Isaïas (profèta)

**Isaïas** es un profèta de l'Ancian Testament, qu'auriá vescut jol reialme d'Hizquya perque se fa mencion de « la quatorzena ananada del rei Hizqiya ». Un libre de l'Ancian Testament — que tracta de la deportacion del pòble josieu a Babilònia puèi del seu retorn e de la reconstruccion del Temple de Jerusalèm suls òrdres del Grand Rei aquemenid Cirus II — li es attribuit a mai o mens juste títol. Es un personatge biblic considerat coma sant crestian; festjat lo 9 de mai en Orient e lo 6 de julhet en Occident.

## Biografia

Figura biblica, Isaïas auriá viscut a Jerusalèm al sègle VIII AbC, a per aquí entre 766 e 701. L'epòca es marcada per la pujada d'Assiria fàcia al reialme de Juda que vei pasmens un periòde d'astre. Isaïas denoncièt lo relambi de las mòrs dels seus concitutadans que provòca la colèra de Dieu. Lo rei Manasse, filh d'Ezequias, faguèt persecutar fòrça contemporanèus d'Isaïas. Segon l'Ascension d'Isaïas, escrich apocrif, torturat sus òrdre de Manasse, Isaïas es copat en dos per una resa mas la seuna alma es raubada al cèl just abans de biais que ne soufriguèt pas.

Isaïas es considerat coma l'un dels quatre grands profètas du fach de la precision de la seunas prediccions sus la venguda del Messias. En ebrieu, lo nom *ישעיהו*, se pronòncia « Yeshayahou ». « Yesha » (ישע) pòt se traduire « salva » o « [la] salavacion » ; « Ya » (י) es una forma abreujada del nom de Dieu, coma dins « alleluia » ; « hou » (הו) = pronom personal « el ». Le nom d'Isaïas significa doncas « el, Dieu, salva » o « El, Dieu, es salavacion ».

## Lo Libre d'Isaïas

Coma libre unic de 66 capítols, lo *[[libre d'Isaïas]]* se presenta en fach en tres partidas plan distinctas qu'aurián podut formar tres libres separats:

* Capítols 1-39 : Isaïas presenta lo contèxte istoric, amb la pujada d'Assiria, fins a la tentativa de prisa de Jerusalèm per Sennacherib ;
* Capítols 40-55 : Isaïas evòca la pujada de Cirus II, rei de Pèrsia, anonciant la fin de l'exili a Babilònia ;
* Capítols 56-66 : Isaïas estudia la situacion a Jerusalèm pauc de temps aprèp lo retorn d'exili. Aquela seccion amassa benlèu las profecias d'uns profètas.

Uns dobtan que los capítols 40 a 66 serián estat escrich pel quiter Isaïas e estiman que foguèron escrichs a una epòca mai tardièra. E mai, le Nòu Testament fa mencion d'aquelas partidas al meteis títol que lo rèste dins l'Evangèli de Matieu e dins l'Evangèli de Joan.

## Profecias messianicas
Isaïas auriá fach de profecias messianicas. Lors lecturas es diferenta segon las religions. Praticament totas las referéncias (Levat (Isaïas 11.12)) renvian a un messias que concerna pas un pòble especific pasmens que lo messias siá designat coma essent un descendent de Jessé, lo paire del rei Dàvid.

 (Isaïas 11.1)

S'i trapa de referéncias tractant dels temps futurs – sens precisar qu'aqueles cambis dependon de la venuda del messias – dins gaireben totes los libres biblics e aquelas designan explicitament l'ostal d'Israèl o los Josieus.
*  (Isaïas 1.26) ;
*  (Isaïas 2.4) ;
*  (Isaïe 2.17) ;
*  (Isaïe 11.2) ;
*  (Isaïas 11.4) ;
*  (Isaïe 11.10) ;
*  (Isaïas 52.7) ;
*  (Isaïas 56.3-7).

Los crestians veson dins uns passatges una pre-Annonciacion de la naissença del Crist enfantat per una verge, al contrari de l'interpretacion josieva.

 (Isaïe 7.14)

 (Isaïas 9.5)

Los crestians considèran tanben que lo  (42.1-9 ; 49.1-7 ; 50.4-11 ; 52.13-53.12) anoncia Jèsus Crist e la Passion.

## Manuscrich trobats a Qumran

En 1947, d'entre los manuscrichs descobèrts a Qumran nomenats « *[[Manuscrichs de la mar Mòrta]]* », sol lo libre d'Isaïas foguèt trobat dins son integralitat jos la forma d'un rotlèu de coire. Aquel manuscrich data del sègle II AbC

## Nòtas e referéncoas


## Vejatz tanben

### Bibliografia
* Adrian Schenker, *Douceur de Dieu et violence des hommes. Le quatrième chant du serviteur de Dieu et le Nouveau Testament*, coll. *Connaître la Bible*, n° 29, Bruxelles, Lumen Vitae, 2002, 80 p. ISBN 2-87324-186-1.
* Gaston Duchet-Suchaux, Michel Pastoureau *La Bible et les Saints.- Guide iconographie*, Flammarion, Collection Tout l'Art, Paris, 1994, Première édition 1990 .