Congregacion per la doctrina de la fe

<span class="geo-default"><span class="geo-dms"><span class="latitude">41° 54′ 04″  N</span> <span class="longitude">12° 27′ 22″  E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#x2002;/&#x2002;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec">41.901, 12.4562</span></span>
thumb|250x250px|Lo palais de la congregacion.
La **Congregacion per la doctrina de la fe** (en latin : *Congregatio pro Doctrina Fidei*) es una de las nòu congregacions actualas de la Curia romana e l'eritièra de l**'inquisicion romana e universala**.

## Istoric
Lo papa Pau III aviá fondat una *Sagrada congregacion de l'[[inquisicion]] romana e universala*, per la bula *Licet ab initio*, lo 21 julhet de 1542. aquela congregacion aviá per mission de lutar contra la eretgias, e subretot far obstacle a las avançadas dels protestantisme.

Lo papa Piu X reformèt l'institucion lo 29 de junh de 1908 e la remplacèt per la « Sagrada congregacion del Sant Ofici ». Aviá per ròtle de vigilar a la puretat de la doctrina e de las mors.

Lo papa Pau VI, cambièt lo Sant Ofici par la *Congregacion per la doctrina de la fe* en seguida del Motu proprio *Integrae servandae*, del 7 de decembre de 1965, la velha de la tancadura del concili Vatican II. Per l'escasença, Pau VI suprima tanben la Sagrada congregacion de l'indèx.

Joan Paul II precesèt sa foncion actuala en 1988 per la constitucion apostolica *Pastor Bonus* : « Lo prestzfach pròpri de la Congregacion per la doctrina de la fe es de promòure e d'apara la doctrina e las mors conformas a la fe dins tot lo mond catolic: tot çò que, de quin biais que siá, concerna aquel domèni relèva donc de sa competéncia ». De 1981 a 2005, èra presidida pel cardinal Joseph Ratzinger. Amb la Congregacion per la doctrina de la fe, la Glèisa abandonèt l'estructura e los metòdes de l'Inquisicion.

La congregacion es ara presidida pel Monsenhor Gerhard Ludwig Müller dempuèi julhet de 2012.

Dempuèi l'8 de julhet de 2008, lo secretari de la congregacion, es a dire lo *numèro dos*, es lo teologian jesuista espanhòl Luis Ladaria Ferrer, consultaire de la Congregacion de la doctrina de la fe dempuèi 1995 e secretari de la Comission teologica internacionala dempuèi 2004. Considerat coma un *conservator moderat*.

## Compétences
Las competéncias de la congregacion son definidas per la constitucion *Pastor Bonus*: « Lo pretzfach de la Congregacion per la doctrina de la fe es de promòure e d'aparar la doctrina e las mors conformes a la fe dins tot lo mond catolic: tot çò que, de quin biais que siá, concerna aquel domèni relèva donc de sa competéncia ».

La congregacion es competenta per verificar que las doctrinas e ensenhaments catolics demoran dins l'encastre de la fe de la Glèisa. La sanccion disciplinària mai grava que pòsca prononciar, en cas de doctrina contrària a la fe catolica, es l'excomunicacion *latae sententiae*, que dempuèi Vatican II pòt concernar pas que los batejats catolics.

La congregacion per la doctrina de la fe sempre exercèt un poder judiciari per de causas especificas ligadas a la defensa de la fe, de la morala, e de la dignitat dels sacraments, subretot de la reconciliacion e de l’eucaristia. De delits mai greus (*delicta graviora*) sempre foguèron de la competéncia exclusiva de la Congregacion per la doctrina de la fe. Subretot los delictes greus contra la celebracion dels sacraments (per exemple: ordinacion de femnas, violacion del secret de la confession...) subretot s'aqueles delictes riscan de provocar la nullitat del sacrament o s'i a la volontat de lo celebrar fòra de la comunion de la Glèisa catolica (per exemple celebrar la messa sens mencionar lo nom del papa e de l'evesque diocesan dins la preguièra eucaristica).

La congregacion a de competéncias per de delictesmai greus contra las mours, subretot sas competéncias son maxim al subjècte dels abuses sexuals d'un prèire sus un minor d'edat, dempuèi lo *[[Motu proprio]]* *Sacramentorum Sanctitatis Tutela* de Joan Paul II del 30 d'abril de 2001 e la letra *De delictis gravioribus* del 18 de mai de 2001 del cardinal Jozef Ratzinger, prefècte de la congregacion, que precisa las modalitats d'aplicacion d'aquela competéncia e qu'obliga los evesques a far tornar los dossièrs cap a Roma.

## Organizacion de la Congregacion
Presidida per un prefècte, la congregacion es compausada de vint e tres membres, cardinals, arquevesques e evesques venent de nacions diversas. Pels afars corrents, lo prefècte es assistit d'un secretari, d'un sosecretari e d'un promotor de justícia. L'administracion del dicastèri es divisida en tres seccions, tractant caduna dels diferents sectors de competéncia de la congregacion: doctrinala, disciplinària e matrimoniala. Aquela darrièra s'ocupa de tot çò que tòca al *privilegium fidei*.

Per melhorar lo tractament de recors d'ecclesiastics acusats de *Delicta Graviora* (abús sus minor) una comission especiala foguèt instituida en 2014. Lo papa Francés nomenèt lo 19 mai de 2014 Mr&nbsp;José Luis Mollaghan, abans arquevesque de Rosario en Argentina, membre de la congregation en carga especiala d'aquel afar. Puèi, l'11 de novembre de 2014 foguèt publicat un decret pontifical creant una comission especiala, compausada de sèt cardinals e evesques, encargada del tractament d'aqueles recors (la premièra instança essent tractada al nivèl diocesan o de l'òrdre d'apartenéncia del religiós). Aquela comission especiala es una instança de la session ordinària de la Congregacion, la session ordinària demorant sola competenta se la persona incriminada a reng d'evesque. 

## Nota es referéncias