open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saint-Ciers-sur-Gironde

**Saint-Ciers-sur-Gironde** es una comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La sola fòrma anciana coneishuda es : *decima Sancti Cirici* en 1360. *Saint-Ciers-la Lande* vengut *Saint-Ciers-sur-Gironde* en 1902. *Gironde* es la fòrma sentongesa dau nom de Garona e designa adara son estuari après los ajustants emb Dordonha .
*Saint-Ciers* representa Circ filh de Julita, o (mes es improbable) un autre sent dau nom latin de *Cyricus*, tots dus martirs dau sègle IV, l'un a Tars en Cilicia, l'autre a Alexandria. Segon J. Astor, lo diftongue es lo resultat d'un *e* d'una varianta *Cergue*  (o puslèu **Cerc*). 

## Istòria
* Avant 1806, Saint-Simon (situat dens la palú aterrida) es incorporat a Saint-Ciers . Saint-Simon èra una vicaria perpetuala (glèisa despareguda adara).

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Saint-Ciers sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Sent Circ de Caneça

**Sent Circ de Caneça** (*Saint-Ciers-de-Canesse* en francés) es una comuna bordalesa d'Occitània , en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Lenga
Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), los vilatges de *Cuguet* (*Cugnet* sus las mapas), Los Arnauds, *Pinaud* e *Toire* (au sud daus Arnauds), donc una petita partida Nòrd de la comuna, èran de lenga d'oïl, mentre que *Les Lauriers*, Nicolau, *Berbillot*, *Plétane* e lo borg èran de lenga d'òc .

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Sent Circz de Canessa*, en 1274, *apud Sanctum-Ciricum-de-Canessa*, en latin, en 1360, *Sancti-Cirici-de-Canessa*, en latin, en 1361 . Lo nom de la comuna ven de Sent Circ , en latin *Sanctus Cyricus* (*Cyricus* > **Cirego* > **Cirgo* > **Cirg* > *Circ*), joen martir crestian deu sègle IVen, filh de Senta Julita.

*Canessa* ven probablament de **Canicia (villa)*, tirat d'un patronime **Canicius*, derivat de *Canicus*, cognomen latin, atestat .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Borg; es adara deu canton de l'Estuari.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Sent Circ de Caneça sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Sent Cristòfe de Bardas

**Sent Cartòfle** (*Saint-Christophe-des-Bardes* en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Christophorus* aus sègles XI a XIII, *Sanctus Christoforus* en 1307-1317, *Sanctus-Christophorus* en 1361 .
*Sent Cartòfle* (enquèsta JPS 1986) representa lo grèc *Christóphoros*, «  portaire dau Crist », martir dau sègle III . Lo nom es un proparoxitòn, que ven [que pòt venir] *Christofle* dens la lenga populara, après sincòpa de la vocala pòst-tonica .
La fòrma *Christofle*, normala en francés (*Christofe* es una faussa regularizacion), es pas la pus espanduda en occitan. L'etime mena tanben a *Cristòl* pui a *Cristòu* e *Cristau* (Gasconha interiora) o *Cristòle* (lo gascon accèpta pas *-l* finala), emb la vocala de sosten barrada en *-i* près de Bordèu e en Medòc. Mes ací avèm una clara alteracion de *Cristòfle* per avançament de *r* (fenomèn pas briga gascon !) : *Cristòfle* > *Crestòfle* > *Querstòfle* > *Quer(s)tòfle* > *Cartòfle*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Sent Cartòfle sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Sent Caprasi (de Bordèu)

**Sent Caprasi** o **Sent Caprasi de Bordèu** (*Saint-Caprais-de-Bordeaux* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *artiga in Sanctii-Caprasii*, en latin, en 1273, *parochia Sanctus Caprarius*, en latin, en 1307-1317), *cappella de Sancti-Caprasii*, en latin, en 1342, *decima Sancti-Caprasii*, en latin, en 1360, *cappella de Sancti-Caprazii*, en latin, en 1361 . La parròpia èra nommada *St-Caprais-de-Haux* (dau nom de Haus). Oficialament, *Saint-Caprais* vengut *Saint-Caprais-de-Bordeaux* en 1913 . Lo Sent Caprasi onorat dens lo nom de la glèisa es probablament pas l'abat de Lerins au sègle V, coma cresén Dauzat e Rostaing , mes puslèu lo prumèir avesque d'Agen, companhon de martiri de Senta Fe .

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Crion, i demorèt.

## Demografia

## Lòcs e monuments


Saint-Caprais-de-Bordeaux Mairie.JPG|Ostau de comuna
St Caprais Eglise 5.JPG|Absida de la glèisa de Sent Caprasi
St Caprais Croix de cimetière 2.JPG|Croix de cimetière
St Caprais Eglise.JPG|Glèisa vista sud-oèst
St Caprais Eglise (détail).JPG|Detalh de la glèisa, casièr dens lo mur (*enfeu*)


## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas


]
Saint-Christophe-de-Double

**Saint-Christophe-de-Double**  es una comuna francofòna  de Bordalés , administrada per lo departament de Gironda de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Christophorus* en 1184, *Sanctus-Christophorus-de-Doppla* en 1339. *Saint-Christophe* es una fòrma sabenta dau grèc *Christóphoros*, «  portaire dau Crist », martir dau sègle III. Lo nom es un proparoxitòn, que ven [que pòt venir] *Christofle* dens la lenga populaire [cf. Sent Cartòfle ], après sincòpa de la vocala pòst-tonica. Lo determinant es lo nom de la Dobla, atestada *Silva Edobola*, de nom escur . 
*Dobla* deriva probablament dau gallic **Dubulā* (inatestat) « negròta » , terme derivat dau gallic *dubus, dubis* « negre » (lo vielh irlandés *dub*, lo vielh galés *Dub*- , lo galés, lo breton *du*, lo cornic *duw* significan tots « negre »); lo nom *Dubulā serv tanben a nommar de las aigas (*Deule*, *Deula* (afluent de Durença)  . Lo nom de la region, logicament, s'explica per lo de la forèst.
Autra remarca : *Christophorus* (paroxitòn) pòt tanben menar a *Cristòl* pui a *Cristòu* e *Cristau* (Gasconha interiora) o *Cristòle* (lo gascon accèpta pas *-l* finala), emb la vocala de sosten barrada en *-i* près de Bordèu.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Saint-Christophe-de-Double sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Sent Cristòli

**Sent Cristòli** (*Saint-Christoly-Médoc* en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *parrochia Sancti-Christophori* en 1190 .
*Sent Cristòli* ven dau grèc *Christophoros*, «  portaire dau Crist », martir dau sègle III. Es una fòrma populara e meridionala de son nom . 
Segon J. Astor, citat per B. Boyrie-Fénié, *Christoly* es una fòrma contractada de Cristofol (l'autor non sembla plaçar d'accent). Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Christoly* ven dau grèc *Christophóros*, [que seré tractat coma] paroxitòn [i a tanben una varianta regulara proparoxitonica, veire Saint-Christophe-de-Double ], que passa a *Cristofòl*, contractat en *Cristòl*, pui relatinizat graficament en *Christoly* . En realitat, *Cristòl* passa a *Cristòle* (lo gascon accèpta pas *-l* finala), emb la vocala de sosten barrada en *-i* près de Bordèu e en Medòc, per de rasons foneticas e exterioras a tota latinizacion, perqué lo fenomèn concernís d'autres mots, resultats de proparoxitòns en general (*Atlas Linguistique de la Gascogne*, vol. VI, mapas 2094 a 2098). 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Sent Cristòli de Medòc sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Saint-Caprais-de-Blaye

**Saint-Caprais-de-Blaye** es una anciana comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempui lo 1èir de genèir 2019, es comuna delegada e caplòc de la comuna novèra de Val-de-Livenne, emb Marcillac.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Caprazius* en 1339, *Sanctus Caprasius* en 1361 .
*Saint-Caprais* ven dau nom de *Caprasius*, prumèir avesque d'Agen e martir (emb Senta Fe) [au començament dau sègle IV], puslèu que l'abat de Lerins citat per Dauzat e Rostaing .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Saint-Caprais sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Sent Brici (Gironda)

**Sent Brici** (*Saint-Brice* en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *de ecclesia de Sancti Bricii*, en latin, en 1079-1095, *de Podio apud Sanctum Brictium*, en latin, sense data, *in parrochia Sancti Briccii*, en latin, sense data . Lo nom ven de *Brictius*, nom gallés [*Briccios* ?], avesque de Tors, successor de Sent Martin au sègle V ; Sent Brici es una fòrma [mija]-sabenta, la fòrma regulara es *Breç* (cas subjècte) .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sauvatèrra de  Guiana; es adara deu canton de « Le Réolais et Les Bastides », donc deu Reulés e de las Bastidas.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Avit de Soletge

**Sent Avit de Soletge** (*Saint-Avit-de-Soulège* en francés) es una comuna occitana d'Agenés , dins la region istorica de Guiana, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. L'occitan de la comuna es lo lengadocian brageiragués, emb quauques influéncias gasconas.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
I a pas d'atestacion anciana per Sent Avit e lo nom *Carisailha* (veire Istòria), si correspond a Sent Avit, pausa deus problèmas d'interpretacion. Sent Avit, en latin *Avitus*, pòt èstre un ermita en Orleanés mòrt en 530, o un avesque de Viena mòrt en 519-525 . *Soletge* o *Solètge* poiriá èstre una varianta de *solatge* (deu latin *solaticu-*) : « depaus, sediment, baudra, fanga » , mes la finala deu nom es pas assegurada.
* *Carisailha*, *Carissailles*. I a un luec nommat *Les Caris* as Luèvias, a quauques km (nom de persona ? *Caris* es un nom de familha present en Gironda . D'un autre costat, l'un pòt pensar a un nom gallés : *Caris(s)ia* es un nom de riu celtic e i a de noms de personas *Carissus*, *Carisius*, *Carissa*, *Carisso* . Mes un nom gallés per un vilatge que data benlèu deu segond millenari ?

## Istòria
La parròquia es pas mençonada dins lo *pouillé* (inventari deus bens eclesiastics de la diocèsi) de Valeri en 1520, mes un luec nommat *Carisailha*, que Jean Burias escriu *Carissailles* e plaça a Sent Avit sus la mapa, poiriá i correspondre : *Prœceptor domus militie Templi de Carisailha*, segon Durengues. Lo nom es absent de la mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII, çò que vòu pas dire que lo luec aviá dispareissut : l'usatge aviá benlèu impausat lo nom deu sent dedicatari e l'apellacion de *Soulèges*, qu'es lo d'un riu afluent de Dordonha. La glèisa es pas dins lo borg, çò qu'es una condicion favorabla per una dualitat de nom : *Sent Avit* per la glèisa e *Carisailha* per lo borg ? La parròquia èra tròp petita per noirir un curat a residéncia. Abans 1789, i aviá 120 comuniants, quasi tots deus novèus convertits, signe que la Reforma aviá ganhat tota la region de Senta Fe . Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, la parròquia poiriá datar deu començament deu segond millenari , çò que permet de pas enlevar a Aineça son estatut de vilatge frontalièr deus Nitiobròges per las epòcas pus ancianas.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc Lo Reulés e las Bastidas. L'intercomunalitat es la *Communauté de communes du pays Foyen*.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Aubin de Brana

**Sent Aubin de Brana** (*Saint-Aubin-de-Branne* en francés) es una comuna occitana deu Vasadés istoric , lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat en 1273 *Sancti Albani in Barssanesio*, en latin, en 1273. La prononciacion es [sentow’bin] a Gresilhac. Lo nom èra coneishut en francés coma *Saint-Aubin-de-Blagnac*, perqué dependé de la senhoria de Blanhac  (i a un castèth de Blanhac a Cabarà : lo meteis ?). Dauzat e Rostaing  e d'autres toponimistas citats per Bénédicte Boyrie-Fénié (Negre, Astor) probable que, coneishèvan pas aquera atestacion e cèrcan deu costat deus diferents Sents Aubin, mès escriu curiosament que l'identitat deu sent eponime es la medisha qu'a Saint-Aubin-de-Blaye, *Sancti-Albini* en 1360 . Sembla pr'aquò, se l'atestacion de 1273, importanta coma testimòni de l'existéncia deu Barçanés, es pas una error, que lo sent ancianament onorat dens lo nom deu vilatge e, probablament de la parròpia dens lo passat, èra Auban, en latin *Albanus*, martir anglés deu sègle III o IV . Lo passatge de *Sent Auban* (s'es lo nom d'origina) a *Sent Aubin* es aisit per tres rasons, per la proximitat deus noms, per lo càmbiament de dedicacion de la glèisa, adara vodada a Nòstra Dòna, que hèi que lo clergat empacha pas l'error de se har, enfin per l'adaptacion deus noms occitans en *-an* en nom francés en *-ain*, que se pòt prononciar coma *-in* (per exemple, omonimia de *pin*, « pin » e de *pain*, « pan ».

 
## Istòria
Sent Aubin èra en Barçanés, lo país de Brana .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Brana; es adara deu canton deus Tuquets de Dordonha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Aubin-de-Blaye

**Saint-Aubin-de-Blaye**   es una comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La sola fòrma anciana coneishuda es : *decime Sancti Albini* en latin, en 1360 .
*Saint-Aubin* representa *Albinus*, un avesque d'Angieus al sègle VI o un avesque de Lion au sègle IV o (per J. Astor) benlèu lo quite prumèir avesque e martir de Vaison. Se l'identitat dau sent eponime es pas segura, lo nom es *Albinus*, derivat de *albus*, « blanc » .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Saint-Aubin sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Sent Antòni d'Eila

**Sent Antòni de l'Illa** (en francés *Saint-Antoine-sur-l'Isle*) es una comuna occitana, probablament gascona lingüisticament, situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Antòni dau Cairet

**Sent Antòni deu Cairet** (*Saint-Antoine-du-Queyret* en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. 	

## Geografia

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* **Sent Antòni**. Coma l'òrdre deus Antonins i fondèt au sègle XII, un espitau-ospici per los pelegrins, a la crosada de dus grands camins, e que los Antonins furen fondats perqué las relíquias de Sent Antòni Abat ( o lo Grand) èran supausadas garir l'ergotisme (fuec de Sent Antòni), lo Sent Antòni en question es lo fondator de l'eremetisme .
* **... dau Cairet**. Vau mèi escriure, de façon pus etimologica e economica, **deu Cairet** : los diftongues *-au-* e *-eu* donan lo medish resultat [ɔw] en situacion pretonica (cas de l'article contractat) dens aquera partida de la Gasconha periferica. Lo mot *cairet* a lo sens d' « angle de terrenh, sustot sus dus camins », çò qu'es lo cas ací .
* *Pouillac* (Polhac ?) es una evolucion particulara de *Paulius* + *-acu(m)* (medisha origina que per Paulhac); *Paulius* èra lo mèste d'una *villa*  e *-acum* es la latinizacion deu sufixe gallés *-aco(n)*. La fòrma *Polhac*, si es prononciada atau, sembla influenciada per la fonetica gavacha.

## Istòria
Lo siti Cassini explica que l'anciana comuna de *Saint-Jean-de-Pouillac* (Sent Joan de Polhac ?) es annexada a Sent Antòni dau Cairet entre 1790 e 1794. La mapa IGN mòstra ben qu'un luec nommat *Pouillac* es au nòrd de la comuna. Lo siti ditz tanben que *Bonfiague*, per *Bouffiague(s)*, en occitan Bofiaga(s), es annexat a Sent Antòni abans 1806. Mes la mapa plaça *Bouffiague* dens la comuna de Pelagrua. Bofiaga(s) fut devesit entre Pelagrua e Sent Antòni o totalament restacat a Pelagrua ? 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Pelagrua; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc deu Reulés e de las Bastidas.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Antòni (Gironda)

**Sent Antòni** o **Sent Antòni d'Artigalonga**  (en francés: *Saint-Antoine*) es una anciana comuna bordalesa d'Occitània , en Guiana, lingüisticament gascona, administrada prau departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. En 2016 s'amassèt emb Aubia e Espessàs e Salinhac e vengut comuna delegada de la comuna novèra de Vath de Virvèa.

## Geografia
Lo territòri de 18 ha es quasi entèirament urbanizat.
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat au sègle XIII, en francés, *Saint-Antoine d'Artiguelongue* . Lo nom primitiu de la parròpia devé estar *Artigalonga*. Lo mot *artiga*, d'un etime *artica*, especialament espandit en Aquitània, designa un terrenh treitinat e l'adjectiu s'explica benlèu per la fòrma de l'artiga, o, segon Bénédicte Boyrie-Fénié, per son amplor . Una comanderia daus Antonins s'i establit, valà perqué s'apèra *Sent Antòni*. Los Antonins esturen fondats perqué las relíquias de Sent Antòni Abat (o lo Grand) èran supausadas garir l'ergotisme (huc de Sent Antòni), lo Sent Antòni en question es lo fondator de l'eremetisme .

## Istòria
Lo nom primitiu de la comuna èra **Artigalonga**. Una comanderia deus Antonins s'i establit. Au moment de la Revolucion s'aperèt quauque temps **Dartiguelongue**. 

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Sent Andreus de Cubzac; es adara dau canton deu Nòrd Gironda.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Androny

**Saint-Androny** (*Saint-Androny* en francés es una comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Andronicus* en 1339 e en 1361 .
*Saint-Androny* representa *Andronicus* (*Andronic* en occitan). Es un soldat roman, neishut en 239 a Efès, persecutat, mòrt en 304. Lo han passar per patron daus orfèbres .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Saint-Androny sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Sent Avit e Sent Nazari

**Sent Avit e Sent Nazari** (*Saint-Avit-Saint-Nazaire* en francés) es una comuna occitana deu Perigòrd,  administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* **Sent Avit** :
I a quauques atestacions del nom de la parròquia : *Salvitas sancti Aviti de Mosrou*, 1199 (Lesp. Cadouin), *Salvitas sancti Aviti de Moiro*, 1285 (Lesp. Cadouin), *Saint-Avys-de-Moyre*, 1474 (sénéch. de Bergerac), *Saint-Avid Grave Moiron*, 1634 (not. du Fleix), *Saint-A. de Gravemeyrou*, 1648 (bénéf. de l'év.). I cal ajustar la mapa de l'Agenés de Nicolas Sanson, au mièg deu sègle XVII, que pòrta *S. Avit de Grameirou* 
* **Sent Nazari** es atestat *S. Nazari* au mièg deu sègle XVII . Lo nom ven de l'ebrèu latinizat *Nazareus*, abat de Lerins .

## Istòria
Las doás parròquias èran de la diocèsi de Sarlat , son donc peiregòrdas.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton de *Le Réolais et les Bastides* (en francés), donc de *Lo Reulés e las Bastidas*.

## Demografia
### Demografia de Sent Avit (de Moiron), puèi de Sent Avit e Sent Nazari

* En 1793, la municipalitat èra Senta Fe, Apèla, Ligüers, Pinuelh, La Roquilha, Sent Andreu, Sent Avit, Sent Nazari, Sent Filipe deu Senhal e Tomeiragas 

### Demografia de Sent Nazari

* Lo n° INSEE es estat camjat per rasons practicas

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sent Aubin de Medòc

**Sent Aubin de Medòc** (*Saint-Aubin-de-Médoc* en francés) es una comuna medoquina de Guiana administrada pr'au departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La sola fòrma anciana coneishuda es : *Sancto Albino* en latin, en 1279 .
*Sent Aubin* representa *Albinus*, un avesque d'Angieus au sègle VI o un avesque de Lion au sègle IV o (per J. Astor) benlèu lo quite prumèir avesque e martir de Vaison. *Albinus* es un derivat de *albus*, « blanc » .
Prau determinant, cercar a Medòc.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Andrieu e Apèla

**Sent Andriu e Apèla** o **Sent Andreu e Apèla** (*Saint-André-et-Appelles* en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés , administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas fornidas per Béatrice Boyrie-Fénié son : *Sanctus Andreas*, en latin, en 1361, e *Apela (capela de ~)*, en occitan, en 1326.

Béatrice Boyrie-Fénié escriu textualament : Sent Andriu e Apela [sentan'drew e a'pɛlɔ], en laissant a l'interpretacion la plaça que refusa a l'informacion. Lo prumièr element se referís a l'apòstol *Andreas*. Ap(è)la deu venir deu nom de persona romanic *Apella*, tractat coma si fuguèsse **Appella*, puèi que i a pas agut de sonorizacion de *-p-* intervocalic (a l'exemple d'Apèla un omonime de Tarn, estudiat per Ernèst Negre). Bénédicte Boyrie-Fénié considèra que l' *s* d'Appelles (en francés), es adventícia. Coma lo parlar local pronóncia pas las consonantas finalas, aquò deuriá pas intervenir dins la grafia en occitan. La grafia de la mapa Cassini per la segonda parròquia es *Appelle* , los sites toponimics occitans donan *Sent Andriu e Apèla*, segon la prononciacion d' *Apèla*  o *Sent Andriu e Apela*. Si la prononciacion fornida per B. Boyrie-Fénié es observada e pas teorica, la grafia de la prumièra parròquia es *Sent Andreu* (o *Sent Andreus* : cf. Sent Andrés (de Cubzac), segon l'Atlàs Lingüistic de la Gasconha, vengut logicament de **Sent Andreus*) e la de la segonda es *Apèla*.

* *Le Pont de la Beauze* (*La Beouse*, o *Beousse* dins una mapa deu sègle XVII , deu èsser *Lo Pont de la Beusa* (lo parlar es probablament pas betacista, confond pas *b* e *v*, donc *Lo Pont de la *Veusa* es exclús).

## Istòria
Sent Andrieu annèxa Apèla (o fusiona emb Apèla) entre 1806 e 1820. Lo borg es transferit au *Pont de la Beauze*, en francés, (Lo Pont de la Beusa ?), en 1960 . 

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton de *Le Réolais et les Bastides* (en francés), donc de *Lo Reulés e las Bastidas*.

## Demografia

* en 1793, tant Apèlas coma Sent Andreu son de la municipalitat de Senta Fe
* l'aumentacion de la populacion en 1821 s'explica per la fusion de las doás comunas

### Demografia d'Apèla (1800-1806)

* Las donadas de la dreta deu grafic son las de la comuna entièra

## Luècs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sant Filipe deu Senhal

**Sant Filipe deu Senhal** o *Sent Felip de Senhal/Senhau* (*Saint-Philippe-du-Seignal* en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié non cita pas de fòrmas ancianas. La mapa de Sanson, au sègle XVII, fornís lo nom de *S. Felix* , nom confirmat per los *pouillés* de la província de Bordèu, publicats en 2020. Permet de supausar un camjament de sent dedicatari : en efècte, *Sent Feli(p)*, si la consonanta finala èra dejà muda, es foneticament près de *Sent Felitz*. La meteissa error o lo meteis camjament es possible per  Sent Filipe d'Aguilha (sic), qu'un informator auriá entendut Sent ['fɛli] o ['feli].

Lo nom actual, prononciat [sin fe'li], correspond a l'apòstol Felip, en grèc *Philippos*. Lo Senhal (Senhau ?) es un riu, afluent de la Dordonha, e son nom sembla aparentat au mot *sanha*, « terrenh aigassiu, palú, brau », d'origina probablament pre-indoeuropèa .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton de *Le Réolais et les Bastides* (en francés), donc de *Lo Reulés e las Bastidas*.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Sainte Foy, Appelles, Ligueux, Pineuilh, La Roquille, Saint André, Saint Avit, Saint Nazaire, Saint Philippe et Thoumeyragues* (en francés), siá Senta Fe, Apèla(s), Ligüers, Pinuelh, La Roquilha, Sent Andriu (Sent Andreu ?), Sent Avit, Sent Nazari, Sent Filipe deu Senhal e Tomeiragas .

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Salhans (Gironda)

**Selhans** ? (*Saillans* en francés)  es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Lenga
Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), Salhans (o Selhans ?) èra una comuna gascona, mes lo vilatge de *Frayche*, près de Galgon, èra au limit, mesclat de gascons e de gavais; lo parlar deu Fronçadés orientau es de tipe libornés. Deus parlars pus occidentaus, se diferenciava per la tendéncia progressiva a la prononciacion de *j* : lo *jourt* e pas *l'iourt* o lo *iourt* (lo jorn); per la conservacion de *u* : *dou hut* e pas *dou heut* (deu huc); de contraccions coma *saous dit* e pas *sus leus dit* (sus + los + dits); la conservacion de la nasala dens la tresena persona deu plurau ; *bÉnon* o *bÉnoun* e pas *bÉnou* (venon, venen), l'abséncia de *h* : *fille* e pas *hille* (filha, hilha), *fut* e pas *hut* o *heut* (huc = huec, fòc), *fasi* (1èira persona de l'imperfèit, e pas deu preterit, de *far*) ; per l'usatge deu diftongue *óou* : *deu* se ditz *dóou* e pas *dou* [du]; *ièi*, sovent, per *aièr*, *geir*  (las grafias de l'autor son utilisadas).

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *ecclesie de Selhas* en 1326, *cap. de Selhanis* en 1339, *apud Selhas* en 1360, *Selhans* en 1361, *Sanctus Severinus de Selhars* en 1398 .
Segon Dauzat e Rostaing, *Selhans* ven deu « francés » *saillant*, au sens de « pug que fòrma un sortent, un salhent » . 
Segon J. Astor, citat per B. Boyrie-Fénié, aquò's un derivat deu vèrbe *salhir*, en parlant deus liquides [cf. *salhent*, « cascada, saut »] . 
Bénédicte Boyrie-Fénié constata que los autors precedents avèvan pas las fòrmas ancianas, qu'empachan de supausar lo vèrbe latin *sallire* e aima mèi un nom de proprietat format deu nomen  *Sallius*, emb lo sufixe *-anis*, [donc declinat deu sufixe *-anum*] a l'ablatiu. L'evolucion seré **Sallianis* [*fundis*] > **Sallyan(i)s* (passatge de *i* en iatus a *iòd* [donc un *i* consonantic], sincòpa de la finala plaçada après l'accent tonic > *Selhans* (afebliment de la vocala pretonica e palatalizacion de *l*) . 
B. Boyrie-Fénié supausa donc, per la prumèira sillaba, un *Sa-* que passa a *Se-* e, emb una obstinacion lausabla, divuda probablament a l'amor de la vocala *a*, que tòrna a *Sa-*. Fau saber que i a una tradicion autorn de Liborna de prononciacion en *Selhan(s)* e, segondament, que i a deus noms latins de personas en *Caelius* o *Sellius*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Selhans sau site de l'Insee

## Nòtas
Sadirac (Gironda)

**Sadirac** (*Sadirac* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Sadirag*, aus sègles XI-XIII, *parropia de Sadirac*, en 1260, *parochia de Sadiracho*, latinizacion de 1288, *parochia de Sadiracum*, latinizacion de 1307-1317, *Sadirak*, en 1307-1317, *pro capitulo de Sedicaro*, latinizacion de 1326, *Sadirac*, en 1361 . *Sadirac* vendré dau nom latin d'òme *Satirus* (Dauzat e Rostaing), o *Saturius* (Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, o *Satyrus* (Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, o *Saturius* (nomen) o *Saturus* (cognomen), sols noms atestats de la lista, lo tot damb lo sufixe *-acum* , latinizacion dau sufixe gallés *-ācon*. Sadirac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Satirus*,  o *Satyrus*, o *Saturius*, o *Saturus*. **Saturiacum* dona **Saduirac* e *Saturacum* dona *Sadurac*, pui *u* pretonic se pòt palatalizar en *i*, segon B. Boyrie-Fénié , mes cap de fòrma anciana (e la finala de *Sadirag* hèi pensar que data dau sègle XI) permet de verificar aquera explicacion.
### Calamiac
Segon Frank R. Hamlin, que cita aqueth Calamiac a prepaus dau Calamiac lengadocian, l'origina èi lo cognomen (latin) *Calamus* damb lo sufixe *-i-acum* [o *Calamius* damb lo sufixe *-acum*]. Vau mèi oblidar l'auta solucion, datada,  lo tèma oronimic preindoeuropèu **kal-am-*, damb lo sufixe gallic o pregallic (sic) *-iaco*.

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Crion, i demorèt.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sablons (Gironda)

**Sablons ** (* Sablons* en francés) qu'ei ua comuna francofòna de  administrada peu departament de Gironda de la region de Novela Aquitània.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Vejatz tanben

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ruish

**Ruish**(*Ruch* en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Rux (loco que vulgari nomine ~)*, en 1112, *Ruis (ecclesia de ~)*, en 1112, *Rus*, aus sègles XI-XIII, *Russio (de ~)*, aus sègles XI-XIII, *Rotha, castrum Elye Ridel de Brigerak*, en 1242-1255. Ni Dauzat, ni Negre, ni Jacques Astor disen ren de *Ruish*. *Ruish* deu venir deu nom latin d'òme *Ruscius* (nom patronimic, de *Ruscus*, cognomen), emplegat sense sufixe (una auta possibilitat, supausada per P.H. Billy, *ruscum*, « *[[ruscus aculeatus]]*, lengadocian verdboisset, bresegon, lemosin bregon », es mens probabla pr'amor de l'abséncia de sufixe, de valor collectiva). Las duás prumèiras fòrmas son instructivas, la prumèira emb *-x*, marca de chotament emplegat dens los tèxtes medievaus occitans (prononciacion [ryʃ]) , la segonda que restablís *-is* etimologic.
## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sauvatèrra de Guiana; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc del Reulés e de las Bastidas.

## Demografia

## Lòcs e monuments

Ruch Château de Vaure 01.jpg|Vista sud deu castèth de Vaure (*aost 2012*)
Ruch Château de Vaure 02.jpg|Vista d'ensemble deu castèth de Vaure (*aost 2012*)
Ruch Église Saint-Étienne 02.jpg|Vista sud-ouest de la glèisa de Sent Estèfe (*aost 2012*)
Ruch Église Saint-Étienne 03.jpg|Vista nord-est de la glèisa (*aost 2012*)
Ruch Église Saint-Étienne 04.jpg|Interior de la glèisa (*aost 2012*)


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Roquilha

**La Roquilha** (*La Roquille* en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés , administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. L'occitan de la comuna es lo lengadocian brageiragués, emb quauques influéncias gasconas.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
*La Roquilha* es un nom probablament recent (pas de fòrmas ancianas), format de *ròca* e del sufixe diminutiu eretat de *-illa*. *Ròca* es un mot occitan, resultat de **rocca*, mot prelatin. *Ròca* designa una montanha o un puèg rocassós, puèi pren lo sens de fortalesa, castèl fòrt. B. Boyrie-Fénié supausa que lo nom de *La Roquilha* es ligat a la preséncia d'un castelet au luec *La Tour Rouge*, a l'èst de la comuna . Benlèu que lo nom fusquèt influenciat per *La Roqueta*, parròquia annèxa de Margueiron, emb un autre sufixe .
## Istòria
La Roquilha, o pus exactament (Lo) Clusèu, èra una parròquia annèxa de Liguer. Quasi tots los abitants èran protestants au sègle XVI . Se sap pas si Clusèu èra au meteis emplaçament que La Roquilha. Logicament Clusèu deviá èstre ont es la glèisa, au sud deu borg. *La Roquilha* es sus la mapa de Cassini a la fin deu sègle XVIII e *Cluseau* es absent . Bénédicte Boyrie-Fénié supausa que lo nom de *La Roquilha* es ligat a la preséncia d'un castelet au luec *La Tour Rouge*, a l'èst de la comuna .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc Lo Reulés e las Bastidas. L'intercomunalitat es la *Communauté de communes du pays Foyen*.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat es *Sainte Foy, Appelles, Ligueux, Pineuilh, La Roquille, Saint André, Saint Avit, Saint Nazaire, Saint Philippe et Thoumeyragues* (en francés), donc en occitan Senta Fe la Granda, Apèla, Liguer, Pinuelh, **La Roquilha**, Sent Andreu, Sent Avit, Sent Nazari, Sent Felip de Senhal e Tomeiragas.
## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Romanha (Gironda)

**Romanha**  (*Romagne* en francés) es una comuna deu Vasadés  istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Lo borg de Romanha es relativament important e garda un pauc d'activitat comerciala. L'agricultura es dominada per la viticultura. La creishença hòrta e recenta de la populacion (+ 62% entre 1999 e 2015) es devuda en partida a daus lotejaments (Bordèu es a mens de 40 km, mès las comunas vesinas n'an pas tant profitat).

### Perimètre dau territòri

* Romanha e Danhac se tòcan pas, mès se'n manca pas de gaire.
## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Romana*, *Romania*, en latin, aus sègles XI a XIII, *Romanha*, en 1289 . Lo nom sembla format dau nom latin d'òme *Romanius*, emb lo sufixe *-acum*, latinizacion dau sufixe gallés *-āco(n)*. Romanha èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Romanius*. Jacques Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, sosten una auta solucion : un lòc que daus latinofònes i demòran, environat de garnisons germanicas, aus sègles V o VI ; aquò's una explicacion que vau puslèu per Romanha (Agenés), environat de vilatges que gardan dens lurs noms la memòria de pòbles germanics.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Targon; es adara dau canton de *l'Entre-deux-Mers* (en francés), donc de l'Entre Duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
Rions

**Rions** (*Rions* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *consilio Guillelmi Seguini de Arions*, sense data, *Arions*, *Rionz*, *Rius*, aus sègles XI-XIII, *Ariuncium*, *Rioncium*, en latin, aus sègles XI-XIII, *Willielmus Signi de Ryuns*, en 1242, *Rrions*, en 1273, *P. de Riontz*, en 1273, *de Rioncio*, en latin, en 1274, *Castro de Riuncio*, en latin, en 1289, *de Ryoncio*, en latin, en 1290, *Ryuncio*, en latin, en 1294, *Riuncion*, en ?, en 1295, *Ryons*, en 1299, *villa Riuncium*, en latin, en 1307-1317, *Rivoncium*, *Runcium*, *Ryoncium*, *Ryuncium*, en latin, en 1307-1317, *Ryon*, en 1307-1317, *a vicario de Rinoncio*, en latin, en 1339, *cappella de Riontz*, en 1361. Las fòrmas pus ancianas mòstran un *a-* inicial qu'a dispareishut après, per aferèsi e que Bénédicte Boyrie-Fénié pensa etimologic ; en teoria, un *a-* prostetic dau gascon, atestat a l'epòca en Bordalés seré grafiat *Arr-*. *Rions* porré ben estar la propietat d*'Arrius*, nomen (l'origina antica dau pòblament es provada per los vestigis arqueologics), mes lo sufixe es pas determinat . 

A costat de *-antia*, coneishuda per los noms de rius, una finala (non pas un sufixe) *-onti-* es tanben celtica. Postular benlèu, a partir dau nom *Allios*, atestat, un nom de persona **Alliontios* e un nom de maine **Alliontion* (damb un risque de dissimilacion pr'amor de la succession de dus *i-* dens la medisha posicion), que mena a **Alliontio* > **Arioncio* > **Arionç* > *Rionç* (iniciala confonduda damb la preposicion *a*). Xavier Delamarre hornís *Allios* e *Allontios*, mès pas **Alliontios* . A partir dau nom *Arinos* (atestat coma *Arinus* ), **Arinontios* dona lo medish resultat (los parlars bordalés ancians coneishèvan la tombada de *-n-* intervocalica). Tròp especulatiu ?

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Cadilhac; es adara dau canton de l'Entre Duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments

Rions_002.jpg|Glèisa de Sent Seurin
Rions_001.jpg|Darrèr de la tor *du Lhyan*
Rions_003.jpg|La tor *du Lhyan*
Rions Remparts 01.jpg|La ciutadèla e las muralhas
Rions_006.jpg|Tor de la gaita
Rions_004.jpg|
Rions Grotte Charles VII 01.jpg|L'espeluga de Carles VII
Rions (Gironde) Epitaphe romaine.jpg|Epitafi roman
Rions Monastère du Broussey 02.jpg|Lo mostèir dau Broussèir
Rions_005.jpg|Ostau de comuna


## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Roalhan

**Roalhan** o **Raualhan** (*Roaillan* en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas han fauta. Roalhan vendré d'un nom gallés d'òme *Rotalus* dab lo sufixe *-(i)anum*, per Dauzat e Rostaing, que citan Dottin (aqueth nom *Rotalus* es absent de las listas hornidas per Xavier Delamarre, que donan egau noms aparentats foneticament) . Negre, citat per B. Bénédicte Boyrie-Fénié, causís lo nom latin d'òme *Rubellius*, dab lo sufixe *-anum*, solucion acceptada per la medisha, qu'obsèrva que *Rubellius* + *-anu(m)* dona regularament **Roelhan*, mès l'atraccion de la comuna vesina de Noalhan a poscut jogar. La prononciacion actuala es [rawa'jã] (cf. nawa'jã] per Noalhan) .

Per comprene aqueras prononciacions (que devèvan èste respectivament [rawa'ʎan] e [nawa'ʎan] avant la francizacion de la prononciacion), l'exemple de Noalhac, a 25 km, a una certana utilitat. *Noalhac* a gardat una prononciacion en tres sillabas :  [nua'ʎak] (e pas [nwa'ʎak]). Per *Roalhan*, l'evolucion pòt èste atau : [rua'ʎan] > [ruwa'ʎan] (introduccion d'una consonanta per evitar l'iatus, qu'es una varianta consonantica de [u]) > [rawa'ʎan]. Fau interpretar la darrèra evolucion au còp com una dissimilacion de *u*, perqué l'articulacion [-uw-] es mauagida, e com una assimilacion a las vocalas de las autas sillabas; la dissimilacion es a la basa e l'assimilacion es un mejan. La grafia pòt adméter *Raualhan*, mès pas **Ravalhan* : la consonanta intèrna a una foncion anti-iatica, es pas lo resultat deu *b* de *Rubellius*. Medish rasonament per *Noalhan*.

## Istòria

## Administracion
thumb|center|270px|L'ostau de comuna, l'ostau comunau (« la meria »)

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Lengon; es adara deu canton de *Le Sud-Gironde* (en francés), donc deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Ribèra (Gironda)

*La Ribèra* o **La Ribèira**  (en francés: *La Rivière*) es una comuna d'Occitània, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region  de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
La petita comuna deu Fronsadés, partida deu Libornés, es en partida dens la ribèira de Dordonha e en partida dens lo tarrèir boscós e los *platèus* que la dominan. La vinha (vins roges d'apellacion Fronçac) es presenta dens tota la comuna, un pauc mens dens la ribèira. La comuna e lo sud-oèst deu borg son traversats per la RD 670, anciana RN 670, Liborna-Sent Andreus de Cubzac, que passa dens la ribèira a proximitat deu tarrèir (mot local per penjal, travèrs, còstas).

### Perimètre deu territòri

## Lenga
Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), La Ribèira èra una comuna gascona; lo parlar deu Fronçadés orientau èra de tipe libornés. Deus parlars pus occidentaus, se diferenciava per la tendéncia progressiva a la prononciacion de *j* : lo *jourt* e pas *l'iourt* o lo *iourt* (lo jorn); per la conservacion de *u* : *dou hut* e pas *dou heut* (deu huc); de contraccions coma *saous dit* e pas *sus leus dit* (sus + los + dits); la conservacion de la nasala dens la tresena persona deu plurau ; *bÉnon* o *bÉnoun* e pas *bÉnou* (venon, venen), l'abséncia de *h* : *fille* e pas *hille* (filha, hilha), *fut* e pas *hut* o *heut* (huc = huec, fòc), *fasi* (1èira persona de l'imperfèit, e pas deu preterit, de *far*) ; per l'usatge deu diftongue *óou* : *deu* se ditz *dóou* e pas *dou* [du]; *ièi*, sovent, per *aièr*, *geir*  (las grafias de l'autor son utilisadas).

## Toponimia
Las atestacions ancianas citadas per Bénédicte Boyrie-Fénié son : *Riparia (Arnaldus de ~)*, en 1273, *Riperia (Sancta-Maria-de ~)*, en 1361; lo nom latin d'origina es *riparia*  e son resultat en gascon deu nòrd-oèst es *ribèira*, nom enquèra conservat dens lo lengatge viu per parlar de la plana alluviala d'un riu o d'un flume (autorn de Liborna, lo mot *ribèira* es concurrençat per *plana* dens lo lengatge recent). S'agiré, segon Astor (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) de la ribèira d'un petit afluent de Dordonha e non pas la de ribèira deu flume, que lo vilatge, a 5 m d'altitud o mèi, i es situat en partida pr'aquò. Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'a trobat (o supausat) la varianta fonetica francesa deu toponime [laRi'vjɛrǝ], escriu *La Ribèira/La Ribièra*  (la segonda fòrma es qu'una simpla adaptacion de la prononciacion francesa locala).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* La Ribèira sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Riucau

*Riu Cau* o **Riucau** segon las règlas de la grafia classica (*Riocaud* en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* L'adjectiu dins **Riucau** es pas *calidus*, « caud » , mès *cau*, coma z'ensenhan las atestacions ancianas : *Riu Cau (Miletus de ~)*, sense data, *Rivo Cavo (Grimoardum de ~)*, en latin, en 1080, *Ryucant (cappella de ~)* [per *Ryucaut*]. Lo sens es donc d'un riu crosat, prigond. La prononciacion [Rjɔ'kaw] observada (?) per Bénédicte Boyrie-Fénié  es corregida per d'autras enquèstas : [Riw'kaw] (locutor naturau nascut a Margairon e filh de locutors de Riucau, [Ri'kaw], qu'es una dissimilacion) .
* **Senta Crotz** *des Égrons* o *des Aigrons*, segon Durengues : l'anciana parròquia èra benlèu devath lo patronatge de la Crotz deu Crist e, en tot cas, lo sens literal es clar. Mès coma comprene *Égrons* ? En occitan local, aqueu determinant es pas prononciat o prononciat en francés, çò qu'ajuda pas. Las mapas de Cassini  e de Sanson  donan *Ste Croix*, sense determinant. Se pòt pensar a l'aigron, nom medieval deu bernat pescaire, mès la motivacion d'un tau nom es pas aisida, o a una francizacion d'un derivat de *agre*, mès la qualitat deus sòls z'explica pas emb evidéncia. Durengues constata que la parròquia èra pas mençonada dens lo *pouillé* (inventari deus bens eclesiastics) de Valeri (de la diocèsi d'Agen), que data de 1520, o mençonada devath un autre nom. D'aquí a 1785, èra, totjorn segon Durengues, una annèxa de Sent Vincenç de Savinhac; fut erigida en cura per decret de sénher de Bonnac, en data deu 28 de novembre 1785, confirmat per lo rèi en feurèir 1786 .

## Istòria
Riucau annexèt *Sainte-Croix-des-Égrons* (nom francés) entre 1790 e 1794. Senta Crotz es au sud de Riucau.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc *deu Reulés e de las Bastidas*. 

## Demografia

## Lenga
L'occitan de Riucau es lo lengadocian brageiragués. Lo parlar diferís pauc del parlar de Las Luèvias, punt d'enquèsta n° 33.11 de l'A.L.L.O.c (Atlas Linguistique et ethnographique du Languedoc occidental). Per Senta Crotz, aquò's benlèu diferent.

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
*Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas