open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lei de la gravitacion universala

La **lei de la gravitacion universala** de Newton ditz que la fòrça d'atraccion entre dos còrs, amb massas *m*1 e *m*2 respectivament, es proporcionala al produch de las massas *m*1 e *m*2 e inversament proporcionala al carrat de la distància que separa los dos còrs. Matematicament s'exprimís coma:

:F = G\,\frac{m_1 m_2}{d^2}

ont *F* es lo modul de la fòrça de la gravitat, *G* es la constanta gravitacionala, *m*1 e *m*2 son las massas dels dos objèctes qu'inician la fòrça, e *d* es la distància entre los dos centres de gravitat de las doas massas, que se considèran concentradas en un punt.

La valor de *G* dins lo Sistèma Internacional d'Unitats es:

G  = \left(6,6742 \plusmn 0,001 \right) \times 10^{-11} \ \mbox{N} \ \mbox{m}^2 \ \mbox{kg}^{-2} \,
:: = \left(6,6742 \plusmn 0,001 \right) \times 10^{-11} \ \mbox{m}^3 \ \mbox{s}^{-2} \ \mbox{kg}^{-1} \,

Amb la lei de la gravitacion universala, Newton capitèt a reproduire las leis de Kepler, donant atal una explicacion pus fondamentala de las tres leis, que fins alara èran solament empiricas. 

Per exemple, a la superficia terrèstra se pòt considerar que la distància al centre de la Tèrra es la meteissa en totes los punts (es una aproximacion: la diferéncia de la distància mejana del centre de la Tèrra a un punt del nivèl de la mar e al suc d'una montanha de 1000 mètres es de mens de 0,02%).

:F = G\,\frac{M m}{R^2} = m g\;  ont g = G\,\frac{M}{R^2} 

Aicí *M* es la massa de la Tèrra e *R* son rai mejan. Generalament es una bona aproximacion de considerar *g* coma una constanta. De fach *g* es l'acceleracion que los còrs subisson a la superficia terrèstra e qu'es la meteissa per totes los còrs independentament de la seuna massa (coma se pòt deduire del calcul precedent) e que serà demostrat empiricament per Galileo Galilei.

## Nòtas
Espeluga d'Ekain

250px|thumb|right|Lo gran panèu (replica)
250px|thumb|right|Associacion d'animaus dens lo gran panèu de l'espeluga d'Ekain segon lo paradigma de Leroi-Gourhan
L**'[[espeluga]] d'Ekain** qu'embarra un deus ensembles picturaus mei importants de la Preïstòria europèa. Que s'obreish dens la comuna de Deba, au ras de la vila de Zestoa, en Guipuscoa, au Bascoat. Qu'estó descobèrta en junh de 1969 per Rafael Rezabal e Andoni Albizuri, membres d', grop de cultura de la vila d'Azpeitia.

Las pintruras, datadas au Magdalenian deu Paleolitic Superior, que son d'ua qualitat excepcionau, dab las de Las Caus, Nhaus e Altamira.

Qu'apartien dempuish julhet de 2008 au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat, en associacion dab d'autes jaç ed espelugas pintradas deu nòrd d'Espanha.

## Ligams extèrnes
* Lo sit d'Ekainberri (replica de l'espeluga d'Ekain)
* Visita virtuau de l'espeluga d'Ekain
Westerveld

**Westerveld** es una comuna neerlandesa, dins la província de Drenta.

La comuna de Westerveld siguèt creada lo 1er de genier de 1998 per la fusion dei comunas de Diever, Dwingeloo, Havelte e Vledder.
Fiat

**Fiat S.p.A.**, acronim de *Fabbrica Italiana Automobili Torino* ò en occitan "Fabrica Italiana d'Automobilas de Turin", es un constructor automobil italian, establit a Turin. Depende de Fiat Group contrarotlat per la familha Agnelli. 

Fiat Group contraròtla lei marcas Fiat Auto, Fiat Professional, Alfa Romeo, Lancia, Maserati, Ferrari, IVECO, CNH e Irisbus. Ambé  veïculs de totei tipes produchs en 2007, lo grope Fiat si classa au 8en reng mondiau detràs Toyota, General Motors, Volkswagen, Ford, Honda, PSA. Lei chifras mòstran una auça de mai de 12% durant l'an 2006, per una chifra d'afaires de 58,5 miliards d'euros.

Après lo decès d'Umberto Agnelli lo 27 de mai de 2004, Luca di Montezemolo, a l'epòca president de Ferrari, siguèt nomat president de Fiat ; John Elkann, felen de Gianni Agnelli, ne'n siguèt nomat vicepresident.

Lo grope subissèt una pèrda d'esplecha de 979 milions d'èuros en 2003 e de mai d'un miliard en 2004, çò que representa lo pièger an dau sègle d'existéncia de la societat. Despuei, la situacion s'es notablament redreiçada. D'efèct, tre sa rompedura ambé l'american General Motors a la fin de l'an 2004, Fiat Group retrobèt totplen rapidament sa santat financiera. En 2005, gràcias au succès de sei modèls nòus Panda II e Grande Punto, lei resultats venguèron positius. Lei resultats a la fin dau tresen trimèstre de 2007 mòstran una progression de 17,8% per Fiat Auto e superiora a 23% per IVECO e CNH.

En 2007, lei parts de mercat dau grope aumentèron fòrça, especialament dins lo sector automobil onte passan 32% en Itàlia e 9% en Euròpa. Despuei lo començament de l'an 2007, Fiat Auto es davant Renault. La Nòva Fiat 500 que siguèt presentada lo 4 de julhet de 2007, exactament 50 ans après lo legendari "potet de iaort" de 1957, renforcèt encara lei posicions de la marca : reculhèt mai de  comandas avans sa presentacion oficiala. En un an de temps, passèt  comandas. Quant a la creissença dei divisions dei camions IVECO e dei materiaus agricòlas e de construccion CNH, passa lei 17% annuaus.
Edifici Kavanagh

L**'edifici Kavanagh** qu'ei un deus bastiments mei emblematics de Buenos Aires e un deus famós dehens l'istòria de l'arquitectura en America del Sud. 

Que's tròba sus la Plaça San Martín au numèro 1065 de la carrèra Florida dens lo quartièr de Retiro. que ho inaugurat lo 3 de genèr de 1936.

A l'origina de la soa bastida que i avó ua rivalitat enter Corina Kavanagh e la familha oligarquica deus Anchorena. L'edifici que ho atau bastit dab lo prethèit de desprovesir la glèisa deus Anchorena deus arrais deu só.

Haut de 120 m e dab 31 solèrs que ho a la soa bastida lo bastiment mei haut d'America del Sud.

## Galeria

Imatge:Plaza San Martín, calle Florida (1926).jpg|Emplaçament deu Kavanagh abans la soa bastida sus Florida en 1926
Imatge:Edificio Kavanagh (oct. 1934).JPG|Kavanagh durant la soa bastida, proheitat entà celebrar lo Congrès Eucaristic de 1934
Imatge:Torre Plaza (remate) 1971.JPG|Kavanagh dab la Tor Monumentau au tresau plan
Imatge:Edificio Kavanagh desde Rojas.JPG|Kavanagh dab glèisa omprejada com resulta de la revenja
Semiaxe major

thumb|right|250px|''a'' es lo semiaxe major, ''b'' lo semiaxe menor

En geometria, l**'axe major** d'une ellipsa es un paramètre que s'utiliza per descriure la dimension d'aquela conica. 

Lo **semiaxe major** es la mitat de l'axe major.

## Definicion
L'axe major d'una ellipsa es son pus grand diamètre, un segment que pòrta au còp lo centre e lei dos fòcus de l'ellipsa e qu'a per extremitats lei dos vertèx principaus. Lo semiaxe major jonh lo centre e un dei vertèx principaus de l'ellipsa.

Parierament, lo segment perpendicular a l'axe major, passant per lo centre e qu'a per extremitats lei dos vertèx segondaris de l'ellipsa es son axe menor.

Lei longors dau semiaxe major a e dau semiaxe menor b son liadas per l'excentricitat e e lo paramètre \ell:

:b = a \sqrt{1-e^2}
:\ell=a(1-e^2)
:a\ell=b^2

## Astronomia
### Periòde orbitau

En astronomia, lo semiaxe major d'una orbita elliptica es un element orbitau important. D'un biais generau, dins lo quadre dau problèma dei dos còrs, lo periòde orbitau d'un còrs de massa m orbitant a l'entorn d'un autre còrs de massa M es:
:T^2= \frac{4\pi^2}{G(M+m)}a^3\,
onte:
* a es la longor dau semiaxe major 
* G es la constanta gravitacionala.

S'un dei còrs es pron pichon per que se pòsque negligir sa massa a respècte de l'autra, alora:

:T = 2\pi\sqrt{a^3/\mu} 

onte \mu es lo paramètre gravitacionau estandard.

En aqueu cas, lo periòde es identic (quina que siá l'excentricitat) per totei lei còrs que seis orbitas an lo meteis semiaxe major.

S'obtèn donc la proporcionalitat suivante:
:T^2 \propto a^3

çò qu'es la tresena lei de Kepler.

### Distància mejana
Se ditz sovent que lo semiaxe major es la distància «mejana» entre lo còrs centrau e lo còrs qu'orbita a son entorn. L'afirmacion es imprecisa, que se pòt definir mai d'una mejana:
* La mejana de la distància a respècte de l'anomalia excentrica balha efectivament lo semiaxe major.
* La mejana a respècte de l'anomalia veritabla (l'angle orbitau vertadier, mesurat en partent dau fòcus) balha lo semiaxe menor.
* La mejana a respècte de l'anomalia mejana (la fraccion dau periòde orbitau que s'es escolada a partir dau periapside, exprimida coma un angle), balha la mejana temporala (es çò que s'entend comunament per «mejana»): a \left(1 + \frac{e^2}{2}\right).

## Vejatz tanben

* Elements orbitaus:
** Anomalia mejana
** Argument dau periastre
** Excentricitat orbitala
** Inclinason
** Longitud dau nos ascendent
** Periapsida
** Apoapsida
Floralis Generica

La **Floralis Generica** qu'ei ua escultura auherida per l'aquitècte argentin Eduardo Catalano a la ciutat de Buenos Aires. Que's tròba dens lo quartièr de la Recoleta sus la Plaça de las Naciones Unidas a l'interseccion de las aviengudas Figueroa Alcorta Áustria.

Qu'ei hauta de 23 m. Que representa ua hlor qui s'aubreish a se barra segon l'òra deu dia e de la nueit (que demòra totun aubèrat a l'escadença de las nueit deu 25 de mai, deu 21 de seteme e deus 25 e 31 de deceme). La soa estructura qu'ei d'alumini e de beton dab petalas d'acèr inoxidable. Lo son diamètre maximum qu'ei de 32 m e lo minimum de 16 m. Qu'ei apitada sus ua hont d'aiga qui la miralha.
Asson

**Asson** (en francés tanplan com en occitan) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [asun]. Las fòrmas ancianas que son *Assoo* au sègle XIau, *Assonium*, en latin, en 1100, *Asso* au sègle XIIau, *Assun* au sègle XIIIau, *Asson* en 1450, *Asson* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .

Segon Dauzat, *Asson* que vien deu basco *as*/*aitz*, « punta rocosa », dab lo sufixe *-onem* . 

Miquèu Grosclaude qu'accèpta lo radicau hornit per Dauzat, mès lo sufixe ei pas lo latin *-onem*, meilèu un sufixe aquitanic aparentat au basco actuau *(g)un*/*un*, de valor locativa , e la grafia deu sègle XIIIau qu'en ei benlhèu la marca. Asson qu'ei ua bastida de 1283, mès lo site primitiu, entrò 1232, qu'ei sus un ancian *oppidum* de fòrma ponchuda, au lòc l'Ermitatge. Lo nom, « lòc on i a un puei ponchut » que correspón donc hèra plan au site .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
* Zòo d'Asson
* Espelugas de Bètharram

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Goodluck Jonathan

**Goodluck Ebele Jonathan**, òme politic, nascut en 1957, es lo president actual de Nigèria.

En 1999, es elegit vicegovernador de l'estat de Bayelsa. Ne ven governador en 2005 quand lo governador Diepreye Alamieyeseigha es destituit per corrupcion.

En 2007, es elegit vicepresident de Nigèria amb lo president Umaru Yar'Adua. Aquel malauteja a la fin de 2009, e tre febrièr de 2010 lo parlament de Nigèria transferís lo poder presidencial al vicepresident. Ven pasmens oficialament president al decès d'Umaru Yar'Adua lo 5 de mai de 2010.
Eyjafjöll

**Eyjafjöll** (), tanben **Eyjafjalla** () es un volcan d'Islàndia jol glacièr Eyjafjallajökull.

Es en erupcion dempuèi lo 20 de març de 2010.
Bigas Luna

**Juan José Bigas Luna** (Barcelona, lo 19 de març de 1946 – La Riera de Gaià, Tarragonés, lo 6 d'abril 2013) es un realizator de cinèma e scenarista espanhòl e catalan.

## Filmografia

* *[[Tatuaje (película)|Tatuaje]]* (1976)
* *[[Bilbao (película)|Bilbao]]* (1978)
* *[[Caniche (película)|Caniche]]* (1979)
* *[[Renacer (película)|Renacer]]* (1981) amb Francisco Rabal
* *[[Lola (1986)|Lola]]* (1986) amb Ariadna Gil
* *[[Angustia (película)|Angustia]]* (1987) 
* *[[Las edades de Lulú (película)|Las edades de Lulú]]* (1990)
* *[[Jamón, jamón]]* (1992) amb Penélope Cruz e Javier Bardem
* *[[Huevos de oro]]* (1993)  amb Javier Bardem e Maribel Verdú
* *[[La teta y la luna]]* (1994)
* *[[Lumière et compagnie]]* (1996)
* *[[Bámbola (película)|Bámbola]]* (1996) amb Jorge Perugorría
* *[[La camarera del Titanic]]* (1997) amb Olivier Martínez e Romane Bohringer
* *[[Volavérunt (película)|Volavérunt]]* (1999) amb Aitana Sánchez-Gijón, Penélope Cruz, Jordi Mollà e Jorge Perugorría
* *[[Son de mar]]* (2001) amb Leonor Watling e Jordi Mollà
* *[[Yo soy la Juani]]* (2006)
* *[[Di Di Hollywood]]* (2010)
Tuta de Massavielha

Era **Tuta de Massavielha** (AFI: ) qu'ei un lòc de romivatge catolic situat a Lorda, enes Hauts Pirenèus (Bigòrra). Qu'ei er endret on era Verge Maria e aparescó 18 còps a Bernadeta Sobirós en 1858, ce digó era senta.
 
