Sent Estròpi de Bòrn

**Sent Estròpi de Bòrn**   (*Saint-Eutrope-de-Born* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo capluèc de la comuna es a Sent Bebian, en situacion centrala, mas lo vilatge pus important es Bòrn. L'escòla mairala es a Sent Bebian e l'escòla primària a Bòrn . Las construccions recentas se despartisson mai que mai entre Bòrn e Sent Bebian.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Bòrn**, atestat en 1271 (*Born (parrochia de ~)*)  vendriá, segon Dauzat e Rostaing, d'un prelatin *borna*, « font », qu'a donat lo nom d'un tipe de riu, *la Borne* . Son seguits per Astor (citat per B. Boyrie-Fénié), e Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta tanben la proposicion, mas se demanda, per Bornèl, vilatge situat a qualques km e definit coma un pichon *Bòrn*, del nom d'un castèl que deu èsser lo de Bòrn, se lo sens es pas, coma en catalan, lo de « liça », o, coma en ancian occitan, lo de « bòrd » (*Bòrn* es al bòrd (al bòrn) d'un planòl). La prononciacion es [bɔr] .
* **Sent Estròpi**. Es lo nom d'un avesque de Santas (lo primièr ?), *Eutropius*. La fòrma d'evolucion normala, **Eutròpi*, es inusitada dins la region e remplaçada per *Estròpi*, per atraccion del vèrbe *estropiar*. La prononciacion es [seŋtes'trɔ'pi de'bɔr]. Se ditz que cal pas samenar las mongetas e los milhòcs per *Senta Estròpia*, o Sent Estròpi (lo 30 d'abril), perqué seràn estropiats.
* **Sent** *Vevian* ( o puslèu **Bebian** : veire Sent Bebian, en parlar non betacista, e l'atestacion de 1271, citada per B. Boyrie-Fénié, *Sancto Bebiano (Parrochia de ~)* , a una data que la confusion de *v* e de *b* èra pas possibla al nòrd de l'Agenés) es lo nom d'un autre avesque de Santas, al sègle V (puslèu que d'un dels 40 martirs de Sebastea o Sebasteia o tanben Sebaste ). La prononciacion es [seŋbe'βja de'bɔr] . 
* *Barbas* (nom francés) fai pensar a Barbas (Lorena), que ven benlèu del nom latin d'òme *Barbatius (fundus)*, ambe d'atestacions *Barbes*, en 1186, *Barbas*, en 1240, *Barbaix*, en 1337.. Dins un *Barbatius* francés, *i* es antepausat (passa a la sillaba precedenta) e dona teoricament **Barbais* (cf. *palatiu (m)* > *palais*). Pr'aquò, en occitan, *palatiu(m)* dona l'occitan vièlh *palatz*, *pretium* dona *prètz* e *Barbatius* donariá **Barbatz*, puèi eventualament *Barbaç* (fòrma grafica suggerida).
* *Piis* (en francés) : cal comprene *Pi(n)s*, probablament. 
* *Villas* o *Villars* (en francés) correspond normalament a *Vilars* en occitan. Lo mot *vilar*, del latin *villare*, designa una partida de la *villa*, donc un vilatjòt, una bòria, un luèc apartat... . Una de las fòrmas francesas fa pensar que l**r'' es mut.
* ''Lugagnac'' (en francés), donc en occitan **Luganhac*', pichona parròquia d'abans 1789  deu venir, coma los autres luècs d'aquel nom, del nom d'òme latin *Lucanius* e del sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*. Luganhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Lucanius*.

==Istòria==
* De 1793 a 1801, la comuna, devat lo nom de *Born*, fuguèt [[caplòc|capluèc]] de canton; adara Bòrn es pas capluèc de comuna. Bòrn èra pas una vila (un vintenat de fuècs, segon Durengues ), mas èra milhor plaçada qu'adara per las comunicacions : èra sul camin de [[Castilhonés]] a [[Montflanquin]] per [[Bornèl]] e [[Montaut (Òlt e Garona)|Montaut]] *Le Jeune* .
* En 1826, la comuna annexèt *Piis* e *Villas* (noms francés) .

==Administracion==



























 
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Vilarial]]; es ara del canton de *Le Haut Agenais Périgord* (en francés), donc del Naut Agenés Perigòrd.

==Demografia==

* 1826 : annexion de *Piis* e de *Villas* (noms francés)
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

==Luècs e monuments==
* Castèl de Bòrn, del sègle XV e fòrtament modificat, près de Bòrn
* Castèl *de Scandaillac* (nom francés) : Escandalhac ? Es del sègle XIII e fuguèt modificat al sègle XVI. Es pres de Sent Estròpi, ancianament *Sent Estròpi d'Escandalhac'' .
* sièis glèisas, en general del sègle XIV al sègle XVI : Barbaç, Bòrn, Luganhac, Pins, Sent Bebian e Sent Estròpi . 

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas