Lanamesa

(**Era**) **Lanamesa** o  **Lanamesan/Lanamedan** (*Lannemezan* en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Era vila qu'ei situada sus eth Plan de Lanamesa, ath pè deths Pirenèus e ath bèth miei d'aquesta cadena de montanhas, entre era Mar Grana e era Mar Mediterranèa e entre Tarba e Tolosa. Eth plan de Lanamesa qu'ei era hont de 18 arrius e lanamesa qu'ei era traucada pera Petita Baïsa.

 

### Eths principaus quartièrs dera vila

- **Eth centre** : bastit ath torn dera **maison comuna** e dera **glèisa de Sent Joan Baptista**, qu'ei eth còr istoric dera vila e qu'estó arrenavat hè un detzenat d'annadas. Atau, era nava **plaça deths Dreits deth Òmi** e deth Ciutadans on òm tròba eth **ofici deth torisme** e que hè fàcia ath quiòsc qu'ei un lòc màger deras animacions e deras manifestacions dera vila. **Era carrèra Tièrs** *(Thiers)*, carrèra centrau, qu'ei era mes comerçanta dera comuna e presenta era entrada dera galaria comerciau **Paul Bert**. Quitament, qu'avem era **plaça dera Pòsta**, tanben arrehèta qu'ei hornida de duas honts e d'un monument aths morts deras granas guèrras

- **Eths Bortolets**, ath torn deth **baloard deths Tilhs** e près dera **gara S.N.C.F.**, que's plaça en haut d'un cantau que domina eth centre e se desplega ath torn d'un large boloard bordat d'arbos.

- **Eth Gueriçà**, quartièr pro recent ath sud dera ciutat, que's plaça en bòrd deth bòsc dera Plantada e deth canau dera Nèsta. Qu'ei sustot bastit d'ostaus individuaus bordant nombrós espacis verds.

- **Las Moliàs**. Ath nòrd, eth quartièr **"deths molins"** ath torn dera **"cité des bans"**, deth collègi, qu'ei en mutacion gràcias ara construccion de navas parcèlas e d'un centre medicosociau.

- **Eths Barraquets** qu'ei un bordalat ancian situat ath extrèm nòrd dera comuna.

- **Eth Horquet**, arrebatiat en francés "la Demi-Lune" tara partida bastida quan eth complèxe espitalèr de Lanamesa i estó implantat, qu'ei un bèth bordalat arrecent estremat dera vila situat ath èst d'aquesta sus era arrota de Tolosa, eth espitau d'amiè era sua urbanizacion e era construccion d'un Parc de léser eth Gòlf e un ipodròm.

- **Pèirahita**. Adès tèrra de lana ath extrèm sud dera comuna, qu'ei uei ua zòna industriau e comerciau en plen desvolopament.

## Toponimia
Era prononciacion qu'ei [('éra) lana'méza] o [lanamé'za] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : *Ramundus de Lanamezano*, en latin, en 1210, *Ramundus de Lanamezan* en 1213-1214, *de Lanamezano*, en latin, en 1300 e 1342, *Lantermensa* ! en 1429, *Lanamesan* en 1667, *Lannemezan* (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).

Segon Dauzat, *Lanamesa* que vien de *landa*, mot d'origina gallica, dab eth latin *medianum*, « situat ath miei ».
Segon Negre, *Lanamesa* que vien deth gascon *lana* e *meja(n)a*, *meda(n)a*, *meza(n)a*, « mediana ».

Segon Miquèu Grosclaude, que i a duas prononciacions gasconas, ua, [('éra) lana'méza], dab un arreculament de l'accent tonic. L'etimologia latina qu'ei *landa mediana* > *lana mesana*, mes que i a dus sens possibles : « lana deu miei » o « lòc situat au miei de la lana.

## Istòria

Eth Plan de Lanamesa qu'ei ric en restas de preséncia umana preïstorica ; eths permèrs abitants que caçavan era arrica fauna sauvatge d'aquesta tempsadas : mamot, rinocèros lanós.

A partir dera conquesta romana, que vengó ua region d'establiment de tèrmes.

En 1274, per carta de franquesa, Géraud Ièr d'Aure-Larboust que fondè era bastida de Lanamesa sus un terrenh eslhevat provesit d'ua tor. Sus un lòc conegut alavetz coma era *Lana del Boc*.

En 1345, eth vescomte de Foish-Bearn que crompèr lo territòri de Lanamesa amassa dab Escala, Tuzaguet e Pinars a Geraud II d'Aure-Larboust e Gaston Febus qu'eth restaquè a sa possession de Nebosan.

Durant las Guèrras de religion era vila (e sustot era glèisa de Sent Joan Baptista) que estón sacamadejats per Gabriel Ièr de Montgomery, mandat pera regina joana de Labrit.

## Administracion

### Demografia
## Demografia

Dab 5 940 abitants, Lanamesa qu'ei era 5au vila (en nombre d'abitants) deths Hauts Pirenèus, darrèr Tarba, Lorda, Banhèras de Bigòrra e Aurelhan.
* En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

## Cultura locala, patrimòni e torisme
* Glèisa de Sant Joan : classada Monument istoric, d'estil gotic, dab un portau deth sègle XIII e un capanar deth sègle XIX

Fichièr:Vieux Lannemezan 1.JPG|Era carrèra Georges Clémenceau
Fichièr:Vieux Lannemezan 2.JPG|Eth pont d'Espanha, a on passa dessús eth camin de hèr Tolosa-Baiona
Fichièr:Vieux Lannemezan 3.JPG|Era glèisa de Sent Joan Baptista
Fichièr:Vieux Lannemezan 4.JPG|Eth monument taths morts e eth vielh marcat crobit arringat
Fichièr:Vieux Lannemezan 5.JPG|Era plaça deth heralh
Fichièr:Vieux Lannemezan 6.JPG|Era maison comuna de Lanamesa


### A proximitat

* Tumulus preïstoricT1 e T2
* Castèth de Mauvesin
* Abadiá d'Escaladiu
* Estacion d'esquí : Sent Lari e Sola, Piau-Engaly, Peiraguda, Nistòs

### Personalitats ligadas dab era comuna
* Paul-Henri de Le Rue : snowboarder - Medalha de Bronze aths Jòcs Olimpics d'ivèrn de 2006 a Turin ;
* Feliç Lacrampa : jogador de rugbi de XV ;
* Philippe Rougé-Thomas : jogador de rugbi de XV;
* Pierre Berbizier : jogador de rugbi de XV - 11 vegadas capitani der' equipa de França 
* Renat Horquet : arbitre internacionau rugbi de XV;
*Antoine Dupont : jogador de rugbi de XV.

### Ligams extèrnes
* Sit oficiau

## Nòtas e referéncias