Desbarcament de Normandia

thumb|right|250px|Lei plaias dau Desbarcament, amb la posicion dei naviris de linha.

L**'Operation ''Neptun*** es lo nom de còde que si dona au desbarcament en [[Normandia]] dei tropas [[Aliats de la Segonda Guèrra Mondiala|aliadas]] en [[junh]] de [[1944]] au moment de la [[Segonda Guèrra Mondiala]]. Precedisse la [[Batalha de Normandia]].

Es la fasa d'assaut de l'[[Batalha de Normandia|Operation Overlord]] qu'a per tòca de crear una [[tèsta de pònt]] aliada de gròssa escala dins lo nòrd-oèst d'[[Euròpa]] e la dubertura d'un nòu [[Frònt de l'Oèst (Segonda Guèrra Mondiala)|frònt a ponent]].

L'operacion inclusiá de movements nombrós :

* la traversada de la [[Marga (mar)|Marga]] per mai que d'un milier de naviris ;
* leis operacions aeroportadas la nuech precedenta ;
* lei bombardaments preparatòris aerencs e navaus dei [[Muralha d'Atlantic|defensas costieras alemandas]] ;
* lo paracasudatge de miliers d'[[Estats Units|Americans]] au matin dau [[6 de junh]] ;
* lo desbarcament dei tropas sus lei plaias (de ponent a levant) d'[[Utah Beach]] e [[Omaha Beach]] (e tanben la presa de la [[poncha de l'Hoc]]) per leis Americans e [[Gold Beach]], [[Juno Beach]] per lei [[Canadà|Canadians]] e [[Sword Beach]] per leis Anglocanadians.

Un còup lei plaias presas, l'operacion si persègue per la joncion dei fòrças de desbarcament e l'establiment d'una tèsta de pònt sus la còsta normanda puei l'expedicion d'òmes e de materiaus suplementaris. Lei jorns seguents vién la mesa en plaça deis estructuras [[logistica]]s ([[pòrt (marina)|pòrts]], [[oleoducte]]s) per l'avitalhament dau frònt e lo desbarcament de tropas suplementàrias. L'operacion cèssa oficialament lo [[30 de junh]] de 1944. Maugrat que quauque còup s'afièrma que l'Operacion Neptun siguèt ren que la partida navala de l'Operacion Overlord, qu'ela sovent si limita ren qu'au desbarcament aliat e a l'establiment dei tèstas de pònt sus la còsta normanda, lei fònts istoricas establisson clarament que l'Operacion Neptun es la partida de desbarcament e d'establiment d'una tèsta de pònt costiera au sen de l'Operacion Overlord mai vasta que per quant a-n ela aviá per tòca l'establiment d'una tèsta de pònt d'escala mai gròssa dins lo nòrd-oèst d'Euròpa.

Avans e durant l'Operacion Neptun aguèt luec l'[[Operacion Fortitude]], nom de còde collectiu deis operacions de desinformacion e de diversion deis Aliats que sa tòca èra dobla :

1. Premier dissimular a l'estat major [[Tresen Reich|alemand]] lo luec reau dau desbarcament en Euròpa dau Nòrd-Oèst ;

2. Puei un còup lo Desbarcament de Normandia efectuat, far creire que si tractava ren que d'un desbarcament segondari de diversion. Lo premier objectiu tactic èra d'evitar un renforçament dei defensas, ensin qu'una concentracion de tropas en Normandia. Puei si tractava d'evitar una arribada tròup rapida dei renfòrç alemands dins lei premiers jorns que perseguirián lo Desbarcament. En particular, faliá tenir a l'escart leis unitats blindadas de la XVena armada qu'estacionavan dins lo [[Pas de Calais (departament)|Pas de Calais]] avans que leis Aliats aguèsson poscut establir una tèsta de pònt sufisament solida.

Au sen de l'Operacion Fortitude, dos episòdis importants :

1. L'[[Operacion Skye]] ([[Reiaume Unit|britanica]]) : *British Fourth Army*, armada fictiva establida a-n [[Edimborg]] e en [[Irlanda dau Nòrd]] per far creire a-n un desbarcament en [[Norvègia]] ;

2. L'[[Operacion Quicksilver]] (americana) : *First United States Army Group (FUSAG)'', grope d'armadas fictivas comandat per lo generau Patton per far creire a-n un desbarcament dins lo nòrd de França.