Festenal de Woodstock

[thumb|[Campatge a Woodstock.]]
[thumb|Dos [Hippie|hippies al Festenal de Woodstock.]]
Lo **Festenal de Woodstock** (*Woodstock Music and Art Fair*) es un festenal de musica e un acamp emblematic de la cultura hippie dels ans 1960. Se bebanèt a Bethel sus las tèrras del bordièr Max Yasgur als Estats Unis d'America, a uns seisenta de quilomètres de Woodstock dins l'Estat de Nòva York.

Organizat per se debanar del 15 al 17 d'agost de 1969 e aculhir 50 000 espectators, n'aculhiguèt fin finala près un mièg milion, e contunhèt un jorn de mai, es a dire fins al 18 d'agost de 1969 al matin.

Lo festenal aculhiguèt los concèrts de 32 grops e solistas de musicas folk, rock, soul e blues. Lo budgèt de remuneracion dels artistas atenguèt al total 200 000&nbsp;dollars. Es un dels moments mai grand de l'istòria de la musica populara, classat par la revista *[[Rolling Stone]]* d'entre los 50 moments que cambièron l'istòria del Rock and Roll,.

L'eveniment foguèt imortalizat pel film *[[Woodstock (film)|Woodstock]]* de Michael Wadleigh, las fotos d'Elliot Landy, l'album tirat del film e fin finala la cançon de Joni Mitchell *Woodstock* que remembra aquelas jornadas e que la tornèron cantar Crosby, Stills, Nash & Young.

Fòrça cançons jogadas a Woodstock venguèron legendàrias, coma *[[Star Spangled Banner]]* interpretat per  Jimi Hendrix dins un solo de guitarra ont imita los bombardaments dels B-52 pendent la guèrra del Vietnam,* *Soul Sacrifice de Carlos Santana amb un solo epic de bateriá pel musician mai jove del festenal, lo bateire Michael Shrieve (20 ans),  *Fish Cheer/I-Feel-Like-I'm-Fixing-To-Die-Rag* de Country Joe McDonald amb la frasa legendària: « *Give me a F! **Give me a U! Give me a C! Give me a K!* », *I'm Going Home* de Ten Years After,  With a Little Help from My Friends dels Beatles cantat per Joe Cocker, l'interpretacion de Tommy pels Who e *Freedom* cantat per Richie Havens.

## Genèsi
Lo festenal nasquèt d'una idèa comerciala: Michael Lang (productor), jove hippie organizaire del *Miami Pop festival* qu'acampèt 100 000 personas, vòl ganhar amb un nòu festenal los fons necessaris percomprar lo seu estudiò d'enregistrament, *Media Sounds*. Ajudat per son vesin lo cantaire e parolièr Artie Kornfeld, alara vicepresident de Capitol Records (ara Laurie Records), convenquèt dos joves entreprenaires de la vila de Nòva York, amb que fondèt *Woodstock Ventures*, d'investir amb el. John Roberts e Joel Rosenman, vièlhs de 24 ans, publiquèron dins lo Wall Street Journal e lo New York Times l'anòncia seguenta: « Òmes joves amb un capital illimitat cercan d'escasenças d'investiment interessantas e de proposicions d'afars ».

La manifestacion deguèt d'en primièr se debanar a Wallkill, a 50 quilomètres al sud de Woodstock. La populacion d'aquel vilatge refusèt aquel festenal a çò d'eles. Lo bordièr Max Yasgur (nascut en 1919 e mòrt en 1973) lor loguèt fin finals sas tèrras situadas suls massatge de White Lake, près de Bethel, un terren de 243&nbsp;ha, per 50 000&nbsp;dollars (après un procès intentat pels mejancièrs, foguèt condamat a lor pagar 75 000&nbsp;dollars de domatges e interesses per compensar los damtges causats pels visitors).

Pasmens, lo nom de Woodstock demorèt. Lo nom complèt del festenal es *The Woodstock Music and Art Fair*. Deviá oficialament se tenir en omenatge a Bob Dylan, mas aquel essent alara a Bearsville, son nom foguèt retirat del naut de l'aficha.

## Festenal
thumb|Lo public del Festenal de Woodstock (1969).
S'èra pas previst ni lo nombre d'espectators evaluat a 450 000,, ni los encombraments colossals que ne resultèron, nimai la pluèja o la faga. La programacion ne foguèt perturbada: Richie Havens obriguèt lo festenal a la plaça del grop Sweetwater, blocat dins la circulacion; los artistas que podavan pas accedir al site i foguèron menats en elicoptèrs de l'US Army, tanben utilizats per balhar a la fola d'aiga, nanjar e medicaments.

A la fin de la primièra jornada, quand las barrièras que limitavan lo site foguèron desquilhadas, los organizaires decidiguèron far l'accès liure:
: *From now on, this is a free concert !*
A partir del dissabte 16, lo governaire de Nòva York Nelson Rockefeller decretèt la zona sinistrada.

Hog Farm, comunautat hippie de joves estatsunians, s'ocupava de la restauracion, de l'animacion e de la seguritat, prenent entre autre en carga las festanalièrs victimas de *[[bad trip]]*.

Fòrça grandas personalitats de l'scèna rock de l'epòca son presents, mas The Rolling Stones, The Beatles, Jethro Tull refusèron las condicions, The Doors podèron pas venir a causa del procès de Jim Morrison a Miami, Iron Butterfly domorèt blocat a l'aeropòrt. 

Per unes artistas coma Joe Cocker o Santana, Woodstock foguèt un accelerator de carrièra. Jimi Hendrix acaba lo festenal a l'alba del diluns 18 d'agost; demarava alara pas que 30 000 espectators.

## Après lo festenal
Lo festenal foguèt a l'encòp un dels punts culminants de la contracultura dels ans 1960 e de la cultura hippie e la fin del *[[flower power]]*.

Tres deceses (una subredòsi de dròga, un apendiciti non curat e un accident de tractor), quatre avòrtaments e doas naissanças se debanèron pendent l'eveniment, que causèt  en mai l'embotelhatge mai important de l'istòria dels Estats Units d'America.

Dins un primièr temps, e a causa d'un nombre important de personas qu'intrèron gratuitament (a l'origina l'intrada èra de 6 dolars per jorn), lo festenal faguèt perdre fòrça d'argent al seus organizaires mas, mai tard las ventas d'enregistraments del festenal (audio e video), venguèron beneficiaris. En efièh, se Woodstock es lo punt important de la contracultura e de l'anticapitalisme pacifista, los organisaires vendèron los drechs a la Warner per pagar lors deutes.
: *Se Woodstock venguèt una legenda, e demorèt tanben present dins los esperits, de segur , en mai d'èsser un eveniment musical, tanben es un eveniment istoric*

## Enregistraments
Lo festenal foguèt enregistrat amb los mejans a dispausition (una taula de mescla 4 pistas e unes micròs) per Eddie Kramer e filmat per 4 cameramen, fasent un film documentari, realizat en 1970 per Michael Wadleigh assistit per Martin Scorsese, que participa tanben al montatge. Un album de 4 DVD ensag de mostrar entre scènas de concèrt, l'organizacion, los problèmas pausats e l'ambiança d'aquel festenal. De pretacions jugadas tròp mediòcres per lors auteurs tornèron èsser enregistradas mai tard.

Un triple album sortiguèt en mai de 1970, *Woodstock: Music from the Original Soundtrack and More*, e en 1994 sus CD doble. Un doble album, *Woodstock Two*, sortiguèt un an mai tard, en julhet de 1971, e en 1994 en CD doble. Pels 25 ans del festenal, un quadruple album (en CD) foguèt editat, amb d'inedits.

## Programacion
thumb|Richie Havens, lo 15 d'agost de 1969.

## Cinema
* *Woodstock* (film) de [ Michael Wadleigh], Oscar du meilleur documentari en 1970.
* *Taking Woodstock* d'Ang Lee, filmat en 2008 e sortit en 2009.

## Notas e referéncias


## Fonts
* Georges Ayache. *Une Histoire américaine*, Choiseul Éditions, 2010 
* Yves Delmas, Charles Gancel. *Protest Song<span> </span>: la chanson contestataire dans l'Amérique des Sixties*, Textuel Musik, 2005, 
* www.lehigh.edu
* Film d'Ang Lee, "Taking Woodstock"(hotel woodstock), 2009

## Ligams extèrnes
*  Musèu Woodstock
*  Los 40 ans de Woodstock