open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ròcafixada

**Ròcafixada** o **Ròcafissada**  (*Roquefixade* en francés) es una comuna lengadociana o foishenca ? , lengadociana segon Patrici Pojada situada dins lo departament d'Arièja e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es ['rɔkofi'saðo] e la grafia *Ròcafissada*. Las fòrmas ancianas son *Rocafissada* en 1243 e 1256, *(castro et villa) de Rocafissada*, *(castrum de) Rocaffissada* en 1272, *Rupes Fissata* en 1318-25, *Rupefissata* en 1324, *castrum de Ruppefissata* en 1446.
Segon Dauzat e Rostaing, le nom de *Ròcafissada* ven del prelatin **rocca*, [absent del latin classic, aquí perqué los escribas ne donan sovent la traduccion *rupes*]. *Ròca* prenguèt lo sens de « puèg, tuca, mont rocassós », puèi de « castèl fòrt bastit sul puèg », puèi de « castèl fòrt, fortalesa ». Le segond element es un adjectiu que significa « fixada » .
 
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, le nom de *Ròcafissada* ven de l'occitan *ròca*, ambe l'adjectiu femenin *fissada*, « ponguda, traucada », puèi atraccion de l'adjectiu *fixada*, *fichada* « fixada, entraucada ». Segon Astor, citat per Patrici Pojada, es una ròca traucada. 
Segon Patrici Pojada, las fòrmas ancianas, las fòrmas *Rocafisada* e *Rocafissada* trobadas dins las declaracions dels emigrats presents sus la còsta catalana en 1637 e la prononciacion dins l'enquista Sacaze de las annadas 1880 van dins lo sens de *fissada* e non pas de *fixada*. Lo mot es fòrmat del nom *ròca* e de l'adjectiu *fissada*, del vèrbe *fissar* ( 
Roquefixade village02.png|Lo vilatge vist del castèl.
Mairie_de_Roquefixade_(09).JPG|La comuna.
Roquefixade_04-2014_6.jpg|La plaça, la comuna e lo castèl.
Stèle_sur_le_chemin_du_château_de_Roquefixade_2.JPG|Estèla sul camin del castèl.
Église_de_la_Nativité-de-la-Sainte-Vierge_de_Roquefixade.JPG|Glèisa de la Nativitat de Sant Joan Baptista o de la Santa Verge.
Église_Saint-Jean-Baptiste_de_Roquefixade.jpg|Glèisa de la Nativitat de Sant Joan Baptista.
Panorama_depuis_les_hauteurs_de_Roquefixade.jpg|Vista dempuèi l'acrin que tresplomba lo castèl.
Roquefixade_04-2018_3.jpg|Lo castèl de Montsegur luènh.
Montségur_Roquefixade_4.jpg|Montsegur e Ròcafissada al rèire-plan.
Roquefixade_11-19_6.jpg|Lo vilatge e'l castèl.



## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ròcafòrt (Arièja)

**Ròcafòrt** (*Roquefort-les-Cascades* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [,rɔkɔ'fɔɾt] e lo nom es *Ròcafòrt (de las Cascadas)*. Las fòrmas ancianas son *(castellum de) Roquefort* en 1160, *Ruppis fortis* en 1305, *Rocafort* en 1320, *Ruppeforti* en 1329, etc, *(castel de) Roquafort (del senhor de Mirapeys)* en 1445, *Ruppeforti* en 1446.
Segon Dauzat e Rostaing, le nom de *Ròcafòrt* ven del prelatin **rocca*, [absent del latin classic, aquí perqué los escribas ne donan sovent la traduccion *rupes*]. *Ròca* prenguèt le sens de « puèg, tuca, mont rocassós », puèi de « castèl fòrt bastit sul puèg », puèi de « castèl fòrt, fortalesa ». Le segond element es l'adjectiu *fòrt*, del latin *fortis* « fortificat » . 
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, le nom de *Ròcafòrt* ven de l'occitan *ròca*, ambe l'adjectiu femenin *fòrt*, « fòrt, fòrtificat »; per un lòc de Tarn, Negre ajusta que l'occitan *ròca* a pres lo sens de castèl fòrt e Ròcafòrt es donc un castèl fòrt. Segon Astor, citat per Patrici Pojada, es una autura rocosa fortificada. Segon Lemoine, es un nom emfatic donat a un castèl pel senhor per tal d'inspirar respècte e englag. 
Segon Patrici Pojada, coma les autres omonimes occitans, *Ròcafòrt* es format de *ròca*, « ròc », e sus l'adjectiu fòrt « fòrt, robuste, dur, fortificat ». L'adjectiu a epòca anciana èra epicèn (al còp masculin e femenin). Véser tanben *tèrrafòrt*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Rosa (Arièja)

**Rosa ** (*Rouze* en francés) es una comuna foissenca, situada en Donasan dins lo departament d'Arièja e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es ['ruzɔ]  o ['ruza] . Ni Dauzat nimai los Féniés donan pas d'explicas sus l'origina del nom.
## Istòria
* Lo Donasan passèt del Reiaume d'Aragon al Comtat de Fois .
* Rosa annexèt Usson (nom francés) entre 1790 e 1794 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Quergut; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

## Lòcs e monuments
*  Lo Castèl de So(n)

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Amanç (Arièja)

**Sent Amanç ** (*Saint-Amans* en francés) es una anciana comuna occitana, venguda lo 1èr de genièr de 2023 una comuna delegada de la comuna nòva de Vesac. Administrativament, es situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Felitz de Riutòrt

**Sent Felitz de Riutòrt** (*Saint-Félix-de-Rieutord* en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Toponimia
* La prononciacion es .
* Lo nom de **Sent Felitz** es lo de tres papas canonizats, d'avesques e martirs, dont un martir a Girona  en 304.
* Lo nom de **Riutòrt** que sèrv de determinant s'aplica a de rius qu'an aquela caracteristica banala; coma Sent Felitz es dins la val de Criu (afluent d'Arièja), benlèu que se tracta d'aquel riu.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Varilhas; es ara del canton de *Val d'Ariège* (en francés), donc de la Val d'Arièja.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Sant Felitz de Tornagat

**Sant Felitz de Tornagat** (*Saint-Félix-de-Tournegat* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* La prononciacion es [sanfe'lid deturno'ɣat] 
* Le nom de **Sant Felitz** es le de tres papas canonizats, d'avesques e martirs, dont un martir a Girona  en 304 .
* Le nom de **Tornagat**

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Mirapeis, i demorèt.
* L'intercomunalitat es la *Communauté de Communes du Pays de Mirepoix* (en francés), donc la Comunautat de Comunas del País de Mirapeis.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Joan d'Aigasvivas

**Sant Joan d'Aigasvivas** (*Saint-Jean-d'Aigues-Vives* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, , situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [san,ʒ(w)an ,dajɣoj'βiβos] e la grafia *Sant Joan d'Aigasvivas*. P. Pojada coneis pas de fòrma anciana.
Segon Dauzat e Rostaing, *Sant Joan* representa l'ebrèu *Johannes*, nom de Joan Baptista e de Joan l'Evangelista (d'après le nom del patron, s'agís del primièr coma sovent dins los vocables de glèisas). 
Segon Dauzat e Rostaing, *Aigasvivas* ven del latin *aqua*, « aiga » e *viva*  (parièr en occitan) o de lors resultats en latin vulgar e en occitan, le tot al plural. 
Patrici Pojada apond als faits precedents que le determinant es identic al nom de la comuna d'Aigasvivas situada a 10 km al nòrd. 
*Aig(u)a(s)viva(s)* es un sintagma espandit coma toponime mai que mai en occitanoromanic (i a pas d'exemple, per las comunas o los municipis, d' **Aguaviva* en iberoromanic o d' **Eauxvives* en galloromanic; vertat es qu'en espanhòl o en portugués, l'adjectiu seriá diferent). Es mai que mai al plural, benlèu pas dempuèi l'origina, mès demòra al singular dins Aiguaviva de la Selva e Aiguaviva de Bergantes, les municipis catalans (lo monestier d*'Aigües Vives*, a Carcaixent, al País Valencian, usa çaquelà del plural). Le nom demanda pas de traduccion e pòt èsser motivat per la preséncia de rius, de fonts, o de rius que naisson de fonts; en mai del sens literal e concret, la motivacion del nom poguèt èsser son aspècte melioratiu o valorizant : es benlèu pas per azard se, almens per las comunas e municipis, se tròba sonque en clima mediterranèu o oceanic d'influéncia mediterranèa e s'es absent de Lemosin, d'Auvèrnhe e de Gasconha, que l'aiga i manca pas. Dins la practica, se limita (totjorn per las comunas o municipis), al catalan, al lengadocian meridional e oriental e a la broá del provençal : a donc un caractèr regional net.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Orgeish

**Orgeis** o **Orgeish**  (*Orgeix* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [ur'ʒejʃ], [ur'ʒejs] o [ur'ʒes]  ; la tresena prononciacion s'explica per una dissimilacion, probablament per l'intermediari de [ur'ʒeʃ] : la succession [-ʒ-] / [-ʃ] es d'articulacion malaisida.
Las fòrmas ancianas son *Urdexio* en 987, *Urdexio* o *Urdeixo* (segon d'autors, en 994), *Orgeys* en 1272, *Urgeys* en 1385, *Orgieys*, *Urgeys* en 1390, *Orgeix* (Cronica d'Esquerrier, cap a 1460), etc .
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom poiriá venir d'un mot aquitan [comprene : protobasc] *urd-*, « plana, planòl »  o per los Féniés d'un nom latin de persona *Orgetius* , a la seguida de Negre, citat per Patrici Pojada. Astor, citat per Patrici Pojada, evòca una rasic idronimica preindoeuropèa *ar-* > *ur-* ambe *d-one*. Per Urdès e Urdòs, Grosclaude, citat per P. Pojada, prepausa un radical « basco-aquitan» *urd-*, « plana, planòl, pompidor, replan » (cf. basc *ordoki*, de meteis sens). Coromines, citat per P. Pojada, prepausa **Oregés* > *Orgés*, del nom de l'aiga Orièja, que i passa.

Segon Patrici Pojada, i a tres solucions seriosas :
* *Orgetios*, nom latin d'òme;
* un derivat del nom d'Orièja (aiga);
* le « basco-aquitan » *urd-*, productiu en toponimia basca.
P. Pojada escarta la primièra. Pel nom d'aiga, i a de similituds foneticas entre Orièja, Orgeish e Orlu, vilatge vesin. Mès sembla malaisit de passar d*'Orièja* a *Orgeish*. Demòra l'arrasic *urd-*, lòc planièr naut, plana, planòl, terrenh instable (segon de cercaires).
Tres sègles mancan entre las fòrmas en *Urd-* e las en *Org-*. L'evolucion es normala çaquelà (*mediu* > *mièg*, *podiu* > *puèg*, *medicu* > *mètge*, quitament se i a *hordeum* > *òrdi* [es una fòrma mièja-sabenta, la fòrma populara es *òrge*], conegut dins los parlars septentrionals. Pr'aquò lo cas de *Urdexio*/*Urdeixo* es diferent. Pojada se demanda perqué *Urdeix* biarnés de 1376 es demorat Urdès e *Urdeixo* es vengut *Org-* [las costumas dels escribas fan comprene *Urdexio* coma un **Urdiexo*, o, a la fin del sègle X, le resultat de **Urdiexo*].
Un darrèr problèma es la finala. La prononciacion segon l'enquista Sacaze de las annadas 1880 es [uɾ'ʒes], allòc que las fòrmas ancianas, a l'excepcion de la de 1318-25 fan supausar un [-ejʃ] final (mes lo passatge entre las doás es benlèu una dissimilacion de la palatala finala al contacte de la consonanta precedenta). Quin es lo sufixe ? Pr'amor de la prononciacion, P. Pojada fa escriure *Orgés*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Ax; es ara del canton de *Haute Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Joan de Verges

