open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joan Baptista Laumond

thumb|250px|Retrach de Joan Baptista Laumond en 1929
**Joan Baptista Laumond** (en francés: *Jean-Baptiste Laumond*; Albinhac, 22 d'agost de 1865 - Aubasina, 18 de novembre de 1957) èra un politician occitan de Lemosin que foguèt deputat de Corresa de 1928 a 1936.

## Biografia
**Joan Baptista Laumond**, filh de proprietaris agricòlas, nasquèt a Albinhac en 1865. Aprèp d'estudis de drech, crompèt en 1890 l'estudi de mèstre Brugelha, notari a Aubasina.

Elegit cònsol d'Aubasina lo 3 de mai de 1890, gardèt aquela carga fins a la Liberacion en agost de 1944. Foguèt elegit lo 25 de julhet de 1909 conselhièr general del canton de Beinat. 

Candidat radicalsocialista dins la circonscripcion de Briva-Sud a las eleccions legislativas del 22 d'abril de 1928, foguèt elegit al segond torn, lo 29 d'abril, davant Josèp Escande.

S'inscriguèt alara al grop radical-socialista et foguèt élegit a la commission del Trabalh.

En 1932, il est à nouveau candidat radical-socialiste dans la circonscripcion de Brive-Sud aux élections législatives del 22 d'abril de 1928 que passèt davant Jean Roumajon candidat du SFIO. Ce dernier se retire et **Jean-Baptiste Laumond** est elegit al segond torn, lo 8 de mai, amb 64,49% des voix, davant lo candidat de l'Aliança Democratica (29,74%) e lo del Partit Comunista (2,46%).

Encara inscrich al grop radicalsocialista foguèt elegit tornarmai a la commission del Trabalh, e mai tanben a la commission de l'administracion generala, departamentala e comunala, a la commission de la legislacion civila e criminala e a la commission d'enquesta sus l'afar Stavisky.

S'interessèt particularament a las questions de la Guèrra e del trabalh del mond pagés, intervint également sur le projet tendant à modifier la loi del 25 d'abril de 1928 sur les assurances sociales (début de la Seguretat sociala actuala).

Foguèt a l'origina d'una proposicion de lei tendant à rendre mai rigorós l'examen de notari, en modificar la lei del 25 de ventòsa de l'an XI qu'instituissiá aquel examen.

En 1936, quand aviá 71 ans, decidiguèt representar pas per son mandat de deputat e laissèt sa plaça a Enric Chapèla, radicalsocialista *local*, cònsol de Briva.

En 1937, Laumond foguèt nomenat viguièr d'Andòrra pel President de la Republica francesa, Albert Lebrun, foncion que li tirèt en 1940 lo govèrn del marescal Pétain.

Del temps de l'occupation, demorèt cònsol d'Aubasina e conseillhièr general del canton de Beinat, pr'aquò il sera démis del conselh departamental pr'amor de son antipatia al Regim de Vichèi. 

Èra oficièr de la Legion d'onor.
Averan (Hauts Pirenèus)

**Averan** (*Averan* en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [awé'ra] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Averaa*, cap a 1065, *De Auerano*, en latin, en 1313, *De Averono*, en latin, en 1342, *De Auerano*, en latin, en 1379, *Aueran*, *Auera* en 1429, *Averan* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Averan* que vien deth nom latin d'òmi *Avarus*, dab eth sufixe *-anum*.
Segon Negre, *Averan* que vien deth gascon *averan* (hrut).

Segon Miquèu Grosclaude, era proposicion de Negre qu'ei a considerar, pr'amor era partida que pòt significar eth ensemble, eth nom que pòt significar « lòc on i a averaèrs »; solament aquò junta pas dab eras fòrmas de 1313, 1342 e 1379 [qui son latinizacions !]. Grosclaude que torna ar ipotèsi de Dauzat, eth nom latin d'òmi *Avarus*, dab eth sufixe *-anum*, era proprietat d'Avarus.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Camors

**Camors** (*Camous* en francés) qu'ei ua anciana comuna gascona de Comenge, ena Vath d'Aura, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

De non pas con·hóner dab Camors (Loron). 

Eth 1èr de gèr de 2019, que fusiona dab Veireda e Jumet dens era comuna navèra de Veireda, Jumet e Camors.

## Geografia
Aute lòc o vilatge : Shagarda.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ka'mous] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *De Camorcio*, en latin, en 1387, *Camours* en 1767, *Camous* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, eths *Camós* que son vilatges situats en arriba de flume; eth mot *camó* que representa un terren fertile, près deth gave (Palay); cf eth « ancian provençau » *cambon*.
R. Aymard qu'accèpta era ipotèsi de Dauzat, mes era preséncia deras finaus *-r* qu'ei problematica.

Eths noms de tipe *Camous*, *Cambon*, *Chambon*, « terren fertile près d'ua aiga » que son explicats per eth gallic *cambo* (corba de flume). Que cau corregir aquera explicacion :
* Camors (Loron) ei pas briga sus ua aiga. Que'n es atau de plan de *cambons* lengadocians o *camons* gascons. Donc eth sens de « terren fertile » convien, mes pas totjorn près d'ua aiga;
* era finau *-rs* (redusida sovent a *-s*) qu'ei constanta; *-s* ei pas ua marca deth plurau. A partir dera fòrma *de Camorcio*, Grosclaude que tempta un *Camon* + nom d'òmi *Orsius*, mes que considèra era finau escura.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab era comuna

## Véder tanben
* Comunas deths Hauts Pirenèus

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bauma daus Perrats

[right|thumb|250px|Lo [casc d'Agrís|casc celta d'Agrís]]
La **[[bauma]] daus Perrats** se dubrís au nòrd de la comuna d'Agrís, en Charanta Occitana, a 'na vintena de quilometres au nòrd-est d'Engoleime, sus la riba drecha de Tardoira, au nòrd dau Bacin aquitan. Se situa au sud dau luecdich las Còssas, a l'auriera dau bòsc de Quatre Bauç.

## Descubertas
Lo casc celta d'Agrís, expausat au museu de las belas arts d'Engoleime, fuguet descubert dins 'quela bauma en 1981 per José Gomez de Soto, director de recerchas au Centre nacionau de la recercha scientifica (CNRS), de mercé las indicacions fornidas per un grop d'espeleològs de la Ròcha Focaud qu'avián desobstruit la cavitat.
Agrís

**Agrís** o **Agris** (*Agris* en francés) es una comuna de la Charanta Occitana situada dins lo País d'Òrta e Tardoire. Administrativament, aperten au departament de Charanta e a la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.

## Geografia

### Comunas limitròfas

## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
*  - *; al [[sègle XVIII]] ([[mapa de Cassini|Cassini]]).
==Istòria==

La [[bauma daus Perrats]] foguèt ocupada dins lo corrent dau [[Mesolitic]], dau Neolitic e de l'[[Edat dau Bronze]] e foguèt pendent lo periòde gallés e a la debuta dau periòde roman un santuari [[ctonian]] ont son estats egalament trobadas de terralhas, d'armas e d'espleitas de la [[Segonda Edat dau Fer]]. De campanhas de furgas arqueologicas menada pendent prèp de vint ans an permetèron d'i descobrir un casc d'aparat [[celta]] dau [[segle IV abC]] (en [[1981]]), de fòrça importants vestigis de l'Edat dau Bronze aitau coma d'òssaments umans datant dau Mesolitic ([[millenni VII abC]]) portant de tralhas demostrant una practica de [[canibalisme]].

De fòtos aerianas indican de vestigis d'una ocupacion antica d'epòca encara indeterminada.

A la *Crotz de la Teuliera*, L. Bertand senhala en [[1934]] una fabrica de teules (non datada).

Au luecdit *lo Champ de l'Egleisa'', una estatueta de dieu assetat tenent una borsa es estada descobèrta en 1973, dont l'iconografia particulara es aquela d'un dieu de l'abondància non clarament identificat.

## Administracion
### Lista daus maires

### Intercomunalitat

## Demografia

## Luecs e monuments
* La bauma daus Perrats, ont se trobava lo casc gallés d'Agrís
* Lo bois de la Bracona (nom supausat)


Agris monu.JPG|Monument daus mòrts.


## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes
* Comunas de Charanta
### Liams externes

## Nòtas e referéncias
Joan Fèlix

thumb|250px|Retrach de Joan Fèlix en 1929
**Joan Fèlix** (en francés: *Jean Félix*; Agde, 3 de decembre de 1885 - Agde, 31 d'octobre de 1968) èra un politician occitan, qu'a mai d'èsser cònsol de la vila lengadociana d'Agde de 1919 a 1944, foguèt deputat d'Erau de 1918 a 1928 e mai de 1932 a 1936.

## Biografia
Sortit d'una familha modèsta, **Joan Fèlix** estudièt al collègi d'Agde ont obtenguèt son bachelierat. Abandonèt los estudes per s'avodar a la viticultura e militar a l'encòp dins totes los gropaments politics e economics d'avantgarda. Aital venguèt secretari de la federacion socialista d'Erau de 1912 a 1930 e mai secretari de l'union locala dels sindicats obrièrs C.G.T. de 1911 a 1914 e puèi director del setmanièr *[[Le Languedoc socialiste]]* de 1921 a 1940. Foguèt mobilizat dins lo 258en R.I. quand comencèt la Primièra Guèrra Mondiala. Foguèt fach sargent sul camp de batalha e foguèt nafrat lo 21 d'agost de 1914 a Saint-Jean-de-Buzy (Meuse). Los alemands lo prenguèron e lo faguèron presonièr devant Montfaucon lo 21 de març de 1916.

Aprèp la fin de la guèrra se presentèt a las eleccions del 16 de novembre de 1919, sus la lista d'union socialista de defensa dels combatents e d'accion economica que capitanejava Edoard Barta, per tal de "denonciar totas las injustícias e prendre en man la defensa dels umils e dels interèsses viticòlas". Obtenguèt 27.820 vòtes sus 88.094 votaires e foguèt elegit al quocient electoral. Ben segur s'inscriguèt al grop socialista e foguèt membre de la commission del comèrci e de l'industria, de la de las begudas e de la de l'igièna, sa coneissença perfiècha dels problèmas del mestièr de viticultor li inspirèt son anar al Parlament e justifiquèt sas iniciativas e intervencions nombrosas, coma per exemple sus la destillacion des vins, la repression dels fraus, la reglementacion de la venda dels vins, l'assaniment d'aquel mercat important.
Cassanhas (Lengadòc)

**Cassanhas**, dit tradicionalment **Cassanhas de la Frontièra** (en francés *Cassagnes*) es una comuna d'Occitània, en Lengadòc, situada dins lo parçan de Fenolhedés o la Fenolheda, lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Caudièrs de Fenolhet

**Caudièrs de Fenolhet** (en francés: *Caudiès-de-Fenouillèdes*) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo parçan de Fenolhedés, e administrativament dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Situada sus una via de comunicacion principala de Catalonha a Tolosa ont dominava son Castèl fisèl, Caudièrs foguèt capitala del Fenolhedés fins que venguèt suplantada per Sant Pau de Fenolhet.

Dita: *Justiça de Caudièrs, justiça de tòrt e de travèrs* (dison qu'un condamnat malcontent adrecèt aquela frasa al magistrat ranc del vilatge).

## Geografia

## Toponimia

## Istòria
Caudièrs podriá trobar son origina dins una villa romana, la *villa de Cauderiae*. L'atestacion mai anciana del nom Caudièrs es de 852.
Localizat sus una via de passatge importanta entre Tolosa e la peninsula iberica, e per protegir de las invasions sarrasinas, se bastiguèt lèu en aquel endrech, una fortalesa sonada Castèl Fisèl. Centre de la vigariá de Fenolhedés, Caudièrs venguèt una localitat influenta e rica.
En 1346, se vegèron enfortidas las fortificacions del vilatge en seguida de las menaças d'incursions de las tropas anglesas en Lengadòc del temps de la Guèrra de Cent Ans. Mai tard, en 1542 la localitat patiguèt las atacas de las tropas de la corona espanhòla e foguèt incendiada.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
thumb|250px|Tor del Viguièr
* Tor del Viguièr
* Glèisa de Nòstra Dòna de Laval

## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* [Lista completa dels mots del [Thesoc] per Caudièrs de Fenolhet]]

## Nòtas
Montner

**Montner** (*Montner* en francés) es una comuna catalana, situada dins la comarca de Rosselhon, lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d'.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Vejatz tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sornhan

**Sornhan** (en francés, *Sournia*) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo parçan de Fenolhedés o la Fenolheda. Administrativament es dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Istòria
### Eraldica
L’escut tradicional de Sornhan foguèt remplaçat per un escut "de França" al s. XVIII.

Blason ville fr Sournia (Pyrénées-Orientales).svg|Escut tradicional de Sornhan
Blason ville fr Sournia (Pyrénées-Orientales)2.svg|Escut "modèrne" de Sornhan

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Vejatz tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Tilh (Nauta Garona)

**Tilh ** (*Thil* en francés) es ua comuna gascona, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *de Tilio* en 1200, *Tilium* en 1289 . 
*Tilh* ven deu resultat deu latin vulgar **tilium*, per *tilia* en latin classic, autrament dit [es un ahar d'epòca] representa le gascon *tilh*, que designava un arbe caracteristic d'un bordalat .
### Marnac
*Marnac* ven del nom latin d'òme *Marinus*, dambe'u sufixe *-acum*.

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Tilh èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescaucia de L'Isla de Baish. Lo vocable de la glèisa es Sent Martin. Tanlèu 1790, Tilh èra deu canton de canton de Granada .

Marnac, au sud de Tilh, èra ua parròpia de la diocèsi de Tolosa e de la senescaucia de L'Isla de Baish .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Universitat de Concepción

**Universitat de Concepción** es una de las institucions educativas mai reconegudas de Chile. Son campús principal es situat en Concepción, tenben coneguda coma **UDEC**. Fondada en 1919, es considerada como uno de los establiments d'ensenhament superior mai ancians de Chile. L'Universitat de Concepción tien un nombre total d’estudiants de 24 767 (2011).

## Vejatz tanben
### Ligams intèrnes
### Referéncias

### Ligams extèrnes

* Web oficial de l'Universitat de Concepción
Pau Lafont

thumb|250px|Pau Lafont en 1929
**Pau Lafont** (en francés: *Paul Laffont*; Lo Mas d'Asilh, 25 d'abril de 1885 – Rimont, 13 de julh de 1944) èra un politician occitan del país de Fois que foguèt deputat de 1914 a 1930 e puèi senador d'Arièja de 1930 a 1944.

## Biografia
**Pau Lafont** faguèt d'estudis de drech. Passèt lo doctorat e venguèt avocat al tribunal de Tolosa.

Venguèt membre del partit republican radical e se presentèt a las eleccions legislativas del 10 de mai de 1914. Foguèt elegit deputat de l'arrondiment de Sant Guironç per 8.644 vòtes sus 17.395 votaires, quand aviá pas que 29 ans.

Pau Lafont se prononcièt a favor de la delegacion de poders al marescal Pétain lo 10 de julh de 1940. Pasmens l'evolucion del Govèrn de Vichèi li agradèt pas ges e s'engatgèt dins la Resisténcia.

Moriguèt lo 13 de julh de 1944 a Rimont durant los combats que se faguèron per liberar lo país de Fois.
Chillán

thumb|right|260px|Escut de Chillán
**Chillán** qu'ei una vila chilena. Sa populacion, en 2002, èra de 161 953 abitants. Sa superfícia totala es de 511 km².

