Daurèl e Beton

***Daurèl e Beton***  o al títol complet ***Lo roman de Daurèl e de Beton*** (en occitan ancian *Daurel e Betó* o *Lo romans de Daurel e de Betó*), es una epopèia e cançon de gèsta anonima escricha en occitan ancian.

Es compausada de 2198 linhas, gropadas en 53 laissas monorimadas d'alexandrinas (1-138) e decasillabas (139-2198), mas los quinze darrièrs essent pas que parcialament legibleshttps://archive.org/stream/daureletbetoncha00meyeuoft#page/72/mode/2up, la fin del raconte demòra un mistèri. Lo sol registre existissent del tèxte es un manuscrit mal gardat descobèrt en 1876 per Ambroise-Firmin Didot. E mai se poguèt pas jamai èsser autentificat abans, l'existéncia d'una tala òbra èra estada coneguda dempuèi lo començament de l'Edat Mejana a travèrs una mencion rapida dins un poèma del trobador catalan Guiraud de Cabrièra.  *Daurel e Betó* foguèt escrich a la fin del XII o al començament de la primièra mitat del sègle XIII e es ligat amb la matèria de França, mas pel caractèr romantic dels eveniments es mai coma un romanç regular d'aventura. En exclusent las vilas de París e de Babilònia, totes los luòcs evocats dins lo conte son situats dins una region compausada entre Peitieus e Agen, ont foguèt probablament compausat. Un estudi minuciós del vocabulari e de la prononciacion presumida (i aviá pas de règlas fixas per l'ortografia) de l'autor redusís encara mai aquel airal a Nauta Garona e Tarn. E mai, Beton, Aicelina, Gauserand e Bertrand èran de noms subretot trobats en Occitània.

## Resumit de l'argument
Conta coma Beuve de Handstone e lo comte Gui, amb qui se son jurats fidelitat mas qu'en realitat es un traïdor, viatjan a la cort de Carlesmanhe ont Beuve se marida amb Ermengarda, sòr de Carlesmanhe. De retorn a Peitieus, Ermengarda a un filh, Beton. Gui vòl far siá Ermengarda e acaba en assassinant Beuve pendent una cacera. L'emperaire, subornat per Gui, femna Ermegarda en matrimòni al traïdor; en lo vesent en perilh, Ermengarda amaga son filh dins una isla. Quand Beton es descobèrt e mes en perilh, lo joglar Daurèl, qu'aviá servit fidèlament a Beuve e a qual Beuve aviá fach senhor de Monclar, lo rescata e la s'empòrta dins son castèl. Gui Assètja Monclar e Daurèl salva Beton en sacrificant son pròpri filh e marcha amb Beton a Babilònia. Beton creis a Babilònia ont desvolòpa de grandas vertuts cavalleresques e corteses. Quand se li revèla l'istòria de la siá naissença, decidís retornar per venjar-se mas obten abans la man de la filha de l'emir de Babilònia, Erimena, que se fa cristianar. Daurèl E Beton tòrnan e vengen Beuve. Beton Se marida amb Erimena e se convertís en senhor dels domenis de son paire.

I destaca la barreja de arcaisme morala, ont destaca tot un fons de psicologia masculina, e innovacion sociala, doncas qu'a un caractèr plebeu, e ont l'amistat entre los personatges de Beton e Daurèl ultrapassa los ligams entre senhor e vassal. Fa pas de concessions a un refinament psicologic, entre la magia e la cruseltat, e qualques critics la considèran una òbra rude e primitiva.

## Nòtas e referéncias

## Annèxes
### Articles connèxes
*Lista dels prenoms occitans
### Ligams extèrnes
* Tèxte complet en linha
* Bibliografia a ARLIMA
* Article a l'Enciclopèdia catalana