Castelnòu e La Capèla

**Castelnòu e La Capèla** o *Castèlnau e la Capèla* (*Castelnaud-la-Chapelle* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Castèlnòu
La prononciacion es [kɒhtɛl’nɔw] .
Las atestacions ancianas son las del castèl o las del vilatge : *Castellum nomine Castrum novum*, en 1124, *Castelnou* (pel vilatge, sense data), *Castelnau-sur-Dordogne* e *Castelnau-des-Berbières* (Berbiguièras probablament), al sègle XVI, e *Castelnau-des-Mirandes* (auèi en francés *Les Milandes*), en 1625 . Emb *castèl*, mot vengut del latin *castellum* (e abans de *castrum*), *nòu*, de *novum*, e sas fòrmas pus evolucionadas *nau* e *nuèu*, es l'adjectiu que se tròba pus sovent en toponimia . Mas la formacion *castelnau* a un sens autre que çò que marca l'evidéncia : dins l'oèst occitan, se referís a de pichonas aglomeracions aparadas per un castèl, de borgs castrals medievals (sègles XI a XIII)  estudiats per exemple per Benoît Cursente, sens qu'es pas contradictòri emb lo sens literal.
### La Capèla
La prononciacion es [lɒkɒ’pɛlɒ] .
Lo mot *capèla* agèt los sens successius de « partida de la glèisa de Tors que gardava lo mantèl, la *cappa*, de Sent Martin, de « partida de glèisa emb un autar segondari » (sens encara conservat), puèi de « pichona glèisa » . A moment donat, La Capèla Puèg-aut èra benlèu una annèxa d'una autra parròquia.
### Fairac
Las atestacions ancianas son *Afayrac* al sègle XIII, *Feyracum* (latinizacion que fai veire que *-ai-* pretonic s'èra dejà afeblit en [ej]). Chantal Tanet e Tristan Hordé explican lo mot per un nom germanic de persona, **Fara*, de la familha de *fahren*, « viatjar» seguit del sufixe *acum* . Mas fariá **Farac*. Cal donc supausar lo sufixe *-iacum* (derivat de *-acum*), o una autra etimologia, çò que suggerís la primièra atestacion, sense donar de solucion (un derivat del latin *Afer* ?). Dauzat dona a *fara* lo sens, plan diferent, de « familha » 
### Les Milandes (nom francés)
*Las Milandas* èra abans *Las Mirandas* , nom evident per un castèl, que *mira* lo paisatge per veire ont son los enemics; una miranda es un tor de gach . Lo passatge a *Milandes* (nom francés), foneticament aisit, es degut a la pèrda de la compreension del mot e a l'atraccion de *landa*.

## Istòria
La comuna se formèt per la fusion en 1973 de *Castèlnòu e Fairac* e de *[[La Capèla Puèg-aut]]* (noms deduits dels etimes e de las atestacions medievalas). En 1827, Castèlnòu aviá dejà fusionat emb Fairac . La Capèla Puèg-aut demòra comuna associada e elegís un cònsol delegat. 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Doma; es adara del canton de Val Dordonha.

## Demografia

* En 1827, fusion emb Fairac; en 1972, fusion emb La Capèla Puèg-aut, efectiva en 1973

### Demografia de Fairac

* Lo n° INSEE es estat camjat per rasons practicas.

**Per la demografia de [[La Capèla Puèg-aut]], anar a l'article**.

## Luòcs e monuments
*Castèl de Castèlnòu
* Castèl de Fairac
* Castèl *des Milandes* (ancianament *Las Mirandas* ) 

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Dordonha

## Ligams extèrnes

## Nòtas