Chaple dels Innocents

Lo **chaple dels Innocents** es lo nom donat a un episòdi contat dins l'Evangèli de Matieu dins l'istòria la Fugida en Egipte: lo murtre de totes los enfants de mens de dos ans dins la region de Betelèm, ordonat per Eròdes pau aprèp la naissença de Jèsus. Las Glèisas los onoran coma de martirs.
Fèta: lo 28 de decembre en Occident e lo 29 de  decembre en Orient.

La vertat istorica d'aquel episòdi foguèt sovent discutida.

## Lo tèxte de l'Evangili
L'Evangile de Matieu, cap. 2, vèrses 16-18: "*Alara Eròdes, vesent qu'aviá estat enganat pels [[Reis Mages|mages]], se metèt dins una granda colèra, e evièt tuar totes los enfants de dos ans e al dejos qu'èran a Betelèm e dins tot lo territòri, segon la data que se foguèt sonhosament rensenhat prèp dels mages. Alara se compliguèt çò que foguèt estat anonciat pel profèta [[Jeremias]] ...*"

Perque dins aquel libre de Jeremias (31:15), se legís: "*Atal parla l'Eternal: s'ausiguèt de crits cap a Rama, de planhs, de larmas amaras; Raquèl plora sos enfants; refusa d'èsser assolada sul seus enfants, perque serán pas mai.*"

## Autras fonts
Aquel episòdi es absent dels autres Evangilis canonics e dels primiers apocrifs. Es tanpauc pas mencionat per l'istoirian josèu Flavi Josèp. Es present dins lo Protoevangèli de Jaume.

L'istorian pagan Macròb (c. 395-436) parla d'un chaple d'enfants per Eròdes : "*Quand l'emperaire [[August]] aprenguèt que d'entre los enfants de Siria de mens de dos ans qu'Eròdes Rei dels Josieus aviá fach tuar, i aviá lo seu filh, diguèt que melhor valiá èsser lo pòrc d'Eròdes que lo seu filh »

==Vertat istorica==
Es dificíl de saber se un vertadièr eveniment istoric es a la base d'aquela istòria. L'istoricitat d'aquel ja foguèt discutada per Voltaire dins l'article « Innocents » de son *Dictionari filosofic*.

Paul L. Maier considèra pas l'eveniment coma avent un quina que siá basa istorica, mas participa puslèu a l'[[agiografia]] de Jèsus. 

Pel pastor [[André Gounelle]], lo recit de Matieu de l'enfança de Jèsus es parallèl a aquel de la naissença de [[Moïses]] dans l' Ancian Testament (d'entre aqueles parallèls, lo chaple dels Innocents remembra la negada dels mainats ebrius masles, al començament de l'[[Exòde]]) dins un esfòrç alegoric de mostrar que Jèsus es lo nòu Moïses: "*Lo parallelisme es tròp massís per aver pas èsser fabregat senon en entièr, al mens dins una larga mesura.*". Pasmens, considèra que cal pas "*...accusar los evangelistas de frauda o de malonestat. Utilizavan de procediemnts d'escritura e de composicion d'obratges corents a lor epòca e largament admeses.*" . Per [[Michel Remaud]], s'inscriu dins la logica dels chaples attribuits a Eròdes lo Grand, assimilat a faraon, dins lo monde josieu del [[Segond Temple]].

Per Gilbert Picard se tròba lo meteis ponciu per l'istorian romanic [[Sueton]] sus de la naissença d'Octavi August.

Mas per [[Paul Veyne]], lo testimòni del pagan Macròb pròva l'istoricitat d'un chaple d'enfants quitament se "*son sovenir serviguèt de motivar la naissença legendari, a Betelèm, de Jèsus de Nazaret*".

== Lo chaple dels Innocents dins la tradicion crestiana ==

Pel cristianisme, los Sants Innocents son los enfants de mens de dos ans tuats per Eròdes a Betelèm: Dieu auriá autrejat lo Chaple dels Sants Innocents per far d’aqueles los premícias de la redempcion de Jèsus Crist. 

[[Agustin d'Ipòna]] conta la scèna: "*Las maires s’arrancavan lo pèl; volgavan amagar lors pichons mainats, mas aquelas tendras creaturas se traïssián d'esperela; sabián pas se calar, avián pas aprés a crénher. Èra un combat entre la maire e lo borrèl; l’un agantava violentament sa presa, l’autre la mantenava amb esfòrç. La maire disiá al borèl: « Ieu, te liura lo meu enfant! Mas entralhas li balhèron la vida, e vòl lo brisar contra la tèrra! » Una autra maire s’escridèt: « Crudèl, s’i a una colpable, es ieu! O ben salva lo meu filh, o ben me tua amb el! » Una vòtz se fasiá ausir: « Que cercatz? Tuatz un fum d’enfants per vos desbarrassar d’un sol, e Aquel que cercatz vos escapa! E alara que los crits de las femnas formavan una mèsclas confusa, lo sacrifici dels pichons enfants èra agradat del Cèl.*"

[[Joan de Patmòs]], dans l'[[Apocalipsi]], mòstra los Sants Innocents enrodan lo tròn de l’Anhèl perque son purs, e Lo seguent partot onte ana. "*Vos demandaretz*, ditz [[Bernat de Clairvaux]], *per quines meritas aqueles enfants foguèron coronats de la man de Dieu? Demandatz puslèu a Eròdes per quines crimes foguèron crudèlament chaplat. La bontat del Salvador será vencut per la barbariá d’Eròdes? Aquel rei impiu pòdiá tuar d'enfants innocents, e Jèsus Crist poiriá pas donar la vida eternala a aqueles que son mòrts pas qu’a causa d'El? Los uèlhs de l’òme o de l’àngel ne descòbran cap merita dins aqueles tendras creaturas; mas la gràcia divina s'agradèt a les enrequir.*" La Glèisa establiguèt lor fèsta dempuèi lo sègle II.


== Nòtas e referéncias ==
<references />

==Bibliografia==
*Richard T. France, « Herod and the Children of Bethlehem », Novum Testamentum, Vol. 21, Fasc. 2 (Apr., 1979), pp. 98-120[http://www.jstor.org/pss/1560717]
*Paul L. Maier, « Herod and the Infants of Bethlehem », dans *Chronos, Kairos, Christos II : Chronology, Nativity, and Religious Studies in Memory of Ray Summers'', ed. EJ Vardaman, Mercer Univ. Press, 1998, 169–190 http://books.google.fr/books?id=mWnYvI5RdLMC&pg=PA169

## Ligams extèrnes
« *The slaughter of the innocents – historical fact or legendary fiction ? » per Gordon Franz

## Vejatz tanben
* Fugida en Egipte