Elsa Morante

**Elsa Morante** (nascuda a Roma lo 18 d'agost de 1912 - mòrta lo 25 de novembre de 1985) foguèt una escrivana de narrativa italiana e dels romancièrs mai importants de la pòstguèrra. Son libre mai famós es probablament *[[La storia]]*.

Èra maridada amb l'escrivan Alberto Moravia. 

## Biografia
Nascuda a Roma, Elsa Morante passèt son enfància dins lo quartièr popular de Testaccio. Filha illegitima d'una mèstra jusieva e d'un emplegat de la pòsta, foguèt reconeguda tre sa naissença per Augusto Morante, susvelhaire dins un institut de correccion de joves. Comencèt a escriure plan jovenèla de filastròcas e de fablas pels mainatges, de poesias e racontes brèus, qu'a partir de 1933, fins a la debuta de la Segonda Guèrra Mondiala, foguèron publicats lèu dins mantuna revista de divèrsa natura (que se ne remembra *Il Corriere dei Piccoli*, *Il Meridiano di Roma*, *I Diritti della Scuola*, *Oggi*). Son primièr libre foguèt de fach un recuèlh d'unas de sas istòrias de joventut, *Il Gioco Segreto*, publicat en 1941 que foguèt seguit, en 1942, d'un libro per mainatges, de títol *Le Bellissime Avventure di Caterì dalla Trecciolina* (reescrich puèi en 1959 jol títol *Le Straordinarie Avventure di Caterina*).

En 1936 coneguèt l'escrivan Alberto Moravia que esposèt en 1941; amassa incontrèron e frequentèron los escrivans e intellectuals italians mai prestigioses del temps, e particularament Pier Paolo Pasolini, que foguèt un car amic de totes dos.

Cap a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala, per fugir de las represalhas dels nazis, Moravia e sa femna abandonèron Roma qu'èra estada ocupada e se refugièron a Fondi, un vilatge dels entorns de Cassino. Aquesta partida de l'Italia Meridionala apareis frequentament dins las òbras narrativas successivas dels dos escrivans; Elsa Morante ne parla mai que mai dins lo roman *La Storia*. Pendent aqueste periòde comencèt a revirar lo jornal de Katherine Mansfield; sas òbras successivas mòstran qualques influéncias de Mansfield. Aprèp la fin de la guèrra, Morante e Moravia rescontrèron lo traductor american William Weaver, que los ajudèt a tocar lo public american. Lo primièr roman qu'Elsa Morante publiquèt foguèt *Menzogna e sortilegio*, sortit en Itàlia en 1948 que se ganhèt lo Premio Viareggio. Lo roman foguèt puèi publicat als Estats Units jol títol *House of Liars* en 1951.

Son roman seguent, *L'isola di Arturo*, sortiguèt en Itàlia en 1957. Aquesta òbra coneguèt una granda capitada e obtenguèt lo Premio Strega. A mai ne foguèt tirat un filme omonim, dirigit per Damiano Damiani. Durant las annadas seissanta Elsa Morante refletté longament sus sa narrativa, e destrusiguèt fòrça de çò qu'aviá escrich entretemps, a l'excepcion de qualques causetas, coma la poesia, *L'Avventura*. En 1963 publiquèt una segonda tièra de sos racontes: *Lo scialle andaluso*. L'òbra seguenta, *Il mondo salvato dai ragazzini* qu'es una barreja de poesia, de cançons e una comedia, apareguèt en 1968.

Morante e Moravia se disseparèron en 1961, pasmens ela contunhèt a escriure, a mai se o faguèt sonque d'un biais esporadic. Trabalhèt aqueles ans sus un roman que vegèt pas jamai lum: *Senza i conforti della religione*.  *La Storia*, una istòria situada a Roma pendent la Segonda Guèrra Mondiala, espeliguèt en 1974 e coneguèt una capitada internacionala, mas recebèt tanben d'atacas sens pietat dels critics. Luigi Comencini ne traguèt una seria TV interpretat per Claudia Cardinale. Lo darrièr roman d'Elsa Morante foguèt *Aracoeli*, publicat en 1982. Venguèt malauta en seguida d'una fractura del femur e ensagèt de cometre un suicidi en 1983. En 1984 recebèt lo Prix Médicis per *Aracoeli*. Moriguèt en 1985 en seguida d'un infart pendent una segonda operacion cirurgicala.

## Bibliografia non exaustiva

**Il gioco segreto* (1941)
**La bellissime avventure di Caterì Dalla Trecciolina* (1942)
**Menzogna e sortilegio* (1948)
**L'isola di Arturo* (1957)
**Alibi*, poesias (1958)
**Le straordinarie avventure di Caterina*
**Lo scialle andaluso* (1963)
**Il mondo salvato dai ragazzini* (1968)
**La Storia* (1974)
**Aracoeli* (1982)
**Pro o contro la bomba atomica e altri scritti*, ensages
**Diario 1938* (1989)
**Racconti dimenticati*