Lo Pòrt

**Lo Pòrt**, dens un usatge local, o **Lo Pòrt Senta Maria** , dens un usatge larg (*Port-Sainte-Marie* en francés) es una comuna agenesa, lingüisticament gascona, situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo Pòrt es pas mèi ua vila e son nivèu d'equipament comerciau e de servicis es baish per ua aglomeracion de près de 2000 abitants. Lo nombre d'establiments es relativament normau, mès, a vista de nas, la chifra d'ahars sembla modèsta, en coëréncia damb la praubèra de la populacion (per la vila anciana, pas per la totalitat de la comuna : comparar damb Gulhon o Tonens). Per ua vila d'un certan interès toristic, i a pas un quite otèl, ni un camping. I a pr'aquò un supermercat sus la rota de Bordèu . La vila beneficia pas d'accès a l'autorota A 62.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La prononciacion seré [lu'pɔr ,seŋtɔma'rijɔ]. Las fòrmas ancianas son : *homines de Portu Beate Marie*, en latin, en 1242-1255, *de Portu Beate Marie*, en latin, en 1253, *Portus Sancte Marie*, en latin, en 1293, *Portus Sancte Marie*, en latin, en 1307-1317, *Port Ste Marie*, en francés (mapa deu sègle XVII).

Lo nom ven de l'occitan *pòrt*, deu latin *portus*, damb un nom religiós.

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, la fòrma usuala es *Lo Pòrt* e la fòrma mei formala *Lo Pòrt Senta Maria*. Lo sens de las prumèras atestacions es *pòrt de la Benurada Verge Maria*. Au Pòrt, se passava Garòna per la via antica Bordèu-Agen e la Tenarèsa.

## Istòria
A la fin deu sègle XVIII, sus l'axe garonés, Lo Pòrt Senta Maria èra ua vila de la metissa categoria que Senta Baselha, Marmanda, Tonens, Gulhon e Valença d'Agen. La prumèra partida deu sègle XIX donèt pas de signes de declin. Aqueste comencèt après 1850, per rasons que non sabèm explicar. Notem pr'aquò, a la diferéncia de las vilas precedentas, un site estret, entre Garòna e puèges. A la fin deu sègle XX, la vila s'especializèt dens l'abitat de populacions musulmanas, que mantenguèn un certan nivèu de populacion (familhas mèi nombrosas que las familhas localas). En resultèt, probable, l'acceleracion de la partença de las populacions europèas. Beròis ostaus ancians son pas restaurats. Mès Lo Pòrt es pas mèi ua vila e son nivèu d'equipament comerciau e de servicis es baish per ua aglomeracion de près de 2000 abitants. 

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

Vue_de_Port-Sainte-Marie.jpg|Vista generala.
PONT_DE_LAUBA.jpg|Pont de L'Aubar (camin de hèr, linha de Riscla).
Port-Sainte-Marie_-_Rue_Sainte-Marie_-_1.jpg|Carrèra Senta Maria dens lo centre istoric.
Port-Sainte-Marie_-_Rue_Sainte-Marie_-_2.jpg|Pont ralh sus la carrèra Senta Maria.
Port-Sainte-Marie_-_Église_Notre-Dame_-_03.jpg|Interior de la glèisa Nòsta Dauna.
Port-Sainte-Marie_-_Église_Notre-Dame_-_04.jpg|Vòutas de la nau.
Port-Sainte-Marie_-_Église_Notre-Dame_-_19.jpg|Portau principau.
Port-Sainte-Marie_-_Église_Notre-Dame_-_14.jpg|Cadièra presicadera.
Port-Sainte-Marie_-_Église_Saint-Vincent-du-Temple.jpg|Glèisa Sent Vincenç deu Temple.
Église_des_Jacobins_de_Port-Sainte-Marie.jpg|Glèisa deus Jacobins, lòc de sepultura de Matteo Bandello.
SAINT-MARCELIN.jpg|Glèisa Sent Marcerin de *Boussères*.
PORT-SAINTE-MARIE-SAINT-MARCELIN.jpg|Idem.


## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* Comunas d'Òut e Garona

## Nòtas