open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ajac

**Ajac** (prononciat en estandard:  e localament ) (en francés tanben) es una comuna occitana de Lengadòc. Situada administrativament dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, comptava 198 abitants en 2022.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Aiachum*, en latin, en 1240-1246, *Ecclesia de Aiaco*, en latin, en 1351, *Ajacum*, en latin, en 1360, *Le lieu d'Ajac*, en 1594 . 
*Ajac* vendriá d'un nom latin d'òme, *Adius* (Dauzat) o d'un nom eventualament gallic d'òme, *Adios* (Delamarre), ambe'l sufixe gallic *-ācon*. Ajac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Adius* o *Adios*. 

## Istòria

* Ajac èra lo caplòc de l'archipreirat de Rasés, a la diocèsi de Narbona .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Limós; es ara del canton de *la Région-Limouxine* (en francés), donc de la Region Limosenca.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Ajac sul site de l'Insee

## Nòtas
Albièras

**Albièras** (*Albières* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d',  ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Castrum d'Albiere* en 1183, segon Gallia Christiana, *de Alberiis*, en 1252, *Albayras*, al sègle XIV, *Albieras... Albyeras*, en 1538, *Albières* en 1781.
L'abat Savartés escriviá *Albièros* en lenga vulgara, comprene en occitan .

*Albièras* es motivat per la preséncia d'albars (latin *albarus*, sufixe *-aria* , al plural) dins la ribièra del riu que pòrta lo nom del vilatge, qu'es el situat sus una sèrra.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Motomet; es ara del canton de Las Corbièras (burèu centralizator : Fabresan).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Albièras sul site de l'Insee

## Nòtas
Alet

**Alet** (*Alet-les-Bains* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Vicus Electus et monasterium Sanctae Mariae*, en 813, *Monasterium Beatae Mariae virginis quod vocatur Elettus ? Electus ?*, en 1050, *Eleit*, en 1082, *Alestum*, en 1099, *Allect*, en 1572, *Alet*, en 1585, *Ville et cytté d'Allet*, en 1594, *Electa*, en 1739 . Per Dauzat, lo nom es escur ; la dificultat pus granda es l'evolucion fonetica (*electus* a un sens en latin). En considerant d'unas fòrmas ancianas coma de latinizacions incorrèctas, l'evolucion *Electus* (813) > *Eleit* (1082) > *Alet* (1585) es coërenta, mes quina seriá la motivacion de *electus*, adjectiu o eventualament nom de persona ?
### Sant Salvaire
Sant Salvaire es un masatge e una anciana sucursala de la diocèsi d'Alet. Las fòrmas ancianas son *Sainct Salvaire..., le village de Sainct Salvaire* en 1594, *Saint Salvayre* en 1807. 
Sant Salvaire correspond al cas subjècte de Sant Salvador, que representa l'epitèt mistic de Jèsus Crist.

## Istòria
* La glèisa d'Alet foguèt primièr una abadiá de l'òrdre de Sant Beneset (benedictina), que le comte Berà fondèt a l'entorn de 813 (*Sancta Maria Electensis* en 1136, *Sancta Maria Electi* en 1155, *Claustra Sancte Marie Electensis* en 1176) ; venguèt catedrala quand lo papa Joan XXII creèt la diocèsi d'Alet per desmembrament de la de Narbona [en realitat, en succession de la diocèsi de Limós (1317-1318)]; aquela diocèsi d'Alet ne venguèt doncas sufraganta. L'avesque d'Alet prenguèt lo títol de comte d'Alet, dont n'èra lo senhor temporal . La catedrala foguèt desrocada pels calvinistas e l'avesque la tornèt pas bastir.
* Entre 1790 e 1794, *Saint-Salvayre* (nom francés; Sant Salvaire probablament) foguèt annexat a Alet; lo masatge de Sant Salvaire es a l'ENE d'Alet; en 1878, Verasan venguèt una comuna independenta .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Limós; es ara del canton de *la Région-Limouxine* (en francés), donc de la Region Limosenca.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
thumb|200px|Lavadors de la vila ont los abitants venon far lo plen d'aiga minerala.
thumb|200px|Font de l'aiga minerala d'Alet.
Alet ten un patrimòni arquitectural e istoric prestigiós marcat e classat monument istoric :
* abadiá del sègle IXen venguda catedrala al sègle XIIen,
** sala capitulària del sègle XIVen,
** palais episcopal,
* glèisa de Sant Andriu del sègle XIXen amb de capèlas de la fin del sègle XVen e del sègle XVIen,
* borg medieval fortificat,
* otèls particulars dels sègle XII e XIVen amb corondatges e sortents,
* Font termala, descobèrta e expleitada pels romans dempuèi  ans,

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Alet sul site de l'Insee

## Nòtas
Antunhac

**Antunhac** (*Antugnac* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Antunhac
Las fòrmas ancianas son *Antigniacum*, en latin, en 1234, *Antuniachum... in terminio Sancti Andree*, en latin, en 1259, *Autinhacum* (legir *Antinhacum*), en latin, en 1319, *Antunhacum*, en latin, en 1319, *Antinihacum*, *Antuniacum*, en latin, en 1320, *Antunhac*, en 1572, etc . 
*Antunhac* ven del nom d'òme latin *Antinius*, ambe'l sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-ācon*. Antunhac èra donc una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Antinius*.
### Crotz
*Crotz* se referís a l'instrument del suplici del Crist; normalament, i aviá una glèisa Santa Crotz . I a efectivament una glèisa de Santa Crotz, qu'èra dins la diocèsi d'Alet. Las fòrmas ancianas son *Castrum de Cruce*, en latin, en 1319, *Chasteau sive ville de Croux*, en 1389-1589, *La Croix... La Croux*, en 1372-1589, *Croux, en grande ruine et pauvreté... esglize ruinée*, en 1594, *Le fief de la Croix ou de Pradelle*, en 1004-1639, etc .
### Mornac
I a pas qu'una proprietat. Las fòrmas ancianas son *Mornacum* en 1319, *Mornhacum* en 1319, *Ornacum*, comprene *Mornacum*, en 1319, *Moruhacum*, comprene *Mornhacum* en 1319, *Antunhacum cum Ornato*, comprene *Mornaco* en 1320, *La ville de Mornac en la viguerie de Limoux* entre 1372 e 1589, *Mornac* en 1807. 
*Mornac* ven del nom latin d'òme *Maurinus*, ambe'l sufixe *-acum* . Çaquelà, las fòrmas en *-nh-* fan dobtar. Quina es la prononciacion ?

## Istòria
Antunhac annexèt *Croux* (nom francés, donc **Crotz**), entre 1790 e 1794 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Coisan; es ara del canton de de La Val Nauta d'Aude (burèu centralizator Quilhan).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Antunhac sul site de l'Insee

## Nòtas
Argon (Aude)

**Argon** (*Argou* en grafia mistralenca; *Aragon* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **argonés -esa**. L'escais-nom es **manja-cagaròt**.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas son : *Locus de Arago* en 1203; *Castrum de Aragone* en 1287; *De Arragone* en 1319; *Arago* en 1340-1341; *Aragon* en 1731; *Argou* (prononciacion dins la grafia de l'abat Antòni Savartés).
Segon Dauzat son nom ven d'un nom de persona *Aragon*, explicable per l'Aragon (puslèu que per una referéncia dirècta a aquel reialme).
### Magria
L'abat Savartés associa Magria a la Bastida Rojapèira, comuna de Puègnautièr, un lòc vesin, separat de dos o tres km. Magria es un ancian decimari del vocable de Santa Ceselha, coma la Bastida, e le caplòc de la parròquia a poscut cambiar (identitat de vocable) : l'abat Savartés explica que Magria èra de la parròquia de la Bastida Rojapèira (abans 1789). Las fòrmas ancianas son *In loco vocitante Lotas vel in terminio de Marcugnano*, comprene *Macrignano* en 951, *Villa quae vocant Magrinianum* en 1050, *Decimale quod dicitur Magrianum* en 1269, *Alodium de Magriano, quae alio nomine de Villare Petri* en 1521, *Sainte Cécile, esglize ruinée, au terroir de Magrie* en 1641 .
Se Magria, ancian Magrian, le lòc mai ancian, es pas un transferiment, s'explica coma le nom de la comuna de Magria, près de Limós : le nom latin d'òme *Macrius*, ambe'l sufixe *-anum*, puèi reculament d'accent.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Alzona; es ara del canton de *la Vallée de l'Orbiel* (en francés).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Argon sul site de l'Insee

## Nòtas
Argens de Menerbés

**Argens de Menerbés** o **Argenç (de Menerbés)** (*Argens-Minervois* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas son : *Villa Arsegii* en 881; *Villa Argesii* en 888; *Argens* en 1107; *Argeinz* en 1163; *Villa Argegii* en 1165; *Ardensi* en 1232; *Argenten* en 1234; *Argenchi* en 1360; *Argenx* al sègle XIV; *Arjens* en 1536; *Az Argens* en 1536; *Locus de Argensis* en 1596; *Argens* en 1781.
*Argens* poiriá venir d'un nom galloroman d'òme *Argentius* (del gallic *argant-*, « argent », crosat ambe'l latin *argentum*, de meteis sens), o del latin *argenteus* « lòc ont tròban d'argent o ont lo trabalhan » , donat per *Argenç*, comuna associada de La Mura e Argenç, mas las fòrmas pus ancianas s'opausan a aquela assimilacion dels dos cases. 
En 1936, *Argens* venguèt oficialament *Argens-Minervois* .

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Lesinhan de las Corbièras, i demorèt; dempuèi 2016, lo canton es vengut *Le Lézignanais*.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Argens sul site de l'Insee

## Nòtas
Artigas (Aude)

**Artigas** (*Artigues* en francés) es una comuna lengadociana de Fenolhedés, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Locus de Artigiis* en 1360, *Artigue* en 1781, *Artigues-de-Sault* (non oficial, per lo destriar d'Artigas de Donasan). La prononciacion occitana es *Artígos* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [aɾ'tiɣɔs]. 
Se tracta d'un mot prelatin, probablament aquitanic, **artica*, qu'a lo sens de « bosiga » e qu'es donat a l'ocasion d'una rompuda . La prononciacion es [ar'tiɣes]  : coma dins los mots catalans, *-a* seguida de *-s* o d'una autra consonanta, en sillaba finala pòsttonica, ven *-e* . 

## Istòria
La primièra mencion d'Artigas data de 958 dins l'inventàri dels actes de l'Arquevescat de Narbona. Radulf e Chimberga vendon un fèu situat a Artigas a l'abadiá de Sant Martin de Les. Son territòri fa partida de la senhoriá d'Atsat, dins la vicomtat de Fenolhedés.  En 1271 l'arquevesque de Narbona recupèra las tèrras de l'abadiá.

Dins la comuna, lo vilatge desaparegut de Vairan èra situat dins la clusa de Sant Jòrdi e aparteniá al País de Saut. Coma per Al Clat e Beceda de Saut, las frontièras entre Fenolhedés et País de Saut son compreses dins la comuna d'Artigas.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Atsat; es ara del canton de la Val Nauta d'Aude (Quilhan).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Artigas sul site de l'Insee

## Nòtas
La Mura

**La Mura** (en francés: *la Mure*) es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia
La Mura es a 40 km au sud de Grasanòbol e a 65 km au nòrd de Gap, sul plan de Mateisina, a 900 m d'altitud.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

En 1580, pendent los gu&egrave;rras de religion, La vila es assi&egrave;g&eacute;e e paissi&egrave;ra a las en protestants pel P&ograve;rti de Mayenne.

Napoleon a traversat la Mure (per la carri&egrave;ra dels Alpes) lo 7 de mar&ccedil; 1815 en lo moment de lo sieu retorn de l'Isla de Elbe, just abans de trobar las tropas vengudas a la si&aacute; amassada a Laffrey.

S'an&ograve;ta tanben la pres&eacute;ncia de div&egrave;rsas ostals f&ograve;rts.
* Ostal f&ograve;rt del senhor de la Motte descricha l'an 1339 : &laquo; habet infra villam dominus de mota domum fortem &raquo;.
* Ostal f&ograve;rt de Lancelot de Clermont descricha l'an 1363 : &laquo; quadam turrim cum adondi bassa viridarium grangiam e aliis platheis e pertinentiis soi lu&ograve;c infra villam de mura &raquo;.
* Ostal f&ograve;rt de .... Descricha l'an 1366 : &laquo; unam suam domum fortem cum sudi tenemento e curtilagio lu&ograve;c infra villam de mura in castro justam domum fortem nobilis petrus beymundi e juxtam terram berthoni genpanis e juxtam domum fortem nobilis Remundus aynardi &raquo;.

En 1580, durant les guerres de religion, La ville est assiègée et prise aux protestants par le Duc de Mayenne.

Napoléon a traversé la Mure (par la rue des Alpes) le 7 mars 1815 lors de son retour de l'Île d'Elbe, juste avant de rencontrer les troupes venues à sa rencontre à Laffrey.

On note aussi la présence de plusieurs maisons fortes.
* Maison forte du seigneur de La Motte décrite en 1339 : « habet infra villam dominus de mota domum fortem ».
* Maison forte de Lancelot de Clermont décrite en 1363 : « quadam turrim cum domo bassa viridarium grangiam et aliis platheis et pertinentiis suis site infra villam de mura ».
* Maison forte de .... décrite en 1366 : « unam suam domum fortem cum suo tenemento et curtilagio site infra villam de mura in castro justam domum fortem nobilis petrus beymundi et juxtam terram berthoni genpanis et juxtam domum fortem nobilis Remundus aynardi ».

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Arquetas

**Arquetas** (*Arquettes-en-Val* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
Arquetas es una comuna de la Val de Danha.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Archae* en 1106, *Archae Vallis de Danie* en 1267, *Archia* en 1366, *Arch* [sic]* Vallis de Daniœ* en 1377, *Archila* del sègle XIII al sègle XVIII, *Arquetas* en 1538, *Arquètes* en 1532. La prononciacion occitana es *Arquétos* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [aɾ'ketɔs]. 
*Arquetas* es lo diminutiu d'Arcas que el-meteis ven del latin *arca*, « arca d'un pont » .
### Favièrs
Favièrs es un ancian priorat del vocable de Sant Caprasi, unit a l'abadiá de La Grassa. Lo masatge es a un gròs km a l'oèst d'Arquetas. Las fòrmas ancianas son : *Villa Favarios* en 820, *Favarias* en 837, *Favars* en 870, *Villare quae vocant Favarios cum ecclesia S. Caprasii* en 899, *Villa Fabarios* en 951, *Villa Faverium* en 1110, *Ad rocam de Favario* en 1175, *Apud Favers* en 1250, *B. Caprasium de Falbars* en 1269, *Terminium de Saveriis* = *Faveriis* en 1316, *Villa Fabers cum ecclesia S. Caprasii* en 1521, *La moitié du lieu de Faures* = *Faviès* en 1389-1589, *Favas, Favier* en 1503-1589, *Faviès, ancienne église en mazure* en 1785, *Fabiès* (cadastre) . 
*Favièrs* es un derivat de *faba*, « fava », ambe'l sufixe *-arium* (o lors resultats), al plural. Un tal toponime pòt èsser d'epòcas divèrsas, mes dins aquel cas lo nom data de la Nauta Edat Mejana, s'es pas de l'Antiquitat. Lo tipe femenin *faba* + *-aria* sembla pus espandit. *Favars* (Havars en gascon) es un autre lòc nommat per la cultura de las favas, ambe'l sufixe *-are* (l'abséncia de iòd permet la conservacion de *a* dins lo sufixe).
### ''Les Lys''
I a un castèl e i a(viá) las roïnas d'una anciana glèisa. Las fòrmas ancianas son : *Villare qui dicitur Aiglino* en 1106, *Villula de Aiglino* en 1110, *Castrum de Udalgario* en 1237, *Prope Archas, quaedam decimalia de Aiglino* en 1269, *Alodium de Villa Riglino*, comprene *Villar Iglino* en 1520, *Agly* en 1261-1589, *Au terme de Aglie* al sègle XVII, *Château d'Udalgar* al sègle XVII, *Château appellé Les Lis..., Les Lys* . 
Tres noms son representats e qu'an pas res a véser : le nom actual *les Lys*, en occitan *les liris*, nom probablament artificial que representa una planta decorativa, *(le castèl) d'Udalgar*, nom d'òme d'origina germanica conegut mai que mai dins un contèxte catalan e *Aiglin-*, que representa benlèu le nom latin d'òme *Aquilinus*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
* Émile Pouytès, vinhairon e sindicalista occitan tuat al moment d’una manifestacion viticòla en 1976.
* Olivièr de Tèrme (1200-1274), senhor de Tèrme e d'Arquetas.

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Arquetas sul site de l'Insee

## Nòtas
Aunat

**Aunat** (*Aunat* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Honacum* en 1313, *Honatum* en 1367, *Honat* en 1572, *Honorat..., Haunat* en 1594, *Omiatum* = *Onnatum* als sègles XIII-XVIII, *Hounat* en 1639, *Aunat* en 1781. La prononciacion occitana es *Aunát* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [aw'nat]. 
La prononciacion segon Fritz Krüger es tanben [aw'nat] . 
Aunat vendriá segon Dauzat del nom gallic d'òme *Aunus*, ambe'l sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-*aco(n)*. Aunat èra donc, dins l'idèa de Dauzat, una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Aunus*. Lo nom gallic *Aunos* es atestat abondosament . Mes l'atestacion de 1313 fariá puslèu pensar a un nom en *O-* e se cal virar cap a Xavier Delamarre, especialista del celtic, que cita **onnācon*, un compausat de *onno-*, « fraisse » ambe *-ācon-*, pr'aquò sense citar Aunat . Empacha pas : lo vilatge se seriá benlèu fondat sus l'emplaçament d'un bòsc de fraisses. L'aglutinacion de la preposicion *a* explicariá l'iniciala de la fòrma modèrna : *a *Onac* ----> **Aunac*. Per la finala consonantica e lo passatge de *-ac* a *-at*, i a mai de dificultats. Se pòt benlèu supausar que coma dins l'oèst occitan (Gasconha, Agenés, Lemosin, Marcha), i aviá de gentilicis sense sufixe, donc dins lo cas present **Onac/*Aunac* ------> *les *onacs/*aunacs* [-ats] (los abitants), e fin finala lo nom del vilatge o de la parròquia riscava de se tornar interpretar **Onat/Aunat*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Bèlcaire; es ara del canton de *Haute-Vallée de l'Aude* (en francés), donc de La Nauta Val d'Aude.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Aunat sul site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Auriac (Aude)

**Auriac** (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d',  ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
### Auriac
Las atestacions ancianas son : *Castellum de Auriago* en 1028; *Auriag* en 1071; *Auriachum* en 1136; *Auriacum* en 1152; *Auryac* en 1538; *Auriác* (prononciacion occitana), donc [aw'ɾjak].
*Auriac* vendriá d'un nom latin d'òme *Aurius* (Dauzat)  o *Aureus*, cognomen (Negre, Bénédicte Boyrie-Fénié), emb lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallic *-ācon*. Auriac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Aurius* o *Aureus*.
### Savinhan
Non i a(viá) qu'un mas al començament del sègle XX. Las atestacions ancianas son : *Villare Savinianus, in comitatu Redense* en 844, *Savignia* en 1656, *Savignac* en 1781
.
*Savinhan* ven del nom latin d'òme *Sabinius*, ambe'l sufixe *-anum*. Savinhan èra la proprietat de Sabinius, atal coma los nombroses *Savinhac*s, ambe un autre sufixe.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Auriac.JPG|La dintrada a Auriac.
Savignan,_Auriac_01.jpg|Savinhan.
Redoulade_west.jpg|La D212 al còl de la Redolada.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Auriac sul site de l'Insee

## Nòtas
Alaug

**Alaug** (pr. [a'law]; *Allauch* en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Etimologia
Lo toponim latin *Villa Allaudii* es atestat en 1032, probablement en referéncia a un proprietari nommat *Alaudis*.
Puèi se trapa  forma ja occitana *Alaug* dins una carta municipala de 1216, d'autres tèxtes ancians mencionan *Alauc*.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas amb la comuna

* David Magnan, amic de Marcèu Panhòl.

## Veire tanben

## Liames extèrnes

## Nòtas
Baranha

**Baranha** (*Baraigne* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sancta Maria de Varanano* en 1207, *Verananum* en 1207, *Honor de Varanhas* en 1260, *Varagnanum* en 1317, *Ecclesia de Varanhano* en 1318, *Varagnha* en 1382, *Varanha* en 1382, *Varainhe* en 1494, *Varaigne* en 1550, *Baragnie* al sègle XVIII, *Baragne* en 1781. La prononciacion occitana es *Barágno* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [ba'ɾaɲɔ]. N.B. Las fòrmas de 1382 se devon probablament legir **Varanhà*, sense reculament d'accent, atestat sonque en 1494.  
Segon Dauzat e Rostaing, *Varanha* vendriá del nom gallic d'òme **Varanius*, varianta de *Varenius*, ambe'l sufixe *-anum*, puèi reculament d'accent . N.B. Se *Varenius* es atestat, es pus racional d'admetre una evolucion posteriora de la vocala *-e-* dins le toponime, pr'amor de sa posicion pretonica.
Delamarre cita sonque Varanha, nom aparentat, sense la derivacion en *-ānon*, mes ambe la derivacion neutra plurala en *-ā*, atribuïda al nom celtic d'òme **Uaranios* (o **Varanios*), inatestat (mes los noms de persona *Varanes* e *Varanus* son atestats) . **Varanius* / **Varanios* diferís de *Varanus* / *Varanos* per lo sufixe patronimic *-io-* (**Varanios* pòt èsser lo filh de *Varanos*), çò que dona una relativa versemblança a un nom celtic **Varanios* (*V-* se legís *W*).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Aude
* Lac de la Ganguisa

## Ligams extèrnes
* Varanha sul site de l'Insee

## Nòtas
Alen

**Alen** (*Alleins* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròsee la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Capèla dei Penitents blancs d'Alen, capèla dau sègle XVII.
* Capèla Sant Joan d'Alen, capèla romanica dau sègle XII.

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben

## Liames extèrnes

## Nòtas
Bèlcastèl e Buc

**Bèlcastèl (e Buc)** (*Belcastel-et-Buc* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia
La comuna es a Buc, vilatge pichonèl. De Bèlcastèl, demòra pas qu'una glèisa, las roïnas del castèl, enlairats, puèi un ostal d'aquel nom, aqueste distant dels autres dos.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Bèlcastèl
Las atestacions ancianas son *Castellum quod dicitur Pulchrum Castellum* en 1221; *Villa Belli Castelli* en 1242; *Bellum Castrum* en 1231; *Pulcrum Castrum* en 1262; *Sainct Jean de Belcastel* en 1639; *Belcastel* en 1781.Pr'amor que totas las fòrmas representan, amai en traduccion, *Bèlcastèl*, lo nom demanda pas de traduccion. Es valorizant per un castèl e seriá a comprene coma "fortalesa solida", puslèu qu'ambe una valor estrictament estetica.

### Buc
Las atestacions ancianas son *Villare qui vocatur Buxolus* en 844; *Rupis de Buco* al sègle XIII; *Roca de Buco* al sègle XIII; *Ruppis de Bucco* en 1258; *Rocca de Buco* en 1258; *Roca de Buco* en 1258; *Buc* en 1781.La primièra atestacion, que sembla representar un derivat de * buxus*, « bois ». Una latinizacion forçada es pas impossibla, o benlèu los dos noms an pas de rapòrt. Ni Dauzat e Rostaing, nimai los Féniés explican pas *Buc*. Los senses d'aquel mot dins la lenga parlada son nombroses e divergents, los uns ambe una idèa de causa cavada, los autres ambe una valor de relèu positiu (som d'una montanha, per exemple) o de punta. Buc es dins una comba, exactament sul pompidor d'un penjal. Mès puslèu que d'un nom occitan, *Buc* deriva benlèu de *Buccon*, la propietat del gal *Buccos*, solucion que Xavier Delamarre dona sense se referir a Buc.

## Istòria
Segon la mapa de Cassini, Bèlcastèl èra parròquia e Buc parròquia annèxa . Las doás comunautats fusionèron entre 1790 e 1794 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Ilari; es ara del canton de Limós.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Bèlcastèl e Buc sul site de l'Insee

## Nòtas
Banhòlas

**Banhòlas** (*Bagnoles* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Villa Baniolas* en 1119, *Banholas* en 1270, *Castrum de Baniolis, vicaria Cabardesii* en 1416, *Baignolles* en 1416-1587, *Banholles* en 1532, *Banhollas* en 1536, *Bagnolles* en 1781, *Bagnioles* en 1807. La prononciacion occitana es *Bagnólos* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [ba'ɲɔlɔs]. 
Segon Dauzat e Rostaing, *Banhòlas* vendriá del mot latin *balneola*, femenin *balneolum*, derivat de *balneum*, « banh »; designa un banhador o, mai sovent, remembra de banhs romans .
### Parasòls
Parasòls es un ancian priorat del vocable de la Santa Verge, unit a l'abadiá de Caunas. Las fòrmas ancianas son : *Villa de Palazols* en 1101, *Villa de Palazol cum ecclesia sua* en 1119, *Ad Palazolet* en 1185, *Rector de Parazolis* en 1351, *Fabrique de l'esglise Nostre Dame de Parazol, assise au terme de Baignolles* en 1557, *Nostre Dame de Parrazolz* en 1641, *Parazols* en 1781 . 
*Parasòls* es le resultat de *palatiolum* (*palatium* ambe'l sufixe diminutiu latin *-olum*, per un sens de « pichon palais »). Véser Palatz, sense diminutiu, aquí tanben per designar un priorat. Le passatge de *Pa*'l**asò**l**' a *Parasòl* es una dissimilacion. Le plural es de mal explicar. I a d'autres *Parasòls* dins l'Aude.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Banhòlas sul site de l'Insee

## Nòtas
Murianette

**Murianette** es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
## Geografia


Fichier:
Fichier:

Murianette Se situa a 7&nbsp;km de Gren&ograve;ble. Aquel vilatge elevat en colors a caracterizat per lo sieu encant e la si&aacute; diversit&eacute;, situat al encreuament de doas grandas vilas Dom&egrave;ne e Gi&egrave;res. Al p&egrave; del mass&iacute;s de Belledonne, se domina a las fes la Vall&eacute;e del Gr&eacute;sivaudan e l'Aglomeracion Grenobloise. Aquel vilatge de passatge en la region del Gr&eacute;sivaudan es pro urban en lo centre, mas f&ograve;r&ccedil;a rural a l'entorn en rason de la si&aacute; situacion g&eacute;ographique.

Doncas, Murianette beneficia d'una bona desserte de transp&ograve;rt en comun amb 1 linha de beguts urbana, la linha 41 en proced&eacute;ncia de Dom&egrave;ne e a destination de Gren&ograve;ble (una frequ&eacute;ncia de passatge de 7 a 10 min n'ora puntera).

Anotam la pres&eacute;ncia pr&egrave;s de la A&eacute;rodrome de Gren&ograve;ble - Lo Versoud e de la Basa de loisirs del B&ograve;sc Franc&eacute;s.


Fichier:
Fichier:

Murianette se situe à 7&nbsp;km de Grenoble. Ce village haut en couleurs est caractérisé par son charme et sa diversité, situé au carrefour de deux grandes villes Domène et Gières. Au pied du massif de Belledonne, on domine à la fois la Vallée du Grésivaudan et l'Agglomération Grenobloise. Ce village de passage dans la région du Grésivaudan est assez urbain dans le centre, mais très rural autour en raison de sa situation géographique.

Pour autant, Murianette bénéficie d'une bonne desserte de transport en commun avec 1 ligne de bus urbaine, la ligne 41 en provenance de Domène et à destination de Grenoble (une fréquence de passage de 7 à 10 min en heure de pointe).

Notons la présence à proximité de l'Aérodrome de Grenoble - Le Versoud et de la Base de loisirs du Bois Français.

### Comunas vesinas


    400px|left||Distanças e posicion relativa 
    



## Istòria

A la XI s&egrave;gle : possession de l'avesque de Gren&ograve;ble.

Au XI siècle : possession de l'évêque de Grenoble.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Nantoin

**Nantoin** es una anciana comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2019, es una comuna delegada de la comuna novèla de Porte-des-Bonnevaux. 
## Geografia

### Comunas vesinas


    400px|left||Distanças e posicion relativa 
    



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bèlflor

**Bèlflor** o probablament **Velflor** (*Belflou* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Felix de Landes* en 1175, *Forcia Sancti Felicis de Lanes, que modo vocatur Valflor* en 1206, *De Valleflore* en 1283, *Sanctus Felix de Valleflori* en 1288, *Vallis Floris* en 1319, *Villa de Valle Flore* en 1327, *Saint Félix de Beaufleur* entre 1244 e lo sègle XVII, *Valflor* sense data, *Belflou* en 1781, etc.
*Velflor* representa lo latin *vallis florum*, « la val de las flors ». Lo passatge de *Val* a *Vel* es esporadic en lengadocian e en gascon, coma per exemple a Velbaser o a Velromana, Velpronda, [bɛt'klaɾɔ] (de *vallem claram*) e [bɛt'kaβɔ] (de *vallem cavam*) . Non i a donc cap ligam ambe *bèl*. Citem tanben en francés *la vallée* (sic) *de la Bellongue*.
### La Barta
La Barta es un masatge e un castèl modèrne[, situat al sud-èst de Velflor], una anciana parròquia de la diocèsi de Mirapeis, unida a Velflor en 1791. Las fòrmas ancianas son : *Decimarium Sancte Marie de Labarte* en 1244, *La Barte* en 1738, *La Barthe* en 1781 . 
Le nom es sense mistèri sus la vegetacion que trobèron les primièrs abitants.
### Calhavèl le Grand e Calhavèl le Pichon o Calhavelon
Calhavèl le Grand  es una anciana comunautat. Son dos masatges situats sus una peninsula del lac de la Ganguisa. 
Las fòrmas ancianas son : *Calabertum* en 1271, *Cailhavellum* en 1234, *Villula de Calhavello* en 1327, *Cailhavel* en 1441, Cailhabel le Grand* en 1781, Caillabel* en 1807. Per Calhavèl le Pichon o Calhavelon : *Cailhabel le Petit* en 1781, *Caillabelou* en 1807 . 
Calhavèl, la comuna, es le diminutiu de Calhau, comuna vesina. Aicí, i a pas de *Calhau*, mes le nom sembla ben un diminutiu o un transferiment a partir del lòc Calhavèl, o lo nom de persona *Calhavèl*. un càmbiament de nom es possible, se la fòrma de 1271 correspond a una realitat.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude
* Lac de la Ganguisa

## Ligams extèrnes
* Velflor sul site de l'Insee

## Nòtas
La Barbent

**La Barbent** (en francés e en grafia mistralenca, *La Barben*) es una comuna provençala, dins la Metropòli d'Ais Marselha Provença. Es administrada per lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

## Istòria
### Apartenéncia administrativa
A la revolucion francesa, La Barbent deven una comuna dau canton de Peliçana, districte dau departament deis Bocas de Ròse. Passa en 1801 dins lo canton de Selon e l'arrondiment d'Ais. 
Tòrna en 1993 dins lo canton de Peliçana (dins lo canton novèu de Peliçana dempuèi 2015).
En 1991 rejonh la comunautat de comunas dicha Dictricte dau País selonenc. En 2002 aquela fusiona amb d'autrei dins l'Aglopòli de e Provença, qu'es annexada en 2016 a la Metropòli d'Ais Marselha Provença e deven lo Territòri dau País selonenc.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Castèu de La Barbent.
* Glèisa Sant Sauvaire de La Barbent.

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben

## Liames extèrnes

## Nòtas
Bèlfòrt de Rebentin

**Bèlfòrt (de Rebentin)** (*Belfort-sur-Rebenty* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas son : *Rector de Belloforte* en 1347; *Locus de Belloforti* en 1470; *Beaufort, Bonnafort en Sault* en 1503-1589; *Belflor* en 1640; *Beaufort, pays de Sault* en 1764; *Belfort* en 1781.
Lo nom es una formacion romanica, compausada de *fòrt*, que designa un castèl, una fortalesa, e de l'adjectiu valorizant *bèl*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Bèlcaire; es ara del canton de *Haute-Vallée de l'Aude* (en francés), donc de La Val Nauta d'Aude.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Bèlfòrt sul site de l'Insee

## Nòtas
Bèlagarda de Rasés

**Bèlagarda de Rasés** (*Bellegarde-du-Razès* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Bellegarda* en 1215, *Villa de Bellagarda* en 1280, *Bellagardia* en 1377, *Le lieu de Bellegard* en 1389-1587, *Belegarde* en 1594, *Belleguarde* en 1571, *Villegarde* en 1389-1589, *Bellegarde* en 1781. La prononciacion occitana es *Bellogárdo* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [bɛlɔ'gaɾdɔ]. 
Oficialament, *Bellegarde* (nom francés) venguèt *Bellegarde-du-Razès* en 1936 . 
*Garda* ven del germanic **wardon*, « gardar », *wart*, « garda », puèi « torre de gaita », puèi « fortalesa » en general; *bèla* es simplament un adjectiu valorizant. Los noms del tipe *Bèlagarda* son doncas associats a de fortalesas, de torres de gaita; son presents en Occitània e absents en França pròpiament dita. La sola comuna d'aquel nom i es Bellegarde, dins lo Loiret  e lo nom es un transferiment d'un nom occitan francizat : lo vilatge se disiá *Choisy-aux-Loges* fins al 6 d'agost 1645, quand son senhor, Roger II de Saint-Lary de Bellegarde (~1562-1646), que sa familha sortiá de Belagarda, dins lo Gers e de Sent Lari, dins la Nauta Garona, instaurèt lo nom novèl. Meteissa explicacion per una comuna d'Arpitània, Bèlagarda de Vauserina.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Alanha; es ara del canton de *La Piège-au-Razès* (en francés), que se disiá *de [[Bram]]* abans lo 1èr de genièr 2016.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Image:BellegardeDuRazes2.jpg|Vista panoramica costat èst, ambe la nèu.
Image:BellegardeDuRazesBascule.jpg|La bassacula.
Image:BellegardeDuRazesLaPompe.jpg|La pompa.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Bèlagarda sul site de l'Insee

## Nòtas
Beurecuelh

**Beurecuelh** (*Beaurecueil* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

Beurecuelh se situa au sud-oèst dau Mont Venturi, 8 km a l'èst d'Ais de Provença, dins la vau de Baion, un afluent de Lar. Lo clima i es de tipe mediterranèu amb d'influéncias montanhosas marcadas que son a l'origina d'ivèrns fregs, de precipitacions feblas e de vents eissuchs segon un fenomèn dich efiech de Foehn.

## Istòria

Beurecuelh es un pichon vilatge rurau que se formèt a l'entorn d'un castèu durant l'Edat Mejana. Pasmens, en causa d'un terraire tròp eissuch, la populacion demorèt limitada a quauquei centenaus d'abitants (306 en 1793) maugrat la fusion, decidida per l'Estat en 1827, amb lo vilatge de Ròcas Autas. Demeniguèt amb l'industrializacion de Provença per s'estabilizar entre 110 e 130 estatjants pendent l'entre doas guèrras. Aquela tendància s'inversèt amb lo desvolopament dei comunas periurbanas durant la segonda mitat dau sègle XX. Ansin, gràcias a la proximitat de l'aglomeracion sextiana, Beurecuelh conoguèt una creissença demografica sostenguda e passèt lei 500 estatjants dins lo corrent deis ans 1980.

## Patrimòni

La patrimòni culturau es limitat en causa de la pichona talha dau vilatge mai se pòdon mencionar certanei partidas dau castèu que datan dau sègle XV. En revènge, la comuna tèn un ric patrimòni environamentau amb la Resèrva naturala nacionala dau Mont Venturi que cuerb 140 ectaras e qu'assosta un jaciment paleontologic de premiera importància, lo Pargue de Ròcas Autas, per l'estudi deis uòus de dinosaures.

## Liames intèrnes

* Dinosaures.
* Efiech de Foehn.
* Mont Venturi.
* Pargue dei Ròcas Autas.
* Resèrva naturala nacionala dau Mont Venturi.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Bèlvianes e Cavirac

**Belbianes e Cavirac** o *Bèlbianes e Cavirac* o *Balbianes e Cavirac*  (*Belvianes-et-Cavirac* en francés) es una comuna lengadociana del Rasés situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* *Belbianes*. Las fòrmas ancianas son *In via quae venit de Balbianas*, en 1045, *Feudum de Bolbianis*, en 1303, *De Ralbiano* (= *Balbiano*), en 1306, *Valbianes*, en 1479-1480, *Balbianes*, en 1639, *Belbianes*, en 1781. La prononciacion es *Belbiánes* (grafia de l'abat Sabarthès) , çò que se pòt interpretar [bel'bianes], puslèu que [bɛl'bianes]. L'origina seriá lo nom latin d'òme *Balbius*, ambe'l sufixe *-ana* . La grafia es *Belbianes*, puslèu que *Bèlbianas* (lo passatge de *Bal-* a *Bel-* / *Bèl-* s'explica benlèu per l'atraccion de l'adjectiu *bèl* o es una simpla dissimilacion). Lo segond *b* s'escriu *b* (es pas intervocalic en latin). La finala sembla a l'origina en *-as*, mès passèt pro lèu a *-es*, per dissimilacion (abans lo passatge de *-as* a [-ɔs] ?). 

* *Cavirac*. Las fòrmas ancianas son *Locus de Cabiraco*, en 1360, *Capirac, au comté de Dunez*, en 1639, *Cabyrac,... Sainct Jacques de Cabirac*, en 1639, *Cabirat*, en 1647, *Cabriac*, en 1721, *Cavirat*, en 1807 , *Cabirac en Fenouilhet* en 1639.  Lo nom fa pensar a Cavairac, que ven probablament del nom gallés *Cavarios*, *Cavarius* (fòrma escrita latina), ambe'l sufixe *-ācon* . En 1360, lo betacisme (confusion de *v* e de *b*) es normal dins l'airal e *Cabirac(o)* se pòt legir *Cavirac*. Mes *Cavirac* es pas *Cavairac*. La mencion *comté de Dunez* de 1639 representa benlèu Lo Besun (**Albio-dūnon*).

## Istòria

* En 1833, Cavirac e Belbianes fusionèron .

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Quilhan, i demorèt. Tornèron batejar lo canton Canton de la Val Nauta d'Aude (traduccion) per decret del 27 de decembre 2015.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Demografia Cavirac

* Las donadas de la dreita del grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna entièra de Belbianes e Cavirac.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Belbianes e Cavirac sul site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Serre-Nerpol

**Serre-Nerpol** es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Dintre 1790 e 1794, las municipalitats &eacute;ph&eacute;m&egrave;res de **Hivernacle** e **Nerpol** fusionan per formar la municipalitat de **Nerpol-e-Hivernacles**. En 1904, la municipalitat c&agrave;mbia oficialament de nom e ven **Hivernacle-Nerpol**.

Entre 1790 et 1794, les communes éphémères de **Serre** et **Nerpol** fusionnent pour former la commune de **Nerpol-et-Serres**. En 1904, la commune change officiellement de nom et devient **Serre-Nerpol**.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bèrra (Bocas de Ròse)

**Bèrra** (*Berre-l'Étang* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Toponimia
*'Bèrra de l'Estanh* es una retraduccion erronèa del nom oficial francés, oficial dempuèi 1928, amb "Étang", quand en occitan se parla de *la mar de Bèrra'', qu'es una vasta intrada d'aiga de mar entre las tèrras.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben

## Liames extèrnes

## Nòtas e referéncias
Berriac

**Berriac** (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Villa Beriacum* en 946, *Villa quae vocatur Berriag* en 1042, *Birriacum* en 1050, *Castrum de Beriaco* en 1119, *Berriacum* en 1251, *Berriachum* en 1277, *Beriac* en 1340-41, *Beriachum* en 1377, *Barriacum* en 1351-1494, *Bereyac* en 1532, *Bériacum* en 1774, *Berriac* en 1781 .
Segon Dauzat, *Berriac* ven del nom gallic d'òme *Berrius*, ambe'l sufixe *-acum* .
Delamarre, especialista de las lengas celticas qu'escriu 50 ans après Dauzat, cita pas de nom celtic *Berrius*/*Berrios*, mes sonque **Barrios* e *Beros*; çaquelà, explica *[[Barrou]]* per *Berus* o **beru-* « la font ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Berriac sul site de l'Insee
## Nòtas
Notre-Dame-de-Vaulx

** Notre-Dame-de-Vaulx** en arpitan (*Notre-Dame-de-Vaulx* en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
## Geografia

La municipalitat de Notre-Dame-de-Vaulx es situada a una trentena de quilomètres al sud de Grenòble.

### Comunas vesinas


    400px|left||Distanças e posicion relativa 
    



## Istòria

Abans lo decr&egrave;t del 1er  2001 la municipalitat se trucava La n&ograve;stra-Madama-de-Val.

Avant le décret du  2001 la commune s'appelait Notre-Dame-de-Vaux.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Beceda de Saut

**Beceda de Saut** (*Bessède-de-Sault* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Bessed*, *Bessede*, en 1594, *Vezède* en 1254-1639. La prononciacion occitana es *Besédo* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [be'seðɔ].
*Beceda* es format del mot *beça*, del latin tardiu **bettia*, « bòsc de bèces », ambe'l sufixe collectiu latin *-eta*. **Bettia* el-meteis ven del gallés **betu*, *bettu*, « bèç » .
### Gessa
Gessa (nom supausat) es un masatge sus la riba esquèrra d'Aude, un priorat del vocable de Nòstra Dòna, unit al capítol de Sant Pau de Fenolhet, una forèst domaniala e, [ara, una centrala idroelectrica , situada plan a l'èst del masatge]. Las fòrmas ancianas son *Sancta Maria de Jessa cum nemore et foresta* entre 768 e 814, *Locus de Gessano* entre les sègles XIII e XVIII, *Jesse* en 1594, *Une marque d'un vieux chasteau y ayant un mollin farinier, sur l'Aude..., au mollin de Gesse* en 1594, *Gesse, moulin à farine, forge et martinet* en 1789, *Le bois de Jesse* en 1762 .
Nom semblable a *Gessa*, l'aiga de Bolonha de Gessa.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Atsat; es ara del canton de *la Haute-Vallée de l'Aude* (en francés), donc de la Val nauta d'Aude (Quilhan).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Beceda sul site de l'Insee

## Nòtas