Joe Biden

**Joseph Robinette Biden Jr.**, mai conegut coma **Joe Biden** (Scranton, Pennsilvània, 20 de novembre de 1942), es un politician democrata estasunidenc. Foguèt senador per l'estat de Delaware entre 1973 e 2009, puèi lo 47en vicepresident dels Estats Units entre 2009 e 2017. Lo 3 de novembre de 2020, foguèt elegit president dels Estats Units d'America. 

Abalit a Scranton, en Pennsilvània, e dins lo comtat de New Castle, en Delaware, Biden estudièt a l'Universitat de Delaware abans d'obténer son diplòma en dreit de l'Universitat de Syracuse en 1968. Foguèt elegit conselhèr del comtat de New Castle en 1970 e venguèt lo sesen pus jove senator de l'Istòria americana quora foguèt elegit al Senat de Delaware en 1972, a l'atge de 29 ans. Biden foguèt longtemps sòci de la comission de las relacions estrangièras del Senat, e fin finala son president. S'opausèt a la guèrra del Golf en 1991, mas sostenguèt l'expansion de l'aliança de l'OTAN en Euròpa de l'Ést e son intervencion dins las guèrras iogoslavas de las annadas 1990. Sostenguèt la resolucion autorisant la guèrra en Irak en 2002, mas s'opausèt al mandadís de tropas americanas en 2007. Foguèt tanben president del Comitat judiciari del Senat de 1987 a 1995, encargat de la politica en matièra de dròga, de la prevencion del crime e de las libertats civilas; Dirigiguèt los esfòrces per adoptar la lei sul contraròtle de la criminalitat violenta e l'aplicacion de la lei sus la violéncia contra las femnas, e supervisèt sièis audiéncias de confirmacion de la Cor suprèma dels Estats Units, i comprés las audiéncias contenciosas de Robert Bork e Clarence Thomas. Se presentèt sens succès a l'investitura democrata a la presidéncia en 1988 e tornarmai en 2008.

Biden foguèt reelegit al Senat sièis còps, e èra lo quatren senator pus ancian quora demissionèt per servir de vicepresident de Barack Obama après s'èsser ganhada l'eleccion presidenciala de 2008; Obama e Biden foguèron tornarmai elegits en 2012. Coma vicepresident, Biden supervisèt las despensas d'infrastructura en 2009 per contrar la Granda Recession. Sas negociacions amb los republicans del Congrès contribuïguèron a l'adopcion de leis, especialament la lei de 2010 sus l'alèugiament fiscal, que resolguèt una impassa fiscala; la lei sul contraròtle budgetari de 2011, que resolguèt una crisi del plafon del deute; e l'American Taxpayer Relief Act de 2012, que s'atacava a l'iminenta crisi budgetària. Dirigiguèt tanben los esfòrces per far passar lo tractat novèl START entre los Estats Units e Russia, sostenguèt l'intervencion militara en Libia e ajudèt a formular la politica americana respècte d'Irak per la retirada de las tropas americanas en 2011. Après la fusilhada de l'escòla elementària Sandy Hook, dirigiguèt lo Gun Violence Task Obliger. En genièr de 2017, Obama li decernèt la Medalha presidenciala de la libertat amb distinccion.

En abril de 2019, Biden anoncièt sa candidatura a l'eleccion presidenciala de 2020 e atenguèt lo nombre de delegats necessari per obténer l'investitura democrata en junh de 2020. Lo 11 d'agost, anoncièt que la senatora Kamala Harris, de Califòrnia, èra sa candidata a la vicepresidéncia. Biden  se ganhèt l'eleccion presidenciala de 2020 del 3 de novembre contra lo president Trump.  Es lo segond vicepresident non-sortant a venir president elegit dels Estats Units, après lo Richard Nixon en 1968.