open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Batalha de Monte Cassino

La **batalha de Monte Cassino** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 17 de genier au 18 de mai de 1944. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva d'amplor deis Aliats ( òmes) còntra lei posicions defensivas alemandas centradas a l'entorn de l'Abadiá de Monte Cassino ( òmes). L'enjòc èra lo contraròtle de Roma car lo sector èra la darriera posicion defensiva importanta avans la capitala italiana. Après una tiera de combats saunós onte se destrièron l'Armada Polonesa de l'Oèst, lei tropas colonialas francesas e lei 	paracasudistas alemandas, l'abadiá foguèt finalament conquistada per leis Aliats entraïnant la liberacion de Roma lo 4 de junh seguent.

La batalha costèt  òmes ais armada aliadas còntra  ais Alemands.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha d'Ancona (1944)

La **batalha d'Ancona** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 16 de junh au 18 de julhet de 1944. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva polonesa ( òmes) còntra la vila tenguda per leis Alemands ( òmes). L'objectiu de l'ataca aliada èra d'ocupar un pòrt pròche de la linha de frònt per melhorar l'avitalhament de sei tropas. Lei Polonés se turtèron a una resisténcia fòrta dei defensors mai capitèron finalament de conquistar la ciutat e son pòrt après mai d'un mes de combats. Avián perdut  òmes còntra  per leis Alemands.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha de la Linha Gotica

La **batalha de la Linha Gotica** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 28 d'aost au 17 de decembre de 1944. Designa una tiera de combats centrats sus la linha defensiva alemanda dicha Linha Gotica destinada a protegir lo nòrd d'Itàlia. Formadas de fortificacions bastidas dins lei regions montanhósas dau nòrd de la peninsula, lei defensas alemandas resistèron amb acarnament. Una partida foguèt rompudas per lei Britanics pendent l'autona mai lo rèsta contunièt de resistir fins a la fin de l'annada. Pasmens, lei condicions climaticas ivernencas empachèron leis Aliats d'esplechar sa victòria e lei fòrças alemandas gardèron lo contraròtle dau nòrd d'Itàlia fins a l'ofensiva de la Prima de 1945 en Itàlia. 

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha de París

La **batalha de París** ò la **Liberacion de París** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 19 au 25 d'aost de 1944. Foguèt la consequéncia d'una insureccion populara rapidament sostenguda per l'arribada de fòrças francoestatsunidencas. S'acabèt per la capitulacion de la garnison alemanda de la capitala francesa. Lei Francés perdiguèron entre  e  òmes (900- tuats e 320 bleçats) e leis Alemands  ( mòrts e  presoniers).

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Operacion Market Garden

L**'Operacion Market Garden** foguèt una ofensiva aliada que se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 17 au 25 de setembre de 1944. Son objectiu èra de capturar plusors pònts sus lo territòri neerlandés per permetre ais Aliats de conquistar la region industriala de Ruhr, centre de l'economia alemanda. Necessitant mai d'un largatge de paracasudistas britanics, estatsunidencs e polonés e una coordenacion precisa amb una ofensiva terrèstra d'un còrs blindat britanic, l'operacion mau capitèt en causa de la resisténcia alemanda dins lo sector d'Arnhem que son pònt poguèt pas èsser conquistat per leis Aliats.

En causa d'aquela resisténcia, leis Aliats decidèron de se retirar après aver recuperat un maximom de paracasudistas britanics. Deguèron abandonar la màger part de sei conquistas dempuei lo 17 de setembre. *Market Garden* es ansin considerada coma la darriera victòria importanta dau III Reich sus lo frònt oèst. D'efiech, leis Aliats i perdiguèron  òmes (còntra  a  per leis Alemands) e lei formacions aeroportadas britanicas i foguèron decimadas. Autra consequéncia grèva per leis Aliats, la mobilizacion necessària a l'ataca permetèt ais Alemands de se reorganizar dins leis illas situadas a l'entorn dau pòrt d'Anvèrs e de'n blocar l'accès fins a novembre de 1944.

## Liames intèrnes

* Frònt de l'Oèst (Segonda Guèrra Mondiala).

## Bibliografia

* **[[anglés|(en)]]** Cornelius Ryan, *A Bridge Too Far*, Londres, Coronet Books, 1978.

## Nòtas e referéncias
Desbarcament de Provença

Lo **desbarcament de Provença** (ò **Operacion Dragoon**) es una operacion militara menada per leis Aliats lo 15 d'aost de 1944 dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Entraïnèt lo desbarcament de quatre divisions aliadas dins lo sud-èst de França que formèron l'avans-gàrdia d'una armada francoestatsunidenca ( òmes) que prenguèt rapidament l'avantatge sus lei fòrças alemandas dau sud-èst de França ( òmes). Menaçadas d'enceuclament, lei fòrças alemandas recebèron l'autorizacion d'Adolf Hitler d'abandonar la region e de se retirar vèrs lo nòrd. Deguèron solament laissar de garnisons per blocar lei pòrts de Marselha e de Tolon e empachar son utilizacion per leis Aliats. Pasmens, foguèron rapidament obligadas de capitular.

## Liames intèrnes

* Batalha de Marselha.
* Batalha de Tolon (1944).

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha de l'Escalda

La **batalha de l'Escalda** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 2 d'octòbre au 8 de novembre de 1944. Designa una tiera d'operacions militaras deis Aliats, principalament menada per l'armada canadenca, per conquistar leis illas e lei ribas d'Escalda a l'entorn dau pòrt d'Anvèrs. D'efèct, en despiech de la presa d'aquela vila per lei Canadencs en setembre, leis Alemands ne'n blocavan totjorn l'accès.

Cinc setmanas de combats acarnats foguèron necessàrias, especialament per conquistar Terneuzen (20 de setembre), Woensdrecht (16 d'octòbre), Berg-op-Zoom (24 d'octòbre), per redurre totalament la pòcha de Breskens (2 de novembre) e finalament ocupar l'illa de Walcheren (8 de novembre).  soudats aliats ( Canadencs) foguèron perduts durant la batalha còntra aperaquí  Alemands (- tuats e  presoniers). La fin dei combats permetèt d'eliminar lei minas blocant lo pòrt d'Anvèrs que foguèt dubèrt ai naviris aliats lo 29 de novembre de 1944.

## Liames intèrnes

* Anvèrs.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha de Mètz

La **batalha de Mètz** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 27 d'aost au 13 de decembre de 1944. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva deis Aliats, principalament formats de tropas estatsunidencas dins aqueu sector dau frònt, còntra la region de Mètz e sei fortificacions. Leis asalhidors se turtèron a una resisténcia fòrta e poguèron pas conquistar la vila avans lo 22 de novembre e la totalitat dei fòrts avans lo 13 de decembre. Lei pèrdas dei dos camps son desconegudas mai foguèron consideradas coma importantas.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha d'Ais d'Alemanha

La **batalha d'Ais d'Alemanha** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 2 au 21 d'octòbre de 1944. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva estatsunidenca ( òmes) per rompre la Linha Siegfried dins lo sector d'Ais d'Alemanha. La vila foguèt enceuclada mai sa garnison ( òmes) refusèt de capitular e assaièt de rompre lo sètge ambé l'ajuda de divèrsei divisions exterioras (entre  e  òmes). Aquela combativitat foguèt considerada coma una menaça importanta per lo comandament aliat que decidèt de redurre la pòcha. Aquò entraïnèt de combats saunós dins lei carrieras de la vila. Cada camp i perdiguèt aperaquí  combatents.

## Liames intèrnes

* Linha Siegfried.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha deis Ardenas

La **batalha deis Ardenas** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 16 de decembre de 1944 au 25 de genier de 1945. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva alemanda còntra lei posicions estatsunidencas desgarnidas deis Ardenas. Aprofichant de condicions climaticas malaisadas qu'empachavan l'utilizacion de son aviacion per leis Aliats, leis Alemands rompèron lo frònt aliat e menacèron lo pòrt d'Anvèrs. Pasmens, a partir de la fin de decembre, de renfòrç e de bombardaments aerians aliats importants bloquèron son avançada. Puei, a la fin de genier, l'armada alemanda deguèt retirar sei fòrças principalas per faciar una ofensiva d'amplor de l'armada sovietica sus lo frònt de l'Èst (ofensiva de Prússia Orientala). A la fin dau mes, leis Aliats avián reconquistat totei lei territòris perduts.

Lo bilanç uman de la batalha foguèt de  soudats perduts e 800 carris destruchs per leis Aliats. De son caire, l'armada alemanda perdiguèt entre  e  combatents e 600 carris. Dins aquò, lo remplaçament dei pèrdas èra vengut fòrça problematic per la *Wehrmacht* e lei blindats perduts dins leis Ardenas manquèron en abriu de 1945 per defendre Berlin còntra lei Sovietics.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Diocèsis catolicas en Occitània

Lista de las **diocèsis catolicas en [[Occitània]]**.

## Estat espanhòl
* Província eclesiastica de Tarragona
** Diocèsi d'Urgèl (Andòrra, Aran, Catalonha)

## Estat francés

* Archidiocèsi de Bordèu
** Diocèsi d'Agen
** Diocèsi d'Aira e Dacs
** Diocèsi de Baiona, Lescar e Auloron
** Diocèsi de Peireguers e Sarlat
* Archidiocèsi de Clarmont
** Diocèsi del Puèi
** Diocèsi de Molins
** Diocèsi de Sant Flor
* Archidiocèsi de Lion
** Diocèsi de Valença
** Diocèsi de Vivièrs
* Archidiocèsi de Marselha
** Arquidiocèsi d'Ais e d'Arle
** Arquidiocèsi d'Avinhon
** Diocèsi de Dinha
** Diocèsi de Frejús e Tolon
** Diocèsi de Gap e Ambrun
** Diocèsi de Niça
* Arquidiocèsi de Montpelhièr
** Diocèsi de Carcassona e Narbona
** Diocèsi de Mende
** Diocèsi de Nimes
* Arquidiocèsi de Peitieus
** Diocèsi de Lemòtges
** Diocèsi de Tula
* Arquidiocèsi de Tolosa
** Arquidocèsi d'Albi
** Arquidiocèsi d'Aush
** Diocèsi de Caors
** Diocèsi de Montalban
** Diocèsi de Pàmias
** Diocèsi de Rodés
** Diocèsi de Tarba e Lorda

## Estat italian
* Província eclesiastica de Gènoa
** Diocèsi de Ventemilha e Sant Rémol
* Archidiocèsi de Turin
** Diocèsi de Mondovi
** Diocèsi de Coni
** Diocèsi de Pineròl
** Diocèsi de Susa
* Archidiocèsi de Cosença e Bisinhano
** Diocèsi de Sant Marc e Escalea

## Estat monegasc
* Archidiocèsi de Mónegue
Operacion U-Go

L**'Operacion U-Go** (ò **Operacion C**) foguèt una ofensiva japonesa que se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 6 de març au 3 de julhet de 1944. Dirigida còntra lei fòrças britanicas dau nòrd de Birmania, son objectiu èra d'agantar la vau de Bramapotra e d'intrar sus lo territòri de l'Índia Britanica onte lei Japonés esperavan organizar una insureccion generala còntra la dominacion coloniala britanica. Pasmens, leis asalhidors se turtèron a una resisténcia fòrta de part dei fòrças britanicas gardant lei vilas d'Imphal (8 de març - 8 de julhet) e de Kohima (4 d'abriu - 22 de junh) e deguèron se retirar en causa de la manca de viures e de municions. La retirada se transformèt en catastròfa per l'armada japonesa que perdiguèt  òmes còntra  per lei Britanics e permetèt ais Aliats de prendre l'avantatge sus lo frònt birman.

## Liames intèrnes

* Batalha Imphal.
* Batalha de Kohima.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Diocèsi de Ventemilha e Sant Rémol

La **diocèsi de Ventemilha e Sant Rémol** (en latin, *Dioecesis Ventimiliensis-Sancti Romuli*) es una division de la Glèisa Catolica Romana en Occitània, dins l’estat italian.
Correspond a la mitat oèst de la província d’Impèria, mai La Briga Auta qu’es dins la província de Coni.

La diocèsi se nomava sonque "*de Ventemilha*" abans 1975. 

A doas catedralas, Santa Maria Assunta a Ventemilha e San Siro a Sant Rémol e 99 parròquias.

Parròquias occitanas:
* Auriveta
* La Briga Auta

## Ligams extèrnes

* Pagina web officiala
Marquesat de Doçaiga

Lo **marquesat de Doçaiga** es un ancian estat italian, que foguèt un temps administrat amb lo comtat de Niça del temps del reialme de Piemont.

N'èran las comunas actualas de:
* Avrigar (Apricale, en italian)
* Doçaiga (Dolceacqua)
* L'Isòra (Isolabona)
* Preinaud (Perinaldo)
* A Roqueta (Rochetta Nervina)
* Sebòrga (Seborga)
## Istòria

En 1793, foguèt integrat dins lo departament francés deis Aups Maritims (districte de Menton, puèi de Mónegue, puèi arrondiment de Sant Rémol).

En 1860, demorèt çaquelà dins lo reialme de Piemont. Fa partida ara de la Província d'Impèria, dins l'estat italian.

Los sobirans èran de l'ostal de Doria.

## Geografia

[{  "type": "ExternalData",  "service": "geoshape",  "ids": "Q16186",  "properties": {  "fill": "#ffffff",  "stroke": "#555555"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoshape",  "ids": "Q268067",  "properties": {  "fill": "#ffd700",  "stroke": "#ffff00"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoshape",  "ids": "Q268995",  "properties": {  "fill": "#ffd700",  "stroke": "#ffff00"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoshape",  "ids": "Q269038",  "properties": {  "fill": "#ffd700",  "stroke": "#ffff00"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoshape",  "ids": "Q269476",  "properties": {  "fill": "#ffd700",  "stroke": "#ffff00"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoshape",  "ids": "Q269717",  "properties": {  "fill": "#ffd700",  "stroke": "#ffff00"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoshape",  "ids": "Q269808",  "properties": {  "fill": "#ffd700",  "stroke": "#ffff00"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoshape",  "ids": "Q269516",  "properties": {  "fill": "#ff6347",  "stroke": "#ff6347"  }}
]
Batalha de la Seuva de Tuchola

La **batalha de la Seuva de Tuchola** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 1 au 5 de setembre de 1939. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva alemanda (5 divisions) per rompre lei defensas polonesas (2 divisions e un grop operacionau) dau Corredor de Dantzig. Aprofichant sa superioritat materiala, de problemas de comunicacions entre lei diferenteis unitats polonesas e la manca de preparacion de l'armada polonesa qu'èra pas en plaça lo 1 de setembre, leis Alemands capitèron d'enceuclar la màger part de seis adversaris lo 3 de setembre. Una partida de l'armada polonesa de Pomerània foguèt ansin anientada après dos jorns de combats suplementaris mai lo rèsta capitèt de sortir de la pòcha e se retirèt dins lo sector de Bydgoszcz. Lei pèrdas a l'eissida de la batalha son desconegudas per lei dos camps.

## Liames intèrnes

* Campanha de Polonha (1939).

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha de Suomussalmi

La **batalha de Suomussalmi** se debanèt dins lo corrent de la Guèrra d'Ivèrn dau 7 de decembre de 1939 au 8 de genier de 1940. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva sovietica (entre  e  òmes) còntra la vila portuària d'Oulu que foguèt arrestada per lei fòrças finlandesas cargadas de protegir la frontiera ( òmes). D'efèct, maugrat sa superioritat numerica e materiala, lei soudats sovietics èran pas equipats per combatre dins una region boscassiera e dins de condicions ivernencas. Incapables de s'alunchar dei rotas, se turtèron a una resisténcia fòrta e deguèron se replegar. La retirada aguèt luòc dins de condicions fòrça malaisadas e plusors unitats de l'Armada Roja foguèron enceucladas per lei Finlandés. Aperaquí  Sovietics foguèron ansin tuats còntra 950 a  soudats finlandés bleçats ò tuats.

## Liames intèrnes

* Batalha de la Rota de Raate, combat principau de la batalha.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Segonda batalha de Summa

La **segonda batalha de Summa** se debanèt dins lo corrent de la Guèrra d'Ivèrn dau 1 au 15 de febrier de 1940. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva sovietica còntra l'armada finlandesa dins lo sector dau vilatge de Summa lòng de la rota de Leningrad a Viipuri. A partir dau 11, lei Sovietics capitèron pauc a pauc de rompre lei linhas finlandesas que mancavan d'armaments anticarris. Lo 12, una còntra-ofensiva mau capitèt e divèrsei traucadas aguèron luòc dins d'autreis endrechs dau frònt entraïnant una retirada generala dei Finlandés.

Lei pèrdas dei dos camps son desconegudas mai foguèron importantas. Aquò èra un problema grèu per lei Finlandés que tenián una populacion fòrça limitada a respèct d'aquela de l'Union Sovietica. Ansin, Helsinki acceptèt d'acomençar de negociacions lo 29 de febrier e de cedir una partida de son territòri ambé la signatura dau Tractat de Moscòu lo 12 de març.

## Liames intèrnes

* Premiera batalha de Summa.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Carpi Football Club 1909

Lo **Carpi Football Club 1909** es un club de fotbòl de la vila de Carpi en la província italiana de Modena. Fondat en 1909, venguèt professionau en 2015 enterin que la Seria A.
Timòr

Timòr pòt referir a:
* Timòr (illa), una illa d'Asia
* Timòr Èst, un país independent, anciana colonia portuguesa (Timòr portugués)
* Timòr Oèst, la part indonesiana de l'illa de Timòr, dins la província de las illas orientalas de la Sonda
* Timor ( mitologia), una divinitat romana.
Batalha dau Cap Nòrd

La **batalha dau Cap Nòrd** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala lo 26 de decembre de 1943. Opausèt una flòta britanica (1 cuirassat, 4 crosaires e 8 destroièrs) renfòrçada d'un destroièr norvegian a una esquadra alemanda (1 crosaire e 5 destroièrs). S'acabèt per una victòria navala dei Britanics que capitèron d'aprefondar lo crosaire de batalha *Scharnhorst* (aperaquí  marins tuats) e subiguèron ges de pèrda significativa.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha de Keren

La **batalha de Keren** se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 2 de febrier au 27 de març de 1941. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva britanica, sostenguda per d'unitats de la França Liura e de la resisténcia etiopiana, còntra lei tropas colonialas italianas. Maugrat una resisténcia acarnada e plusors succès defensius, lei fòrças italianas foguèron finalament anientadas ambé de pèrdas fòrça importantas ( mòrts e  bleçats e presoniers) còntra solament  per leis Aliats ( mòrts e  bleçats). Après aquela desfacha, la conquista dei colonias italianas d'Africa Orientala e la liberacion d'Etiopia contunièron sensa dificultat car l'armada italiana de la region èra pas capabla de remplaçar sei pèrdas e sa resisténcia s'afondrèt rapidament.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Ostal de Bernadòta

L’**ostal de Bernadòta** (en francés: *Maison Bernadotte*) es una dinastia d’origina occitana fondada pel bearnés Joan Baptista de Bernadòta e sa molhèr marselhesa Desirada Clari.

Sos descendents règnan uèi sus cinc monarquias europèas:
* Belgica: la grand del rei Felip èra Astrid, princessa de Suècia
* Danemarc: la grand del rei Frederic X èra Ingrid, princessa de Suècia
* Luxemborg: la rèiremenina del grand duc Guilhèm V èra Astrid, princessa de Suècia
* Norvègia: la maire del rei Arald èra Marta, princessa de Suècia
* Suècia: lo rei actual Carles XVI Gustau es lo tres còps rèirefelen de Joan Baptista Bernadòta

Lo rei de Danemarc Cristian X, filh de la princessa Loïsa de Suècia, foguèt tanben, de 1918 a 1944, lo sol rei d’Islàndia.
Crosaire cuirassat

Lo **crosaire cuirassat** ò **crosaire blindat** es un tipe de crosaire desvolopat a la fin dau sègle XIX e au començament dau sègle XX per remplaçar lo crosaire protegit. Foguèt la respònsa a la generalizacion d'obús explosius eficaç que necessitèron de renfòrçar lo blindatge dei pònts e dei flancs dei vaissèus. Lei sotas d'aquelei naviris foguèron tanben equipats de separacions estancas. En causa dei limits tecnologics, l'aumentacion dau blindatge limitava la velocitat.

Lei crosaires cuirassats foguèron suplantats a la fin deis annadas 1910 per lo desvolopament dei crosaires de batalha e dei cuirassats de classa *Dreadnought*. Foguèron alora considerats coma de naviris de segond rengs e de còps dich crosaire leugier. En causa dau nombre encara feble de crosaires de batalha e de *Dreadnought* operacionaus en 1914, un nombre important de crosaires cuirassats participèron ai batalhas navalas principalas de la Premiera Guèrra Mondiala. I foguèron largament dominats per lei naviris pus modèrnes.

## Liames intèrnes

* Crosaire.
* Crosaire de batalha.
* Crosaire protegit.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Crosaire auxiliar

Un **crosaire auxiliar** es un naviri marchand armat per la guèrra de corsa. Lo concèpte foguèt desvolopat per la Confederacion dins lo corrent de la Guèrra de Secession. A la fin dau sègle XIX, Russia, lo Reiaume Unit e Alemanha desvolopèron de naviris marchands capables d'èsser equipats de pèças d'artilhariá. Foguèron rapidament imitats per leis autrei poissanças navalas dau periòde. Alemanha generalizèt son utilizacion per s'atacar au comèrci britanic durant lei dos conflictes mondiaus. Pasmens, l'eficacitat dei crosaires auxiliars demorèt febla a respèct dei sosmarins ( tonas aprefondadas per lei crosaires auxiliars còntra  per lei sosmarins dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala).

## Liames intèrnes

* Guèrra de corsa.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Destroièr de transpòrt

Lo **destroièr de transpòrt** (tanben dich **transpòrt rapides**) èran de destroièrs utilizats per la marina militara estatsunidenca dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. Èran modificats per poder transportar e desbarcar un grop pichon de soudats (aperaquí 200 òmes generalament de comandos ò d'unitats d'engèni) e li fornir un sostèn d'artilhariá. Coma lei destroièrs classics, èran tanben utilizats per menar de patrolhas antisosmarinas ò de missions d'escòrta.

## Liames intèrnes

* Destroièr.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Naviri de linha

Lo **naviri de linha** foguèt un tipe de naviri de guèrra utilizat dau sègle XVII au sègle XIX. Èra equipat d'una artilhariá navala fòrça importanta (50 canons per lei premierei classas, mai de 120 sus lei modèls pus tardius), d'una propulsion de velas amb un velatge fòrça devesit per aumentar la manobrabilitat (remplaçada per de propulsions de vapor au sègle XIX) e utilizava la tactica de la linha de batalha per combatre. Foguèt lo vaissèu militar pus poderós dei marinas militaras fins a l'aparicion dau cuirassat que lo remplacèt a partir de la segonda mitat dau sègle XIX.

## Liames intèrnes

* Man'o'war, tipe principau de naviri de linha.
* Vaissèu de 74 canons, naviri de linha pus competitiu de la marina de velas.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Crosaire de batalha

Lo **crosaire de batalha** es un naviri de guèrra aparegut au començament dau sègle XX que sei caracteristicas de desplaçament, d'armament principau, d'efectius, d'autonòmia e de rai d'accion èran similaras a aquelei d'un cuirassat. Lei diferéncias èran un blindatge pus feble e una velocitat pus importanta. A l'origina, l'idèa èra d'utilizar aqueu tipe de vaissèu per perseguir e destrurre lei crosaires pus ancians que dispausavan d'una poissança de fuòc fòrça inferiora. Pasmens, ambé l'aumentacion progressiva de la talha dei crosaires de batalha, foguèron pauc a pauc utilizats ambé lei cuirassats. Dins aqueu ròtle, la manca de proteccion capabla d'arrestar lei tirs de l'artilhariá navala pesuca entraïnèt de pèrdas importantas, especialament a la batalha de Jutlàndia. Ansin, après la guèrra, lei crosaires de batalha recebèron de sistèmas de propulsion pus poderós e de blindatges pus espés. Foguèron pauc a pauc confonduts ambé lei cuirassats rapides. Durant la Segonda Guèrra Mondiala, subiguèron tornarmai de pèrdas importantas en causa de l'aveniment dau pòrta-avions e de l'aviacion embarcada.

## Liames intèrnes

* Crosaire.
* Cuirassat.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Crosaire protegit

Lo **crosaire protegit** es un tipe de crosaire desvolopat a la fin dau sègle XIX (1875-1890). Lei partidas vitalas dau vaissèu èran cubèrtas per un blindatge de 30 a 80 mm e sa velocitat se situava entre 16 e 18 nos en foncion de son desplaçament (entre  e  tonas). Pasmens, aqueu blindatge protegissiá solament lei maquinas e lei sotas de municions e lo desvolopament dei tecnologias que permetèt de curbir tot un naviri d'una proteccion blindada entraïnèt l'abandon dau concèpte de crosaire protegit. Foguèt remplaçat per lo crosaire cuirassat.

## Liames intèrnes

* Crosaire.
* Crosaire cuirassat.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
.娱乐

**** (punycode .xn--fjq720a, *yúlè*, "divertiment", en chinés) es un nom de domeni generic depausat per la Banca industriala e comerciala de China. Es en servici dempuèi lo 9 de mai de 2015.

## Referéncias
Canoniera

La **canoniera** es un tipe de naviri de guèrra leugier armat d'una ò de plusors pèças d'artilhariá desvolopat au sègle XIX a partir dei chalopas canonieras dau sègle XVII. Sei missions principalas èran d'assegurar lei liasons entre la tèrra e una flòta, de susvelhar e de protegir rapidament un litorau e de projectar de tropas a de distàncias importantas. Foguèt ansin fòrça per sostenir leis operacions colonialas en Africa e en Asia gràcias a sa capacitat de se desplaçar dins d'aigas pauc prefondas. Foguèt remplaçat a partir deis ans 1930 per l'aviso, la vedeta rapida e lo pòrta-avions.

## Liames intèrnes

* Diplomacia de la canoniera.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Crosaire sosmarin

Un **crosaire sosmarin** èra un tipe de sosmarin de talha granda destinat a assegurar de missions lòngas dins de regions alunchadas. Aqueu concèpte se desvolopèt a partir de l'adopcion de la doctrina de guèrra sosmarina d'outrança per la marina militara alemanda en 1917. Permetiá d'atacar lei convòis dins d'endrechs alunchats dau litorau onte lei naviris d'escòrta èran pus rars. Pasmens, lo còst e lei limits tecnologics limitèron lo nombre d'unitats produchas. De mai, sa talha importanta ne'n fasiá de butas pus aisadas per lei sonars e per leis armas antisosmarinas.

## Liames intèrnes

* Sosmarin.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Sosmarin costier

Un **sosmarin costier** es un sosmarin pichon amb una manobrabilitat importanta destinat a la navigacion dins un pòrt ò lòng d'un litorau e a la negada de minas marinas. En causa de sa talha febla, an en revènge un armament e una autonòmia limitats. Pasmens, gràcias a sa talha pichona, son malaisats de detectar e pòdon ansin intrar dins de zònas inaccessiblas per lei sosmarins pus importants.

## Liames intèrnes

* Sosmarin.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
.accenture

**** (acorcha de *Accent on the future*, "accent sul futur", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá Accenture (ancianament Andersen Consulting). Es en servici dempuèi lo 9 de mai de 2015.

## Referéncias
.nec

**** (acorcha de *Nippon Electric Company*, "companhiá electrica de Japon", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá japonesa 日本電気株式会社 (*Nippon Denki Kabushiki Gaishan*, ancianament NEC). Es en servici dempuèi lo 9 de mai de 2015.

## Referéncias
Josep Thió

thumb|Josep Thió
**Josep Thió** (Barcelona, 2 de julhet de 1965) es un musician e compositor catalan. Foguèt membre del grop de musica rock Sopa de Cabra, qu'i fasiá lo guitarrista, e mai lo corista e ne compausèt las cançons mai emblematicas coma "L'Empordà", "El boig de la ciutat" o "Camins". Comencèt una carrièra de solista a partir de la dissolucion de la formacion en 2001.  

## Discografia
Parisòt (omonimia)

Cal destriar   :
* **[[Parisòt (Tarn e Garona)|Parisòt]]**, vilatge de Roergue dins lo departament de Tarn e Garona.
* **[[Parisòt (Tarn)|Parisòt]]**, vilatge d'Albigés dins lo departament de Tarn.
.brother

**** ("fraire", en anglés, transcrich ブラザ boraza, en japonés, que la fabrica foguèt fondada per dos fraires) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá japonesa ブラザー工業株式会社 (*Burazā Kōgyō Kabushiki-gaisha*). Es en servici dempuèi lo 12 de mai de 2015.

## Referéncias
Naviri de defensa costiera

Un **naviri de defensa costiera** èra un naviri militar principalament utilizat de 1860 a 1920 per leis estats maritims qu'avián un litorau de protegir mai qu'èran pas de poissanças navalas importantas (País Nordics, País Bas, Tailàndia... etc.). Èra generalament un naviri pichon ò mejan (de  a  t) amb una forma similara a aquela d'un crosaire. Aviá generalament un blindatge e un armament poderós mai una velocitat, una autonòmia e un còst limitats. Foguèron gaire utilizats dins lo corrent dei dos conflictes mondiaus e dispareguèron durant leis annadas 1970.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
.icbc

**** (acorcha de l'anglés *international and commercial bank of China*, 中國工商銀行 *Zhōngguó Gōngshāng Yínháng*, "Banca industriala e comerciala de China", en chinés) es un nom de domeni generic depausat per la Banca industriala e comerciala de China. Es en servici dempuèi lo 13 de mai de 2015.

## Tanben veire
.工行
## Referéncias
Campanha sovietica de Manchoria

La **campanha sovietica de Manchoria** (**Operacion ofensiva estrategica en Manchoria** en Russia) se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 9 d'aost au 2 de setembre de 1945. Foguèt la consequéncia d'una tiera d'ofensivas sovieticas e mongòlas ( d'òmes) còntra Manchoria qu'èra tenguda per l'armada imperiala japonesa e sei supletius dau protectorat de Manchokuò ( d'òmes). Acomençada entre lei dos bombardaments atomics de Hiroshima e de Nagasaki, prenguèt lei fòrças japonesas per sospressa e entraïnèt son afondrament rapide en causa de la superioritat materiala de l'Armada Roja ( canons e  carris tecnicament superiors ai  pèças d'artilhariá e  carris japonés). En mens d'una setmana, lei Sovietics e lei Mongòls avancèron de 400 km. Lo 16 d'aost, jonhèron lei tropas dau Partit Comunista Chinés a Kalgan e lo 20, lo comandament japonés acceptèt de capitular sensa condicion. Pasmens, en causa de l'afondrament dei comunicacions japonesas, plusors pòchas de resisténcia contunièron de resistir. De son caire, lei Sovietics se contentèron d'enceuclar aquelei ponchs per perseguir son avançada vèrs lo sud e agantar Pòrt-Artur (23 d'aost) e lo 38 parallèl (25 d'aost).

Durant l'ofensiva, l'armada japonesa perdiguèt  mòrts e  presoniers, compres 148 generaus e Puyi, l'emperaire de Manchokuò. L'Armada Roja e son aliat mongòla perdiguèron aperaquí  òmes ( mòrts e  bleçats).

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Sosmarin lançaire de missils de crosiera

Un **sosmarin lançaire de missils de crosiera** es un tipe de sosmarin militar aparegut dins lo corrent de la Guèrra Freja. Sovent equipat d'una propulsion nucleara, son principalament armats de missils de crosiera e de missils antinaviris. A l'origina, foguèt desvolopat per la flòta sovietica per saturar lei defensas antimissils dei grops aeronavaus de l'OTAN. Pasmens, pòu tanben èsser utilizat per l'ataca de butas terrèstras. La màger part dei sosmarins lançaires de missils de crosiera gardan la possibilitat de tirar de missils armats d'ogivas nuclearas.

## Liames intèrnes

* Sosmarin

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Vaissèu de 74 canons

Un **vaissèu de 74 canons** èra un tipe de naviri de linha desvolopat per França a la fin deis annadas 1730 e qu'intrèt en servici en 1739. Foguèt l'espina dorsala dei marinas militaras europèas de la segonda mitat dau sègle XVIII au començament dau sègle XIX. Ambé dos pònts d'artilhariá, èra un vaissèu de tresen reng que teniá un rapòrt excellent entre sa poissança de fuòc, sa capacitat de manòbra, sa rapiditat de construccion gràcias a un procès estandardizat, son còst e son besonh en equipatge.

## Liames intèrnes

* Naviri de linha.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Vaissèu de 64 canons

Un **vaissèu de 64 canons** èra un naviri de linha de tresen reng ambé dos pònts d'artilhariá que foguèt utilizat per lei principalei marinas militaras europèas dins lo corrent dau sègle XVIII. Faguèt son aparicion durant lo rèine de Loís XIV (1643-1715) au sen de la flòta francesa. Foguèron copiats a partir de 1764 per leis Anglés. A respèct dei modèls francés, lei naviris anglés èran equipats de canons pus pesucs. Pasmens, a partir de la mitat dau sègle XVIII, èra inferior vaissèu de 74 canons pus poderós e de la fregata de 12 pus rapida. Son avantatge demorèt son còst pus feble mai foguèt pasmens pauc a pauc remplaçat a la fin dau sègle.

## Liames intèrnes

* Vaissèu de 74 canons.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Fregata de 12

Una **fregata de 12 canons** es un tipe de fregata equipat de canons de 12 liuras que foguèt utilizat de la fin dau sègle XVIII au començament dau sègle XIX per lei principalei marinas militaras europèas. Èra classada coma un vaissèu de quatren reng. La premiera foguèt realizada per França en 1748 que desvolopèt per la seguida un estandard armat de 32 canons que venguèt la nòrma fins ais annadas 1780 ambé l'aparicion dei fregatas de 18.

## Liames intèrnes

* Fregata de 18.
* Fregata de 24.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Fregata de 18

Una **fregata de 18** es un tipe de fregata equipat de canons de 18 liuras que foguèt utilizat de la fin dau sègle XVIII au començament dau sègle XIX au sen dei principalei marinas militaras europèas. Lo premier modèl foguèt construch per lei Francés en 1782 e copiat per leis Anglés a partir de 1800. Pasmens, la fregata de 18 foguèt rapidament subrepassada per la fregata de 24 que teniá un armament superior.

## Liames intèrnes

* Fregata de 12.
* Fregata de 24.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Sosmarin nuclear lançaire d'engenhs

Un **sosmarin nuclear lançaire d'engenhs** (ò **SNLE**) es un sosmarin militar desvolopat dins lo corrent deis ans 1950 e aparegut dins leis ans 1960. Es un sosmarin de talha granda equipat d'una propulsion nucleara, d'un armament antinaviri (torpilhas e de còps missils antinaviris) e de missils mar-sòu balistics estrategics. Sa còca es realizada per li donar una discrecion maximala. Sa mission principala es d'assegurar la dissuasion nucleara, especialament la garantida d'una repòsta, en causa de la dificultat de lo localizar.

## Liames intèrnes

* Guèrra Freja.
* Arma nucleara.
* Destruccion Mutuala Assegurada.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Sosmarin d'ataca

Un **sosmarin d'ataca** (ò **sosmarin multiròtles** dins la marina russa) es un sosmarin militar especializat dins l'ataca e la destruccion d'autrei sosmarins e de naviris de superficia militars ò marchands. Per aquò, es armat de torpilhas e de missils antinaviris. Sei missions principalas son donc la destruccion de naviris enemics ò la proteccion de vaissèus aliats. Inspirat per lei sosmarins dei dos conflictes mondiaus, aqueu tipe de sosmarin faguèt son aparicion après la Segonda Guèrra Mondiala e forma una partida importanta dei principalei flòtas militaras actualas. Certanei son equipats d'una propulsion nucleara.

## Liames intèrnes

* Sosmarin.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Fregata de 24

Una **fregata de 24** es un tipe de fregata equipat de canons de 24 liuras que foguèt utilizat de la fin dau sègle XVIII au mitan dau sègle XIX, principalament per lei marinas militaras francesa, estatsunidenca e britanica. Lo premier modèl foguèt construch per lei Francés en 1772 mai la produccion d'aqueu tipe de fregata acomencèt d'un biais vertadier solament a partir de 1794.

## Liames intèrnes

* Fregata de 12.
* Fregata de 18.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Brutlòt

Un **brutlòt** (var. **brutlaire**) èra un naviri cargat d'explosius e de matèrias inflamablas. Èra generalament un vaissèu vièlh de talha pichona qu'èra dirigit còntra de naviris enemics per i entraïnar un incendi. Foguèt utilizat sus lo prat batalhier de l'Antiquitat fins au començament dau sègle XIX. En 1940-1941, lei Britanics preparèron la destruccion de naviris de desbarcament alemands gràcias a de brutlòts mai lo plan foguèt finalament jamai aplicat.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Crimes of the Heart

***Crimes of the Heart*** (*Crimes del còr*) es la mai celèbra de las pèças de teatre de l'escrivana americana Beth Henley. La data de composicion es 1978; la primièra representacion nacionala, après maitas representacions localas, se faguèt lo 1èr de febrièr de 1980.

## Personatges

* Babe, Lenny e Meg, tres sòrres
* Barnette Lloyd, cosina de las tres
* Doc Porter, ancian calinhaire de Meg
* Chick Boyle, avocat que defend Babe

## Intriga

Lenny, es una femna que viu a Hazlehurst (Mississipí) que s'ocupa del grand, malaut.

Un jorn, las sòrres de Lenny arriban amb sos problèmas. Babe a lo còr macat que tirèt sus son òme violent e qu'es ara amorosa d'un jove de quinze ans. Meg ensagèt de venir cantaira. Cada sòrre deu enfaciar las consequéncias dels crimes de còr que faguèron. Mila remembres tristes e gaujoses lor tornan e las sòrres son reünidas que non sai.

## Guierdons
* 1981: *New York Drama Critics' Circle Award*: melhora pèça americana
* 1981: Prèmi Pulitzer dins la categoria teatre
* 1982: *Theatre World Award* 
** Lizbeth MacKay
** Peter MacNicol

## Nòtas


## Ligams extèrnes

*  Crimes of the Heart en Internet Broadway Database
*  Internet Off- Broadway Database listing, 2001
Laozi

Laozi pòt referir a:

*Laozi (filosòf): un filosòf chinés que fondèt lo taoïsme.
*Daodejing: un libre escrich per lo quite Laozi e soventas fes nomenat *Laozi*.
Daodejing

Lo **Daodejing** (chinés tradicional 道德經, chinés simplificat 道德经, pinyin *Dàodéjīng*) tanben nomenat Laozi (Chinès 老子, pinyin *Lǎozǐ*), es un tèxte clàssic chinés atribuit al savi legendari Laozi. L'òbra es considerada coma la basa del taoïsme  e tots los seguidors de totas las escòlas taoïstas lo consideran coma un tèxte canonic e sant.

## Nòtas e referéncias
B. B. King

**Riley B. King**, mai conegut coma **B.B. King** (Itta Bena, Mississipí, 16 de setembre de 1925  - Las Vegas, Nevada, 14 de mai de 2015), foguèt un famós guitarrista de blues e compositor american. Èra conegut per nomenar sas guitarras "Lucille" e faguèt una cançon amb aqueste títol fasent referéncia a la manièra que sa guitarra cambièt sa vida.

En 2003 la revista Rolling Stone lo classèt tercer melhor guitarrista de tots los temps.

## Discografia
# *King of the Blues* (1960)
# *My Kind of Blues* (1960)
# *Live at the Regal* (Live, 1965)
# *Lucille* (1968)
# *Live and Well* (1969)
# *Completely Well* (1969)
# *Indianola Mississippi Seeds* (1970)
# *B.B. King In London* (1971)
# *Live in Cook County Jail* (1971)
# *Lucille Talks Back* (1975)
# *Midnight Believer* (1978)
# *Live "Now Appearing" at Ole Miss* (1980)
# *There Must Be a Better World Somewhere* (1981)
# *Love Me Tender* (1982)
# *Why I Sing the Blues* (1983)
# *B.B. King and Sons Live* (Live, 1990)
# *Live at San Quentin* (1991)
# *Live at the Apollo* (Live, 1991)
# *There is Always One More Time* (1991)
# *Deuces Wild* (1997)
# *Riding with the King* (2000)
# *Reflections* (2003)
# *The Ultimate Collection* (2005)
# *B.B. King & Friends: 80* (2005)

## Videografia
# *The Electric B.B. King - His Best* (1960)
# *Great Moments with B.B. King* (1981)
# *The King of the Blues: 1989* (1988)
# *Got My Mojo Working* (1989)
# *King of the Blues* (Box Set, 1992)
# *Why I Sing the Blues* (1992)
# *B.B. King: Live By Request* (2003) DVD
# *Martin Scorsese Presents the Blues: B.B. King*; (2003)
# *Ultimate Collection* (2005)

## Referéncias

## Ligams extèrns

* Pàgina oficial de B.B. King
.soccer

**** ("fotbòl", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 13 de mai de 2015.

## Referéncias
.cisco

**** (acorcha del nom de la vila americana "San Francisco") es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa americana Cisco Systems. Es en servici dempuèi lo 15 de mai de 2015.

## Referéncias
Religion tradicionala chinesa

La **religion tradicionala chinesa** (chinés tradicional: 中國民間宗教 or 中國民間信仰; chinés simplificat: 中国民间宗教 or 中国民间信仰; pinyin: *Zhōngguó mínjiān zōngjiào* or *Zhōngguó mínjiān xìnyăng*) recampa un ensemble de cresenças ancestralas eiretadas dempuèi l'Antiquitat. Es diferent del confucianisme, del taoïsme e del bodisme emai se d'elements de las cresenças tradicionalas pòdon se retrobar dins aquestas religions talas que son practicadas en China.

## Referéncias
.lupin

**** (nom d'una entrepresa farmaceutica indiana) es un nom de domeni generic enregistrat per Lupin Limited. Es en servici dempuèi lo 15 de mai de 2015.

## Referéncias
Ziran

Lo **ziran** (chinés: 自然; pinyin: zìrán; Wade–Giles : tzu-jen; corean: 자연; Japanese: 自然 (じねん・しぜん, jinen shizen)) es un concèpte fondamental del taoïsme.  Aiceste mot chinés es compausat de dos caractèrs : **zi** (自) "nas; se; dempuèi" e **ran** (然) "drèch, just; corrècte; atal". **Ran** es tanben utilizat coma un sufix que marca los advèrbis o los adjectius (a quicòm prèp equivalent de -ment en occitan). Dins la cultura e la simbolica chinesa, lo nas es utilizat coma metafòra per designar son ponch de vista.

## Origina del concèpte
Lo mot **ziran** foguèt bensai creat per Laozi dins lo *[[Daodejing]].*

Es ligat al concèpte de wu wei e designa una vision essencialista del ligam entre l'òme e l'òrdre de l'univèrs (assimilat a la natura).

En chinés modèrne, en defòra de son sens filosofic, lo tèrme es plan utilizat:

- coma advèrbi: 自然 significa *naturalament*.

- coma adjectiu: 自然 significa *aisat, natural, amb natural*.

- coma substantiu: 自然 significa *la natura*.

## Significacion del concèpte
Lo concèpte filosofic significa un retorn a sa natura originala, a un comportament espontanèu e liure, confòrme a la natura umana e a la natura del mond.
Es considerat coma un comportament essencial pels taoïstas.

Aquesta vision pòt semblar estranha o pauc familiara en defòra de China mas revèrta en partida, en Occident, d'elements de la pensada de Jean-Jacques Rousseau.

## Referéncias

Pregadio, Fabrizio. ed. (2008). *The Encyclopedia of Taoism*. Routledge.
Tròia (omonimia)

**Tròia** es lo nom toponimic de
* Tròia es una anciana ciutat mièglegendari en Anatolia, situat prèp de la mar Egèa.
* Tròia es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja.

Vejatz tanben **Tròias** 
* Tròias (en francés *Troyes*) es una comuna francesa situada dins lo departament d'Auba.
Camp de Mart (Roma)

Lo **Camp de Mart** (en latin,  : *Campus Martius*, en italian : *Campo Marzio*) èra a Roma una planura que se situava d'en primièr fòra dels barris, e ont Romul aviá consacrat un temple a Mart; al nòrd oèst de la vila, e sus la riba esquèrra del Tibre. 

## Istòria

Lo Champ de Mart es la planura inondabla situada entre la muralha serviana de Roma e la vòlta de Tibre. Espaci utilisable per amassar lo pòble roman en armas e far d'exercisis militar, èra utilizat tanben per d'autres usatges civils: s'i tenián las assembladas del pòble, e s'i elegissián los magistrats pendent de comicis.

Dins los darrièrs temps de la Republica, foguèron bastits a l'entorn del Camp de Mart de portics, d'arcs de trionf e de monuments publics magnifics, coma lo teatre e la Curia de Pompèu. Foguèt sul Camp de Mart que las cendres de Juli Cesar foguèron versadas per d'esclaus après qu'èra estat assassinat davant las pòrtes del senat, abans una sesilha.

Jos l'Empèri, lo Camp de Mart se cobrís pauc a pauc de bastiments publics jos l'iniciativa d'August e dels successors: coma los tèrmes d'Agrippa, lo portic d'Octavia, lo teatre de Marcèl, puèi l'estadi de Domician (que venguèt la Piazza Navona) e lo Panteon.

## Lo Camp de Mart de l'Antiquitat fin ara
Al contrari dels autres quartièrs de la Roma antica, lo Camp de Mart foguèt pas abandonat a l'Edat Mejana. Lo traçat dels axes de las carrièras anticas demorèt, coma quel de la Via Flaminia, que veniá la via Lata en vila, e correspond a l'actuala via del Corso.

*[[Campo Marzio (rione de Rome)|Campo Marzio]]* es ara un des 22 rioni de la vila de Roma. Es designat dins la nomenclatura administrativa pel còdi **R.IV**.

## Endacòm mai

Per imitacion, foguèt donat, a París, lo nom de Camp de Mart un grand espaci situat entre l'Escòla militara e la Torre Eiffel.

## Vejatz tanben

### Ligams extèrnes
* Maqueta del Camp de Mart
Die Antwoord

**Die Antwoord**, (prononciacion en alfabet fonetic internacional : di.'ant.vɔrt ; en afrikaans : « la responsa »), es un grop compausat de *Ninja* ( Watkin Tudor jones),  *Yo-landi vi$$er* (Anri du toit) e *God* (ancianament nomat *DJ-hi tek*) e *DJ Vuilgeboost* (en concert solament). 

Es un grop de Hip hop, rave e zef sudafican originaris del Cap, qu’exista despuèi un pauc mai de quinze ans. A creat de nombrós projèctes coma *The Original Evergreen*, *MaxNormal.TV* e *The Constructus Corporation*. 

Es coneigut per aver agut de nombrós nòm de scèna. 

Lo personatge de Ninja es un personatge vulgari e fòrça atacaire contrariment ai precedents. A causit queste nòm en sortent de preson e despuei quita jamai son personatge. Ninja e Yo-landi vi$$er an aguda (entre d’amics sexaus) una chata per acident ; es nomada Sixteen Jones.

Ninja e Yo-Landi jogan dins lo filme de sciéncia-ficcion **Chappie**, realisat per *Neill Blomkamp* e suertit en 2015.

## Discografiá
Albums estudiò
*2009 *$O$* (en format MP3, album autoeditat)
*2010 *$O$ (edició revisada)* (en [CD, album editat per Cherrytree Records)
*2012 *Ten$Ion*
*2014 Donker Mag (editat per Zef Records en MP3, CD i vinil)

;Mixtapes
*2016 Suck on this

;Senzills en EP (Extended Play)
*2010 *5* (CD, EP, Cherrytree Records)
*2010 *Ekstra* (CD, EP, Cherrytree Records)

;Altres senzills

## Referencias
Zhuangzi (libre)

Lo **Zhuangzi** (prononciacion chinesa: [ʈʂwɑ́ŋ tsɨ̀]; chinés: 莊子; Wade–Giles: Chuang-tzu) es una òbra religiosa e filosofica escricha a la fin del Periòde dels Reialmes Combatents. Lo libre relata d'istòrias destinadas a exemplificar l'idea de naturalesa (ziran) del savi taoïsta. Es nomenat del nom de son autor, "Mèstre Zhuang" (Zhuangzi). Lo *Zhuangzi* es un dels dos tèxtes fondadors del taoïsme, amb lo *[[Laozi]] ([[Daodejing]]).*

## Genèsi del libre

Lo **Zhuangzi** foguèt escrich per Zhuang Zhou, subrenomenat 'Mèstre Zhuang' (en chinés: "Zhuangzi" 莊子).

La vida de l'autor es en partida coneguda. Nasquèt en - 369 dins l'Estat de Song e moriguèt probablament entre - 295 e -286. Se pensa que passèt una partida de sa vida dins l'Estat de Chu e dins l'Estat de Qi, a Linzi.
Sa vida es tanben coneguda gràcias a Sima Qian. Dins lo seu monumental *[[Recòrds del Grand Istorian]]*, **Sima Qian** porgís una biografia de Zhuang Zhou que balha un fum de detalhs.

Es reconoscut, dempuèi al mens la dinastia Song qu'una partida del tèxte es pas l'òbra de Zhuang Zhou. Los sèt primièrs capítols son considerats sensa cap de dobte coma son òbra. Per los autres capítols, se pensa que foguèron retrabalhats o escriches per divèrses autors. Totun, totòm reconeis que los capítols tots foguèron escriches entre los sègles IV e II ab. Jèsus Crist.

## Contengut del libre
Lo **Zhuangzi** es pas un tractat filosofic basat subre una argumentacion abstracta. Compren 33 capítols e conta una seria d'istòrias o d'anecdòctas de la vida de Mèstre Zhuang.

Demest las istòrias mai celèbras, i a  *[[Zhuang Zhou somia qu'es un parpalhòl|' Zhuang Zhou somia qu'es un parpalhòl']]* ("Zhuāng Zhōu mèng dié" 莊周夢蝶). Dins aquest relat Zhuang Zhou s'imagina qu'es vengut un parpalhòl e medita subre l'illlusion e la natura de la causas.
I a tanben *[[La Mòrt de la molhèr de Zhuangzi|'La Mòrt de la molhèr de Zhuangzi']]* ("Zhuāngzǐ qī sǐ" 莊子妻死) qu'es l'occasion de perpensar a la natura de la vida.

Es de notar que lo *Zhuangzi* conten tanben qualques capítols anticonfucianistas.

## Referéncias

Pregadio, Fabrizio. ed. (2008). *The Encyclopedia of Taoism*. Routledge. 

Zhuang Zi (1996 (3ª edición 2007)). Zhuang Zi: maestro Chuang Tsé. Traducción directa del chino de los 33 capítulos, introducción y notas a cargo de Iñaki Preciado Idoeta. Barcelona: Editorial Kairós.

Ziporyn, Brook (2009), *Zhuangzi: The Essential Writings*, Indianapolis: Hackett Publishing Company.
Civilizacion grècoromana

La **civilizacion grecoromana** designa un ensems de caracteristicas socialas, politicas, filosoficas, scientificas e culturalas desvelopadas pendent la Grècia antica e la Roma antica. 

Aquel tèrme fa mòstra de l'influéncia culturala que la Grècia antica difusèt sus la vila de Roma. Aquela darrièra l'assimila e a son torn transmet aquela cultura a l'ensems de son empèri, fins a influenciar fòrça los Reialmes mejancièrs.

Lo sincretisme entre ambedoas culturas ven del periòde de la Magna Grècia ont la colonizacion grèga de la peninsula italiana pòrta l'ellenizacion als pòbles preexistissents a la fondacion de Roma.
.men

**** ("òmes", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 20 de mai de 2015.
## Referéncias
Jacme Amadèu Doleris

thumb|250px|Jacme Amadèu Doleris en 1922
**Jacme Amadèu Doleris** (en francés: **Jacques Amédée Doléris**; Lenveja, 22 de decembre de 1852 – Pau, 18 de genièr de 1938) foguèt un mètge e politician occitan. Foguèt un ginecològ prestigiós mondialament qu'introdusiguèt qualques innovacions dins aquesta especialitat medicala.