Que s'orbeish devant deth Gave de Pau. N'ei pas brica pregona. Que correspond a un clòt d'ua detzena de mètres de pregondor ena paret der'arròca lissa e umida. Era resurgéncia carstica que passa per un cròs en'arròca de cap ath gave. Er'estatua dera verge vestida de blanc que's tròba en haut en ua cavitat segondària der'arròca a dreta dera tuta.

Era hont d'aiga qui cola ath ras dera tuta qu'ei ua deras sèt o ueit resurgéncias carsticas (dèlta sosterranh) deras aigas qui arriban deth sinclinau dera Vath Surguèra-Prat d'Aurèlh e qui neurissen eth gave de Pau. Qu'ei considerada com miraclosa. Era Dauna que'u domandè: , ce declarè Bernadeta. Desempuish, eths pelegrins que beuen er'aiga deras canèlas a dreta dera tuta e que's banhan enas piscinas situadas mes enlà a dreta dera hont. Sus era tuta qu'estó bastida era basilica dera Immaculada Concepcion de Lorda.

## Galeria

Fichièr:Lourdes cathedrale-grotte.jpg|Vista dera Basilica dera Immaculada Concepcion de Lorda dominant era tuta de Massavielha.
Fichièr:Lourdes Grotte.jpg|Era entrada dera tuta de Massavielha.
Fichièr:Grotte Massabielle.jpg|Estatua dera Verge Maria ena tuta de Massavielha.
Canton de Vilanòva

Lo **canton de Vilanòva** es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Vilafranca de Roergue, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, totas las comunas passèron dins lo canton novèl de Vilanovés e Vilafrancat (burèu centralizator : Vilanòva).

La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.

## Composicion
Lo Canton de Vilanòva se compausava de 10 comunas :

## Istòria
Los cantons de Vilanòva e de Montsalés se creèron en 1790 dins lo districte de Vilafranca.

En 1801, lo canton de Vilanòva siaguèt conservat  e lo de Montsalés suprimit 

A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton de Vilanòva siaguèt suprimit, o, se se vòl, espandit al canton novèl de Vilanovés e Vilafrancat .

## Veire tanben
* Avairon
* Arrondiments d'Avairon
* Comunas d'Avairon

## Nòtas
Anèls de Saturne

thumb|Los anèls de Saturne
Los **anèls de Saturne** son los anèls planetaris pus importants del Sistèma Solar, situats a l'entorn de la giganta gasosa Saturne. Constituits d'innombrablas particulas de glaç e de poscas que lor grandor varia de qualques micromètres a qualques mètres, an totes una orbita diferenta. Los anèls forman un disc que son diamètre es de  comportant de divisions de largors variadas. 

Non visibles de la Tèrra sens instruments, los anèls de Saturne an pasmens una brilhança sufisenta per èsser observats amb de gemèls. 

Foguèron descobèrts en 1610 pel sabent italian Galilèu gràcias a de lunetas astronomicas que concebèt. Aquel interpretèt çò que vesiá  coma  d'apendicis misterioses. Amb de melhors instruments que los de Galilèu, l'Olandés Christiaan Huygens descobriguèt que s'agís en fach d'un anèl entornejan Saturne.

## Caracteristicas deis anèus e dei divisions de Saturne

## Fotografias dels anèls de Saturne

Imatge:PIA11660- Mimas' shadow cut off by B ring (trimmed).jpg|Mosaïca de fòtos presas per la sonda Cassini de la partida interiora de l'anèl B e de la partida exteriora de l'annada C d'un periòde prèp de l'equinòcci de Saturne. La mosaïca mòstra l'ombra projectada pel satellit Mimas suls anèls. L'ombra es en partida esfaçada al nivèl de l'anèl B (en naut) del fach de la lutz emesa per la planeta. La manca de Maxwell es situada un pauc en dejós de la fòto (partida escura).
Imatge:Spokes in Saturn's B Ring.jpg|Tascas escuras sus l'anèl B fòto presa par la sonde Cassini al costat non esclairat dels anèls. A esquèrra de la partida centrala de la fòto, doas mancas son visiblas (la pus importanta es la manca de Huygens) 
Imatge:Srings.jpg|Fòto de la division de Cassini presa en 2009 del costat esclairat dels anèls amb de tascas lumenosas sus l'anèl B.
Imatge:PIA06099 Enke Gap.jpg|Division de Enke : lo desplaçament de la luna  genèra d'ondas espiraleadas dins los anèls.
Imatge:Prometheus's effect on the F Ring.jpg|focus sus Prometèu e l'anèl F
Imatge:Prometheus und Pandora.jpg|Las lunas Prometèu e Pandora
Imatge:F Ring Dynamism PIA08290.jpg|L'anèl F es deformat per de lunas fòrça pichonas circulant fòrça prèp o en dedins de l'anèl. 
Imatge:G ring with arc.jpg|L'ombra de Saturne masca l'anèl G retroesclairat e son arc interior particularament brilhant.


## Nòtas e referéncias
Mohammed Zaher Chah

**Mohammed Zaher Chah** (15 d'octòbre de 1914, Kabol — 23 de julhet de 2007, Kabol) foguèt lo darrier rèi d'Afganistan de 1933 a 1973. Foguèt tanben ministre de la Guèrra (1932-1933) puei de l'Educacion (1933). En 1964, transformèt lo regim en monarquia parlamentària. Quitèt lo país en 1973 emmandat per un còp d'Estat. Après la tombada dau govèrn dei Talibans en decembre de 2001, presidiguèt l'assemblada de notables afgans que designèt Hamid Karzai per president d'Afganistan.

## Liames intèrnes

* Lista dei rèis d'Afganistan.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
T-55

Lo **T-54/T-55** es un carri de combat sovietic aparegut en 1947 e derivat dau T-44. L'Union Sovietica fabriquèt aqueu veïcul en seria granda fins ais annadas 1960 per remplaçar lei T-34/85. Polonha, China, Romania e Israèl fabriquèron tanben sei versions.

Son armament principau es un canon de  completat per doas mitralhieras de 7,62 e de . Se faguèt lo modèl de totei lei carris de combat sovietics e conoguèt fòrça modificacions. En 1958, una version amb una proteccion NBC, un motor novèu de  e una torrèla redessenhada foguèt realizada e nomada T-55.

Foguèt remplaçat per lo T-62.

## Caracteristicas tecnicas

### T-54

* Equipatge : 4.
* Autor : 2,59 m.
* Longor : 6,04 m.
* Largor : 3,27 m.
* Pes : 36,5 t.
* Vitessa : 50 km/h.
* Autonomia : 450 km.
* Armament principau : canon D-10 de 100 mm (34 obús).
* Armament segondari : una mitralhiera de glacís SGMT de 7,62 mm e una autra, antiavion, DShK de 12,7 mm.
* Blindatge : 203 mm.

