Arjusan

**Arjusan** (*Arjuzanx* en francés) qu'ei ua anciana comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo 1èr de genèr de 2019, que fusionè dens la comuna navèra de Morcens la Navèra.

## Geografia
Comuna situada dens la Lana Gran en l'ahorèst de las Lanas suu *Bes*.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son : *Juzan (Sanctus Johannes de As ~)*, aus sègles XI-XII, *Asjusan (boni homines d'~)*, en 1246, *Asjuzan (apud ~)*, en 1255, *Astiusan (apud ~in Bracengo)*, en 1276, *Aas Juzan (casale vocatum Boerria castri prope ~)*, en 1289, *Arjusan (ville et territori d'~)*, dens la prumèra meitat deu sègle XIV), *Ariusã*, en 1638 (mapa), *Arusen*, en 1647 (mapa), *Ariusan*, en 1651 (mapa), *Arjusan*, en 1714 (mapa), *Arrio uzean*, en 1733 (mapa) .
Tots los toponimistas (Dauzat, Negre, Astor, etc) qu'explican lo segon element deu nom per l'adjectiu gascon *jusan*, de *deorsu* + *anu*, « inferior, en devath ». Mès Bénédicte Boyrie-Fénié qu'indica qu'aqueth mot qu'a pres lo sens de « au nòrd » (en oposicion aus Pirenèus). La question qu'ei donc la deu prumèr element. Jean-Baptiste Orpustan, citat per B. Boyrie-Fénié, qu'explica *As-* per ua varianta deu basco *aitz*, « ròc », çò qui supausa ua fòrma mixta damb lo gascon *jusan*. *Arjusan* que seré au nòrd d'un lòc *As*. B. Boyrie-Fénié qu'i ved meileu *arcs jusan*, « au nòrd deu pont » de l'arriu *Bes*, com Susan, qui seré « au sud deu pont ». La preséncia d'un camin de tropèths e d'un lòc *Careyre* ( = Carrèira) sus la mapa de Cassini que justificarén la d'un pont. Dens *Arcs*, *r* que's seré assimilada a *s*. Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, explicava *As-* per *aigàs*, *agàs*, mès la tombada de *-g-* intervocalic que hè pensar mèi au lengadocian qu'au gascon. L'explica per *arcs* que sembla un chic suggerida per la fòrma modèrna (*Ar-* apareish pas abans lo sègle XIV), mès qu'es possibla pr'aquò.

## Istòria
* Arjusan qu'ei lo caplòc istoric de la baronia deu Brassencs.
* Anciana centrala termica EDF e mina de lignit.
* Arjusan qu'estó caplòc de son canton de la Revolucion Francesa a 1888 . Après, lo canton qu'anè a Morcens.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Morcens; qu'es adara deu canton de *Pays morcenais tarusate* (en francés).

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:510 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:340 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:170 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,141)(84,118) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 364 1968: 294
  points:(84,118)(100,99)    color:blue    width:2 #1975: 238
  points:(100,99)(128,96)   color:blue    width:2 #1982: 228
  points:(128,96)(160,96)   color:blue    width:2 #1990: 229
  points:(160,96)(196,91)   color:blue    width:2 #1999: 214
  


## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna
* Ferdinand Bernède

## Véder tanben
* Comunas de las Lanas

## Ligams extèrnes
* Comunautat de comunas deu Pais morcencs

## Nòtas