**Sent Joan de Verges** (*Saint-Jean-de-Verges* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Le Centre Espitalièr Intercomunal de la Val d'Arièja (CEIVA), que remplaça los espitals de Pàmias e de Foish, es dins la comuna dempuèi 2001.

## Toponimia
### Sent Joan de Verges
La prononciacion es [sen'ʒ(w)an de'βeɾʒes]. La fòrma en occitan, segon Patrici Pojada es Sent Joan de Verges. Las fòrmas ancianas son *Sanctum Joannem de Vergis* en 1224, *Sanctem Johannem de Virginibus* en 1245, 1246, *Sant Johan de Verges* en 1385, 1387, 1390 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc.
Segon Dauzat e Rostaing, Sent Joan es l'ebrèu *Johannes*, nom de Sent Joan l'Evangelista e de Sent Joan Baptista. Dins aqueste cas, s'agís de Sent Joan Baptista.
La dificultat es le nom de *Verges*. S'es pas una marrida latinizacion, las fòrmas *Virginibus* representarián vertadièrament « de joventas, de verges ». Dins l'enquista Sacaze de las annadas 1880, lo regent de la comuna respond *Sent Jan*, mès les de Varilhas e Vièlanava del Bòsc escrivon *Sent Jan de Verjas*, çò que correspond pas a las fòrmas ancianas e sembla una adaptacion del francés.
### Marcelhàs
Lo lòc (*Marseillas* en francés) es de mal trobar sus Geoportail : cal cercar *château de Marseillas, Saint-Jean-de-Verges* o *pont de Marseillas, Saint-Jean-de-Verges* siquenon lo sistèma vos manda a Varilhas.
La prononciacion es [maɾse'ʎas]. Patrici Pojada causís la grafia *Marcelhàs* contra *Marcelhans*, de mal descodar. Las fòrmas ancianas son [villa] *de Marcellanis* en 1272, *Marcelhas* en 1385, 1390, 1401, 1445, 1460, 1535. Lemoine considèra que *Marcelhàs* ven del nom de persona galloroman *Marcellus*, ambe'l sufixe *-anum*. P. Pojada obsèrva que la finala es la meteissa en francés que Meràs e Siuràs. La finala ven probablament del sufixe d'apertenéncia en *-anum* a l'ablatiu-locatiu, que daissa una *-s* finala. Lo nom latin (o eventualament galloroman) de proprietari es probablament *Marcellus*. 
### Vièlanava del Bòsc
Cercar a l'article.

## Istòria
Le 1èr de genièr de 1975, la comuna de Vièlanava del Bòsc foguèt incorporada a la de Sent Joan de Verges, ambe'l regime de la fusion simpla.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Sent Líser

**Sent Líser** (*Saint-Lizier* en francés) es una comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
## Toponimia
Segon Dauzat, *Sent Lisièr* que veng deu nom grecolatin d'òme *Glycerius*, avesque de Coserans cap a 700 . Ancianament escrit *S. Ligier* en lengadocian.

Segon Negre, *Sent Lisièr* que veng deu gascon *sent* e deu nom de sent *Licerius*.
Que sembla i agoc un avesque de Coserans Glycerius au sègle VI e un Licerius au sègle VII, dambe ua confusion deus dus noms (Glycerius canonizat dambe'u nom de *Licerius* ?).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Martin de Caralp

**Sent Martin de Caralp** (*Saint-Martin-de-Caralp* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [semmaɾ'ti ðeka'ɾalp]. Las fòrmas ancianas son *[castel de] Caralp*, en 1112, *Queralp* en 1318-25, *Sent Marti de Caralp* en 1385, 1390, *Caralp* en 1442-43,  *Sant Marty* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc.
Segon Dauzat e Rostaing, *Sant Martin* ven del nom latin de *Martinus*, avesque de Tors, evangelizator de la Gàllia; *Caralp* es format del preindoeuropèu **kar-* « ròc » e del preceltic *-alp-* « autura »; *Caralp* designa una montanha.
Segon Negre e Astor, citats per Patrici Pojada, *Caralp* es format de *alp* (cf. les Alps) mot preceltic que representa una autura o un pastenc de montanha e de **kar-* « pèira », rasic preindoeuropèa. Segon Lemoine, citat per Patrici Pojada, *Caralp* compren un derivat de *quer* « ròc » e *alp*, vengut del latin *albus* « blanc ». Moran, per Alp (Cerdanha), tanben citat per Patrici Pojada, vei lo latin *albu-*, « blanc ».
Segon Patrici Pojada, Martin es un ancian soldat de Panònia, vengut avesque de Tors en 371 e mòrt en 397; es un sent plan frequent dins los toponimes. *Caralp* seriá un compausat preindoeuropèu, format de **kar-* « ròca » (representat tanben dins *Carol*) e de *alp* « pastenc d'altitud ». L'equivalent catalan seriá Queralbs, [kə'ɾals], mes Coromines interprèta *alb* coma un resultat de *albus* « blanc » (*Queros-albos* « las ròcas blancas »).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Pau de Jarrat

**Sent Pau de Jarrat** (*Saint-Paul-de-Jarrat* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Sent Pau de Jarrat
La prononciacion es [sem'paw ðeʒa'rat]. Las fòrmas ancianas son *eclesie Sancti Pauli de Gerad* en 1140 (pr'aquò, segon los editors del cartulari de Sant sarnin de Tolosa, seriá un lòc près de Savardun), *villa de Gariat* en 1241, *S. Paulo* en 1272, *Sent Paul* en 1293, *Sanctum Paulum de Jerrato* en 1308, *Sent Paul* en 1373, *Sent Pau* en 1390, *Santo Paulo de Gerrato* en 1398, *Sent Paul de Gerrat* en 1445, *Sant Paul* en 1450 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr) .
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom de Sent Paul es lo de l'apòstol Pau.
Segon Felip Carbona, citat per Patrici Pojada, *Jarrat* ven del basc *gerr* « grand espaci descobèrt, lòc dubèrt, lòc expausat », + *ate(e)* « còl, pòrt », per un sens global de « còl del grand espaci descobèrt ».
Segon Patrici Pojada, lo nom de Sent Pau es sense dificultat quitament se lo vocable de la glèisa parroquiala es Sent Germièr. Per *Jarrat*, lo sufixe *-acum* es improbable. La fòrma pus anciana es *Gerrat*, ambe un passatge posterior de *-err-* a *-arr-* banal en occitan. En eliminant l'etimologia populaire, lòc de fabricacion de jarras (gèrlas), l'ipotèsi de F. Carbona es coërenta ambe'l vocalisme de las fòrmas ancianas; *at* seriá un còl, un passatge. *Gerrat* pòt èsser le nom d'origina abans l'aparicion del nom de sent. 
NB. Le sens de « passatge » es admissible (la ribièra s'estresís pr'amor d'una corba de Siòs e d'una avançada del travèrs de la riba dreta), non pas le de « còl ».
### Sent Paulet
La prononciacion es [sempaw'let]. Las fòrmas ancianas son *Sent Paulet de Gerrat* en 1385, 1390, *Sant Paulet* en 1445 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr). S'agís d'un diminutiu de *Sent Pau de Jarrat*, çò que la fòrma de 1385 e 1390 permet d'assegurar.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Sent Pèire (Arièja)

**Sent Pèire ** o **Sent Pèire de Ribièra** (*Saint-Pierre-de-Rivière* en francés) es una comuna foissenca , situada dins lo departament d'Arièja e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [sem'pɛjɾe ðeri'βjɛɾo]. Las fòrmas ancianas son *Sanctus Petrus de Riparia* en 1318-25, *Sent P. de Ribera* en 1385 e 1390, *Sent Peyre de Ribiera*, *Sent Pey de Ribiera* en 1446-47, *Sant Pey de Riviera* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc .
Segon Dauzat e Rostaing, le nom del sent ven del grèc *Petros*, latin *Petrus*, traduccion del nom ebrèu de l'apòstol *Pèire*. 
Segon Patrici Pojada, lo nom de l'apòstol es completat per un determinant, la situacion geografica, la ribièra d'Arget.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Lari (Arièja)

**Sent Lari** (*Saint-Lary* en francés) es una comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia

De Sent Ilari, damb lo nom Ilari passat per aferèsi a Lari.

Sent Ilari, en latin *Hilarius*, èra mai que mai un avesque de Peitieus, Sant Alari de Peitieus, al sègle IV, un papa, al sègle V, o un avesque d'Arle, al sègle V.

## Toponimia

De Sent Ilari, amb una aferèsi, que fa passar a Sent Lari.

Sent Ilari, en latin *Hilarius*, èra mai que mai un avesque de Peitieus, Sant Alari de Peitieus, al sègle IV, un papa, al sègle V, o un avesque d'Arle, al sègle V.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saurat

**Saurat** (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna foissenca, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas citadas sus lo siti histariege son : *Saurato*, en 970, *castello de Saurat*, en 1163 .
Lo nom vendriá del nom d'òme gallés *Saurus*, ambe lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-āco(n)*. Saurat èra donc benlèu una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Saurus* o puslèu *Sauros* en gallés. Xavier Delamarre, d'acòrdi tanben pel sufixe *-āco(n)*, explica que lo nom *Sauros* ven d'un mai ancian *Saguros* . Es malaisit de saber se l'amudiment de *-g-* intervocalic se faguèt abans la fondacion de la *villa* que venguèt aprèp lo vilatge de *Saurat*, o se la *villa* **Saguracon*, d'un mèstre qu'èra **Saguros*, venguèt posteriorament **Sauracon*.

Ambe una atestacion *Saurato* al sègle X, Saurat es vertadièrament un nom en *-ac-* ? Se n'èra atal, caldriá explicar la finala en *-at* allòc de *-ac* esperat. 

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tarascon d'Arièja; es ara del canton de Savartés.

## Demografia

* 2016 : 635

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

* http://terrecourage.com Monografia sus Saurat, que conten una gramatica e un lexic de l'occitan local, entre autres causas]

## Nòtas
Le Sautèlh

**Le Sautèlh** (*Sautel* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [lesaw'tɛʎ]. Las fòrmas ancianas son *W<small>mus</small> del Sautel* en 1148, *Sautello* en 1313-14 e en 1390.
Segon Dauzat e Rostaing, le nom del *Sautèlh* es probablament un diminutiu del latin *saltus*, « saut ». 
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, Sautèlh es un afluent de Doctoire qu'a de cascadas pichonas; le nom seriá format de l'occitan *saut*, « cascada, saut, salhent », ambe'l sufixe diminutiu *-et* (?); es seguit per Astor. Segon Lemoine, citat per Patrici Pojada, Le Sautèlh es un diminutiu del latin *saltus* « pastenc boscat en montanha », puslèu que montanha. 
Segon Patrici Pojada, se pòt reténer las doás ipotèsis, un diminutiu de l'occitan *saut* (en occitan, le sens de « cascada » es corrent pel mot *saut*), un diminutiu del latin *saltus*, que dona *saut* en occitan, ambe'l sufixe *-èlh*. Le *saltus* es una tèrra non cultivada, boscada, un bòsc. Lo nom se tròba tanben dins le País de Saut.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sèish (Arièja)

**Sèish** (*Seix* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'.

## Geografia

## Istòria
En l'istòria, la parròquia de Sèish dependèt dels estats del Lengadòc.https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
*Mont Valièr
*Glacièr d'Arcosan

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Savardun

**Savardun** (en francés e oficialament: *Saverdun*) es una comuna occitana del País de Fois. Situada administrativament dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus, comptava 4.815 abitants en 2020.

## Geografia

## Toponimia
Prononciacion: 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Beneset XII (a l'entorn de 1285-1342), nascut Jacme Fornièr, papa
* Fabian Pelós (1973-), rugbyman

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Savinhac (Arièja)

**Savinhac** (*Savignac-les-Ormeaux* en francés) es una comuna foissenca situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [saβi'ɲak]. Las fòrmas ancianas son *Saunhac*, en 988, *Savinha*, *Savinhan*, en 1224, *Savinhano*, en 1272 e 1273, *Savinhanum*, *Savinhano*, *Savinhani*, *Savinha* en 1318-25, *Savinha*, en 1385 e 1390, *Savignac* dins la Cronica d'Esquerrier (cap a 1460), *Savinhacum* en 1540; la fòrma *Savigna* se tròba correntament dins los documents notarials en francés, al mens d'aquí al sègle XVII.
Lo nom es format a partir d'un nom latin d'òme, *Sabinius* , mès lo sufixe trantalha entre *-anum* e *-acum* fins al sègle XVII, segon P. Pojada. Cossí que siá, Savinhac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Sabinius*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Ax; es ara del canton de *Haute Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

Savignac09_mairie.JPG|L'ostal de comuna.
Savignac09_gendarmerie.JPG|La gendarmariá.
Savignac09_fire_brigade.JPG|Lo centre de secors.
Savignac09_school.JPG|L'escòla.
Savignac09_sf.JPG|La sala de las fèstas.


## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Savignac09_font.JPG|Font de 1866.
Savignac09_castle.JPG|Lo castèl.
Savignac09_eg.JPG|La glèisa de Sant Volusian (?)
Menhir_de_Savignac-les-Ormeaux_02.jpg|Pèira plantada cristianizada.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Lòrp e Senta Aralha

**Lòrp e Senta Aralha** (*Lorp-Sentaraille* en francés) es una comuna occitana de Gasconha, en Coserans, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Lòrp** qu'es benlèu aparentat a Lurbe, qui seré en basc *lur*, « tèrra » e *pe/be* « devath, en devath ». Lo sens de *Lurbe* que seré « tèrra baisha », puslèu que « espeluga » (Dauzat) . Que pòt correpóner hòrt plan damb la situacion de Lòrp dens l'arribèra de Salat, meilèu dens çò qui sembla estar una arribèra baisha (altitud un pauc pus hauta au sud, lo terrenh qu'es en penent). *Lurbe* qu'a ua evolucion quasi purament basca, quan la de *Lòrp* seré romanica : **Lurbe* (tractat damb *-ŭ-*) > **Lórbe* > **Lórb* > **Lórp* e passatge a *ò* obèrt pr'amor de l'accion obrenta de *-r*, çò qui es la sola dificultat de l'explicacion.

* **Senta Aralha**. Lo nom qu'es atestat, en latin, en 1195 : *eccl. Sancte Eulalie* . La prononciacion que seré [seŋta'raʎɔ]. . La senta onorada dens lo nom de la comuna qu'es Aulària de Barcelona (fòrma dominanta de son nom en occitan), en latin *Sancta Eulalia*, martirizada a Barcelona en 304. L'aferèsi, supression de la vocala iniciala deu segond mot, remplaçada per la vocala finala deu prumèr, de *-a* final de *senta* davant la vocala iniciala *E-* (Dauzat parla d'elision )  que dona, en partent d' *Eulàlia*, *Aulàlia*. La seguida que seré *Aulària* (dissimilacion) > *Auràlia* (metatèsi) > *Aràlia* (reduccion deu diftongue) > *Aralha* (palatalizacion de *-l-* per lo *iòd*). Dens l'òrde de l'evolucion fonetica, donat per Maurici Romieu, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, la plaça de la palatalizacion de *-l-* qu'es convencionala . Véser tanben Senta Aulària.

## Istòria

* Lòrp e Senta Aralha que fusionèn entre 1790 e 1794 .
* La comuna qu'èra oficialament *Sentaraille* e en 1971, que vengó *Lorp-Sentaraille* .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deth canton de Sent Líser; qu'es ara deth canton  *des Portes du Couserans* (en francés), donc de Las Pòrtas de Coserans.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Aristide Bergès (1833-1904)

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Sèrras d'Arget

**Sèrras d'Arget** (*Serres-sur-Arget* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es ['sɛroj ðaɾ'ʒet]. Las fòrmas ancianas son *Serris* en 1272 e 1320, *Serras* (Esquerrièr, letra de 1446 e Cronica, cap a 1460) .
Segon Dauzat e Rostaing, lo nom de *Sèrras* ven del prelatin *serra* « montanha alongada ».
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Sèrras* es le plural de l'occitan *sèrra*  « morrèl alongat, linha de cresta d'una autura alongada, acrin de montanha, tuca, bòrn de planòl ». Segon Miquèu Grosclaude, citat per P. Pojada, en Bearn, es un mot d'origina prelatina passat en occitan, ambe'l sens d'acrin, tuca, tuca alongada. [NB. En Gasconha, l'idèa d'alongament se verifica pas totjorn e le mot sembla de còps èsser un simple sinonime de puei, tuca, turon].
Segon Jacques Lacroix, citat per P. Pojada, **serra* es un mot gallic que designa una podadoira, un volam, una dalha, qu'es benlèu a l'origina del latin *serra*. La fòrma encrocada de l'instrument es estada aplicada per metafòra a de puèges.
Segon Patrici Pojada, aquel mot plan espandit en toponimia occitana (e en catalan, espanhòl, portugués) es tanben un mot corrent de la lenga que designa una autura, un acrin, una tuca, mai o mens alongada. La tuca alongada e estreta ont le vilatge de Sèrras d'Arget se crinca es una sèrra tipica.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Siuràs

**Siuràs** (*Sieuras* en francés) es una comuna foissenca, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
Siuràs èra del Comtat de Fois, citat en 1263 dins lo fogatge de 1263. Sembla ben que (La) Nogareda n'èra tanben. Èran senglas parròquias. A la Revolucion, Siuràs èra del canton del Carlar; passèt al canton del Mas d'Asilh lo 15 d'octobre 1801, puèi al canton del Fossat per l'ordenança del 22 de novembre 1832 . 

La comuna efemèra de (la) Nogareda, qu'èra una enclava, foguèt annexada a Canens (canton de Montesquiu de Volvèstre) en l'an IV, puèi transferida al departament d'Arièja e a la comuna de Siuràs per la lei del 13 de junh 1841 .

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Sem (Arièja)

**Sem** es una anciana comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Lo 1èr de genièr de 2019, fusionèt dins la comuna novèla de Val de Sòs que ne venguèt una comuna delegada.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [sem]. Las fòrmas ancianas son *Sen* en 1181, *Sen* en 1246, *Sensu* en 1272, *Sen* en 1375, *Sem* en 1385, 1390 e cap a 1460, *Sen* en 1391 e 1445, etc .
Ni Dauzat, nimai los Féniés dison pas res de Sem. Viteau, citat per Patrici Pojada, fa venir *Sem* del nom latin (o galloroman) *Sentius* (sic).
Segon Patrici Pojada, la fòrma grafica ambe *-m* finala seriá arribada puslèu tard e non se pòt precisar la part de la prononciacion e la de la convencion grafica. Se se supausa que la prononciacion anciana èra *Sen*, lo ligam es evident ambe Senet, a 70 km tot dret. Coromines compara Senet a d'autres lòcs d'aquel airal pirenenc (sud), *Sin*, *Sen*, *Senz* (comparable à la fòrma anciana de 1272); per Coromines, l'element *sen* es prelatin, probablament aquitan, aparentat al basc (cf. *seme*, « filh ») e auriá un sens de parentat, d'afinitat, d'aliança. Lo passatge de *Sen* a *Sem* s'explicariá perqué en foissenc la finala [n] articulada es plan rara. Pr'aquò, son pas que de suposicions.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vic de Sòs; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc de Savartés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Senconac

**Senconac** (*Senconac* en francés) es una comuna foissenca situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *villam Succunacum*, en 1074, en latin, *Senconaco*, en 1272, en latin, *Sanconac* (Cronica d'Esquerrier, al sègle XV), *Sancounac* (mapa de Cassini); se tròba sovent escrit en francés *Saint-Connac* o *Saint-Conac* als sègles XVII, XVIII e XIX . Ni Dauzat nimai los Féniés dison pas res de Senconac. Lo sufixe *-ac*, del sufixe celtic *-*aco-* fa pensar a una proprietat antica, mès lo nom del mèstre es de mal definir, benlèu prèp del nom qu'es a l'origina de Cencenac, que poiriá èsser format a partir de **Cincinnus*, nom ipotetic de persona que correspond a *cincinnus* « retortilh, anèla de pels » ; solament Senconac a un *-c-* dur, çò qu'es impossible ambe **Cincennus*, sense crosament ambe un autre mot. Fa que val mai partir de la fòrma pus anciana, la de 1074. Se pòt pensar a un derivat del mot gallés *succos*, « pòrc » (un dels noms d'aquel animal en gallés, que donava plan de noms de persona), per exemple associat al mot *-uanos*, « tuaire de - » . Demorariá a explicar lo passatge de **Soconac* (inferit de *(villam) Succunacum*) a *Senconac* : l'atraccion de *sent*, aprèp una estapa per **Seconac*, resultat d'una dissimilacion ?

## Istòria
Senconac aviá pas de glèisa. Los abitants anavan, segon la tradicion orala, a la glèisa, ara dispareguda o çò pus mens arroïnada, d*'Arniguel* (comuna de Verdun). La glèisa actuala es del sègle XIX .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* 2016 : 12

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Siguèr

**Siguèr** (*Siguer* en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Siguèr
La prononciacion es [si'ɣɛr]. Las fòrmas ancianas son *Segario*, *valle de Secher*, *Siger*, sense data (cartulari de Sant Sarnin de Tolosa), *Val Siguer* en 1030-1050, *Segario* al sègle XI, *Siger* en 1106-1107, *vallis Sigerii* en 1111, *Seger* en 1169, *Siguer*, *Seguier* ? en 1244, *vallis de Siguerio*, *Segario* en 1272, *Siguerrium* en 1293, *planum de Seguerio*, *Seguerium* en 1318-1325, *Seguerio* en 1302, *Siguerrium* en 1332, *Seguier* en 1385-1390, *Siguer* en 1401, *lo port de Siguier* en 1445-1446, *Siguer* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr), etc .
Segon Joan Coromines, citat per Patrici Pojada, *Siguèr* vendriá d'un nom germanic de persona *Seguer*, format de *Sigi* e *hari*. Per Segrevila, *Segueriovilla* en 1271, L. Ariès (*Les Noms de lieux du Lauragais*, p. 148) postula un *Sigari* e le lòc seriá una creacion franca lingüisticament. Aquel nom *Sigari* seriá valable tanben per Siguèr. Segon Astor, citat per Patrici Pojada a prepaus del riu Siguèr, es un nom que ven d'una rasic preceltica idronimica *seikw-*, associat a *ar-*, puèi le [kw] seriá tractat en [g] coma per un nom germanic.
Segon Patrici Pojada, le *-r* final seriá prononciat actualament, atal coma dins l'enquista Sacaze de las annadas 1880. S'es pas una influéncia de la grafia e de la prononciacion francesas, es la pròva d'una etimologia non romanica. I auriá un ligam ambe'l nom de Segre, que segon J. Coromines, vendriá d'una basa indoeuropèa *sik<small>u</small>ari-*, atestat en latin *Sĭcŏris*; aquel nom es prèp del preceltic *seikw-* d'Astor. I auriá un preindoeuropèu **sek-* o **sik-* « autura » e un pregallic *seg-* « montanha », benlèu a l'origina de Siguèr. Le germanic demòra possible, segon Coromines. Las fluctuacions de las fòrmas ancianas serián l'indici d'un toponime mal fixat, perqué èra pas comprés.
Remarcas. Per l'èrra finala sensibla, comparar ambe Alièr (Bigòrra), per exemple o ambe Bisquèr, que nos mena del costat del basc. D'un autre costat, Xavier Delamarre considèra *Sĭcŏris*, le nom antic de Segre, coma un nom probablament celtic. Mistèri...

## Istòria
Siguèr annexèt Gestièrs e Lercol entre 1790 e 1794. Gestièrs e Lercol tornèron èsser de comunas entre 1795 e 1800.

## Administracion
* D'aquí en 1964, un pòste de doana èra actiu ambe 8 doanièrs cargats de lutar contre los contrabandièrs que passavan entre l'Andòrra e la França.

## Demografia

* La baissa de populacion de 1800 s'explica per l'independéncia de Gestièrs e de Lercol.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Claude Piquemal (nascut à Siguèr lo 13 de març 1939), atlèta, esprintaire
* Paul Caujolle (1891-1955), cònsol de Siguèr, conselhièr general d'Arièja e president de l'òrdre nacional dels expèrts comptables (1943-1945).

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sinsat

**Sinsat** (*Sinsat* en francés) es una anciana comuna foissenca, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2019, es fusionada dins la comuna novèla d’Aulòs e Sinsat que ne ven lo caplòc e una comuna delegada.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Sinsat es atestat en 1272, *Sinsaco* . 
Lo nom del vilatge vendriá del nom latin d'òme *Sincius*, ambe lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*. Sinsat èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Sincius*. La grafia *Sinçat* seriá donc pus etimologica. 

Per explicar la finala, en contradiccion ambe l'atestacion, se pòt supausar que coma dins l'oèst occitan (Gasconha, Agenés, Lemosin, Marcha), i aviá de gentilicis sense sufixe, donc per exemple **Sinçac* ------> *los *sinçacs* [-ats] (los abitants), e fin finala lo nom del vilatge o de la parròquia riscava de se tornar interpretar *Sinçat*, çò que se faguèt benlèu dins lo cas. La suposicion demòra fragila.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de *Haute-Ariège* (en francés), donc de Nauta Arièja.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra Boan e **Sinsat**
* 2016 : 119

