open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Merens (Gers)

**Merens** (*Mérens* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing , lo nom de *Merens* que ven deu nom gotic d'òme *Meris*, dambe'u sufixe germanic *-ing* .
Segon los Féniés, *Merens* que ven deu nom germanic d'òme *Mero*, dambe'u sufixe  *-ingos*. 
Segon Negre, lo nom de *Merens* que ven deu nom germanic d'òme *Mirus*, dambe'u sufixe  *-ingos*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Glèisa Sent Antòni lo Gran, sègle XV

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Merens suu site de l'Insee
* Comunautat d'aglomeracion de Gran Aush Còr de Gasconha

## Nòtas e referéncias
Mielan

**Mielan** (*Miélan* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de  e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada dens l'Astarac a 13 km cap Sud Oèst de Miranda sus lo Boès. Mielan qu'a una particularitat estranha : qu'es dens ua intercomunalitat, la Comunautat de comunas Còr d'Astarac en Gasconha (residéncia a Miranda), diferenta de la de las autas 18 comunas de son ancian canton, la Comunautat de comunas Astarac Arròs en Gasconha (residéncia a Vilacomdau d'Arròs).

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
*Mielan* que vengueré, segon Dauzat e Rostaing, deu gallic *mediolanum* . En realitat, qu'es ua origina indirècta. Com bastida, que donèn a sa fondacion lo nom prestigiós d'ua grana vila europèa, Milan . 
Segon Negre, *Mielan* que'i ua bastida de 1284 fondada peu rei de França e Guilhèm-Bernat de la Ròc(h)a-Fontanilhas qui donèn lo nom *Meilan* (fòrma de Milan en occitan), puish lo nom que cambièc per l'atraccion de l'occitan *mielada* « anèth deu jo, sinonime *molada*, *armialada* ».
## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Mielan (caplòc); qu'es adara deu canton Miranda-Astarac.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Miélan 17.jpg|Plaça.
Maisons à colombages à l'angle Nord-Ouest de la place Jean Sénac (Miélan, Gers, France).JPG|Colanats
Miélan 11.jpg|Interior de la glèisa.
Miélan 12.jpg|Cloquèr de la glèisa.
Chapelle et impasse Saint-Jean (Miélan, Gers, France).JPG|Capèra de Sent Joan e carrèra òrba.
Chapelle de Barbas 2.jpg|Capèra de *Barbas*.


## Personalitats ligadas dab la comuna
* Jean-Paul David (1912 - 2007)

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Mielan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Miradors

**Miradors** (*Miradoux* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom de *Miradors* marca la preséncia d'ua anciana tor de gaita, en occitan vielh *mirador* . 
Segon Negre, *Miradors* que vengueré benlèu de l'occitan *mirador* « tor de gaita », en gascon « lòc d'on la vista pòrta lonh » . 
Lo plurau pòt estar aplicat a las tors, o representar los abitants (*los miradors* pòt estar un gentilici aplicat aus poblants).

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Miradors (caplòc); es adara deu canton de *Lectoure-Lomagne*, donc de Leitora-Lomanha.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Miradoux_2021_22_-_Rue_Porte_d'Uzan_S.jpg|Extremitat oèst de la bastida qui obreish sus la pòrta d'Usan.
Miradoux_2021_23_-_Point_de_vue.jpg|Vista en ivèrn despuish la bastida.
Miradoux_2021_13_-_Mairie.jpg|L'ostau de comuna.
Église_de_Miradoux_2021_23_-_Vue_de_la_rue_principale.jpg|La glèisa.
Église_de_Miradoux_2021_04_-_Clocher.jpg|Lo campanèr.
Église_de_Miradoux_2021_03_-_Chevet_et_statue.jpg|Lo cabeç de la glèisa.
Église_de_Miradoux_2021_08_-_Nef.jpg|La nau.
Château_de_Fieux_2021_02_-_Vue_nord.jpg|Lo castèth de Hieus (nom supausat).
Château_de_Fieux_2021_03_-_Vue_ouest_avec_Miradoux.jpg|Lo castèth vist de l'oèst dambe la vila.
Miradoux13.jpg|Lo mercat cobèrt.
Miradoux_2021_18_-_Halle.jpg|Lo mercat cobèrt.
Miradoux_2021_14_-_Puits_décoré.jpg|Potz decorat per Nadau.
Miradoux_2021_29_-_Belle_maison.jpg|Beròi ostau.
Miradoux_2021_24_-_Maison_étroite.jpg|Ostau estret.
Miradoux_2021_16_-_Escalier.jpg|Ruet en escalièr.
Miradoux_2021_44_-_N.D._de_Bauclair.jpg|Santuari Nòsta Dauna de *Bauclair* (nom francés) dens l'oèst de la comuna.
Miradoux_2021_42_-_Pigeonnier.jpg|Colomèr.
Miradoux_2021_08_-_Ancien_moulin.jpg|Ancian molin.
Miradoux_2021_40_-_Table_d'orientation.jpg|Taula d'orientacion.
Miradoux15.jpg|Claca suu portau de la glèisa.
Miradoux_-_Église_Saint-Orens-et-Saint-Louis_-3.JPG|La façada oèst e lo portau Renaissença.
Église_de_Miradoux_2021_07_-_Portail.jpg|Lo portau.
Église_de_Miradoux_2021_16_-_Chapelle_latérale_et_chaire.jpg|Ua capèra laterala.


## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Miradors suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Miramont

**Miramont** pòt èsser :

*Miramont d'Astarac, una comuna de Gers
*Miramont, una comuna de la Nauta Garona
*Miramont de Comenge, una comuna de la Nauta Garona
*Miramont de Guiana, una comuna d'Òlt e Garona
*Miramont e La Tor, una comuna de Gers
*Miramont de Carcin, una  comuna de Tarn e Garona
*Miramont e Sensac, una comuna de las Lanas
*Mirmont (*Miremont* en francés), una comuna del Puèi de Doma.

## Véder tanben
* Savinhac de Miramont, comuna de Perigòrd
Mirapeish

**Mirapeis/Mirapeish** pòt èsser : 

* Mirapeis, comuna francesa d'
* Mirapeish, comuna francesa de 

## Véder tanben
:Mirapeis de Tarn, comuna francesa de
Mirapeish (Gers)

**Mirapeish** (*Mirepoix* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Los toponimistas qu'interprètan los *Mirapeis*(ses) o *Mirapeish*, deu vèrbe medievau *mirar* e deu nom *peish*, com « gaita los peishes », o quitament « admira los peishes » [la darrèra interpretacion, de Negre e de Grosclaude, que pòt semblar mausegura]. Lo punt comun de totes aqueths noms qu'es la preséncia, fenomèn pr'aquò banal e pauc caracteristic, d'un flume o d'un riu [e dens aqueth cas, los peishes que son imaginaris]. A la diferéncia deus *Miramont*s o deus *Mirabèl*s, los *Mirapeish*(es) non son sus un tuc on s'i vei de luenh , çò qu'èra benlèu ua faiçon arrisolenta d'ac reconéisher...

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Mirapeish suu site de l'Insee
* https://www.grandauch.com (Comunautat d'aglomeracion)

## Nòtas e referéncias
Rogièr Barta

**Rogièr Barta** (en francés: *Roger Gaston Barthe*; Magalaç, país d'Erau, 20 de març de 1911 - Montpelhièr, 18 de genièr de 1981) foguèt un escrivan, ensagista e filològ occitan.

## La vida
Filh de n'Emili Barta, òme de teatre e escrivan occitan plan famós a l'epòca, e demercé lo sieu mitan familial, cultural e social, aguèt totas las oportunitats e facilitats (malgrat l'exili a París) per poder menar una accion occitana e occitanista tot lo long de la siá vida.

Professor agregat d'espanhòl e director de companhiá d'asseguranças, es subretot conegut per èsser estat l'aparaire, defensor e promotor de l' Idèa latina que li n'ajudèt de contunh a créisser e se desvolopar pels païses latins, romanics e d'en primièr Catalonha.

Fondèt, per çò far, las Annales de l'Idée latine (*Annals de l'Idèa latina*) amai cofondèt la France latine (*França latina*).Filològ, ne participèt tot parièr a la *Comission de Normalizacion Filologica* de l'occitan, qu'ensagèt en son temps de resoldre los problèmas normatius de la lenga nòstra.
Publiquèt ambedós Lexics francés-occitan e occitan-francés en 1970 e 1972.

Membre actiu del comitat de redaccion de Òc (revista) e Occitania (revista) amai collaborator assidú de lo Gai saber, foguèt president d'onor dels Amics de la lenga d'Òc, d'a París, de París.Majorau dau Felibritge en 1965.

Autor del libre de poèmas La font perduda qu'escriguèt en catalan, editat a Barcelona en 1934, recampèt plan mai tard, en 1979, los sieus escriches escampilhats en per moltas revistas e publicacions occitanas dins Pròsas de tota mena, lo sieu *itinerari bartassièr*.

## L'Òbra
### citacions
## L'Accion
### citacions
## Citacions
## Bibliografia
** 

* *La fe latina*, Besièrs, edicions de las Paginas d'Òc, 1927
* *La font perduda* (*La font perduda*), Barcelona colleccion La Revista, 1934... (tornar editat a París en 1973, coll. Amics de la lenga d'Òc...)  (en catalan)
* *L'idée latine* (*L'idèa latina*), 2 tòmes, Tolosa, IEO edicions, 1950-1951  (en francés)
* *Une supernation nécessaire* (*Una supernacion necessària*), París, la France latine, 1966  (id)
* *Lexique français-occitan* (*Lexic francés-occitan*), id Amics de la lenga d'Òc, 1970... (reedicion en 1973 id)
* *Lexique occitan-français* (*Lexic occitan-francés*), id 1972... (idem 1980)
* *Pròsas de tota mena*, I. Un itinerari bartassièr, II. Politica e cultura occitanas..., id 1979

## Referéncias
* *[[Aicí e ara]]* , num.10, pp 28-33, febrièr de 1981
* *[[Gai saber]]*, num. 402, pp 197-201, abril de 1981
* *[[Lemouzi]]* (*Lemosin*), num. 78, 1981..., nums 119 & 120, julhet e octobre de 1991
* *[[L'Occitan]]*, num. 22, abril-mai de 1979, num. 31, març-abril de 1981, num. 33, julhet-agost id
* *Òc*, abril de 1951
* *[[Annals de l'IEO]]*, 1952
** Pau Gache:  *L'idée latine de Roger Barthe* (*L'idèa latina de Rogièr Barta*), Rodés, edicions Subervia, 1958

e ca
## Ligams extèrnes
*    Sit oficial del CIRDÒC
Montbardon

**Montbardon** (*Monbardon* en francés) qu'es ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Montbardon* qu'es format de *mont*, deu latin *mons*, *montem* e deu nom germanic d'òme *Bardo* .
Segon Negre, *Montbardon* que veng de *mont* e deu nom de persona *Bardon*.