## Ligam extèrne
* Ciutat de Chillán
Francés Leotard

**Francés Léotard** (en francés : *François Léotars* ; Canas, lo 26 de març de 1942) es un òme politic francés. Son fraire èra lo cantaire-actor Felip Leotard. Fiu d'Andrieu Leotard, conselhier a la Cort dei Còmptes e cònsol de Frejús de 1959 fins a 1971, e d'una còrsa. 

## Lei debuts
En 1961 militèt au PSU (Partit Socialista Unificat) contra la guèrra d'Argeria. Demorèt un an (en 1964) dins un monastèri benedictin. Estudièt lo drech, puèi entrèt a l'ENA (ne'n sortiguèt en 1973). Après, trabalhèt dins de cabinets prefectoraus.

## Eleccions e nominacions
En 1977 foguèt elegit cònsol de Frejús (fins a 1997) e, en 1978, foguèt elegit deputat de Frejús (va foguèt fins a 2001). Entre 1979 e 2004 foguèt conselhier de Var (1979-1988) e de la region PACA (1998-2004).
*Responsabilitats politicas
**1986-1988 : ministre de la Comunicacion. 
**1993-1995 : ministre de la Defensa. 
**1996-1998 : foguèt president de l'UDF ambé lo sosten de Francés Vairon. 
En 2003, fondèt ambé d'autrei personalitas politicas europèas l'organizacion  Medbridge, que cèrca de promòure lei escambis, lo dialòg e l'ententa mutuala enter Euròpa e l'Orient Mejan.

## Sa posicion sobre la lenga occitana
Aviá una grand còrsa (dau costat de sa maire) e una grand provençala. Parlava aquestei lengas regionalas ambé sei grands. Per eu, de pèrdre la lenga es coma èstre en preson e donc fau promòure l'educacion en lenga regionala.

## Lei romans
En 2003 se retira de la vida publica e escriu d'assais e romans. 

## Bibliografia
* *À mots découverts : conversations*, 1987
* *Culture : les chemins de printemps*, éd. Albin Michel, 1988
* *Pendant la crise le spectacle continue*, éd. Belfond, 1989
* *Adresse au président des républiques françaises*, éd. Quai Voltaire, 1991
* *Place de la République*, éd. Laffont, 1992
* *Ma liberté*, éd. Plon, 1995
* *Pour l'honneur*, éd. Bernard Grasset, 1997
* *Je vous hais tous avec douceur*, éd. Bernard Grasset, 2000
* *Paroles d'immortels*, éd. Ramsay , 2001
* *La couleur des femmes* (roman), éd. Bernard Grasset, 2002
* *À mon frère qui n'est pas mort*, éd. Bernard Grasset, 2003 
* *La vie mélancolique des méduses*, éd. Grasset, 2005
* *Le silence* (roman), éd. Grasset, 2007 Prèmi Jackie Bouquin
* *Ca va mal finir*, éd. Grasset, 2008
* *La nuit de Kahina* (roman), éd. Grasset, 2010
* *Habitare Secum*, 2011
Aigasvivas (País de Foish)

**Aigasvivas** (*Aigues-Vives* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
**Aigasvivas** es en Lengadòc, **PAS dins lo País de Foish** .

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Aygas vivas* en 1300, *Aquisvivis*, en 1377. Lo nom vendriá de las fonts que environan lo vilatge .

*Aigasvivas* ven del latin *aqua*, « aiga » e *viva*  (parièr en occitan) o de lors resultats en latin vulgar e en occitan, lo tot al plural.

*Aig(u)a(s)viva(s)* es un sintagma espandit coma toponime mai que mai en occitanoromanic (i a pas d'exemple, per las comunas o los municipis, d' **Aguaviva* en iberoromanic o d' **Eauxvives* en galloromanic; vertat es qu'en espanhòl o en portugués, l'adjectiu seriá diferent). Es mai que mai al plural, benlèu pas dempuèi l'origina, mès demòra al singular dins Aiguaviva de la Selva e Aiguaviva de Bergantes, los municipis catalans (lo monestier d*'Aigües Vives*, a Carcaixent, al País Valencian, usa çaquelà del plural). Lo nom demanda pas de traduccion e pòt èsser motivat per la preséncia de rius, de fonts, o de rius que naisson de fonts; en mai del sens literal e concret, la motivacion del nom poguèt èsser son aspècte melioratiu o valorizant : es benlèu pas per azard se, almens per las comunas e municipis, se tròba sonque en clima mediterranèu o oceanic d'influéncia mediterranèa e s'es absent de Lemosin, d'Auvèrnhe e de Gasconha, que l'aiga i manca pas. Dins la practica, se limita (totjorn per las comunas o municipis), al catalan, al lengadocian meridional e oriental e a la broá del provençal : a donc un caractèr regional net.

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Mirapeis, i demorèt.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Temuco

vinheta|178px|drecha|Escut de Temuco
**Temuco** qu'ei ua vila chilena. Sa populacion qu'èra estimada a 245 347 abitants en 2002. Sa superfícia totau qu'ei de 464 km².
thumb|left|300px

## Vejatz tanben
### Ligams intèrnes
* Gran Temuco

### Referéncias
* 

### Ligams extèrnes

* Ciutat de Temuco (espanhòl)
Puerto Montt

vinheta|178px|drecha|Escut de Puerto Montt
**Puerto Montt** es una ciutat chilena, dins la region d'Los Lagos, al sud del país amb 175 938 abitants. Sa superficia totala es de 1 673 km².