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Sorjat

**Sorjat** (*Sorgeat* en francés) es una comuna foissenca situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [su'ɾʒat]. Las fòrmas ancianas son *Burco* en 994, *Sorsat* en 1118, 1119, 1228, *Soriat* en 1233, *Soriacho*, *villa de Soriach* en 1272, *Suriatum*, *Soriatum*, *Suriachum*, *Soriac* en 1318-1325, *Suryat* en 1385, 1390, 1401, 1445, *Sorjat*, cap a 1460 (Cronica d'Esquerrier).
Segon Dauzat, lo nom de *Sorjat* ven del nom latin d'òme *Sorbius* e **Surdius*, derivat de *Surdus*, ambe'l sufixe *-acum*. 
Segon Coromines, citat per P. Pojada, *Sorjat* auriá un radical liguro-« sorotaptic » (i.e. Urnenfelder) comun ambe *[[Latas|Soriech]]* e benlèu lo sufixe celtoïde o puslèu liguro-sorotaptic *-ate*. Segon Felip Carbona, tanben citat per P. Pojada, lo nom poiriá èsser ligat al basc *sor(o)* « camp, prat, prada » ambe'l basc *jats*, « balaja, escobat, planta per escoba (ginèsta, etc) » o lo basc *iatze*, « falguièra fumèla ».
Segon Patrici Pojada, las fòrmas en *-at* altèrnan ambe las en *-ac*, que son benlèu ipercorrèctas, mès las en *-at* son las mai nombrosas. Las fòrmas ancianas trantalhan tanben entre *Sors-* e *Sori-* (mès *-i-* grafiava un [i] o un [ʒ] ? ); puèi *Sorj-*. Lo sens demòra escur. 
N.B. Cal èsser prudent ambe las fantasiás « sorotapticas » de Joan Corominas; los mots e los toponimes qu'atribuís a aquela civilizacion son, après examèn, tot banalament celtics e Salàs de Pallars, plaçat entre La Pobla de Segur (*Segodunon*) e Talarn sul meteis axe d'espandiment es logicament celtic coma los autres dos e pas mai sorotaptic (celtic arcaïc) que las vilas vesinas; simplament, se pòt pas decidir, d'après la fòrma del nom, s'avèm afar ambe de celtic arcaïc, d'epòca camp d'urnas, o de celtic pus recent e i a pas de frontièra entre aquelas epòcas de las lengas celticas. Segondament, lo resultat regular de la derivacion celtica en *-ate* / *-ati* es en *-às* e non pas en *-at*, çò que vòl díser que Sorjat es pas provesit d'un sufixe celtic.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Ax; es ara del canton de Nauta Arièja.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Soèish e Rogala

**Soèish e Rogala** ,  *Soèish* (*Soueix-Rogalle* en francés) qu'es ua comuna gascona de Coserans, situada dens lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Istòria
La comuna de Rogala qu'estó incorporada a Soèish lo 1èr de gèr 1973, en tant que comuna associada. Lo 1èr de gèr 2015, la fusion-associacion que's mudè en fusion simpla .

## Administracion

## Demografia (de Soèish, puish de Soèish e Rogala)

* 2017 : 418

### Demografia Rogala
Véser a l'article.
 
## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Solan

**Solan** (*Soula* en francés) es una comuna occitana del Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
### Solan
La prononciacion es [su'la]. Las fòrmas ancianas son *bosco Solano* (segon Viteau) en 959, *Solano* en 1054, *Segolar* en 1245 (segon Viteau), *Silano* en 1272, *Solano* en 1329 e 1446.
Segon Dauzat e Rostaing, *Solan* ven d'un nom latin d'òme *Solus*, ambe'l sufixe *-anum* o , milhor, representa un « travèrs expausat al solelh » .
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, le nom representa l'occitan *solan*, lòc expausat al solelh. Segon Coromines e Astor, citats per Patrici Pojada, le sens del nom representa l'occitan *solan*, lòc expausat al solelh.
Segon Patrici Pojada, *Solan* ven del mot occitan *solan*, masculin de *solana*, que designa un travèrs expausat al sud, un lòc expausat al solelh.
### Sent Cirac
La prononciacion es [sensi'rak]. Las fòrmas ancianas son *Sensirato* en 1272, *Sancto Ciriaco* en 1329, 1446, *Sensirac*, *Sent Cirac* en 1460, *Sencirac* (Cronica d'Arnaud Esquerrièr), cap a 1460. *Sent Cirac* es un nom de sent o pas ? I a de fals agionimes, coma per exemple *Saint-Arnac* qu'es en realitat Centernac [o *Saint-Dos*, qu'es Sendòs, o *Sent Gairan*, qu'es Sengairan, etc]. Dins l'edicion de las cronicas d'Arnaud Esquèrrièr e de Mièjavila, F. Pasquier e H. Courteault precisan en nòta que *Sencirac* es una fauta per *Saint Cyrac*, localament designat coma *Sant Ciragou* e qu'auriá sa fèsta, marcada per una procession lo 6 d'agost; mes Patrici Pojada ajusta que les dos *Sanctus Cyricus* an pas lor fèsta lo 6 d'agost e la fèsta de Sant *Cyriacus* es lo 8 d'agost. *Cyricus* pòt pas donar *Cirac* e Pojada precisa que *Cyriacus* seriá *Ciriac* en occitan [mes, pr'amor de la succession dels dos *i*, lo nom seriá diferent]. I a un *Saint-Sirac* en Comenge, entre L'Avereit de Comenge e Sent Helitz deu Castèth, qu'a de fòrmas ancianas que son *Sancto Sirac*, *Sancto Siraco*, i a tanben Sirac (Gers), sense *sent*, qu'a una glèisa Sant Circ o *Sainte Syriaque* (en francés), un *Cirac* o *Sirac* en Conflent, explicat per Coromines coma lo resultat de **Cerisiacu*, mes ambe una evolucion fonetica que se pòt pas transpausar a *Sent Cirac*.

## Istòria
Entre 1790 e 1794, *Caraybat* (nom francés) e Sent Cirac foguèron annexats a Solan.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Tabre

**Tabre** (*Tabre* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus .

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Ni Dauzat e Rostaing, nimai los Féniés dison pas res de Tabre.

## Istòria
Tabre, que dependiá de la senhoriá de Leran, èra pas qu’una pichona comunautat que formava un consolat ambe Esclanha e Pradetas. Çò qu'explica qu’aja pas de glèisa: la parròquia èra la de La Ròca d'Òlmes.

A la Revolucion, Tabre foguèt estacat a l’Aude en primièr; puèi al districte de Mirapeis.

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Mirapeis, amai i demorèt.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Taurinhan deth Castèth

**Taurinhan deth Castèth** (* Taurignan-Castet* en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas