Euridice

[drecha|vinheta|<center>''[Orfèu e Euridice*, per Federico Cervelli.</center>]]
Dins la [[mitologia grèga]], *'Euridice*' (en [[grèc (lenga)|latin]] ancian Εὐρυδίκη / [[latin]] *Eurudíkê*, format dels mots εὐρύς {eurús, *larg, vast, sens bòrna*} e δίκη {dikê, *justícia*}, significant *amb justícia sens bòrnas*, es una [[driadas]] ([[nimfa]] dels arbres e del garric subretot).

== Lo mite ==
Es l'esposa d'[[Orfèu]], grand poèta e musician. Perseguida per [[Aristèu]], un jorn ont culhissiá de flors dins un prat, es fissada per una sèrp e morís. Inconsolable, Orfèu comença a cantar e los dieus li acordisson de davalar fins als Infèrs per la salvar. 

Mercé al son de sa lira, Orfèu endormís [[Cerbèr]], lo can dels Infèrns, puèi arribèt debans los monarcs de l'inframond, [[Ades]] e sa femna [[Persefòn]]. Impressionada per son coratge e son amor, Persefòn priga Ades de tornar Euridice a son espós. Accèpta Ades, a la sola condicion qu'Orfèu se revire pas abans d'èsset sortit dels Infèrns. 

Euridice seguís Ofèu, guidada per la musica de sa lira. Quand Orfèu torna veire  puntar la lutz del jorn, entendent pas pus de bruch, e se mesfiant un pauc de las promesas d'Ades, se revira per veire se son esposa es encara rère d'el. Ailàs, una sola ulhada sufís per que la pèrda per sempre.

== Evocacions artisticas ==

=== Benda dessenhada ===
* *Le Monde d'Arkadi* (personatge R.I.-10) de Caza

=== Opèra e balet ===
* *L'Euridice* (1600), *favola drammatica* de [[Giulio Caccini]] e Jacopo Peri
* *Euridice* (1602), opèra de [[Giulio Caccini]]
* *Ballett von dem Orpheus und der Euridike* (1638), balet de [[Heinrich Schütz]]
* *Orpheus und Eurydice, der Hölle-stürmenden Liebes-Eifer* (1683), Singspiel de Johann-Philip Krieger
* *Orpheus and Uridice* (1697), [[Masqueta|masquata]] de George Weldon
* *Orfeo ed Euridice* (1715), opèra de Johann-Josef Fux
* *Euridice* (1750), pasticcio de Georg Wagenseil
* *Orfeo ed Euridice* (1763), opèra de Florian Johann Deller
* *Orphée et Euridice ou La descente d'Orphée aux enfers* (1770), opèra de Josef Starzer
* *Orfeo ed Euridice : Orphée et Eurydice* ([[1762]], version de Viena ; 1774, version de Pariís), opèra de Christoph Willibald Gluck
* *Orfeo ed Euridice* (1775), opèra d'Antonio Tozzi
* *Orfeo ed Euridice* (1776), opèra de Ferdinando Bertoni
* *Orfeo ed Euridice* (1784), opèra de Tommaso Giordani
* *Orpheus og Eurydike* (1786, Copenhague), opéra de Johann Gottlieb Naumann
* *L'anima del filosofo ossia Orfeo ed Euridice* (1791), opèra de [[Joseph Haydn]]
* *Orpheus und Eurydike* (1926), opèra d'Ernst Krenek
* *Orpheus und Eurydike - Orphée et Eurydice* (1975), coregrafia de [[Pina Bausch]] segon l'opèra de Christoph Willibald Gluck

=== Pintura ===
* [[Nicolas Poussin]], *Paysage avec Orphée et Eurydice*, Sègle XVII, [[Lovre]]
* Ary Scheffer, *La Mort d'Eurydice*, 1814, [[Castèth de Bles|musèu de las bèlas arts de Bles]]
* [[Camille Corot|Jean-Baptiste Corot]], *Orphée ramenant Eurydice des Enfers*, 1861, musèu de las bèlas arts d'Houston

=== Poèsia ===
* [[Marguerite Yourcenar]], *La Nouvelle Eurydice*

=== Teatre ===
* *Eurydice*, pèça de [[Jean Anouilh]], 1942 mesa en scèna e decòrs d'André Barsacq.
* *Eurydice'', pèça de Sarah Ruhl, creda en 2003.

## Fonts
* Apollodore (I, 3, 2).
*  (IV, 25, 1).
*  (X, 1–85).
* Pausanias.

## Vejat tanben

### Articles connèxes
* Orfèu

### Ligams extèrnes
*  Ca. 130 imatges d'Euridice dins lo Warburg Institute Iconographic Database