Talança

*Talença*, o puslèu **Talança**, prononciacion [taˈlansə] (*Talence* en francés), es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Una legenda locala pretend qu'an costuma, devath l'influença dau francés, de prononçar **Talança** puslèu que *Talença*, fòrma supausada a tòrt d'origina, justament pr'amor dau francés, mès aquera interpretacion es en contraccion dab las fòrmas ancianas (veire toponimia).

## Geografia
La vila de Talança a per axe principau la rota de Baiona, que correspond a la via de Tors deu camin de Sent-Jacme.

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Talencia*, en latin, aus sègles XI-XIII, *Talencia*, en latin, en 1182, *Talanssa (loco appellato A ~)*, en 1274, *Talanse* en 1307-1317, *Talencia*, en latin, en 1307-1317 . Au mens en aparéncia, las fòrmas ancianas, latinas o gasconas, fornidas per Bénédicte Boyrie-Fénié testimònian d'un passatge progressiu de *Talen-* a *Talan-*. En realitat, las latinizacions, que son interpretacions d'escribas, gardan imperturbablament *Talencia*, mès las occitanas nos ensenhan la prononciacion daus sègles XIII e XIV (e benlèu d'avant), qu'a quasi pas cambiat desempui; la data de l'evolucion de *-a* finala pòsttonica a [ǝ] demòra conjecturala pr'aquò, mès probable qu'èra dejà complida a l'epòca (fòrma de 1307-1317).

Si Dauzat e Rostaing, seguits per Negre, conjecturan que l'origina de Talança es lo nom d'òme latin *Tallentius*  (damb un ajustadís *-a* per Negre), Bénédicte Boyrie-Fénié ha remarcar a bon dret que *Tallentius* + *-a* auré donat **Tarença* en gascon. Vaquí perqué supausa una varianta masculina **Talenteus* deu cognomen femenin *Talentea*, associada au sufixe *-a*. Mès en realitat sonque las atestacions medievalas en latin han cercar deu costat d'un nom en *-len-*. Una causa sembla segura, es que la varianta *Talança* es pas devuda a una evolucion de **Talença* devath l'influéncia deu francés, plan mai tardiva. De manèira incomprensibla, Bénédicte Boyrie-Fénié, que coneish e cita la prononciacion autentica, causeish la grafia **Talença*, totalament inatestada en occitan. Xavier Delamarre, que probable coneishèva las fòrmas ancianas, explica *Talança* per *talāntiā*, « lo maine de Talāntios » .

## Istòria
A l'origina, lo territòri talancés èra quasi enteirament caperat de bòscs. Lo vertadèir puplament de Talança data dau XVII° siègle, mès i avèva dejà un vilatge. La proximitat daus camins de La Tèsta, Tolosa e Baiona atirèt los borgés de Bordèu. Nombr&oacute;s son aqueths que se hiren bastir rishas damoranças, coma lo castèth Peixotto, que vingut mèi tard l'ostau de vila. Mès aquò's sonque dus sègles mèi tard que l'urbanisacion e l'industrialisacion de Talança esturen considerablament aumentadas. La biscuiteria Olibet èra fòrt renomada au debut dau XX° siègle. Las industrias dispareishuren decap a las annadas 1970.

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra caplòc dau canton de Talança, i demorèt e ne vingut lo burèu centralizator.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna
*Enric de Montpesat
*Joan Lahita (vasut a Talança en 1930)

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas