Suc e Sentenac

**Suc e Sentenac** (*Suc-et-Sentenac* en francés) es una anciana comuna occitana del Comtat de Foish e del Vic de Sòs, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2019, es fusionada dins la comuna novèla de Val de Sòs que ne ven una comuna delegada.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Suc
La prononciacion es [syk]. Las fòrmas ancianas son *villa de Such* en 1182, *Suc* en 1243, *villa de Succols* en 1272, *Succo* en 1385, *Suc* en 1385, 1390, 1445 e cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr) .
Segon los Féniés, *Suc* es una varianta del pre-indoeuropèu **kuk*, que se tròba tanben dins *tuc*, *tuca* o *truc*, e qu'a lo sens de « puèg, puèg arredondit, autura » . Dauzat e Rostaing i veson lo « provençal » *suc*, « cap » , mès aquel sens occitan del mot s'explica pel precedent e lo bestorn per una metafòra corporala s'impausa pas per un mot qu'èra probablament dejà un oronime abans lo latin.
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Suc* ven de l'occitan *suc*, mot d'origina preceltica qu'a le sens de « cima de montanha, puèg, autura de travèrses arredondits ». Segon Astor, citat per Patrici Pojada, *Suc* ven del preceltic *tukk* > **tsukk* > *suc* en occitan, « cima ». Segon Patrici Pojada, en occitan, un suc, mot d'origina prelatina es una cima, una autura, al sens figurat le dessús del cap (d'aquí les vèrbes *ensucar* e *assucar*).
### Sentenac
La prononciacion es [sente'nak]. Las fòrmas ancianas son *villa de Sentenac* en 1182, *Sentenaco* en 1246, *villa de Sentenaco* en 1272, *Sentenac* en 1385-1390, *Sentenhac* en 1445, *Sentenac* cap a 1460 (Cronica d'Esquerrièr).
Dauzat e Rostaing explican les autres dos *Sentenac* d'Arièja per un nom d'òme **Sentennus*, tirat de *Sentius*, ambe'l sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallic *-āco(n)*. Probable que l'explica val tanben per aqueste *Sentenac*. L'ipotèsi del nom latin *Centenius*, atestat, convendriá pas : auriam **Sentenhac*; mès poiriá servir per las comunas francesas de Sainteny (Marga) e Santeny, que Dauzat e Rostaing restacan a **Sentennus*.
Segon Negre, citat per Patrici Pojada, *Sentenac* ven del nom romanic de persona *Centinus*, ambe'l sufixe *-acum*. Astor, citat per Patrici Pojada, es per lo nom latin d'òme **Sentenus*, inferit de *Sentius*. Segon Xavier Delamarre, *Sentenac* pòt venir de l'etime *cintinācon*, la proprietat de *Cintinos, o de l'etime *sentiniācon*, la proprietat de Sentinios [mes Delamarre cita tanben *Sentinos*, nom tanben atestat e que conven milhor]; son de noms celtics.
Segon Patrici Pojada, *Sentenac* es compausat d'un nom d'òme, benlèu *Sentinus* o *Sentenus*, ambe'l sufixe *-acum*; Sentenac èra donc la proprietat d'un d'aquelis mèstres. 

## Istòria
* Sentenac foguèt annexat a Suc entre 1790 e 1794 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vic de Sòs; es ara del canton de *Sabarthès* (en francés), donc de Savartés.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Cultura
L'escais dels sucatèlhs es *les grapaus* (pr'amor de las fonts nombrosas que i a) e l'escais de las gents de Sentenac es *las sinsòlas*, pr'amor de l'ensolelhament (lo vilatge es sus un travèrs expausat al sud-oèst). I a tanben *las tancalhas* per Sentenac e *las portanèlhas* per Suc, pr'amor d'un biais diferent de nommar la cleda. I a tanben *les manjacorrejòls* a Suc, *les tèrragalhaires* e *les gorbilhaires* a Sentenac. Se cita d'expressions : 
* *Gascons de Suc, cuol de boçut, terregalh a l'ola, terregalh a l'òrt, una tripa d'ase, un bèl pet de pòrc*;
* *Gascon de Suc cuol de boçut, gascon de Sentenac cuolh de sac*;
* *Les de Sentenac, cuol de sac, correjòl a l'ola, correjòl a l'òrt, d'una tripa d'ase e d'un pet de pòrc*. 

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Arièja
## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias