open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
L'Abescau

**L'Abescau** (*Labescau* en francés) qu'es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas son : *Labescal* (1273), *Levescal* (1279) e *Lavescab* (1279). Se tracta donc d'un derivat deu mot *evesque*, *avesque*, varianta de *bisbe* (supausada d'origina francesa pr'amor de l'evolucion en *-v-* deu *-p-* de l'etime grèc *episcopos*), damb lo sufixe latin *-ale*. Lo sens es "propietat de l'avesque de Vasats". L'Abescau es donc un equivalent de Lo Bisbal (Roergue) e de La Bisbal d'Empordà (Catalonha). Las atestacions *Labescal* e *Levescal* son influenciadas per lo lengadocian, estant qu'en gascon *-l* dens aquera posicion èra vocalizat en *-u* au sègle XIII dempuèi pausa.

L'interpretacion de Bénédicte Boyrie-Fénié es globalament en acòrd dab las de Dauzat e Rostaing (*episcopalis*), Ernèst Negre e Jacques Astor. Tots supausan que lo nom es motivat per un domeni, un camp o un ostau qu'apartenè a l'avescat.

## Istòria
L'Abescau èra pas parròpia e enqüèra a pas de glèisa. Avèva pas d'aglomeracion a la Revolucion  e tant vau dire que n'a pas. En hiren pr'aquò una comuna .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Granhòs; es ara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ladaus

**Ladaus** (*Ladaux* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Ladaus*, *Lasaus*, *Lausaus*, dau sègle XI au sègle XIII, *Ladaus*, en 1299, *Ladaus*, en 1307-1317, *cappella de Ladaus*, en 1342, *pro decimis suis de Ladaus*, en 1361. La prononciacion (supausada) seré [la'ðaws]. Sense cap de certitud, Bénédicte Boyrie-Fénié interprèta lo nom coma un derivat de l'adjectiu *lat*, *lada*, « larg, larga », dau latin *latus*, *lata*, emb lo sufixe vengut de *-ale* (cf. *casale* > *casau*, « propietat ------> òrt ». Lo sens seré (benlèu !) « un espandi vaste », « un replanat » . Observem que lo borg es puslèu dens una comba, que los escribas se son gardats de latinizar un nom que comprenèvan pas gràcias au latin, que lo sufixe *-au* pòt venir tanben, en occitan, dau sufixe gallés *-avo-*, que *-s* finala es tròp anciana per estar la marca d'un ancian gentilici e que certanas atestacions balançan entre [la'ð-] e [la'z-], signe que si lo vilatge èra pas dens aquera partida de la Gasconha lingüistica, seré benlèu **Lasaus*. Mès sembla malaisit d'anar pus lunh. Per Ladòs, Bénédicte Boyrie-Fénié a acceptat lo nom gallés *Lato* (*Lātus* per Delamarre) . Perqué pas per Ladaus, *Lātavo-*, la propietat de  *Lātus* ? Aquò règla pas la question de *-s* finala.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Targon; es adara dau canton de *l'Entre-deux-Mers* (en francés), donc de l'Entre Duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
Ladòs

**Ladòs**  (*Lados* en francés) es una comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas citadas per Bénédicte Boyrie-Fénié son *Lados* (1273, 1277, 1296-1297, 1307-1317), *Ladoss* (1293), *La Dos* (1307-1317), *La Doos* (1307-1317) e *Ladaus* (1307-1317, 1342) . Las darrèiras atestacions, d'origina bordalesa, son benlèu degudas a una confusion dab Ladaus.

Per Dauzat e Rostaing, se tracta benlèu deu nom d'òme gallés **Latus*, varianta de *Latios*, damb lo sufixe aquitanic *-ossum*. Ernèst Negre, causeish *Lada*, *Lato*, damb lo meteis sufixe, au lòc que J. Astor aima mèi **Ladus*, derivat de *Latios* (son citats per B. Boyrie-Fénié). Per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom galés *Lato* conven dens aqueth sector celtizat deu Vasadés, que conten pr'aquò una fòrta densitat de noms dab lo sufixe locatiu aquitanic *-òs*  *Ladotz(e)* > *Ladòs*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton d'Auròs; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc deu Reulés e las Bastidas.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
La Gòrça (Gironda)

**La Gòrça** (en francés: *Lagorce*) qu'ei ua comuna de  administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lalande-de-Pomerol

**La Landa de Pomirau** 
**Lalande-de-Pomerol** (nom francés), d'aquí a 1978 *La Lande-de-Libourne*, es una comuna de Bordalés e especialament deu Libornés gavai, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Istòria
* La comuna fut apelada oficialament *La Lande* en 1793, *La Lande-de-Libourne* en 1801, puèi en 1978, *Lalande-de-Pomerol* .

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Marca (Gironda)

**La Marca** (*Lamarque* en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de la Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
La comuna es situada en Medòc, en país rebeiron.

## Geografia

## Istòria

### Lo castèth de la Marca
La senhoria de la Marca existís aumens dempuèi lo sègle XIII. Lo castèth auré servit a empachar los navius enemics o piratas de remontar Gironda, coma lo castèth de Castilhon, a Sent Cristòli. La senhoria apartingut successivament aus senhors de Castilhon, au duc de Glocester apuèi a la familha de Candale. Passèt aus Foish-Candale e a la familha de Brassier. Lo castèth estut vendut coma ben nacionau pendent la Revolucion, e fenit per estar crompat prau comte de Fumèl en 1841.
 
