open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mausson

**Mausson** o **Mauçon** es un riu de la region d' e del departament d'Erau que raja long de la limita occidentala de la vila de Montpelhièr, aprèp aver tocat La Palhada, per s’escampar puòi dins Les, au Gramenet, en fàcia de Las Cabanas.

## Toponimia
Las atestacions anciana son *Amentio* en latin e *Amenson* en "roman" (occitan ancian).

## Geografia
Fa . A sa font dins la garriga de Montarnaud, au nòrd èst de Montpelhièr, a , e passa las comunas de Valhauqués, Combalhòus e Grabèls jos forma d'un rèc.

A partir de Grabèls e long dau quartier montpelhierenc de La Palhada, son cors es encastrat. Au passatge de Juvinhac, se tròba en plana e passa las roïnas d′un punt roman situat en fàcia dau castèl Bonièr de la Mausson a Montpelhièr.

Entre las comunas de La Veiruna e de Sant Joan de Vedats, un espaci de gaireben 250 mètres de cada costat dau riu es pas bastit, dins una zona pasmens densament poblada, signe de segur de las aigadas dau riu.

La Mosson es de nòu encastrada entre Sant Joan de Vedats, Fabregas e Vilanòva de Magalona abans de venir larg al passar plana de Maurin, sul territòri de la comuna de Latas. Aquel alargiment se deu au pichon penjal e près de l′estanh d′Arnèl ont s′escampa en partida. Un braç de la Mausson s′escampa dins Les.

## Comunas traversadas
Dins lo sol departament d'Erau (34), Mausson passa quatorza comunas:
* d′amont cap aval:  Montarnaud (font), Valhauqués, Murlas, Combalhòus, Grabèls, Montpelhièr, Juvinhac, La Veiruna, Çaussan, Fabregas, Sant Joan de Vedats, Latas, Vilanòva de Magalona

## Idrografia

Es dins aquela zona qu′en 2002 e 2003, de chavanas provoquèron d′aigadas excepcionalas. Una petita partida de las digas aparant Vilanòva de Magalona e Maurin se trenquèron pendent de chavanas cevenòlas.

En temps normal e estiu, la Mausson es un cors d′aiga. Mas, coma nombre de cors d'aiga mediterranèu, es fòrça dangierós par temps de fòrtas pluèjas coma Les, l′autre cors d′aiga principal de la region de Montpelhièr.

## Divers
A Grabèls i a la font d′Avin. Aquela font es blava que 200m mai luènh s′escampa dins la Mausson.

## Vejatz tanben

* lo Les
## Ligams extèrnes
* projèctes d'accion de prevention de las aigadas sul bacin de Les

## Notas e referéncias
Baionés

Lo **dialècte baionés** es lo parlar gascon particular de Baiona.

## Lexic

* au deu: a çò de
* banhar: nadar
Credo

Lo **Credo** (en latin: « Cresi ») es lo tèrme designant la version latina del Simbòl de Nicèu Constantinòble utilizada dins la Glèisa Catolica Romana: *Credo in unum Deum* (Cresi en un sol Dieu).

Improprament es a vrgada nommeda « Credo », la version latina du Simbòl dels apòstols: Credo in Deum (Cresi en Dieu).

## Lo tèxte del Credo
Lo tèxte del Credo utilizat dins la liturgia catolica latina es lo seguent :
:
Una traduccion seriá :
:

## Istoric

Fins al sègle V, la Messa aviá pas de Credo. Foguèt introdusit dins los rites d'Orient (sègle VI) en reaccion contra las eretgias. Lo III concili de Tolèda demandèt en 589 « Que se faga ausir lo Credo, per aquel cant, la fe vertadièra s’afirma d’un biais esclatant, e l’amna de las populacions catolicas, tornant viure sa cresença, se prepara a recebre la comunion del còs e de la sang del Crist ». Son usatge s'espandiguèt al sègle VIII en Espanha puèi als païses francs, jos l'influéncia de Carlesmanhe.

Foguèt generalizat dins la liturgia romana sonque en 1014, per lo sacre de l'emperaire Enric II: essent d'en primièr destinat a combatre las eretgias, conveniá pas a la liturgia del sèti apostolic, per natura ortodòxa.

D'introduccion tardièra, sa plaça dins la liturgia foguèt variable. Dins lo rite ambrosian, lo Credo se plaça après l'ofertòri (e compòrta tanben lo mot filioque). Dins lo rite mozarab se ditz après la consecracion.

## Usatge liturgic
### Plaça de la profession de fe
Dins la liturgia catolica, la profession de fe se plaça après l'omelia pendent la messa, quand las rubricas lo prescrivon.
Se ditz lo Credo los dimenges e solemnitats, e a las fèstas del Senhor escasent un dimenge. Quand es dich, es per totes, quand es cantat, es per totes o en alternança.

Lo Credo es mai sovent la profession de fe de tota l'assemblada. Existís pasmens una forma dialogada entre lo capelan e l'assemblada que respond "Òc cresi" al acertat los punts de fe.

L'assemblada l'exprimís dins la posicion de pè.

### Formulas alternativas
A la plaça del simbòl de Nicèu Constantinòble, subreot en carèma e au temps pascal, es possible d'utilizar lo simbòl baptismal de la Glèisa romana, dich Simbòl dels apòstols.

La liturgia de pascale prevei lo renovelament de las promessas del Baptisme coma formula de profession de fe, a la plaça de la formula abituala. Lo ritual de la confirmacion prevei d'autras formulas de profession de fe, mai adaptadas als joves. Mas "es pas permés d'utilizar una profession de fe que se tròba pas dins los libres liturgics".

## Notas


## Ligams
* Recueil de Symboles de Foi. Denzinger, 1996.
* Exemple d'interprétation du symbole de Nicée en latin sur Youtube
* Prédications sur le credo, par Mgr Charles Morerod, évêque de Lausanne, Genève et Fribourg (Suisse)
Phosphatodraco mauritanicus

**Phosphatodraco mauritanicus** siguec un reptil voladèr escantit, apartenhent ara familha des pterosaures e demorèc pendent era fin deth cretacèu superior (Maastrichtian, hè d'aperaquí 65 milions d'annades). Es sues rèstes sigueren trapades en Marròc.

#### Descripcion
Aguest animal ei conegut sonque per ua sèria de vertèbres cervicals e un uas d'origina desconeguda mès qu'an permetut imaginar es sues mesures; atau que quan dubria es sues ales hèia enquia 5 m. Coma d'autes pterosaures semblants dera familha des Azhdarchidae avia un còth damb vertèbres mès longues ena base. Probablaments qu'avia un gran cap damb un bèc sense dents e un còth  long e robust.

#### Classament
Phosphatodraco siguec classat coma un des darrèrs membres dera familha des azhdarchidae, ua familha de pterosaures damb eth còth long, plan caracteristic pendent ena epòca ena quau demoraren, eth cretacèu superior. Es fossils sigueren trapats demest es estrats de fosfats d'Oluad Abdoun ( e per açò eth sòn nom, Phosphatodraco ). Açò conferma que era sua familha subervisquèc enquiara fin deth cretacèu superior quan ua catastrofe escantiguèc plan d'animals, demest es quaus, es pterosaures.

#### Bibliografia
· Pereda-Suberbiola, Xabier; Bardet, N., Jouve, S., Iarochène, M., Bouya, B., and Amaghzaz, M. (2003). "A new azhdarchid pterosaur from the Late Cretaceous phosphates of Morocco". in Buffetaut, E., and Mazin, J.-M. (eds.). Evolution and Palaeobiology of Pterosaurs. Geological Society of London, Special Publications, 217. London: Geological Society of London. pp. 80–90. ISBN 1-86239-143-2.
Monofenestrata

**Monofenestrata** ei un grop pas classat de pterosaures qu'includissen era familha des *Wukongopteridae* atau coma eth sosòrde des *Pterodactyloidea* (1). Es fossils mès ancians de Monofenestrata sigueren trapats ena formacion de Stonesfield Slate, en eth Reiaume Unit dera epòca deth Bathonian (Miei Jurassic), hè d'aperaquí 166 milions d'annades (2).

#### Referències
1.-Lü, J., Unwin, D.M., Jin, X., Liu, Y. and Ji, Q. (2010). "Evidence for modular evolution in a long-tailed pterosaur with a pterodactyloid skull." Proceedings of the Royal Society B, 277(1680): 383-389. doi:10.1098/rspb.2009.1603 PMID 19828548

2.-Buffetaut, E. and Jeffrey, P. (2012). "A ctenochasmatid pterosaur from the Stonesfield Slate (Bathonian, Middle Jurassic) of Oxfordshire, England." Geological Magazine, (advance online publication) doi:10.1017/S0016756811001154
Tupuxuara

**Tupuxuara** ei un reptil volador escantit apartenhent ara familha des pterosaures. Demorèc pendent eth cretacèu inferior (hè d'aperquí 110 milions d'annades). Es sues rèstes sigueren trapades en America del Sud e dilhèu en America del Nòrd.

#### Descripcion
Aguest pterosaure avia ua forma estonanta pera forma de sòn cran. Aguest avia ua cresta plan grana, nauta e sobtila qu'anava des deth morre enquia endarrèr deth cap. En es especimèns madurs enqüera ère mès grana tant que semblava coma era qu'avia Pteranodon. Era longada des ales hèia enquia 5 m mès teh cos sonque hèia 2,5 m. Sonque eth cran ja hèia 90 cm.

#### Classament
Tupuxuara apertenh a un grop de pterosaures conegut coma *Azhdarchoidea* que son era majoritat des reptils voladors mès evolucionats. Totun, non se sap pas se es sòn ancessors èren es Azhdarchidae o es Tapejaridae, ua familha de pterosaures plan desparièra des autes. Son conegudes dues espècies de Tupuxuara: *Tupuxuara longicristatus* e *Tupuxuara leonard*i. Un animal semblant ei Thalassodromeus.

#### Vida
Tupuxuara siguec probablaments un pterosaure pescaire e utilizava era sua cresta tà cambiar de direccion pendent eth vòl segontes eth vent. Quauqu'ns esemplars (de segur es hemelhes) avien crestes mès petites de colors plan vius. Es rèstes descrites en 2006  son d'un especimèn joen sense cresta posterior e confermaren era ipotesi d'ua estructira util coma reclama sexual que's desvolopava ja en edat adulta.

#### Bibliografia
· Kellner, A.W.A., and Campos, D.A. (1988). "Sobre un novo pterossauro com crista sagital da Bacia do Araripe, Cretaceo Inferior do Nordeste do Brasil. (Pterosauria, Tupuxuara, Cretaceo, Brasil)." Anais de Academia Brasileira de Ciências, 60: 459–469. [in Portuguese]
Avgodectes

**Avgodectes** ei un genre de pterosaure mès non ei pas correcte. Eth nom sancer ei *Avgodectes pseudembryon*, que vò díder fals-embrion de nhacador d'ueus; *avgo* vie deth grec e vò díder ueu. Siguec aperat per David Peters en 2004 pr'amor qu'ère un pterosaure trapat laguens un uue (1). Mentres que scientifics coma Wang e Zhou avien classat aguestes rèstes coma un embrion de pterosaure *ornithocheirid* (1), Peters confermèc qu'eth fossil ère un adult d*'anurognatid* (2). Eth especimèn vie des estrats deth cretacèu inferior de China (1).

Peters aperèc tota era espècia damb aguest nom pr'amor qu'era esqueleta avia es madeishes mesures qu'un *anurognatid* adult. Era sua ipotesi ère qu'aguest embrion podie aver estat un *anurognatid* adult fossilizat que minjava un ueu de dinosaure tant gran com eth madeish. Aguesta ipotesi siguec pas acceptada per d'autes recercaires de pterosaures; Chris Bennell, per esemple, confermèc qu'era fin des uassi longui d'aguest fossil èren pas totauments uassificats e qu'era sua estructura enqüera ère desvolopada deth tot. Açò vò díder qu'eth especimèn ère joen quan moriguèc. Bennet ère d'acòrd damb Wang e Zhou qu'ère un pterosaure joen (mès joen que non se pensava pas avans) e qu'ère laguens un ueu e pr'açò qu'ère un embrion (3). Peters arreconeguec qu'avien era arrason quan d'autes ueus de pterosaure sigueren descrits en 2005 (4). Un dusau ueu chinés (5) siguec trapat e classat coma un *ornitocheirid* e pr'açò qu'ère desparièr d'Augodectes.

#### Referències
1. a b c Wang, X.; Zhou, Z. (2004). "Pterosaur embryo from the Early Cretaceous". Nature 429 (6992): 623–8. doi:10.1038/429621a. PMID 15190343.

2.- Peters, David (2004). "Did pterosaurs lay eggs?". Prehistoric Times 67: 21. Archived from the original on 2005-02-11.

3.- Bennett, S. Christopher (2005). "Pterosaur Science or Pterosaur Fantasy" (pdf). Prehistoric Times 70: 21–23, 40.

4.- Peters, David (2005). "Pterosaur Ptrouble". Prehistoric Times 72: 44–47).

5.- Ji, Q; Ji, SA; Cheng, YN; You, HL; Lü, JC; Liu, YQ; Yuan, CX (2004). "Pterosaur egg with a leathery shell". Nature 432 (7017): 572. doi:10.1038/432572a. PMID 15577900.
Zhejiangopterus linhaiensis

**Zhejiangopterus** siguec un reptil volador escantit, apartenhent ara familha des pterosaures. Demorèc pendent eth cretacèu superior (Santonian, hè 85 milions d'ans). Es sues rèstes sigueren trapades en China.

#### Descripcion
Ère un animal de granes dimensions (es ales dubertes hèien 5 m) e avia ues ales membranoses coma toti es pterosaures evolucionats. Ère desparièr de plan d'autes pterosaures deth cretacèu en er hèt qu¡et sòn cran non avia nat cresta mès ère long e sobtil. Eth sòn bèc ère ponchut e es maishères avien pas dents. Er horat nasal e era hiestra antorbital èren amasssats en un solet horat que s'espandia a trauers de tot eth cran. Eth còth ère hòrt e long e avia set vertèbres cervicals longues e leugières. Er uas umer ère cuert e robust, damb ua cresta deltopectoral plan ponchuda mentres qu'eth femur ère long e sobtil.

#### Classament
Siguec descrit per prumèr còp en 1994. Zhejiangopterus siguec classat, de prumèr, coma dera familha d'America del Nòrd de Nyctosaurus. Dempús, es estudis hèts confermaren qu'aguest animal apertenhia melhor ara familha des *Azhdarchidae* qu'includiva es pterosaures de granes mesures. Aué Zhejiangopterus ei considerat coma eth melhor azhdarchid conservat.

#### Bibliografia
· Cai, Z., and Wei, F. (1994). "On a new pterosaur (Zhejiangopterus linhaiensis gen. et sp. nov.) from Upper Cretaceous in Linhai, Zhejiang, China." Vertebrata Palasiatica, 32: 181-194.
Tapejara

**Tapejara** ère un pterosaure o reptil volador que demorèc pendent eth cretacèu inferior (hè d'aperaquí 110 milions d'annades) en America del Sud . Eth sòn mom vie dera paraula Tupi que vò díder "èster ancian".

#### Classament
Tot e que eth cos ère tipic d'un pterosaure pterodattiloide (damb ales longues, pates cuertes e ua coa enqüera mès cuerta), era sua forma ère estonanta peth sòn cran. Aguest qu'ère naut e cuert e damb dus linhes pas clares sus es maishères. Era prumèra espècie descuberta *Tapejara wellnhoferi* avia un cran cuert e ua cresta cuerta entà endarrèr. Dempús sigueren descurbertes dues espècies mès; *Tapejara imperator* e *Tapejara navigans*, damb ua estructura enqüera mès estonant: *Tapejara impertor* avia dus espines d'uas que gessien de darrèr deth cap mès tanben deth morre. Estudis hèts confermen qu'aguestes èren enqüera mès granes e hètes de queratina. *Tapejara navigans*, ath sòn torn, avia ua cresta semblanta, mès plan desvolopada en nautitud, coma se fosse ua còrna.

Es diverses espècies de Tapejara èren desparièrs demest eri ena forma dera cresta mès tanben en es mesures que podien èster des 1,5 m de longada des ales en *Tapejara wellnhoferi* enquias 6 m de *Tapejara imperator*. Era estructura qu'avien sus eth cap des diverses espècies èren utilizades probablaments coma senhaus intraespecifics coma hèn es tocans d'aué damb eth sòn bèc. Dilhèu eth bèc e era "vela" des Tapejara avien colors vius coma es tocans. 

Bibliografia

· In the Sky (Dinosaurs) (Library Binding) (ISBN 0-8368-2918-2)
Jeholopterus ningchengensis

**Jeholopterus** ei un reptil escantit volador apartenhent ara familha des pterosaures. Demorèc pendent eth jurassic miei-superior (d'aperaquí 165-155 milions d'ans) e es sues rèstes an estat trapades en China.

#### Descripcion
Jeholopterus non arribava as 90 cm de longada d'ales e ei conegut per ua esqueleta quasi sancera damb era qual s'an trapat troçi d'ala e un tipe de pèth. Jeholopterus avia ua coa cuerta e un cran naut e ample, plan semblant ath d'Anurognathis mès enqüera mès long. Era sua boca ère, totun, coma era d'ua graulha e avia dents cuertes e ponchudes.

Segontes un estudi hèt per Peters en 2002 sembla èster qu'ena part posterior dera maishèra avia dus dents longues e corves coma es d'un vampir. Es ales d'aguest pterosaure èren plan longues damb ua membrana posterior (uropatagius) e tanben enes pates anteriors (propatagius). Totun, que sembla qu'es pates posteriors estossen en forma de palma e damb fòrça fribra tà èster mès hòrtes coma en es ales e en er uropatagi. 

Es dets èren longui e corvi, sustot en es pates anteriors. Tot eth cos ère caperat per un tipe de fibra semblanta ara pèth, cuerta e corva. Totun, que plan de paleontològs díden qu'aguest estudi ei pas serios pr'amor dera fauta d'ua manèra de trabalhar pauc paleontologica (Bennet, 2005).

#### Classament
Es caracteristiques deth cran confermen que Jeholopterus apertenhia ara familha des anurognatids, un grop de pterosaures que demorèc pendent eth jurassic e eth cretacèu inferior e qu'avien un cran plan cuert e naut. Jaholopterus ei classat coma er anurognatid mès gran de tota era sua familha. Un aute anurognatid que demorèc en China ère Dendroryncoides.

#### Vida
Era forma deth cap e es sues dents petites suggereishen qu'aguest animal ère insectivòr. Es dents o canins hèn pensar, totun, que poderie minjar peishi segontes quauqu'ns scientifics mentres que d'autes díden qu'ère ematofag coma es vampirs d'aué (genre *Demodus*). Tanben se pensa qu'es sòns longs dets èren utilizats tà demorar gahat en es branques des arbes.

#### Bibliografia
· Wang, X., Zhou, Z., Zhang, F., and Xu, X. (2002). "A nearly completely articulated rhamphorhynchoid pterosaur with exceptionally well-preserved wing membranes and 'hairs' from Inner Mongolia, northeast China." Chinese Science Bulletin 47(3), 226 – 232.

·Dalla Vecchia, F. M., 2002, Observations on the non-pterodactyloid pterosaur Jeholopterus ningchengensis from the Early Cretaceous of northeastern China: Natura Nascosta, n. 24, p. 8-28.
Peters, D. (2003). "The Chinese vampire and other overlooked pterosaur treasures." Journal of Vertebrate Paleontology, 23(3): 87A.

· Bennett, S. C. (2005). "Pterosaur Science or Pterosaur Fantasy." Prehistoric Times, No. 70, pp. 21-23 & 40.
Alessandra Amoroso

thumb|250px|Alessandra Amoroso en concèrt a Floréncia en 2010
**Alessandra Amoroso** (Galatina, Polha 12 d'agost de 1986) es una cantaira italiana. Foguèt revelada en 2009 gràcias a sa participacion e a sa victòria ulteriora dins lo programa musical de television *[[Amici di Maria De Filippi]]*.

## Discografia
* *Senza nuvole* (2009)
* *Il mondo in un secondo* (2010)
* *Cinqua passi in più* (2011)
* *Amore puro* (2013)
* *Alessandra Amoroso* (2015)
* *Vivere a colori* (2016)
Lista dels cancelièrs d'Àustria

thumb|right|120px|Blason d'Àustria.
Lo **cancelièr** es lo cap de govèrn d'Àustria.

Vaquí la lista dels cancelièrs d'Àustria depos 1918.

## 1 Republica (1918-1938)

## Ocupacion alemanda en Àustria (13 de març 1938 - 27 d'abril 1945)
Arthur Seyß-Inquart, collaborador de Hitler e afiliat al NSDAP, uniguèt Àustria a l'Alemanha Nazi lo 13 de març de 1938 fins 27 d'abril de 1945 aquand Àustria se declarèt independent.

## 2 Republica (de 1945 fins a uèi)

## Vejatz tanben
* President d'Àustria

## Referéncias
Polyptychodon

**Polyptychodon** ei un genre de reptil marin escantit apartenhent ara familha des pliosaures. Demorèc pendent eth cretacèu inferior e eth cretacèu superior, hè d'aperaquí demest 102-90 milions d'ans. Es sues despulhes sigueren trapades en Euròpa e en America del Nòrd.

#### Descripcion
Aguest reptil ei conegut per quauques fossils pas sancers qu'includissen dents, troçi deth cran e vertèbres. Se pensa qu'ère un pliosaure tipic, damb un cran long e robust, dents coniques e còth cuert. Es aletes tanben èren robustes e èren utilizades tà mòir-se dens era aigua. Eth cran avia ua cresta utilizada tà ancorar es musculs plan potents dera maishèra. Se crè que hèia demest 10-11 m de longada e eth cran solet quasi 2 m.

#### Classament
Polyptychodon siguec descrit per prumèr còp per Richard Owen en 1841 sus era base de quauques dents granes e estriades. Owen non sabie pas s'èren d'un crocodil, un plesiosaure o un aute reptil.

Dempús es classaren grani uassi trapats en Kent, Anglatèrra, deth madeish genre. En 1851 Owen descriguèc dues espècies d'aguest animal: *Polyptychodon continuus* e *Polyptychodon interruptus*. Sonque en 1861 confermèc Richard Owen qu'aguest animal ère un plesiosaure.

En 1963 Welles e Slaughter consideraren un troç de cran coma er olotipe deth genre. Aué ei considerat coma er olotipe. En eth madeish estudi es dus scientifics confermaren que i avia ua auta espècia que demorèc en Tèxas, *Polyptychodon hudsoni*, mès petita qu'era europea e damb ua cresta sus eth cran. D'autes rèstes que se pensava qu'èren d'un dinosaure sauropòd sigueren trapades en França e son d'un animal que hèia 7 m e qu'aué se pensa qu'ei un Polyptychodon. Tanben s'an trapat d'autes fossils dera madeisha espècie en Russia.

Aué Polyptychodon ei considerat coma un pliosaure, uns plesiosaures damb eth còth cuert e eth cap gran. Ei ua espècia que subervisquèc eth cretacèu enquia eth jurassic tot evolucionant copma un pliosaure gigant damb dents coniques.

#### Bibliografia
· Owen R. (1840-1845 [1841]). Odontography. Hippolyte Baillière, London, 655 p.
Welles SP, Slaughter BH. 1963. The first record of the plesiosaurian genus Polyptychodon (Pliosauridae) from the New World. Journal of Paleontology 37 (1):131-133.

·Buffetaut E, Colleté C, Dubus B, Petit J-L. 2005. The "sauropod" from the Albian of Mesnil-Saint-Père (Aube, France): a pliosaur, not a dinosaur. Association Géologique Auboise, Bulletin Annuel, Sainte-Savine 26: 3-8.
Brachauchenius

***Brachauchenius lucasi*** ère un reptil marin escantit apartenhent ara familha des plesiosaures. Demorèc pendent eth cretacèu superior (hè d'aperaquí 80 milions d'annades). Es sues despulhes an sigut trapades en Kansas e Tèxas (Estats Units).

#### Descripcion
Aguest animal (eth sòn nom scientific vò díder còth cuert ) siguec un des darrèrs grans plesiosaures damb eth cap gran e còth cuert, ua forma qu'avien toti es pliosaures. Es mesures èren importantes; sonque eth cran hèia un metre de longada e tota era bèstia ère en forma triangular damb es sues dents longues e acabava en un pont ponchut pas coma d'autes pliosaures. Eth còth ère plan robust e cuert damb sonque onze vertèbres cervicals.

#### Classament
Aguest plesiosaure siguec descrit per prumèr còp per Samuel Willinston en 1903 e siguec classat dens deth grop des pliosaures. Es caracteristiques deth cran a hèt díder quauqu'ns scientifics qu'aguest animal podie èster ua evolucion des elasmosaurids de còth long e damb un còth cuert e cap gran que passava a ocupar er espaci ecologic des superpredators marins qu'avien deishat uet es pliosaures coma Pliosaurus e Liopleurodon. Brachachenius probablaments siguec un pliosaure tipic dera madeisha familha que Kronosaurus. Un aute pliosaure deth cretacèu, ancara mès gran ère Megacephalosaurus.

#### Vida
Bracauchenius ère un des mès grani predators ena mar occidental que s'avia format coma un canal intern en eth cretacèu superior ena America del Nòrd actual. Les sues victimes èren de segur, grani peishi (Xiphadactinus), d'autes reptils marins mès petiti (mosasaures coma Plateocarpus), grani cefalopòdes (Tusotheuthis) e, de còps, audèths marins coma Hesperornis.

#### Bibliografia
· Williston S W, 1903. North American plesiosaurs. Part I. Field Columbian Mus. Pub. 2:1-77. Williston S W, 1907. The skull of Brachauchenius, with special observations on the relationship of the plesiosaurs. Proc. U.S. Nat. Mus. 32:477-89.

· Carpenter K. 1996. A Review of short-necked plesiosaurs from the Cretaceous of the western interior, North America. Neues Jahbruch für Geol. Palaont. Abh. (Stuttgart) 201 (2): 259-287.

· Schumacher BA, Everhart MJ. 2005. A stratigraphic and taxonomic review of plesiosaurs from the old “Fort Benton Group” of central Kansas: A new assessment of old records. Paludicola 5 (2): 33-54.

· Everhart MJ. 2007. Historical note on the 1884 discovery of Brachauchenius lucasi (Plesiosauria; Pliosauridae) in Ottawa County, Kansas. Kansas Academy of Science, Transactions 110 (3/4): 255-258.
Leptocleidus

**Leptocleidus** ei un genre escantit de pliosaurids leptocleidides (1) que demorèc pendent eth cretacèu, en Anglatèrra, Austràlia e Africa del Sud (2). Ei eth solet pliosaure conegut trapat en es estrats dera Isla de Wight.

#### Descripcion
Damb granes clavicules, interclavicules e omoplats petits, Leptocleidus ère semblant a Rhomaleosaurus (jurassic inferior) e as plesiosaures dera familha des *Polycotylidae* (cretacèu). Aguest animal avia 22 dents en cada maxillar e d'aperaquí 35 dents en cada costat dera maishèra. Eth cran avia forma triangular e avia ua cresta sagital e arribava enquiara fin deth nas. Ère desparièr d'autes pliosaures pr'amor qu'avia es costelhes cervicals damb un solet cap e ua prehonda depression en eth centre des vertèbres deth còth.  

Leptocleidus hèia 3 m de longada. totun, *Leptocleidus superstes* ère un 50% mès petit (1,5 m) e pr'açò qu'ère era espècia mès petita.

#### Vida
Leptocleidus ère desparièr d'autes plesiosaures pr'amor que demorava en lacs prehonds e probablaments tanben en arrius saladi o d'aigua dolça (coma en es boques des grans arrius). Açò hèc pensar Cruickshank qu'anava entàra aigua dolça pr'amor que hugie des grans plesiosaures e pliosaures. Es coneishen plan de despulhes enes Isles Britaniques mès era espècia *Leptocleidus capensus* siguec descurberta ena provincia deth Cap, en Africa del Sud (3). Atau qu'es coneishen aué quate espècies; *Leptocleidus* *capensis*, que demorèc en Africa del Sud, *Leptocleidus clemai*, que demorèc en Austràlia der oèst, *Leptocleidus superstes*, que demorèc en Anglatèrra e *Leptocleidus sp* que demorèc ena Isla de Wight.

#### Bibliografia
· Smith AS, Dyke GJ. 2008. The skull of the giant predatory pliosaur Rhomaleosaurus cramptoni: implications for plesiosaur phylogenetics. Naturwissenschaften e-published 2008.

· Ketchum, H. F., and Benson, R. B. J. (2010). «Global interrelationships of Plesiosauria (Reptilia, Sauropterygia) and the pivotal role of taxon sampling in determining the outcome of phylogenetic analyses». Biological Reviews 85 (2): 361–392. doi:10.1111/j.1469-185X.2009.00107.x. PMID 20002391.
· Cruikshank A. R. I. (1997). «A lower Cretaceous Pliosauroid from South Africa». Annals of the South African Museum 105: 206–226.
O'Keefe F. R. (2001). «A cladistic analysis and taxonomic revision of the Plesiosauria (Reptilia: Sauropterygia)». Acta Zoologica Fennica 213: 1–63.
Archaeonectrus

***Archaeonectrus rostratus*** ei un reptil marin escantit dera familgha des plesiosaures. Demorèc pendent eth jurassic inferior (hè 190 milions d'annades). Es sues rèstes an sigut trapades en Anglatèrra e Siberia.

#### Descripcion
Aguest plesiosaure hèia pauc mens de 4 m de longada e ère un predator marin damb ues caracteristiques ben adaptades ar ocean. Eth cos qu'ère plan e es aletes anteriors èren un pauc mès cuertes qu'es posteriors. Era coa ère cuerta e damb ues vertèbres que hèn pensar qu'avia ua espina caudal. Eth cran ère long e damb ues dents plan granes, coniques e ponchudes, entàth endarrèr. Eth còth ère cuert e sonque un còp e miei mès gran qu'eth cran.

#### Classament
Enqüera non ei pas segur a quin grop de plesiosaures apertenhia Archaeonectrus. Poderie èster un ancessor des pliosaurids damb còth cuert e cran long coma hèn pensar quauqu'ues des sues caracteristiques. Mès tanben ei possible qu'aja desvolopat traches pròpis desparièrs des d'autes pliosaures e qu'açò seja un cas de convergencia evolutiva. Es sues vertèbres ja avien sigut classades coma plan particolars en 1865 per Richard Owen que'l descriguèc e classèc coma dens deth genre Plesiosaurus. Estudis hèts dempús (Benson e Druckenmiller en 2013) confermen qu'Archaeonectrus ère un rhomaleosaurid, un grop de plesiosaures primitivi damb un còth plan cuert e un cap plan gran.

#### Vida
Archaeonectrus ère un predator marin de segur. Dilhèu ère especializat en caçar peishi de grana mesura. Es despulhes fossils sigueren trapades en Charmouth, Anglatèrra, qu'ena epòca avia un clima sostropical.

#### Bibliografia
· Owen, R., 1865, Monograph of the Fossil Reptilia of the Liassic Formations. Part First: Sauropterygia. Palaeontographical society, p. 1-40.
Novozhilov, N. I., 1964, Order Sauropterygia: In: orlov, J. a. (ed), Osnovy Paleontologii, v. 12, p. 309-332.

· H. F. Ketchum and R. B. J. Benson. 2010. Global interrelationships of Plesiosauria (Reptilia, Sauropterygia) and the pivotal role of taxon sampling in determining the outcome of phylogenetic analyses. Biological Reviews 85:361-392

·R. B. J. Benson, M. Evans, and P. S. Druckenmiller. 2012. High diversity, low disparity and small body size in plesiosaurs (Reptilia, Sauropterygia) from the Triassic–Jurassic boundary. PLoS ONE 7(3):e31838
R. B. J. Benson and P. S. Druckenmiller. 2013. Faunal turnover of marine tetrapods during the Jurassic–Cretaceous transition. Biological Reviews
Yuzhoupliosaurus

***Yuzhoupliosaurus*** ***chengjiiangensis*** ei un reptil marin escantit, apartenhent ara familha des plesiosaures. Demorèc pendent eth jurassic miei (hè aperaquí 175 milions d'annades) e es sues despolhes sigueren trapades en China. Se pensa qu'ère un des paucs plesiosaures d'aigua dolça.

#### Descripcion
Es solets fossils d'aguest plesiosaure son ua maishèra, 18 vertèbres e troçi dera cinta pectoral e aletes posteriors. Aguest animal hèia uns 4 m de longada e avia un gran cap damb eth morre plan long. Era maishèra avia cinc dents en cada costat entà devant e 46 o 48 dents mès mès petites darrèr. Es costelhes cervicals anteriors finien en un espandiment bifid e es posteriors èren simples. L'uas coracoides ère long e es clavicoles plan evolucionades. Er omoplat plan prim. Coma toti es plesiosaures, Yuzhoupliosaurus avia quate aletes de mesura semblant, coma rames.

#### Classament
Siguec descrit per prumèr còp en 1985. Trapat ena provincia de Sichuan, en China, es sues rèstes son pauques mès an permes as scientifics de classar Yuzhoupliosaurus coma un pliosaure (plesiosaures damb eth còth cuert e un cap gran e robust). Totun, qu'era sua posicions filogenetica aué enqüera ei pas clara.

#### Paleobiologia
Es fossils de Yuzhoupliosaurus an sigut trapats en depaus que pendent eth jurassic miei èren un airau d'aigua dolça: es pensa pr'açò qu'aguest reptil marin ère un plesiosaure que demorava en arrius. Tanben s'an trapat fossils en depaus marins mès son ua auta forma chinesa: Bishanopliosaurus, qu'ei coma Leurospondylus (fossil american) o eth petit leptocleidus. 

Eth sòn nom generic *Yuzhoupliosaurus* hè referència ara familha ara qual apertenh (pliosaures) e ath lòc on siguec trapat; Yzhou, er ancian nom dera vila Changquing (Chunking). Er epitet especific *chengjiangensis* hè referència tanben a un toponim; Chang Jiang, er aute nom der arriu Yangtze on ei Chunking.

#### Bibliografia
· Zhang, Y (1985). "A new plesiosaur from Middle Jurassic of Sichuan Basin". Vertebrata PalAsiatica 23: 235–240.
Unicòrn (constellacion)

***Monoceros*** (**Unicòrn** en occitan) es una constellacion de l'emisfèri sud definida en 1624 per l'astronòm alemand Jakob Bartsch (vèrs 1600 - 1633). Son nom es la forma latina d'un mot grèc ancian que sa significacion èra unicòrn. Ocupa l'espaci situat entre lei tres estelas dau Triangle de l'Ivèrn (Sirius, Betelgeuse e Procyon).

## Istòria

*Monoceros* es una constellacion relativament modèrna que foguèt suggerida per lo premier còp en 1612 ò 1613 per lo Neerlandés Petrus Plancius (1552-1622) e definida en 1624 per l'Alemand Jakob Bartsch (vèrs 1600 - 1633). Aquò èra lo prolongament d'una idèa apareguda au sègle XIII de traçar un cavau a partir deis estelas gaire lusentas situadas au sud dei constellacions dau Càncer e dei Geminis. D'astronòms persans semblan aver agut la meteissa idèa.

## Estelas principalas

*Monoceros* es una constellacion malaisada d'observar car totei seis estelas de la constellacion, compres lei pus importantas, an una luminositat febla :
* ***β Monocerotis*** (dicha *Cerastes*) es l'estela pus lusenta amb una magnitud aparenta de 3,76. Es un sistèma triple situat a aperaquí 690 annadas lutz format d'estelas de color blanca ò blava.
* ***α Monocerotis*** (dicha *Lucida* ò *Ctesias*) a una magnitud aparenta de 3,94. Es una naneta jauna situada a 144 al de la Tèrra.
* ***γ Monocerotis'''' (dicha ''Tempestris'') es una giganta arange situada a 645 al. Sa magnitud es de 3,99.
* ***δ Monocerotis** (dicha *Kartajan* ò *Kargadan*) es una estela blanca de la sequéncia principala que tèn una magnitud de 4,15 e qu'es situada a 375 al.

## Objècts celèsts de remarca

*Monoceros* tèn plusors objècts celèsts de remarca :
* M 50 es un amàs dubèrt descubèrt en 1772 per Charles Messier (1730-1817). Compta aperaquí 200 estelas e son temps es estimat a 78 milions d'annadas.
* Nebulosa de la Roseta qu'es una nebulosa difusa situada a  al de la Tèrra. A una magnitud aparenta de 6 e un diamètre d'un centenau d'annadas lutz.
* NGC 2264 que gropa un amàs dubèrt (Amàs de l'Aubre de Nadau) e una nebulosa difusa (Nebulosa dau Còne).

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Jakob Bartsch

**Jakob Bartsch** ò **Jacobus Bartschius** (vèrs 1600 - 26 de decembre de 1633) es un astronòm alemand de la premiera mitat dau sègle XVII. Nascut en Lusàcia, menèt d'estudis de medecina a Pàdoa e Estrasborg e sostenguèt son doctorat en 1630. Estudièt tanben lei matematicas e l'astronomia a Leipzig. En particular, aguèt un ròtle important dins la promoccion de plusors constellacions novèlas prepausadas per Petrus Plancius.

## Liames intèrnes

* Girafa (constellacion).
* Unicòrn (constellacion).

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Yaşar Kemal

**Kemal Sadık Gökçeli**, mai conegut coma **Yaşar Kemal** (Gökçedam, Osmaniye, Turquia, 6 d'octobre de 1923 – Istambol, 28 de febrièr de 2015) foguèt un jornalista e escrivan turc. Candidat mantes còps al Prèmi Nobel de Literatura, èra un dels autors mai prestigioses de la literatura turca contemporanèa internacionalament, conegut subretot per son roman de 1955 *İnce Memed*. 

Participèt tanben d'un biais actiu e veement dins la critica de la politica repressiva portada per son país contra las minoritats, çò que li valguèt d'èsser empresonat en 1996.

## Òbras
* *İnce Memed* (1955)
* *Teneke* (1955)
* *Orta Direk* (1960)
* *Yer Demir Gök Bakır* (1963)
* *Ölmez Otu* (1968)
Garri Kaspàrov

thumb|250px|Garri Kaspàrov en 2007
**Garri Kímovich Kaspàrov** (en rus: **Гарри Кимович Каспаров**, en transcripcion internacionala **Garry Kasparov**), nascut **Garri Kímovich Weinstein** (en rus: **Гарри Кимович Вайнштейн**; Bakó, 13 d'abril de 1963) es un jogaire d'escacs, escrivan, e activista politic rus e croata.

Se faguèt famós internacionalament en 1985 quand afrontèt e vencèt lo campion d'escacs Anatòli Kàrpov, çò que faguèt d'el lo Campion Mondial d'Escacs mai jove de l'istòria, a l'edat de 22 ans.

Fondador amb lo fisician e politician Borís Nemtsòv del partit Solidarnòst en 2008, es actualament un dels opausants mai notables a Vladímir Pótin e a la politica autoritarista del govèrn rus.
Joshua Fishman

**Joshua Aaron Fishman** (en yiddish: שיקל פֿישמאַן, *Shikl Fishman*; Filadèlfia, 18 de julhet de 1926 – Nòva York, 1r de març de 2015) foguèt un lingüista estatsunidenc. Especializat en sociologia del lengatge, planificacion lingüistica, educacion bilinga, e lenga e etnicitat, desvolopèt e popularizèt lo concèpte de diglossia elaborat inicialament pel lingüista Charles A. Ferguson.

## Òbras
* *Yiddish in America: socio-linguistic description and analysis* (1965)
* *Language loyalty in the United States; the maintenance and perpetuation of non-English mother tongues by American ethnic and religious groups* (1966)
* *Hungarian language maintenance in the United States* (1966)
* *Language problems of developing nations* (1968)
* *Readings in the sociology of language* (1968)
* *Sociolinguistics: a brief introduction* (1970)
* *Bilingualism in the barrio* (1971)
*  *Advances in the sociology of language* (1971-2)
* *Language in Sociocultural Change. Essays by Joshua A. Fishman.* (1972)
* *The sociology of language; an interdisciplinary social science approach to language in society* (1972)
* *Language and nationalism; two integrative essays* (1973)
* *Advances in language planning.* (1974)
* *Bilingual education: an international sociological perspective*(1976)
* *Advances in the creation and revision of writing systems* (1977)
* *Advances in the study of societal multilingualism* (1978)
*  *Never Say Die: A Thousand Years of Yiddish in Jewish Life and Letters* (1981)
* 1982. *The acquisition of biliteracy: a comparative ethnography of minority ethnolinguistic schools in New York City.* New York, N.Y.: Yeshiva University, Ferkauf Graduate School
* 1982. *Bilingual education for Hispanic students in the United States.* New York: Teachers College Press
* 1983. *Progress in language planning: international perspectives.* Berlin & New York: Mouton.
* 1985. *The rise and fall of the ethnic revival: perspectives on language and ethnicity.* Berlin & New York: Mouton
* 1987. *Ideology, Society and Language: The Odyssey of Nathan Birnbaum.* Ann Arbor: Karoma Publishers
* 1991. *Bilingual education.* Amsterdam & Philadelphia: J. Benjamins Pub. Co.
* 1991. *Reversing language Shift: Theory and Practice of Assistance to Threatened Languages.* Clevedon, Multilingual Matters. (ISBN 185359122X) (ISBN 978-1-85359-122-8)
* 1991. *Language and Ethnicity.* Amsterdam & Philadelphia: J. Benjamins Pub. Co
* 1996. *Post-Imperial English: The Status of English in Former British and American Colonies and Spheres of Influence.* (ed.) Mouton de Gruyter, Berlin
* 1997. *In Praise of the Beloved Language; The Content of Positive Ethnolinguistic Consciousness.* Berlin, Mouton de Gruyter
* 1997. *The Multilingual Apple: Languages in New York* (with Ofelia Garcia). Berlin, Mouton de Gruyter
* *Handbook of Language and Ethnicity* (1999)
* *Can Threatened Languages Be Saved?* (2000)
* *Do Not Leave Your Language Alone: The Hidden Status Agendas Within Corpus Planning in Language Policy* (2006)

## Nòtas e referéncias
Cavau de sèla

Un **cavau de sèla** (var. **chavau, caval, chaval de sèla**) es un cavau destinat a èsser montat per un cavalier sus de distàncias lòngas. Son donc generalament resistents, fòrts, energics e solids sus sei cambas e capables de mantenir lòngtemps un tròt suau. L'utilizacion principala dei cavaus de sèla es l'equitacion de leser. 

## Liames intèrnes

* Cavau de tira.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
.goo

**** (nom d’un sit wèb japonés) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa japonesa de comunicacion NTT. Es en servici dempuèi lo 3 de març de 2015.

## Referéncias
.政府

**** (punycode .xn--mxtq1m, *zhèngfǔ*, "govèrn" en chinés) es un nom de domeni generic depausaut pel govèrn de Taiwan. Es en servici dempuèi lo 3 de març de 2015.

## Referéncias
.maif

**** (acorcha de *Mutuelle d’assurance des instituteurs de France*, "assegurança mutuala dels regents de França", en francés) es un nom de domeni generic depausat per la societat MAIF. Es en servici dempuèi lo 3 de març de 2015.

## Referéncias
.epson

**** (acorcha de セイコーエプソン株式会社, *Seikō Epuson Kabushiki-gaisha*, entrepresa japonesa) es un nom de domeni generic depausat per Seiko Epson. Es en servici dempuèi lo 3 de març de 2015.

## Referéncias
Acid fluoridric

L**'acid fluoridric** (simbòl quimic : HF) es una solucion aquosa fòrça corrosiva e fòrça toxica de fluorur d'idrogèn.

En solucion, es un acid feble (pKA = 3,17). D'efèct, maugrat la dissociacion totala de la molecula de fluorur d'idrogèn (HF), l'electronegativitat deis ions fluorurs es tant importanta qu'entraïne lo mantenement d'una liason fòrta entre leis ions H3O+ e F- eissits de la rompedura moleculària. Aquela solucion a de proprietats especialas. En particular, es capabla de dissòuvre lo vèire, çò que necessita l'utilizacion de recipients de tetrafluoroetilèn. Pòu tanben dissòuvre la quasi totalitat deis oxids inorganics e de metaus (levat platin, aur, argent e mercuri). Enfin, dins lo còrs uman, pòu reagir ambé lo calci e lo magnèsi causant de degalhs grèus ais òs, ai nèrvis, ai rens ò encara au còr. Aquela toxicitat entraïna generalament l'adopcion de reglas de seguretat estrictas regardant la manipulacion dei solucions d'acid fluoridric.

Dins aquò, sei proprietats, especialament aquela de dissolucion deis oxids, son pereu fòrça interessantas per l'industria. En particular, es un reactiu important dins mai d'un procès de purificacion de l'urani ò de l'alumini. Es tanben fòrça utilizat en electronica per atacar leis oxids de superficia dau silici ò en petroquimia per catalisar l'alquilacion de l'isobutan e dau butèn.

## Liames intèrnes

* Acid cloridric.
* Acid bromidric.
* Acid iodidric.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
.oracle

**** (de l’entrepresa d’informatica del meteis nom, en anglés) es un nom de domeni generic depausat per Oracle. Es en servici dempuèi lo 3 de març de 2015.

## Referéncias
Massimo Savić

thumb|200px|Massimo Savić
**Massimo Savić** (Pula, 6 de junh de 1962 - Zagreb, 23 de decembre 2022) es un cantaire croat. 

## Discografia
**Dorian Gray - Sjaj u tami* (1983)
**Dorian Gray - Za tvoje oči* (1985)
**Stranac u noći* (1987)
**Riječi čarobne* (1988)
**Muzika za tebe* (1989)
**Zemlja plesa* (1990)
**Elements* (1992)
**Metal Guru - Body, Energy & Emotions* (1993)
**Benzina* (1995)
**Metal Guru - Hero in 21st Century* (1998)
**Massimo* (2003)
**Vještina* (2004)
**Massimo - Zlatna kolekcija* (2004)
**Apsolutno Uživo - live Iz Kluba Aquarius* (2005)
**Vještina 2* (2006)
**Sunce se ponovo rađa* (2008)
**Dodirni me slučajno* (2011)
.mtpc

**** (acronim de l’entrepresa japonesa, Mitsubishi Tanabe Pharma Corporation, en anglés) es un nom de domeni generic depausat per MTPC. Es en servici dempuèi lo 4 de març de 2015.

## Referéncias
.datsun

**** 

(marca d'automobilas de l’entrepresa Nissan; nom format del nom dels fondators, Kenjiro **D**en, Rokuro **A**oyama e Meitaro **T**akeuchi, e de "sun", solelh, en anglés; crompada en 1933 per Nissan, la marca dispareis entre 1983 e 2013) es un nom de domeni generic depausat per Nissan. Es en servici dempuèi lo 4 de març de 2015.

## Referéncias
Acid iodidric

L**'acid iodidric** es una solucion aquosa fòrça corosiva d'iodur d'idrogèn. Es un acid fòrt (pKA ≈ -10) qu'es utilizat dins divèrsei sintèsis organicas e inorganicas coma fònt d'ions iodurs I– e coma agent reductor.

## Liames intèrnes
* Acid fluoridric.
* Acid cloridric.
* Acid bromidric.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Acid bromidric

L**'acid bromidric** (simbòl quimic : HBr) es una solucion aquosa fòrça corrosiva de bromur d'idrogèn. Es un acid fòrt (pKA = -9) qu'es utilizat per la produccion de bromurs inorganics, especialament lei bromurs de zinc, de calci e sòdi, ò per la produccion d'organobromics. Permet tanben de catalisar de reaccions d'alquilacion ò d'extraccion de certanei mineraus.

## Liames intèrnes
* Acid fluoridric.
* Acid cloridric.
* Acid iodidric.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Jornada Internacionala dei Femnas

La **Jornada Internacionala dei Femnas** ò **Jornada Internacionala dei Drechs dei Femnas** es una jornada internacionala celebrada lo 8 de març. Fa partida dei 87 jornadas internacionalas que son reconegudas per l'ONU. 

A l'origina, èra una fèsta socialista creada en 1921 a l'iniciativa de Lenin en onor dei femnas qu'avián iniciat lei premierei manifestacions còntra lo regime imperiau rus lo 8 de març de 1917.  Après la Segonda Guèrra Mondiala, s'estendèt ai país dau Blòt de l'Èst e l'ONU adoptèt en 1977 una resolucion demandant a sei membres d'organizar una « Jornada dei Nacions Unidas per lei Drechs de la Femna e la Patz Internacionala ». Aquò favorizèt la difusion de la jornada qu'es a l'ora d'ara celebrada per la màger part deis estats actuaus. Dins lei país comunistas ò èx-comunistas, es tanben sovent un jorn feriat. 

Son objectiu es generalament de promòure lei drechs dei femnas e es una jornada d'accion importantas per lei movements feministas ò de celebrar lei cumpliments economics, politics ò sociaus dei femnas. Pasmens, dins certanei país, aquel aspèct politic a disparegut au profiech d'una jornada qu'es venguda per leis òmes una ocasion d'exprimir son amor per lei femnas d'un biais similar a la Sant Valentin.

## Liames intèrnes

* Feminisme.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Monte Rotondo

Lo **Monte Rotondo** ò **Monte Ritondu** ( m) es la segonda montanha pus auta de Corsega.

## Liames intèrnes

* Corsega.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Monte Cinto

Lo **Monte Cinto** (en còrs: ***Monte Cintu***) es la cima pus auta de Corsega ( m).

## Articles connèxes
* Corsega

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Golf de Corint

Lo **golf de Corint** (en grèc Κορινθιακός κόλπος) es un prigond bras de mar, de la mar Ioniana, que separa lo Peloponés de la Grècia continentala occidentala. S'acaba a l'èst per l'istme de Corint e a l'oèst per l'estrech de Rion, separant lo golf de Corint del golf de Patras e traversat pel pont Rion Antirion.

A l'epòca medievala, èra conegut coma **golf de Lepant**.

## Geologia
left|thumb|Golf de Corint
Lo golf foguèt cerat per l'espandiment d'un rift entre doas placas tectonicas (placa africana e placa eurasiatica) e contunh de s'alargar de gaireben  par an. Las falhas a l'entorn an una activitat sismica importanta, una de las mai activas en Euròpa.

## Notas e referéncias


## fonts

* Lo golf de Corint

## Articles connexes
* Istme de Corint
* Canal de Corint

## Ligams extèrnes
* Mapa del golf de Corint
Jordi Muñoz

**Jordi Muñoz Bardales** (Ensenada, Mexico, 7 de mayo de 1986) es un empresario e inventor de drones mexicano. Gracias  a su compania cofundada en 2009 con Chris Anderson, 3D Robotics, pronto ha acontecido pionero y conductor en la construccion y venta de drones de utilizacion civil.

## Biografia
Jordi Muñoz nacio en Ensenada dins una familha modèsta el 7 de mayo de 1986. Cuando passèt los 4 ans, sa familha s'installèt a Tijuana, dins lo nòrd de Mexico, region fòrtament influenciada per Califòrnia. S'interessèt lèu a la tecnologia e subretot a l'electronica e quand aviá pas que 13 ans desmontava e reparava ja tota mena d'aparelhs electronics. Ensagèt de dintrar a l'Institut Nacional Politecnic de Mexic mas i foguèt pas acceptat dos còps, çò que l'incitèt a partir viure als Estados Unidos amb son amiga. En 2012 fue seleccionado por el MIT como uno de los 10 mexicanos mas innovadores.
Avijit Roy

**Avijit Roy** (en bengalin: অভিজিৎ রায়; 12 de setembre de 1972 – 26 de febrièr de 2015)[ foguèt un engenhaire, escrivan, blogaire e activista social bangladeshin|american. Defensor de la libertat d'expression e menaire de movements internacionals contra la censura e l'empresonament d'activistas civics pel govèrn de Bangladèsh, moriguèt agarrit per mantas personas que l'assassinèron a còps de cotèl del temps que sortissiá d'un salon del libre a Dakha lo 26 de febrièr de 2015.
Chris Anderson

thumb|250px|Chris Anderson durant una conferéncia a San Diego (Califòrnia) en 2005
**Chris Anderson** (Londres, 9 de julhet de 1961) es un entrepreneire, escrivan e jornalista angloamerican. Es autor de mantes libres a prepaus de l'economia sus Internet e mai de l'economia de la gratuïtat. Editor de la revista de divulgacion tecnologica *[[WIRED]]* de 2001 a 2012, en 2009, fondèt, amassa amb Jordi Muñoz, l'entrepresa pionièra e menaira en construccion de dròns, 3D Robotics. Venguèt famós en 2004 a partir de la publicacion de son article "The Long Tail"; posteriorament lo desvolopèt e lo perlonguèt per ne far un libre, espelit en 2006, *The Long Tail: Why the Future of Business Is Selling Less of More*.

## Òbras
* *The Long Tail: Why the Future of Business Is Selling Less of More* (2006)
* *Free: The Future of a Radical Price* (2009)
* *Makers: The New Industrial Revolution* (2012)
3D Robotics

**3D Robotics** es una entrepresa americana especializada dins la construccion d'UAVs (d'engenhs volants sens pilòts). La companhiá, qu'a sa sedença principala dins la vila californiana de Berkeley, foguèt fondada en 2009 per l'engenhaire mexicanoamerican Jordi Muñoz, amassa amb l'entrepreneire e escrivan Chris Anderson. 

La firma, menaira dins aquel mercat, es especializada e pionièra subretot dins la construccion e comercializacion de dròns d'utilizacion non-militara.
Implantada tanben dins d'autras vilas americanas coma San Diego o Austin, es tanben presenta dins d'autras parts del mond coma a Tijuana (Mexic) o en China, e compta actualament 200 emplegats.

## Ligams extèrns
* Sit de 3D Robotics
Camille Muffat

thumb|250px|Camille Muffat en abril de 2012
**Camille Muffat** (Niça, 28 d'octobre de 1989 -  Villa Castelli, Argentina, 9 de març de 2015) foguèt una nadaira occitana que se ganhèt tres medalhas als jòcs de Londres en 2012 amb l'equipa de França olimpica.

Moriguèt dins un accident d'elicoptèr en Argentina en març de 2015.