open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vèlha Briude

**Vèlha Briude** [ˈveja.ˈbʁidə] (*Vieille-Brioude* en Francés) z-es una comuna auvernhata situada dins lo departament delh Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
### Vèlha Briude
Las fòrmas ancianas son *Ecclesia... vocabulo Vetus Brivate* en 833, *Vetulae Brivate* vès 1000, *Vetusta Brivate* en 1064, *Ecclesia S. Vincencii et eccl. S. Mariae de Vetula Brivate* alh secle XII, *Veila Briude* vès 1200, *Frater Vetus Brivata* en 1241, *Veille-Bride* en 1241, *Castrum de Veteri Brivata* en 1269, *Veli Briude* en 1271, *Vielle-Briode* en 1327, *El castel de Velhya Breyude* en 1341, *Velha Brieude* en 1353, *Vielle-Brioude* en 1401, *Veille-Brioude* en 1511. 
Lo nom z-a pas chamjat dempuèi lo sègle XIII : *Vèlha* e pas *Vièlha*, *Briude* prononciat *Bride* o autrament. La prononciacion aproximativa z-es tanben ['veja 'brydə] a Sent Just de Briude .
Dauzat explica que lo pònt (*briva* en gallic), qu'explica lo nom de Briude (*briva* + sufixe *-ate*), z-èra vès Velha Briude.

### Vedrinas
Las fòrmas ancianas son *Villa Veterinas*, en latin, au sègle X, *Vedrinas*, en 1139, *La villa de Vidrinas*, en 1341, *Mansus de Vedrynes*, en 1459 . Dauzat, que semblava conéisser pas lo tipe *veterina*, explica lo nom per un mot latin inatestat (vulgar), **vitr-ina*, « veirièra (en lengadocian), fabrica de veire ». Mas desempuèi, aquelh tipe de nom z-es explicat per *veterinae*, « animau de bast » ----> « estable d'una abitarèla, sus una viá romana per exemple » . Lo grop *-tr-* baila normalament *-i-*, a data anciana (e donc per exemple *petra* > *pèira*, **vitrina* > *veirina*), mas se la sincòpa z-es pas tròp aboriva (se *veterina* ven pas tròp leu *vet'rina*), l'evolucion z-es **vederina*, puèi *vedrina*.

## Istòria
* Lo 4 de junh 1845, la comuna de Vedrinas (nom supausat) saguèt annexada a Vèlha Briude .
* En 1789, Vèlha Briude fasiá partida de la província d'Auvernhe, de l'eleccion e subdelegacion de Briude e delh ressòrt de Montpensèir. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e archipreirat de Briude, z-èra delh vocable de Sant Vincenç .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion z-èra de  abitants e la densitat z-èra de  ab/km².

### Demografia Vedrinas (nom supausat)
 
* Lo n° INSEE z-es estat chamjat, per de las rasons practicas.
* Las donadas mancan per 1836, mas en 1841, sembla ben que Vedrinas z-èra recensat amb Vèlha Briude.

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Velha Briude sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Aubiac (Òlt e Garona)

**Aubiac** (en francés tanplan com en occitan) es ua comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion es [aw'bjat]. Las fòrmas ancianas son : *gleisa de nostra dona Sancta Maria d'Aubiac* en 1281, *prioratus de Abbiaco*, en latin, en 1308, *capella de Ambiaco*, *prior de Ambiaco*, en latin, en 1326, *prior de la medisha gleisa de Aubiac*, shens data, citat en 1899, *Annales du Midi*.
*Aubiac* ven deu nom latin d'òme (nomen) *Albius*, damb lo sufixe *-acum*, latinizacion deu sufixe gallic *-ācon*. Aubiac èra donc probablament una anciana grana proprietat antica qu'avè per mèste *Albius*. 
 
## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vièlhprat

**Vièlhprat** (*Vielprat* en francés) z-es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia
Lo borg es separat en dos vialatges, un alh nòrd compren la glèisa, l'autre alh sud, dins una virada, lo pus important, encara que petit, compren l'ostau de comuna.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Vielprat* en 1225, *Vetus Paratum* en 1290, *Vetus Pratum* en 1298, *Ecclesia parochialis S. Martini de Veteri Prato*, *Parochia Belli Prati* en 1484, *Velprat* en 1521, *Vilprat* en 1583 .  
Lo nom es format de *vièlh* (*vielh* ?), delh latin *vetulus*, e de *prat*, delh latin *pratum* . 
Lo sens literal es clar, la motivacion nos eschapa. L'adjectiu saguèt confondut amb *bèl* (en 1484) : indici de betacisme ?. La fòrma de 1290 sembla pas, practicament, donar un sens acceptable. Las fòrmas delh sègle XVI fan supausar un adjectiu que seriá *velh* (cf. *velha* alh femenin, en auvernhat). Chal conéisser la prononciacion exacta.

## Istòria
En 1789, Vièlhprat dependiá de la província de Vivarés e de la bailiá de Vilanòva de Bèrc. Sa gleisa parochala, diocèsi de Vivièrs e archipreirat de Sablèiras, èra consacrada a Sant Martin .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Vièlhprat sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Lo Vernet (Naut Léger)

**Lo Vernet** (*Le Vernet* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *El Vernet*, vès 1170, *Grangia de Verneto quæ est hospitalis B. M. Aniciensis* en 1244 . 
Los noms de tipe *Vernet* son compausats del gallic *verno-*, *verna*, « vèrn, vèrne, vèrnhe » e del sufixe collectiu (latin) *-etum* (Dauzat e Rostaing)  o que venon del gallic *uerneton*, « verneda, vernheda, vernet, vèrnha » (Delamarre) . Mas *vernet* demòra viu en occitan de Velai  e la fixacion delh nom, amb un article, z-es probablament posteriora a l'Antiquitat.

## Istòria
En 1789, Lo Vernet èra de de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de Lanjac e delh ressòrt delh presidial de Riam. A l'espiritual, dependiá de la paròcha de Sant Joan de Nai . 

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Lo Vernet sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Argenton (Vasadés)

**Argenton** (*Argenton* en francés) es ua comuna occitana de Vasadés, en Gasconha, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. 

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Argenton
La prononciacion es [arʒeŋ'tuŋ]. Las fòrmas ancianas son : *Argento (feudum de ~)*, en latin, en 1263, *Argenten*, en latin, en 1263, *Argentem*, en latin, en 1289 e en 1305 . Segon Dauzat, lo nom ven de *argant*, « argent » e (a perpaus d' Argenton-sur-Creuse) de *magos*, au sens de « mercat » . Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, e B. Boyrie-Fénié era-medisha accèptan l'explicacion; per Dòna Boyrie-Fénié, lo tèma seré lo « cognomen » gallés *Arganto* e lo segond element pòt estar lo gallés *magos* o lo sufixe latin *-one*; au revèrs, Jacques Astor, citat tanben per Bénédicte Boyrie-Fénié, pensava a un nom de persona *Argantius*, que conven pas (auré donat **Argençon*, o meilèu **Argançon*).  Bénédicte Boyrie-Fénié trebola un pauc son discors en evocant una influéncia deu riu *Argenton* suu toponime : cau causir enter son explicacion, que supausa implicitament que lo riu deu son nom au vilatge, e un manlèu au nom deu riu . Mès tot es pas dit sus la question, que la basa sia un nom de persona o lo mot qu'a lo sens d'« argent ». *Arganton* (en gallés « argent », cf. latin *argentum*) o un nom d'òme *Arganto*, dab sufixe, mian regularament a **Arganton* e pas a *Argenton*; se lo nom es gallés a l'origina, cau supausar ua substitucion o una atraccion per son correspondent latin, probablament quan lo gallés èra enqüèra comprés; o alavetz lo nom èra entèirament latin, basat sus *argentum* o sus un nom de persona qu'en deriva. Dens las fòrmas ancianas, lo *-o* de *Argento*, en 1263, es pas un sufixe; mès que pensar, a perpaus deu sufixe, de las fòrmas estranhas *Argenten*, *Argentem* ? La finala *-m* de la segonda seré un argument per *-magos*, mès lo vocalisme de la tresena sillaba embarrassa.
### Figuès
*Figuès* (*Higuèirs* ?), anciana parròpia (mès son annèxa *Bachac* es dens Rufiac). Lo nom poiré representar l'aubre (lo higuèir) au plurau, donc dab ua valor collectiva, mès carré aver fòrmas ancianas.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Boglon; es adara deu canton *des Forêts de Gascogne* (en francés), donc de las Seuvas/Ahorèsts /deus Bòscs de Gasconha.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Bouglon, Argenton, Cavagnan et Guerin*, donc Boglon, Argenton, Cavanhan e Garin.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Aurador

**Aurador** (*Óuradou* en grafia mistralenca; *Auradou* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Lo borg vièlh, emb la glèisa e qualques ostals, es sus un travèrs. L'ostal de comuna, l'escòla  e las construccions recentas son al borg novèl, dins la comba, a 200 m del vièlh.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [awra'ðu]. Las fòrmas ancianas son : *Orador (parrochia de ~)*, au sègle XIII, *Orador (parrochia de ~)*, en 1271, *Auredor (capella de ~)*, en 1326, *Aurador (parrochialis B. Martini de ~)*, en 1338, *Oratorio (ecclesia de ~)*, en 1494, *Oratorio (de ~)*, en 1520 .

Totes los toponimistas coneisson qu'Aurador s'explica per lo resultat del mot latin *oratorium*, del vèrbe *orare*, « pregar », donc un edifici que sèrv a pregar. Las diferéncias son mai que mai dins l'explicacion de l'evolucion *Orador* (fòrma etimologica) > *Aurador*. Dauzat e Rostaing i veson l'influéncia d' *aurum*  e Bénédicte Boyrie-Fénié, en donant l'exemple de *aunor*, crei d'i trobar un fenomèn general d'evolucion de *o-* inicial en *au-*, frequent en lengadocian e encara mai en gascon. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, sembla fondat d'explicar lo fenomèn per l'aglutinacion de la preposicion *a* [e dins lo cas de *honorem* > *onor* > *aunor*, l'explicacion es que lo mot èra femenin : *la aunor* > *l'aunor*]. Bénédicte Boyrie-Fénié remarca que dins lo mot **orator(i)u*, lo [-j-] foguèt amudit; postula dins aquel cas l'influéncia del sufixe *-atore*, plan espandit .
### ''Grézac''
I a un *Grézac* al nòrd de la comuna sus la RD 103, qu'es probablament *Saint-Clair de Grézac*, annèxa de *Sainte-Foy près de Penne* , glèisa situada un o dos km pus al nòrd, dins la direccion de Pena e dins aquela comuna. *Grézac* vendriá probablament del nom latin d'òme *Gratius* e sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-ācon*. *Grézac* èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Gratius*, mès la fòrma occitana seriá normalament **Grasac*.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Pena d'Agenés; es ara del canton del País de Sèrras.

## Demografia

* en 1793, la municipalitat èra Autafaja e Aurador
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments
* La glèisa de Sent Martin, estralhada pels protestants, foguèt adobada mai d'un còp, puèi quasi totalament rebastida en 1883 segon los plans de Léopold Payen (1830-1911), arquitècte departamental d'Òut e Garona. Demòra de la glèisa romanica lo portal sud. Encara una restauracion de 2015 escafèt las pinturas que i demoravan (font : panèl d'informacion a la glèisa).

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Auriac de Dròt

**Auriac de Dròt** (*Auriac-sur-Dropt* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

Lo borg es sus lo sol site d'alluvions ancianas de tota l'anciana senhoriá de Duràs, una terrassa de 52 m. Son de tèrras fertilas e plan eissugadas, çò qu'explica que l'ocupacion deu sol fuguèt anciana .

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *capella de Auriaco*, en latin, en 1326, *Sancti Martini de Auriaco*, en latin, en 1326, *de Auriaco*, en 1520 . *Auriac* vendriá d'un nom latin d'òme *Aurius* (Dauzat)  o *Aureus*, cognomen (Negre, Bénédicte Boyrie-Fénié), emb lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-ācon*. Auriac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Aurius* o *Aureus*. Bénédicte Boyrie-Fénié precisa que la prononciacion es [u'rja], [u'rja] de 'dro], dins un parlar que respècta normalament *au-* pretonic : *aurelha* [aw'rejə], *aurai* [aw'rɛj] [en realitat [ɔw'rejə], [ɔw'rɛj] ] e escriu per consequent *Oriac de Dròt*. Aquela degradacion es probablament d'origina gavacha o estrictament francesa (cf. lo vilatge de *Pompérat*, delà Dròt
Bajamont

**Bajamont** (en francés tanplan coma en occitan) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [baʒa'mun]. Las fòrmas ancianas son : *par. Sancta Geme prope Bagiamontem*, en latin, en 1305, *castrum de Bojamunt* en 1311, *Sancti Arnaldi*, en latin, en 1520, *Sancti Arnaldi*, en latin, en 1593, *Bajaumont* (mapa del sègle XVII).

Segon Dauzat, *Bajamont* ven d'un nom germanic d'òme *Baia*, damb lo latin *mons*, « montanha ».

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica *Bajamont* per lo nom « romanic » *Bajanus*, derivat de *Bajus*, damb lo latin *montem*, « mont ».

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, *Bajamont* es un castèl isolat e arroïnat al limit de la comuna. Lo borg es Sent Arnaud. Las plancartas indicavan *Saint-Arnaud*, ara *Bajamont*. *Bajamont* s'explica per lo cognomen *Badius*, damb lo resultat de *monte*; seriá la fortalesa de *Badius*. *Sent Arnaud* es l'abat de Senta Justina de Padoa.

## Istòria
La comuna foguèt regropada ambe'l Pont del Casse entre 1973 e 1983 .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vorèi

**Vorèi** (en francés *Vorey*, ancianament *Vorey-sur-Arzon*) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia
Estation toristica situada al jonhent de Leir e d'Arzon.

## Istòria
Amb prèp de 1500 abitants, la comuna de Vorèi es un ancian priorat de benedictins que dependiá de l'abadia de Chasas. La municipalitat relevava de la província del Velai l'an 1789.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Balaiçagas

**Balaiçagas** (*Baleyssagues* en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. 

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Sola atestacion anciana : *Balaisagues* (1260). La prononciacion es [balɛj'ʃaƔǝ], mès s'entend tanben [balɛj'saƔǝ], emb un chotament leugèir .

Dauzat e Rostaing supausan **Ballaciaca (villa)*, d'un nom d'òme latin **Ballacius*, derivat de *Ballius*, e sufixe *-acum*  [fòrma femenina deu sufixe, evidentament]. Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, aima mèi *Balacius* + *-acas (terras)*. Jacques Astor, citat tanben per B. Boyrie-Fénié, opina per un nom d'òme latin **Ballatius* o *Ballacius*, derivats de *Ballius*.
Pierre-Henri Billy, citat enquèra per B. Boyrie-Fénié s'aparta de la posicion deus collègas en prepausant lo gallés **balladio-*, «ginèsta», emb *-acas*.

Bénédicte Boyrie-Fénié discutís las proposicions de Negre e la de Billy. Per *Balaciacas*, lo grope [kj] (graficament -ci-) dona a son idèa [s] sense conservacion de [j], çò que faré **Balaçagas* e non pas *Balaiçagas*. Per la proposicion de Billy, **ballaydagas* (anteposicion de iòd) seré passat a **ballayzagues*, donc emb una sonora e non pas la sorda, eventualament chotada, de la fòrma orala. De mèi, probable que lo sufixe seré estat diferent emb una planta. En conclusion, Bénédicte Boyrie-Fénié se pronóncia pas per un etime precís, mès constata que lo nom correspond a un domeni de l'Antiquitat o de la Nauta Edat Mejana. Cita tanben dus luecs de la comuna, *Lavagnac* e *Bagnac* (en francés) que corresponden a d'autres sites antics  (se son pas de simples patronimes de propietaris). Apondrem qu'au limit de Gasconha, un nom que comença per *Ball-*, coma quauques uns de citats, pòt eventualament evolucionar en **Bar-*, sense certitud.

## Istòria
Entre 1841 e 1852, Balaiçagas annexet Senta Colomba de Duràs; la comuna portava lo nom de Balaiçagas .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Duràs; es adara deu canton dei *Tuquets de Guiana*.

## Demografia

* per los recensaments de 1841, 1846, 1851 : Senta Colomba de Duràs fusquet incorporat a Balaiçagas de 1841 a 1852.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²
## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Barbasta (Labrit)

**Barbasta** (*Barbaste* en francés) es ua comuna agenesa, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [bar'bastə]. Las fòrmas ancianas son : *Barbasta* en 1259, *Pons de Barbasta* en 1271, *Pont de Barbasta*, shens data.

Segon Dauzat, Negre, Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, Barbasta remembra la vila de Barbastre en Aragon, conquerida en 1064 per ua armada internacionala de crestians, après un sètge famós. Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, lo rei d'Aragon mudèc ua mosquèa en monastèri vodat a Senta Fa, la martira agenesa. Dens la fòrma occitana, i a ua dissimilacion consonantica : *Barbastre* (*Barbastro*) > *Barbasta*. La vocala finala estóc interpretada sus lo modèle de las finalas femeninas. 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vialanòva de z-Alèir

**Vialanòva de z-Alèir** [vjaʁaˈnɔva.də.zaˈʁi] (*Villeneuve-d'Allier* en francés) z-es una comuna auvernhassa, situada dins lo departament delh Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Villa Nova Sancti Ilpidii* en 1459, *Villenove* en 1464, *Mansus Villænovæ S. Ilpidii* en 1470 . 
La prononciacion aproximativa z-es [,viɾa'nɔva] o [,vjaɾa'nɔvə] o [,viɾa'nɔvɔ] . 
Segon Dauzat e Rostaing, una *vilanòva* z-es una aglomeracion novèla fondada a l'Edat Mejana per un senhor o una comunautat religiosa, mas sans que las franchesas autrejadas a las vilafranchas siàssion precisadas. 
Astor, citat per B. Boyrie-Fénié per Vilanuèva d'Òut, precisa qu'una *vilanòva* z-es un borg nòu bastit en un sole còp, de las charrèiras sovent rectilinèas, creat delh mièg delh sègle X d'aquí alhs sègles XIII-XIV .

## Istòria
La gleisa saguèt erigida en sucursala lo 25 del mes lòng de 1829. Lo vocable de la gleisa z-es la Nativitat de la Santa Verge. La comuna saguèt constituida per ordenança delh 30 de decembre de 1844 a partir d'una part delh territòri comunau de Sent Ilpize.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes
* Vialanòva de z-Alèir sobelh site de l'Insee

## Nòtas
Baugast

**Baugast** (*Beaugas* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
La comuna s'espand sus un desenat de kilomètres. Baugast es a l'oèst. An plaçat l'ostal de comuna, en posicion centrala, a **Solòdras** (*Soulodres* en francés), un vilatge pichon .

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Baugast (atestacion del sègle XIII, *Baugast (decime de ~)*) es pas un *ga*, coma cresián Dauzat e Rostaing que devián pas conéisser l'atestacion e que ne fasián un *bellum vadum*  (i a un riu, mas es tròp pichonèl per justificar la preséncia d'un ga). Òm pòt donc pensar puslèu a l'adjectiu *gast*, del latin *vastu(s)* (Bénédicte Boyrie-Fénié pensa a una expression coma *vau gast*, « bosiga devastada, sauvatja, abandonada » , o a un nom de persona germanic (inatestat) *Bald*, « audaciós » e *Gast*, « òste ». La prononciacion es [baw'ɣa], al quite vilatge de Baugast, e [baw'ɣas] dins la màger part de la comuna .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cancor; es ara del canton del Naut Agenés Perigòrd*.

== Demografia ==

* En 1793, la municipalitat èra *Cancon et Bangas '' (en francés), donc Cancor e Baugast.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bèthpug

**Bèthpug** (*Beaupuy* en francés) es una comuna deu Vasadés istoric situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Bèthpug es una anciana comuna rurala qu'es adara afectada per la periurbanizacion a partir de Marmanda (4,5 km). Es dens son aira urbana mèi dens son unitat urbana. Lo borg es traversat per la RD 708, rota prioritària Marmanda - Duràs - Senta Fe la Granda - Sent Marçau de Valeta (Nontronh).

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion es [bɛˈpːyc]. Las fòrmas ancianas son : *S. Vincents de Bellopodio*, en latin, en 1100, *Bedpuch* en 1263, *Bedpugh* en 1263, *de Bellopodio*, en latin, en 1274, *de Bello podio*, en latin, en 1279, *Bellum Podium*, en latin, en 1307-1317, *Beaupuch* en 1307-1317, *Sancti Vincentii de Bellopodio*, en latin, en 1309, *ecclesia Sancti Vincentii Bellipodii prope S. Vasiliam*, en latin, en 1318, *ecclesia Sancti Vincentii Bellipodio prope S. Basiliam*, en latin, en 1319, *Belpuch* en 1469.

Segon Dauzat e Rostaing, Bèthpug ven de l'adjectiu «beau» (sic, comprene de l'occitan *bèth*) e deu derivat deu latin *podium*, dont los resultats toponimics van delà lo limit de la lenga d'òc, d'aquí a Léger. Negre, Astor, los dus darrèrs citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, escriven la medisha causa, cadun dens son estile. Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom pausa pas de problèma, « bèra tuca, bèth punt de vista ». L'autora pensa qu'en gascon, cau escríver *puch* (concepcions graficas dissidentas ?). Dens la prononciacion actuala, lo *è* s'es barrat en [e] : lo nom es pas sentit coma compausat, mes coma una sola entitat.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Marmanda-Oèst; es adara deu canton de Marmanda-1.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bauvila (Agenés)

*Bòuvila* o **Bauvila**, grafia de Bénédicte Boyrie-Fénié que correspond a la prononciacion constatada, [baw'ßilɔ]  (*Beauville* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [baw'βilɔ].
Per Dauzat e Rostaing, que citan l'atestacion de 1274, *Bovisvilla*, l'origina es lo nom d'òme germanic *Bovo*, acompanhat del latin *villa*, propietat; i a agut l'atraccion grafica del francés *beau* dins la fòrma oficiala . Son siguts per Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, e per Bénédicte Boyrie-Fénié ela meteissa; se tracta donc de la propietat de *Bovo*. Los buèus que figuravan sus las armas de la vila son lo resultat d'una falsa etimologia (*buèu* se disiá *bòu*, abans diftongason). En mai de l'atestacion de 1274, Bénédicte Boyrie-Fénié ne dona d'autras, que contradison pas l'explicacion : *Bovisville* (en latin, sègle XIII), *Boevila de Duras* (1242-1255), *Bovisvila* (en latin, 1259), *Beuvila* (en occitan, 1263), *Bovisvilla* (en latin, 1271, 1279, 1292, 1307-1317), *Beyvill* (1307-1317), *Boviasvilla* (en latin, 1326). B. Boyrie-Fénié constata l'evolucion [bɔw-] > [baw-] de la sillaba iniciala, mas en la comparant a *honor(e)* > *aunor* , probable que confond (*aunor* s'explica aisidament per la contraccion de *la onor*, çò que pòt pas jogar per *Bauvila*). Se tracta en realitat d'una simpla dissimilacion : pr'amor de la relativa proximitat entre [-ɔ-] e [-u-] dins lo diftongue inicial [-ɔw-] e de la situacion avant l'accent tonic, donc febla, i aviá una tendéncia a prononciar [bɔ'bilɔ]; lo passatge del diftongue a [-aw'-] establís una oposicion pus neta.
### Vicmont
**Vi(c)mont** (?), en francés *Bimont*, anciana parròquia, es atestat en 1271 coma *Vigmont (par. de ~) e en 1520 coma *Vicomonte (par. Sancti Petri de ~). Lo mot latin *monte(m)* es associat benlèu a un prelatin **vig* o al latin *vicu(m)* (aglomeracion qu'a pas l'estatut de vila: *municipium*, *colonia* o *civitas*, nimai de domeni rural: *villa rustica*).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* los 2500 abitants del recensament de 1793 s'explican se Gandalha e Blaimont èran dins la comuna coma lo siti Cassini zo sembla dire «municipalité 1793, Beauville, Gandailles et Saint Amant de Blemont» ; la populacion de las duás comunas en 1800 èra respectivament de 543 abitants e 586 abitants, siá un total que daissariá quicòm coma 1400 abitants a Bauvila el-medís, comparables a las chifras dels recensaments del començament del sègle XIX.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bausiac

**Bausiac** (*Beauziac*  en francés) es ua comuna gascona de Vasadés . Administrativament, dens l'estat francés, es dens l’arrondiment de Nerac, lo departament d’Òut e Garona e la region de Nava Aquitània. Lo son còdi de comuna ei **47 026**. Depend electoralament deu canton deus Bòscs de Gasconha e de la 2au circonscripcion legislativa d'Òut e Garona.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia

### Bausiac
*Bausiac* es lo nom d'un castèth. Lo nom es atestat, mèilèu curiosament, *Bosyk (Doatus del ~)*, en 1313. Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, *Bausiac* vendré d'un nom « romanic » d'òme, *Balaesius*, varianta de *Valaesius*, dab lo sufixe *-acum*. La solucion es acceptada per B. Boyrie-Fénié. Bausiac seré donc benlèu ua anciana grana propietat antica qu'avèva per mèste *Balaesius* . Mès, compte tengut de l'atestacion de 1313, dab un vocalisme diferent de la purmèira sillaba e l'abséncia deu sufixe *-ac*, plan coneishut a l'epòca pr'aquò, tota auta solucion es pas a escartar.

### Lo Boishet
*Lo Boishet*, caplòc de la comuna de *Bausiac*, dens la practica, es utilizat com nom de la comuna (Bausiac es pas un vilatge e au Tren i a ua glèisa e un ostau). Lo sens es clar : « lòc on lo bois abonda » .

### Lo Tren
*Lo Tren* es en arriba d'un arriu nommat tanben * lo Tren*; *tren* a lo sens d' « arriba »
.

## Istòria
La comuna de Bausiac estot creada en 1837 per la fusion de las comunas deu Boishet e deu Tren. Bausiac ei lo tresau vilatge de la comuna. L'ostau de la comuna ei au Boishet.

La comuna èra dens lo canton de Castèlgelós dinc a la refòrma de 2014, aplicadera en 2015. 

