open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Planetesimal

Un **planetesimal** es un còs celestial que s'es constituït dins un disc protoplanetari o un disc de brigalhs. Es un concèpte introduït per una de las principalas teorias acceptadas en matèria de formacion de las planetas, dich *ipotèsi dels planetesimals* de Victor Safronov, que repausa sus la coalescéncia de grans de posca en còsses compactes d'al maximum qualques desenas de quilomètres de long susceptibles de se traire gravitacionnalament per constituïr de protoplanetas de la talha d'una planeta nana.
Camp de Dachau

Lo **camp de Dachau** èra un camp de concentracion alemand utilizat durant lo periòde nazi. Premier camp creat per Heinrich Himmler lo 21 de març de 1933, demorèt en servici fins a sa liberacion per lei tropas estatsunidencs lo 29 d'abriu de 1945. Èra principalament destinat a l'internament deis oposants politics e dei resistents mai aculhiguèt tanben de judieus, de presoniers de guèrra sovietics, dei omosexuaus e de Tziganes. Au mens  personas i foguèron tuadas.

Après la guèrra, lo camp foguèt utilizat per lotjar de refugiats alemands fins a 1948 puei coma basa militara per leis Estatsunidencs fins a 1960. Venguèt alora per la seguida un memoriau dei crimes nazis e n'es, uei, un dei simbòls principaus.

## Liames intèrnes

* Camp de concentracion.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
.insurance

**** ("assegurança", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 3 de decembre de 2015.

## Referéncias
Oranienburg-Sachsenhausen

**Oranienburg-Sachsenhausen** èra un complèx de camps de concentracion alemand utilizat durant lo periòde nazi de 1936 a 1945 e sa liberacion per lei tropas sovieticas. Situat 30 km au nòrd de Berlin, gropava un centenau de camps e lo sèti oficiau de l'Inspeccion dei camps de concentracion. Aperaquí  personas i foguèron detengudas dins lo corrent dau conflicte e au mens  i trobèron la mòrt.

## Liames intèrnes

* Camp de concentracion.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Jopara (dialècte)

Lo **jopara** (ɟopaˈɾa) o **joparañe'ẽ** en guaraní (**yopará** o **jopará ** (dʒopaˈɾa) en castelhan), es un dialècte utilizat au Paraguai. Qu'es la resulta de la fusion morfosintactica, gramaticala e semantica dau guaraní emb lo catelhan. Queu tèrme ven dau guaraní e signifia literalament *boirat* (*mesclat*) o *boiradís*.

### Referencias
Pogròm

Un **pogròm** es un tèrme d'origina russa que designa una ataca, acompanhada de pilhatges e de murtres, còntra una comunautat judieva sensa reaccion dei fòrças de polícia ò ambé son assentiment. A l'origina, èra utilizat per designar leis atacas menadas dins l'Empèri Rus entre 1881 e 1921 mai son usatge s'es generalizat per parlar de violéncias similaras còntra tota comunautat judieva ò còntra tota minoritat etnica ò religiosa.

## Liames intèrnes

* Antisemitisme.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Banshee

Una **banshee** ò **bean sí** es una creatura femenina subrenaturala de la mitologia cèlta d'Irlanda. Es generalament considerada coma una masca ò una messatgiera de la mòrt que comença de gemir ò de quielar quand quauqu'un es a morir. Es probablament a l'origina dau mite de la Dama blanca present dins mai d'una region d'Euròpa Occidentala, compres Occitània, e en America dau Nòrd.

## Liames intèrnes

* Subrenaturau.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Óblast de Transcarpàcia

**Transcarpàcia** (en ucraïnian Закарпатська область, *Zakarpatska óblast* o Закарпаття, *Zakarpàttia*; en ongrés Kárpátalja) es una de las 24 províncias o óblasts d'Ucraïna. Se tròba a l'extremitat occidentala de l'estat, confronta Polonha al nòrd, Eslovaquia al nòrd-oèst, Ongria al sud-oèst, Romania al sud, e las óblasts ucraïnianas de Lviv al nòrd-èst e d'Ivano-Frankivsk al sud-èst. 

A una superfícia de 12.800 km² e una populacion de 1.249.663 abitants (2004). La capitala es Ojhorod (У́жгород) e las vilas mai importantas Mocachève (Мука́чеве) e Txop (Чоп), notz de comunicacions. L'economia regionala es basada sul comèrci transfrontalièr e l'espleitacion vitivinicòla e forestièra.

## Vejatz tanben
* Ucraïna
Laringe

Lo **laringe** (del grèc ancian: λάρυγξ *lárynx*) es un organ situat al nivèl de la garganta. Es situat après la joncion del faringe. Es l'intermediari entre lo faringe e la traquèa e conten las còrdas vocalas. Fa partit de las vias aerianas. Segon las fonts es restacat a las vias superioras o a las inferioras. 

## Foncions fisiologicas
Lo laringe ten tres foncions :
* una fonccion respiratòria, aperten a las vias respiratòrias ;
* un ròtle dins la degluticion : sa tancadura apara las vias aerianas inferioras ;
* un ròtle dins la fonacion: organ de produccion dels sons.
Stg 44

Lo **Sturmgewehr 44** ò **Stg 44** es un fusiu d'assaut desvolopat a partir de 1942 per Alemanha. Es generalament considerat coma lo premier fusiu d'assaut modèrne. Aperaquí  unitats foguèron produchas e lo Stg 44 venguèt una arma apreciada au sen de la *Wehrmacht*. Après la guèrra, leis estòcs foguèron principalament capturats per l'Union Sovietica que lei donèt a seis aliats coma Iogoslovia ò la RDA. Lo Stg 44 inspirèt tanben la concepcion de l'AK-47.

## Liames intèrnes

* Fusiu d'assaut.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
V1

Lo **V1** (de l'alemand ***Vergeltungswaffe***, « arma de represalhas » en occitan) èra un missil de crosiera desvolopat per Alemanha dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Considerat coma lo premier missil de crosiera de l'istòria, èra destinat a l'ataca dei vilas aliadas, principalament Londres, en represalhas ai bombardaments aliats. Aquò mau capitèt car lo morau dei Britanics foguèt pas tocat. Pasmens, la destruccion dei posicions de tir dei V1 mobilizèt de fòrças importantas dins lo camp aliat.

## Liames intèrnes

* Missil.
* V2.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
V2

[thumb|right|Tir d'assai d'un V2 en [1943.]]

Lo **V2** (de l'alemand ***Vergeltungswaffe 2***) èra un missil balistic desvolopat per Alemanha dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Considerat coma lo premier missil balistic de l'istòria, èra destinat a l'ataca dei vilas aliadas, principalament Londres e Anvèrs, en represalhas ai bombardaments aliats. Aquò mau capitèt car lo morau dei populacions visadas foguèt pas tocat. La construccion dei missils èra tanben costosa per l'economia alemanda e l'eficacitat deis atacas èra limitada per la manca de precision dau missil. Pasmens, la cèrca e la destruccion dei posicions de tir dei V2 mobilizèron de fòrças importantas dins lo camp aliat.

Après la guèrra, lei V2 foguèron fòrça estudiats per lei venceires. Venguèron la basa dei missils balistics modèrnes utilizats dins l'encastre de la dissuasion nucleara e dei fusadas espacialas. Lo director dau projècte V2, l'engenhaire Wernher von Braun (1912-1977), venguèt ansin una figura emblematica de la NASA durant la Guèrra Freja.

## Liames intèrnes

* Missil.
* V1.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Rémy Desquesnes, *Les armes secrètes d'Hitler*, Rènnas de Bretanha, Ouest-France, 2012, 143 p.

## Nòtas e referéncias
Guèrras francoiroquesas

Lei **guèrras francoiroquesas** foguèron una tiera de conflictes que se debanèron dins lo corrent dau sègle XVII entre leis Iroqués, sostenguts per Anglatèrra e lei Províncias Unidas, e França, sostenguda per seis aliats amerindians coma lei Hurons.

Lei causas inicialas dei guèrras foguèron comercialas. L'implantacion dei Francés dins la vau de Sant Laurenç complicava lei comunicacions deis Iroqués. De mai, per leis Iroqués, lo desvolopament dei rets comerciaus francés au sen dei pòbles amerindians èra un problema pus grèu car menaçava dirèctament sa primautat comerciala. Ataquèron donc lei pòbles aliats ai Francés puei dirèctament lei colonias situadas lòng de Sant Laurenç. Dins aquò, perdiguèron a cha pauc lo sostèn de seis aliats europèus e lei Francés faguèron de progrès militars importants (aprendissatge de la guerilha, engatjament de tropas regularas... etc.). A la fin deis annadas 1690, la situacion èra venguda impossibla a tenir e leis Iroqués negocièron una patz que foguèt concluda en 1701.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Dama blanca

L'apellacion **dama blanca** es donada a divèrsei mitas e aparicions subrenaturalas, coma de fadas, de mascas, de bugadieras de la nuech, de messatgiers de la mòrt ò de fantaumas de fremas defuntadas, d'Euròpa, compres en Occitània, e d'America dau Nòrd. Aquelei creaturas son aparegudas dins lei legendas a partir de la fin de l'Edat Mejana e son probablament eissidas dei banshees irlandesas.

## Liames intèrnes

* Fantauma.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Unitarisme (teologia)

L’**unitarisme** es una doctrina qui assegura que Dieu es **un sòu e mesme esperit**, e non pas una sola natura o "osia" en tres ipostasas coma l'afirma lo dògma de la Trinitat : **Paire**, **Filh** e **Esperit**. Segon lo dògma de la Trinitat, quelas tres personas divinas participen d'una sòla natura divina unica .

## referencia
.همراه

**** (*hamra*, "collèga", en arab, Punycode, .xn--mgbt3dhd) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 5 de decembre de 2015.

## Referéncias
.bot

**** (acorcha de *robot*, "robòt", en anglés) es un nom de domeni generic depausat. Es en servici dempuèi lo 5 de decembre de 2015.

## Referéncias
Batalha d'Anglatèrra

La **batalha d'Anglatèrra** es una batalha aeriana que se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala en julhet de 1940 e mai de 1941. Opausèt l'aviacion britanica, renfòrçada per de volontaris venguts de país estrangiers (Polonés, Checoslovacs... etc.) ò dau Commonwealth (Neozelandés, Canadencs... etc.), ai fòrças aerianas alemandas renfòrçadas per d'unitats italianas. Foguèt la consequéncia de la temptativa alemanda de destrurre l'aviacion britanica, de destrurre seis infrastructuras e d'anientar sei capacitats de produccion ò de mantenença. Un segond objectiu èra de terrorizar lei populacions civilas britanicas. Pasmens, l'ofensiva se turtèt a una resisténcia acarnada e mau capitèt. En mai de 1941, leis Alemands deguèron l'arrestar après la pèrda de  avions e d'aperaquí  pilòts còntra solament  avions, 544 pilòts perduts e un milier de personaus suplementaris per leis Aliats. Aperaquí  civius foguèron tuats e  bleçats per lei bombardaments alemands.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
303a esquadrilha de caça polonesa

La **303 esquadrilha de caça polonesa** ò **esquadrilha de Kościuszko** (« Warszawski Dywizjon im. Tadeusza Kościuszki » en polonés) èra una esquadrilha de caça compausada de pilòts polonés que serviguèron au sen de la Royal Air Force durant la Segonda Guèrra Mondiala. Formada lo 2 d'aost de 1940, venguèt operacionala lo 31 d'aost seguent e foguèt dissòuta en decembre de 1946. Se destrièt durant la batalha d'Anglatèrra gràcias au nombre recòrd d'avions alemands destruchs per sei pilòts (au mens 5% dei pèrdas alemandas) e foguèt la pus famosa dei 15 esquadrilhas polonesas engatjadas sus lo frònt de l'Oèst.

## Liames intèrnes

* Batalha d'Anglatèrra.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Esquadrilha

Una **esquadrilha** es un tipe d'unitat militara au sen dei fòrças aerianas, dei fòrças aeronavalas, dei marinas militaras e dei fòrças estrategicas de plusors país.

## Liames intèrnes

* Fòrça aeriana.
* Marina militara.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Aeronautica navala

L’**aeronautica navala**, ò l’**aeronavala**, es la compausanta aeriana d'una marina militara. Es generalament formada d'aeronaus embarcadas a bòrd de pòrta-avions, pòrta-aeronaus ò pòrta-elicoptèrs d'aeronaus basats en tèrra e d'infrastructuras necessàrias a la mantenença deis equipaments. Après lei premiereis assais per embarcar d'avions a bòrd de naviris, apareguèt a la fin de la Premiera Guèrra Mondiala. Venguèt un otís essenciau de la guèrra navala dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala e a gardat un ròtle fòrça important au sen dei principalei marinas dau mond actuau.

## Liames intèrnes

* Pòrta-avions.
* Pòrta-elicoptèrs

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Avion de patrolha maritima

Un **avion de patrolha maritima** es un avion destinat a l'exploracion de zònas maritimas per recercar e susvelhar de naviris de superficia ò de sosmarins, per guidar deis unitats de combat vèrs un objectiu e, de còps, per destrurre eu meteis una menaça. Per aquò, a generalament una autonòmia fòrça importanta, la capacitat de volar lentament ò rapidament a d'altituds bassas ò autas, un nombre important d'aparelhs de deteccion, d'equipaments de comunicacion de portada lònga e d'armaments antinaviri e antisosmarin. Aparegut dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala per recercar lei sosmarins enemics, gardèt un ròtle important durant la Guèrra Freja en causa de l'importància deis oceans dins l'encastre de la dissuasion nucleara.

En fòra de son ròtle militar, es sovent utilizat per de missions de sauvament en mar.

## Liames intèrnes

* Aeronau.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
P-3 Orion

Lo **Lockheed P-3 Orion** es un avion de patrolha maritima desvolopat per leis Estats Units d'America dins lo corrent deis annadas 1950 e intrat en servici en 1962. Produch de 1961 a 1990 a 757 exemplars, foguèt adoptat per l'armada estatsunidenca e exportat vèrs lei país de l'OTAN ò d'aliats pròches de Washington coma Japon. Equipat principalament d'armaments èr-sòu ò èr-mar e d'un sistèma de deteccion deis anomalias magneticas, a un rai d'accion de  km e una velocitat de 761 km/h. Adaptable ais operacions antiguerilhas, participèt ai diferentei guèrras estatsunidencas dempuei leis annadas 1960 coma la Guèrra de Vietnam, la Guèrra de Kuwait ò la Segonda Guèrra d'Afganistan.

## Liames intèrnes

* Breguet Atlantic, avion francés similar.
* Ilyushin Il-38, avion sovietic similar.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Criptomoneda

Una **criptomoneda** es una moneda electronica descentralizada que son implementacion utiliza los principis de la criptografia per validar las transaccions e la quita creacion de la moneda. A l'ora d'ara totas las criptomonedas son alternativas que cap d'autoritat n'a adoptada una coma moneda fiduciària. Los sistèmas de criptomoneda utilizan lo metòde de pròba de trabalh per s'aparar de las contrafaiçons electronicas. La primièra moneda electronica complèta es lo bitcoin.

## Principalas criptomonedas

## Referéncias
Banhòus (omonimia)

**Banhòus** es lo nom de diferentas comunas d'Occitània :  
* Banhòus, en Auvèrnhe dins lo Puèi de Doma.
* Banhòus, en Provença dins lo departament de Var.
* Banhòu, en Gavaudan dins lo departament de Losera.
* Banhòus de Céser, en Provença dins lo departament de Gard.
Aromanés

200px|right|thumb|<center>Parlars de l’aromanés</center>

L’**aromanés** (ditz maitot **macedo-romanés** en romaní), en aromanés *limba armãneascã*, *armãneashce*, *armâneashti* o *armânã* (aromanés), nomat totparier per l’adverbe *armãneashte* o *armãneshce*, es una lenga romanica orientala, parlada per los aromanés, e forma, emb lo dacoromanés, lo meglenoromanés e l’istroromanés, lo diasistèma roman de l'Èst. Mas per quauques linguistes subretot romanés qu'es un dialècte dau romanés, coma lo moravalac (disparut), lo morlac o dalmate (disparut), lo meglenoromanés e l’istroromanés (qui n'an pus que quauques centenats de locutors). Mas existís una escòla (alemanda e ongresa) qui estima que qu'es lo dacoromanés qui es un dialècte de l'aromanés.
L'aromanés es parlat en Albania, Bulgaria, Grècia, Macedònia del Nòrd, Romania e en Serbia, per 80 000 a 1 000 000 personas.

## Alfabet aromanés
L’alfabet adoptat au *symposium de Bitola* comporta daus caractèrs sens diacritics, levat **ã**. Una part daus caractèrs e daus grops de letras an  las mesmas valors qu’en italian o en romanés : **c**, **ce**, **ci**, **che**, **chi**, **g**, **ge**, **gi**, **ghe**, **ghi**, **e** e **o** (i comprés dins las diftongas), **i** e **u** (i comprés semivocalicas), **k**, **q**, **w** e **y** dins los mots estrangiers. Pasmens, l’alfabet de l’aromanés es pas unitari per tota la linga, car etn de las letras e grops de las letras alternatius, per rendre doas menas de prononciacion variant segon los parlars.

Las 27 letras e los 9 digrafes de l'alfabet aromanés :

En mai, lo digrafe "gj" (ɟ avant "e" e "i") es tanben utilizat.

## Mots e frasas comunas

## Exemple :

**Articlu 1.** 
Tuti iatsãli umineshtsã s-fac liberi shi egali la nãmuzea shi-ndrepturli. Eali suntu hãrziti cu fichiri shi sinidisi shi lipseashti un cu alantu sh-si poartã tu duhlu-a frãtsãljiljei.

**Nòstre Paire**

En gramushtean

:*Tatã a nostru, tsi eshci tu tserl,*
:*s'ayiseascã numa a Ta,*
:*s'yinã amirãriľa a Ta,*
:*si facã vreare a Ta,*
:*cum tu tserl, ashi sh'pisti locl.
:*Pãnea a nostrã atsea di cathi dzuã dã-nã-u sh'azã*
:*shi ľartã-nã amãrtiile a noastre*
:*ashi cum ľi ľirtãm sh'noi a amãrtoshlor a noshci.*
:*Shi nu nã du la pirazmo,*
:*ala aveagľi-nã di atsel arãul.*
:*Cã a Ta easte Amirãriľa shi putearea*
:*a Tatãlui shi Hillui shi a Ayului Spirit,*
:*tora, totãna sh'tu eta a etilor.*
:*Amen.*

En fãrshãrot

:*Tatã a nostu tsi eshti tu tser,*
:*si ayisiascã numa a Ta,*
:*s’yinã amirãria a Ta,*
:*si facã vrearea a Ta,*
:*cum tu tser, ashe sh’pisti loc.*
:*Penia a noste, atsa di cathi dzue, de-ni-u sh’aze,*
:*sh’ľartã-ni amartiili a nosti,*
:*ashe cum li ľãrtem sh’noi a amãrtoľor a noci,*
:*sh’nu ni du la pirazmo,*
:*ma viagľã-ni di atsel rãu.*
:*C a Ta esti amirãria ľ’puteria,*
:*a Tatãlui shi Hiľalui  shi a Ayiului Spirit,*
:*tora,totãna sh’tu eta a etillor.*
:*Amin.''

## Nòtas e referéncias
Craig Steven Wright

**Craig Steven Wright** (Brisbane, Austràlia, 23 d'octobre de 1970) es un informatician e entrepreneire australian. Venguèt famós mondialament en decembre de 2015 quand la revista informatica *[[Wired]]* revelè que podiá èsser lo creador de la criptomoneda Bitcoin, generalament conegut jol pseudonim de Satoshi Nakamoto.

Lo 9 de decembre de 2015, qualques oras aprèp la publicacion de la nòva, Wright se vegèt secutat per la Polícia Federala Australiana que faguèron de cercas dins son domicili a Gordon (Nòva Galas del Sud) e tanben dins una part de sos burèus; posteriorament una portaparaula de la polícia neguèt que aquelas perquisicions foguèssen ligadas a la publicacion.
Bambosariá d'Andusa

thumb|250px|Camin principal de la Bambosariá
La **Bambosariá d'Andusa**, tanben coneguda coma la **Bambosariá de Cevena** (en francés: *Bambouseraie de Prafrance*, *Bambouseraie d'Anduze*) es un jardin exotic situat sul domeni de Prat Franc (deformat puèi en francés en *Prafrance*) a Generargues, vilatge gardonenc vesin d'Andusa. Foguèt creada en 1856 per Eugèni Masèl, un afogat de botanica.
Wired

***Wired*** es una revista americana en lenga anglesa consacrada a l'incidéncia de las tecnologias novèlas suls domenis culturals, politics e economics.
Milícia

Una **milícia** es un tèrme que designa de fòrça militaras ò paramilitaras que sa natura varia segon lei país e lei periòdes. En Euròpa, de l'Edat Mejana fins au sègle XIX, designava generalament una tropa urbana levada per renfòrçar una armada regulara ò per assegurar l'òrdre per carrieras. Passat d'usatge en Euròpa, aqueu tipe de fòrça es totjorn utilizada per leis Estats Units (Garda Nacionala). Inspira tanben lo modèl d'organizacion, dich armada de milícia, de certaneis armadas coma Soïssa. 

Dempuei lo sègle XX, lo tèrme milícia s'utiliza tanben per designar lei fòrças paramilitaras de certanei partits politics (SA... etc.), de certanei regimes dictatoriaus (Camisas Negras, Milícia Francesa... etc.) ò de senhors de guèrra. Aqueu tipe de milícia a donat un sens pejoratiu au tèrme car es generalament a l'origina d'exaccions grèvas, especialament en França e en Occitània onte la Milícia Francesa participèt a la Segonda Guèrra Mondiala dins lo camp alemand. 

Enfin, dins mai d'un país eissit dau blòt sovietic e de Iogoslavia, la milícia es lo nom dei fòrças nacionalas de polícia.

## Liames intèrnes

* Armada.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Roch Marc Christian Kaboré

thumb|Roch Marc Christian Kaboré (2018)
**Roch Marc Christian Kaboré**, (n. lo 25 d'abril de 1957 a Ouagadougou, es un òme politic burkinabè. Foguèt pirmièr ministre (1994-1996) e president de l'Assemblada nacionala (2002-2012). Lo 30 de novembre de 2015 es elegit President de la Republica.

## Annèxas

### Bibliogrfia
*  Lawrence Rupley, Lamissa Bangali et Boureima Diamitani, « Kaboré, Roch Marc Christian », in *Historical Dictionary of Burkina Faso*, Rowman & Littlefield, 2013 (3 ed.), p. 106
Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan

L**'Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan** (en azèri: *Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası*, *AMEA*), es la principala organizacion consacrada a l'investigacion a l'Azerbaitjan. Foguèt establida lo 1945 e a la siá sedença dins la capitala del país, Bakó.

## Istòria
L'Acadèmia se basèt en la Societat Àzeri per Investigacions e Estudis Scientifics, qu'al principi èra afiliada a l'Universitat de Bakó e, posteriorament, a l'Acadèmia de las Sciéncias de la URSS. Lo 1945, lo Conselh de Comissaris del Pòble del URSS ordenèt que la societat se reorganitzés en l'Acadèmia de las Sciéncias de la Republica Socialista Sovietica d'Azerbaitjan. Pendent lo sieu primièr an de vida, l'Acadèmia nomenèt 15 membres, entre eles lo compositor Uzeyir Hajibeyov e l'escrivan Samad Vurgun.

Lo Presídium es dins l'istorica bastissa Ismailiyya.

## Estructura
L'Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan se tròba dividit intèrnament en 5 departmentos (qu'en ensems donan cabuda a 30 institucions scientificas e culturalas dins tot lo país). Aqueles departaments son:
* Departament de Fisica, Matematicas e d'Estudis Tecnologics
* Departament de Quimic
* Departament de Sciéncias de la Tèrra
* Departament de Biologia
* Departament de Sciéncias Socialas
L'Acadèmia a d'embrancaments regionales en Gandja, Shaki e Lenkoran.

## Membres
L'Acadèmia a un sistèma de membres de dos gradons. I a a l'ora d'ara 57 membres actius e 104 membres correspondents. La membresía s'obten mejançant vòt. Aital meteis, l'Acadèmia pòt autrejar lo reng de membre honorari.

## Presidents
La principala figura executiva de l'Acadèmia es lo President de la d'Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan qu'es escuelhut per sufragi pels membres de l'Acadèmia. Istoricament, los Presidents de l'Acadèmia Nacionala de Sciéncias de l'Azerbaitjan son estats:

## Referéncias


## Ligams extèrnes

* Sit oficial
Alanhon

**Alanhon** es una aiga  d'Auvèrnhe dins los departaments de Cantal, de Naut Léger e dau Puèi de Doma. A la fònt dins los Monts de Cantal au Puèi de Batalhosa (près dau Lioran) e se geta dins l'Alèir au luec dit *"Lo Saut dau Lop"* (comuna d'Ausac e la Combèla). Participa au bacin versant de Léger. 

### Referéncias
Eleccions localas de 2015 en França

I agèt doas **eleccions localas** en França en 2015:
* las eleccions departamentalas a la prima (primièras eleccions dels conselhs departamentals "paritaris")
* las eleccions "regionalas" en decembre (eleccions de las nòvas regions e de las amassadas de las collectivitats unicas.
Condat

**Condat** es un toponim occitan eissit del gal, aparentat a *[[Condé]]* en domeni d'oïl e que designa un jonhent entre dos rius. Trobam :
* Condat, comuna de Cantal
* Condat, comuna de Carcin dins lo departament d'Òlt.
* Condat, luòcdich dins la comuna de Fumèl, departament d'Òlt e Garona.
* Condat, comuna del 
* Còndat, comuna del 
* Condat de Ganavés, comuna de Corresa
* Condat de Trincor, comuna de Dordonha
* Condat de Vesera, comuna de Dordonha.
* Condat, comuna lemosina dins lo departament de la Nauta Vinhana.
* lo Castèl de Condat, a Bosiès, en Carcin, dins lo departament d'Òlt.

## Nòtas
Comunautat d'aglomeracion dau Grand Garait

La **Comunautat d'aglomeracion dau Grand Garait** es n'estructura intercomunala francesa, dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània.
## Composicion
Amassa 25 comunas:
*Garait (chapluec)
*Ajanh
*Anzesme
*Bussiera de Dun
*Gartempa
*Glenic
*Jolhac
*La Briòne
*La Chapela Talhafer
*La Saunièra
*Masèirac
*Montagut
*Peirabon
*Savenas
*Sent Afeiran
*Sent Alec
*Sent Cristòu
*Sent Fiel
*Sent Laurenç
*Sent Legèr
*Sent Sauve de Bèlagarda
*Sant Sauve Mont Agut
*Sent Sepise
*Sent Vauric
*Sent Victòr
*Sent Iriès lo Bòsc
Parçac e Rimondés

**Parçac e Rimondés** (*Parsac-Rimondeix*) es una comuna novela d'Occitània creada lo 1er de genier de 2016 per l’agropament de las comunas de Parçac e Rimondés, dins lo canton de Gosom, departament de Cruesa, region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia

## Toponimia
* **Parçac**
Segon Dauzat e Rostaing, Parçac pòt venir deu nom d'òme latin **Parcius*, d'après *Parcilia*, emb lo sufixe *-acum*, o benlèu d'una contraccion de *Patriciacum*, d'un autre nom latin, *Patricius*, totjorn emb lo sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe celtic *-*ako-*. Seriá donc una propietat rurala d'origina gallo-romana.
* **Rimondés**
Es una possibilitat que siá en rapòrt emb los diferents Rimonts, que venon dau latin *mons* e dau germanic *rik*, fòrt (e donc, per una fortalesa, pauruc), ric, poderós, o benlèu dau nom d'òme germanic *Rikmund*,. I a en mai un sufixe.

## Istòria
La comuna novela fuguet creada lo 1er de genier 2016 per l'arrestat prefectorau du 23 de setembre 2015. Amassa las doas comunas de Parçac e de Rimondés. La chapluec es fixat à Parçac.

## Administracion

### Conselh municipau
Pendent un périòde transitòri, lo conselh municipau de la novèla comuna es constituït de l'ensemble daus conselhiers municipaus de las ancianas comunas (22 membres)

### Lista daus maires

### Intercomunalitat

### Comunas delegadas
* Parçac
* Rimondés

## Demografia
* En  la populacion èra de  abitants.
* Parçac : en  la populacion èra de  abitants (15,90 ab/km²).
* Rimondés : en  la populacion èra de  abitants (10,46 ab/km²)

## Luecs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
### Liams connexes

### Liams externes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Palmàs d'Avairon

**Palmàs d'Avairon** (*Palmas-d’Aveyron* en francés) es una comuna nòva del departament d’Avairon, creada lo 1èr de genièr de 2016 dins la region d'Occitània. Es l’agropament de las comunas de Cossèrgas, Cruèjols e Palmàs.

## Administracion

## Demografia
Per la demografia de cada comuna abans 2016, veire a Cossèrgas, Cruèjols e Palmàs.

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Avairon
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Comunas de la província d'Impèria

Lista de las **comunas de la [[província d'Impèria]]**:

N° ComunaPopulacion(julhet de 2015)
8001Airole413
8002Apricale616
8003Aquila d'Arroscia170
8004Armo112
8005Aurigo352
8006Badalucco1141
8007Bajardo316
8008Bordighera10483
8009Borghetto d'Arroscia466
8010Borgomaro859
8011Camporosso5669
8012Caravonica285
8013Carpasio168
8014Castellaro1249
8015Castel Vittorio288
8016Ceriana1253
8017Cervo1180
8018Cesio281
8019Chiusanico619
8020Chiusavecchia595
8021Cipressa1287
8022Civezza603
8023Cosio d'Arroscia223
8024Costarainera827
8025Diano Arentino715
8026Diano Castello2198
8027Diano Marina6030
8028Diano San Pietro1142
8029Dolceacqua2065
8030Dolcedo1422
8031Imperia42249
8032Isolabona682
8033Lucinasco272
8034Mendatica188
8035Molini di Triora608
8036Montalto Ligure372
8037Montegrosso Pian Latte119
8038Olivetta San Michele220
8039Ospedaletti3360
8040Perinaldo874
8041Pietrabruna506
8042Pieve di Teco1357
8043Pigna851
8044Pompeiana819
8045Pontedassio2315
8046Pornassio680
8047PrelÃ496
8048Ranzo575
8049Rezzo370
8050Riva Ligure2893
8051Rocchetta Nervina295
8052San Bartolomeo al Mare3148
8053San Biagio della Cima1327
8054San Lorenzo al Mare1308
8055Sanremo55065
8056Santo Stefano al Mare2222
8057Seborga322
8058Soldano989
8059Taggia14128
8060Terzorio217
8061Triora360
8062Vallebona1308
8063Vallecrosia6951
8064Vasia386
8065Ventimiglia24365
8066Vessalico276
8067Villa Faraldi443


## Tanben veire
* província d'Impèria
Opus africanum

thumb|Exemple de paret en ''opus africanum'' sur la cella del Capitòli de Dougga
L**'opus africanum** es una tecnica de construccion utilizada en Africa del Nòrd pendent l'Antiquitat, de l'epòca punica fins a l'epòca romana.

Dins aquel aparelh d'armadura, de parets de pèira o de cairons alternant en cedana amb de pilars plan talhats e dispausats verticalament. S'utiliza de pèiras, que son plaçada a distància brèva las unas de las autras e que l'espaci intermediari es emplit de cairons pichons o de bricas, es tipic d'origina punica. En efièt, se ne trapèt sul site arqueologic de Kerkouane e son usatge contunhèt pendent un periòde long. D'exemples bèls demoran a Dougga en Tunisia.
Cristian Estrosi

**Cristian Estrosi** (en francés *Christian*, naissut lo 1èr de julhet dau 1955 a Niça) es un òme polìtico (sòci dau partit *Horizons*) e esportiu francés. Quatre còps campion de França de moto, rèire-president dau Consèu General de li Alps Marìtimi mai d'un còp au govèrn francés, es aüra cònsol de Niça, president de la metropòli Niça Costièra d'Azur e deputat.

Lo 17 de decembre dau 2015 es elegit president dau Conseu regional de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Bibliografia
* Philippe Reinhard, *La trajectoire d'un motodidacte*, París: Jean-Claude Gawsewitch Éditeur, 2010, ISBN 978-2-35013-179-5.
* Christian Estrosi, *Le battement d'ailes du papillon : Bâtir un nouveau modèle économique pour plus de justice sociale*, Sent Malou: Pascal Galodé éditeurs, 2011, ISBN 978-2-35593-190-1.
* Christian Estrosi, *Fils de Nice*, Niça: Éditions du Rocher, 2013, ISBN 978-2-268-07529-7.

## Referéncias
Jules-Jean Ravel

**Jules-Jean Ravel** (6 de març de 1901, Guilherme - 19 de junh de 1986, Niça) èra un sindicalista, un militant e un òme politic comunista. Secretari dau sindicat unitari deis emplegats dau gas de Niça de 1931 a 1933, venguèt secretari dau rai de Niça dau PCF en 1935. Après la Liberacion, foguèt premier cònsol de Guilherme de 1945 a 1947 e demorèt conselhier municipau de la vila fins a 1953.

## Liames intèrnes

* Partit Comunista Francés.

## Nòtas e referéncias
Charles Ravel

**Charles Gabriel Justinien Henri Ravel** (20 de febrier de 1887, Puget Vila - 17 de març de 1961, Puget Vila) èra un militant e un òme politic comunista. Foguèt premier cònsol de Puget Vila de 1935 a 1940 e de 1944 a 1947.

## Nòtas e referéncias
Sallusti (omonimia)

**Sallusti** es lo nom de:
* Cai '''Sallusti''' Crisp, un òme politic, militar e istorian roman (-86 - -35)
* Guilhèm de '''Sallusti''' deu Bartàs, un escrivan gascon de lengas gascona e francesa (1544 - 1590)
Sufèta

**Sufèta** es lo nom dels primièrs magistrats de Cartage. Lor poder durava pas qu'un an. Èran a Cartage çò que los cònsols èran a Roma.

Segon lo *Chronicon* d'Eusèbi de Cesarèa e l'istorian Flavi Josèp mai d'un sufètas governèron Tir pendent un decenat al sègle VI AbC.

## Vejatz tanben

### Article connèxe
* Constitucion de Cartage
Gabian (omonimia)

**Gabian** pòt designar :
* en provençal divèrs aucèls marins del genre *[[Larus]]* ;
* Una comuna lengadociana: Gabian, dins le departement d'Erau.
Larus

*[[Larus]]* es un genre qu'amassa divèrsas espècias d'aucèls de mar nomenats **gavians** (var.** gabian; calhòc ; malhon**)   qu'apertenon a la familha dels larids (Laridae), e a l'òrdre dels caradriformes (Charadriiformes).

## Lista d'espècias
La classificacion del Congrès Ornitologic Internacional (versió 2.4, 2010) classa dins lo genre **Larus** 24 espècias:
**[[Larus argentatus]]* - **[[Gavian argentat de patas rosas]]**.
**[[Larus armenicus]]* - **[[Gavian d'Armènia]]**.
**[[Larus atlanticus]]* - **[[Gavian d'Olrog]]**.
**[[Larus belcheri]]*.
**[[Larus cachinnans]]* - **[[Gavian caspian]]**.
**[[Larus californicus]]*.
**[[Larus canus]]* - **[[Gavina cendrosa]]**.
**[[Larus crassirostris]]* - **[[Gavian japonés]]**.
**[[Larus delawarensis]]* - **[[Gavina de Delaware]]**.
**[[Larus dominicanus]]* - **[[Gavian dominican]]**.
**[[Larus fuscus]]* - **[[Gavian fosc]]**.
**[[Larus glaucescens]]* - **[[Gavian glauc]]**.
**[[Larus glaucoides]]* - **[[Gavinot polar]]**.
**[[Larus heermanni]]* - **[[Gavina de Heermann]]**.
**[[Larus hyperboreus]]* - **[[Gavinòt iperbòri]]**.
**[[Larus livens]]*.
**[[Larus marinus]]* - **[[Gavinòt]]**.
**[[Larus michahellis]]* - **[[Gavian argentat]]**.
**[[Larus occidentalis]]*.
**[[Larus pacificus]]*.
**[[Larus schistisagus]]*.
**[[Larus smithsonianus]]* - **[[Gavian argentat american]]**.
**[[Larus thayeri]]* - **[[Gavinòt de Thayer]]**.
**[[Larus vegae]]*.
.redumbrella

**** (*Red Umbrella*, "parapluèja roja", en anglés, del logotip de la companhiá Travelers) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi l’11 de decembre de 2015.

## Referéncias
.ポイント

**** (pr. *pointo*, "punt", en japonés, Punycode .xn--eckvdtc9d) es un nom de domeni generic . Es en servici dempuèi lo 14 de decembre de 2015.

## Referéncias
Paul-Henri Ravel

**Paul-Henri Ravel** (2 de febrier de 1904, Archalh - 4 de febrier de 1970, Nivèrns) èra un sindicalista e un militant socialista puei comunista. Participèt a la Resisténcia dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala e foguèt elegit conselhier generau deis Auts Aups.

## Nòtas e referéncias
.kfh

**** (acorcha de *Kuwait Finance House* "ostal de finanças de Covait", en anglés) es un nom de domeni generic . Es en servici dempuèi lo 15 de decembre de 2015.

## Referéncias
.wanggou

**** ("comèrci en linha", en chinés) es un nom de domeni generic depausat per Amazon. Es en servici dempuèi lo 15 de decembre de 2015.

## Referéncias
.kpn

**** (acorcha de *Koninklijke PTT Nederland* "companhiá reiala de las pòstas, dels telegrafs e telefònes dels Païses Basses", en neerlandés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 15 de decembre de 2015.

## Referéncias
Milada Musilová

**Milada Musilová** (1912-1996) foguèt una soprano chèca.

## Biografia
Milada Musilová nasquèt lo 14 de febrièr 1912 a Blansko (Moràvia), a 20km al nòrd de Brno, de Kristina Musilová e Rudolf Musil. I demorèt pas gaire, que'l paire trobèt una plaça als camins de fèr en tant qu'engenhaire, e  donc la familha agèt a se mudar a Brno. Pr'aquò, i tornèt sovent pendent las dimenjadas e los jorns de fèsta, tant que visquèron los pepin e menina.

En 1929, dintrèt al Conservatòri d'Estat a Brno. Venguèt sòcia del teatre amator Sokol e, dins las annadas 1929-1936 joguèt de ròtles dins mai d'una opereta. Aprèp que foguèt diplomada del conservatòri en 1935, contunhèt  a estudiar lo cant ambe'l professor Branberger a Praga. Dempuèi 1936, foguèt engatjada 9 ans a l'operà d'Ostrava. Se maridèt ambe'l Doctor en Dret Antonín Parme. Dins las années 1945 - 1948, trabalhèt a l'Operà del 9 de mai a Praga, que fusionèt en 1948 ambe'l Teatre Nacional. Cantèt mai que mai dins d'operàs de Mozart, Smetana et Janáček, fins a 1975. Dempuèi 1962, se consacrava tanben a l'ensenhament. En 1968,  recebèt lo títol d'Artista Emerita e, la meteissa annada, foguèt nommada ciutadana d'onor de la vila de Blansko.

Milada Musilová moriguèt lo 24 de genièr 1996.
.

La plaça de Milada Musilová dins la musica enregistrada es benlèu relativament modèsta, mas foguèt considerada coma la *Mařenka* ideala, ambe son soprano leugièr, per sa participacion a l'enregistrament de *La Promesa venduda* de Jaroslav Vogel en 1952. Es aquò que li val d'èsser coneguda internacionalament e d'obténer un passapòrt per l'immortalitat.

Avertiment : pr'amor de la declinason en chèc e de la traduccion en occitan, la fòrma de qualques noms pròpis, de personas pauc conegudas, es aleatòria dins aqueste article per çò qu'es de las finalas.

## Nòtas e Referéncias
Patrimòni Mondial en Azerbaitjan

**[[Azerbaitjan]]** compta a l'ora d'ara amb dos luòcs declarats Patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO, totes dos de caractèr cultural. A de mai cinc bens culturales immaterials en la Lista representativa del Patrimòni Cultural Immaterial de l'Umanitat.

## Bens culturales e naturales
Azerbaitjan compta a l'ora d'ara amb los seguents luòcs declarats coma Patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO:

## Referéncias


## Ligams extèrnes

* UNESCO Patrimòni de l'Umanitat a l'Azerbaitjan 
* UNESCO Patrimòni de l'Umanitat a l'Azerbaitjan
Llanos

Lei **Llanos** son un plan erbós e palunós situat dins lo nòrd-oèst de l'America dau Sud, en Colómbia e Veneçuèla, e entre leis Andes e l'Ocean Atlantic lòng dau flume Orinoco. Forman una ecoregion particulara que fa partida dau biòma dei pradariás, dei savanas e dei brossas tropicalas e subtropicalas. Es una region fòrça propícia a l'agricultura, especialament au norrigatge. Pasmens, en causa d'una esplecha tròp importanta, l'equilibri environamentau de certanei regions dei Llanos es menaçat.

## Liames intèrnes

* Colómbia.
* Veneçuèla.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
El Dorado

**El Dorado**―que significa literalament "lo daurat" en castelhan―es un endrech mitic d'America dau Sud, generalament situat dins la Seuva Amazonica, qu'es supausat regorgar d'aur e de richessas. Son origina es probablament eissida dau racònte d'un viatge de Francisco de Orellana (mòrt en 1545) realizat per Gaspar de Carvajal. L'explorator èra estat fòrça impressionat per lei richessas dei Muiscas, un pòble de la region de Bogotà. Puei, la legenda foguèt amplificada e difusada per de *[[conquistador]]s* ambé la descubèrta dei tesaurs pilhats en Mesoamerica e dins leis Andes. Fins au començament dau sègle XX, entraïnèt l'organizacion de mai d'una expedicion que permetèron de reconóisser lei seuvas e lei montanhas sud-americanas.

## Liames intèrnes

* Ciutats d'aur, mite similar.
* *[[Conquistador]]*.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** Charles Nicholl, *The Creature in the Map: A Journey to El Dorado*, 1995.

## Nòtas e referéncias
Gràcia (drech)

La **gràcia** es lo drech, generalament fisada a la pus importanta autoritat dau poder judiciari d'un país, d'annular ò de modificar una pena.

## Liames intèrnes

* Gràcia presidenciala.
* Gràcia reiala.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Provença e Còsta d’Azur

La region **Provença e Còsta d’Azur** (en francés Provence-Côte-d'Azur) es una circonscripcion d’accion regionala francesa creada lo 12 genièr de 1970 (decret n°70-18). Es la resulta de l’escission en doas de la circonscripcion de Provença Còsta d’Azur e Corsega. 

Ten lei departaments seguents: Auts Aups, Basseis Aups (puèi Aups d'Auta Provença lo 13 d'abril de 1970), Aups Maritims, Bocas de Ròse, Var e Vauclusa. Son còde INSEE es 93.
 
En 1972 (lei n°72-619 dau 5 de julhet), ven un establiment public regionau. 
Lo nom es cambiat en Provença-Aups-Còsta d'Azur pel decret n°76-722 del 2 d'agost de 1976.
Provença Còsta d’Azur e Corsega

La region **Provença Còsta d’Azur e Corsega** (en francés Provence-Côte-d’Azur-Corse) es una circonscripcion d’accion regionala francesa creada en 1960 (decret n°60-516 dau 2 de junh de 1960). Ten lei departaments seguents: Auts Aups, Basseis Aups, Aups Maritims, Bocas de Ròse, Corsega, Var e Vauclusa. Son còde INSEE es 92. 

Lo decret n° 70-18 dau 12 de genièr de 1970 dessepara la circonscripcion en doas: Provença e Còsta d’Azur (còde INSEE 93) e Corsega (còde INSEE 94).
Basseis Aups

Lo departament francés daus **Basseis Aups** (*Basses-Alpes* en francés) es un ancian departament francés. 

Lo 13 d’abril de 1970, per decret del ministre francés de l’interior pren lo nom d’Aups d’Auta Provença.

## Referéncias
Ary Chalus

**Ary Chalus** (n. lo 6 de decembre de 1961 a Pointe-à-Pitre, Guadalope), es un òme politic guadalopenc. Cònsol de Baie Mahault dempuèi 2001, deputat de Guadalope dempuèi 2012, es elegit president del Conselh regional de Guadalope lo 18 de decembre de 2015.

## Referéncias
.诺基亚

**** (pr. *nuòjīyà*, "Nokia", en chinés, Punycode .xn--jlq61u9w7b) es un nom de domeni generic . Es en servici dempuèi lo 18 de decembre de 2015.
## Tanben veire
*.nokia

## Referéncias
.lincoln

**** (ciutat anglesa, nom de familha, nom de marca) es un nom de domeni generic depausat per Ford. Es en servici dempuèi lo 18 de decembre de 2015.
## Tanben veire
*.ford

## Referéncias
Baradero

**Baradero** es una ciutat argentina dins la província de Buenos Aires. Es capluòc del partit (districte) de Baradero.
En 2010 aviá 28 537 abitants.
## Istòria
Foguèt fondada pels espanhòls en 1615 jol nom de Santiago de Baradero.
## Personalitats ligadas a la comuna
Los paires del filosòf Ernesto Laclau èran de Baradero.
Ernesto Laclau

**Ernesto Laclau** (Buenos Aires, 1935-Sevilha, 13 d'abril de 2014) es un filosòf politic argentin de las raices occitanas.
## Biografia
Sortit d’una familha de Baradero, son paire Ernesto èra un avocat e militant irigoienista, sa maire èra una Gastellu (de Sus en Bearn).

Maridat amb la filosòfa belga Chantal Mouffe, agèt tres enfants, Santiago, Soledad e Natalia.

Installat en Anglatèrra, moriguèt que viatjava a Sevilha per donar una conferéncia.

## Pensada e influéncias
Filosòf politic, Ernesto Laclau es considerat coma l’inspirator de mai d’un politician: los Kirchner, o tanben lo partit espanhòl Podemos e lo movement grec Syriza.

## Òbras
* Ernesto Laclau, *Política e ideología en la teoría marxista: capitalismo, fascismo, populismo*, Siglo XXI, México, 1978.
* Ernesto Laclau (entre otros) *Tres ensayos sobre América Latina*, Fondo de Cultura Económica, Buenos Aires, 1980.
* Ernesto Laclau e Chantal Mouffe, *Hegemonía y estrategia socialista* [1985], Fondo de Cultura Económica, Buenos Aires, 2004.
* Ernesto Laclau, *Nuevas reflexiones sobre la revolución de nuestro tiempo* [1990], Nueva Visión, Buenos Aires, 2000.
* Ernesto Laclau, *Emancipación y diferencia*, Buenos Aires, Ariel, 1996.
* Ernesto Laclau, "Deconstrucción, Pragmatismo y Hegemonía", in *Deconstrucción y Pragmatismo*, Chantal Mouffe (comp.), Buenos Aires, Paidós, 1998.
* Ernesto Laclau, *Misticismo, retórica y política*, Fondo de Cultura Económica, México, 2002.
* Ernesto Laclau (entre otros), "Contingencia, hegemonía, universalidad" Fondo de Cultura Económica, Buenos Aires, 2003.
* Ernesto Laclau, *La Razón Populista*, Fondo de Cultura Económica, Buenos Aires, 2005.
* Ernesto Laclau, *Debates y Combates*, Fondo de Cultura Económica, Buenos Aires, 2008.
* Ernesto Laclau, *La ragione populista*, Roma-Bari, Laterza, 2008. ISBN 978-88-420-8546-1.
* Ernesto Laclau, *Dialoghi sulla sinistra. Contingenza, egemonia, universalità*, amb Judith Butler e Slavoj Žižek, Roma-Bari, Laterza, 2010. ISBN 978-88-420-8545-4.
* Ernesto Laclau, *Egemonia e strategia socialista. Verso una politica democratica radicale*, amb Chantal Mouffe, Genova, Il melangolo, 2011. ISBN 978-88-7018-776-2.
* Ernesto Laclau, *Emancipazione/i*, Napoli, Orthotes Editrice, 2012. ISBN 978-88-97806-10-3.
* Ernesto Laclau, *Populismo e democrazia radicale. In dialogo con Ernesto Laclau*, s.d. Marco Baldassari e Diego Melegari, Verona, Ombre Corte, 2012. ISBN 978-88-97522-22-5.
* Ernesto Laclau. *La Raison populiste*, Seuil, París, 2008.
* Ernesto Laclau, Chantal Mouffe. *Hégémonie et stratégie socialiste. Vers une politique démocratique radicale*, Les Solitaires intempestifs, coll. « Expériences philosophiques », París, 2009.

## Referéncias
Hèstes deth huec deth solstici d'estiu enes Pirinèus

Es **Hèstes deth huec deth solstici d'estiu enes Pirinèus** son hèstes damb huec enes Pirenèus.

Dempuish 2015 son marcades ath patrimòni immateriau der'Unesco.
Chantal Mouffe

**Chantal Mouffe** (Charleroi, 1943) es una filosòfa e politològa belga. Es la veuse d’Ernesto Laclau.
## Òbras
*Ernesto Laclau y Chantal Mouffe. (1985) 2004. *Hegemonía y estrategia socialista*. Fondo de Cultura Económica
*Chantal Mouffe. 1999. *El retorno de lo político*. Paidos
*Chantal Mouffe. 2003. *La Paradoja Democrática*. Editorial Gedisa, Barcelona
*Chantal Mouffe. 2007. *En torno a lo político*. Fondo de Cultura Económica
Gabriela Michetti

**Maria Gabriela Michetti** (Laprida, Argentina, 28 de mai de 1965) ei ua hemna politica argentina. Lo 10 de decémer de 2015 ei vasuda vicepresidenta.

Après un accident d'autò en 1994, ei dens una cadièra d'arròdas.
Plzeň

**Plzeň** (Pilsen en alemand e dins la tradicion exagonala), prononciat [ˈpl̩.zɛɲ] en chèc, es la capitala de la Region de Plzeň, en Republica Chèca. Es situada a la confluéncia de quatre flumes (Úhlava, Úslava, Radbuza e Mže), a quicòm coma 80km al sud-oèst de Praga, que ambe ela es religada per l'Auto-rota D5. Ambe prèp de 170.000 abitants, es la quatrena vila del país per òrdre de populacion (aprèp Praga, Brno e Ostrava) e la segonda de Boèmia (aprèp Praga).
Tombèus Oèst dei Qing

Lei **Tombèus Oèst dei Qing** son un complèx de tombas datant de la dinastia Qing qu'es situat a 140 km au sud-oèst de Pequin. 4 emperaires e 78 membres de la familha imperiala Qing i son enterrats. L'ensems es inscrich au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat dempuei 2000.

## Liames intèrnes

* Dinastia Qing.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Oasís de Faium

[vinheta|Localizacion dau Governorat de Faium qu'es centrat sus l'oasís e sus lo [Lac Moeris.]]
L’**oasís de Faium** es una depression dins lo desèrt situat a l'oèst de Nil e au sud dau Caire. D'una superficia de  a  km², es alimentada per Nil via lo canau de Bahr Yussef que foguèt cavat vèrs  av. JC per aprefondir un oed qu'èra alimentat per lei vengudas deis aigas annualas dau riu. Lo centre de l'oasís es ocupat per lo Lac Moeris.

L'oasís de Faium es una zòna agricòla fòrça druda e un centre demografic important en Egipte dempuei l'Antiquitat Auta. S'i troba un nombre important de vestigis arqueologics.

## Liames intèrnes

* Oasís.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
François Bonneau

**François Bonneau** (n. lo 12 d'octobre de 1953 a Amilly,  Loiret) es un òme politic francés. Es lo president del Conselh regional de la region Centre, puèi Centre e Vau de Léger, dempuèi 2007.
Mont Silverthrone

Lo **Mont Silverthrone** ( m) es una montanha situat dins lo sud-oèst de Canadà en Colómbia Britanica. Es un dòma de lava usat que fa partida de l'arc volcanic dei Cascadas. Son glacier sommitau alimenta lo Camp de glaç Ha-Iltzuk. La premiera ascension se debanèt en 1936 e foguèt l'òbra de Don Munday, de Phyllis Munday, de Hans Fuhrer e de H. Hall.

## Liames intèrnes

* Arc dei Cascadas.
* Montanhas Rocosas.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Mont Meager (massís)

Lo **mont Meager** (en anglés ***Mount Meager*** o ***Mount Meager massif***) es un grop de volcans canadencs situat dins los cadenons del Pacific al sud-oèst de Colómbia Britanica, 150 km al nòrd de Vancouver. Amb una altitud maximala de 2 680 m, fan partida de l'Arc volcanic dei Cascadas.

## Liames intèrnes

* Arc dei Cascadas.
* Montanhas Rocosas.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Dar el Coti

La republica de **Dar el Coti** (*République de Dar el Kuti*, en francés) o Republica de Logone es un estat secessionista proclamat dins lo nòrd-èst de la Republica Centrafricana en decembre de 2015.

## Referéncias
Laprida

**Laprida** es una ciutat argentina dins la província de Buenos Aires. Es capluòc del partit (districte) de Laprida.
En 2010 aviá 8 840 abitants.
## Istòria
Foguèt fondada en 1889.
## Personalitats ligadas a la comuna
La vicepresidenta Gabriela Michetti li es nascuda.
Mont Cayley

Lo **Mont Cayley** ( m) es una montanha dau Sud-Oèst canadenc situat en Colómbia Britanica. Es un volcan amorçat que fa partida de l'Arc dei Cascadas. Sa premiera ascension se debanèt en 1928 e foguèt l'òbra de E.C. Brooks, de W.G. Wheatley, de B.Clegg, de R.E. Knight e de Tom Fyles. Ben que sa darriera erupcion aguèsse luòc i a  ans e que sa cima siegue isolat per de glaciers, aqueu volcan representa totjorn una menaça per lei populacions vesinas car es lo centre d'una activitat sismica relativament importanta.

## Liames intèrnes

* Arc dei Cascadas.
* Montanhas Rocosas.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** Charles A. Wood e Jürgen Kienle, *Volcanoes of North America*, Cambridge University Press (1992), p. 142.

## Nòtas e referéncias
Mont Garibaldi

Lo **Mont Garibaldi** ( m) es una montanha dau Sud-Oèst Canadenc situat en Colómbia Britanica a un seissantenau de quilomètres de Vancouver. Es un estratovolcan que fa partida de l'Arc dei Cascadas. Sa darriera erupcion se debanèt vèrs  av. JC e lo volcan es donc considerat coma endormit. Pasmens, demorèt una menaça per la populacion car es lo centre d'una activitat sismica relativament importanta. Sa premiera ascension aguèt luòc en 1907 e foguèt l'òbra de A. King, A. Dalton, W. Dalton, T. Pattison, J.J. Trorey e de G. Warren.

## Liames intèrnes

* Arc dei Cascadas.
* Camp volcanic dau Lac Garibaldi.
* Montanhas Rocosas.

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** Charles A. Wood e Jürgen Kienle, *Volcanoes of North America*, Cambridge University Press (1992), pp. 144-145.

## Nòtas e referéncias