### T-55

* Equipatge : 4.
* Autor : 2,40 m.
* Longor : 6,46 m.
* Largor : 3,37 m.
* Pes : 39,7 t.
* Vitessa : 55 km/h.
* Autonomia : 501 km.
* Armament principau : canon D-10 de 100 mm (43 obús).
* Armament segondari : doas mitralhieras SGMT de 7,62 mm.
* Blindatge : 203 mm.

## Liames intèrnes

* Carri de combat.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Juan Antonio Bardem

**Juan Antonio Bardem** (Madrid lo 2 de junh de 1922- Madrid lo 30 d'octobre de 2002 foguèt un director cinematografic e scenarista espanhòl. Son filme pus conegut es *Muerte de un ciclista* (1955) que recebèt un premi a Canas. Foguèt candidat al Oscar en 1958 per *La venganza*.
Es lo filh dels actors Rafael Bardem e Matilde Muñoz Sampedro e lo fraire de la realizatritz Pilar Bardem. Son filh es lo realizator Miguel Bardem Agudo e son nebot l'actor Javier Bardem. 

## Filmografia
### Coma realizator
* *[[Paseo por una guerra antigua]]* (cortometraje codirigido junto a Luis García Berlanga, 1948)
* *[[Esa pareja feliz]]* (1951)
* *[[Cómicos]]* (1954)
* *[[Felices pascuas]]* (1954)
* *[[Muerte de un ciclista]]* (1955)
* *[[Calle Mayor]]* (1956)
* *La venganza* (1957)
* *[[Sonatas]]* (1959)
* *[[Los inocentes]]* (1962)
* *[[Nunca pasa nada]]* (1963)
* *[[Los pianos mecánicos]]* (1965)
* *[[El último día de la guerra]]* (1968)
* *[[Varietés]]* (1971)
* *[[La corrupción de Chris Miller]]* (1973)
* *[[La isla misteriosa (película)|La isla misteriosa]]* (1973)
* *[[El puente]]* (1976)
* *[[Siete días de enero]]* (1979)
* *[[Die Mahnung]]* (La advertencia) (1982)
* *[[Lorca, muerte de un poeta]]* (1987)
* *[[El joven Picasso]]* (1993)
* *[[Resultado final]]* (1997)

### Coma scenarista
* *[[Esa pareja feliz]]* (1951)
* *[[Bienvenido, Mister Marshall]]* (1953)
* *[[Novio a la vista]]* (1954)
* *[[Felices pascuas]]* (1954)
* *[[Cómicos]]* (1954)
* *[[Muerte de un ciclista]]* (1955)
* *[[El amor de don Juan]]* (1956)
* *[[Calle Mayor]]* (1956)
* *La venganza* (1957)
* *[[Sonatas]]* (1959)
* *[[Los inocentes]]* (1962)
* *[[Los pianos mecánicos]]* (1965)
* *[[Varietés]]* (1971)
* *[[La isla misteriosa (película)|La 
isla misteriosa]]* (1973)
* *[[El puente]]* (1976)
* *[[Siete días de enero]]* (1979)
* *[[Lorca, muerte de un poeta]]* (1987)
* *[[Resultado final]]* (1997)
Álex de la Iglesia

**Alejandro de la Iglesia Mendoza** (Bilbao lo 4 de decembre de 1965) es un realizator e scenarista espanhòl. Dempuèi 2009, es lo president de l'"Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España"

## Filmografia

* *[[Mirindas asesinas]]* (c), 1991.
* *[[Acción mutante]]*, 1993.
* *[[Marbella antivicio]]* (videojuego), 1994.
* *[[El día de la Bestia]]*, 1995.
* *[[Perdita Durango]]*, 1997.
* *[[Muertos de risa]]*, 1999.
* *[[Enigma en el bosquecillo]]* (c), 2000.
* *[[La comunidad (película)|La comunidad]]*, 2000.
* *[[800 balas]]*, 2002.
* *[[Crimen ferpecto]]*, 2004.
* *[[Películas para no dormir|La habitación del niño]]*, 2006.
* *[[El código]]* (c), 2006.
* *[[The Oxford Murders (2007)|Los crímenes de Oxford]]*, 2008.
* *[[Plutón B.R.B. Nero]]*, (Serie), (2008)
* *[[La tragedia de Francisco Franco]]*, (2009)
* *[[Think About Disney]]*, (2008)
* *[[La marca amarilla (película)|La marca amarilla]]*, (2008-2009)
* *[[Spanish Movie]], ([[2009]])*
* *[[Balada triste de trompeta]]*, (2010)
Biel/Bienne

**Biel** (en alemand), **Bienne** (en francés), oficialament **Biel/Bienne**, es la novena vila de Soïssa. Situada dins lo canton de Bèrna, es lo capluec de l'arrondiment eponim. La comuna de Bienne compta 51 991 abitants en 2010.

Situada sus la frontiera lingüistica entre lei regions francofònas e germanofònas, es la vila bilingüa de Soïssa mai granda. Lo bilingüisme administratiu de la vila si compausa de:

* 60% de germanofòns (addicion dei 55,4% d'Alemanics ambé lei Romanchs, lei Turcs e lei ciutadans de l'ex-Iogoslavia), e de

* 40% de francofòns (addicion dei 28,1% d'Arpitans embé totei lei ressortissents Italians, Portugués, Espanhòus, Albanés, etc).

Bienne si tròba au pè dau flanc sud de la cadena de Jura e parteja ambé la vila de Nidau la baia dau lac au quau donèt son nom, lo lac de Bienne (*Bielersee*).

La vila de Bienne es embessonada a la vila alemanda d'Iserlohn despuei 1959.

Siguèt ambé Neuchâtel, Yverdon-les-Bains e Morat (Murten), una dei vilas organizatritz d'Expo.02. A Bienne, quasi totei lei bastiments construchs per l'exposicion siguèron destruchs a la fin d'aquesta. D'unei siguèron desplaçats : lo bastiment de "Territòri imaginari" siguèt desmainatjat a la carriera Alexander-Schöni, e venguèt una sala de congrès e d'espectacles que fa concurréncia au Palais dei Congrès, situat just a quauquei mètres.

## Nòtas e referéncias
Swatch Group

**Swatch Group** es una entrepresa multinacionala quotada au Swiss Market Index. Son sèti sociau si situa a Bienne en Soïssa. Es la societat de relotjariá la mai gròssa dau monde, que produtz fòrça varietats de mòstras e d'elements per la fabricacion dei mòstras.

Nasquèt en 1983 de la fusion dei dos gròs gropes relotgiers soís ASUAG (Longines, Rado...) e SSIH (Omega, Tissot, Lemania Watch), après un estudi estrategic de la societat Hayek Engineering. Son president actuau es Nicolas Hayek.
Carrèra Florida

La **carrèra Florida** qu'ei la purmèra, la màger e la mei famosa carrèra pietonièra de Buenos Aires. que s'esten enter l'avienguda Rivadavia (enlà de la quau es perlongada per la carrèraPerú, era tanben piertonièra sus quauques mètres) e la plaça San Martín.

Que vadó parciaument pietonièra (segon las òras deu dia) en 1971 abans d'ac váder sancerament en 1971 (a despart deu tròç qui's perlonga sus la plaça San Martín.

## Noms

Au sègle XVIII qu'èra aperada carrèra San José. Apèrs que l'aperèn mens oficiosament carrèra Del Correo per'mor de la sede deu corrièr qui's trobava a l'interseccion de las presentas carrèras Perú (continuacion de Florida) e Hipólito Yrigoyen ; per'mor d'estar, a partir de 1789, la purmèra carrèra pavada, que ho tanben designada com la carrèra Del Empedrado. En 1808 que ho batejada carrèra Baltasar Unquera en aunor d'un marin espanhòu mort en bèth pelejar contre l'invasor anglés. En 1821 que ho tornada batejar Florida en memòria de la batalha deu medish nom liurada durant la Guèrra d'Independéncia dens lo Haut Peró. Devath lo govèrn de Juan Manuel de Rosas, en 1837, lo nom que ho cambiat per Perú abans que la carrèra crubesse lo definitivament lo nom de Florida en 1857.

## Ocupacion e emplec
Qu'èra a l'origina ua carrèra elitista pròcha deu center ; la famosa Mariquita Sánchez de Thompson y Mendeville qu'i avèva lo son ostau tan cossirat que l'Imne Nacionau Argentin i ho interpretat per purmèra vegada.

L'ocupacion sociau de Buenos Aires que ho totun capvirada per l'epidemia de hrebe jauna de 1971 qui mudè l'oligarquia de cap au nòrd de la ciutat (qui demòra dinc au dia de uei lo quartièr oligarquic e ric). Florida que vadó mei que mei marcadièra.

A la fin deu sègle XIX lo tram qu'i comencè a rollar. 

En 2001 que peteishè hèra de la crisi economica abans de reviscolar dab lo retorn de la creishença.

Uas de las soas botigas màger tostemps en activitat que son de segur las Galerías Pacífico, Harrods, la Galeria General Güemes, la Galeria Jardín.
Galerías Pacífico

La **Galerías Pacífico** que son ua de la galerias comerciaus de las principaus e de las mei emblematicas de la ciutat de Buenos Aires. Que's tròban dens un punt important de la ciutat a l'interseccion de l'avienguda Córdoba dab la carrèra Florida (pietonièra e comerciau).

Que hon bastidas a la fin deu sègle XIX entà acessar la botiga *Au Bon Marché* dab gran espacis e ua grana copòla, mes, per'mor de dificultats economicas, que hon viradas de cap a un espaci administratiu.

En 1945 que vadón sede deu Camin de Hèr deu Pacific qui'u dèn lo lor nom en bèth preservarun espaci comerciau.

Que hon decretadas Monument Istoric Nacionau en 1989 e lo gran marcat saunejat a la debuta que ho fin finala creat en 1992.

## Ligam extèrne
*https://web.archive.org/web/20100327130841/http://www.progaleriaspacifico.com.ar/ Site oficiau.
Evanston (Illinois)

**Evanston** es una vila situada en ribas dau Lac Michigan, dins la banlèga nòrd de Chicago, en Illinois, ais Estats Units. Parteja sei frontieras municipalas ambé Chicago (Howard Street).

## Marcas istoricas

La vila siguèt fondada en 1836, e sa populacion èra 74 239 abitants en 2000.

Après que siguèt chausida per aculhir l'Universitat Northwestern, la vila siguèt nomada Evanston après la mòrt dau governador John Evans.

Uèi, la vila acuelhe encara l'universitat, mai acuelhe egalament d'autreis organismes coma lo sèti dau Rotary International e de mai que d'una agéncia de la Glèisa Metodista ("United Methodist Church"). Es tanben lo sèti per exemple de la "Woman's Christian Temperance Union", e de la "National Merit Scolarship Corporation".
Mariquita Sánchez de Thompson y Mendeville

**Mariquita Sánchez de Thompson y Mendeville** (Buenos Aires, lo 1 de noveme de 1786 e lo 23 d'octobre de 1868) que ho ua importanta personalitat de la vita sociau e culturau de Buenos Aires au cors de las purmèras annadas de la vaduda d'Argentina.

Lo son ostau situat dens l'actuau carrèra Florida que ho un lòc d'activitat politica e culturau determinant ad aquesta epòca on l'Imne Nacionau Argentin e hointerpretat per purmèra vegada.
Imne Nacionau Argentin

La musica de l**'Imne Nacionau Argentin** que ho compausada peu musician murcian Blai Parera i Moret dab paraulas de Vicente López y Planes (generaument mentavut com l'autor de l'imne).

Que compta dab ua introduccion, estròfas e un arrepic. La soa version originau que dura ua vintea de minutas. Que ho abracada en bèth abandonar las estròfas mei ostilas entà Espanha qui bremban lo contèxte de la Guèrra d'Independéncia quan e ho compausat.

En situacion oficiau, qu'ei sovent abracat un chic mei en bèth interpretar sonque l'introsuccion puish directament l'arrepic.

## Paraulas
Kirovo Chepetsk

**Kirovo Chepetsk** (en rus : Кирово-Чепецк) es una vila de l'oblast de Kirov, en Russia, e lo centre administratiu dau raion de Kirovo Chepetski. La vila si situa au confluent dei ribieras Cheptsa e Viatka. Compta 86 000 abitants en 2007.

## Istòria

Creada a partir d'un vilatge nomat Ust Cheptsa (Усть-Чепца) que siguèt fondat au sègle XV, Kirovo Chepetsk aquista l'estatut de vila en 1955.

## Economia

Lei sectors principaus son l'industria de l'armament e un complèxe quimic que produtz sustot d'engrais. L'entrepresa principala de la vila es la societat OAO Kirovo Chepetski khimicheski kombinat imeni B.P. Konstantinova (ОАО "Кирово-Чепецкий химический комбинат им. Б.П. Константинова"), fondada en 1938, que fabrica de produchs quimics. L'entrepresa que fa partida dau grope UralChem (УралХим) emplega 12 500 salariats.

## Personalitats

Aleksandr Maltsev (1966 - ), ancian jogaire sovietic d'hockey sus glaç.
مصر.

**مصر.** (*masr*) es lo còdi de país per Egipte en alfabet arabi mes en servici pels domenis d'Internet per l'ICANN lo 5 de mai de 2010. Sa transcripcion en punycode es .xn--wgbh1c. Lo còdi latin d'Egipte es .eg.

## Referéncias
السعودية.

**السعودية.** (*as Suʻūdiyya*) es lo nom de domeni internacionalizat de primièr nivèl per l'Arabia Saudita. Sa transcripcion en punycode es .xn--mgberp4a5d4ar. L'equivalent latin es .sa.

## Referéncias
امارات.

**امارات.** (*emarat*, còdi punycode: .xn--mgbaam7a8h) es lo nom de domeni en arabi pels Emirats Arabis Units. Foguèt activat amb مصر. e ‎السعودية. lo 5 de mai de 2010.

Lo còdi latin es .ae.

## Referéncias
Harrods (Buenos Aires)

Lo **Harrods** de Buenos Aires que ho l'unica sucursala de la botiga anglesa dens un aute país. Lo son bastiment que's tròba au numèro 877 de la famosa carrèra Florida marcadièra e pietonièra. 

Aubèrta en 1914 que ho barrada en 1998 vadent simpla galeria utilizada de quan en quan entà quauque projècte culturau. Desempuish, projèctes entà la tornar aubrir que son estats perpausats. Lo darrèr investiment que preveden ua aubertura en 2013.
Galeria General Güemes

La **Galeria General Güemes** qu'ei ua de las granas botigas istoricas de Buenos Aires. Au moment dela soa inauguracion en 1915 qu'èra lo gratacèu màger e mei modèrne de Buenos Aires.

Que's tròba au numèro 165 de las carrèras Florida de San Martín. Qu'ei haut de 176 m dab 14 solèrs.

Lo projècte de bastida que ho entamenat per dus salteños, puish, la banca Supervielle, proprietària deu terrenh tocatocant que s'i horní en bèth cambiar l'endom. Que ho inaugurat en preséncia deu president de la Republica Victorino dela Plaza, descendent deu eròi salteño Martín Miguel de Güemes.

Enter lo sons resident que comptè dab Antoine de Saint-Exupery qui y escrivó en aprtida lo son *Vòu de nuèit*.

En 1971 que pateshó un incendi seriós. Que ho restaurat durant las annadas 2000 entà reviscolar com lòc comerciau e toristic dab un bethvéder entà observar la ciutat de haut.
Nom de domeni internacionalizat

Un **nom de domeni internacionalizat** es un nom de domeni d'Internet qu'utiliza de caractèrs latins amb signes diacritics o de caractèrs non latins. Per ne parlar se fa sovent servir l'acorcha anglesa **IDN** (*internationalised domain name*).

## Lista dels noms dels domenis internacionals de primièr nivèl

## Lista dels noms dels domenis internacionals de primièr nivèl en projècte
Jardin Botanic de Buenos Aires

Lo **Jardin Botanic de Buenos Aires** que's tròba dens lo quartièr de Palermo. De forma triangulara, qu'ei bordat per las avienguas Santa Fe, Las Heras e la la carrèra República Arabe de Síria. Qu'ei tòca tocant dab lo Zòo de Buenos Aires, lo Parc de Palermo e lo Jardin Japonés.

Que ho creat per l'arquitècte e païsatgista argentin d'origina francesa Carlos Thays. La soa residéncia que demòra dehens lo parc uei lo dia.

Lo parc que ho inaugurat en 1898. Que compta dab 5 granas sarras, un jardin roman, un jardin francés e un jardin orientau, en mei d'ua colleccion de plantas e arbos deu Còn Sud e tanben de la rèsta deu continent american. Qu'ei tanben ondrat d'escultura d'autor màgers com Lola Mora.

A despart de la soa vocacion purmèra de colleccion d'espècias vegetaus e de parc de recreacion, lo Jardin Botanic qu'ei mei que mei conegut com un lòc de concentracion de gats ; dens lo passat que s'a perpausat mantuns còps de'us evacuar mes aqueths projèctes non s'i escadón pas mercés a l'ostilitat de la populacion de Buenos Aires e deus abitants deu quartièr. Quauques ciutadans qu'an adoptada desempuish mantuas annadas la costuma de'us neurir e ua associacion que s'ocupa de'us emparar, de'us esterilizar e de favorizar la loa adopcion.

## Ligam extèrne
*https://web.archive.org/web/20060613185612/http://gatosdelbotanico.com.ar/ Site de l'associacion de proteccion deus gats.
Nhaus

**Nhaus** (*Niaux* en francés) es una comuna d'Occitània situada dins lo País de Fois e lo Vic de Sòs. Administrativament, se tròba dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
La prononciacion es [ɲaws]. Las fòrmas ancianas son *Anaus* en 1177, 1195, *Anaus* en 1222, *Anhaus* en 1241, 1244, *Anhauso* en 1244, *Anhaus*, *Anhaus de Tarascone*, *(villa de) Anhaus* en 1272, *Anhauso* en 1282, *Anhauso* (noms de personas) en 1299, *Anhaus* en 1385-1390, *Anihaus* en 1401, *Anhaus* en 1413-36, 1445, *Anhaux* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrier), *Nhyaux* en 1534 .

Dauzat, que coneissiá pas las atestacions, supausa ambe prudéncia un mot latin *nidale*, « cròs (coma dins un nis) » ; mes Nhaus es pas gascon e la finala seriá en *-*al*. Las fòrmas del tipe *Anhaus* marcan que aprèp se faguèt una aferèsi, que s'explica per la confusion entre l'iniciala e la preposicion *a* (una frasa coma *vau a Anhaus* foguèt compresa coma *vau a Nhaus*).
Segon Felip Carbona, lo nom de Nhaus se pòt explicar pel basc *anh*, rasic *agui*, « pastenc, terren reservat (occitan *devesa*) », que donariá *anh* en occitan; *aus* pòt èsser *ausa* « lavanca, lhavet », *(h)autz*, « puèg, montanha », o de preferéncia *aus*, « font », donc « la font del pastenc » . 
Per Inhaus, nom prèp mes diferent, una possibilitat sembla d'èsser lo nom gallic d'òme **Ignos* (*Enignos*, « filh d'ací », > **Ingnos* > **Ignos*, per dissimilacion) , ambe un sufixe tanben gallic que sembla d'èsser *-auo-* / *-avu(m)*, compatible ambe un nom de persona . La dificultat es qu'una iniciala en *I-* se muda dificilament en *A-*. Justament, i a un autre nom gallic d'òme *Ainos* (que pòt aver coma varianta *Ainius*, fòrma latinizada)  e **Ainiauo-* pòt menar a *Anhaus* > *Nhaus*, en supausant l'absorcion del primièr *-i-* pel segond, o puslèu una dissimilacion que l'auriá escafat.

## Istòria

* Entre 1790-1794, *Arbiech* (nom francés) e Nhaus d'Aliat son annexats a Nhaus .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tarascon d'Arièja; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc de Savartés.

## Demografia

## Lòcs e monuments
* Cauna de Nhaus
* Musèu Pirenenc de Nhaus

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Avienguda Corrientes

L**'avienguda Corrientes**, egaument coneguda dab lo chafre de l*'Avienguda qui non drom pas jamei*, qu'ei un deus eish principaus de  ciutat de Buenos Aires e un lòc hèra emblemetic de la ciutat dab la soa perspectiva de cap a l'obelisc ; istoricament qu'ei ua avienguda de teatre, librerias, botigas divèrsas. 

Que ho nomada Corrientes en 1822 en aunor a la província deu medish nom e que de demorè ua carrèra estreta dinc au son alagirment a partirde 1931.

Lo famós tango *A media luz* ("A mieja lutz") qu'a sacralizada l'adreça deu 348 sus Corrientes ( *[...] no hay portero ni vesino / adentro coctel de amor [...]* - "I a pas nat portèr ni cap vesin / Au dehens coctel d'amor") marcada uei per un panèu entaus toristas.
Tai

**Tai** pòt designar:

* La lenga tai al sens estrech (tanben dicha tailandés o siamés).
* Lo pòble dels tailandeses o siameses.
Chalet de l'avienguda 9 de Julio

Sus l'avienguda 9 de Julio, un edifici qu'ei coroat per un **Chalet** qui èra a l'origina l'ostau modèl de la botiga de mòbles de Rafael Díaz. Que ho bastit en 1927, sia, abans l'Obelisc de Buenos Aires. Uei qu'ei vadut ua simpla adreça prestigiosa de la ciutat entà burèus.
Tai (lenga)

Lo **tai** o **siamés** (autonim: ภาษาไทย *Phasa Thai*; AFI: [pʰāːsǎːtʰāj]) es la lenga nacionala e oficiala de Tailàndia e la lenga mairala del pòble tai, grop etnic dominant en Tailàndia. Lo tai aperten al grop de las lengas tai, grop de las lengas tai-kadai. Fòrça mots en tai son barrejats de pali, sanscrit e khmer ancian. Es una lenga tonala e analitica. Lo tai ten tanben una ortografia complèxa e de marcaires relationals. Lo tai es mutualament intelligible amb lo lao .

## Referéncias
Avienguda Santa Fe

L’**avienguda Santa Fe** qu’ei un deus eish principaus au nòrd de la ciutat de Buenos Aires. Qu’ei hèra rica en botigas (mei que mei de mòda) e en bastiments inspirats o quitament importats de París.

Que vad sus la plaça San Martín dens lo quartièrs de Retiro e que trauca los quartièrs de la Recoleta e de Palermo.

Que deu lo son nom a la vila e a la província deu medish nom per’mor, anticament, la carrèra qui vadore avienguda e miava entau camin de Santa Fe.

Que portè successivament d’autes noms :
*San Gregorio, a partir de 1774.
*Pío Rodríguez, èroi de las Invasions anglesas de l'arriu de la Plata, a partir de 1806
*Carrèra Estrecha (carrèra estreta), a partir de la Revolucion de Mai en 1810
*Carrèra Santa Fe, a partir de 1822 per’mor lo president Bernardino Rivadavia que comandè lo son alagarment, abandonan la denominacion d’*Estrecha* per Santa Fe. L’auta consequencia qu’ei que la carrèra e vadore mei tard "avienguda".

## Percors
Suu son percors òm troba :
*Sus la plaça San Martín : l’Edifici Kavanagh e lo monument aus morts de la Guèrra de las Malvinas 
*Ua interseccion dab l’avienguda 9 de Julio
*L’Ostau deu Teatre
*Lo Shopping Center Alto Palermo
*La plaça Italia dab lo Zòo e lo Jardin Botanic
Center Culturau Islamic Rei Fahd

Lo **Center Culturau Islamic Rei Fahd** qu'ei ua mosquèa inaugurada a Buenos Aires en 2000 ; qu'ei la mosquèa màger d'America deu Sud. Que's tròba dens lo quartièr de Palermo sus la carrèra Intendente Bullrich. Que pòt acessar 1200 òmis e 400 hemnas e que compta dab ua bibliotèca e un collègi.

Qu'ei ua òbra de l'arquitèce saudian Zuhair Faiz.
Comunautat de comunas del Canton de Najac

La **Comunautat de Comunas del Canton de Najac** es una anciana estructura intercomunala francesa, situada dins lo departament francés d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus, creada en febrièr 2000. Dempuèi lo 1èr de genièr 2017 es integrada a la Comunautat de comunas del Grand Vilafrancat, venguda ara Oèst Avairon Comunautat.

## Composicion
La Comunautat de Comunas del Canton de Najac se compausava de 7 comunas :
* Comuna de La Folhada
* Comuna de Lunac
* Comuna de Montelhs 
* Comuna de Najac 
* Comuna de Sant Vensan 
* Comuna de Sent Andriu 
* Comuna de Vòrs e Bar
Pan (omonimia)

Lo tèrme **Pan** se pòt referir al concèptes seguents:

* Lo pan: aliment de basa de fòrça societats. Se fabrica a partir de farina, de sal, e d'aiga.
 
* Lo dieu de la mitologia grèga Pan
** Son atribut, l'instrument la Flaüta de pan
* Lo personatge creat J.M. Barrie Peter Pan
** Lo sindròm derivat d'aquel personatge Sindròm de Peter Pan
* Pan es lo genre biologic del chimpanzé
Jan Alfred Szczepański

**Jan Alfred Szczepański** (9 de novembre de 1902, Cracòvia - 20 de març de 1991, Varsòvia) foguèt un critic de literatura, de teatre e de cinèma polonés. Foguèt tanben un alpinista conogut per la premiera ascension dau Nevado Ojos del Salado (6891 m), segonda cima d'America, en 1937 ambé Justyn Wojsznis.

## Liames intèrnes

* Nevada Ojos del Salado.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Comunautat de comunas del Bas Segalar

La **Comunautat de Comunas del Bas Segalar** (residéncia a La Bastida de l'Avesque) es una anciana intercomunalitat francesa, situada dins lo departament francés d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Composicion
La Comunautat de Comunas del Bas Segalar se compausava de 3 comunas :
* La Bastida de l'Avesque
* Sent Sauvador 
* Vabre e Tisac 

## Dissolucion
Lo 1èr de genièr de 2016, las tres comunas formèron una comuna novèla, Lo Bas Segalar. L'intercomunalitat siaguèt doncas legalament abolida e la comuna novèla aderiguèt a la comunautat de comunas d'Avairon Segalar Viaur, venguda comunautat de comunas d'Avairon Bas Segalar Viaur en agost de 2017.
Comunautat de comunas d'Avairon Bas Segalar Viaur

La **Comunautat de comunas d'Avairon Bas Segalar Viaur** (ancianament d'Avairon Segalar Viaur) es una intercomunalitat  roergassa, situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Son còdi SIREN es 241 200 807.

La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.

## Istòria
La comunautat de comunas d'Avairon Segalar Viaur se creèt lo 1èr de genièr de 2002.

La Bastida de l'Avesque, Sent Sauvador, Vabre e Tisac formèron en 1992 una pichona intercomunalitat, la comunautat de comunas del Bas Segalar. Aquela comunautat se mudèt en comuna novèla lo 1èr de genièr de 2016, en gardant lo sieu nom, puèi dintrèt dins l'intercomunalitat , que passèt aital de 6 a 7 comunas.

La comunautat de comunas d'Avairon Segalar Viaur cambièt de nom en agost de 2017 per prene lo de « comunautat de comunas d'Avairon Bas Segalar Viaur » .

## Composicion

## Veire tanben
 

* Comunas d'Avairon

## Nòtas
Comunautat de comunas del Bacin de La Sala Aubinh

La **Comunautat de comunas del Bacin de La Sala Aubinh** es una anciana estructura intercomunala francesa, situada dins lo departament francés d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus.

## Composicion
La Comunautat de comunas del Bacin de La Sala Aubinh se compausava de 5 comunas :
* Comuna d'Aubinh
* Comuna de Cransac
* Comuna de Firmin 
* Comuna de La Sala (residéncia)
* Comuna de Vivièrs

## Istòria
Se creèt lo 1èr de genièr de 1999 e fusionèt amb la comunautat de comunas de la Val d'Òlt dins la comunautat de comunas de La Sala Comunautat lo 1èr de genièr de 2017.
T-62

Lo **T-62** es un carri de combat sovietic aparegut en 1961 e derivat dau T-55. Son armament foguèt revolucionari car foguèt lo premier carri capable de tirar d'obús-flècha. La produccion en seria granda en Union Sovietica comencèt en 1962 fins a 1975.  exemplars foguèron fabricats. La Corèa del Nòrd e Checoslovaquia produguèron tanben aqueu veïcul.

