Aumelaç

**Omelàs** o **Omelars** (*Aumelas* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo nom dels abitants es **omelassenc -enca** o **omeladés -esa** e son escaissats los **copagarrolhas** o los **manjamèrles**.

## Geografia
I a pas o pas mai de vilatge d'Omelàs, que garda çaquelà un castèl arroïnat e una glèisa sus un morre. La comuna es au Mas d'Arnaud. Cabrials, en situacion periferica au sud-oèst de la comuna, es un vilatge relativament important. Las construccions recentas son mai que mai a Cabrials e encara mai au Mas d'Arnaud. Lo Cardonet es abandonat (una glèisa romanica sola).

## Toponimia
### Omelàs
Las fòrmas ancianas son : *castello quem vocant Omelares* [legir : *-ates*] *de Guidone*, cap a 1036, *castro quod vocant Emellaz*, *castrum d'Omellaz*, *de Omellaz* en 1068 (?), *ad Omellaz* en 1113, *castellum d'Omelas* en 1114, *ecclesia S. Salvatoris de Omelaz* en 1114, *in Omelaz*, *parochia S. Marie de Omelaz* en 1118, *domino de Omellacio*, *Guillelmo de Omellatis* en 1122, *Guilelmi de Omelaz* en 1137, *Willelmus de Omellacio* en 1138, *Guillelm d'Omellas* en 1148, *castro de Omellas* en 1194, *in cauceni de Omellaz* en 1199, *terminio de Homelaz*, al sègle XII, *castri et terre de Omelacio* en 1272, *de Omelacio*, *de Beatâ Mariâ-de-Omelacio* en 1323, *vicecomitatibus Omeladesii et Carladesii* en 1352, *de Homelatio* en 1361, *la baronie de Homelas*, *d'Omelau*, cap a 1370, *la ville et baronnie de Montpellier et Homelas* en 1484, *Aumelas* en 1571, 1590, 1622, 1643, 1708, 1740-60, *Omelas* en 1740-60, *Homelas* en 1770-72 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat, *Omelàs* vendriá dau greco-latin *amygdala*, « amètla », amb lo sufixe *-aris*, per un sens ipotetic « los ametlièrs » Sens del nom segon Ernèst Negre: "luèc plantat d'olmes". L'etimologia prepausada per Frank R. Hamlin es mai versemblable (que dins la garriga creisson pas los olmes): domeni galloroman, sobrenom latin *Homullus* mai sufixe prelatin [gallic] *-atis*. Vejatz tanben https://www.etudesheraultaises.fr/wp-content/uploads/1985-3-3-le-nom-de-lieu-aumelas.pdf

### [[Cabrials]]
Las fòrmas ancianas son : *villa Caprelis* en 990, *villa que vocatur Cabrils* en 1094, *apud Cabrils* en 1134, *terminio de Cabrils* en 1137, *ad Kabrils* en 1138, *villam de Caprillis* en 1199, *villa de Caprilis*, al sègle XII, *capellam S. Petri de Caprilis* en 1201, *de Caprilis* en 1351, *de Cabrilis* en 1361, *Cabrialz* en 1571, *vicaire de Cabrialz au Causse d'Aumellas* en 1636, *Cabrials* en 1643, 1708, *Cabinals* en 1740-60, *Cabrials* en 1770-72 (mapa de Cassini). *Cabrials* ven de l'ancian occitan *cabril*, vengut posteriorament *cabrial*, que deviá significar « luòc d'elevatge o pastenc de cabras » .

### Cardonet
Las fòrmas ancianas son : *capellanus de Cardoneto* en 1153, *villam de Cardoneto* en 1199, *de Cardoneto* en 1323, *de Cardonneto* en 1361, *viccaire de Cardonnet* en 1571, *Cardonnel* en 1622, *S. Martin de Cardoñets* en 1708, *p[aroi]sse de Cardonnet* en 1740-60, *Cardonnet* en 1770-72 (mapa de Cassini). *Cardonet* ven de l'occitan *cardon*, amb lo sufixe collectiu *-et*; lo sens es : « luòc plantat de cardons », mai versemblablament *dipsacus fullonem*, que servissiá per lo cardatge de la lana, que *dipsacus silvestris*.

### Fòrmas ancianas tiradas dau diccionari topografic d'Eugène Thomas
***Omelàs** - *Omelares castellum* en 1036; *Villa Amellan* en 1126; *Amelaz* en 1148; *De Amenlario* en 1166; *Omellacium, Omellatium, Omelacium, Omelassium, de Omellatis* als sègles XII e XIII; *Omellas, Omelaz, Omelas, Aumelaz* als sègles XII e XIII; *Omelas* (occitan) en 1287; *Homelas* en 1512 *Valdras et Homelas* en 1518; *Aumelas* en 1570; *Aumellas* en 1649; *Aumelas* en 1688.

## Istòria

Foguèt durant l'Edat Mejana lo centre d'una baroniá e puèi del viscomtat d'Aumeladés, possession dels Guilhèms de Montpelhièr, puèi dels reis de Malhòrca.

Las comunas de Cabrials e dau Cardonet li foguèron restacadas dins las annadas 1790-1794 .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
* Castèl d'Aumelaç

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Ponç d'Aumelàs (sègles XIII e XIV), doctor de drech civil

## Veire tanben
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias