La Garda (Var)

**La Garda** (*La Garde* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Leis abitants si dison *gardéens, -ennes* en francés.

## Geografia
Si situa a l'èst de Tolon, entre Marselha e Niça. Son territòri s'estende sus 1554 ectaras, despartidas coma aquò :
* 3 quilomètres de litorau
* 75 quilomètres de rotas e camins
* 642,5 ectaras d'urbanizacion
* 21,4 ectaras de bòscs
* 400 ectaras d'espacis verds urbans

## Toponimia
La comuna de la Garda tenguèt son nom dau rocàs que, tre l'Antiquitat, servèt de gacha. Lo mot ven d'un vèrbe germanic *wardon* que donèt lo mot germanic *wart*, latinizat en *warda* o *wardia*, « garda », puèi « gacha  », puèi « torre de garda », puèi « fortalesa en generau » .

## Istòria
La Garda possedisse de vestigis de l'Antiquitat e dau periòde roman.

Citat en 1056 sota lo nom de *Guarda*, lo castèu siguèt lo fèu deis evesques de Tolon au sègle XIII, dei Castelanas au sègle XV, puei senhoriá dei Glandeves puei dei Tomàs. Uèi ne'n sobra que la capèla e una torre d'angle.

Gacha de Tolon a l'Atge Mejan, la Garda subissèt d'invasions nombrosas mai tanben lei guèrras de religion. Siguèt saquejada en 1707 per lei tropas de Savòia au moment que son nom èra *La Garda de Tolon*.

*Sant Maur*, patron de la comuna, es en fach un òme nomat *Maur* que passèt d'aquí en 542. Afamat quand intrèt dins lo vilatge, una vièlha li donèt de pan e de cebas. Maur lei benesissèt e decidissèt qu'a partir d'aqueu jorn, lei cebas de la Garda aurián la doçor de la poma.

Ancian centre agricòla prospèr, la Garda venguèt banlèga urbana de Tolon. Dau rocàs d'andesita s'extraguèron lei caladas de Tolon.

Mai recentament, per "punir" la vila de Tolon de s'èstre liurada ais Anglés, Napoleon Bonaparte transferissèt lo quartier de Santa Margarita au vilatge de la Garda. Es per aquò que i a una comuna annèxa dins aquest quartier, un pauc alunchat dau centrevila administratiu.

## Administracion

En 2010, la comuna de la Garda siguèt recompensada per lo labèl "Vila Internet @@@@".

}}

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Personalitats

* Jean Aicard (*Joan Aicard*) (Tolon 1848 - París 1921), poèta e autor dramatic, sòci de l'Académie française, restèt dins la comuna a la bastida "Lei Rosatges" a partir de 1864. Leguèt aquel ostau a Julia Pillore, critica d'art, tanben mairina de Marcel Duchamp e maridada au pintre Paulin Bertrand.

L'ostau venguèt lo rendètz-vos dei celebritats de l'epòca : Claude Michelet (*Claudi Michelet*), Émile Ollivier (*Emili Ollivier*), Frederic Mistral, Édouard Schuré, Ernest Reyer, Gaston Bonnier, Pierre Loti, Juliette Adam, Charles Richet, Antoine Albalat (*Antòni Aubalat*), etc.

* Dieudonné Jacobs, pintre impressionista.

## Luecs e monuments
left|thumb|250px|Glèia de Nòstra Dama de la Nativitat

left|thumb|220px|Carriera de la vila vièlha

* Lo campus de l'Universitat de Sud Tolon Var si situa dins la comuna de la Garda.
* Lo licèu generau e tecnologic dau Codon si situa dins la comuna de la Garda.
* Lo vilatge vièlh de la Garda es en partida bastit sus un rocàs de natura volcanica. A l'Atge Mejan, aqueu rocàs serviá de promontòri au castèu de l'epòca. Mai la revolucion passèt d'ailà, lo castèu siguèt destruch e lo rocàs servèt de peiriera. Subsistís uèi dau castèu que la glèia romanica e una torre.


Fichièr:Tour et eglise romane.jpg|Torre e glèia romanica sus lo rocàs
Fichièr:Mairie la garde.JPG|Comuna
Fichièr:Jardin Public La Garde.JPG|Jardin public
Fichièr:Chapelle et carrière.JPG|La capèla


## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Vèire tanben
* Comunas de Var

## Liames extèrnes

## Nòtas