Castèl de Tèrme

thumb|Caire nòrd-oèst e postèrla del castèl de Tèrme
Lo **castèl de Tèrme** es un ancian castèl medieval situat dins lo departament d'Aude. Al còr del massís calcari de las Corbièras, Tèrme se tròba a una quarantena de quilomètres al sud-èst de Carcassona.

## Istòria

Sèti d'una poderosa senhoriá feudala, lo site donèt lo nom a la region, *Termenés*. Sos senhors son coneguts dempuèi la segonda mitat del sègle XI, e las mencions del castèl se multipliquèron pendent lo sègle XII. Fins al sègle XIII, son istòria es ligada a aquela del comtat puèi del vicomtat de Carcassona e aquela dels vicomtes Trencavels. Venguèt un refugi per fòrça catars jos l'impulsion de Raimon de Tèrme, vassal del vicomte de Carcassona en 1209. En 1210, pendent la crosada contra los Albigeses, lo castèl patiguèt d'un sèti important contat dins divèrsas cronicas. Simon IV de Montfòrt decidiguèt de prendre Tèrmes en 1210 e los assetjats se rendèron a causa de la set de meses aprèp lo començament del sèti.

En 1228, lo castèl passèt apuèi jol contraròtle dirècte del rei de França. Integrat al malhum de las fortalesas aparant la frontièra amb Aragon, aprèp lo Tractat de Corbeil (1258) de 1258, ne constituissent un dels magers punts fòrts, e mai d'un documents nos pròvan son ocupacion pendent la bassa Edat Mejana fins a l'Epòca Modèrna. Lo castèl fa partida dels "*Cinc filhs de Carcassona*" amb los castèls de Querbús, Puèglaurenç, Pèirapertusa e Aguilar, totes situats al suc de puèges rocoses "imprenables". foguèt fin finala desmontat en 1654 perque pas mai inutilizat, pauc abans lo Tractat dels Pirenèus que placèt la fontièra amb Espanha mai al sud.

## Descripcion
Bastit sus un relèu enrodat de taluses abruptes sus tres costats, lo castèl es accessible pas que per sa fàcia miègjornala.

Se compausa de doas cenchas concentricas, e contenent un donjon que se pòt veire pas que de rèstas afondrats de parets, benlèu aprèp la demolicion amb polvera explosiva al sègle XVII. Lo dessenh de la cencha superiora es pas que parcialament perceptible, subretot dins las partidas sud e èst.

La cencha inferiora, de conservacion melhora, mesura prèp de 125 mètres X 70. Compta divèrses obratges de flanc, mas lo dessenh exacte de l'angle sud-oèst es pas pus perceptible. De bastiments demòran a l'interior de las doas cenchas.

Lo ròc foguèt fòrça adobat del costat sud per formar un valat aparant l'accès mens ben defendut naturalament. Sul flanc miègjornal del relèu, los rèstas de muralhas e d'un accès en chicana fa lo ligam amb lo vilatge fortificat del sègle XII. Aquel abitat vilatgés benlèu foguèt desplaçat mai bas dins la val, ont es ara, aprèp la presa pel rei de França al sègle XIII, atal que se faguèt per nombre d'autres sites castrals de Lengadòc a la meteissa epòca.

Un pauc al nòrd, sus un pic rocós susplombant las gòrjas, i aviá un obratge fortificat segondari, lo Termenet, que ne demòran pas gaire de rèstas.

Per la datacion, qualques rèstas de la partida del suc correspondon al castèl primitiu dels senhors de Tèrmes e son dels sègle XI a XII. La majora partida del site tornèt èsser bastida a la fin del sègle XIII e començament del sègle XIV pels arquitèctes reials alara que lo site de Tèrmes venguèt una fortalesa aparant la frontièra contra Aragon.

## Manteniment dels luòcs
La comuna de Tèrme òbra dempuèi une vintena d'ans manten lo site qu'es inscrit dins lo programa « País Catar » desvolopat pel Conselh General d'Aude.

Es monument istoric dempuèi lo 25 de sepembre de 1989. Enroïnat, lo castèl faguèt l'objècte d'importantas òbras de refortiment, de recercas arqueologicas pontualas e d’analisis topografica e arquitecturala.

Es dobèrt a la visita.

Las excavacions al castèl, menadas par l'arqueològ Jean-Paul Cazes, fa apauc descobriguèt l'escalièr medieval del sègle XIII qu'anava a la glèisa castrala. , explica David Maso, mèstre d'òbra dins l'adobament del site.
Lo grand lotgís de l'epòca reiala foguèt descobèrt en 2007.


Imatge:Château de Termes vu depuis l'ouest.jpg|Lo castèl de Tèrme prèp de las gòrjas del Termenet
Imatge:Le château et le village de Termes (Aude) vus depuis l'Est.jpg|Los rèstas del castèl de Tèrme dominant lo vilatge
Imatge:Ouverture cruciforme du château de Termes.jpg|La dubertura en forma de crotz de la "capèla" del castèl


## Nòtas e referéncias


## Vejatz tanben
### Ligams intèrnes
*Sètge de Tèrme
* Crosada dels Albigeses

### Ligams extèrnes
*  Site oficial del castèl

## Bibliografia
* Langlois, Gauthier (2001) *Olivier de Termes, le Cathare et le Croisé (vers 1200-1274)*, Tolosa: Éditions Privat. 
* Jos la presidéncia de Michel Roquebert (2004) *La Croisade Albigenoise*, Centre d'Études Cathares. 
* Centre d'Arqueologia Miègjornala de Lengadòc, Comitat Departamental del Patrimòni Cultural Audenc, *Le château de Termes - Guide du visiteur*, par Lucien Bayrou, (1988)
* Henri-Paul Eydoux, *Châteaux des pays de l'Aude*, p.198-202, in *Congrès archéologique de France. 131 session. Pays de l'Aude. 1973*, Société française d'archéologie, París, 1973