open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Crystal Gayle

thumb|250px|Crystal Gayle en concèrt al Reialme Unit en abril de 2007
**Crystal Gayle**, nascuda **Brenda Gail Webb** (Wabash, Indiana, 9 de genièr de 1951) es una cantaira de musica country americana. Aquesta artista, demest las mai popularas del mond de la country, venguèt celèbra gràcias a son succès internacional "Don't It Make My Brown Eyes Blue". Foguèt la primièra cantaira de l'istòria d'aqueste genre musical qu'obtenguèt un disc de platin en 1977 amb son album *We Must Believe in Magic*. Es famosa tanben per encausa de sa cabeladura longa que tocava gaireben lo sòl e arribèt a èsser elegida demest las 50 personas mai polidas del mond dins la lista establida per la revista *[[People]]* en 1983. Es la sòrre pichona de la cantaira Loretta Lynn e una cosina germana de Patty Loveless. 

## Discografia
* *Crystal Gayle* (1973)
* *Crystal Gayle* (1975)
* *Somebody Loves You (1975)
* *We Must Believe In Magic (1977)
* *When I Dream (1978)
* *We Should Be Together (1979)
* *Miss The Mississippi (1979)
* *These Days (1980)
* *Hollywood/Tennessee (1981)
* *True Love (1982)
* *One from the Heart (1982)
* *Cage The Songbird (1983)
* *Nobody wants to be alone (1985)
* *Straight To The Heart (1986)
* *What If We Fall In Love? (1987)
* *A Crystal Christmas (1987)
* *Nobody's Angel (1988)
* *Best Always (1993)
* *Someday (1995)
* *He Is Beautiful! (1996)
* *Heart & Soul - sings Hoagy Carmichael (1999)
* *In My Arms* (2000)
* *All My Tomorrows'' (2003)
Ausèl de paradís (constellacion)

**L’Audèth deth Paradís** qu’ei ua constellacion meridional que se pode véder dab dificultats.

## Istória

Era prumèra referencia coneguda de la constellacion de l’Audèth deth Paradís  ei héta ena Uranometria de Johan Bayer en 1603 més ei possible qu’era origina deth sòn nom ei pes marinièrs olandesi Pieter Dirkszoon  Keyser e Frederick de Houtman.

## Estèles

Era més ludenta estèla dera constellacion deth Audèth deth Paradís ei Alpha Apodis, ua giganta rocha de categoria de 3,80 plaçada a 410 annades luts dera Tèrra. Ei cinc còps més massiua qu’eth solelh.

Se poden véder dab dificultats pas guaiares estèles en aguesta constellacion. Gamma Apodis a ua categoria de 3,90 e es autes estèles an pauca lutz.

Delta Apodis qu’ei ua estèla dobla composta d’ua giganta rocha e ua giganta iranja. Kappa Apodis ei tamben dobla. Finauments, R Apodis, luenha 430 annades luts dera Tèrra, eia ua estèla variable. A ua categoria minima de 5,34 e a bescambiat de luminositat pendent un plan longue periode de temps.

## Objectes celestes

Ua amassa globular s’i pot véder: NGC 6101 luenh 60.000 annades lutz dera Tèrra e tamben dus galaxies : NGC 5612 e NGC 5799.
Fauve Hautot

**Fauve Hautot** es una dansarela e una coregrafa francesa nascuda lo 3 de març de 1986 en Auta Normandia. Fai de la dansa latina, de la dansa contemporana, e de la dansa de salon. En 2011 Fauve Hautot a dansat ambé Maxime Dereymez son partenari  dins l’emission Dansa ambé lei stars. Aquesta annada a dansat ambé Keen’v.
Castejón

*Castejón (Navarra) – un municipi de la Comunautat Autonòma espanhòla de Navarra.
*Castejón (Cuenca) – un municipi de la província espanhòla de Cuenca dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
* Castejón de Alarba – un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma de Aragon.
* Castejón de las Armas – un municipi de la província espanhòla de Saragossa dins la Comunautat Autonòma de Aragon.
* Castejón de Henares – un municipi de la província espanhòla de Guadalajara, e de la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
* Castejón de Monegros – un municipi de la província espanhòla d'Òsca dins la Comunautat Autonòma de Aragon.
* Castejón del Puente – un municipi de la província espanhòla d'Òsca dins la Comunautat Autonòma de Aragon.
* Castejón de Sos – un municipi de la província espanhòla d'Òsca dins la Comunautat Autonòma de Aragon.
* Castejón de Tornos – un municipi de la província espanhòla de Terol dins la Comunautat Autonòma de Aragon.
* Castejón de Valdejasa – un municipi de la província espanhòla de de Saragossa dins la Comunautat Autonòma de Aragon.
Michael Bolton

[thumb|250px|Michael Bolton en concèrt a [Barcelona en genièr de 2010]]
**Michael Bolotin**, conegut artisticament coma **Michael Bolton** (New Haven, Connecticut, 26 de febrièr de 1953) es un cantautor american. A l'origina, dempuèi la mitat de las annadas 1970 fins a la mitat de las annadas 1980, sas cançons èran d'estil hard rock e heavy metal  the mid-1970s tant dins sos albums solistas que dins lo grop Blackjack. Es conegut subretot, pr'aquò, per son interpretacion de balladas rock que realizèt a la fin de las annadas 1980 aprèp son cambiament estilistic. Sa votz de tenòr/contratenòr es una de sas caracteristicas mai famosas. Sos albums, que se situèron sovent a la cima de las listas musicalas, li permetèron de ganhar mantun prèmi coma lo prestigiós Prèmi Grammy. 

Visquèt durant qualques ans amb l'actritz Nicolette Sheridan.

## Discografia
* *Michael Bolton*' (1983)
* *Everybody's Crazy* (1985)
* *The Hunger* (1987)
* *Soul Provider* (1989)
* *Time, Love & Tenderness* (1991)
* *Timeless (the Classics)* (1992)
* *All About Love* (1993)
* *Greatest Hits 1985 - 1995* (1996)
* *All That Matters* (1997)
* *Timeless (the Classics) Vol. 2* (1999)
* *Only A Woman Like You* (2003)
* *Vintage* (2003)
* *The Essential Michael Bolton* (2003)
* *Michael Bolton* (2004)
* *Love Songs* (2004)
* *Greatest Hits 1985-1995* (2004)
* *This Is The Time - The Christmas Album* (2004)
* *Michael Bolton The Very Best* (2005)
* *The One Thing* (2005)
* *Collections* (2006)
* *Bolton Swings Sinatra* (2007)
* *Super Hits* (2007)
* *Soul Provider* (2008)
* *Time, Love And Tenderness “the Best Of Michael Bolton”* (2009)
* *Jack Sparrow* amb Lonely Island (2011)
Randy Travis

thumb|250px|Randy Travis en 2003
**Randy Bruce Traywick**, mai conegut coma **Randy Travis** (Marshville, Carolina del Sud, 4 de mai de 1959) es un cantautor de musica country e actor american. Es considerat coma una de las figuras màgers del genre country.

## Discografia
* *Randy Traywick* (1978)
* *Storms of Life* (1986)
* *Always & Forever* (1987)
* *Old 8×10* (1988)
* *No Holdin' Back* (1989)
* *Heroes & Friends* (1990)
* *High Lonesome* (1991)
* *Wind in the Wire* (1993)
* *This Is Me* (1994)
* *Full Circle* (1996)
* *You and You Alone* (1998)
* *A Man Ain't Made of Stone* (1999)
* *Inspirational Journey* (2000)
* *Rise and Shine* (2002)
* *Worship & Faith* (2003)
* *Passing Through* (2004)
* *Glory Train: Songs of Faith, Worship, and Praise* (2005)
* *Around the Bend* (2008)
* *25th Anniversary Celebration* (2011)
* *Influence Vol. 1: The Man I Am* (2013)
* *Influence Vol. 2: The Man I Am (2014)
* *Precious Memories (Worship & Faith) (2020)
K-pop

Lo **K-pop** (; acorcha de l'anglés *Korean pop*, "musica pop coreana") es un genre de musica sud-coreana.

## Quauques grops e cantaires de K-pop famós
* 2NE1
* Ateez
* B.A.P
* Beast
* BoA
* Big Bang
*Blackpink
* Block B
*BTS
*Enhypen
*EXO
*(G)-Idle
* Girls' Generation
*GOT7
* HyunA
* Infinite
* Kara
* Le Sserafim
* New jeans
* PSY
*Red Velvet
* SHINee
* StayC
* Stray kids
* Super Junior
* T-ara
* Tomorrow by together
* TVXQ
*Twice
* Wonder Girls

## Véser tanben
* J-pop
* "Gangnam Style"

## Referéncias

## Ligams extèrnes

* K-POP Official YouTube Channel (Canal oficial del K-pop sus YouTube)
* ''Billboard Korea'' K-Pop Hot 100 - Billboard.com
J-pop

Lo **J-pop** (, en japonés J-POP *jei-poppu*, acorcha de l'anglés *Japanese pop*, "musica pop japonesa") es un genre de musica japonesa.

## Galariá d'imatges

File:Momoiro Clover Z LIVE 1.png|Momoiro Clover Z
File:Ax10akb18.jpg|AKB48
File:Morning Musume - Platinum 9 Tour Spring 2009.jpg|Morning Musume
File:Cute.svg|Lògo de Cute
File:Berryz Kobo at AnimeNEXT 20120609 15.38.42.jpg|Berryz Kobo
File:Perfume 2009 crop.jpg|Perfume
File:Ske48 teamk2.jpg|SKE48


## Véser tanben
* K-pop

## Referéncias

## Ligams extèrnes

* J-POP Official YouTube Channel (Canal oficial del J-pop sus YouTube)
Tommaso Pincio

thumb|250px|Tommaso Pincio al Festival Utopiales de Nantes en 2011
**Marco Colapietro**, mai conegut jol pseudonim **Tommaso Pincio** (Roma, 1963) es un escrivan italian. Son escais ven de la transliteracion en italian del nom del romancièr postmodèrn american Thomas Pynchon. Escriu de cronicas sus la cultura dins divèrses jornals italians coma *[[la Repubblica]]*, *[[Il manifesto]]* e tanben dins la revista *[[Rolling Stone]]*.
 
Se consagra tanben a la traduccion d'òbras de l'anglés a l'italian; aital faguèt de reviradas de las òbras de l'escrivan Philip K. Dick.

Mantuna de sas òbras es estada traducha en anglés, francés e espanhòl.

## Òbras
* *M.* (1999)
* *Lo spazio sfinito* (2000)
* *Un amore dell'altro mondo* (2002)
* *La ragazza che non era lei* (2005)
* *Gli alieni. Dove si racconta come e perché gli extraterrestri sono giunti fra noi* (2006)
* *Cinacittà. Memorie del mio delitto efferato* (2008)
* *Hotel a zero stelle. Inferni e paradisi di uno scrittore senza fissa dimora* (2011)
* *Pulp Roma* (2012)
Giacomo Leopardi

thumb|250px|Retrach de Giacomo Leopardi fach per A. Ferrazzi a l'entorn de 1820
**Giacomo Leopardi**, o mai precisament conte **Giacomo Taldegardo Francesco di Sales Saverio Pietro Leopardi** (Recanati, 29 de junh de 1798 – Nàpols, 14 de junh de 1837) foguèt un poèta, filosòf, escrivan e filològ italian. Es considerat coma lo poèta màger del romantisme italian e una de las figuras mai importantas de la literatura mondiala. 

## Òbras
Anteriorament als libres citats escriguèt divèrsas òbras mai cortas tre 1816. S'indican çaijós las publicacions mai importantas.
* *Canzoni del conte Giacomo Leopardi* (1824)
* *Versi del conte Giacomo Leopardi* (1826)
* *Rime di Francesco Petrarca colla interpretazione composta dal conte Giacomo Leopardi*, 2 vol. (1826)
* *Canti del conte Giacomo Leopardi* (1831)
* *Operette morali del conte Giacomo Leopardi* (1827)
* *Paralipomeni della Batracomiomachia* (1842)
* *Pensieri di varia filosofia e di bella letteratura*, tanben conegut coma lo *Zibaldone di pensieri*, 7 vol. (1898-1900)
Edicions 62

thumb|Faciada de la sedença d'Edicions 62 a la carrièra Peu de la Creu de Barcelona
**Edicions 62** es un ostal d'edicion catalan. Foguèt creat en 1961 per Max Cahner e Ramon Bastardas. Recebèt pr'aquò son nom actual l'an seguent que per Sant Jòrdi de 1962, an que donèt son nom a l'entrepresa, se faguèt la primièra publicacion d'una òbra màger per la consciéncia nacionala dels Païses Catalans, lo libre del valencian Joan Fuster *[[Nosaltres els valencians]]*. S'apondèt a l'equip de direccion inicial Josep Maria Castellet que venguèt puèi en 1964 director literari del grop fins a 1997. 

L'entitat, gràcias a sas publicacions e a sa preséncia dins la societat catalana, foguèt essenciala per la normalizacion e difusion de la lenga catalana e a l'encòp per la constitucion del catalanisme e pancatalanisme actuals.
Nosaltres els valencians

***Nosaltres, els valencians*** es un ensag en lenga catalana de l'escrivan e intellectual valencian, publicat per Edicions 62 lo 12 de mai de 1962 a Barcelona. Lo libre representa lo primièr trabalh de l'autor de Sueca coma istorian e menèt posteriorament a una renovacion totala del nacionalisme valencian. En 1963, tot bèl just un an aprèp sa parucion, recebèt lo Prèmi Lletra d'Or. Dempuèi la primièra edicion en 1962, es estat reeditat un vintenat de còps fins a 2009 e foguèt revirat en espanhòl en 1998.
Josep Maria Castellet

[thumb|250px|Josep Maria Castellet a la [Setmana del Libre en Catalan a Sant Cugat del Vallès en 2009]]
**Josep Maria Castellet i Díaz de Cossío** (Barcelona, 15 de decembre de 1926 – Barcelona, 9 de genièr de 2014) foguèt un escrivan, critic literari, ensagista e editor catalan.  Director literari de l'ostal d'edicions Edicions 62 de 1964 a 1997 e puèi president del Grup 62, aguèt un ròtle eminent dins la vida culturala catalana de la segonda mitat del sègle XX. Fondèt l'Associacion d'Escrivans en Lenga Catalana que ne foguèt lo primièr president. 

Foguèt tanben membre del conselh director de la Comunità europea degli scrittori, jurat del Prix international de Littérature e Degan de l'Institucion de las Letras Catalanas.
## Òbras
* *Notas sobre literatura española contemporánea* (1955)
* *La hora del lector* (1957)
* *La evolución espiritual de E. Hemingway* (1958)
* *Veinte años de poesía española* (1960)
* *Poesia catalana del segle XX* amb Joaquim Molas (1963)
* *Poesia, realisme, història* (1965)
* *Lectura de Marcuse* (1969)
* *Ocho siglos de poesia catalana* amb J. Molas (1969)
* *Nueve novísimos poetas españoles* (1970).
* *Iniciación a la poesía de Salvador Espriu* (1971)
* *Qüestions de literatura, política i societat* (1975)
* *Literatura, ideología y política* (1976)
* *Maria Girona. Una pintura en llibertat* amb Anna Maria Moix (1977)
* *Josep Pla o la raó narrativa* (1978)
* *Antologia general de la poesia catalana*, amb Joaquim Molas (1979)
* *Per un debat sobre la cultura a Catalunya* (1983)
* *Generation von 27. Gedichte* amb Pere Gimferrer (1984)
* *La cultura y las culturas* (1985)
* *L'hora del lector. Seguit de Poesia, realisme, història* (1987)
* *Memòries poc formals d'un editor literari* (1987)
* *Els escenaris de la memòria* (1988)
* *Los escenarios de la memoria* (1988)
* *La hora del lector* (2001)
* *Nueve novísimos* (2001)
* *Vuit segles de poesia catalana* amb J. Molas (2005)
* *Dietari de 1973* (2007)
* *Seductors, il·lustrats i visionaris* (2009)
* *Seductores, ilustrados y visionarios* (2010)
* *Memòries confidencials d'un editor. Tres escriptors amics* (2012)
Toto

thumb|250px|Toto a un concèrt a Copenaga en julh de 2010
**Toto** es un grop de musica rock american. Aquesta formacion californiana se formèt en 1977 a Los Angeles a l'entorn de la familha Porcaro. Coneguèt un grand succès tre la fin dels ans 1970 e subretot dins las annadas 1980 gràcias a son primièr album *Toto*, espelit en 1978. Pr'aquò foguèt mai que mai en 1982 amb l'album *Toto IV* qu'arribèt la consagracion als Estats Units e tanben internacionalament. Divèrsas cançons d'aquel disc coma "Hold the Line", "Rosanna", e subretot "Africa" se situèron ennaut de las listas musicalas e dins las melhoras vendas. Los membres del grop son actualament Joseph Williams (vocalista principal), David Paich (clavièrs), Steve Porcaro (clavièrs), Steve Lukather (guitarra, vocalista), e Simon Phillips (percussions). 

Lo grop, qu'a realizat un total de 17 albums e a recebut mantun Prèmi Grammy, a vendut mai de 35 milions dins lo mond entièr.
 

## Discografia
* *Toto* (1978)
* *Hydra* (1979)
* *Turn Back* (1981)
* *Toto IV* (1982)
* *Dune* (1984)
* *Isolation* (1984)
* *Fahrenheit* (1986)
* *The Seventh One* (1988)
* *Kingdom of Desire* (1992)
* *Tambu* (1995)
* *Mindfields* (1999)
* *Through the Looking Glass* (2002)
* *Falling in Between* (2006)
* *Toto XIV* (2015)
* *Old Is New* (2018)
(5301) Novobranets

**(5301) Novobranets** (anteriorament nomenat 1974 SD3) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 20 de setembre de 1974 per l'astronòma ucraïniana Lyudmila Zhuravliova a l'Observatòri d'Astrofisica de Crimèa.
L'asteroïde foguèt batejat aital en omenatge a l'escrivan ucraïnian Vassili Novobranets.
(5302) Romanoserra

**(5302) Romanoserra** (anteriorament nomenat 1976 YF5) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 18 de decembre de 1976 per l'astronòm N. S. Chernykh a l'Observatòri d'Astrofisica de Crimèa.
Recebèt son nom en omenatge a l'astrofisician italian Romano Serra.
(5303) Parijskij

**(5303) Parijskij** (anteriorament nomenat 1978 TT2) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 3 d'octobre de 1978 per l'astronòm N. S. Chernykh a l'Observatòri d'Astrofisica de Crimèa.
Recebèt aquel nom en omenatge al radioastronòm Iori Parijskij.
(5304) Bazhenov

**(5304) Bazhenov** (anteriorament nomenat 1978 TA7) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 2 d'octobre de 1978 per l'astronòma ucraïniana Lyudmila Zhuravliova  a l'Observatòri d'Astrofisica de Crimèa.
Recebèt aqueste nom en omenatge a l'arquitècte rus Vassili Bazhenov.
(5299) Bittesini

**(5299) Bittesini** (anteriorament nomenat 1969 LB) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 8 de junh de 1969 per l'astronòm argentin Carlos Ulrrico Cesco al Complèx Astronomic del Leoncito (Argentina).
Recebèt son nom per omenatjar l'astronòm italian Luciano Bittesini.
(5300) Sats

**(5300) Sats** (anteriorament nomenat 1974 SX1) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 19 de setembre de 1974 per l'astronòma Lyudmila Chernykh a l'Observatòri d'Astrofisica de Crimèa.
Recebèt son nom per omenatjar l'autora d'òbras teatralas russa Natàlia Sats.
(5306) Fangfen

**(5306) Fangfen** (anteriorament nomenat 1980 BB) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 25 de genièr de 1980 per l'Universitat de Harvard (Estats Units).
Recebèt son nom per omenatjar Fang Fen, l'esposa de l'astronòm C. Y. Shao.
(5307) Paul-André

**(5307) Paul-André** (anteriorament nomenat 1980 YC) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 30 de decembre de 1980 per l'astronòm E. Bowell a l'Observatòri Lowell (Arizòna).
Recebèt son nom per omenatjar un amic soís de Bowell, Paul-André Herbelin.
(5308) Hutchison

**(5308) Hutchison** (anteriorament nomenat 1981 DC2) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 28 de febrièr de 1981 per l'astronòm american Schelte J. Bus a l'Observatòri de Siding Spring.
Recebèt son nom per omenatjar un estudiós dels meteorits anglés, Robert Hutchison.
(5312) Schott

**(5312) Schott** (anteriorament nomenat 1981 VP2) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 3 de novembre de 1981 per l'astronòm alemand Freimut Borngen a l'Observatòri Karl Schwarzschild a Tautenburg.
Recebèt son nom per omenatjar lo quimista alemand Friedrich Otto Schott.
(5313) Nunes

**(5313) Nunes** (anteriorament nomenat 1982 SC2) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 18 de setembre de 1982 per l'astronòm bèlga Henri Debehogne a l'Observatòri de La Silla a Chile. 
Recebèt son nom per omenatjar lo matematician portugués Pedro Nunes.
(5314) Wilkickia

**(5314) Wilkickia** (anteriorament nomenat 1982 SG4) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 20 de setembre de 1982 per l'astronòm N. S. Chernykh a l'Observatòri d'Astrofisica de Crimèa.
Recebèt son nom per omenatjar los idrografs e exploradors artics russes Andrei e Boris Wilkitski.
(5316) Filatov

**(5316) Filatov** (anteriorament nomenat 1982 UB7) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 21 d'octobre de 1982 per l'astronòma ucraïniana Lyudmila Karachkina a l'Observatòri d'Astrofisica de Crimèa.
Recebèt son nom per omenatjar l'oftalmologista rus Vladimir Filatov.
(5317) Verolacqua

**(5317) Verolacqua** (anteriorament nomenat 1983 CE) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt l'11 de febrièr de 1983 per l'astronòma americana Carolyn S. Shoemaker a l'Observatòri de Palomar (Califòrnia).
Aqueste nom foguèt donat per omenatjar una amiga, Veronica Lynn Passalacqua, de l'identificaire d'aquel còs.
(5320) Lisbeth

**(5320) Lisbeth** (anteriorament nomenat 1985 VD) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 14 de novembre de 1985 pels astronòms daneses Poul Jensen, K. Augustesen e H. J. Fogh Olsen a l'Observatòri de Brorfelde (prèp d'Holbæk).
Aqueste nom foguèt donat en onor a la filha d'aqueste darrièr, Lisbeth Fogh Olsen.
(5323) Fogh

**(5323) Fogh** (anteriorament nomenat 1986 TL4) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 13 d'octobre de 1986 per l'astronòm danés Poul Jensen a l'Observatòri de Brorfelde (prèp d'Holbæk).
Aqueste nom foguèt donat en onor a l'astronòm danés Hans Jørn Fogh Olsen.
(5325) Silver

**(5325) Silver** (anteriorament nomenat 1988 JQ) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 12 de mai de 1986 per l'astronòma americana Carolyn S. Shoemaker a l'Observatòri de Palomar (Califòrnia).
Aqueste nom foguèt donat per omenatjar lo professor de geologia, Leon T. Silver.
(5290) Langevin

**(5290) Langevin** (anteriorament nomenat 1990 OD4) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 30 de julh de 1990 per l'astronòm american Henry E. Holt a l'Observatòri de Palomar (Califòrnia).
Aqueste nom foguèt donat per omenatjar un scientific francés, Yves Langevin.
(5200) Pamal

**(5200) Pamal** (anteriorament nomenat 1983 CM) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt l'11 de febrièr de 1983 per l'astronòm american Edward L. G. Bowell a l'Estacion Anderson Mesal de l'Observatòri Lowell a Flagstaff (Arizòna).
Aqueste nom foguèt donat per omenatjar un amic de l'astronòm, Patrick Michael Malotki.
Guèrra de la Premiera Coalicion

La **Guèrra de la Premiera Coalicion** se debanèt de 1792 a 1797 durant lei guèrras de la Revolucion Francesa. Foguèt entraïnada per la declaracion de guèrra de la França revolucionària a Àustria lo 20 d'abriu de 1792. Après l'execucion dau rèi e la crenhénça europenca de l'exportacion deis idèas revolucionària au rèsta dau continent, lo conflicte se generalizèt rapidament e opausèt finalament França a una coalicion gropant la màger part deis estats d'Euròpa. S'acabèt en 1797 per una victòria francesa que rompèt la coalicion europenca après una tièra de succès militars. Uneis episòdis d'aquela guèrra son venguts de partidas importantas de l'istòria de la Republica Francesa coma la batalha de Valmy o la Levada en massa.

## Ligams intèrns

* Guèrra de la Segonda Coalicion.
* Guèrra de la Tresena Coalicion.
* Guèrra de la Quatrena Coalicion.
* Guèrra de la Cinquena Coalicion.
* Guèrra de la Seisena Coalicion.
* Guèrra de la Setena Coalicion.

## Nòtas e referéncias
Calagurris

**Calagurris** foguèt una ciutat dels vascons d*'[[Hispania Tarraconensis]]*. Èra bastida sus un puèch dins la val de l'Èbre, sus la riba del riu Cidacos, sus la via entre *[[Cesaraugusta]]* e Legio VII Gemina (Leon), sus un terren plan, san e ric, ont se podava cultivar de cerealas, fruchs e legums, e tanben plan segurament de vinha e olivièrs
Numancia (Hispania)

**Numancia** o ***Numantia*** en latin es una vila antica del nòrd d'Hispania (près de l'actuala Soria) que resistèt pendent vint ans a la conquiste romana, entre -153 e -133. Aquela luta ferotge, que los romans arrivèron pas a capitar, se plaça dins l'ecastre de la Tresena Guèrra Punica. Mai d'un general aboquèt per la prene abans que le Senat i envie lo seu melhor  cap, Escipion Emili, lo venceire de Cartage. 

## Lo sèti de la vila

Aprèp un sèti implacable de quinze meses, los Romans fin finala venquèron de la vila en -133 : vencuts par la fam, los numancians se suicidèron e incendièron la ciutat. Lo general roman i ganhèt l'escais de *"Numantinus"*.

Aquel episòdi istoric inspirèt, entre autres, una tragedia a Miguel de Cervantes : *[[Lo sèti de Numancia]]* (1585). Carlos Fuentes tanben l'evòca dins lo recuèlh de novèlas istoricas : "L'irangièr".

## Nòtas et referéncias
Insureccions federalistas

Leis **insureccions federalistas** son una tièra d'insureccions que se debanèron en França durant la Revolucion Francesa après l'eliminacion dei deputats Girondins per lei Montanhards entre lo 31 de mai e lo 2 de junh de 1793. Se lo movement foguèt aisament vencut en Normandia, la Vau de Ròse necessitèt la mobilizacion de fòrças importantas per sometre Lion e Provença. Segon la situacion, lei federalistas formèron d'alianças ambé lei reialistas coma a Nantes o a Tolon. La repression foguèt saunosa e lo movement federalista totalament esquichat.
Turdetans

Los **turdetans** (latin *turdetani*) foguèron lo pòble principal de l' *Hispania* Betica que donèt lo nom a la region de **Turdetània** utilitzat per Estrabon e Esteve Bizantin per nomenar a la Betica. 

## Territòri
La Turdetània cobrissiá la val del Guadalquivir de l'Algarve fins a la Sièrra Morena ocupant la máger partida de l'actuala Andalosia se limitava amb la Bastetània, Oretània e la Carpetània, coïncidissiá amb los ancians territòris de la civilizacion de Tartessos.
[thumb|190px|left|Relèu d'un guerrièr d'[Osuna.]]
## Caracteristicas
Estrabon menciona Turdetània coma una tèrra rica de ressorças marinas e terrestras, banhada pel riu Betis, poblada pels turdetans/turduls (pòbles diferents segons Plini e Polibi que se situa als turduls del nòrd), conta qu'existissiá mai de 200 ciutats ne citant *Corduba* (Còrdoa), *Hispalis* (Sevilha) e *Gades* (Cadis).

Èran la tribú ispana mai civilizada e possedava un còdi de leis escrich, plan probablament derivat de la relacion amb los fenicians e los Tartessos. Se romanizèron plan aviadament e sempre se mostrèron oposats a la guèrra. Los romans lors reconeguèron lo *Ius Latii* (drech latin).

## Bibliografia

* ESCACENA, J. L., 1989 *Los turdetanos o la recuperación de la identidad perdida*, Tartessos. Arqueología protohistórica del Bajo Guadalquivir, Ed. Ausa, Sabadell, 433-467.
* GARCÍA MORENO, L., 1989 *Turdetanos, túrdulos y tartesios. Una hipótesis*, Homenaje al Profesor Santiago Montero Díaz, Anejos de la Revista Gerión II, 289-295.
* PELLICER, M., 1980 *Ensayo de periodización y cronología tartésica y turdetana*, Habis 10, 307-335.
* PRESEDO, F., 1980 *Los pueblos ibéricos*, Historia de España Antigua. I. Protohistoria, Madrid.
* RUIZ MATA, D., 1994 *Fenicios, tartesios y turdetanos*, Huelva Arqueológica XIV, 325-367.
Guèrra de la Segonda Coalicion

La **Guèrra de la Segonda Coalicion** se debanèt de 1798 a 1802. Opausèt França a una coalicion gropant la màger part deis estats europencs franc d'Espanha e de Danemarc. L'objectiu d'aquela coalicion èra de contenir l'expansion de la França revolucionària e d'assaiar d'i restaurar la monarquia. Pasmens, lo conflicte s'acabèt per una victòria francesa novèla e la confirmacion dei conquistas realizadas dins lo corrent de la Guèrra de la Premiera Coalicion. 

## Ligams intèrns

* Guèrra de la Premiera Coalicion.
* Guèrra de la Tresena Coalicion.
* Guèrra de la Quatrena Coalicion.
* Guèrra de la Cinquena Coalicion.
* Guèrra de la Seisena Coalicion.
* Guèrra de la Setena Coalicion.

## Nòtas e referéncias
Guèrra de la Quatrena Coalicion

La **Guèrra de la Quatrena Coalicion** se debanèt de 1806 a 1807 durant lei Guèrras Napoleonencas. Opausèt França e seis aliats a una coalicion gropant lo Reiaume Unit, l'Empèri Rus, Suècia, Prússia e lo Reiaume dei Doas Sicílias. Saxònia comencèt la guèrra dins lo camp coalizat mai cambièt rapidament d'aliança au profiech dei Francés. Lo conflicte s'acabèt per una victòria francesa que son armada esquichèt l'armada prussiana en quauquei setmanas e destruguèt lei fòrças russas en Euròpa Centrala. La patz de Tilsit marquèt l'afebliment de Prússia fins au Congrès de Viena ambé la pèrda de la mitat de son territòri qu'èra annexat per Saxònia, Russia e lo Ducat de Varsòvia.

## Ligams intèrns

* Guèrra de la Premiera Coalicion.
* Guèrra de la Segonda Coalicion.
* Guèrra de la Tresena Coalicion.
* Guèrra de la Cinquena Coalicion.
* Guèrra de la Seisena Coalicion.
* Guèrra de la Setena Coalicion.

## Nòtas e referéncias
Arbona (Narbona)

**Arbona** (en arab classic: أربونة, *Arbûna*) es lo nom donat a la ciutat de Narbona al periòde arab de l'istòria de la vila que, a partir de 719, foguèt conquistada per las tropas araboberberas musulmanas dels Omeias vengudas de la Peninsula Iberica e dirigidas pel tresen governaire d'Ispània, al-Samh.

## Articles connèxes
* Valiat d'Arbona
* Lista dels valis d'Arbona
Arbona (omonimia)

**Arbona** es un toponim per
* Arbona, lo nom donat a la ciutat de Narbona al periòde arab.
* Arbona, una comuna del Bascoat, en Labord.
Sarin

Lo **sarin** es una substància inodòra, incolòra e volatila de la categoria deis organofosforats e un neurotoxic fòrça perilhós per l'èstre uman e l'animau. Sa dòsi letala es fòrça febla amb una valor d'environ 10 ppb, ço que representa una toxicitat 500 còps pus importantas qu'aquela de cianur, es pòu passar sensa dificultat lei barrieras dei paumons ò dau pèu per ganhar lo sang. Per aquela rason, lo sarin es una arma quimica considerada coma una arma de destruccion massiva per l'ONU (resolucion 687) que sa produccion, son estocatge e son utilizacion son defendudas.

N'existís divèrsei derivats coma lo gas VX, lo clorosarin e lo ciclosarin. Totei son tanben classats au sen deis armas quimicas e son enebidas de produccion, d'estocatge e d'utilizacion.

## Liames intèrnes

* Arma quimica.
* Soman.
* Tabun.

## Nòtas e referéncias
Ismaël Lô

thumb|250px|Ismael Loo durant un concèrt a Santa Cruz de Tenerife lo 10 d'agost de 2007
**Ismaël Lô** (en wolòf: **Ismael Loo**; Dogondoutchi, Nigèr, 30 d'agost de 1956) es un cantaire e musician senegalés. Es un dels artistas mai famoses de Senegal aprèp Youssou N'Dour, e coma aqueste es estat un dels popularizadors de l'estil musical senegalés conegut coma mbalax.

Encara que cantava dempuèi maites ans, subretot amb lo Super Diamono, foguèt sonque tre 1990 que sa carrièra se vegèt propulsada cap a la notorietat internacionala gràcias al títol "Tajabone", sortit de son seisen album solo, *Ismaël Lô*, que coneguèt mai de resson encara quand foguèt integrat a la benda sonòra del film *[[Todo sobre mi madre]]* del realizador espanhòl Pedro Almodóvar.

En 2002, lo govern francés lo faguèt cavalièr de la Legion d'Onor.

## Discografia
* *Gor Sayina* (1981)
* *Xalat* (1984)
* *Xiif* (1986)
* *Natt* (1986)
* *Diawar* (1988)
* *Wadiour* (1990)
* *Ismael Lo* (1990)
* *Iso* (1994)
* *Jammu Africa* (1996)
* *Dabah* (2001)
* *Sénégal* (2006)
Guèrra de la Cinquena Coalicion

La **Guèrra de la Cinquena Coalicion** se debanèt dau 10 d'abriu au 14 d'octòbre de 1809. Opausèt l'Empèri Francés e seis estats satellits a una coalicion gropada a l'entorn de l'Empèri Austrian. S'acabèt per una victòria francesa après la batalha saunosa de Wagram. La patz de Schonbrunn entraïnèt unei pèrdas territòrialas per Àustria que capitèt de negociar la signatura d'una aliança francoaustriana e d'un tractat d'amistat. Aquò permetèt de mantenir l'Empèri Austrian.

## Ligams intèrns

* Guèrra de la Premiera Coalicion.
* Guèrra de la Segonda Coalicion.
* Guèrra de la Tresena Coalicion.
* Guèrra de la Quatrena Coalicion.
* Guèrra de la Seisena Coalicion.
* Guèrra de la Setena Coalicion.

## Nòtas e referéncias
Miriam Makeba

thumb|250px|Miriam Makeba en concèrt en 2011

**Zenzile Makeba Qgwashu Nguvama**, mai coneguda coma **Miriam Makeba** e popularament per l'escais **Mama Africa** (Johannesburg, 4 de març de 1932 – Castel Volturno, Itàlia, 9 de novembre de 2008) foguèt una cantaira originalament sud-africana. Coma faguèt de campanhas contra l'apartheid, aquesta artista e activista dels dreches civils se vegèt retirar son passapòrt pel govèrn d'Africa del Sud, recebèt puèi la nacionalitat guineana, l'algeriana en 1972 e venguèt ciutadana d'onor francesa en 1990. Venguèt famosa gràcias al succès de sa cançon "Pata Pata" en 1957 e tre las annadas 1960 foguèt la primièra artista africana qu'arribèt a popularizar la musica africana dins lo mond entièr. Cantèt amb mantun cantaire famós coma Harry Belafonte o Paul Simon e ganhèt mantun Prèmi Grammy long de sa carrièra. Poguèt finalament tornar en Africa del Sud quand se decretèt la fin de l'apartheid en 1990.

La cantaira anglofòna Jain (nascuda en Occitània, a Tolosa, mas de lenga mairala francesa) li faguèt un omenatge en titolant una de sas cançon *Makeba*, qu'es entre parentèsis tanben la mai coneguda de son repertòri.

## Discografia
* *The Many Voices of Miriam Makeba* (1960)
* *Miriam Makeba* (1960)
* *The World of Miriam Makeba* (1963)
* *The Voice of Africa* (1964)
* *Makeba Sings!* (1965)
* *An Evening with Belafonte/Makeba]]* (1965)
* *The Magic of Makeba* (1965)
* *The Magnificent Miriam Makeba]]* (1966)
* *All About Miriam* (1966)
* *Pata Pata* (1967)
* *Makeba!* (1968)
* *Keep Me in Mind* (1970)
* *A Promise* (1974)
* *Miriam Makeba & Bongi* (1975)
* *Country Girl* (1978)
* *Comme une symphonie d'amour* (1979)
* *Sangoma* (1988)
* *Welela* (1989)
* *Eyes on Tomorrow* (1991)
* *Sing Me a Song* (1993)
* *Homeland* (2000)
* *Reflecting* (2004)
* *Makeba Forever* (2006)
Mbalakh

thumb|250px|Dos sabars
Lo **mbalakh**, o escrich mai sovent jos la forma wolòf **mbalax**, es un genre musical que s'es impausat coma musica nacionala de Senegal, Mauritania e de Gàmbia. S'agís d'una barreja musicala que se creèt a partir del njuup, una musica tradicionala religiosa del pòble serèr, e d'autres estils occidentals coma per exemple lo jazz, lo blues o lo rock durant las annadas 70 a Senegal. Un dels instruments indispensables al mbalakh es lo sabar, un tamborn tradicional. Demest los musicians qu'an participat a la popularizacion del mbalakh en occident figuran, per exemple, los cantaires Youssou N'Dour o Cheikh Lô.
Guèrra de la Seisena Coalicion

La **Guèrra de la Seisena Coalicion** se debanèt de 1812 a 1814 durant lei Guèrras Napoleonencas. Opausèt l'Empèri Francés, seis estats satellits e Danemarc a l'Empèri Rus que foguèt pauc a pauc jonhada per una coalicion gropant la màger part deis autrei país europencs dins lo corrent dei retiradas francesas. S'acabèt per una victòria coalizada, l'abdicacion de Napoleon I e la Restauracion de la monarquia francesa.

## Ligams intèrns

* Guèrra de la Premiera Coalicion.
* Guèrra de la Segonda Coalicion.
* Guèrra de la Tresena Coalicion.
* Guèrra de la Quatrena Coalicion.
* Guèrra de la Cinquena Coalicion.
* Guèrra de la Setena Coalicion.

## Nòtas e referéncias
Cheikh Lô

thumb|Cheikh Lô en concèrt
**Cheikh Lô** (en wolòf: **Seex Loo**; Bobo Dioulasso, Burkina Faso, 12 de setembre de 1955) es un cantaire senegalés. Comencèt inicialament a far de musica pop cubana e congolesa, e a l'encòp de musica tradicionala burkinabesa amb l'Orchestre Volta Jazz abans de s'avodar a l'univèrs del mbalakh quand s'installèt a Senegal en 1978. Sa musica es una barreja del mbalakh amb de reggae e mai qualques influéncias sukus.

## Discografia
* *Ne La Thiass* (1996)
* *Bambay Gueej* (1999)
* *Lamp Fall* (2005)
* *Jamm* (2010)
Cheikh Anta Diop

vinheta
**Cheikh Anta Diop** (en wolòf: **Seex Anta Jóob**; Thieytou, 29 de decembre de 1923 – Dakar, 7 de febrièr de 1986) foguèt un istorian e antropològ senegalés. Aqueste erudit foguèt considerat coma un dels istorians africans mai importants del sègle XX qu'estudièt las originas de la raça umana e la cultura africana precoloniala. L'Universitat principala de Dakar recebèt son nom per l'omenatjar.
Guèrra de la Setena Coalicion

La **Guèrra de la Setena Coalicion** (o **lei Cent Jorns**) se debanèt dau 1 de març au 7 de julhet de 1815. Opausèt l'Empèri Francés e lo Reiaume de Nàpols a una coalicion gropant la màger part dei país d'Euròpa. S'acabèt per una victòria coalizada e la fin dau rèine de Napoleon I que foguèt exilat dins l'Ocean Indian sus l'illa de Santa Elena. En consequéncia, la monarquia francesa foguèt restaurada.

## Ligams intèrns

* Guèrra de la Premiera Coalicion.
* Guèrra de la Segonda Coalicion.
* Guèrra de la Tresena Coalicion.
* Guèrra de la Quatrena Coalicion.
* Guèrra de la Cinquena Coalicion.
* Guèrra de la Seisena Coalicion.

## Nòtas e referéncias
Corey Hart

**Corey Mitchell Hart** (Montréal, Canadà, 31 de mai de 1962) es un cantautor, pianista e productor canadian.
Se faguèt conéisser en 1982 gràcias a las cançons "Sunglasses" e subretot "Never Surrender", sortidas de son primièr album *First Offense*, que li donèron una notorietat internacionala.

## Discogradia
* *First Offense* (1983)
* *Boy in the Box* (1985)
* *Fields of Fire* (1986)
* *Young Man Running* (1988)
* *Bang* (1990)
* *Corey Hart: The Singles* (1991)
* *Attitude and Virtue* (1992)
* *Corey Hart* (1996)
* *Jade* (1998)
Whitney Houston

thumb|250px|Whitney Houston en 2009
**Whitney Elizabeth Houston** (Newark, 9 d'agost de 1963 – Beverly Hills, 11 de febrièr de 2012) foguèt una cantautora de R&B, pop e gospèl, pianista e actritz americana. Foguèt una de las artistas mai popularas e famosas durant la decada de las annadas 1980 e 1990. 

## Discografia
* *Whitney Houston* (1985)
* *Whitney* (1987)
* *I'm Your Baby Tonight* (1990)
* *The Bodyguard* (1992)
* *The Preacher's Wife* (1996)
* *My Love is Your Love* (1998)
* *Whitney: The Greatest Hits* (2000)
* *Just Whitney* (2002)
* *One Wish* (2003)
* *Whitney Houston: The Ultimate Collection* (2007)
* *I Look to You* (2009)
Guèrra dei Canonieras

La **Guèrra dei Canonieras** se debanèt de 1807 a 1814 entre Danemarc Norvègia e lo Reiaume Unit. Fa partida dei Guèrras Napoleonencas e foguèt entraïnada per leis atacas britanicas còntra la flòta danesa. D'efècte, Danemarc, inicialament neutre dins lo conflicte, aviá una flòta importanta que representava una menaça per Londres dins lo cas de sa captura per lei Francés. Lei Britanics ataquèron donc dos còps Copenaga per destrurre aquela flòta causant un conflicte lòng entre lei naviris britanics e la flòta novèla de Danemarc magerament formada de canonieras que la produccion èra rapida e simpla. Aqueu tipe de naviri èra leugier e capable de secutar lei convòis marchands britanics mai podiá gaire s'opausar ais unitas militaras importantas coma lei fregatas o lei vaissèus de linha. Ansin, maugrat d'escaramochas regularas entre Danés e Britanics, la supremàcia navala britanica foguèt jamai menaçada e, au contrari, lei darriers naviris importants de Danemarc foguèron pauc a pauc destruchs entre 1807 e 1812.

## Ligams intèrns

* Guèrra de la Premiera Coalicion.
* Guèrra de la Segonda Coalicion.
* Guèrra de la Tresena Coalicion.
* Guèrra de la Quatrena Coalicion.
* Guèrra de la Cinquena Coalicion.
* Guèrra de la Seisena Coalicion.
* Guèrra de la Setena Coalicion.

## Nòtas e referéncias
Philip Bailey

thumb|250px|Philip Bailey en concèrt amb Earth, Wind & Fire en 2008
**Philip Irvin Bailey** (Denver, 8 de mai de 1951) es un cantaire, musician, compositor e actor american. Es conegut mai que mai pel fach qu'èra cantaire e musician dins lo grop Earth, Wind & Fire. Bailey, pr'aquò menèt una carrièra en solista e de totes los albums que produsiguèt, lo mai famós e popular foguèt *Chinese Wall* qu'espeliguèt en 1985. Aquel disc recebèt una nominacion als Prèmis Grammy, que sa cançon mai famosa foguèt "Easy Lover", interpretada en duo amb Phil Collins.

## Discografia
* *Continuation* (1983)
* *The Wonders of His Love* (1984)
* *Chinese Wall* (1984)
* *Triumph* (1986)
* *Inside Out* (1986)
* *Family Affair* (1989)
* *The Best of Philip Bailey: A Gospel Collection* (1991)
* *Philip Bailey* (1994)
* *Life and Love* (1995)
* *Dreams* (1999)
* *Soul on Jazz* (2002)
(5295) Masayo

**(5295) Masayo** (anteriorament nomenat 1991 CE) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 5 de febrièr de 1991 pels astronòms japoneses Yoshikane Mizuno e Toshimasa Furuta a Kani. Recebèt son nom per onorar l'esposa del primièr scientific, Masayo Mizuno.
(5296) Friedrich

**(5296) Friedrich** (anteriorament nomenat 9546 P-L) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 17 d'octobre de 1960 pels astronòms Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld e Tom Gehrels a l'Observatòri Palomar. Recebèt son nom per onorar lo pintor alemand, Caspar David Friedrich.
(5294) Onnetoh

**(5294) Onnetoh** (anteriorament nomenat 1991 CB) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 3 de febrièr de 1991 pels astronòms japoneses Kin Endate e Kazuro Watanabe a Kitami. Recebèt son nom en omenatge a un lac d'Hokkaido.
(5293) Bentengahama

**(5293) Bentengahama** (anteriorament nomenat 1991 BQ2) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 23 de genièr de 1991 pels astronòms japoneses Masanori Matsuyama e Kazuro Watanabe a Kushiro. Recebèt son nom en omenatge a una platja ont lo segond scientific passava las vacanças.
Cinquena Guèrra Otomanoveneciana

La **Cinquena Guèrra Otomanoveneciana** o **Guèrra de Creta** se debanèt de 1645 a 1669. Opausèt la Republica de Venècia, sostengut per uneis estats europencs, a l'Empèri Otoman. Son enjòc èra lo contraròtle de l'illa de Creta, possession venecianas que foguèt atacada per leis Otomans. Après la capitada de son desbarcament sus l'illa, l'armada otomana la conquistèt rapidament franc dau pòrt de Candia onte la garnison veneciana resistiguèt fins a 1669 après 21 annadas de sètge. D'efècte, en causa de sa superioritat navala, Venècia capitèt d'avitalhar la vila. Pasmens, la superioritat terrèstra otomana empachèt lei Venecians de rebutar l'assaut advèrs. De mai, en causa de l'impopularitat de l'autoritat de Venècia en Creta, la populacion de l'illa foguèt pas ostila ais Otomans que poguèron s'avitalhar dirèctament dins la region maugrat son isolament a respèct dau rèsta de l'Empèri. Aquel equilibri explica la longor de la batalha que sa fin marquèt la fin de la guèrra. Creta, levat de quauquei sectors isolats, venguèt una província otomana mai Venècia obtenguèt divèrsei territòris en Dalmàcia.
Patti Labelle

thumb|250px|Patti Labelle en 2005
**Patricia Louise Holte-Edwards**, mai coneguda coma **Patti Labelle** (Filadèlfia, 24 de mai de 1944) es una cantaira e actritz american. Aquesta artista que ganhèt mantun Prèmi Grammy, es presenta dempuèi mai de 50 ans dins lo mond de la musica. Passèt 16 ans a cantar coma vocalista principala dins lo grop Patti LaBelle and the Bluebelles, que cambièt puèi son nom en Labelle a la debuta dels ans 1970 quand sortiguèron sa cançon mai emblematica "Lady Marmalade". Aprèp la dissolucion del grop en 1977, Patti Labelle comencèt una carrièra de solista e coneguèt un succès internacional amb de cançons coma "On My Own", "If You Asked Me To", "Stir It Up" e "New Attitude". Dins sa carrièra LaBelle e vendut mai de 50 milions de disques mondialament.

## Discografia
* *Sleigh Belles, Jingle Belles, and Bluebelles* (1962)
* *Sweethearts of the Apollo* (1963)
* *The Bluebelles on Stage* (1965)
* *Over the Rainbow* (1966)
* *Dreamer* (1967)
* *Labelle* (1971)
* *Moon Shadow* (1972)
* *Pressure Cookin*' (1973)
* *Nightbirds* (1974)
* *Phoenix* (1975)
* *Chameleon* (1976)
* *Patti LaBelle LP* (1977)
* *Tasty* (1978)
* *It's Alright with Me* (1979)
* *Released* (1980)
* *The Spirit's In It* (1981)
* *I'm In Love Again* (1983)
* *Patti* (1985)
* *Winner in You* (1986)
* *Be Yourself* (1989)
* *This Christmas* (1990)
* *Burnin*' (1991)
* *Live!* (1992)
* *Gems* (1994)
* *Flame* (1997)
* *Live! One Night Only* (1998)
* *When a Woman Loves* (2000)
* *Timeless Journey* (2004)
* *Classic Moments* (2005)
* *The Gospel According to Patti LaBelle* (2006)
* *Miss Patti's Christmas* (2007)
* *Live in Washington, D.C.* (2008)
Premiera Guèrra Sacrada

La **Premiera Guèrra Sacrada** se debanèt vèrs 595-585 avC entre la Liga Amfictiònica de Dèlfes e la ciutat de Crissa. La causa principala dau conflicte foguèt leis atacas frequentas d'aquela vila còntra lei romieus anant au sanctuari de Dèlfes. S'acabèt per la destruccion totala de Crissa e lo chaple de seis abitants.
Richard Marx

thumb|250px|Richard Marx en 2005
**Richard Noel Marx** (Chicago, 16 de setembre de 1963) es un cantaire e compositor american. Se faguèt conéisser durant las annadas 1980 e 1990 gràcias a sas cançons "Right here waiting", "Hazard" o "Hold on to the nights". Marx foguèt lo primièr artista que capitèt d'endralhar sos 7 primièrs títols dins lo top 5 del Billboard american. Dempuèi la debuta de sa carrièra a vendut mai de 30 milions de disques dins lo mond entièr.

## Discografia
* *Richard Marx* (1987)
* *Repeat Offender* (1989)
* *Rush Street* (1991)
* *Paid Vacation* (1994)
* *Flesh And Bone* (1997)
* *Greatest Hits* (1997)
* *Days In Avalon* (2000)
* *My Own Best Enemy* (2004)
* *Sundown* (2008)
* *Emotional Remains* (2008)
* *Stories To Tell* (2010)
* *Inside My Head* (2012)
* ''Night out with our Friends" (2012; CD+DVD)
James Ingram

thumb|James Ingram, 1998 
**James Edward Ingram** (Akron, Ohio, 16 de febrièr de 1952) es un cantautor e productor de disques american. Venguèt celèbre internacionalament en 1982 gràcias a la cançon "Baby, come to me", interpretada en duo amb la cantaira de R&B Patti Austin.

### Discografia
* *It's Your Night* (1983)
* *Never Felt So Good* (1986)
* *It's Real* (1989)
* *The Power of Great Music* (1991)
* *Always You* (1993)
* *Forever More: The Best of James Ingram* (1999)
* *Stand (In the light)* (2009)
Patti Austin

thumb|250px|Patti Austin a Annapolis en 2007
**Patti Austin** (Harlem, Nòva York, 10 d'agost de 1950) es una cantaira americana de R&B, pop, soul e jazz. Venguèt celèbra tre 1981 amb la cançon "Baby, Come to Me", cantada en duo amb James Ingram e venguèt lo títol numèro un als Estats Units. En 2008, obtenguèt son premièr Prèmi Grammy.

## Discografia
* *End of a Rainbow* (1976)
* *Havana Candy* (1977)
* *Body Language* (1980)
* *Every Home Should Have One* (1981)
* *Patti Austin* (1984)
* *Gettin' Away with Murder* (1985)
* *The Real Me* (1988)
* *Love Is Gonna Getcha* (1990)
* *Carry On* (1991)
* *That Secret Place* (1994)
* *In and Out of Love* (1998)
* *Street of Dreams* (1999)
* *On the Way to Love* (2001)
* *For Ella* (2002)
* *Avant Gershwin* (2007)
(5203) Pavarotti

**(5203) Pavarotti** (anteriorament nomenat 1984 SF1) es un asteroïde de la cencha principala. Foguèt descobèrt lo 27 de setembre de 1984 per l'astronòm de l'astronòma chèca Zdeňka Vávrová a l'observatòri de Klet'.
Aqueste nom foguèt donat per omenatjar lo cantaire d'opèra Luciano Pavarotti.
Kenny Loggins

thumb|210px|Kenny Loggins en 2007
**Kenneth Clark Loggins**, mai conegut coma **Kenny Loggins** (Everett, 7 de genièr de 1948) es un cantautor american. Cantèt a la debuta en duo amb mas tre 1977 comencèt una carrièra de solista. Se faguèt conéisser internacionalament gràcias a la cançon "Footloose", títol far del film de meteis nom, e puèi per doas cançons de la benda sonòra de *[[Top Gun]]*, "Danger Zone" e "Playing With the Boys".

## Discografia
* *Celebrate Me Home* (1977)
* *Nightwatch* (1978)
* *Keep the Fire* (1979)
* *High Adventure* (1982)
* *Vox Humana* (1985)
* *Back to Avalon* (1988)
* *Leap of Faith* (1991)
* *Return to Pooh Corner* (1994)
* *The Unimaginable Life* (1997)
* *More Songs from Pooh Corner* (2000)
* *It's About Time* (2003)
* *How About Now* (2008)
* *All Join In* (2009)
Bill Medley

thumb|250px|Bill Medley (a drecha) del temps dels Righteous Brothers
**William Thomas Medley**, mai conegut coma **Bill Medley** (Los Angeles, 19 de setembre de 1940) es un cantautor american. Es conegut subretot qu'èra membre del sonat The Righteous Brothers. Comencèt a cantar amassa amb son collèga Bobby Hatfield en 1962. Lo duo se disseparèt en 1968 e se reformèt en 1974. Mai tard se faguèt apreciar internacionalament gràcias a la cançon "(I've Had) The Time of My Life", tèma principal del film *[[Dirty Dancing]]*, interpretada en duo amb Jennifer Warnes.

## Discografia
* *Bill Medley 100%* (1968)
* *Soft and Soulful* (1969)
* *Lay a Little Lovin' on Me* (1978)
* *Sweet Thunder* (1980)
* *Right Here and Now* (1982)
* *I Still Do* (1984)
* *Still Hung on You* (1985)
* *The Best of Bill Medley* (1988)
Segonda Guèrra Sacrada

La **Segonda Guèrra Sacrada** se debanèt entre 449 e 448 avC e foguèt un conflicte indirècte entre Atenas e Esparta durant la Primièra Guèrra del Peloponès. Foguèt entraïnat per l'independéncia de Dèlfes a respèct de Fòcida après una ataca espartenca. Pasmens, una còntraofensiva atenenca aprofichèt lo retirament espartenc per restaurar lo contraròtle de Fòcida sus lo sanctuari de Dèlfes.
Bryan Adams

thumb|250px|Bryan Adams en concèrt a Amborg en junh de 2007
**Bryan Guy Adams** (Kingston, Canadà, 5 de novembre de 1959) es un cantautor, actor e fotograf canadian. Se faguèt conéisser internacionalament en 1991 gràcias a la cançon "(Everything I Do) I Do It for You", de l'album *Waking Up the Neighbours*, que foguèt lo títol principal de la benda sonòra del film *Robin Hood: Prince of Thieves*. 

## Discografia
* *Bryan Adams* (1980)
* *You Want It You Got It* (1981)
* *Cuts Like A Knife* (1983)
* *Reckless* (1984)
* *Into The Fire*
* *Live!Live!Live!* (1989)
* *Waking Up the Neighbours* (1991)
* *Run to You* (1991)
* *So Far So Good* (1993)
* *18 til I Die* (1996)
* *MTV Unplugged* (1997)
* *On a Day Like Today* (1998)
* *The Best Of Me* (1999)
* *Spirit, l'étalon des plaines* (2002)
* *Room Service* (2004)
* *Anthology* (2005)
* *11* (2008)
* *Tracks of My Years* (2014)
* *Get Up* (2015)
* *Shine a Light* (2019)
* *Pretty Woman - The Musical* (2022)
* *So Happy It Hurts* (2022)
* *Classic* (2022) 
* *Roll with the Punches* (2025)