Lo castèth que veden actualaments estut bastit au sègle XIV per Ponç de Castilhon saus rèstes d'una fortalesa dau sègle XI. Possedís un donjon circular a l'exterior, octogonau a l'interior. A costat, una tor emb d'una capèra dobla (hauta e bassa) dont las vòutas esturen rehèitas au sègle XVIII.

Lo castèth estut remaniat au sègle XVIII, apuèi au XIX.

### Lo pòrt de La Marca
La posicion en bòrn de Gironda de la comuna es importanta: maugrat una febla activitat maritima a la diferéncia de Paulhac, lo pòrt a totjorn permés d'assegurar un trafec entre Blaia, las islas de l'estuari apuèi la riba medoquina. Dempuèi totjorn, das gabarras e das iòlas hèden passar marchandisas (bòsc apuèi vin de Medòc, cerealas de Charantas)) e passatgèirs anant a las hèiras de Blaia (Senta Caterina) e de La Marca (Sent Bertomiu). Aquith trafec hadè viure das boèirs. Tanben, das puscaires alimentavan lo marcat locau.

En 1902, un servici ja existent entre Bordèu, Blaia apuèi Paulhac, reservat aus passatgèirs, consentit de har escala a La Marca ; l'escala estut egau suprimida en 1915. En 1912, per das rasons de desvolopament economic, lo maire de Cussac avièt l'idèa de méter en plaça un bac de vapor entre Blaia e La Marca. Lo projècte estut retardat a causa de la guèrra, mès estut adoptat en definitiva en 1932; la permèira traversada dau bac se hadut lo 15 de març de 1934.

### La glèisa Sent Saurin de La Marca

La glèisa, bastida entre 1836 e 1838, apuèi dinc a 1870 en mantun talh, es extraordinària per son dòma. Es tanben originala dens sa superposicion particulara d'elements: faciada planèira, clochèir de basa carrada mès dòma octogonau. La glèisa compòrta tres naus; las capèras lateralas, daus murs ornats de frescas, son dedicadas a la Verge e a sent Joan Batista. Lo novèth dòma data de 2005, l'ancian, tròp vielh, agent discut estar despausat en 1968.

La glèisa precedenta, dont ne damòra ren, èra estuda bastida en 1674, la pes vielha estent jutjada incomòda.
## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
### Petit patrimòni
* **Hont de Perlau** (en fàcia de la maison comuna)
* **Lavaduir de Cinc Sòus**
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Mòta de Landeron

*La Mòta de Landeron* (fòrma inventada) o **La Mòta Landeron** o **La Mòta Landerron** (*Lamothe-Landerron* en francés) es una comuna deu Vasadés  istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Istòria
Quand creèren la comuna, despartiguèren la parròpia de *Sent Martin de Sèrra(s)*, una partida, damb la glèisa, angut en Gironda per constituïr la comuna de La Mòta Landerron damb la parròpia de *Saint-Albert*, l'auta partida de la parròpia angut en Òut e Garona e vengut la comuna deu Petit Sent Martin.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
La Landa de Fronsac

**La Landa de Fronçac** (*La Lande-de-Fronsac* en francés)  es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Lenga
Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), La Landa èra una comuna gascona; lo parlar de La Landa e de las comunas vesinas èra diferent deu borqués e deu libornés. Deu borqués, se diferencia per la prononciacion de *j* : lo *jourt* e pas *l'iourt* o lo *iourt* (lo jorn), caractèr progressiu, puei que Vilagoja, pus a l'èst enquèra, se ditz *Bilegou-ie*; per la conservacion de *u* : *dou hut* e pas *dou heut* (deu huc); de contraccions coma *saous dit* e pas *sus leus dit* (sus + los + dits); la conservacion de la nasala dens la tresena persona deu plurau ; *bÉnon* o *bÉnoun* e pas *bÉnou* (venon, venen). Deu libornés, se diferencia per la prononciacion de *h* : *hille* e pas *fille* (hilha, filha), *hut* e pas *fut* (huc = huec, fòc); per lo mendre usatge deu diftongue *óou* : *deu* se ditz *dou* [du] e pas *dóou*  (las grafias de l'autor son utilisadas).

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Petrus de La Landa* entre 1155 e 1183, *La Landa* en 1361
.
Lo mot *landa*, deu gallic **landa*, « terren, prada », designa un tipe de vegetacion oceanica, o una vasta tèrra non cultivada, una bosiga, una tèrra liura. Oficialament, *La Lande-de-Cubzac* vengut *La Lande-de-Fronsac* en 1901 .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* La Lande sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Lançac (Gironda)

**Lançac** (*Lansac* en francés) es una comuna bordalesa d'Occitània , en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Lenga
Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), Lançac èra una comuna gascona; sol lo gròs vilatge deus *Androns*, au nòrd de la comuna, èra de parlar gavai .

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *parrochia de Lansac*, en 1360, *Guillelmi de Lansaco*, latinizacion de 1361, *Lansac et Belagarda*, en 1361 . La finala deu nom correspond a la derivacion gallica *-ācon* (latinizada en *acum*). Lo nom deu mèste de la propietat antica es *Lantius* o *Lancius* (Dauzat, Jacques Astor), *Lancius* (Negre, Bénédicte Boyrie-Fénié), *Lancios*, equivalent non latinizat de *Lancius* (Delamarre). Dauzat indica que *Lantius* o *Lancius* son latins, Astor que son gallics, Negre s'engatja pas (nom *romanic*), Bénédicte Boyrie-Fénié precisa que *Lancius* es un nomen o un cognomen, Delamarre considèra que *Lancios* es gallic e, a prepaus daus diferents *Lançon*s, que pòt tanben estar un teonime (nom de diu) .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Borg; es adara deu canton de l'Estuari.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Lançac sus lo site de l'Insee

## Nòtas
La Pojada

**La Pojada** (en francés *Lapouyade*) es una comuna francofòna, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània.

## Toponimia
Dialectalament, la comuna es dens lo maine dau sentongés (lenga d'oïl); lo maine dau gascon (lenga d'òc)  comença pas qu'au sud de Gauriaguet.

## Geografia
Comuna situada dens lo nòrd èst dau departament de Gironda e limitròfa damb la Charanta Maritima, La Pojada se trobava dens lo canton de Guîtres e, dempuèi 2015, dens lo dau Nòrd-Libornés.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* La Poiada sus lo site de l'Insee

## Nòtas
La Ròca (Gironda)

**La Ròca** (*Laroque* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Rocha* en 1239, *de Rocha*, en 1279, *La Rocha*, en 1289, *Sancti-Johannis-de-La-Roqua*, en 1339 .
*Ròca* ven de **rocca*, un mot prelatin, absent dau latin classic, aquí perqué los escribas ne donan sovent la traduccion *rupes*,o, aci ne hen *rocha*. *Ròca* prit lo sens de « pug, tuca, mont rocassós », pui de « castèth fòrt, hortalessa » . Empacha pas que coma lo mot èra (e es) un nom comun, sa fixacion en toponime es d'epòca dialectala (occitana, non pas latina) .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Cadilhac; es adara dau canton de l'Entre duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
L'Artiga (Gironda)

**L'Artiga** (*Lartigue* en francés) qu'es ua comuna gascona de Vasadés  administrada peu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas deu nom que son quasi totas en occitan : *Lartiga (senior de ~)*, en 1087, *Lartiga*, en 1242, *Lartiga (par. Sancti Romani de ~)*, en 1274, *Lartiga (de ~)*, en 1274, *Artiga*, en 1289, *Artigia (capellanus Sancti Romani de ~)* (latinizat ?). La prononciacion qu'es [lar'tiɣə]. Lo mot *artica* qu'es d'origina preceltica, benlèu aquitanica, e son sens qu'es « tèrra eishartigada, desbosigada ». Que's tròba en toponimia, microtoponimia dens tota la Gasconha e ua bona partida deu Lengadòc e que horneish tanben patronimes. Lo mot qu'es ancian, mès lo toponime, pervesit de l'article, que sembla d'estar d'epòca medievala.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Capsiuts; qu'es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Ruscada

**La Ruscada** (en francés *Laruscade*) es una comuna francofòna de , administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Helias de Laruscada* en 1273, *Helias de La Ruscada* en 1273, *La Ruscade* en 1305, *cap. de La Rruscada* en 1361 .
Segon Dauzat, Negre citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, e la toponimista era-medisha, lo nom es format de l'article *la* e de *ruscada*, de l'occitan *rusca*, « pèth d'aubre ». Lo sens es probablament de « fòssa per tanar, ont lo cuer pren l'aprèst .

## Istòria
*Routillas* èra una parròpia despareishuda que seré dens la comuna . Pr'aquò, lo castèth d'aqueth nom es dens La Poiada, a pauca distància.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Laruscade sus lo site de l'Insee

## Nòtas
La Trèna

**La Trèna**, o puslèu **La Trena**, segon l'etimologia (consultar lo paragrafe de toponimia), *Latresne*  en francés, es una comuna bordalesa de Guiana administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Trene (Arnaldus de La ~)*, en occitan, en 1235, *Latrena*, en occitan, en 1246, *Trena (captalis de ~)*, en latin, en 1273, *Trena*, en latin, en 1285, *Trena (de ~)*, en latin, en 1288, *La Trena*, en occitan, en 1289, *La Trenne*, en occitan, en 1293, *Latrene (La Mote de ~)*, en occitan, en 1294, *Latrena (cap. ~ arch. de Inter-duo-Maria)*, en occitan, en 1326, *La Trena*, en occitan, en 1361. Coma las fòrmas ancianas ac han veire, lo grop *-sn-* en francés es analogic. L'origina de *La Trena* es una fòrma femenina dau mot *tren* (cf. Bausiac), encara viu a la Laca d'Arcaishon e qu'a lo sens de « riba, ribatge », aquí lo d'un riu *Pimpina* (e non pas de Garòna). Mès Bénédicte Boyrie-Fénié, que perpausa aquera origina, dona tanben la prononciacion [latrɛnə] e escriu lo nom *La Trèna*, shens cap de briga s'interrogar sus la contradiccion . Coma las prononciacions que hornís son generalament supausadas e non pas observadas dens l'èst de l'Entre Duas Mars, es logic que sia atau dens una partida dau departament encara mèi desoccitanizada e de hèit sa prononciacion es la dau francés locau. Sembla donc naturau de restablir la prononciacion corrècta [la'trenə] e d'escriure **La Trena**.   

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Crion, i demorèt.

## Demografia

## Lòcs e monuments

* Glèisa Sant Aubin. Lo campanèir hot inscrit au títol daus monuments istorics en 1995 

## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lavasan

**Lavasan** (*Lavazan* en francés) qu'es ua comuna gascona de Vasadés  administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La sola fòrma anciana citada per Bénédicte Boyrie-Fénié es *Lavazan*, en occitan, en 1289. L'origina, en mèi deu sufixe *-anum*, es lo nom latin d'òme **Lavatius*, inferit de *Lavius* (Dauzat) o *Lavasus*, atestat (Bénédicte Boyrie-Fénié)

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Granhòs; es adara deu canton de *Le Sud-Gironde* (en francés), donc deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lèja e lo Horet

**Lèja e lo Horet** (*Lège-Cap-Ferret* en francés) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Lèja ven de **Laevia (villa)*, deu nom d'òme latin *Laevius*; se tractarè donc deu nom d'un maine gallo-roman qu'apartenèva a aqueth òme a moment donat. Ernèst Negre e Jacques Astor (citats per Bénédicte Boyrie-Fénié) en son d'acòrd, atau coma Bénédicte Boyrie-Fénié era-medisha. La toponimista cita d'atestacions medievalas en latin (*Legia (ecclesiam de ~)*, en 1169, *Legio (Arnaldus de ~)*, en 1235, *Legiam (apud)*, tanben en 1235, *Legia* en 1289, que contradisen pas l'explica hornida.

Per lo toponime *Cap-Ferret* (en francés), véder l'article Lo Horet. 

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'es causeish *Lèja - Lo (Cap deu) Horet* coma nom de la comuna. Totun la costuma toponimica occitana que prefereish la conjoncion “e” au junhent.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Leujats

**Leujats** (*Léogeats* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las atestacions medievalas son : en 1273, *Lematz* (sic, cacografia per *Leuiatz*); en 1274, *Leujatz*; en 1326 *Leugatz*; en 1367, *Leuyatz* .

Coma per Leujac, Albèrt Dauzat e Charles Rostaing i veson lo nom germanic de persona *Liudo*, sigut deu sufixe *-iacum*.

Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, opina per l'occitan *leuge* + sufixe aumentatiu *-at*, au plurau.

Coma Dauzat e Rostaing, Bénédicte Boyrie-Fénié associa *Leujats* e *Leujac*, mès damb lo nom de persona germanica *Leudo*; l'evolucion serè **Leudiac(o)s [fundos]* (acusatiu plurau masculin) > **Leudyacs* > **Leujacs*, damb la finala prononciada *[-ats]*.

Dens un article de 2013 de la revista País Gascons, Miquèu Audoièr constata 1) que plan de comunas girondinas an una finala en *-s* qu'es pas etimologica e que 2) Mèste Verdièr atèsta de la prononciacion *-ts* per *-cs*. La solucion serè *Leujac* au plurau, damb valor probabla de collectiu (*los Leujacs* = los abitants de *Leujac*), pui confusion deu nom deu vilatge damb los deus abitants , çò que mia a la grafia *Leujacs* preu nom deu lòc e de la comuna.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Lengon; es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas dab la comuna
## Véser tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
L'Èrm e Musset

**L'Èrm e Musset** ['lɛrm e my'sets]  o **L'Èrm e Mussets**  (*Lerm-et-Musset* en francés) qu'es ua comuna gascona de Vasadés  administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son en latin : (per **L'Èrm**) *Heremo (parrochia de ~)*, en 1273, *Heremo (par. Sancte Marie de ~)*, en 1274, *Heremo (de ~)*, en 1283; (per **Mussets**) *Musseto (rector de ~)*, en 1533-1537 . 

Lo mot occitan *Èrm*, deu latin classic *eremus*, manlevat au grèc, qu'a lo sens de « desèrt, tèrras incultas » e, per extension, eventualament « ermitatge » .

*Musset(s)* qu'es benlèu comparable au *Camp deu Mus*, lòc fortificat proto-istoric, esperon cint de varats (lo sens seré *mus*, equivalent de « morre ») ; mès *Mus* pòt tanben èste ua grafia per *Murs*. La fòrma actuala es au plurau e la preséncia de *-s* finala, pas etimologica, deu s'explicar per la confusion deu nom de la parròpia e deu vilatge dab lo nom deus abitants, **los Mussets*. Es quauquarren de frequent en Vasadés e en Bordalés (cf. Leujats = *Leujacs*, Loishats = *Loishacs*, etc).

## Istòria
* A la Revolucion, las parròpias Sent Martin de Mussets e Nòsta Dauna de L'Èrm que formèn la comuna de *L'Èrm e Mussets* .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Granhòs; qu'es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lestiac

**Lestiac** (*Lestiac-sur-Garonne* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *ecclesie de Lestiaco*, en latin, en 1160-1204, *Lesthac*, en 1273, *parrochia de Lastiac*, en 1273, *de Lestiaco arch. Benaugensis*, en latin, en 1326, *cappella de Lestiaco*, en latin, en 1342 e 1361 . Per Dauzat, Lestiac pòt venir d'un nom latin d'òme **Lastius*, inferit de *Lastus*, damb lo sufixe *-acum* [latinizacion dau sufixe gallés *-ācon*], mes Dauzat precisa a bon dret que la conservacion dau *t* pausa un problèma ; **Lastiācon*, en efècte, doneré **Laishac*, pr'amor de l'accion perturbatritz de *i*, vengut après *iòd* (mija-consonanta). Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, prepausan respectivament **Lestius* e **Lastius* [totjorn damb la medisha dificultat]. B. Boyrie-Fénié causís *Lestinus*, qu'a l'avantatge d'estar atestat : **Lestinacu(m)* > *Lestinago* > *Lestiago* (tombada gascona de *-n-* intervocalica) > *Lestiac* . Tant que *-n-* intervocalica es pas tombada, *i* pòt pas venir mija-consonanta e *t* se consèrva dens lo grope *-sti-*. Los parlars gascons au nòrd de Garona son hòra de l'isoglòssa de la tombada de *-n-* intervocalica, mes daus toponimes bordalés (Espiet), vasadés (Postiac, Landerroet, Moliets) e dau quite Agenés (Landerroat), gascons mes situats adara lonh de l'isoglòssa, s'explican sonque per aquera tombada e donc la fau admetre tanben per Lestiac, anciana granda propietat antica qu'avé probablament per mèste *Lestinus*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Cadilhac; es adara dau canton de l'Entre duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Linhan de Vasats

**Linhan de Vasats** (*Lignan-de-Bazas* en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Linhan (Bertrand de ~)*, en 1163, *Luiban (in parrochia de ~)*, en 1273. Lo nom ven deu nomen **Linius*, derivat deu cognomen *Linus*, dab lo sufixe latin *-anum* . Lo determinant, oficiau en francés dempui 1918 , sèrv a evitar la confusion dab Linhan de Bordèu.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Vasats; es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Linhan de Bordèu

**Linhan de Bordèu** (*Lignan-de-Bordeaux* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Legnan*, *Linan*, aus sègles XI-XIII, *Lenhan*, en 1289, *a cappella Linhano*, en latin, en 1326, *Sancte Eulalie de Lenhano*, en latin, en 1332, *Lenhan*, en 1361 . Lo nom ven dau nomen **Linius*, derivat dau cognomen *Linus*, damb lo sufixe latin *-anum* . Lo determinant, oficiau en francés dempui 1930 , sèrv a evitar la confusion damb Linhan de Vasats.

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Crion, i demorèt.

## Demografia

## Lòcs e monuments

Lignan-de-Bordeaux, l'église.jpg|Glèisa Santa Eulàlia
Lignan-de-Bordeaux monument aux Morts.JPG|Monument aus mòrts
Lignan Château de Lislefort 2.JPG|Castèth de Lislefort
Lignan-de-Bordeaux, Lavoir.jpg|Lavader pròche de la glèisa


## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lobens (Gironda)

**Lobens** (*Loubens* en francés), es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Aimanerius de Villa que dicitur Lupensis* en 1087 (cartulari de La Reula), *Amaneus de Lobeny* en 1281, *Lobenx* en 1289, *Lobenxs* au sègle XIV .
Segon Dauzat, *Lobens* ven deu nom latin d'òme *Lupus*, que les Visigots adoptèren, e deu sufixe germanic *-ing* (d'après Gamillscheg) . 
Segon Negre, *Lobens* s'explica per un nom germanic d'òme, *Leubo*, damb lo sufixe germanic *-ingos* .
Bénédicte Boyrie-Fénié, d'acòrd damb Dauzat, Astor (nom latin *Lupus* o traduccion latina deu nom germanic d'òme *Wolfo*), P.H. Billy, que se basa sus la mencion deu Cartulari de La Reula, prepausa lo cognomen latin *Lupus*, damb lo sufixe *-ingos* . *Leubo* + *-ingos* auré menat a *Leubens* > *Laubens*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
Loishats

**Loishats** (*Louchats* en francés) qu'es ua comuna bordalesa de Gasconha situada dens lo departament de Gironda e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las atestacions medievalas hornidas per Bénédicte Boyrie-Fénié que son : en 1273, *Lassatz* (sic), en 1274, *Lloyssat* e *Leissatz (homines de~)*, en 1274, *Luyssato (cornele de ~ in parrochia d'Osten)*, en latin, shens data.

Ernèst Negre (TGF, I, p. 489), citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, a prepaus de Luchapt (Vinhana, *Louchac* au sègle XV) e de Luchat (Charanta Maritima), que prepausa lo nom de persona latin *Lupius*, damb lo sufixe latinizat *-acu(m)*.

Bénédicte Boyrie-Fénié que causís lo nomen *Lugissius*, totjorn damb *-acu(m)*, shens escartar completament *Lupius*. L'explicacion que supausa per la finala una evolucion locala deu sufixe *-ac* > *ats* .

Dens un article de 2013 de la revista País Gascons , Miquèu Audoièr constata 1) que hòrt de comunas girondinas an una finala en *-s* qui es pas etimologica e que 2) Mèste Verdièr, autor bordalés, atèsta de la prononciacion *-ts* per *-cs*. La solucion que serè *Loishac* au plurau, damb valor probabla de collectiu (*los Loishacs* = los abitants de *Loishac*) e confusion posteriora  entre lo nom deus abitants e lo deu lòc , çò qui mia a la grafia *Loishacs* (prononciat com *Loshats*) pereu nom deu lòc e de la comuna.

## Istòria
La comuna se creèt en 1863, a partir d'Ostens .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Sefrian; es adara deu canton de Las Landas de la Grava.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véder tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lopa

**Lopa** o benlèu *Lopas* (*Loupes* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

* Lopa tòca pas Lo Pot, mes se'n manca pas de gaire.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Lopa Vetera*, *Lupa*, *Lupa Veteris*, en latin, aus sègles XI-XIII, *parrochia de Lopa*, en latin, en 1273, *Lopa*, en latin, en 1361 . La conservacion d'un *-p-* intervocalic supausa *-pp-* geminat, perqué autrament *-p-* se seré sonorizat en *-b-*. *Lopa(s)* ven benlèu d'un nom latin d'òme **Luppus*, fòrma intensiva de *Lupus* (*Lŭpus*); *-a* finau s'explica en supausent **Luppa (villa)*  (Dauzat), o d'un cognomen *Loppo*, atestat, que se justifiqueré per l'abondància de las fòrmas medievalas en *Lo-* puslèu qu'en *Lu-* , mes aqueth rasonament supauseré una tradicion grafica dempui l'Antiquitat. Pus important es lo hèit que *Luppus* es pas atestat. Delamarre cita un teonime (nom de diu) atestat coma nom de persona *Lopo-*, *Loppius*, *Loppo*, etc .

Bénédicte Boyrie-Fénié escriu *Lopa* pr'amor de las fòrmas ancianas, mes plan de comunas en Gironda an una *-s* finala que ven dau nom daus abitants, mèi en Vasadés qu'en Bordalés, cèrtas, mes la fòrma *Lopas* es pas impossibla.
 
## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Crion, i demorèt.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lopiac (Gironda)

**Lopiac** (*Loupiac* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Lopiac*, *Lupiac*, *Lupiag*, aus sègles XI-XIII, *villa Lupiacus*, en latin, citat per Nicolaï, *prior de Lopiaco*, en latin, en 1342, *Lopiac*, en 1361 . Segon Albèrt Dauzat, *Lopiac* ven d'un nom latin d'òme *Lŭppius*, damb lo sufixe *-acum* , latinizacion dau sufixe gallés *-ācon*. Bénédicte Boyrie-Fénié sièc Ernèst Negre e aima mèi *Loppius*, tirat dau cognomen *Loppo* . Lopiac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Lŭppius* o *Loppius*. Lo cognomen *Lŭpus*, mèi derivat en *Lŭpius*, conven pas, perqué solament la preséncia de *-pp-* geminada (dobla) permet la conservacion de la consonanta (*Lŭpius* auré donat **Lochac*).

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Cadilhac; es adara dau canton de l'Entre duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lopiac de la Rèula

**Lopiac de la Rèula** (*Loupiac-de-la-Réole* en francés) es una comuna deu Vasadés, en Gasconha, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Lupiacensi (Guillelmo ~)*, en latin, en 1040-1087, *Lopiaco (a priore de ~)*, en latin, en 1326, *Lopiaco (cappella de ~)*, en latin, en 1361 . Dauzat explica que lo nom ven de *Lupius*, *Luppius*, dab lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-āco(n)*. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, aima mèi lo nom *Loppius*, totjorn dab *-acum*. Es seguit per B. Boyrie-Fénié (*-pp-* geminada se consèrva coma *-p-*, *-p-* simpla intervocalica ven *-b-*) . Lopiac èra donc probablament un ancian grand maine antic qu'avèva per mèste *Loppius* o *Luppius*. En 1816, *Loupiac* (en francés) vengut oficialament *Loupiac-de-Blaignac* (Lopiac de Blanhac), pui en 1896, *Loupiac-de-la-Réole* . 

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de La Rèula; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc deu Reulés e Las Bastidas.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
Lucmau

**Lucmau** (nom francés e nom occitan en grafia classica) qu'es ua comuna vasadesa  de Gasconha, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Larmont

**Larmont**  (*Lormont* en francés) es una comuna bordalesa de Guiana administrada prau departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Mons Lauri*, en latin, en 1212, *Montlaur*, en 1186-1213/1214, *portus Laurei Montis*, en 1295, *de Laureo monte*, en latin, en 1339, *apud Laureummontem*, en latin, en 1361, *Larmont*, sus una mapa dau sègle XVII . *Larmont* es l'equivalent de *Montlaur*, format de *mont*, dau latin *montem*, utilizat per un castèth, un lòc fortificat, e de *Laur*, nom de persona (i a un Sent *Laurus*), o nom de planta (laur, laurèir) segon Negre. L'òrdre es germanic (determinant-determinat) e marca una formacion romanica, posteriora a l'arribada daus Germans. La prumèira sillaba s'explica per reduccion dau diftongue etimologic en situacion pretonica >associat a *-r* que trava la sillaba : *Laur-* > *Lar-*; en posicion tonica *au* se consèrva, mès *-r* tomba [mun'law].

## Istòria

## Administracion

### Urbanisme

## Transpòrts

## Economia

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas

## Nòtas
Listrac de Durèsa

**Listrac de Durèsa** (*Listrac-de-Durèze* en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. 	

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat, shens data, sus lo Cartulari de La Seuva, *Listrag*. Listrac ven d'un *cognomen* atestat mes rare, *Lister*, emb lo sufixe *-acu(m)* :**Listeracu(m)* > **Listerago* > **List(e)rag* (sincòpa de la pretonica) > *Listrac* . Listrac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avé per mèste *Lister*. 

Lo determinant es lo nom d'un riu, *Durèsa*, vengut d'un prelatin **Durecia*, que conten una basa **dur-*, presenta dens plan de cors d'aiga, influénciada per l'adjectiu latin *durus*, « dur », çò qu'explica lo vocalisme : [dy-] (e pas [du-]) .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Pelagrua; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc deu Reulés e de las Bastidas.

## Demografia

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Luganhac (Gasconha)

**Luganhac** (*Lugaignac* en francés) es una comuna occitana deu Vasadés istoric , lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Lucaniaco*, en latin, au sègle IV, *Luganac*, *Luganhac*, *Luguniac*, *Luguinac*, aus sègles XI e XIII, *Arnaldi de Luganag*, en 1143, *pro stagia de Luganhac*, en 1273 . *Luganhac* ven d'un nom latin d'òme, exactament un nomen, *Lucanius*, derivat de lux, « lum », emb lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallic *-ācon*. Luganhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Lucanius*.
### Bruçac
Se lo nom es pas un transferiment (mes lo site es pas indiferent), *Bruçac* ven deu nom gallic d'òme *Bruc(c)ius*, atestat, derivat en *-ācon*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Brana; es adara deu canton deus Tuquets de Dordonha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Luçac (Gironda)

**Luçac** (*Lussac* en francés) es una comuna gavaia de Bordalés e, especialament deu Libornés, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Madirac

**Madirac** (*Madirac* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

* Lo borg es actualament au Carpe, sus la RD 14, a près d'un km au nòrd-oèst de la glèisa.

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Madiracum*, *Madirannum*, en latin, aus sègles XI-XIII, *parrochia de *Maderac*, en 1273, *parrochia de *Maderach*, en 1274, *Sanctus-Martinus-de-Maderac*, en 1361 . *Madirac* pòt venir d'un nom d'òme latin **Matirius*, de *Materius* (Dauzat e Rostaing , que probable coneishèvan pas las fòrmas ancianas), o dirèctament *Materius* (Negre), o *Mater* , cognomen (Bénédicte Boyrie-Fénié), lo tot damb lo sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe gallés *-ācon*. *Maderac* passèt a *Madirac* per dissimilacion d'obertura , o benlèu tot simplament per influéncia de Sadirac, que tòca Madirac. Madirac èra probablament una anciana granda propietat antica qu'avé per mèste *Mater*, o *Materius*.
* **Lo Carpe**. Nom d'aubre, dau latin *carpinus* (veire ALG).
## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Crion, i demorèt.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Maransin (Gironda)

**Maransin**   qu'ei ua comuna francofòna, administrada peu departament de Gironda de la region de Novela Aquitània.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
## Referéncias
Lugon e l'Isla dòu Carnèir

**Lugon e l'Isla dau Carnèir** o puslèu **Lugon e l'Isla deu Carnèir** (*Lugon-et-l'Île-du-Carnay* en francés)  es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Lenga
Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), Lugon e l'Isla deu Carnèir èra una comuna gascona.

## Toponimia
### Lugon
Las fòrmas ancianas son : *cap. de Lugon* en 1342, *prior de Lugon* en 1342, *Lugon* en 1361 .
Segon Dauzat e Rostaing, *Reignac* ven deu nom latin d'òme *Luca*, emb lo sufixe *-onem* . 
Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta shens certitud l'explicacion precedenta, pr'aquò lo nomen o cognomen **Luca* es inatestat .
### L'Isla deu Carnèir
La Dordonha formava una isla en aqueth lòc. Lo determinant es lo gascon *carnèir*, « pilòt de cadavres », mes tanben « salader ». B. Boyrie-Fénié escriu *dòu* l'article contractat . La fòrma classica es *deu*, exclusiva dens los documents municipaus bordalés. I a tres fòrmas oralas en Bordalés : lo pangascon [du], au sud e au nòrd-oèst, [dɔw], sustot autorn de Liborna, [daw] en Medòc e près de Bordèu (emb [dɔw]). La comuna es au contacte d'aqueras duas prononciacions . La grafia *dau* sembla inevitabla per la tresena, mes *deu* es pas una grafia abusivament englobanta per los autes dus (cf *leugèir* [lɔw'ʒɛj]).

## Istòria
En 1804-1805, L'Isla deu Carnèir estut incorporada a Lugon .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
### L'Isla deu Carnèir
En 1793, 115 abitants, en 1800, 99 abitants .

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Lugon e l'Isla deu Carnèir sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Lugaçon

**Lugaçon** (*Lugasson* en francés) es una comuna deu Vasadés  istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Lugasso*, dens l'Antiquitat (citat per A. Nicolaï, *Les Noms de Lieux de la Gironda*, 1938, malurosament sense honts), *villa de Lugazon*, sense data, Cartulari de la Seuva, *Claremons de Lugaucent*, en 1307-1317 . Las atestacions son contradictòrias e dobtoses. L'origina de la prumèira es insegura, la segonda ven d'un cartulari sovent plen d'errors consonanticas o vocalicas, lo vocalisme de la tresena interròga.

Dauzat se demanda se la racina es pas la medisha que per Luganh (Roergue) e Luganh (Tarn), qu'explica per un nom *Luca* o *Lucanus*. I auré dus sufixes, *-acium* e *-onem* . Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, tanben sense certitud, supausa lo nom gallés d'òme *Lucotios*, emb lo sufixe gallés *-onus*. Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta la proposicion de Negre, emb daus dobtes pr'amor de la fòrma citada per Nicolaï e perqué supausa una dissimilacion per arribar a [lyɣa'suŋ] : **Lucotionem* > **Lugotyon(e)* > **Lugozon* (passatge regular de *-ty-* a *-z-*) > **Lugazon* > *Lugaçon* . Xavier Delamarre utiliza un teonime (nom de diu) **Lūcatios* o **Lūcatis* (de **leuk-* > *louc-* > **lūc-*); lo nom seré **Lūcatiū*, **Lūcationon*, emb lo sens de « propietat de **Lūcati(o)s* » .

## Istòria
A *Ròcafòrt* un siti arqueologic combina una *allée couverte* (« corredor drubèrt »), un *oppidum* que consèrva de traças de la civilizacion de La Tène (celtica) e de las hortalessas de totas las epòcas. Los Vasates i podèvan survelhar lo territòri daus Biturigues Vivisques, segon l'antropològue Raymond Riquet . Lo lòc tresplomba un riu, *Engranne* (en francés), varianta probabla d'Aiguranda, toponime plaçat au limite entre dus pòbles gallés , çò que supauseré un emplaçament de l'isoglòssa *-nd-* > *-n-* pus au nòrd a data anciana (*-randa* > *-rana*). Lo cors d'Engrana (nom supausat) vai dau sud au nòrd, mès la separacion entre las ancianas diocèsis de Vasats e de Bordèu es pus a l'oèst : Ceçac, Corpiac e Romanha son vasadés . La geografia eclesiastica representa benlèu pas exactament las frontèiras ancianas o aqueras frontèiras an poscut se desplaçar.

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Targon; es adara dau canton de *l'Entre-deux-Mers* (en francés), donc de l'Entre Duas Mars.

## Demografia

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
Marcenais

**Marcenais** es una comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Marciane* en latin, en 1242-45, *Marsanes* al sègle XIII, *Marsanes, Marssanes*.
Segon Dauzat e Rostaing, *Marcenais* ven dau nom latin d'òme *Marcenus*, emb lo sufixe *-acum*.
Segon Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, *Marcenais* ven dau nom « romanic » de persona *Marcianus*, emb lo sufixe *-ac(um)*, pui atraccion de las finalas en *-ais* . 
Bénédicte Boyrie-Fénié constata que lo sufixe *-acum* es pas possible ací. Marcenais es a costat de Marsas e son nom i sembla ligat.*Marça(n)s* emb *-és* (del latin *-ensem*) fèi **Marçanensem* > *Marçanés*, vengut *Marcenais* per  atraccion de las finalas en *-ais* , o puslèu per francizacion grafica (*-és* es grafiat *-ais*, coma dens *français* o *anglais*). 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Marcenais sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Marcillac (Gironda)

**Marcillac** es una anciana comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempui lo 1èir de genèir 2019, es comuna delegada de la comuna novèra de Val-de-Livenne, emb Saint-Caprais-de-Blaye.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Vincencius de Massilhaco* en 1339-40, *pro decime de Marssilhac* en 1360, *cappella de Massilhaco* en 1362 .
Segon Dauzat e Rostaing, *Marcillac* ven dau nom latin d'òme *Marcellius* o *Marcilius*, emb lo sufixe *-acum* . 
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Marcillac* ven dau nomen *Marcellius* o dau nom patronimic **Marcillius*, inferit dau cognomen *Marcillus* (per J. Astor, solament *Marcellius*, gentilici dau cognomen *Marcellus*, derivat de *Marcus*), emb lo sufixe *-acu(m)*, ça que remembra una anciana granda proprietat. L'assimilacion consonantica *-rs-* > *-ss-*, presenta maugrat lo latin de las atestacions, es regulara, mes lo nom oficiau dempui l'epòca francesa l'a pas gardada .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Marcillac sus lo site de l'Insee

## Nòtas