Alzona

**Alzona** (*Alzonne* en francés) es una comuna lengadociana de Lauragués situada dins lo departament d'Aude e la region administrativa d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. 

## Geografia

### Perimètre del territòri


Panorama_alzonne.jpg|Panorama dels Pirenèus dempuèi Alzona.


## Toponimia
Las atestacions ancianas son : *Alsona* en 898; *Castrum Ausona* en 918; *Decimarium Beate Marie de Alzona* en 1311; *Alzona* en 1314; *Auzonne* en 1532; *Alzone* en 1774; *Alzonne* en 1781; *Alzóuno* (non datada).
Albèrt Dauzat explica *Alzona* per *aliso*, « aliguièr, albièr, drulhièr », mot gallic, ambe'l sufixe *-onna* . Los Féniés dison pas res d'Alzona, mès parlan d'un idronime preceltic **alis* que permetriá d'explicar lo nom del riu *Ausona* (fòrma supausada), en Ardecha, que seriá vengut d*'*alisona*, e lo d' *Alzon* (fòrma supausada), afluent d'Avairon, que seriá **alis* + sufixe gallic *-one* . Semblan en acòrdi ambe Ernèst Negre, que dona las meteissas explicas e qu'interprèta *Alzona* per un idronime preceltic **alis* ambe'l sufixe gallic *-ona*; *Alzona* seriá lo nom antic de *Fresquèl* (fòrma supausada), aiga que travèrsa Alzona; Negre dona la meteissa explica per *la Font d'Alzonne* e *Saint Pierre d'Alzonne*, anciana parròquia de la comuna de Montferrand, prèp del Pas de Naurosa .
Mes la Font d'Alzona e Sant Pèire d'Alzona (noms supausats) serián en realitat segon Delamarre (que parla pas de la vila d'Alzona) respectivament *Alisona* (nom d'un riu peirós, de *alision*, « la ròca ») e *Elusio-dūnon*, que cita Ciceron (*Elusiodunum*), atestat tanben al sègle IV *Mansio Elusione* . Lo nom antic supausat de la font d'Alzona, *Alisona*, pòt tanben èsser a l'origina del nom de la vila, mai que mai s'es l'ancian nom de Fresquèl.
### Sant Roma e *Vilalissas
Sant Roma es un masatge situat a l'oèst de la comuna, près de l'anciana RN 113 e de la comuna de Bram.
Sant Roma èra una parròquia de la diocèsi de Carcassona. Las fòrmas ancianas son : *Ecclesia Sancti Romani quae est in villa Witizanis* en 925, *Ecclesia Sancti Romani* en 1134, *Sainct Romme, esglise et simetière* en 1641. Es a tòrt que dison *Saint-Rome de Buzerens* .
*Sant Roma* es degut a un reculament d'accent dins *Sant Roman*. *Romanus* es lo nom de dos martirs, d'un confessor de Blaia al sègle IV e d'un avesque de Roan al sègle VII . L'agionime a remplaçat un nom format sus *Witiza*, nom gotic d'òme (i a un rei d'aquel nom). 

L'abat Savartés manda a *Villelisses*, senhoriá qu'èra d'aquela parròquia, dont lo nom es eretat de *Witiza* (e sufixe *-anum)*.
Las fòrmas ancianas son : *Villa quae dicitur Micizani*, comprene *Witizani*, en 888, *Miazani*, comprene *Witizani*, en 889, *Villa Wuitizani* en 925, *Villa Guititzani* en 950, *Villaguinhove* (?) *..., Villaquicia* en 1220, *Feudum de Vilaguisas* en 1262, *De Villaquiciano* en 1249, *De Villa Guissano* en 1265, *Bastida de Villis Guissanis* en 1422, *Villalisses* en 1553, *Villeslyssas* en 1573, *Al castel de Villaslissas* en 1630, *Villalissiae* en 1682, *Villenisses* en 1781.
Dins una evolucion complèxa d'aquel nom, una estapa es **Vilaguissan*, ont *Gu-* representa regularament lo *W-* germanic e *-iss* sembla lo resultat de la coalescéncia del resultat de *t* e de *z* d'origina. Un reculament d'accent menèt a **Vilaguissa*, puèi a **Vilalissa* per atraccion de *lissa* o de *liça*. Aquel nom ambe doás *l* successivas deguèt èsser somés a una dissimilacion, d'aquí la fòrma de 1781.
*Villelisses* es un masatge a 200 m de Sant Roma, benlèu a l'emplaçament d'un ancian castèl.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra caplòc del canton d'Alzona; es ara del canton de Montreal, que tornèron nomenar *canton de la Malapera a la Montanha Negra* en 2016.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Alzona sul site de l'Insee

## Nòtas