Utopia (libre)

**Utopia** (1516) (Lo títol complet en latin es ***De optimo rei publicae statu, deque nova insula Utopia***, o encara, ***Libellus vere aureus, nec minus salutaris quam festivus de optimo rei publicae statu, deque nova insula Utopia***) es l'una de las òbras de Thomas More .

Pasmens que Thomas More foguèt pas economista, mas jurista, istorian, teologian e òme politic, *Utopia*, foguèt pas un tractat d'economia, mas puslèu una satira de la societat de son temps, que tornèt vam al sègle XIX, interpretat segon las referéncias culturalas de l'epòca per ne bastir de teorias economicas.

## Contèxte istoric

En 1516 pareguèt en latin per l’éditor Thierry Martens de Lovaina (Flandra), un libre estranh que l’autor Thomas More (*Morus* en latin), avocat dels borgeses de Londres e dempuèi pauc al servici de la diplomacia del rei d’Anglatèrra Enric VIII, passèt per èsser l’amic d’Erasme.

Lo títol del libre es bastit a partir de las racinas grèga *οὐ*, non e *τόπος*, "luòc", e que dona: enluòc e tanben *εὐ*, bon, *τόπος*, luòc. Coneguèt un vam immediat.  

L**Utopia'' de Thomas More aguèt en França un succès particular al sègle XVII e al sègle XVIII: foguèt una de las òbras mai legida de la literatura europèa modèrna pendent lo [[sègle de las Luses]].

L'originalitat e lo vam d'aquel roman conduguèt a des imitacions e l'òbra se es a l'origina d'un novèl genre literari que se donèt alara lo nom d'[[utopia]].

Al sègle XIX, lo mot ''utopia'' serviguèt a la construccion dels sistèmas [[socialisme|socialistas]], amb d'autres fonts pus [[ideologia|ideologicas]] que l'intencion primièra de [[Thomas More]] :
* [[Comte de Saint Simon|Saint Simon]]
* [[Charles Fourier]],
* [[Pierre Leroux]],
* [[Pierre-Joseph Proudhon]].

== Relat ==

Utopus prenguèt [[Abraxa]] una tèrra qu'èra estacada al continent e que li balhèt lo nom. . Aprèp, faguèt copar l'istme e . La genèsi de l'illa es simbolica: Utopus volèt far aquel territòri dificil d'accès per rendre lo luòc reservat; demandant al viatjaire un esfòrç per i anar. De talas barrièras naturalas garantissían la proteccion  de las influéncias exterioras. Mai tard, [[Voltaire]] imaginèt l'[[Eldorado]] (autre utopia celebre) dins ''[[Candide]]''. Lo tèrme d'Abraxa a una significacion: designa la vila dels fòls dins ''[[l'Elògi de la Foliá]]'' de son amic [[Erasme]]. L'Utopia es regida per las matematicas, manifestacion pura de l'intelligible. Dins l'illa, tot es mesurable perque lo nombre sol garantís l'[[Egalitat sociala|egalitat]]. Per exemple, totes las carrièras de la vila d'Amaurote mesuravan 6,5 mètres de larg. Sus l'illa, la [[proprietat]] privada es desconeguda, los Utopistas trabalhavan sièis oras per jorn e manjavan en comun. Lo temps liure es consacrat al [[léser]] coma los [[Escacs]] o l'aprendissatge de las bèlas letras.

== Personatges ==

**Utopus*', mòrt dempuèi ans, demorava lo conceptor genial de tot çò que se trapa sus l'illa. Las carrièras, los dogats, los barris, las abitacions, las leis, las règlas socialas ...

Raphaël Hythloday, explorator que descriu l'Utopie.

== Annèxes ==
=== Bibliografia ===
* Petite vie de Thomas More, Philippe Godong, Desclée de Brouwer

=== Articles connèxes ===

* [[Renaissença]]
* [[Utopia]]
* [[Eldorado]]

=== Ligams extèrnes ===
*  [https://web.archive.org/web/20090402151805/http://www.gboss.ca/humour_utopie.htm *Humour, utopie, science'' de Gilbert Boss]
*  Libre integral en anglés