesto Geisel, president de Brasil (m. 1996)
* 1916 - José Manuel Moreno, fotbolaire argentin (m. 1978)
* 1926 - Tony Bennett, cantaire american
* 1930 - Pepita Caubet Delseny, escrivana occitana (m. 2007)
* 1934 - Jonas Savimbi, òme politic angolan, cap del partit UNITA (m. 2002)
* 1944 - Nino Bravo, cantaire valencian (m. 1973)
* 1948 - Jean-Pierre Raffarin, primièr ministre francés
* 1950 - Ernesto Samper Pizano, president de Colómbia
* 1959 - Koichi Tanaka, scientific japonés, Prèmi Nobel de Quimia
* 1963 - Tasmin Archer, cantaira britanica
* 1979 - Evangeline Lilly, actritz canadiana
* 1984 - Ryan Lochte, nataire american, campion olimpic

## Decèsses
* 1667 - Francesco Borromini, arquitècte e esculptor italian (n. 1599)
* 1773 - Stanisław Konarski, pedagòg polonés (n. 1700)
* 1780 - Étienne Bonnot de Condillac, filosòf francés (n. 1715)
* 1914 - Louis Couturat, filosòf francés, creador de la lenga Ido (n. 1868)
* 1942 - Richard Willstätter, quimista alemand, Prèmi Nobel (n. 1872)
* 1947 - José Pardo y Barreda, president de Peró (n. 1864)
* 1966 - René Schick Gutiérrez, president de Nicaragua (n. 1909)
* 1977 - Makarios III, president de Chipre (n. 1913)
* 1979 - Bertil Ohlin, economista suedés, Prèmi Nobel (n. 1899)
* 1998 - Francesc Xavier Bultó, entrepreneire catalan (n. 1912)
* 2004 - Henri Cartier-Bresson, fotogràf francés (n. 1908)
* 2008 - Aleksandr Isaievich Solzhenitzyn, escrivan rus (n. 1918)

## Referéncias

----
Vejatz tanben:
* 2 d'agost | 4 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
4 d'agost

## Eveniments

## Naissenças
* 1521 - Papa Urban VII (m.1590)
* 1792 - Percy Bysshe Shelley, poèta anglés (m.1822)
* 1859 - Knut Hamsun, autor norvegian, Prèmi Nobel (m.1952)
* 1901 - Louis Armstrong, musician american de jazz (m.1971).
* 1940 - Abdurrahman Wahid, president d'Indonesia
* 1960 - José Luis Rodríguez Zapatero, primièr ministre d'Espanha
* 1961 - Barack Obama, president dels Estats Units
* 1965 - Fredrik Reinfeldt, primièr ministre de Suècia

## Decèsses
* 1875 – Hans Christian Andersen, escrivan danés (n. 1805)
* 1957 - Washington Luís Pereira de Sousa, president de Brasil (n. 1869).
* 2003 - Frederick Chapman Robbins, mètge e virologista american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1916)
* 2021 - Paul Johnson, discjòquei e productor discografic estatunidenc (n. 1971).
----
Vejatz tanben:
* 3 d'agost | 5 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
Muntiacus muntjak

Lo **Muntjac indian**  (*Muntiacus muntjak*) es un pichon cervid que viu dins lo soscontinent indian e en Asia del Sud-Èst. 

## Reparticion e abitat
left|thumb|Aira de reparticion del Muntiacus muntjak
Òm tròba de populacions d'aqueles cervidats en Sri Lanka, en Índia, en Nepal, en Paquistan (dins lo nòrd-èst), en Bangladèsh, en Botan, en China (dins lo sud), en Birmania, en Tailàndia, en Laos, en Vietnam, en Cambòtja, en Malàisia, en Indonesia (Sumatra, Bornèo, Java, Bali e d'autras illas indonesianas).

Lo muntjac indian viu dins los bòsques tropicals e subtropicals de vegetacion densa, dins las selvas umidas, los bòsques de monson.

## Sosespècias
*Muntiacus muntjak annamensis
*Muntiacus muntjak menglasis
*Muntiacus muntjak muntjak
*Muntiacus muntjak nigripes
*Muntiacus muntjak vaginalis
*Muntiacus muntjak yunnanensis
11 d'agost

## Eveniments
* 1960 - Independencia de Chad
* 1999 - Eclipsi total de Solelh

## Naissenças
* 1858 - Christiaan Eijkman, mètge neerlandés, Prèmi Nobel de Medecina (m.1930)
* 1926 - Aaron Klug, quimista estonian, Prèmi Nobel de Quimia
* 1932 - Fernando Arrabal, escrivan espanhòl
* 1943 - Pervez Musharraf, president de Paquistan
* 1957 - Richie Ramone, baterista del grop de rock *[[Ramones]]*

## Decèsses
* 1956 - Jackson Pollock, pintor nòrd-american (n.1912)
* 1994 - Peter Cushing, actor britanic (n.1913).

----
Vejatz tanben:
* 10 d'agost | 12 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
5 d'agost

## Eveniments

## Naissenças
* 1827 - Deodoro da Fonseca, primièr president de Brasil (m.1892)
* 1906 - Wassily Leontief, economista rus Prèmi Nobel d'Economia (m.1999)

## Decèsses
* 1919 - Mossen Condò Sambeat, escrivan aranés (n.1867)
* 1962 - Marilyn Monroe, actritz americana (n.1926)

----
Vejatz tanben:
* 4 d'agost | 6 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
6 d'agost

## Eveniments
* 1825 - independéncia de Bolívia.
* 1945 - lançament de la primièra bomba atomica a Hiroshima
* 1962 - independéncia de Jamaica.

## Naissenças
* 1868 - Paul Claudel, poèta francés (m.1955)
* 1881 – Sir Alexander Fleming, descobridor de la penicillina, lo primièr antibiotic (m.1955)
* 1911 - Lucille Ball, actritz nòrd-americana (m.1989)
* 1916 - Dom Mintoff, èx-primièr ministre de Malta
* 1928 - Andy Warhol, artista nòrd-american (m.1987)
* 1946 - Roh Moo-hyun, president de la Corèa del Sud
## Decèsses
* 1660 - Diego Velázquez, pintor espanhòl (n.1599)
* 1969 - Theodor Adorno, sociològ e filosòf alemand (n.1903)
* 1973 - Fulgencio Batista, èx-dictator de Cuba (n.1901)
* 1978 - Papa Pau VI (n.1897)
* 1979 - Feodor Felix Konrad Lynen, bioquimista alemand, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n.1911)
* 1985 - Forbes Burnham, president de Guyana (n.1923)
* 2004 - Rick James, cantaire american (n.1948)

----
Vejatz tanben:
* 5 d'agost | 7 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
8 d'agost

## Eveniments
* 1605 - Jorn de fondacion de la vila d'Oulu, en Finlàndia.
* 1949 - Independéncia de Botan.
* 1974 - Declaracion de renonciament de Richard Nixon, president dels Estats Units, aprèp l'escandal del Watergate.

## Naissenças
* 1875 - Artur Bernardes, president de Brasil (m.1955)
* 1901 - Ernest Lawrence, fisician american, Prèmi Nobel (m.1958)
* 1902 - Paul A.M. Dirac, fisician britanic, Prèmi Nobel de Fisica (m.1984)
* 1907 - Benny Carter, musician de jazz dels Estats Units (m.2003)
* 1925 - Alija Izetbegovic, president de Bòsnia e Ercegovina (m.2003)
* 1934 - Cláudio Hummes, cardenal brasilièr

## Decèsses
* 1977 - Edgar Douglas Adrian, fisiologista britanic, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n.1889)
* 1996 - Nevill Francis Mott, fisician britanic, Prèmi Nobel (n.1905)

----
Vejatz tanben:
* 7 d'agost | 9 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
16 d'agost

## Eveniments
*1960 - Independéncia de Chipre

## Naissenças
*1959 - Madonna (Madonna Louise Ciccone), cantaira e actritz americana.
*1982 - Ummet Ozcan, discjòquei e productor discografic neerlandés.

## Decèsses
* 1977 - Elvis Presley, cantaire american (n.1935).
* 2018 - Aretha Franklin, cantaira americana (n. 1942)

----
Veire tanben :
* 15 d'agost | 17 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
17 d'agost

## Eveniments
* 1960 - Independéncia de Gabon

## Naissenças
* 1601 - Pèire de Fermat, matematician

## Decèsses

* 1987 - Carlos Drummond de Andrade, escrivan e poèta brasilièr (n.1902).

----
Vejatz tanben:
* 16 d'agost | 18 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
18 d'agost

## Eveniments

## Naissenças
* 1933 - Roman Polański, actor e realizator de cinèma

## Decèsses
2018 - Kofi Annan, diplomata ghanés, seten secretari generau de las Nacions Unidas, Prèmi Nobel de la patz en 2001 (n. 1938)
----
Veire tanben :
* 17 d'agost | 19 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
19 d'agost

## Eveniments

## Naissenças
* 1621 - Gerbrand van den Eeckhout, pintor neerlandés (m. 1674)
* 1878 - Manuel Quezón, president de las Filipinas (m. 1944)
* 1883 - Axel Pehrsson-Bramstorp, primièr ministre de Suècia (m. 1954)
* 1883 - José Mendes Cabeçadas, primièr ministre e president de Portugal (m. 1965)
* 1946 - William Jefferson "Bill" Clinton, president dels Estats Units
* 1955 - Apisai Ielemia, primièr ministre de Tuvalu
* 1982 - Melissa Fumero, actritz americana
* 1986 - Christina Perri, cantaire, cantautora e actritz americana

## Decèsses
* 1662 - Blaise Pascal, teologian, matematician e fisician francés (n. 1623)
* 1819 - James Watt, inventor escocés (n. 1736)
* 1923 - Vilfredo Pareto, economista italian (n. 1845)
* 1936 - Federico García Lorca, poèta espanhòl (n. 1838)
* 1954 - Alcide De Gasperi, primièr ministre d'Itàlia (n. 1881)
* 1994 - Linus Pauling, quimista american, Prèmi Nobel de Quimia e Prèmi Nobel de la Patz (n. 1901)
* 2003 - Sérgio Vieira de Mello, diplomatic brasilièr (n. 1948)

----
Veire tanben :
* 18 d'agost | 20 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
20 d'agost

## Eveniments

## Naissenças

* 1778 - Bernardo O'Higgins, lider de l'independéncia de Chile (m. 1842)
* 1779 - Jöns Jacob Berzelius, quimista suedés (m. 1848)
* 1833 - Benjamin Harrison, president dels Estats Units (m. 1901)
* 1860 - Raymond Poincaré, president e primièr ministre de França (m. 1934)
* 1901 - Salvatore Quasimodo, poèta italian, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1968)
* 1913 - Roger Wolcott Sperry, neurobiologista american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1994)
*1926 - Hocine Aït Ahmed, òme politic argerian (m. 2015)
* 1936 - Hideki Shirakawa, quimista japonés, Prèmi Nobel
* 1941 - Slobodan Milošević, president de Serbia e tanben d'Iogoslavia (m. 2006)
* 1942 - Isaac Hayes, musician e compositor american (m. 2008)
* 1944 - Rajiv Gandhi, primièr ministre d'Índia (m. 1991)
* 1946
** - Ralf Hütter, musician alemand (Kraftwerk)
** - Laurent Fabius, òme politic francés, 1ièr ministre de 1984 a 1986, president del Conselh constitucional dempuèi 2006

## Decèsses

* 1823 - Papa Piu VII (n. 1740)
* 1914 - Papa Piu X (n. 1835)
* 1915 - Paul Ehrlich, scientific alemand, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1854)
* 1917 - Adolf von Baeyer, quimista alemand, Prèmi Nobel de Quimia (n. 1835)
* 1961 - Percy Williams Bridgman, fisician american, Prèmi Nobel (n. [1882]])
* 1980 - Joe Dassin, cantaire e compositor franco-american (n. 1938)

----
Vejatz tanben:
* 19 d'agost | 21 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).