Sarlat e La Canedat

**Sarlat e La Canedat**  (*Sarlat-la-Canéda* en francés) es una comuna occitana, que se tròba en Perigòrd (departament de Dordonha e region de .
Las doas comunas de Sarlat e de La Canedat fusioneron en març de 1965.

## Geografia

La vila se tròba dins lo Peiregòrd Negre.

## Toponimia
### Sarlat
La prononciacion es [ʂɒr’la] . Las fòrmas ancianas son *monasterium Sancti Salvadori quod vocatur Sarlatum*, en latin, en 817 (monastèri), *Villa Sarlatae* e *Sarlats* en 1130, *Sarlat* en 1318 . Los autors explican *Sarlat* d'un biais diferent, mas totjorn emb l'element *sèrra*/*sèrre*. 
* Dauzat e Rostaing evòcan un prelatin *serra*, « montanha alongada », emb los sufixes *-ul-ate* .
* lo site de las comunas de Dordonha laissa la causida entre lo preceltic **serrulate* (cf. Dauzat e Rostaing), « mont alongat » e lo bas latin **serralatum*, « mont larg » .
* Chantal Tanet e Tristan Hordé parton del bas latin *serrum*, « tuca », emb l'adjectiu latin *latum*, « larg »; *serrum* derivariá del latin *serra*, « ressèga », en latin classic, puèi per analogia de fòrma, lo sens venguèt lo de « montanha », çò qu'explica l'occitan *sèrre*, *sèrra*, « autura alongada, linha de crestas »; mas l'etimologia del latin *serra* es malsegura .

### ''Temniac''
*Temniac* (nom en francés) fuguèt integrat a Sarlat en 1793; èra primitivament un priorat, puèi bastiguèron una glèisa al sègle XII e lo castèl dels avesques. Las fòrmas ancianas son *Tempniacum* en 1305 e *Tempnhacum* en 1396; un nom d'òme d'epòca galloromana, malsegur, es associat al sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe celtic *-acon*.
### La Canedat
La prononciacion es [lɒkɒne’da] .
Las fòrmas ancianas son *La Canada* (o *La Cavada*) al sègle XIV (Cartulari de l'Òrde de Malta), al moment onte lo priorat veniá d'èsser  transferit a l'Òrdre de Sant Joan de Jerusalèm, *Caneta* al sègle XV . Chantal Tanet e Tristan Hordé pensan al mot occitan *canet*, « sanha emb de canaveras », del latin *cannetum*, derivat de *canna*, mot que ven del grèc ; mas Albèrt Dauzat constata que la topografia s'i opausa; una autra possibilitat seriá un transferiment del nom de la vila cretesa de La Canèa , mas de mistèris demòran dins la fonetica del nom.

D’origina preceltica, lo nom de Sarlat remembra la configuracion dels luòcs onte la vila fuguèt bastida. Lo prumièr element es lo preceltic *°serr-*, volent dire « mont, linha de crestas », tornat prene en bas-latin puèi que donèt l’occitan *serra* (cf. Sarlanda, Sèrras e Montguiard mai tots los luòcsdichs « (La) Serra »). Lo segond element, pus escur, seriá un determinant preceltic o bas-latin, volent dire «alongat» o «larg». L’origina del nom de La Canedat es mens segura. L'ipotèsi de l’occitan *caneda* («luòc plantat de canas, molhièra») es sedusenta, mas correspond pas brica a la topografia (lo vilatge es bastit sus un costal sec e sablonós). Dels autors que i a pensèron  que lo toponim veniá de la vila cretesa de La Canèa, lo ligam podent èsser un mostièr estacat a un òrdre de Creta.

## Istòria

## Administracion

## Demografia
**Comuna sola :**

**Airal urban :** (17 comunas)

## Luècs e monuments

[thumb|290px|right|Ostal de La Boetiá - fòto: Luc Viatour / clicar per veire d'autras fòtos sus http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sarlat Commons]

La vila es classada vila d'art e d'istòria. Es coneguda per aver la pus granda densitat de monuments istorics classats o inscrichs dins lo monde.

* Lantèrna dels mòrts (sègle XII) de gaireben 10 m de naut
* Glèisa de Senta Maria, convertida en mercat crubert e espaci cultural per l'architecte Joan Nouvel
* Catedrala de Sent Sacerdós (sègle XII al sègle XIV)
* Capèla dels Recolets, çò-dicha dels penitents blancs (sègle XVII)
* Jardin dels arcosòlis (sègle XIV al sègle XVI)
* Tor del Borrèl e vestigis parcials dels ancians barris
* Ancian avescat qu'aciala l'Ofici de Torisme e de las salas d'exposicion

## Personalitats ligadas emb la comuna
* Aimeric de Sarlat, trobador (fin del sègle XII o debuta del XIII)
* Gabrièl de Tarde (1843-1904), sociològ, psicològ e criminològ.
* Estève de La Boetiá
* André Malraux
* François Fournier-Sarlovèze
* Henry Sanfourche
* Solange Sanfourche es una resistenta francesa de la Segonda Guèrra Mondiala
* Lucien Lacaze
* Marc Delbruèlh (sègle XX), felibre.
* Pèire Rosset, dich *lo trobaire Rosset* pels Felibres, prèire e poèta del sègle XVII

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha
## Bessonatge
* Sarlat es bessonada coma Ashland (Oregon, Estats Units d'America)

## Ligams externes

* Wikimedia Commons
* www.sarlat.fr/ Site oficial de la vila de Sarlat
* Ofici de torisme
* Informacions toristicas sus Sarlat e lo Perigòrd Negre
* Portal dels comercis de Sarlat
* Festival dels juecs del teatre

## Nòtas