Retorica

La **retorica** (via lo latin *rhetorica* del grèc ancian , *rhêtorikê tekhnê*, significant «tecnica oratòria») designa l'art de ben parlar e l'ensemble de las tecnicas ligadas a aquest art.

## Retorica e estilistica

L'estilistica es plan vesina de la **retorica** mas a pas las meteissas tòcas ni mai lo meteis public.

La **retorica** es mai que mai centrada sus la volontat de persuadir, convéncer. Es una activitat que se manifèsta oralament (discors, plag...) en general davant un public.

L'estilistica es mai que mai centrada sus lo tèxte e vòl estudiar los biaisses e las tecnicas utilizadas dins los tèxtes.

Las doas nocions son pasmens plan vesinas pr'amor que l'estilistica ven de la confluéncia de la retorica antica e dels apòrts de la lingüistica modèrna. Per aquesta rason, las figuras d'estil e las figuras de retorica son doas expressions sinonimas, tot ben que se pòdon destriar per quant a la finalitat.

De consultar tanben: estilistica.

## Dobla definicion istorica de la retorica

### Del temps dels Ancians

vinheta|Platon

Per Platon, los sofistas o Aristòtel la retorica aparten a l'art de la persuasion. Platon i vei una fallàcia que la tòca es la persuasion destacada de la nocion d'onestetat.

Pels stoïcians grècs, o encara per Quintilian o Ciceron, la retorica es subretot l'art de ben parlar (*ars bene dicendi*) e necessita al contrari  moralitat e sapiéncia.

### A l'epòca modèrna

La dobla percepcion de la retorica, entre fallàcia e vertut, explica las divergéncias epistemologicas e axiologicas dins la definicions de la retorica a l'epòca modèrna.

Per Roland Barthes, es una ajuda-memòria.

Per Schopenhauer, es mai que mai una tecnica per parlar en public.

Per Francis Bacon, es puslèu una tecnica de persuasion e de manipulacion mentala.

Çaquelà, se las finalitats de la retorica son variadas e discutidas, i a acòrdi per çò qu'es de reconéisser la **retorica coma un ensemble de tecnicas**.

## Retorica e argumentacion

Ambedoas nocions son vesinas mas son pas identicas.

L'argumentacion èra considerada pels Ancians coma una partida de la retorica. Es per aquesta rason que Zenon d'Elea comparava l'argumentacion a un ponh sarrat e la retorica a una man dobèrta.

L'argumentacion, *stricto sensu*, met en situacion un rasonament dins l'encastre d'una communicacion orala o escricha, segon Philippe Breton. 

L'argumentacion onèsta cèrca la **manifestacion de la vertat**, mentre que la retorica cèrca principalament **lo versemblable** pr'amor que lo versemblable es plan util per convéncer. Es pas necessari qu'una causa siá veraia en retorica, sufís que siá cresibla e cresuda per convéncer.

Quand la retorica cèrca solament de convéncer, s'aparenta a la fallàcia. (ex. publicitats messorguièras).

Quand la retorica es simplament utilizada per "ben parlar" es completament diferenta de l'argumentacion.

De consultar tanben: argumentacion.

## Lista de figuras de retorica

Las figuras de retoricas se comptan per centenas e tenon de definicion de còps divergentas segon los autors.

Per mai de detalh, consultar: figura de retorica.

Acrostic

Adinaton

Alliteracion

Anafòra (retorica)

Anastròfe

Antanaclasi

Antimetabòla

Apodiòxi

Argument ad hominem

Argument ad personam

Catacrèsi

Circomlocucion

Crasi

Enallage

Endiadin

Epitrocasma

Geminacion

Iperbat

Ironia

Macaronisme

Metabòla

Metafòra

Metalèpsi

Metanalisi

Metatèsi (lingüistica)

Paralogisme

Personificacion

Pleonasme

Prosopopèia

Protèsi (lingüistica)

Simploque

Tautograma

Tautologia

Zeugma

## Istòria de la retorica occidentala

### La retorica grèga

#### Polimnia

Polimnia (Πολυμνία) es la musa de la retorica, de la poesia sacrada e dels imnes. Simbolisa l'eloquéncia e inspira los aedes.

#### Los sofistas

#### Platon

#### Aristòtel

### La retorica romana
### La retorica medievala
### La retorica a l'epòca modèrna
### La retorica contemporanèa

## Nòtas e referéncias