## Istòria
* Montbardon qu'èra de la diocèsi de Comenge, eretèra, en principi, deu pòble deus Convenes; la diocèsi que passa a l'oèst de Gimona per tres comunas de Gers: Montbardon, Montias e Sarcòs (mes pas Auçòs nimei Sent Blancat) ; 

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Masseuva; qu'es adara deu canton d'Astarac-Gimona (burèu centralizator Masseuva).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Montbardon suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Montblanc (Savés)

**Montblanc** (*Monblanc* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada dens lo Savés.

## Toponimia
### Montblanc
Segon Dauzat, *Montblanc* qu'es format deu latin *mons* « montanha, mes pòt representar un simple poi en país d'altitud bassa », dambe un epitèt de color .
Segon Negre, *Montblanc* qu'es format de *mont* e de l'adjectiu *blanc* .
### ''La Hilhèra'' (nom supausat)
Per un aute cas, en Comenge, lo nom que sembla caracterizar un lòc umid situat entre duas aigas. Es pas atau ací, mes la glèisa e lo castèth (en teoria la localizacion d'origina) que susploman un lòc umid e probablament marescut ancianament.

## Istòria
En 1839, la comuna de *la Hiellere* (la Hilhèra ?) qu'estoc annexada a Montblanc .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

### Demografia ''La Hilhèra'' (nom supausat)

* Lo n° INSEE es estat cambiat per rasons practicas. 

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna
* Jean Bertin : inventaire de l'aerotren inumat a Montblanc

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Montblanc suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Montbrun

## Patronims
* Charles Dupuy de Montbrun , capitani protestant durant las guèrras de religion
* Louis Pierre Montbrun  (1770-1812) General d'Empèri.
* Hugues Brisset de Montbrun de Pomarèda (1756-1831) General de brigada.
* Marie Anne Thérèse Ombline Desbassayns, nascuda Gonneau-Montbrun , proprietari d'una plantacion a la Reünion
* Deneu de Montbrun , arquitècta francés del començament de sègle XXen.

## Toponims
* Montbrun, comuna francesa de  
* Montbrun (Gers), comuna francesa de 
* Montbrun , comuna francesa d'
* Montbrun , comuna francesa de 
* Montbrun , anciana comuna francesa de , uèi dens Dornasac

## Castèls
* Castèl de Montbrun, en Nauta Vinhana

## Veire tanben
:Montbrun del Boscatge, comuna francesa de 
:Montbrun de las Corbièras, comuna francesa d'
:Montbrun de Lauragués, comuna francesa de
Montcassin

**Montcassin** (*Moncassin* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de Gasconha situada entre Miranda e Masseuva sus la Petita Baïsa. Lo borg qu'es a quauquarren com 240-245 m d'altitud.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
*Montcassin* que pòrta lo nom de l'abadia benedictina de *Monte Cassino* en Itàlia. Lo nom qu'es donc un transferiment . Mès Montcassin qu'es pr'aquò sus un « mont », en posicion dominanta.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Miranda ; qu'es adara deu canton Miranda-Astarac (burèu centralizator : Miranda).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Montcassin suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Montclar

* Montclar, comuna deus 
* Montclar, comuna d'
* Montclar, comuna d'
* Montclar, comuna de Catalonha.

## Vejatz tanben
:Montclar de Comenge, comuna de .
:Montclar de Lauragués, comuna de  .
:Montclar sur Gervanne, comuna de 

:Monclar d'Armanhac, comuna de .
:Monclar, comuna d'.
:Monclar de Carcin, comuna de 
:Monclar d'Òssa, comuna de .
:Sent Jòrgi de Montclar, comuna de 

:Montclard, comuna francesa de 

:Ralph Monclar; general de l'armada francesa.
Montclar d'Armanhac

**Montclar d'Armanhac** (*Monclar* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom que correspond a un tipe *monte(m) claru(m)*. Lo sens de l'adjectiu es pas evident pr'aquò : benlèu « illustre », com en latin classic, segon la suggestion de Bénédicte Boyrie-Fénié a prepaus de l'omonime agenés, o « de color clara », « evident, distinguit » (Ernèst Negre), « beròi, gran » (Jacques Astor, citat per B. Boyrie-Fénié) .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Casaubon; qu'ei ara deu canton deu Gran Bas-Armanhac (burèu centralizator : Nogaròu).

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,144)(84,112) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 219 1968: 162
  points:(84,112)(100,103)    color:blue    width:2 #1975: 147
  points:(100,103)(128,102)   color:blue    width:2 #1982: 144
  points:(128,102)(160,107)   color:blue    width:2 #1990: 153
  points:(160,107)(196,93)   color:blue    width:2 #1999: 129
  points:(196,93)(228,108)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


* En  la populacion èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Montclar suu site de l'Insee

## Nòtas
Montclar sus l'Òssa

**Montclar sus l'Òssa** o **Montclar de l'Òssa** (*Monclar-sur-Losse* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom que correspond a un tipe *monte(m) claru(m)*. Lo sens de l'adjectiu es pas evident pr'aquò : benlèu « illustre », com en latin classic, segon la suggestion de Bénédicte Boyrie-Fénié a prepaus de l'omonime agenés, o « de color clara », « evident, distinguit » (Ernèst Negre), « beròi, gran » (Jacques Astor, citat per B. Boyrie-Fénié) .
La prononciacion [muŋ'kla] qu'es confirmada peu nom sus la mapa de Cassini, *Moncla* . 

