Seta

**Seta** (prononciat en estandard:  e localament ) (en francés e oficialament (dempuèi 1927): *Sète*; e anteriorament *Cette*) es una comuna occitana de Lengadòc. Situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, comptava 45.090 abitants en 2022. 

Es una localitat situada a la broa de la Mar Mediterranèa e de l'Estanh de Taur, au ras dau Puòg de Sant Clar.

Lo gentilici es **setòri, -òria** o **setòi, -òia** (*cetòri, cetódi* en grafia mistralenca).

## Geografia
Seta es un pòrt de pesca e de comèrci pro important en Mediterranèa, uòi administrat per la Cambra de Comèrci e d'Industria de Seta-Mesa-Frontinhan per la region de Lengadòc-Rosselhon. Es lo segond pòrt mediterranèu d'Occitània aprèp Marselha. Lo pòrt genèra per Seta e las comunas vesinas d'activitats dins los sectors industrial, quimic, metallurgic, agricòla e dau bastiment. Mantuna linha maritima assegura lo transpòrt de passatgièrs cap a Magrèb.
L'espòrt local son las ajustas. La competicion mai importanta se debana a la fin dau mes d'agost sul canal reial, es Lo Grand Prèmi de la Sant Loís (mena de campionat dau mond de las ajustas).

## Toponimia

Las fòrmas ancianas son : *τò Σἰγον* [legir *Σηπον* ?] *ὂρoς*, al 1er sègle. ap. J.-C. (Estrabon, *Geografia* IV, 1.6), *Σητἰον ὂρoς* (Ptolemèu, *Geografia* II. 10. 2), *Setius... mons*, *Setii iugum*, al sègle IV (Avienus, *Ora maritima* , 608, 609), *fiscum ... qui nuncupatur Sita*, al sègle XII (?), *ecclesiam S. Dii de Seta et locum Sete* en 1146 e 1154, *de Seta* en 1154, 1173-74, *fontem de Seta*, *rocas* (varianta : *rotas*) *de Seta* en 1202, *insula de Seta* en 1219, *montem de Ceta*, sense data [sègle XIII ?], *a podio Cete* en 1300, *terra Cete* en 1301, *montem Cete* en 1303, *Cap de Sete* en 1570, *M. Seyti* en 1613, *Mont de Sepol* en 1622, *Cap de Sette* en 1626, *Cette et Cap de Cette* en 1643, *Isle de Sette* cap a 1683, *port de Cette* en 1690, *Cette* en 1708, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini).

Segon Carles Rostanh, seguit per Hamlin, *Seta* ven d'un mot preindoeuropèu **set-*, « montanha », que designa lo Puòg de Sant Clar, que tresplomba la vila . La consonanta intervocalica *-t-* s'es conservada sense passar (regularament) a *-d-*, pr'amor de l'influéncia de l'escrit o d'una prononciacion particulara.

## Istòria

## Administracion

* Fins a las eleccions departamentalas de 2015, Seta compreniá dos cantons : Seta-1 e Seta-2, ara amassats dins lo canton de Seta (una comuna).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
*Estanh de Taur
*Glèisa de Sant Loís
*Teatre de la Mar
*Far dau Puòg de Sant Clar
*Cementèri marin

## Galariá

Barrou Neighbourhood, Étang de Thau, Sète 01.jpg|
Dawn on Sète and the Étang de Thau.jpg|
Ile de Thau, Sète, Hérault 01.jpg|
Crique de l'Anau, Sète, Hérault 01.jpg|


## Setòris celèbres
* Georges Brassens (1921–1981), cantaire setòri
* Ives Roqueta (1936–2015), escrivan occitan
* Josèp Solet (1851–1919)
* Joan Larzac (1938–)
* Hervé Di Rosa (1959–)
* Paul Valéry (1871–1945)
* Manitas de Plata (1921–2014), musician gitan

## Musicians setòris actuals

* Corne d'Aur'Òc
* Les Mourres de Porc
* Mauresca Fracàs Dub

## Veire tanben
* Tièla a la setòria
* Mauresca Fracàs Dub
* Comunas d'Erau

## Ligams extèrnes
*  Seta : a l'origina èra un pòrt - Occitanica eAnem / CIRDOC 
*  Seta : Las Ajustas setòrias  - Occitanica-eAnem / CIRDÒC 
*  Seta : L'istòria d'un tipe - Occitanica-eAnem / CIRDÒC 
* Sit oficial
* Sit de l'Ofici de Torisme

## Nòtas