## Administracion

## Demografia

### Lo Boishet, pui Bausiac

### Lo Tren

* Las donadas de la dreta deu grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna sancèra de Bausiac.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Las Vialetas

**Las Vialetas** (*Les Villettes* en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Las vialetas se situa a montanha.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Basens

**Basens** (*Bazens* en francés) es ua comuna agenesa, lingüisticament gascona, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion es [ba'zeŋ]. Les fòrmas ancianas son *Bazens*, *Bazencs*, al sègle XIII, *Bazens (parrochia de ~)*, en 1259, *Bazencs (villa de ~)*, en 1271, *Basens (capella de ~)*, en 1326, *Bazenchis (ecclesia de ~)*, en 1514, *Bazenx*, en 1520 . Los toponimistas se pronóncian per un nom germanic d'òme associat au sufixe *ing(os)*. Peu nom d'òme, Dauzat causís *Baso* , mès Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, aiman mèi *Bado* e B. Boyrie-Fénié es de la metissa idèa . Los dus porrén convenir.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton deu Pòrt Senta Maria; es adara deu canton deu Jonhent.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Le Port, Bazens et Saint Laurent*, donc en occitan  Lo Pòrt Senta Maria, Basens e Sent Laurenç
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Château_de_Bazens_-1.JPG|Castèth de Basens.
Bazens_-_Église_Saint-Martial_et_façade_sud_de_la_partie_détruite_du_château.JPG|Glèisa Sent Marçau e faciada sud de la partida destrusida deu castèth, residéncia deus avesques.
Bazens_-_Église_Saint-Martial_-2.JPG|Idem damb l'entrada de la glèisa.
Bazens_-_Église_Saint-Martial_-3.JPG|Cabeç de la glèisa.
Bazens_-_Église_Saint-Martial_-4.JPG|Faciada nòrd deu còr e vestigis d'ua chaminèa deu castèth.
Bazens_-_Église_Saint-Martial_-6.JPG|La nau cap al còr e la nau laterala dreta.
Bazens_-_Église_Saint-Martial_-7.JPG|La nau cap a l'entradae la nau laterala dreta.


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Biàs

**Biàs** (*Bias* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion es [bjas]. Las fòrmas ancianas son : *ecclesia de Bias prope Piolum* en 1264, *parrochia de Vias*, en 1271, *capella Sancti Nicolay de Pogolis et beate Marie de Bras*, en 1326, *Nostre Domine de Vias cum annexa Sancti Stephani de Villanova*, en latin, en 1510, *de Stephani Villenove*, en latin, en 1513.

Lo nom a pas recebut d'explicacion.

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, las fòrmas *Vias* son benlèu de fausses latinizacions perqué lo latin *vias*, « camins, viás » a l'accusatiu plural auriá agut ['bijɔs] per eretièr [en realitat, los escribas podián pensar sonque a **Viàs* e non pas a *Vias*; de mai, l'eretièr de *vias* es regularament [bjɔ] en lengadocian]. Lo nom es diferent de Biars (Lanas), eretièr de l'occitan *biard* « terrenh gras e prigond », ara de prononciacion identica. Una ipotèsi seriosa es un nom semblable a Viaç, (Erau), *villa Aviatio* e *Aviatis* en 922, que ven d'un nom latin d'òme *Avius*, ambe'l sufixe gallic *-àtis*. Ambe una aferèsi, lo nom pòt donar [bjas] e s'escriure *Viaç*. Pr'aquò, coma i a pas de certitud, B. Boyrie-Fénié causís una grafia purament fonetica *Biàs*.

## Istòria
La comuna, qu'èra dins Vilanuèva d'Òut, se creèt en 1935.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Virac (de Trec)

**Virac** (*Birac-sur-Trec* en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* Oficialament, la comuna de *Birac*  vengut *Birac-sur-Trec* en 1920.
* Comparar damb Birac, damb Virac e damb Viraselh.
* Las fòrmas ancianas son *Viraco (decima Sancti Georgii de ~)*, en latin, au sègle XIII, *Birac (castrum de ~)*, en 1259, *Biraco*, en latin, en 1293, *Viraco (de ~)*, en latin, en 1520 . Dauzat interprèta l'origina deu nom coma lo nom gallés d'òme **Birus*, inferit de *Birius*, e lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-āco(n)*. Birac èra donc benlèu una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste **Birus*. . Recentament, Xavier Delamarre interprèta tots los *Birac* coma « propietat de *Birācos* o de *Biros* (= *Birus* per Dauzat). Bénédicte Boyrie-Fénié constata que lo nom se pòt interpretar per *Biraco*, emplegat sol, mès tanben per un nom en *V-*, coma per Virac. Causís shens certitud la grafia *Virac* , çò qu'una partida de las fòrmas ancianas justifica, mès tanben lo diminutiu Viraselh (totas las fòrmas ancianas en *V-*) e la grafia mèi correnta de *Viraguet*, un autre diminutiu (a Sent Bertomiu d'Agenés), enquèra que i aja una atestacion en *B-* en 1520 .
* Trec (riu). Son nom es benlèu d'origina germanica (cf. lo neerlandés *trekken* > lengadocian *trac* « brut, pista, traça ») . Un tau nom sembla de mau motivar.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Marmanda-Èst; es adara deu canton de Marmanda-2.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Birac-sur-Trec_-1.JPG|Un ostau de Virac.
Birac-sur-Trec_-_Pigeonnier_de_Bourdieu_-1.JPG|Colomèir de Bordiu.
Birac-sur-Trec_-_Ch%C3%A2teau_de_Birac_-1.JPG|Castèth de Virac.


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bonencontre

**Bonencontre** o **Nòstra Dama** (*Bon-Encontre* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es ['nɔstrɔ 'damɔ]. Las fòrmas ancianas son : *Pau* avant 1512, *Bon Encontre*, en francés, après 1512, *La Roqual*, après 1512.

Segon Dauzat, *Bonencontre* es un nom de bon auguri. Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, pòt èsser l'ensenha d'una bona aubèrga.

Bénédicte Boyrie-Fénié a pas rencontrat qu'un nom, *Nòstra Dama*. Lo nom ancian de *Pau*, coma per la capitala bearnesa, representa benlèu la rasic preindoeuropèa **pal-*, « ròc, bauç », çò que seriá representat per lo nom pus tardiu *La Roqual*, derivat del latin vulgar **rocca*, « ròca », d'origina prelatina. Pòt correspondre a un terren rocassós o una penda rocassosa.

*Bon Encontre*, vengut la fòrma francesa, data de 1512. Aquesta annada, un jove pastre, *Frayssinet*, trobèt un imatge de la Verge, lo portèt a sa maire, que s'exclamèt « Dieu nos done bon encontre ! », segon Durengues. Lo lòc venguèt alavetz un lòc de romavatge. Lo francisme *dama* a remplaçat lo tèrme d'origina *dòna*, probablament dempuèi bèla pausa (benlèu dempuèi lo sègle XVI), aquí perqué B. Boyrie-Fénié lo consèrva dins lo nom de la comuna, **Nòstra Dama**.

## Istòria
La comuna se creèt a partir de maitas parròquias a la revolucion: Nòstra Dama de Bonencontre, Santa Radegonda, Casson...

## Administracion

## Demografia

* En 1793, la comuna èra recensada damb Agen.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

Bon-Encontre_-_Église_Sainte-Radegonde_-3.jpg|La glèisa Senta Rigonda (sègle XI).
Vierge_de_Bon-Encontre_-_détail.JPG|Verge de Bon Encontre.
Vierge_de_Bon-Encontre_-_1.JPG|Idem.
Canal_de_Garonne_Agen.JPG|Canal lateral.
Topographie_agen.jpg|Topografia.


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bergonhagas

**Bergonhagas** [bɛrgu'ɲaɣɔ] (*Bourgougnague* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Borgonhagas*, cap a 1300, *B.M de Bourgonhagues*, en 1511, *R. de Borgonhaga*, en 1520 . Dauzat, sigut en gròs per Negre (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) se pensa qu'un element etnic (*Burgundi-*) emb un sufixe pausa un problèma d'evolucion fonetica e causís un nom galloroman d'òme **Burginius*, inferit del nom gallés *Burginos*, emb lo sufixe *-acum*  (per Negre, *Burginus* + *-iaca*) . Delamarre accèpta tanben un *burginiācā*, la propietat de *Burginios* . Pierre-Henri Billy (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) constata la preséncia, a costat del prumièr reiaume visigotic en Gàllia e per lo survelhar, d'autres toponimes de sens etnic long de la val de Dròt, çò qu'es l'indici d'una zòna estrategica entre Dròt e Garona : Alamans de Dròt, Romanha, Romanó (Romanor ?), comuna de Boissa, un autre Romanha (comuna de Montflanquin), Francó (Francor ?), comuna de Lobejac, França (comunas de Senta Denença, La Cauçada e Lausun), etc. Las colonias germanicas pòdon èstre de simplas garnisons emplegadas per l'armada romana e los noms datan probablament deu sègle V. Lo nom marcariá ben la preséncia de burgondis e vendriá donc ben de **Burgundiacas* (emb un sufixe collectiu *-aca*); lo grope [ndj] se mudariá en [njj] per assimilacion, çò que mena a la palatalizacion regulara de [nj] en [ɲ]. *Borgonhagas* venguèt *Bergonhagas* per dissimilacion  .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lausun; es adara del canton de la Val de Dròt.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Lauzun, Bourgougnague, Lavergne, Montignac, Saint Colomb, Saint Laurent, Saint Nazaire et Segalas*, donc Lausun, Bergonhagas, La Vèrnha, Montinhac, Sent Colomb, Sent Laurenç (comuna de Bergonhagas), Sent Nazari e Segalàs.

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òlt e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Borlens

**Borlens** (*Bourlens* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié fornís qualques fòrmas ancianas : *Borlen (parrochia de Borlenx, parrochia de ~)* al sègle XIII, *Borlen (parrochia de ~)* en 1271, *Borlenx (episcopus pro ecclesia de ~)* en 1326, *Borlenc (capella de ~)* en 1326, *Borlenx (R. de ~) et Sancti Saturnini de Tessaco* en 1520  (quand las atestacions son en latin, lo nom de la parròquia demòra en occitan). La darrèra atestacion a l'avantatge d'ajustar al nom de la parròquia de Borlens, lo de son annèxa, Tesac. S'i pòt ajustar la grafia dins la mapa de Sanson (sègle XVII), *Bourleng* .

Per Dauzat e Rostaing, lo nom ven de *Borila*, nom germanic d'òme, e sufixe germanic *-ing* . Ernèst Negre, citat per  B. Boyrie-Fénié, aima mai un autre nom germanic *Borellus* [latinizat] e presenta lo meteis sufixe jos la fòrma *-ingos*. Bénédicte Boyrie-Fénié causís pas entre los dos noms de persona, egalament possibles e nòta que lo sufixe èra *-encs* (escrit *-enx*) abans de passar a *-en(s)*. La prononciacion actuala es [bur'len] .

## Istòria
Borlens es regropada ambe Tornon d'Agen abans 1806 e restablida coma comuna en 1876 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tornon d'Agenés; es ara del canton de *Le Fumelois* (en francés). 

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bornèl

**Bornèl** (*Bournel* en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [bur'nɛl]. *Bornèl* es atestat en 1520, en latin, *r. de Bornello* . Dauzat cresiá que lo nom veniá d'un mot prelatin, **bòrn-*, emb lo sufixe latin *-ellum* . En realitat, *Bornèl* es lo diminutiu de Bòrn. I a un castèl a Bòrn e Bornèl ne podiá dependre. Lo sens de *bòrn* es « bòrd », que se pòt tanben escriure *bòrn* [Bòrn es al bòrn d'un planòl], confòrmament a l'usatge de l'ancian occitan . Lo sens de *Bornèl* es pas dirèctament en relacion emb lo de *bòrn*, puèi que lo borg es en situacion invèrsa : dins una depression de 100-110 m, environada de puègs de 150 a 160 m.

## Istòria
La parròquia èra annèxa de Montaut pendent l'Ancian Regime.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilarial; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat es de Montaut e Bornèl; en 1800, i a una lacuna .
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Blaimont

**Blaimont** (*Blaymont* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [blɛj'mun]. Las fòrmas ancianas son : *Blaymont (parrochia de ~)*, al sègle XIII, *Laymont (parrochia de ~)*, en 1271, *Libaymont (capella de ~)*, en 1326, *Blasimonte (rect. de Blaymont alias de ~)*, en 1520 .

Tant Dauzat e Rostaing (*Blasii mons*) coma Bénédicte Boyrie-Fénié tròban l'origina del nom dins un compausat del nom de persona latin *Blasius* e del mot latin *mons*, mes Ernèst Negre èra per *Blaius*. La segonda precisa que Durengues pensava que las fòrmas de 1271 e 1326 son de marridas lecturas.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luècs e monuments

Château de Lamartinie.jpg|Castèl de *Lamartinie* (nom francés)
Blaymont_-_Église_Sainte-Foy_-1.JPG|Glèisa Senta Fe.
Blaymont_-_Église_Sainte-Foy_-4.JPG|Idem.
Blaymont_-_Église_Sainte-Foy_-6.JPG|Modilhon del cabeç.
Blaymont_-_Église_Sainte-Foy_-7.JPG
Blaymont_-_Église_Sainte-Foy_-8.JPG|La capèla Sud.
Blaymont_-_Église_Sainte-Foy_-9.JPG


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Boèr

**Boèr** (*Boé* en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [bwɛ]. La sola fòrma anciana es : *Sancti Sulpici*, en latin, en 1520.

Segon Dauzat e Negre, lo darrèr citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, *Boèr* es un nom de persona, equivalent del lengadocian central *boièr*, vengut del latin *bovarius*.

Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta l'explicacion. I a un pichon nom *Boèria*, citat al començament del sègle XIII a prepaus d'una  « Perfièita » de la familha dels senhors de Lautrèc. *Boèr* es tanben lo nom d'ostal de Jansemin. Lo toponime es recent e probable que remplacèt un nom antic, benlèu *Lille*, ocupat a l'epòca romana e a la primèra Edat del Fèr .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En 1793, la comuna èra recensada damb Agen.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Topographie_agen.jpg
Cèdres_-_Boé_-_Laurent_Seignobos.jpg|Passada de cèdres tricentenaris.
Allée_de_cèdres_-_Boé_-_Laurent_Seignobos.jpg


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Bossés

**Bossés** o  **Bossesc**  (*Boussès* en francés) qu'es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion qu'es [bu'ses]. Las fòrmas ancianas que son *capellanus de Bosesquio*, en latin, en 1369-1370, *ecclesia de Boscesco*, en latin, au segle XIV.

Segon Dauzat, *Bossesc* que representa lo latin **buxarium*, de *buxus*, « boish », damb lo sufixe *-arium* . Se n'èra atau, lo nom que seré **Boishèr*.

Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, *Bossesc* qu'ei lo plurau dau gascon **bossèr*, « boishar, boishagar, boisheda, boishet ». Non sembla que **bossèr* existisca. Segon Astor, citat tanben per B. Boyrie-Fénié, lo nom que seré *boissièr* (compréner *boishèr*), format sus *boish* damb lo sufixe *-ès*.

Bénédicte Boyrie-Fénié qu'arrefusa l'ipotèsi d'Astor, pr'amor de las fòrmas ancianas e de *e* barrat de la prononciacion. Lo sufixe que seré lo sufixe preceltic *-isco*, crotzat damb un sufixe germanic de qualitat *-isc*. Lo sens que seré de « lòc favorable au bòsc ». En partent du mot germanic **bosk*, l'evolucion que seré **boscisco* > **Boscesco* > *Bossesc* (dissimilacion) > *Bossés* (amudiment de la finala). La dificultat qu'es lo grop [sk] + [e] mia a [js] (exemple : *nascere* > *nàisser*); mès es pas atau ací; B. Boyrie-Fénié que supausa donc ua dissimilacion deu prumèr *k* anteriora a l'amudiment deu darrèr *k* vengut finau : **boskisko* > **bossisko* (que i avè dus *k* dens lo nom).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Brats (Òlt e Garona)

**Brats** (*Brax* en francés) es ua comuna gascona d'Agenés, en Brulhés, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion es [brats]. Las fòrmas ancianas son : *ecclesia S. Petri de Bray* en 1235, *ecclesia Sancti Petri de Bray* en 1302, * capella Sancti Petri de Brays*, en 1326. Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, va dens lo medish sens; Negre, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, i vei un nom « romanic » de persona *Barasco*. 
Segon Dauzat, *Brats* ven deu bas-latin **bracium*, tirat deu gallic e pregallic **bracu*, « vath, sanha ». 
Bénédicte Boyrie-Fénié constata que i avèva ua sanha a Brats, assecat per volontat de Napoleon Ier, çò que mia au mot *brac*, « hanga, brauda »; aquò explica pas las grafias medievales *Bray(s)*. *Revinhan* o *Redinhan* (i an trobat substruccions anticas) es benlèu lo nom primitiu deu borg e Brats un nom mei recent, non pas un nom prelatin.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Òut e Garona
## Ligams extèrnes

## Nòtas