Automobila ibrida

Una **automobila ibrida** es un veïcul que pòt utilizar divèrses tipes d'energia per se mòure.
Se parla generalament d'automobila ibrida per designar pus particularament un engenh automobil de dos tipes de motorizacion: motor de combustion intèrna e motor electric.

## Principi de foncionament
Existís un principi general de foncionament que consistís a far foncionar siá lo motor electric, siá lo motor de combustion, siá los dos a l'encòp segon los modèls.

*Pendent las fasas estacionàrias (lo veïcul es immobil), los dos motors son arrestats;

*A l'aviada, es lo motor electric qu'assegura la mesa en movement de la veitura, fins a de velocitats pus nautas (25 o 30&nbsp;km/h);

*Quand una velocitat pus granda es atenta, lo motor de combustion pren la seguida;

*En cas de fòrta acceleracion, i a mesa en marcha dels dos motors a l'encòp, çò que permet d'aver d'abrivadas equivalentas al motor de meteis poder, e mai superioras ;

*En fasa de deceleracion e de frenatge, l'energia cinetica s'utiliza per recargar las batariás.

Amb tres tipes de foncionament diferents, la causida del regim del motor es fisada a l'ordinator del bòrd. Pasmens, la transformacion de l'energia cinetica en energia electrica pendent las fasas de frenatge es pas disponibla sus totes los veïculs ibrids; la crompa dels engenhs qu'an pas aquesta foncion es doncas mens rendabla qu'aquela dels seus concurrents al respècte de las automobilas classicas.

### Nivèls d'ibridacion

Existisson de tipes nombroses de veïculs ibrids en foncion de l'importància de la partida electrica e del biais qu'es connectada amb lo motor termic. La nomenclatura es cambiadissa segon las fonts e los constructors. 
* La solucion *Micro Hybride* correspond al nivèl pus feble d'ibridacion, e es illustrada per lo *Stop&Start* disponible sus las Citroen C2 e C3. Se tracta d'una maquina reversibla que fa a l'encòp los ròtles d'amodador e d'alternator d'una veitura classica, e que possedís la capacitat d'atudar automaticament lo motor termic pendent los arrèsts (en particular als fuòcs tricolors), en redusir aital sensiblament la consomacion en mitan urban.
* Las *Mild Hybrid* son un nivèl d'ibridacion leugièrament superior. Lo sistèma sonat *Urban Hybrid* de PSA (concept-car *C5-airscape*) es un stop&start de las foncionalitats alargadas, capable tanben d'assegurar un frenatge regeneratiu (la maquina fonciona en generator e fornís un coble que s'apond al fren motor) e de fornir mai de poder per ajudar las represas, l'energia es estocada dins las batariás o dins de subrecapacitats. De tecnologias comparablas existisson a cò de BMW, Honda (Honda insight) o encara Ford. 
* Los ibrids parallèls son la solucion mai coneguda. Los movements dels motors termics e electrics son addicionats mecanicament (per exemple amb un trin epicicloïdal). Es lo sistèma illustrat per los esquèmas çai subre. Aquestas veituras son capablas de foncionar en tot electric. La Toyota Prius, los prototipes ibrids HDi de PSA, la Nissan Altima e d'autres utilizan de variantas d'aquel  principi.
* L'ibrid seriá es en realitat una veitura electrica dotada d'un grop electrogèn. Lo motor termic fa pas qu'alimentar un generator electric, pòt doncas virar a regim optimal. De mai, i a pas de pèrdas mecanicas dins la transmission. Las batariás e/o las subrecapacitats permeton d'estocar l'energia transitòriament e benlèu de rotlar en . Lo frenatge es plan segur regeneratiu. La Chevrolet Volt (concept-car que sa comercializacion es pas encara decidida) illustra aquesta tecnologia. Aquestas veituras prefiguran per d'unes la veitura d'idrogèn, que remplaça simplament lo motor-generator per una pila de combustible.
* Se parla d'ibrid brancat (*plug-in Hybrid*) quand un veïcul ibrid, que siaga en seria o en parallèl, se pòt tornar cargar sul malhum electric, çò que permet, pels trajèctes quotidians, de l'utilizar coma una veitura electrica. Aital la chevrolet Volt permetriá als seus utilizaires de rotlar un maximum de 60&nbsp;km per jorn sens utilizar de gasolina, en tornar cargar las batariás la nuèit. Lo  motor termic pren la seguida quand las batariás son aflaquidas.
* Un concèpte particular consistís d'utilizar una traccion classica a mai dels motors electrics installats sus las ròdas de darrièr. Lo concèpte Citroën C-Metisse utiliza aquel principi. Se dispausa aital de quatre ròdas motritz, çò que melhora performàncias e tenguda de rota.

## Avantatges

Aqueste tipe de motorizacion demesís de 10 à 50 % la consomacion dels veïculs segon l'utilizacion (la menada urbana provesís los ganhs pus importants e la menada autorotièra pus febles) e permet tanben de limitar las emissions polluentas e mai se los dos, contràriament a un vejaire espandit, son pas ligats. La motorizacion ibrida es doncas particularament interessanta pels taxis e comença d'èsser utilizada pels autobús als USA, en Euròpa e en Japon.

En utilizar pas que l'energia eissida del carburant, una motorizacion ibrida se deu pas comparar a una motorizacion electrica; s'agís simplament d'une motorizacion termica qu'optimiza l'usatge de l'energia.

Lo primièr veïcul d'aqueste tipe d'èsser mes sul mercat en granda seria foguèt la Toyota Prius, a la fin de 1997 en Japon (dins una version pas jamai comercializada fòra de l'archipèla), seguida per l'Honda Insight en 1999, que foguèt tanben exportada als USA e dins qualques autres païses europèus. La tresena version de la Prius (modèl NHW20) recebèt lo títol europèu de "veitura de l'annada" en 2005, en julhet de 2006 Toyota vendiá  unitats de Prius de segonda generacion, e aqueste an, en 2007, Toyota ven amb sa novèla Camry ibrida de ganhar encara mantun prèmi d'importància dins lo mond automobila. Dempuèi, d'autres grands constructors automobilas an anonciat de programas de recèrcas importants dins aquel domeni, mai que mai General Motors, que s'associa  amb Mercedes e BMW, e Ford qu'utiliza la tecnologia de Toyota de primièra generacion.

## Desavènis
Los acomolators electroquimics d'aquestes veïculs an pas una durada de vida tan longa coma la quita veitura, los cal doncas cambiar un o mai d'un còp abans lo reciclatge total del veïcul, çò qu'entraïna un subrecost de mantenença e una obligacion importanta de reciclatge pel fabricant. Ça que là, las marcas que prepausan los sistèmas ibrids los comptan dins la garantida generala del veïcul.

## Criticas
Cèrts constructors argumentan que l'economia en carburant obtenguda per la tecnica ibrida per de veïculs gasolina èra pròcha de la del passatge de la gasolina al diesel, e qu'èra doncas pas interessanta per els suls mercats qu'an un fòrt taus d'utilizacion de motors diesel coma Euròpa. Aquò ten pas compte de las emissions en NO<sub>X</sub> del veïculs diesel.

Coma exemple, se pòt comparar la quantitat de CO2 regetada per qualques modèls venduts sul mercat :
* Toyota Prius : 104 g/km
* Citroën C4 1.6 HDI 110ch : 125 g/km
* Citroën C4 1.6i 16v 110ch : 169 g/km

## Veituras ibridas de seria
Las doas principalas veituras ibridas de seria son la Toyota Prius e la Honda Civic Hybrid (que sa version precedenta se sonava Honda Civic IMA). Lo modèl de Toyota es a l'encòp lo precursor, lo modèl pus vendut, e lo simbòl de la categoria dels veïculs ibrids. Es un modèl desvolopat especialament per la tecnologia ibrida, contràriament a la Civic Hybrid qu'es una adaptacion de la berlina Civic del constructor Honda.

## Ligams intèrnes
* Biocombustible
* Policarburant
* Pila de combustible
* Acomolator electric
* Escalfament global

## Ligams extèrnes

* Un utilitari : Mercedes-Benz Sprinter ibrid (fr)
*Un expausat sul principi de las motorizacions ibridas (fr)