open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dernaculheta

**Dernaculheta** o **Darnaculheta** (*Dernacueillette* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d',  ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Dernacollecta* en 1318, *Rector de Darna et Collecta* en 1351, *Arnacollicta* en 1354, *Darnacullicta*, *Arnecueillède* en 1355, *Ecclesia de Darnacolecta..., Darnacollecta* en 1360, *Darnacollecta* en 1366, *Darnaculita* al sègle XIV, *Arnaculleta* en 1428-1494, *Dernacolleta* en 1445, *Arnacouillette* en 1227-1500, *Arnacuillette* en 1523, *Arnaculhida* en 1529, *Darnecuillète* en 1538, *Dernecuillète* en 1538, *Darnaqulhyta*, *Darnaqulyta* en 1538, *Dernaculette* en 1595, *Derneculhette..., Dernaculhida* en 1639, *Dernecuillette* en 1781. La prononciacion occitana es *Darnoculhéto* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc ['daɾnɔky'ʎetɔ]. La grafia es **Darnaculheta**.  
*Darnaculheta* sembla compausat de *Darnac* o *Arnac* e de **Cueillette*, diminutiu de *cueille*, tuca. *Darnac* vendriá del nom galloroman d'òme *Aternus*, ambe'l sufixe *-acum*. *Arnac* vendriá del nom gallic d'òme *Arnos*, o **Artonos*, de *artos*, ors, ambe'l sufixe *-acum* .

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Motomet; es ara del canton de Las Corbièras (burèu centralizator : Fabresan).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Darnaculheta sul site de l'Insee

## Nòtas
Ladinha d'Amont

**Ladinha d'Amont**, o **Ladinha Nauta** segon l'usatge (*La Digne-d'Amont* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Locus quem dicunt Vilaret... cum ipsa ecclesia Sancta Columba*, en latin, en 943, *Alos qui dicitur Ladingara* (comprene *Ladiniana*), en latin, en 959, *Ladinianum*, en latin, en 1215, *Ladinhanum*, en latin, en 1240-1246, *Lesignanum Superius*, en latin, en 1234, *Ecclesia de Lidinhano Superiori*, en latin, en 1360, *Ladinhanum Superius*, en latin, en 1356, *Ladinham d'amont*, en 1571, *Ledinhan d'amont*, en 1594, *Ladinha d'amont*, en 1594, *Ladinhan d'amont*, en 1639, *La Digne d'en haut, rectorie*, en 1706, etc. La prononciacion es *Ladigno-Náuto* (grafia de l'abat Sabarthès) , doncas normalament [la'diɲɔ 'nawtɔ]. *Ladinha* ven del nom latin d'òme *Latinius*, ambe'l sufixe [*-anum* e pas *-ana*, coma escriu Dauzat, malgrat la fòrma de 959]. L'accent a reculat coma sovent dins la region ; l'accent de **Ladinhana* auriá pas poscut recular, lo de *Ladinhan* si.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Limós; es ara del canton de *la Région-Limouxine* (en francés), donc de la Region Limosenca.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Ladinha Nauta sul site de l'Insee

## Nòtas
Chavanhac (Cantal)

**Chavanhac** (*Chavagnac* en francés) z-es 'na anciana comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Chantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Dempuèi lo 1èir de decembre 2016, es comuna delegada de la comuna novèla de Nuçargues en Pinatèla, amb Nuçargues e Moissac, Cèlas, Chinargues e Senta Ostàsia.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left||Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las atestacions ancianas son *Chavanhac* en 1318, *Chavanhacum* en 1443, *Chavaniacum* en 1445, *Chavanhac* en 1447, *Chavahacum* en 1484, *Chavanhas* en 1518, *Chaivenhiat* en 1559, *Chavagnacq* en 1665, *Chavaignat* en 1672, *Chevaignac* en 1672, *Chavagnac* en 1675, *Chavaignac* en 1676, *Chavvaniac* en 1677, *Chavaniat* en 1686, *Chavagnhac* en 1696, *Chavanhiac* e *Chavainac* en 1756, *Chavaniac* en 1771.

Chavanhac  s'explicariá per lo nom gallés d'òme *Cavanus* amb lo sufixe *-iacum*. Dauzat e Rostaing, que citan pas aquel *Chavanhac*, explican de noms aparentats per **Cavannius*, una fòrma latinizada del nom gallés d'òme *Cavannus* e lo sufixe *-acum*. Xavier Delamarre accèpta al còp los noms d'òmes **Cauānios* e **Cauānos*; per el, *Chavanhac* representa **Cauāniacon*. 
*Chavanhac* èra donc probablament una anciana granda proprietat antica que aviá per mèstre **Cavannius* /**Cauānios* o, eventualament, *Cavan(n)us*. La prononciacion, notada a Farjas, comuna de Virargues, es [tsaβa'ɲa].

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Murat, i demorèt.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sant Antonin de Baion

**Sant Antonin de Baion** (*Saint-Antonin-sur-Bayon* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

Sant Antonin de Baion se situa à l'èst d'Ais de Provença, au sud dau Mont Venturi dins la vau de Baion. Lo clima i es de tipe mediterranèu amb d'influéncias montanhosas que son a l'origina d'ivèrns fregs e de prepitacions feblas. D'efiech, lo relèu ben marcat dau Mont Venturi blòca l'umiditat sus lo pendís septentrionau de la montanha e laissat unicament passar de vents eissuchs.

## Istòria

La preséncia umana sus lo territòri de Sant Antonin sembla relativament anciana, probablament gràcias a la topografia protectritz de l'endrech, coma l'indica la descubèrta de vestigis preistorics (otís de peirard, terralha...) e antics (oppidum celtoligur). En particular, après la conquista de la província de Narbonesa, lei Romans i bastiguèron un aqüaducte que permetià d'alimentar la region d'Ais e i produguèron d'òli.

La formacion de Sant Antonin aguèt luòc entre lei sègles X e XII. Comencèt vers 950 amb la donacion de la vau de Tretz a Arlulf, senhor de Marselha e fondator de la dinastia vescomtala de la vila, per lo rèi Conrad Ièr d'Arle (937-993). Lei vescòmtes construguèron una glèisa sus lo territòri actuau de la comuna que foguèt cedida en 1064 a l'Abadiá de Sant Victor. L'òrdre monastic la dediquèt a Sant Antonin e donèt ansin son nom au vilatge qu'èra a se formar a son entorn. Aqueu darrier se desvolopèt lentament en causa de l'ariditat dau terraire. Pasmens, dins lo corrent dau sègle XV, foguèt necessari de bastir una tresena glèisa.

La comuna aquistèt son territòri actuau en 1493 après la crompa de la senhoriá de Sant Antonin e de divèrsei domenis vesins per Guilhem de Puget, canonge de Sant Victor. Puei, d'eiretatges e de maridatges entraïnèron l'intrada de la senhoriá dins lei fèus dei còmtes de Ramusat au sègle XVI e dins aquelei de l'ostau de Gaspard de Garnier au sègle XVII. A la Revolucion Francesa, lo vilatge teniá 132 estatjants, chifra que demeniguèt amb l'exòde rurau durant lo sègle XIX e la premiera mitat dau sègle XX. Agantèt son minimom demografic en 1946 amb 34 abitants. Après aquela annada, la populacion aumentèt e passèt 150 abitants avans de tornar demenir au començament dau sègle XXI.

## Patrimòni

Sant Antonin tèn un pichon patrimòni culturau que va de l'Antiquitat amb lei vestigis d'un aqüaducte roman a l'Edat Mejana amb un castèu classat en 1978 ai Monuments istorics. Tèn tanben un ric patrimòni environamentau amb lo Mont Venturi.

## Liames intèrnes

* Efiech de Foehn.
* Mont Venturi.

## Nòtas e referéncias
Sanch Amàs

**Sanch Amanç** (*Saint-Chamas* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben
* Comunas dei Bocas de Ròse

## Liames extèrnes

## Nòtas e referéncias
Chasèlas (Cantal)

**Chasèlas** (*Chazelles* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Chasalia*, en latin, en 1322, *Chaselae*, latinizacion del sègle XIV, *Chazellas sur Croanssa* en 1401, *Chazelles* al sègle XVIII sus la mapa de Cassini. *Chasèlas* es format delh latin *casa*, « cabana, pueis ostal de campanha, pueis ben », e delh sufixe diminutiu *-ella*, o de lors eiretèirs, lo tot al plural. Lo sens seriá « ostals petits » .

Per la grafia, escriure *Chaselas* o *Chasèlas* (etimologic), depend de l'oposicion fonologica entre *-e-* e *-è-* dins aquela posicion (davant-darrèira sillaba, accent tonic sus la vocala considerada). Se n'i a una, tot depend de la prononciacion (Cristian Omelhièr, pelhs sufixes que resultan de *-ariu-*/*-aria*, escriu per exemple *darrèir*, amb accent, e *darreira*, sens accent ). Justament, la prononciacion es [tsa'zɛlə] a Rossairòlas (
### Referéncias
Chailada

**Cheilada**, o pusleu **Chailada** en grafia classica (*Cheylade* en francés), es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Perimètre delh territòri

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *villa Castlada* en 923, *Chaslada* en 1173, *Chailada* en 1296, *Challada* en 1296, *Chaylada* en 1330, *La Chaida* en 1441, *Chelados* en 1445, *Cheylata* en 1468, *Chaylade* en 1498, *Chayllade* e *Chaillade* en 1514, *Cheylaide* en 1539, *Cheylade* en 1559, *Chalade* en 1614, *Cheilade* en 1618, *Cheslade* al sègle XVII, *Cheillade* en 1680, *Chayllades* en 1699. Aquò's una fòrma femenina de l'occitan chastelat / castelat, « fortificat », amb sincòpa  e vocalizacion de *s* interiora davant *l*, normala en auvernhàs vielh : **Chastelada* > **Chastlada* > **Chaslada* > *Chailada*.

## Istòria
* En 1835, Lo Claus venguèt una comuna independenta 

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Murat, i demorèt.

## Demografia

* La baissa de populacion en 1836 s'explica perqué se creèt la comuna del Claus en 1835

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Saint-Agnin-sur-Bion

**Nom desconegut** en arpitan (* Saint-Agnin-sur-Bion* en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
## Geografia

Sant-Agnin es una municipalitat #que se situa a 9 quilom&egrave;tres de Bourgoin-Jallieu e a 10 quilom&egrave;tres de Sants-Texans-De-Bournay.Los sieus abitants se nomenan lo Sant-Agneaux.

Saint-Agnin est une commune qui se situe à 9 kilomètres de Bourgoin-Jallieu et à 10 kilomètres de Saint-Jean-De-Bournay.Ses habitants se nomment les Saint-Agneaux.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lo Claus

**Lo Claus** (*Le Claux* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Chantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Le Claux* en 1504 (en francés), *Lou Clau* en 1670, *Le Clos* en 1784, *Le Clous* (mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII . *Lo Claus* ven del latin *clausum* , mas, a causa de l'article, deu èsser d'origina medievala e, probablament, del segond millenari. La prononciacion es [lu 'klaw] (Apchon), [bar 'klaw] (= *al Claus*, a La Vijairá); lo nom sembla podre èsser utilizat sense article : [a 'klaw] = * a Claus* (d'un informator que ditz [lu 'klaw] quand una traduccion li es demandada) .

## Istòria
La comuna se creèt en 1835, a partir de Chailada.

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Murat, i demorèt.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Dulhac jos Pèirapertusa

**Dulhac jos Pèirapertusa** (*Duilhac-sous-Peyrepertuse* en francés, *Duilhac* abans 1976) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. 

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Oficialament, la comuna de *Duilhac* venguèt *Duilhac-sous-Peyrepertuse* en 1976 .

Las fòrmas ancianas son : *Dulachum* en 1115, *Locus de Ulhaco..., Dulhaco* al sègle XIII, *Apud Dullacum subtus Petrampertusam* en 1240, *Rector de Petrapertusa e Dulhaco* en 1351, *Ecclesia de Dulhaco* en 1360, *Dulac* al sègle XIV, *Dulhac* en 1538, *Duilhac* en 1781 .
Dulhac vendriá d'un nom d'òme latin *Duilius* (Dauzat), o *Duillius* (los Féniés), ambe'l sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-ācon*. Per Delamarre, lo nom es completament celtic, nom de proprietari, *Dullios*, atestat, e sufixe *-ācon* .
Dulhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Duilius*, *Duillius* o *Dullios*. 

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tuissan; es ara del canton de las Corbièras (canton de Fabresan abans lo 1èr de genièr 2016).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Castèl de Pèirapertusa
* Glèisa romanica de Sant Miquèl

082 Pays cathare Duilhac-sous-Peyrepertuse.JPG|Lo vilatge environat de cimas calcàrias
Duilhac.JPG|Una carrièra de Dulhac que tresplomba lo castèl de Pèirapertusa
067 Pays catare Château de Peyrepertuse.JPG| Lo castèl dempuèi lo parcatge.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Dulhac sul site de l'Insee
## Nòtas
Clavèiras

**Clavèiras** (*Clavières* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left||Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Villa Claverias, in aice Calerinsi*, en latin, vas 939, *Claveiras* en 1185, *De Claveris*, en latin, en 1218, *Claveyras* al sègle XIV, *Claveyr* e *Chavers seu Clavers* al sègle XIV, *Clavières-la-Montagne* en 1624, *Chaviers* en 1686, *Clavières* en 1745. Lo nom ven delh latin *clavus*, « tacha », delh sufixe *-aria* [o de lors eiretèirs], amb lo sens de « clausor, cleda farrada, tachonada » . La prononciacion, notada a Chalaier, e a Vabres, es [kla'βɛjrə] (pusleu que [kla'βejrə], çò sembla) , çò que justifica la grafia **Clavèiras**.

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Runas; es ara delh canton de Nòvaglèisa.
## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Embres e Castelmaur

**Embres e Castelmaur** (*Embres-et-Castelmaure* en francés) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri
 
* Embres e Vingrau se tòcan que sus qualques mètres.

## Toponimia
### Embres
Las fòrmas ancianas son : *Villa Imbrices* en 990, *Locus de Embres* en 1272, *Embretz* al sègle XIV, *Embret* en 1366, *Ambres* en 1558, *Ambrerie* en 1389-1587, *Hembres* en 1645, *Embres* en 1781 .
*Imbrices* representa lo plural de *imbrex*, « teule canal ». Aquel nom es motivat per una teulièra .
### Castelmaur, Castèlmaur ?
Las fòrmas ancianas son : *Castrum novum quod vocant Villam de Maurs* en 1084, *In castro Maura* en 1206, *De Castromauro* en 1218, *In castro quod vocatur Castelmauro* en 1220, *Castrummaurae* en 1280, *Castelhmaura* al sègle XIV, *Al loc de Castelh Maura* en 1538, *Chateaumore* en 1558, *Chasteau Maure* en 1583-1589, *Eglise parrochelle Sainct Félix de Castelmaure* en 1404-1639 .
Lo determinant *-maur* pòt aver lo sens de « negre » (lo sens mai probable), del latin *mauri*, *maurus*, o representar un nom germanic, *Maurus*, *Moro*. Cf. *[[Montmaur (Auts Aups)|Montmaur]]*, *Montmort* , *[[Maurencs|Maurens]]*, *[[Morens]]* .

## Istòria
* Embres, Castèlmaur e Sant Joan de Barro formavan una sola parròquia tot ben qu'aquelas tres localitats agèsson caduna un cossolat . Abans lo Concordat de 1801, lo rapòrt entre las doás entitats èra inversat : la rectoriá èra a Castelmaur e son annèxa a Embres.
* Castelmaur es annexat a Embres dempuèi la revolucion de 1789, en principi abans 1793-1794.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Durban; es ara del canton de las Corbièras (burèu centralizator : Fabresan).

## Demografia

## Lòcs e monuments
* anciana glèisa de Sant Fèlix, a Castèlmaur, inscrita als monuments istorics, 1948 .
* Sèrra de Castelmaur, vast ensemble calcari a la frontièra entre le reiaume d'Aragon e l'ancian territòri de la França.


ChapelleSaintFelix.jpg|Sant Fèlix de Castèlmaur
Castelmaure chapelle Saint-Félix AL09.jpg||Sant Fèlix de Castèlmaur
cavecastelmaure2009.jpg| la cava cooperativa d'Embres


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Embres e Castèlmaur sul site de l'Insee
## Nòtas e referéncias
Colandre

**Colandre** (*Collandres* en francés) es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Colandre*, en 1333, *Calandre*, en 1443, *Colandres*, en 1513, *Collandrez*, en 1608, *Collandres*, en 1663, *Coulandres*, en 1673, *Collandre*, en 1687 . Lo nom es omonime, en francés, de Collandres-Quincarnon (Eure), atestat *Chorlandis* en 1035 e Dauzat interprèta lo segond coma vengut del latin *cortem*, « proprietat, ben » e del francés *lande*, « pialadís, landa » [mot d'origina gallesa] . Se l'origina de *Colandre* es la meima, lo nom supausa una metatèsi (desplaçament de *-r-*). N'es aital amb una autra explicacion, presentada coma una suposicion per l'autor, la de Xavier Delamarre, pels dos *Col(l)andre(s)* : *coro-landa*, ame'l sens de « terrenhs claus » . Lo passatge de **Corolanda* a **Corlanda* pausa pas de problèma, mas que i aja una metatèsi semblabla ( > **Colandra* / *Colandre*), possibla mas sense necessitat fonetica (**Corlande* es d'articulacion aisada), dins de luòcs tan distants, supausa l'influéncia grafica d'un sus l'autre, per l'intermediari d'un escriba o d'un foncionari. Ajustarem que las fòrmas pel vialatge auvernhàs son en *-dre* e pas en *-dra*, çò qu'es pas una vertadeira empacha. La prononciacion (notada a Apchon, limitròfe) es [ku'gɔndrə] (l'alteracion de *-l-* intervocalica e la barradura en [ɔ-] de *a-* quand precedís *-n* son regularas).

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Riòm de las Montanhas, i demorèt.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Escalas

**Escalas** (*Escales* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Villa Scalas, vel Scalelas majores vel minores..., ad Schalilias minores..., ad Sanctum Martinum qui est fundatus in villa Schalas*, en 979, *Sanctus Martinus de Scalas, in territorio Narbonensi* en 1096, *Sanctus Martinus de Scalis* en 1231, *Castrum de Scalis* en 1251, *De Escalis* en 1271, *Escalas* al sègle XIV, *Escallas* en 1538, *Escalhas..., Esqualhas* en 1538, *Escalles* en 1774. La prononciacion occitana es *Escálos* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [es'kalɔs].  
Segon Dauzat, *Escalas* ven del latin *scala*, « escala », mes lo sens seriá d'una penda escalabrosa, d'una còsta regda, d'una pujada 
. Cal pujar un pauc per anar al vilatge dempuèi lo nòrd o lo nòrd-oèst, mes la motivacion poiriá èsser los travèrses qu'environan los puèges que pòrtan la torre del sègle XI, al sud-èst.

## Istòria

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Lesinhan de las Corbièras, i demorèt; dempuèi 2016, lo canton es vengut *Le Lézignanais*.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Glèisa romanica Sant Martin (sègle XII), classada als Monuments istorics, en 1913 ;
* Torre romanica d'Escalas, inscrita als Monuments istorics, en 1942 .

Escales AL 02.jpg|Faciada de la glèisa Sant Martin (sègle XII)
Escales 5.JPG|Absida, absidiòla e cloquièr
Escales 3.JPG|Absidiòla esquèrra
Escales 2.JPG|Absida centrala
Escales Tour romane.jpg|La tor romanica (sègle XI)


## Personalitats ligadas amb la comuna
* Aquiles Mir (1822-1901), escrivan occitan.

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Escalas sul site de l'Insee

## Nòtas
Sant Pau de Durença

**Sant Pau de Durença** (*Saint-Paul-lez-Durance* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
*reactor de fusion tokamak ITER .

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben

## Liames extèrnes

## Nòtas
Saint-Andéol

**Sant Andiòu** (*Saint-Andéol* en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

## Toponimia
La fòrma autentica sembla èsser
*Sant Andiòu* e non *Sant Andeòu*, fòrma probablament imaginària, coma sovent sus aqueu site.

## Geografia
Situat al còr del balcon èst del Vercòrs, lo territòri d'aquela municipalitat fa partida del Parc natural regional del Vercòrs.

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Condat (Cantal)

**Condat ** (*Condat* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Parrochia Condatensis*, en latin, en 1202, *Condacum*, latinizacion de 1304, *Condat* en 1310, *Condatum*, en latin, en 1320, *Conda* en 1345, *Condatum en Feniers* en 1535, *Comdat* en 1550, *Condac ès Feniers* en 1671, *Condat-en-Feniers* en 1784 . Las fòrmas ipèrcorrèctas en *Condac* s'explican per l'abasiment del sufixe *-ac* en [-at] de l'Auvèrnhe a l'Agenés, mas aicí avèm pas aquel sufixe; *Feniers* es lo nom d'una abadiá près de Condat. *Condāte* es un mot gallés per « ajustant, jonhent, ajustador » . Una prononciacion constatada es, curiosament, [kɔn'da] a Condat e a Montbodiu, mas [kun'da] a Champs .

## Istòria
*  En 1847, Condat perdèt lo territòri de Chantarela, que venguèt comuna; ne siaguèt aital en 1865 per Montbodiu .

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Condat (chapluòc); es ara delh canton de Riòm de las Montanhas. 
## Demografia

* Remarca. Alh sègle XIX, Condat aviá una populacion egala o superiora a la de Riòm de las Montanhas; mas Riòm se desvolopava pus viste e lo desequilibri s'accelerèt après la Segonda Guèrra Mondiala, amb la baissa rapida de la populacion e de las activitats comercialas de Condat.

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Esculhens e Sant Just de Belengard

**Esculhens e Sant Just de Belengard** (*Escueillens-et-Saint-Just-de-Bélengard* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. 

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Esculhens
Las fòrmas ancianas son : *Villa Enscha* en 1050, *Ecclesia Sancti Saturnini de Sevilencos* (comprene *Scuillencos*) en 1114, *Villa de Esculencs* en 1231, *Apud Escullum* en 1238-1538, *Ecclesia de Eschalensis* en 1318, *De Escalenchis* = *Esculenchis* en 1318, *De Sculenchis* en 1319, *De Stalenchis* en 1319, *Rector de Esculenchis et Lauras* en 1351, *Ecclesia de Estulenchis* en 1360, *Esqulhens..., Esculhens* en 1389-1587, *Escullens* en 1594, *Escuilhens..., Escullienx* en 1594, *Escuelhens* en 1665, *Escueillens* en 1781. La prononciacion occitana es *Sculhéns* , probablament après vocala (*a*). 
*Esculhens* ven del nom germanic d'òme *Scudilo*, ambe'l sufixe germanic *-ing(os)* .
### Sant Just de Belengard
Veire a l'article.

## Istòria

* Lo 8 d'abril de 1972, Sant Just de Belengard fusionèt ambe Esculhens (fusion-associacion) .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Alanha; es ara del canton de *La Piège-au-Razès* (en francés), que se disiá *de [[Bram]]* abans lo 1èr de genièr 2016.

## Demografia

* Per la demografia de Sant Just de Belengard, veire a l'article.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* La comuna sul site de l'Insee

## Nòtas
Sant Pèire de Mesoarga

**Sant Pèire de Mesoarga** (*Saint-Pierre-de-Mézoargues* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

Sant Pèire de Mesoarga es una comuna pichona, 4,32 km² per una populacion de 200-250 abitants, que se situa lòng de Ròse entre Avinhon e Arle. Sa topografia presenta pas de relèus e l'altitud de son territòri varia de 9 a 18 m. Fins ais ans 1960-1970, èra sovent tocat per d'inondacions. Per aquela rason, es favorable a l'agricultura. En 2018, 81,4 % de la superficia disponibla èra ocupada per de culturas permanentas, 10,3 % per d'autrei tipes de zònas agricòlas e 8,4 % per d'aigas continentalas. La comuna fa partida de l'airau urban de Bèucaire.

Lo clima i es de tipe mediterranèu.

## Istòria

La fondacion dau vilatge data dau sègle X après la decision dei còmtes de Provença de chausir una branca cadeta de l'Ostau dei vescòmtes d'Avinhon per tenir lo territòri de Bolbon. Aquò entraïnèt la construccion d'un castèu e, après de trabalhs per assecar lei paluns, la formacion d'un borg. L'existéncia dau castèu es atestada en 1125 e sei senhors venguèron d'aliats de l'Ostau dei Bauç durant lei guèrras de succession comtala dau sègle XII. L'endrech èra alora dich « Mesoarga », probablament en causa deis inondacions frequentas.

Au sègle XIII, la perseguida dei guèrras intèrnas dins lo Comtat de Provença entraïnèt la destruccion dau castèu de Mesorga en 1252. Sei senhors emigrèron dins la vigariá d'Arle. Pasmens, la destruccion dau castèu foguèt pas definitiva car es encara mencionat dins un document dau sègle XIV. De mai, la senhoriá de Mesoarga foguèt l'objècte de cambis durant lo meteis periòde. Dins aquò, perdiguèt pauc a cha pauc tota importància.

Dempuei la fin de l'Edat Mejana, lo vilatge a una vocacion agricòla. La proximitat de Ròse e leis inondacions frequentas limitèron sa populacion. Lo nombre d'abitants es ansin relativament estable dempuei l'aparicion dei recensaments : 198 estatjants en 1793 e 215 en 2019 amb un maximom de 258 en 1936 e de 119 en 1881. La glèisa dau castèu subrevisquèt a la disparicion de l'abitat fortificat. Venguèt la glèisa dau vilatge. Dedicada a Sant Pèire, es a l'origina dau nom actuau dau vilatge.

## Cultura

L'edifici pus important dau vilatge es sa glèisa que data de la segonda mitat de l'Edat Mejana. Sa forma actuala provèn de trabalhs realizats en 1715 e en 1858 per l'agrandir.

## Annèxas

### Liames intèrnes

* Ròse.

### Bibliografia

* **(fr)** A. M. Durupt, « La monographie de Mézoargues » dins « Le château au Moyen Age dans le diocèse d’Avignon », Université d’Aix-Marseille, 1991.
* **(fr)** Basa de donadas  Ldh/EHESS/Cassini « Saint-Pierre-de-Mézoargues » : donadas demografricas de 1793 a 2006,http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=34153
* **(fr)** Basa de donadas de l'INSEE, « Populations légales 2019 - Commune de Saint-Pierre-de-Mézoargues (13061) » : donadas demograficas de 2006 a 2019, https://www.insee.fr/fr/statistiques/6005800?geo=COM-13061.

### Nòtas e referéncias
Coren

**Coren** o **Corin** (*Coren* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament delh Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Coren*, en 1185, *Corentz*, *de Corenh*, en 1329, *Corent*, al sègle XIV, *Corentum*, latinizacion de 1441, *Core*, en 1508, *Couren*, en 1584, *Le molin de Corem*, en 1631, *Conritz*, en 1640, *Corain*, en 1660, *Corein*, en 1664, *Corin*, en 1784  Per Dauzat, *Coren* ven d'una raiç preindoeuropèa **cor-*, varianta de **car-*, « ròc ». Coren e los noms del meime tipe correspondon a de luòcs sus una nauçada . Per Xavier Delamarre, lo nom *coren(n)on* es totalament celtic : **cor-* a lo sens de « barrar, claure » .

La prononciacion es [ku'ri], articulada a Lastiguet , que sembla atestada en 1640 e 1784. Lo vocalisme de la segonda sillaba es regular : un *e* tonic passa a [i] en Auvèrnhe nalt. L'abséncia de prononciacion de *-n* finala es anormala per una finala antica *-ennon*. Delamarre explica que l'etime es *coren(n)on*, çò que laissa plaça a la possibilitat d'un sufixe *-enon* (e *-n* simpla s'amudís en finala). L'atestacion del sègle XIV, *Corent*, amb *-t* parasit, coma d'altras (1329, 1441...) supausa pasmens *-n* articulada. Analogia amb d'altres *Coren* o amudiment tardiu de *-n* finala ?

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Flor-nòrd; es ara del canton de Sant Flor-1.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Coltinas

**Coltinas** (*Coltines* en francés) es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left||Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre delh territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Coltinae*, en 1258, *Cultinae*, en 1445, Coultines, en 1508 . I a pas acòrdi entre los toponimistas sus l'origina de *Coltinas*. Dauzat i tròba un nom latin d'òme **Collitius*, inferit de *Collius*, e lo sufixe *-inum* : **Collitinae (villae)*.. Los Féniés chausisson *Collatinus*, de *Collatia*. Xavier Delamarre es per *Colītinā*, d'un nom gallés d'òme, **Colītinos*, non atestat, descompausat en **co-līt-ino*, amb **līt(u)-* qu'auriá lo sens de « fèsta ». Tots aquelhs noms supausan una sincòpa plan aboriva de la vocala qu'es davant *-t-*, autrament *-t-* demorat intervocalic se seriá vocalizat en *-d-*; aquò pausa problèma mai que mai amb un *-i-* long o amb un *-a-*. La prononciacion, notada a Farjas, comuna de Virargues, doncas a una certana distància, es [kɔl'tinə] o [kɔr'tinə]; mas a La Vaissenet, comuna situada un pauc pus près, la prononciacion exclusiva es [kɔr'tinə] e, a la suggestion de la prononciacion [kur'tinə], los informators respondon qu'es un autre luòc . Lo nom a doncas un *ò-* dubèrt anormal, que s'explica benlèu en partida per la volontat de distinguir dos luòcs; lo fenomèn sembla posterior al sègle XVII. La grafia pòt èsser **Còrtinas** o **Còltinas** (l'alteracion de *-l* après vocala es regulara, cf. *Chastèl* prononciat [tsas'tɛr]).

## Istòria

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Sant Flor-nòrd; es ara delh canton de Sant Flor-1
## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Crandèlas

**Crandèla** o **Crandèlas** (*Crandelles* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Carendellœ* en 1277, *Crandella* en 1289, *Carandela* en 1354, *Carandele* en 1445, *Crandelle* en 1521, *Crandele* en 1522, *Carrandelle* en 1550, *Carandelles* en 1625, *Guarandelle* en 1628, *Carantelle* en 1642, *Crendelle* e *Crendèle* en 1676, *Crandèle* en 1685, *Crandelles* en 1743, *Crantelle* en 1772  . Albèrt Dauzat jutja lo nom escur; i coneis amb plan de dobtes una basa **car-*, « ròc », justificada per la situacion sus una penda fòrta . Xavier Delamarre explica que l'origina es *carantillā*, « proprietat de Carantillos ». I a plan de noms galleses en *carant-*, dont *Carantonos*, « Charanta » . Delamarre explica pas lo sens de *carant-*, se n'a un, nimai dins son *Dictionnaire de la Langue gauloise*. Mas Joan Coromines estudièt lo nom comun *carant*, *(s)caranto* dins los Aups italians, que considerava coma especific de la cultura dels camps d'urnas o *Urnenfelderkultur*, supausada preceltica o protoceltica, un mot sorotàptic dins sa terminologia ellenizanta. *Carant* a lo sens d' « un corrent d'aigua molt pendent, en terra rocosa, o el llit sec d'un tal corrent d'aigua »; pòt representar quitament un avenc (i a l'aspècte rocassós, la penda fòrta, aicí verticala o subverticala, la circulacion d'aiga al fons), un salhent, etc. Coromines examina tanben la possibilitat que *carant* siá aparentat a **cario* ( > *quer* en catalan) . I a pas de riu a Crandèla, mas per temps de pluèja una circulacion d'aiga pel travèrs es probabla. Doncas, Crandèla pòt èsser format sus un nom comun **carant-*, amb un sufixe coma *ella* ( > *èla*), tanplan coma sus un nom de persona, e la geografia s'i opausa pas. Entre la grafia *Crandèla* e la grafia *Crandèlas*, la primièira es pus probable, perqué *-s* apareis tardivament  dins las fòrmas escritas francesas.

## Istòria

## Administracion
 
 

 
 
 

* Crandèla saguèt successivament dels cantons d'Orlhac, en 1793, d'Orlhac-sud, en 1801, d'Orlhac-1, en 1973, de Jussac, en 1985  e, dempuèi la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna es del canton de Naucèla.
 
## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Sant Victoret

**Sant Victoret** (*Saint-Victoret* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

Sant Victoret es una comuna fòrça urbanizada installada sus un territòri relativament pichon (4,7 km²) que se situa entre Marinhana e Vitròla dau Martegue. Lo clima es de tipe mediterranèu. La vila es liada a la ret rotiera dei Bocas de Ròse per la Departamentala D9 que passa a l'extremitat oèst de son territòri e per l'Autorota A7 que passa a l'extremitat èst. En revènge, es copada per la linha de camin de fèrre París-Marselha.

## Istòria

L'istòria de Sant Victoret es dirèctament liada a aquela de l'Abadiá Sant Victor de Marselha. D'efiech, au sègle X, l'abadiá intrèt dins un periòde de prosperitat que durèt fins au començament dau sègle XII. Vèrs 965, un grop de monges foguèt mandat a Marinhana, lòng de Cadiera, per crear una comunautat dins una zòna palunosa. Aquò explica lo nom dau luòc e lo desvolopament progressiu dau prioret gràcias a la proteccion de l'Abadiá. Pasmens, en 1640, lo declin de Sant Victor entraïnèt la transformacion de la senhoriá que venguèt un fèu noble. Aquò permetèt la transformacion de la comuna que venguèt una comuna independenta en 1666.

Sant Victoret demorèt un pichon vilatge de quauquei centenaus d'abitats durant tot lo sègle XIX. Se desvolopèt lentament gràcias a l'industrializacion de la region e la populacion passèt lo milier d'estatjants en 1936. La creissença s'accelerèt après la Segonda Guèrra Mondiala per agantar un maximom de  personas en 1999. Dempuei aquela data, la populacion a leugierament demenit per s'estabilizar entre  e  estatjants. L'amainatjament de l'aeropòrt Marselha-Provença, la repatriacion dei colons d'Argeria e la creacion de l'usina d'elicoptèrs de Marinhana foguèron lei factors principaus d'aqueu desvolopament.

## Cultura

I a pauc de vestigis de l'istòria anciana de Sant Victoret. Gràcias a la proximitat amb Airbus Helicopters, un musèu de l'aviacion foguèt inaugurat en 2006. Presenta una colleccion d'avions de caça, d'elicoptèrs militars e d'aeronaus destinadas a la lucha còntra leis incendis. Aquel ensemble vèn en complement d'un memoriau dedicat ai pompiers.

## Annèxas

### Liames intèrnes

* Abadiá Sant Victor de Marselha.
* Airbus Helicopters.
* Musèu de l'Aviacion de Sant Victoret.

### Personalitats liadas a la comuna

### Bibliografia

### Nòtas e referéncias
Cròs de Montverd

**Cròs de Montverd** (*Cros-de-Montvert* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas


    400px|left||Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Cros* en 1275, *Crosum Montisviridi*, en latin, al sègle XIV, *Crossoubz-Montvert* en 1628, *Cros-de-Peignières* en 1697. Lo mot *cròs* s'explica mal; es benlèu motivat per una comba al sud-oèst del borg. L'altitud del vilatge es un pauc pus bassa que la de Montverd e tanben que la dels luòcs situats pus a l'èst e traversats per la RD2. Tanben, la referéncia a Montverd s'explica mal, ni per una dependéncia feudala (Cròs dependiá del castèl de *Pénières*), ni per l'importància d'aquel luòc; es anciana pr'aquò.
* *Pénières* (nom francés), ancian castèl. Las fòrmas ancianas son *Peignam* en 1650, *Pénières* en 1673, *Peignières* en 1697. Derivat de *pena*, aplicat al *Puy de Labesse* (Puèg de la Beça) ?

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Laròcabrau; es ara del canton de Sant Pau de las Landas.

## Demografia

* Entre 1831 e 1836, Cròs ganha 415 abitants, Arnac 548, del temps que Sent Santin de Cantalés pèrd 235 abitants. Transferiments de territòris, dins un contèxte de creis demografics ?

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Saint-Antoine-l'Abbaye

**Nom desconegut** en arpitan (*Saint-Antoine-l'Abbaye* en francés) es au còp una anciana e una novèla comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d' Auvèrnhe-Ròse-Aups. *Saint-Antoine-l'Abbaye* fusionèt ambe Dionay lo 31 de decembre 2015. Mentre que Dionay es venguaa comuna delegada, l'anciana comuna de Saint-Antoine-l'Abbaye a pas mai d'existéncia legala . Lo caplòc de la comuna novèla es a Saint-Antoine.

## Geografia

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

* 2016 : 1165 (comuna novèla); 2013 : 1053 (anciana comuna)

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sausset dei Pins

**Sausset dei Pins** (*Sausset-les-Pins* en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Creada en 1924 a partir dei quartiers oèst de Carri lo Roet, es una estacion balneària e una zòna de residéncia periurbana entre lei vilas de l'Estanh de Bèrra e Marselha.

## Geografia

Sausset dei Pins se situa sus lo pendís meridionau de la cadena de l'Estaca entre Lo Martegue au nord-oèst, la Mar Mediterranèa au sud, Marselha a l'èst e l'Estanh de Bèrra au nòrd. S'estend sus un plan litorau mai ò mens estrech e sus lei còlas vesinas. Avans lo sègle XX, l'endrech èra palunós mai lo desvolopament de la region a permés d'assecar la màger part dei zònas umidas. Lo clima es de tipe mediterranèu amb d'ivèrns doç e d'estius cauds e eissuchs. Es influenciat per lo magistrau que bofa regularament dempuei lo nòrd-oèst. La vegetacion dominanta es la garriga e la pineda.

## Istòria

L'istòria anciana dau territòri de Sausset es mau coneguda. Après l'Edat Mejana, es mencionat coma un quartier de Carri. Fins au sègle XIX, l'endrech sembla pauc poblat e isolat amb un abitat reduch centrat sus lo pòrt actuau. La pesca e l'agricultura (vinha, olivier, cabras...) i èran leis activitats principalas. L'emergéncia de la vila actuala comencèt vèrs 1850-1860 amb la construccion dei premierei bastidas. Jules Charles-Roux (1841-1918), un important industriau marselhés aguèt un ròtle major dins aquela evolucion amb la construccion dau « castèu de Sausset ». En 1868, financèt tanben una partida dei trabalhs d'agrandiment dau pòrt.

Gràcias a aquela modernizacion, la pesca conoguèt un desvolopament important. Puei, en 1915, la dubertura de la linha de camin de fèrre de la Còsta Blava entre Marselha e lo Pòrt de Boc permetèt de desenclavar lo vilatge. Sausset venguèt ansin una comuna independenta de Carri en 1924. Dos ans pus tard, 326 abitants i èran recensats.

Amb lo declin progressiu de la pesca, lo vilatge s'orientèt pauc a pauc vèrs lo torisme per venir una pichon estacion balneària. Aquò favorizèt una lenta creissença de la demografia qu'agantèt 512 estatjants en 1946 e  en 1968. Puei, dins lo corrent deis ans 1970, l'amainatjament de la zòna industriala de Fòs e l'aparicion dau fenomèn periurban entraïnèt una aumentacion pus fòrta de la populacion amb la creacion de mai d'un quartier residenciau lòng dau litorau e dins lei còlas. Aquela creissença durèt fins ais ans 2000 e menèt la populacion a mai de  abitants en 1999.

## Cultura

En causa de sa formacion recenta, la vila de Sausset dei Pins a un patrimòni culturau relativament reduch. Pasmens, se pòu citar lo castèu Charles-Roux, bastit en 1855, e la capèla Sant-Pèire, bastida en 1861, coma monuments de remarca.

## Bibliografia

### Liames intèrnes

* Carri lo Roet.
* Còsta Blava.

### Personalitats liadas amb la comuna

* Jules Charles-Roux.
* Éric Diard.
* Pierre Matraja.

### Bibliografia

### Nòtas e referéncias
Saint-Arey

**Nom desconegut** en arpitan (*Saint-Arey* en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.

## Geografia

Sant Aray es una municipalitat del Tri&egrave;ves situaa a 9 km de la Mure e 54 km al sud de Gren&ograve;ble, sul marge drech del Dragon. 

Saint Aray est une commune du Trièves située à 9 km de la Mure et 54 km au sud de Grenoble, sur la rive droite du Drac. 

### Comunas vesinas

 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

 

 

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cròs de Ronesca

**Cròs de Ronesca** (*Cros-de-Ronesque* en francés) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

La comuna s'alonga dau sud au nòrd  sus una sèrra entre Gol e son afluent *Embenne* (nom francés), puèi l'afluent d'aquesta *Rasthène* (nom francés), *Cambon* sus la mapa de Cassini ; Cròs e Montamat son au nòrd, Ronesca au sud.
### Comunas vesinas

    400px|left||Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Montamat**. Las fòrmas ancianas son *Mons Amatus*, en 1278, *Montimatus*, latinizacion de 1469, *Montamatus*, latinizacion de 1522, *Monthamac*, en 1583, *Cros de Marmainhat*, en 1628, *Montamat*, en 1669 . Lo nom es format, coma Montamat (Gers), del mot *mont*, del latin *montem* e d'un nom de persona *Amat*, derivat del latin *Amatus* , benlèu lo nom d'un senhor.
* **Cròs de Montamat**. Las fòrmas ancianas son *Montamatum sive Cros*, en 1289, *Cros*, en 1308, *Crozum subtus Montamat*, latinizacion de 1561, *Cros de Marmainhat*, en 1628, *Cros-de-Monthamat*, en 1643, *Cros de Monthemat*, en 1644, *Cros-de-Montamat*, en 1784 . Cròs es en situacion mai o mens dominanta, mas sus un replanat de 720 m, dominat al nòrd e al nòrd-oèst per un replanat de mai de 800 m ont se tròba *Morzièiras* (nom supausat , çò que pòt explicar lo nom.
* **Ronesca**. Las fòrmas ancianas son *Ronesca*, al sègle XIV, *Romesques*, en 1628, *Saint-Jacques-de-Ronesque*, en 1662, *Rounesque*, en 1669, *Romesque*, en 1766, *Ronnesques* (mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII) . Ni Dauzat, nimai los Féniés dison pas res de *Ronesca*. Aquò's permés de supausar una varianta femenina del sufixe celtic *-sco*, longtemps definit coma ligur  e lo radical seriá versemblablament gallés tanben, coma per exemple lo nom d'òme *Rūnos* o *Rutenos*, citats per Delamarre  (lo darrèr d'origina etnica ? Lo Roergue es tot pres e se vei dempuèi Ronesca). Mas un sufixe germanic, passat en occitan, *-esc*, *-esca* es tanben possible, amb lo nom *ruten-*, que aicí seriá, non pas un òme, mas motivat per la proximitat del país dels *ruteni*, lo Roergue actual. Tot aquò pòt paréisser especulatiu.

## Istòria

* En 1846, Ronesca siaguèt annexat a *Cròs de Montamat* e la novèla comuna venguèt *Cròs de Ronesca* (oficialament *Cros-de-Ronesque*) .
## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Vic de Cera, i damorèt.
## Demografia

### Demografia Ronesca
## Demografia

* Lo n° INSEE es lo d'un autre luòc, per de rasons practicas.
* Sembla qu'en 1841, Ronesca siá dejà recensat amb Cròs de Montamat e tanben dejà en 1831.
## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias