Sistèma general armonizat de classificacion e d'etiquetatge dels produchs quimics

vinheta|Lo simbòl de dangièr per l'environament.
Lo **sistèma general armonizat de classificacion e d'etiquetatge dels produchs quimics**  (abreujat en anglais *Globally Harmonised System of Classification and Labelling of Chemicals*, ***GHS***) es un sistèma internacional d'etiquetatge de las matèrias dangierosas. Es destinat a unificar los diferents sistèmas nacionals en vigor.

Son desvolopament comencèt al Cima de la Tèrra de Rio en 1992, quand l'Organizacion internacionala du trabalh, l'Organizacion de cooperacion e de desvelopament economics e diferents governaments e de las partidas prenentas s'amassèron a l'ONU. Remplaça lo pecedent etiquetatge europèu amb lo reglament CLP.

## Generalitats
Lo sistèma general armonizat compren un ensemble de pictogramas de dangièr que remplaça los ancians  de color iranja e lors equivalents americans. Los simbòls son similars als simbòls europèus, amb d'excepcions, mas los simbòls son en forma de lausange, an una limita roja, e lo pictograma es negre sus fons blanc.

Un novèl pictograma de dangièr que representa una massa blanca amb lo bust d'un uman foguèt introducha. Es utilizada pels mutagèns, cancerigèns, los captors e las substéncias qu'an una escala de toxicitat. Aqueles dangièrs insidioses son ara destriats de las toxicitats agudas. Atal, los produchs quimics nocius e irritants son marcats amb un punt d'exclamacion, que remplaça la crotz de Sant Andrèu europèu. La definicion de « corrosiu » inclutz « corrosiu al metal ».

## Categorias
Lo sistèma general armonizat destria los produchs en « classas de dangièr » (natura del dangièr). Aquel pòt èsser un dangièr fisic, un dangièr per la santat o per l'environament. Aquela classa de dangièr pòt èsser d'esperela destriada en « categorias de dangièr ».

I a 27 classas de dangièr (28 quand se destria las doas classas de dangièr per l'environament):
* **16 classas de dangièr fisic**: matèrias e objèctes explosius, gases inflamables, aerosols inflamables, gases comburents, gases jos pression, liquids inflamables, matèras solidas inflamablas, matèrias autoreactivas, liquids pirofosforics, matèrias solidas pirofosforicas, matèrias autocaufantas, matèrias que al contacte de l'aiga emanan de gases inflamables, liquids comburents, matèrias solidas comburentas, peroxids organics, matèrias corrosivas pels metals;
* **10 classas de dangièr per la santat**: toxicitat aguda, corrosion cutanèa, damatges ocular grèus, sensibilizacion respiratòria, mutagèn, cancerigèn, toxicitat per la reproduccion, toxicitat sitemic per d'organs cibles (exposicion unica), toxicitat sistemica per d'organs cibles (exposicions repidas), dangièr per aspiracion;
* **1 o 2 classas de dangièr per l'environament**: dangièr pel mitan aquatic, dangièr pel jaç d'ozòn.

## Calendièr d'aplicacion
* 2003: adopcion de la primièra version de las recomandacions SGH pel Conselh economic e social de las Nacions unidas.
* 2005: publicacion de la primièra edicion retocada del SGH (devent èsser retocada cada dos ans).
Complementarà la reglementacion REACH sus l'enregistrament, l'evaluacion e l'autorisacion dels produchs quimics (CE 1907/2006).
* 2009: intrada en aplicacion del SGH en Euròpa en doas estapas:
** primièra fasa de tres ans après que lo novèl sistèma d’etiquetatge serà obligatòri per las substéncias;
** segonda fasa de quatre o cinc ans après que lo sistèma novèl serà espandit a las preparacions e mesclas.

* 2016: aplication complèta del règlament CLP, remplaçant definitivament las directivas 67/548/CEE e 1999/45/CE.

## Pictogramas de dangièrs
Dangièrs fisics (SGH01 a SGH05), per la santat (SGH05 a SGH08) e per l'environament (SGH09), utilizat per la reglementacion europèa CLP per la seguretat.

## Mencions de dangièr
L'abreviacion « H » ven de l'anglés *hazard* (dangièr). 

## Informacions addicionalas

## Conselhs de prudéncia generals

## Ligams extèrnes
* Système général harmonisé de classification et d'étiquetage des produits chimiques (Commission économiques des Nations-Unies pour l'Europe)
* Fabrication d'étiquettes conformes au SGH, en ligne et gratuit