## Vejatz tanben
### Ligams intèrnes
### Referéncias
* 
### Ligams extèrnes

* Ciutat de Puerto Montt (espanhòl)
L'Agulhon

**L'Agulhon** (*L'Aiguillon* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [laɣy'ʎu]. Le nom es atestat en 1313-14 : *Agulhono*.
Segon Dauzat (per Gulhon), l'etime seriá en latin *acucula*, « agulha », ambe'l sufixe diminutiu *-one*. Le sens seriá « la punta, le cap ».
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, le nom ven de l'occitan *agulhon* « autura ponchuda ». Segon Patrici Pojada, le sens d'« autura ponchuda » es probable.
 
## Istòria
La comuna se creèt en 1926, a partir de Belestar.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes
* L'Agulhon sul site de l'Insee

## Nòtas
Alvièrs

**Alvièrs**/*Albièrs*  (*Albiès* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Patrici Pojada dona de fòrmas ancianas : *Alveiros*, en 970, *Alvers* en 1074-1075, *Alveriis* en 1272 e en 1375, puèi *Albietz* en 1385 e 1390, *Albies* en 1293 e 1460, *Albers* en 1308, *Alberiis*, *Averni* en 1318-1325. La prononciacion es [al'βjɛs] . Las darrèras testimònian de l'avançada del betacisme (confusion de *v* e de *b*, al benefici del segond) e Patrici Pojada, entre *Alvièrs* e *Albièrs*, causís la primièra grafia, basada sus las atestacions istoricas pus ancianas . 
L'interpretacion de Dauzat, seguit pels Féniés, que fan del nom un derivat del latin *albarus*, « albar » , es donc malaisida. 
Segon Negre, citat per P. Pojada, lo nom local de l'aliguièr seriá *albièr*, prononciacion que Pojada a pas pogut verificar sus plaça. Segon Joan Coromines, citat tanben per Patrici Pojada, Albièras, los toponimes catalans *Albera* e *Alp* serián derivats de la basa indoeuropèa **ALBHI*, de sens discutat (« blanc » o idronomic) . Meteissa dificultat per *b*.
Per Auvers (Naut Léger) (fòrmas ancianas en *Alvers*), tanben citat per Patrici Pojada, Dauzat prepausa lo gallic *Arvernus*, escais (etnic) o *are*, « davant », e *vèrn*, « vèrn, vèrnhe » . 
Delamarre, per *Auvers*, prepausa *aruernon*, la proprietat d'Arvernos, ambe una dissimilacion [aboriva] *arv* > *alv* .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En 1793, la comuna aparteniá a Las Cabanas
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes
* Alvièrs sul site de l'Insee

## Nòtas
Àleu (Arièja)

**Àleu** ( *Aleu* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Argenh

**Argenh** ou **Argen de Coserans** (*Argein* en francés) es una comuna occitana de Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region d' Occitania.

## Geografia

## Istòria
Lo mot ven del latin "argentum, i, n." qu'es l'argent metallic, perqué a l'epòca precedissent la conquista romana (entre 125 av. J.-C. e 121 av. J.-C), e durant ela, lo metal i èra esplechat.

Dins lo mur de la glèsia i a un ex-voto roman per lo dieu Arsilunnus Maximus, sa data es anteriora al  sègle IV.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Arnhac

**Arnhac** (*Arignac* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom d'Arnhac vendriá d'un nom latin d'òme, *Arinius*, ambe lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*. Arnhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Arinius*. Cal precisar que los autors citan pas cap de fòrmas ancianas, fòra de la fòrma francesa *Arignac*, que deu correspondre a una anciana prononciacion, e que permet de supausar que lo nom auriá conegut una sincòpa desempuèi que l'administracion lo fixèt : **Arinhac* > *Arnhac*. Tot çò que disèm es donc a metre al condicional.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tarascon d'Arièja; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc del Savartés.
## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Arnava

**Arnava** (*Arnave* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
Dauzat, benlèu influenciat per Arnavon (*de Arnayone*, en 1127), vei dins lo nom un radical prelatin *arnav-*, e estima que lo nom del vilatge es influenciat pel nom del riu , *Arnava* . Mès l'aparéncia fariá puslèu pensar al gallés *are-*, « davant, prèp de, a l'èst de » e **naua*, dont un dels senses es « vaissèl, nauc » frequent en toponimia , que s'i aplicariá logicament a una val : lo vilatge es lo darrèr dins una comba afluenta de la val de Garona e se tròba tanben a l'èst d'aquela val. Per Arnavon, i a tanben un riu omonime, mès la situacion es pas tan clara. La situacion topografica dels diferents *Nava-*, *Navar-* es pas unifòrma pr'aquò e i a benlèu d'etimes diferents, que un d'elis poiriá èsser preceltic, coma Dauzat escriu; lo sens que Dauzat dona a *nava*, preceltic, es « plana, planòl » .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tarascon d'Arièja; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc del Savartés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Artigas (Arièja)

**Artigas** (*Artigues* en francés) es una comuna occitana de Donasan, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. 

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat en latin, en 1233, *de Artiguis*. Se tracta d'un mot prelatin, probablament aquitanic, **artica*, qu'a lo sens de « bosiga » e qu'es donat a l'ocasion d'una rompuda .

La prononciacion es [ar'tiɣes] , atal coma dins los mots catalans : *-a* seguida de *-s* o d'una autra consonanta, en sillaba finala pòsttonica, ven *-e*  (los parlars donasaneses fan transicion entre lo lengadocian e lo catalan). Curiosament, Patrici Pojada escriu *Artigas*, allòc que causís la grafia Mijanes pel vilatge vesin.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Quergut; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Aston (Arièja)

**Aston ** (*Aston* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *villa de Astan* en 1272, *Astone*  en 1277 e *Asto* al sègle XV (cronica d'Arnaud Esquerrier) . 
Albèrt Dauzat vei dins de noms que començan per *ast-* una varianta *ast* del basque e aquitanic *aitz*, « punta rocassosa » . Per Asta e Bion, Miquèu Grosclaude, corregís en precisant que la varianta *ast* de *aitz* existís pas, mès si la varianta *as*, que cal completar pel sufixe locatiu *ta* . Es malaisit de dire si Aston s'explica de faiçon semblabla, ambe l'apondi d'un sufixe.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.
## Demografia

* En 1793, la comuna fa partida de Las Cabanas
## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Aulòs

**Aulòs** (en francés *Aulos*) es una anciana comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo 1èr de genièr de 2019  fusionèt dins la comuna novèla d’Aulòs e Sinsat que ne venguèt una comuna delegada.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Dauzat prepausa, sense certitud, un nom latin d'òme *Aulus* (que se tròba tanben, ambe de sufixes diferents, a Aulús e als diferents Aulon), ambe lo sufixe aquitanic *-ossum*  (latinizat). Mès las fòrmas ancianas, que Dauzat deviá pas conéisser, son *Olos* en 1272 e 1445, *Olas* en 1390 . L'aglutinacion de la preposicion *a* es probabla : *(vau) a Olòs* ----> *Aulòs*, çò que règla pas la question de l'origina del nom.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En 1793, la comuna fasiá partida de Las Cabanas
## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Axiat

**Axiat** o *Arsiat* , o **Acciat**   (*Axiat* en francés), foneticament [a'tsjat], es una comuna foissenca, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Arsaz* en 1074, *Arsat*, en 1118 e 1228, *Acciato*, en 1245, *Arciaco*, en 1272, *(D)arsad*, au sègle XIV, *Axiat*, segon Esquerrier, al sègle XV. La prononciacion seriá [a'tsjat] .
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom ven del nom d'òme latin *Attius* e sufixe *-acum* . Mès caldriá provar lo sufixe *-acum*. Fòra de la question de la finala, las variacions medievalas del nom escrit son de mal explicar; se lo nom d'origina èra *Arsat/Arçac*, l'etime seriá pas *Attius*, mès *Arcius*, *Arsius* o *Artius*, del gallés *Arto*, « ors » .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de Nauta Arièja.

## Demografia

* 2016 : 42

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Bastida de Besplàs

**La Bastida de Besplàs** (* La Bastide-de-Besplas* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània.
## Toponimia

La Bastide de Besplas : forma francesa

*La Bastida de Besplàs*: forma occitana oficializada

*La Bastida de Bèths Plans*: forma occitana gascona en grafia normalizada

Determinant oronimic de transcripcion fonetica correspondent a la pronóncia ligada de *Bèths plans*' en occitan gascon.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Belestar

**Belestar** (*Bélesta* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [baʎes'ta]. La fòrma occitana segon Patrici Pojada es *Belestar* o *Belhestar*. Las fòrmas ancianas son *Belestar* en 1246, etc, *Bellestari* en 1295, *Belestar* en 1307, 1318-1325, *Bello Stare* en 1319 .
Segon Dauzat (e Astor, citat per P. Pojada), lo nom de Balestar ven de *bèlh* e *estar* « èsser situat », per un sens de « bèlha situacion » . 
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Balestar* es l'equivalent del français *Beauséjour* (bèlha demorança). Joan Coromines, tanben citat per P. Pojada, per les *Bellestar* catalans, imagina un *Bellestall* (estall = tropèlh), vengut *Bellestar*, sense refusar l'ipotèsi normala. Patrici Pojada demòra a l'ipotèsi costumièra, l'occitan *bèl* e *estar* : lòc plan situat, qu'a una polida situacion.

## Istòria
La lei del 4 de mai de 1926 retira L'Agulhon a la comuna (420 abitants en 1931). 
## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
* La lei del 4 de mai de 1926 retira L'Agulhon a la comuna (420 abitants en 1931). 
## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bèllòc

**Bèllòc** (*Belloc* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Lo sens es evident : conten una intencion de marcar la belesa del site, o que l'endret es bèl per s'i establir . Lo nom es frequent dins los cas de monestièr, mès pas necessàriament.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

Imatge:Mairie de Belloc, Ariège.jpg|L'ostal de la comuna.
Imatge:Belloc, Ariège (3).jpg|Vista.
Imatge:Eglise de Belloc, Ariège (1).jpg|La glèisa.
Imatge:Eglise de Belloc, Ariège (2).jpg|La glèisa.
Imatge:Panneaux de rue français-occitan, Belloc, Ariège (1).jpg|Panèl en occitan.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Benac (Arièja)

**Benac** (*Bénac* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [be'nak]. Las fòrmas ancianas son *Avenacho* en 1323, 1384, *Avenac* en 1382, 1445, *Abenac* en 1390 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc .
Segon Dauzat (e Astor, citat per P. Pojada), lo nom de *Benac* ven del nom gallic d'òme *Benos*, ambe'l sufixe *-acum*. Lemoine, Alan Novèl, Delamarre, Grosclaude, el per Benac (Hauts Pirenèus), citats per P. Pojada, escrivon en gròs la meteissa causa, al lòc que Negre, non se sap perqué, causís *Beninus* (?).
Aquelis autors non coneissián las fòrmas ancianas, diferentas de las de Benac dels Hauts Pirenèus. Segon Patrici Pojada, *Benac*, proprietat antica, ven benlèu del nom celtic d'òme *Aven(i)os* [o *Avena*], citats per Delamarre, ambe'l sufixe *-acum*. La grafia es **Venac**.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Benais (Arièja)

**Benais** (*Bénaix* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region Occitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [be'najʃ]. La fòrma occitana segon Patrici Pojada es *Benais* (fòrma de l'enquista Sacaze cap a 1880) o *Benaish* (los mots ordinaris, de tipe *deishar*, etc, an una prononciacion palatalizada). Se coneis pas cap fòrma anciana.
Segon Dauzat, le nom de Benaish seriá benlèu una varianta de *Benech* o *Beneix*, del latin *Benedictus* . 
Patrici Pojada pòt pas donar d'explicacion.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
 
## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Api (País de Foish)

**Api ** (*Appy* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat *Pinus* en 1074 e *Apino* en 1272 , çò que fòrça a metre en dobte l'etimologia prepausada, ambe prudéncia, per Dauzat : un nom latin d'òme *Appius*, donc **Appium (fundum)* . Caldriá puslèu pensar a dás solucions : siá, se la mencion de 1074 es pas una falsa latinizacion, a *Pins* e aglomeracion de la preposicion (mès la tombada de l' *s* del plural es una dificultat), siá, coma per Apinac, o en França Appenai-sous-Bellême, a **Appinus* : **Appinum (fundum)*. L'atestacion de 1272 representariá **Api(n)* [a'pi], vengut per desplaçament d'accent ['api]. Lo gentilici francés *Pynarol*, que vei tornar paréisser l*'n* amudida, confirmariá aquelas explicacions.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vathmala

**Vathmala** o **Bathmala** (benlèu de "val dolenta") [bam'malo] (*Bethmale* en francés) es una comuna occitana, situada dens lo departament d'Arièja e la region d'.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Eth nom de la comuna qu'es *Vathmala* (e non pas *Bèth-*) , donc « vath mala ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vesac (País de Foish)

**Vesac** (*Bézac* en francés) es una anciana comuna occitana del País de Fois, fusionada dempuèi lo 1èr de genièr de 2023 dins la comuna nòva del meteis nom que n’es una comuna delegada. Administrativament èra situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bompàs (Arièja)

**Bompàs ** (*Bompas* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
Lo nom de Bompàs es la transposicion, dins una intencion meliorativa, d'un **Malpàs* , formacion dont lo primièr element aviá un sens negatiu. Tot pas es per nature estret e malaisit, siquenon lo mot s'emplega pas.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tarascon d'Arièja; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc del Savartés.
## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vestiac

**Vestiac** o *Bestiac*  (*Bestiac* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son totas en *V-* : *Vertiaco*, *Vertiago*, *Vestiaco*, *Vestiac*  e justifican la grafia **Vestiac**. La prononciacion *B-* de l'iniciala s'explica sonque pel betacisme (confusion de *b* e de *v* a l'avantatge del primièr); çò que fa que l'ipotèsi de Dauzat, una fòrma « latinizanta » (per explicar la conservacion anormala de *-sti-*) formada a partir del latin *Bestia* , es totalament impossibla. La finala en *-ac*, del sufixe gallés *-aco(n)*, pausa pas de problèma. Mès lo passatge aparent de *Vert-* a *Vest-* e la preséncia d'un grope *-ti-* que pòt pas èsser etimologic, fan pensar a un etime (benlèu derivat del gallés *uert-*, « virar », o del latin *uerto-*, meteis sens), qu'auriá conegut una sincòpa; veire per exemple Vertrieu, latinizat *Vertriacum* au sègle XIV, que vendriá, segon Dauzat, de **Verturius*, del gallés **Vertos*, + *-acum*. Se l'etime èra **Verturius*, se poiriá pensar a una fasa **Vertriac*, ont la preséncia de doás *r* auriá menat a una prononciacion confusa e instabla, situacion resolguda a l'encòp per una dissimilacion (*-r-* > *-s-*) e l'amudiment de la segonda *-r-*. L'explica que precedís es tanben una temptativa o un exemple e pas brica una certitud.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Eras Bòrdas de Les

**Eras Bòrdas de Les** (*Les Bordes-sur-Lez* en francés) es una anciana comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.  Lo 1èr de genièr de 2017, fusionèt amb Shoantenh per formar la comuna novèla de Eras Bòrdas e Shoantenh e n'es una comuna delegada.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Le Bòsc

**Le Bòsc** (*Le Bosc* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
**Montner** (*Monner*)

## Toponimia
La prononciacion es [le'βɔsk]. Las fòrmas ancianas non son conegudas . Véser la partida istòria per començar a comprene. Malurosament, Patrici Pojada a pas creat d'article sus La Cabiròla.
Totis les toponimistas, citats o non per Patrici Pojada, son d'acòrdi per admetre que lo nom ven de l'occitan *bòsc*, d'origina germanica, passat en bas latin. Astor precisa que l'origina es le germanic **bosk* « boisson, mata, bartàs » que remplacèt lo latin *selva* per designar un ensemble d'arbres; P. Pojada crei de constatar que lo toponime es sense problèmas, mes lo problèma es pas dins le nom.

## Istòria
En 1790-1794, segon lo site Cassini, La Cabiròla foguèt annexada a la comuna del Bòsc e en 1833, Burret venguèt comuna. Véser las consequéncias sul grafic demografia. La dificultat es que la mapa de Cassini mòstra *Le Bosc* a l'emplaçament de Burret e *la Cabirole* a l'emplaçament del Bòsc; lo nom de Burret es absent de la mapa   e apareis a la creacion de la comuna. L'impression es que lo nom del Bòsc, mai qu'una aglomeracion, designava al còp lo territòri d'aquela parròquia boscosa (probablament las doás comunas del Bòsc e de Burret) e, solament per extension, le lòc de sa glèisa (ara Burret).

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Boan

**Boan** (*Bouan* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *spulga de Bonnoanno et villis de Bonnoanno*, en 1272, *Boan*, en 1390, *La forsa et spelonca de Boan*, en 1445 e *Boan* au sègle XV (cronica d'Esquerrier). La fòrma de 1272 es un jòc de mots (*bon* se prononciava [bu], coma dins *bodiu*).
Lo nom de Boan vendriá de **Bovanum*, del nom gallés d'òme **Bovus*, que seriá una varianta de *Bovius*, ambe lo sufixe *-anum* . Delamarre evòca un nom gallés de persona *Bouus* (que poiriá èsser çaquelà una maissanta lectura pel latin *Bonus*), dont lo sens seriá « lo buòu », e tanben un nom d'òme *Boius* .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra Boan e Sinsat.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bocenac

**Bocenac** (*Boussenac* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus. L'an 2013, la comuna comptava 185 abitants.

## Geografia
**Le bòsc de Candalh** s'espandís sus mila ectaras e se compausa mal que mal d'avet pectinats e de faus. La comuna l'administra en associacion amb l'ofici nacional de las forèstas. Se compta qualques 60 ectaras de parcèlas seleccionadas per amassar granas d'aquels avets que se plantan en l'oest pirinenc : se confirma que a qualitats geneticas que permèt a l'arbre d'arribar a quaranta metres.. 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Glèisia Sent Luis de Riupregond (1772)

* La torre Lafont

## Personalitats ligadas amb la comuna
* **[[Maurice Galy]],** (1918 **-**11 de junh de 1993, Riupregond ) presidiguèc le Licèu Francès de Nòva-Iòrc desde 1959 a 1989 ( cf : Sarasota Heralt Tribune, 25 de junh de 1993 )
* **Jacky Karcher** (1958) es un artista-pintre que costejèc grands musicaires de jazz a la vila d'Uzès. Per açò, musicians e instruments son sovent presents dins la siva obra. D'influéncia cubista, representa tanben vila imaginàrias. 

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
https://web.archive.org/web/20160109192032/http://jkarcher.com/
Braçac (Arièja)

**Braçac ** (*Brassac* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [bɾa'sak]. Las fòrmas ancianas son *Braciaco* en 1263/1265, *Brassac* en 1317, 1445 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), *Brassatz* en 1391, etc .
Segon Dauzat, Braçac, coma las autras comunas d'aquel nom, ven de la fòrma latinizada **Braccius*, del nom gallic d'òme **Braccus*, fòrma intensiva de *Bracus*, ambe'l sufixe *-acum*. Se tracta donc d'una propietat rurala d'origina gallo-romana. Les Feniés, en seguida de Negre segon Paul Burgan e André Lafon, causisson puslèu *Biracius*, ambe'l meteis sufixe . 
Per Braçac (Tarn e Garona), Paul Burgan e André Lafon citan las solucions d'autres toponimistas : *Biracius* per Ernèst Negre, *Braceus*, derivat de *Bracus*, per Astor, e se pronóncian per *Braccius* o *Bracius*; i a pas de dobte sul sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe celtic *-*acon*.
Delamarre, per d'autres *Braçac*s, causís l'etime *bracciācon*, la proprietat de Braccios (la latinizacion *Braccius* es atestada).
Segon Patrici Pojada, *Braçac* es format d'un nom de persona, *Braccius*, *Bracius* o tot autre nom prèp, ambe'l sufixe galloroman *-acum*. Pr'amor de las fòrmas ancianas, Pojada escriu *Brassac* (critèri non pertinent).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas