Musica tradicionala occitana

[vinheta|La [flaüta a tres traucs e le tamborin de còrdas son plan utilisats per las musicas a dançar.]]
La **musica occitana tradicionala** es l'ensemble de las cançons e dels aires que se jògan tradicionalament en Occitània. Es una partida de la musica occitana.

## Instruments utilisats
La puspart dels instruments utilisats dins la musica tradicionala occitana son pas especifics e s'emplègan tanben dins autras regions d'Euròpa e del monde. Podèm citar

* l'acordeon diatonic

* la vièla a ròda

* le violon

* le cant

*le tambor

* l'armonicà

[vinheta|Una [Boha.]]

Si i a pas cap d'instrument especific a tota Occitània, i a pasmens d'instruments que son especifics a sas regions. Podèm citar 

* la boha de las Lanas de Gasconha

* la cabreta d'Auvèrnhe (Occitània)

* le tamborin de Provença

* le tamborin de còrdas utilisat en Bearn e País Basc

* las polifonias de las Pireneas o de la region de Marselha

* las flaütas a tres traucs utilisadas ambe'ls tamborins provençals e bearnés.

## Repertòri

Le repertòri de las musicas tradicionalas occitanas es plan divèrs. 

Se compausa (lista non-exaustiva)

* de las cançons tradicionalas en occitan 
* de cançons en francés especificas a cèrtas regions d'Occitania
* de musicas a dançar en cople o en grop
* de cantics e autras musicas religiosas

Se conèis pas de musica que siá tradicionala d'Occitània tota a l'excepcion notabla del Se Canta. 

Çaquelà, coma pels instruments, i a d'estiles e de musicas que son especifics de cèrtas regions coma la borrèia d'Auvèrhne
## Istòria

#### Originas
Si cèrtas tradicions se pòden datar precisament (coma l'associacion de la cabreta e de l'acordeon dins las musicas a dançar, qu'aparèis al sègle XX), d'autras semblan mès ancianas e lor origina istorica imprecisa. Es le cas dels sauts bearnés e bascs per citar un exemple.
[vinheta|una particion d'una cançon de [Cyprien Despourrins.]]
Localament, de cançons escritas per autors identificats son passadas dins le repertòri de la cançon tradicionala en occitan. Es le cas per òbras de Cyprien Despourrins pel cant polifonic bearnés e de Nicolas Saboly pels nadalets provençals.

#### Menaças de disparicion

Al sègle XX, principalament après la segonda guèrra mondiala, fòrça tradicions musicalas perdèren lors practicaires e d'unas manquèren de desaparèisser. Es le cas de la boha landesa.

#### Renavida e ibridacion amb autres estiles
A la fin del sègle XX etnomusicològs e musicaires d'Occitània s'interessan de mès en mès a las tradicions de lors países, coma es le cas dins fòrça regions d'Euròpa. Le nombre de musicaires tradicionals torna créisser e s'organisa de bals e de concèrts. 
[vinheta|Le grop [Lo Dalfin jòga rock e musica tradicionala occitana.]]
Unes artistas d'aquesta generacion nòva van essajar de perpetuar las tradicion d'un biais le mès fidèl possible mes d'autres van crosar lors influéncias tradicionals amb las musicas pop, rock, jazz, electronica o encara metal.
## Véser tanben

* Musica occitana
* Tradicion

## Ligams extèrnes

* https://talvera.org/, associacion de collectatge e de reinterpretacion de cançons tradicionalas de Lengadòc
* https://www.youtube.com/watch?v=Jf0u3t2beEs conferéncia sus la musica tradicionala de Provença
* https://www.youtube.com/watch?v=YHC7neBY_e4 un tròç de Trencadit, grop de musica tradicionala de Gasconha
*https://web.archive.org/web/20250125031514/http://tarncoeuroccitanie.com/instruments-traditionnels/?fbclid=IwAR0x_LI-qCSuB1DJ2-iKBzJYA9AYiQ-T4unHSAIxxlF4vxu6xkWJfb3sDbw lista dels instruments tradicionals sul sit del departament de Tarn

## Referéncias

* Los Instruments de la Musica Gascona, libe publicat per l'Ostau Bearnés https://web.archive.org/web/20200324144858/https://ostaubearnes.wixsite.com/boutique-ostau/product-page/los-instruments-de-la-musica-gascona