Lo determinant es lo nom d'un flume de 120,3 km de long, *l'Òssa*, sos-afluent de Baïsa, que poderé estar deu medish tipe que las *Ossa*s o *Orsa*s estudiadas per Miquèu Grosclaude, qui's guarda ben de precisar s'aqueths noms son presents en toponimia basca (un sol cas eventualament aparentat, *Bidosa*) o quina es la soa origina . Bénédicte Boyrie-Fénié, a prepaus de Lòssa, d'origina probablament idronimica, qu'atribueish ua origina aquitanica au nom deu riu eponime supausat.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Montesquiu ; qu'es adara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha (burèu centralizator : Plasença).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* Montclar suu site de l'Insee
* Comunautat de comunas de Còr d'Astarac en Gasconha

## Nòtas e referéncias
Blanca (solfegi)

En solfegi, ua **blanca** qu'ei ua nòta representada dab un ceucle blanc provesit d'ua barra. En tèrmes de durada, la blanca que vau la meitat de la durada d'ua arronda e lo doble d'ua negra. Lo silenci de medisha durada qu'ei mieja-pausa. Dens ua particion escrivuda dab ua mesura de 4/4 la blanca que vau dus temps. 

La barra que pòt estar orientada de cap au baish o au haut de la particion per rason practicas o esteticas (generaument, au dessús de la meitat de la portada, òm baisha la barra, e, inversament òm la quilha en devath de la meitat de la portada.
Sejong lo Grand

**Sejong lo Grand** (en corean (hangeul): **조선 세종**), (7 de mai de 1397 - 18 de mai de 1450) foguèt lo tresen rei de la Dinastia Joseon de Corèa. Es fòrça conegut per la creacion de l'alfabet corean hangeul, quecapitèt d'impausar magrat la fòrta oposicion dels universitaris educats en hanja (escritura chinesa). Sejong es dels dos dirigents corean onorats a títol postum per l'apelacion "lo Grand" , l'autre essent Gwanggaeto lo Grand de Goguryeo.
Surrealisme

[vinheta|[Achraf Baznani]]

Lo **surrealisme** (del francés *surréalisme*) es lo movement d'avantgarda mai important del periòde de l'entre doas guèrras, e fòrça possiblament lo dels mai influents de totes eles. Foguèt creat en 1924 a partir del Manifèst surrealista d'André Breton, lo seu guida esperital.

## Definisson
André Breton definís lo surrealisme coma « automatisme psiquic pur, per lo qual se propause d'exprimir, siá de boca, siá per escrich, sià de tot autre biais, lo foncionament real de la pensada. Dictada de la pensada, dins l'abséncia de tot contraròtle exercit per la rason, fòra de tota preocupacion estetica o morala ».
« Lo surrealisme repausa sus la cresença dins la realitat superiora de cèrtas formas d'associacions negligidas fins a ele, dins l'omnipoténcia del somi, al jòc desenteressat de la pensada. Tend a arroïnar definitivament tots los autres mecanismes psiquics e a se substituir a eles dins la resolucion dels principals problèmas de la vida [...]

## Evolucion
Lo surrealisme explòra de novèlas tecnicas de creacion que daissan lo camp liure a l'inconscient e fòrça la desinibicion dels condicionaments: escritura automatica, recits dictat pendent lo somi forçat, cadavres requits, sollicitacion de l'azard objectiu.
Lo movement balha a sas produccions literàrias e plasticas, l'estatut d*'experimentacion scientifica*.
Tonalitat (solfegi)

En musica la **tonalitat** pòt estar sia ua de las duas gamas relativas determinadas per l'armadura d'ua particion sia la nòta naturau mei baisha produsida per un instrument de musica, per exemple per ua campana o per ua trompeta (òm parla alavetz d'ua campana o d'ua trompeta en Re per exempel se s'ageish d'aquesta nòta).

Dens ua particion, l'armadura que determina duas **gamas** : ua gama majora e la soa relativa menora qui son associada per'mor d'osténder la medisha armadura mes sus los dus mòdes mei emplegats dens la musica occidentau modèrna (lo mòde major e lo mòde menor). 

Entà poder dar la tonalitat d'ua particion (entà per exemple poder díser qu'ei escrivuda en Do Major - marcat Do M -) que cau donc duas causas : conéisher lo nombre d'alteracions (dièsis o bemòls) sus la soa armadura e conéisher lo mòde causit (major o menor).
Quarta (solfegi)

En musica, ua **quarta** qu'ei un intervau 4 grads (inclsuent 5 miei tons) enter duas nòtas. D'un punt de vista fisic, acostic e matematic qu'ei l'intervau enter la  3au e la 4au armonicas naturaus.
Absinti

L**'absinti** (var. **aissent**, **aussent**), es una bevenda alcolica destillada a partir d'èrbas, principalament artemisia absinthium, l'anís verd e lo fenolh. Ten un gost similar a la licor d'anís e un gra alcolic fòrça elevat.

De còps se nomena «la fada verda» a causa de la siá color originala, verd clar, que se transforma en una color lachenca al moment de preparar la bevenda per èsser consomada. Aquela preparacion consistís en i apondre d'aiga freda que desfà un pauc de sucre, l'aiga servís a rebaissar la proporcion d'alcòl e lo sucre per redusir l'amarum.

L'absinti originari de Soïssa coma un elixir, se popularizèt en França dins las darrièras annadas del sègle XIX e lo començament del sègle XX, particularament entre los artistas e escrivans parisencs. Se considerèt coma una dròga psicoactiva perilhosa, e en 1915 foguèt enebit dins qualques païses europèus e als EUA. Sembla qu'aquela consideracion foguèt erronèa donat que i a pas cap de pròvas que l'absinti siá pus perilhós que l'alcòl ordinari, e mai se i a pauc d'estudis medicals modèrnes per verificar aquò. Dins los ans 1990 los païses de l'Union Europèa comencèron de tornar autorizar sa fabricacion e sa venda.
Tèrça (solfegi)

En musica, en acostica e en solfegi, la tèrça qu'ei un intervau de 3 grads dens ua escala diatonica.
Aquestes tres grads que pòden contar dab 3 o 4 miei tons ; dab 3 l'intervau qu'ei alavetz mei especificamante ua **tèrça menora** mentre qui dab 4 que's tracta d'ua **tèrça majora**.

Dens ua seria d'armonicas la tèrça majora qu'ei l'intervau audit enter la 4au e la 5au nòta de la seria mentre qui la tèrça menora e s'audeish enter la 5au e la 6au.

## Ligam intèrne
*Tèrça picarda
*Intervau
Magàs

**Magàs** (Магас en ingosh) qu'ei la capitau d'Ingoshia, dens lo Caucàs Nòrd.

## Galeria


Fichièr:Magas001.jpg|Lo sièti deu president de la Republica d'Ingoshia.
Fichièr:Magas-2.PNG|Avienguda de la Republica (fondada en sovièr deu ueitantau aniversari de l'estat ingosh).



### Ligams extèrnes

* Site oficiau
Ashish

L′**ashish** (de l'arabi حشيش hashish, ) es una dròga psicotròpa derivada del cambe (canabis). Se fabrica en desprenent de las flors e de las fuèlhas del cambe las secrecions que lo cobrisson.

D'aspècte solid, ven malleable en calfant. Es de color castanh amb rebats rogencs, negres, verdencs e daurats. Se fuma en pipa, mesclat amb de tabat o de brots de cambe. L'ashish produsís pas un efièch distint del de la marijuana, mas mai potent e potencialament dangierós pels palmons a causa del fach qu'en Euròpa es generalament mesclat amb de tabat, çò qu'implica màger preséncia de quitran pendent la combustion. La consomacion d'ashish a los meteisses efièches que la del cambe. Los efièches requits anan de l'euforia per la desinibicion al sentiment de seguretat. Mas an força efièches indesirables, tan psiquics coma ànsia, paranòia o psicòsi segon la personalitat, que fisics despuèi d'uèlhs roges fins al càncer.
Montferrand de Savés

**Montferrand de Savés** o **Montferran Savés** (*Monferran-Savès* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Montferran
Lo nom qu'ei citat en 1226, *de Monte Ferrando*. Segon Negre, *Montferran* que vengueré de *mont* e de l'adjectiu *ferran* « gris de hèr ».
Segon Dauzat e Rostaing, *Monferran* que veng de *mons* « montanha, sèrra » e deu nom germanic d'òme *Ferrand*, meilèu que l'adjectiu *ferran* « gris » .
La grafia *Montferrand* que seré estranha en gascon.
### ''Garbic'' (nom francés)
Pas d'informacions. Benlèu lo latin *vicus* (----> *vic*) o un derivat de *garba*.

## Istòria
Lo 20 de heurèr de 1965, Garbic que fusionèc dab Montferran (de) Savés per fusion simpla .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Montferran Savés suu site de l'Insee
* Comunautat de comunas de la Gasconha Tolosana

## Nòtas e referéncias
Nolhan

**Nolhan** (*Noilhan* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
La comuna que's situa dens l'encontrada de Savés.

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Nolhan* que vengueré benlèu deu latin *novalis* o deu nom latin d'òme *Nobilis* o *Novellius*, dab lo sufixe *-anum* .
Segon Negre, *Noalhan* que vengueré deu nom « romanic » de persona *Nobilianus*, shens sufixe .
Per l'omonime de Gironda, Bénédicte Boyrie-Fénié que causeish lo nom d'òme *Novellianus*, mes Astor qu'i vei un derivat de *novalis* « tèrra desbosigada navèrament » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:510 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:340 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:170 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,141)(84,121) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 363 1968: 304
  points:(84,121)(100,109)    color:blue    width:2 #1975: 267
  points:(100,109)(128,129)   color:blue    width:2 #1982: 326
  points:(128,129)(160,114)   color:blue    width:2 #1990: 283
  points:(160,114)(196,102)   color:blue    width:2 #1999: 247
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Nolhan suu site de l'Insee
* sit oficiau
* Comunautat de comunas de Savés

## Nòtas e referéncias
Nolens

**Nolens** (*Noulens* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Nolens* que veng deu nom germanic d'òme *Nodelus*, dab lo sufixe germanic *-ing*, mailèu que la germanizacion d'un *Novelliacum* o *Novellianum*, com Gamillscheg e pensava.
Segon Negre, *Nolens* que veng deu nom germanic de persona *Nevolus*, dab lo sufixe germanic *-ingos*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Nolens suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Sent Haust (Gers)

**Sent Haust** (*Saint-Ost* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Sent Haust qu'ei ua comuna situada sus Baïsòla.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Sent Haust representa *Faustus*, un avesque deu sègle Vo un aute *Faustus* deus 27 sents d'aqueth nom . Mes quina es la prononciacion ?

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Miranda ; qu'es adara deu canton Miranda-Astarac (burèu centralizator : Miranda).

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,99)(84,98) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 139 1968: 137
  points:(84,98)(100,81)    color:blue    width:2 #1975: 108
  points:(100,81)(128,79)   color:blue    width:2 #1982: 105
  points:(128,79)(160,73)   color:blue    width:2 #1990: 94
  points:(160,73)(196,69)   color:blue    width:2 #1999: 86
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Sent Haust suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Montagut de Savés

**Montagut de Savés** o **Montagut Savés**  (*Montégut-Savès* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada dens lo Savés suu Aussoa a 40 km cap sud-èst d'Aush.

## Toponimia
Segon Dauzat, *Montagut* qu'es format deu latin *mons* [----> *montem*] e deu latin *acutus*, « ponchut, puntut » .
Segon Negre, *Montagut* qu'es format de l'occitan *mont* e adjectiu *agut* .
Lo nom *Montagut* e lo succès deu simple nom *mont* que son associats a l'epòca feodala e a un contèxte guerrièr, a la volontat de defensa, mès *Montagut* non descriu pas las tors ponchudas deu castèth, com pensan les Féniés  : que cèrcan solament a donar l'impression d'un castèth d'accès malaisit, çò qui pòt estar en contradiccion damb la realitat, per designar de tuquetas arredondidas ; aquò que testimònia, non pas d'ua intencion descriptiva, mès de la d'impressionar les enemics. 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Montagut de Savés suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Montagut d'Arròs

**Montagut d'Arròs** (*Montégut-Arros* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. 

## Geografia
Sus la mapa, lo nom *Montégut* que correspón a ua aglomeracion situada dens la ribèra. Pr'aquò, la glèisa, lo cementèri, l'ostau de comuna, l'anciana escòla e quitament la sala de las hèstas, shens nada aglomeracion, son suu poi, a l'emplaçament de l'ancian castèthnau, cas excepcionau, pr'amor quan l'aglomeracion principala ei dens la partida planèra, las municipalitats an agut tendéncia a i plaçar las administracions e sovent ua glèisa nava.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat, *Montagut* qu'ei format deu latin *mons* [----> *montem*] e deu latin *acutus*, « ponchut, puntut » .
Segon Negre, *Montagut* qu'ei format de l'occitan *mont* e adjectiu *agut* .
Qu'ei un nom medievau qui correspond sovent a un castèth hòrt, e que donavan dens l'intencion d'avertir los enemics que lo castèth seré de mau prénguer. Lo determinant *Arròs* qu'ei un petit flume. 

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Mielan ; qu'es adara deu canton Miranda-Astarac.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².
* I a pas d'informacions sus las causas de las variacions de populacion en 1886 e 1931-1936. I a problèmas semblables au Mont de Marrast, mes las duas comunas se tòcan pas.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

### Articles connexes

## Ligams extèrnes
* Montagut suu site de l'Insee
* Istòria de Montegut sus lo sit de Stéphane Abadia, istòrian.

## Nòtas e referéncias
Polastron

* Polastron, comuna francesa de   ;
* Polastron, comuna francesa de  ;
* Familha de Polastron : Familha nòbla francèsa ;
* Lucien X. Polastron : Escrivan francés, nascut en 1944.
Panassac

**Panassac** (en occitan e en francés) qu'es ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

Comuna suu Gers.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Negre, *Panassac* (atestat *Furo Sacco* cap a 985, *de Panessaco* en 1338) que veng probablament de l'imperatiu gascon *pana !* e de *sac*, benlèu per caracterizar un molin. Negre que preng seriosament lo jòc de mots deu sègle X.
Segon Dauzat e Rostaing, *Panassac* que veng, com Pannecé, d'un nom latin d'òme *Panicius*, dab lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-ācon*. Panassac (o meilèu **Panaçac**), qu'èra donc probablament ua anciana grana propietat antica qui avè per mèste *Panicius*. 

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Masseuva; qu'es adara deu canton d'Astarac-Gimona (burèu centralizator Masseuva).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna
* Louis-François Dubosc, député sous la Troisième République et co-fondateur deu Partit socialiste démocratique.

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Panaçac suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Pavia

***[[Pavia (Gers)|Pavia]]** qu'ei ua comuna francesa de  ;
***[[Pavia (Itàlia)|Pavia]]** qu'ei ua comuna italiana de Lombardia ;
Legato

Lo **legato** o **ligat** qu'ei ua articulacion musicau qui consisteish a interpretar duas o mei nòtas dens ua medisha impulsion. Lo legato que s'opausa au staccato on cada nòtas qu'ei atacada individualment e d'un biais hèra marcat. 

En solfegi, lo legato qu'ei marcat dab ua linha corba.

La tecnica que'n pòt variar segon los instruments : dens lo cas de la votz o deus instruments de vent duas nòtas ligadas que seran interpretadas dab ua medisha expiracion ; per un instrument de còrdas hregadas dab un arquet, duas nòtas ligadas que seran jogadas dab un medish còp d'arquet ; entaus insruments de còrdas puntejadas òm ensajarà d'encadenar las nòtas shens pausa e dab atacas las mens marcadas possiblas.
Alteracion (solfegi)

En solfegi, ua **alteracion** qu'ei ua modification de la hautor d'ua nòta (dit d'ua aute biais ua alteracion que hè vàder la nòta mei aguda o mei grava). 

Be i a 3 alteracions principaus :
* la dièsi : (\sharp) que hè pujar la nòta d'un miei ton
* Lo bemòl : (\flat) qu'abaisha la nòta d'un miei ton
* Lo becaire : (\natural) que torna a la nòta alterada per ua dièsi o un bemòl la soa valor naturau.

Suu pentagrama l'alteracion qu'ei marcada abans la nòta (mes mentavuda abans a l'orau ; per exemple, òmparla d'un La dièsi o d'i Si bemòl).

Las alteracions que pòden estar doblas : un doble bemòl (13px) que baisharà logicament la nòta d'un ton mentre qu'ua dièsi dobla (11px o \sharp\sharp) que la harà pujar d'un ton.

Las alteracions que pòden estar mentavudas sus la clau (dens l'òrdi segnet entà las dièsis : Fa, Do, Sol, Re, La, Mi, Si, e, entaus bemòls : Si, Mi, La, Re, Sol, Si, Mi) e aplicà's sus totas la aparicion de la nòtas alteradas dens la particion sancèra (au mens d'i hicar un becaire de segur), o estar accidentaus ; ua alteracion accidentas qu'ei marcada davant ua nòta e que s'aplica pas sonque sus ua mesura (dab ua sola exepcion totun : ua medisha nòta legato ligada enter duas mesuras que conserva l'alteracion dinc au cap deu son legato).
Corrent landés

Qu’apèran « corrent » los arrius de la còsta gascona qui vuitan a la mar Grana, l’aiga deus estanhs formats darrèr las dunas deu litorau. Que's tròban tots suu departament de las Lanas.
thumb|200px|right|Lo bocau deu corrent d'Uishet

## Presentacion
Lo cors d'aqueths arrius qu’es mei o mensh orientat d’èst en oèst, avant de s’arrevirar naturaument a capsús e de loncar la lèta sus mantruns quilomètres, dinc a que tròbi lo son bocau.
Los bocaus de tots los corrents que son estats estabilizats per l’òmi, manca lo d’Uishet.
De tots los estanhs espartits delong la còsta, sheis, sonque, qu’an ua destota qui’us vuita a la mar Grana. D’aqueths sheis, quate que s’apèran « corrent » :
* lo corrent de Mamisan.
* lo corrent de Contis.
* lo corrent d’Uishet.
* lo corrent de Soston.
Los auts dus que son :
* lo canau deu Pòrge qui vuita los estanhs de Hortin et de La Canau au bacin d’Arcaishon.
* lo Bodigau, a Cap Berton , on arriban las aigas de la vath vielha de l’Ador.
Qu’apèran tanbei « corrent » :
* lo corrent de Senta Aulària qui junh l’estanh de Biscarròssa a’u d’Aurelhan.
* L’escorce e l’arriu de Cantalop qui’s vuitan tanbei dens l’estanh d’Aurelhan, que son a còps aperats « corrents ».
thumb|150px|right|Lo corrent de Mamisan
## Corrent de Mamisan
Exutòri de l’estanh d’Aurelhan que vad capsús deu pont de Gombaud, e que cor sus 6 km dinc a la mar Grana en passant devath lo pont de Vigon, lo pont Roge, lo pont de las Troncas, e lo pont de la Plaja.
## Corrent de Contis
Ne serv pas mei de destota dempuish l’assecament deus estanhs de Lit et de Sent Delian. Las òbras enterpresas en 1845, dab lo redreçament deu bocau, n’i an pas daishat que gravas traversadas per las aigas de l’arriu d’Usar e deu Corlís, vinent de Sent Delian. Aqueth corrent que dessepara Bòrn et Maransin.
thumb|150px|right|Lo corrent d'Uishet
## Corrent d’Uishet
Qu’es l’exutòri de l’estanh de Lon. Dempuish lo Pas deu Lop dinc au pont de Pishalèbe, que dessepara la comune de Vièla-Sent Gironç dab la de Moliets e Mar. Lo son bocau qu’es lo sol de la còsta gascona de n’estar pas estabilizat.
## Corrent de Soston
Vadut au cap sud-oèst de l’estanh de Soston, que s’escor sus la comuna deu medish nom. Lo son bocau, partatjat dab la comuna deu Bocau Vielh, qu’èra lo de l’Ador dinc a 1578.
## Bibliografia
* *Lacs, étangs et courants du littoral aquitain*, per Jean-Jacques Fénié e Jean-Jacques Taillentou ; edicions Confluences ; 2006.
## Nòtas
Nòta (solfegi)

En solfegi, ua **nòta** designa un deu noms e deus simbòls representant la hautor d'un son. Dens las escalas diatonica e cromatica de la musica occidentau, las nòtas que son au nombre de 7 e que hon nomadas Do (Ut a l'origina), Re, Mi, Fa, Sol, La, Si  per Guido d'Arezzo a partir deu poëma *Ut Queant Laxis*.

Las nòtas de musica que son notadas suu pentagrama en foncion de la clau emplegada ; dens lo cas de la clau de Sol, lo Sol qu'ei marcat sus la linha deu miei e las nòtas que s'encadenan dens l'òrdi ascendent Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si e, dens un òrdi descendent Do, Si, La, Sol, Fa, Mi, Re.

Cada nòta qu'ei definida per la soa frequéncia. Ua medisha nòta qu'eixisteish dab diferentas hautors. Las hautor superioras que son multiples de 2 d'ua medisha nòta grava. 

Uei la frequéncia relativa de las nòtas qu'ei definida a partir deu La de 440 Hz, mes aquesta frequéncia de referéncia qu'a coneguda variantas leugèras qui inspiran los acordatges deus ensembles de musica anciana e, en particular barròca.
Alexandre II de Russia

**Alexandre II de Rusia** (1818-1881) foguèt lo tsar de l'Empèri Rus entre 1855 e 1881. Passèt a l'istòria coma lo pus important reformador de la societat russa durant lo periòde tsarista qu'a diferéncia de las realizadas per los sieus antecessors e de successors aguèron una importància transcendentala. Descendents d'Alexandre II de Russia son lo rei Miquel Ièr de Romania, la cap de l'ostal imperial russa Maria de Russia, o lo duc de Kent, Edoard del Reialme Unit.
Negra (solfegi)

En solfegi, ua **negra** qu'ei ua nòta la durada de la quau ei la meitat de la durada d'ua blanca e lo doble de la durada d'ua cròcha ; dens ua mesura de 4/4 ua negra que dura un temps. 

La negra qu'ei representada per un punt negra provesit d'ua barra orientada sia de cap au haut sia de cap au baish per rasons esteticas (se la nòta b'ei hauta òm baisha la barra entà la har caber dens lo pentagrama e vice versa) o de clartat (dens lo cas qui duas nòtas son escrivudas amassas).

Lo silenci de medisha durada qu'ei lo sospir.
Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc

La **Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc** o **FELCO** es una federacion creada en 1987 qu'òbra per la promocion de l'ensenhament de la lenga e cultura d'òc dins l'ensenhament public. Fedèra las associacions regionalas d'ensenhaires d'occitan de l'educacion nacionala, de la mairala a l'universitat, de las uèch acadèmias occitanas mai la Talvèra.

La tòca de la FELCO es de melhorar las condicions d'ensenhament, que siá pels escolans tant coma los ensenhaires.   

## Associacions academicas federadas a la FELCO
drecha|383x383px|Dialectes occitans segons Frederic Mistral

* AELOC (Académia Ais-Marselha)
* APLR (Académia de Niça)
* CREO Aquitània
* CREO Auvernha
* CREO Granòbla
* CREO Lengadòc
* CREO Limòtges
* CREO Tolosa
* CREO de la Talvera (Illa de França e autras tèrras d'exilh)

## Partenaris de la FELCO
Fa partida de la coordinacion Anem òc qu'es a l'origina de las manifestacions per l'occitan. 

Es membre de la FLAREP (Federacion per las Lengas Regionalas dins l'Ensenhament Public), de l'Associacion de Professors per las Lengas Vivas (APLV) e sòcia del Congrès permanent de la lenga occitana. 

Es tanben membre activa de PQVNL (Collectiu per que visquen las nòstras lengas).

## Presidents

* Guiu Martin
* Felip Gardy
* Felip Martel 1995 - 2015 Premiat de la medalha de Cavalièr de las Arts e de las Letras amb Maria-Joana Verny (co-secretària) per lor prètzfach dins l’ensenhament e la recèrca de la lenga occitana.
* Yan Lespous 2015 - 2020 
* Olivier Pasquetti 2020

## Referéncias


## Ligams extèrnes
* Sit oficial de la FELCO
Verd e Blu

**Verd e Blu** qu'ei un grope de musica tradicionau occitana per dançar de Gasconha creat en 1987 per Joan Francés Tisnèr, Joan Baudoin e Marie-Claude Hourdebaigt. 

Que tòcan lo repertòri per dançar de Bearn e Gasconha : Sauts, rondèus, branlos d'Aussau. 

900x900px|VB 100626 bandeu 
## Istòria
Lo grop se fondè en 1987 dab musicians occitans ja confirmats e qui uei e son de compte har, segon l'expression d'Alain Bormann dens *Trad'magazine*. 

Verd e Blu qu'ei compausat uei per: 
* Joan Francés Tisnèr
* Marc Castanet
* Lionel Dubertrand

Que i joguèn Joan Baudoin, Marie-Claude Hourdebaigt, Crestiana Mosquès, Martina Petriat, Crestian Josuèr [1959-2025].

Verd e Blu qu'a produsit shèis albums e a participat a divèrs festivals en Occitània (Hestiv'òc, a l'Estivada, au hestenau de Chomeirac, L'Estivala aus 15 ans de Deganhac a Fèsta d'Òc a Besièrs, au Trad'Estiu a Foish, a la hèsta seuvetona de La Seuva) e son passats au Seixal a Lisbona, aus Rencontres d'Ars, al Tradicionàrius en Catalonha, au hestenau pirenenc d'Ansó (Aragon), au Pir' en Aragon, o DansÀneu  enter autes.

## Esperit musicau
Un tribalh apeat sus l'occitan de Gasconha e deu repertòri ligat. Verd e Blu qu'i cultiva un repertòri singular hens lo quau qu'a la votz ua importància màger. Enveja d'aligar dab umor e distanciacion, tradicion e modernitat, recèrca sonòra e interpretacion. Apropriacion tornar d’un repertòri e creacion tornar, la tradicion que n'ei la basa mes non pas ua tòca en si medisha. Qu'ei lo repertòri per un tèrç de creacion. Que s'articula lo lor tribalha l'entorn deu beròi equilibri : basa de las tecnicas, los repertòris – taus com trobats o taus com los passèn los collectaires–, que'us mian e estar estillistas vertadèrs cadun hens lo son art.

## Formacion
Lor instrumentarium qu'ei composat per :
* votz, ua de las innovacions de Joan Francés Tisnèr qu'ei d'aprestar lo ton-ton (tamborin de còrdas) e a cantar en s'acompanhar dab, mentre tradicionaument qu'acompanha la flabuta de tres horats per constituïr l'orchestra de basa,
* flabuta de tres horats e ton-ton (tamborin de còrdas),
* bramatopin,
* tricanetas de husta o d'òs,
* bohas (cornamusas de Gasconha o cornamusas de las Lanas)
* acordeons diatonics.

## Discografia
Verd e Blu qu'an produsit sheis disques: 

* Jòcs de Dança (2010)
* Baladas e danças (2005)
* Musicas a dançar: dus (2001)
* Ompra o só? (1996)
* Musicas a dançar (1993)
* Musicas de Gasconha (1991)

## Bibliografia
* Jordan Saisset, Camille Martel , Marseille, Le Mot et le Reste, seteme 2016, 240 p. (), pp 174-175.
Obratge que's refèra mantuns còps au tribalh de Joan Francés Tisnèr. Suus cent disques de musica occitan que presenta que compòrta ua critica deu digipack *Jòcs de dança* de Verd e Blu autanplan com ua miei dotzena de mencions deu grop.

## Referéncias

## Ligams extèrnes
* Site oficiau deu grope : https://assolonau.wixsite.com/verdeblu
* Disques suu site de Joan Francés Tisnèr https://www.joanfrancestisner.com e qu’èra distribuits per l'Autre distribution