## Caracteristicas tecnicas

* Equipatge : 4.
* Autor : 2,395 m.
* Longor : 6,63 m.
* Largor : 3,30 m.
* Pes : 40 t.
* Vitessa : 50 km/h.
* Autonomia : 450 km.
* Armament principau : canon 2A20 de 115 mm (40 obús).
* Armament segondari : una mitralhiera PKT de 7,62 mm (2 500 balas).

## Versions

### Produccion

* **T-62** : premiera version.
* **T-62A** o modèl 1972 : ajust d'una mitralhiera 12,7mm DShK.
* **T-62K** : version de comandament, d'un sistèma de navigacion TNA-3 e de ràdios suplementàrias.
* **T-62** modèl 1975 : ajust d'un telemètre lasèr KTD-1 per lo canon.

### Modernizacion

* **T-62D** : ajust d'un sistèma de defensa antimissil *Drozd*, d'una ràdio R-173 e motor V-55U.
* **T-62D-1** : motor V-46-5M.
* **T-62M** : ràdio R-173, motor V-55U, sistèma de missil 9K116-1 *Sheksna*, sistèma de contraròtle de tir *Volna* amb calculador BV-62, sistèma d'estabilitat *Meteor M1*, sistèmas de visada TShSM-41U e 1K13, telemètre lasèr KTD-2 e blindatge renforçat. Lo pes d'aquela version es 43,9 t.
* **T-62M-1** : T-62M amb motor V-46-5M.
* **T-62M1** : T-62M sensa lo sistèma 9K116-1 *Sheksna*.
* **T-62M1-1** : T-62M1 amb motor V-46-5M.
* **T-62M1-2** : T-62M1 sensa lo blindatge renforçat per la torrèla.
* **T-62M1-2-1** : T-62M1-2 amb motor V-46-M.
* **T-62MV** : T-62M amb lo blindatge reactiu *Kontact* de lo T-55MV.
* **T-62MV-1** : T-62MV amb motor V-46-5M.
* **T-62MK** : version de comandament dau T-62MV.
* **TO-62** : version amb lançaflamas.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Comunautat de comunas del Planòl de Montbasens

La **Comunautat de comunas del Planòl de Montbasens** es una intercomunalitat  roergassa, situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Son còdi SIREN es 241 200 674.

La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian roergàs.

## Istòria
La comunautat de comunas del Planòl de Montbasens se creèt en 1997 a partir del sindicat intercomunal de vocacion multipla (SIVOM) compausat de tretze comunas e d'un sindicat intercomunal de vocacion unica (SIVU) compausat de sèt comunas. 

## Composicion
La comunautat de comunas del Planòl de Montbasens se compausa de 13 comunas : 12 de l'ancian canton de Montbasens (Malavila es de Oèst Avairon Comunautat, que la residéncia es a Vilafranca de Roergue), una de l'ancian canton de Capdenac-Gara, Los Aures.

## Veire tanben
 

* Comunas d'Avairon

## Nòtas
Comunautat de comunas del Vilanòvès, Diège e Òlt

La **Comunautat de comunas del Vilanovés, Diège e Òlt** es una anciana estructura intercomunala francesa, situada dins lo departament francés d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus. Fusionèt lo 1èr de genièr de 2017 amb autras doás comunautats e formèt la comunautat de comunas del Grand Vilafrancat. Balaguièr d'Òlt passèt pr'aquò a la comunautat de comunas del Grand Fijac.

## Composicion
La Comunautat de comunas de Vilanovés, Diège e Òlt se compausava de 13 comunas :
* Comuna d'Ambairac
* Comuna de Balaguièr d'Òlt
* Comuna de La Capèla Balaguièr
* Comuna de Foissac
* Comuna de Montsalés 
* Comuna de Naussac
* Comuna d'Òls 
* Comuna de Salas e Corbatièrs
* Comuna de Santa Crotz 
* Comuna de Sanch Igèst 
* Comuna de Sent Remèsi 
* Comuna de Saujac 
* Comuna de ‎Vilanòva
Emigdi Subirats i Sebastià

**Emigdi Subirats i Sebastià** (Campredó, 1967). Licenciat era Filologia Anglogermànica e escrivan catalan. Dinamizador culturau des Tèrres der Ebre es diuèrses activitats, coma era Hèira literària Joan Cid i Mulet de Jèsus e deth concors cinematografic Curt-redó a Campredó. Dirigís eth programa radiofonic Lletres Ebrenques a Antena Caro Roquetes. Coordine eth cors d'estiu de literatura ebrenca dera Universitat Rovira i Virgili. Siguec comissari deth centenari dera neishença dera intellectuau catalanista Joan Cid i Mulet. D'entre era sua trajectòria literària cau destacar eth trabalh sus Roc Llop i Convalia que guanhèc amassa damb Josep Maria Sáez eth 2007 eth XIIIPrèmi d'Assag Artur Bladé i Desumvila, e era edicion dera *Òbra Complèta* de Joan Cid i Mulet. 

## Òbra

### Investigacion, estudis e divulgacion
* *Campredó orígens i actualitat*, Tortosa, Ajuntament de Tortosa, 2002.
* *Història Amposta*, Amposta, Ajuntament d'Amposta, 2006.
* *La catalanitat exiliada, opinions de Joan Cid i Mulet*, EMD Jesús, Ajuntament de Tortosa, 2007.
* *Lletres de casa: antologia de poetes ebrencs al Serret blog*, Vendrell, el: March, 2009.

### Roman
* *Tomàs Serra*, Amposta, Associació Cultural Soldevila, 2001.
* *Vora l'Íber*, Amposta, Associació Cultural Soldevila, 2002.
* *Expedient 3295*, Amposta, Associació Cultural Soldevila, 2003.
* *Dies d'anhels*, El Perelló, Aeditors, 2009.

### Biografies
* *Joan Cid i Mulet, testimoni catalanista d'una ciutat i d'un temps, Tortosa*, Consell Comarcal del Baix Ebre, 2007. 
* *Emili Bonet, escultor, pintor... poeta*, Amposta, Institut d'Estudis del Montsià, 2007.
* *Roc Llop i Convalia, l'exili d'un poeta miravetà*, Móra d'Ebre, Centre d'Estudis Ribera d'Ebre, 2008.

### Traduccion
* Thomas de Quincey, *L’assassinat considerat com una de les Belles Arts*, El Perelló, Aeditors, 2008.
* Oscar Wilde, *L'ànima de l'home sota el socialisme i altres escrits sobre estètica*, El Perelló, Aeditors, 2009.
* Vicent Pellicer,*Terres de l'Ebre, vida i colors*, Valls, Cossetània (2010).

## Ligams extèrnes
* Web Beaba
* Qui és qui de la Institució de les Lletres Catalanes
* Blog d'Emigdi.