open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Canton de Merinhac-2

Lo **canton de Merinhac-2** es una division administrativa e electorala francesa de Guiana, venguda en 2015 simpla circonscripcion electorala, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo conservèren en 2015 en gardant son perimètre . La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés.

'''N.B. Per rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'infobox (n° INSEE) correspon a la situacion avant 2015.

## Composicion
La composicion a pas cambiat en 2015.

Lo canton compren una partida de la comuna de Merinhac, la qu'es pas dens lo canton de Merinhac-1: 32243 abitants sus 70105 .

## Istòria
En 1957, pr'amor de la creishença demografica urbana, trocegèren lo canton de Peçac en creant lo canton de Merinhac .

En 1982, dividiren lo canton de Merinhac en canton de Merinhac-1 e canton de  Merinhac-2 , (atau coma lo canton de Peçac hit nèisher lo canton de Peçac-1 e lo canton de Peçac-2).

## Nòtas
Lòtol

**Lòtol** (en italian, *Lottulo*) la es una anciana comuna de 858 ectars dins la Val Maira, dins las Valadas occitanas. La es aüra administraa per la comuna de Sant Damian, dins la província de Coni e la region de Piemont de l'estat italian. 

## Geografia
Lòtol la es sus la riba esquèrra de Maira, a 4 km de Sant Damian.

Lo chaplòc de la comuna la èra a L'Adrech (*Adrecchio* en italian). 

## Istòria
Al moment de l'unificacion italiana, la comuna de Lòtol (*Lottulo*) la es dins la província de Coni del Reialme de Sardenha.
Lo 22 de genièr de 1929, lo regim fascista l'annèxa a la comuna de Sant Damian. La es pas restablia a la liberacion. 

## Evolucion de la populacion




## Referéncias
Canton de Bordèu-8

Lo **canton de Bordèu-8** es una anciana division administrativa e electorala francesa, en Bordalés e en Guiana, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region d'Aquitània, adara de Novèra Aquitània. Lo creèren en 1973 e lo suprimiren en 2015. Lo canton es adara dens lo canton de Bordèu-3, damb lo quartier de Sent Augustin. Sembla que correspondèva damb l'anciana comuna de Cauderan. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés.

## Composicion

Lo canton correspondèva a una partida de la comuna (i avèva 8 cantons a Bordèu).

## Istòria
* Creèren lo canton per lo decret dau 13 de julhet 1973 .
* Lo suprimiren en 2014, damb aplicacion a las eleccions departamentalas de 2015 . 

## Nòtas
Canton de Bordèu-7

Lo **canton de Bordèu-7** es una anciana division administrativa e electorala francesa, en Bordalés e en Guiana, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region d'Aquitània, adara de Novèra Aquitània. 

Lo creèren en 1888 e lo suprimiren en 2015. Lo canton de Bordèu-7 es adara dens lo canton de Bordèu-5, damb los cornaus de Bordèu-Sud (Senta Crotz, Sent Joan, Belcier, Carle Vernet, Aubèrt 1èir, Sacrat Còr, ancianament dens lo canton de Bordèu-6 suprimit tanben). La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés.

## Composicion

Lo canton correspondèva a una partida de la comuna, la Bastida (partida de la vila de Bordèu situada en riba dreta de Garòna, a l'origina dens Senon e annexat en 1865). I avèva 8 cantons a Bordèu a partir de 1973.

## Istòria

Creèn lo canton de Bordèu-7 est créé en 1888 (lei dau 12 d'aost 1888), après los cantons de Bordeaux-1 à 6 creats en 1801 . Los limits son modificats lo 13 de julhet 1973. 

Dempui la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, fusionèren los dus cantons de Bordèu-6 e de Bordèu-7  per formar lo canton novèth de Bordèu-5.

## Nòtas
Canton de Bordèu-6

Lo **canton de Bordèu-6** es una anciana division administrativa e electorala francesa, en Bordalés e en Guiana, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region d'Aquitània, adara de Novèra Aquitània. 
Lo suprimiren en 2015. Lo canton de Bordèu-6 es adara dens lo canton de Bordèu-5, damb l'ancian canton de Bordèu-7.

## Composicion

Lo canton correspondèva a una partida de la comuna : los cornaus de Bordèu-Sud (Senta Crotz, Sent Joan, Sacrat Còr, Belcier, Carle Vernet, Aubèrt 1èir). I avèva 8 cantons a Bordèu.

## Istòria

Lo canton de Bordèu-6 hut creat en 1801 coma los autes cinc prumèirs cantons de Bordèu, per scission dau canton de Bordèu  (los ancians cantons de Bordèu-7 e de Bordèu-8 datan respectivament de 1888 e 1973).

Dempui la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, fusionèren los dus cantons de Bordèu-6 e de Bordèu-7 (La Bastida) per formar lo canton novèth de Bordèu-5.

## Nòtas
Canton de Preinaud

Lo **canton de Preinaud** es una anciana division administrativa del departament francés dels Aups Maritims. 
## Istòria
Creat en 1793, foguèt mantengut en 1801 puèi suprimit en 1806. 
Son caplòc èra Preinaud. 
## Apartenéncia e compausicion
Lo canton es creat lo 28 de març de 1793 dins lo districte de Menton. Es compausat de 7 comunas.
Lo districte de Menton deven districte dau Fòrt d'Ercules lo 12 de ventós de l'an 2 (2 de març de 1794).
Lo districte es suprimit en 1795.
Lo canton es integrat a l'arrondiment dau Mónegue en 1801, puèi a l'arrondiment de Sant Rémol en 1805.
Es suprimit en 1806.

## Bibliografia
* Joseph Combet. "Les districts des Alpes-Maritimes". *Annales de Provence*, 1910. pp 1-16, 81-118. Legir en linha sus ''Gallica''.
## Referéncias
Mialaura

**Mialaura** o **Miarauras** [mi'ʁawʁa] (*[[Millaures]]* oficialament, en "italian"; *Miařaouřa* en grafia de l'Escòla dau Pò) la es una anciana comuna de las Valadas occitanas, dins la Val d'Ors. En 1927 la es annexaa a Bardonescha per lo regim fascista. 

La es aüra administrativament una borjaa de la comuna de Bardonescha, dins la Ciutat Metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’estat italian.

## Ruaas
* Les Andrieus.
* Blanc.
* La Broa.
* Citadela.
* La Gleisa.
* Lo Frassinet.
* Las Òras.
* Mialaura.
* Prat Richard.
* Ruelh.
* Riveus.
* Lo Rochàs.
* Serra.

## Istòria
La comuna la era dins l'Escarton d'Ors, en Daufinat.

En 1927, la comuna la es annexada a Bardonescha. 

Lo 4 de junh de 1937, lo comissari en carga de la comuna de Bardonescha la italianiza lo nom en **[[Milleaure]]**.

Lo nom Millaures la es restablit abo la fin dau fascisme.

## Personalitats liadas 'mbo la comuna
* **Augusta Gleise**, escrivana occitanofòna nascuda a Mialauras. Li devem* 'L cäíë d'lä mèitrë* (Lo quasern de la mestra) publicat en 2000 dins *I Quaderni di Bardonecchia*, *Appunti morfologici della parlata occitano alpina di Bardonecchia* (2003), *Ënviran dlä gleizë 'd Miaràura. La chiesa di Millaures, le sue borgate e la sua gente* (2004), e amb l'Associazione San Claudio, participa a la redaccion de *Alvî dl'Ecorë du Gad* (2002). Escritz dins la grafiá de son amija e collega Clelia Baccon. Ensenha localament l'occitan dins l'annadas 90.

* **Simona Heoud**, poetessa occitanofòna nascuda a Mialauras. Escritz dins la mesma grafiá que la Baccon.

* **Daniela Garibaldo**, escrivana occitanofòna que la maire, Adele Allemand, era de Mialauras. Faguet mai d'una enquesta etnografica, toponomastica e linguistica. Fuguet publicada dins *I Quaderni di Bardonecchia*, *Valados Usitanos*

* **Adele Allemand**, escrivana occitanofòna nascuda a Mialauras. Escrisset sus lo trabalh de las femnas dins *Lë giurnà dlë mënagerë*.

## Referéncias
Canton de Bordèu-5

Lo **canton de Bordèu-5** es lo nom d'una anciana division administrativa e electorala francesa de Guiana, pui en 2015 d'una simpla circonscripcion electorala geograficament diferenta, las duas situadas dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

L'ancian canton de Bordèu-6 e l'ancian canton de Bordèu-7 fòrman adara lo canton de Bordèu-5. L'ancian canton de Bordèu-5 (1801-2015) èra situat a l'oèst dau canton actuau, esquematicament a la plaça dau canton de Bordèu-1 de dempui 2015.

**N.B. Per rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'infobox (n° INSEE, populacion) correspon au canton ancian de Bordèu-6.** 

## Composicion

Lo canton novèth correspond a una partida de la comuna de Bordèu. Sa populacion es de 51 812 abitants sus 254 436 (en 2017)

## Istòria

### Lo canton ancian
Lo canton de Bordèu-5 hut creat en 1801 coma los autes cinc prumèirs cantons de Bordèu, per scission dau canton de Bordèu  (los ancians cantons de Bordèu-7 e de Bordèu-8 datan respectivament de 1888 e 1973).

### Lo canton novèth
Dempui la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, fusionèren los dus cantons de Bordèu-6 e de Bordèu-7 (La Bastida) per formar lo canton novèth de canton de Bordèu-5.

## Nòtas
Milleaure

**Milleaure** es lo nom oficial italianizat de l'anciana comuna de Mialaura, dins la Val d'Ors, dau temps dau fascisme (1937-1944).
Goffredo Casalis

**Goffredo Casalis** (Saluças, 9 de julhet de 1781 – Turin, 10 de març de 1856) es un abat e istorian piemontés.

Orfanèl de paire, Casalis foguèt aculhit al seminari ont estudièt entrò l'ordinacion sacerdotala. Obtenguèt sens problèma un doctorat en letras a l'Universitat de Turin. 

Trabalhèt de preceptor de familhas ricas, mas se cerquèt un autre trabalh per financiar sas activitats istoriograficas.

Mercé a la fondacion en 1833, pel rei Carles Albèrt, de la "Regia Deputazione sopra gli studi di Storia patria" poguèt realizar son projècte de ''Diccionari geografic, istoric, estadistic e commercial dels Estats de sa majestat le rei de Sardenha''. Malgrat sa santat frèula, arribèt a acabar aquesta òbra immensa mercé a l'ajuda de Vittorio Angius. Moriguèt un an après la publicacion del darrièr volum del diccionari.

L'òbra de Casalis es tras qu'importanta per la coneissença de l'istòria de las comunas occitanas qu'èran dins los Païses Savoiencs puèi Sardos (Valadas Occitanas, País de Niça).
## Ligams extèrnes

* "Goffredo Casalis", *Dizionario biografico degli italiani*, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana.
* *Schedario storico-territoriale dei comuni piemontesi*, a cura del Centro Interuniversitario di Storia Territoriale "Goffredo Casalis".
Diccionari geografic, istoric, estadistic e commercial dels Estats de sa majestat le rei de Sardenha

Lo **Diccionari geografic, istoric, estadistic e commercial dels Estats de sa majestat le rei de Sardenha** (títol original *Dizionario geografico, storico, statistico, commerciale degli stati di S. M. il Re di Sardegna*) es un diccionari de totes los lòcs dels estats sardes publicat per Goffredo Casalis entre 1833 e 1856. Es una sorsa de la mai utilas per la coneissença de las comunas occitanas d'aquel estat: país de Niça, Valadas. Lo primièr article del diccionari es subre la comuna occitana de L'Abaia (uèi annexada a Pinairòi).

Lista dels volums del *Dizionario* de Casalis publicats a Turin (en çò de *G. Maspero librajo e Cassone, Marzorati, Vercellotti tipografi*).
Itzcoatl

[thumb|right|Conquistas d'Itzcoatl dins lo ''[codex Mendoza*.]]

*'Itzcoal*' (mòrt vèrs [[1440]]) foguèt *tlatoani'' de la vila astèca de Tenochtitlan de 1427 a 1440. Succediguèt a son oncle Chimalpopoca (1417-1427) e foguèt remplaçat per son nebòt Moctezuma I (1440-1469). Son rèine es marcat per la formacion de la Tripla Aliança entre Texcoco, Tlacopan e Tenochtitlan. Basa de la poissança astèca en Mesoamerica, aquela politica li permetèt de vencre lei Tepanècs en 1428-1430 prefigurant ansin l'expansion militara dau rèine de son successor.

## Liames intèrnes

* Civilizacion astèca.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Mondino dei Luzzi

**Mondino dei Luzzi**, conegut tanben coma **Raimondo** de prenom, e **de' Liuzzi, de' Liucci,** ò **de' Lucci** de patronime; dich ***Mundinus*** (1275, Bolonha - 1326, Bolonha) foguèt un mètge italian de la premiera partida dau sègle XIV. Participèt au desvolopament de la medecina a la fin de l'Edat Mejana amb sei recèrcas sus l'anatomia umana.

Estudiant de l'Universitat de Bolonha, foguèt diplomat mètge vèrs 1290 après aver seguit l'ensenhament de professors prestigiós coma Taddeo Alderotti (1206/1215 - 1295) ò Henri de Mondeville (1260-1320). Demorat dins l'universitat, i venguèt conferencier dins lei domenis de la medecina practica e de la cirurgia en 1306 e professor en 1321.

Especialista de l'anatomia, es conegut per sa reintroduccion d'aqueu metòde de recèrca qu'èra plus utilizat en Euròpa dempuei l'Antiquitat. Organizèt ansin plusors disseccions publicas a partir de 1315 e redigiguèt un obratge sus lo subjècte en 1316 per ne'n explicar leis aspècts practics. En parallèl d'aqueleis activitats, foguèt tanben diplomata e participèt au govèrn de Bolonha.

## Liames intèrnes

* Anatomia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Millaures

**Millaures** es lo nom oficial francés e "italian" de l'anciana comuna de Mialaura, dins la Val d'Ors.
Nazi-Bugash

**Nazi-Bugash** es un rèi usurpator de Babilònia que reinèt entre 1333 e 1332 avC. Succediguèt a Kara-hardash (1333 avC) e foguèt remplaçat per Kurigalzu II (1332-1308 avC).

Obtenguèt lo poder a l'eissida d'una revòuta de l'aristocracia cassita de Babilònia qu'organizèt una revòuta còntra lo rèi assirian Kara-hardash que foguèt executat. Pasmens, Kara-hardash èra lo felen dau sobeiran assirian Assur-Uballit I que conquistèt militarament Babilònia per i restaurar son influéncia. Nazi-Bugash foguèt probablament tuat durant aqueu procès.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** *Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne*, sota la direccion de Francis Joannès, Paris, 2001, p. 164.

## Nòtas e referéncias
Canton dau Boscat

Lo **canton dau Boscat** es una division administrativa e electorala francesa de Guiana, venguda en 2015 simpla circonscripcion electorala, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo conservèren en 2015 shens cambiar sa composicion. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés.

## Composicion

## Istòria
En 1973, pr'amor de la creishença demografica urbana, creèren lo canton dau Boscat a partir dau canton de Bordèu-1 .
La refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, cambièt pas la composicion dau canton .

## Nòtas
Canton de Bordèu-3

Lo **canton de Bordèu-3** es lo nom d'una anciana division administrativa e electorala francesa de Guiana, pui en 2015 d'una simpla circonscripcion electorala geograficament diferenta, las duas situadas dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Lo canton actuau de Bordèu-3 correspond a l'ancian canton de Bordèu-8 agrandit d'una partida dau canton de Bordèu-4 ancian. Inversament, l'ancian canton de Bordèu-3 correspondèva a una bona partida dau canton de Bordèu-2 actuau.

**N.B. Per rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'infobox (n° INSEE, populacion) correspon au canton ancian de Bordèu-8.** 

## Composicion

Lo canton novèth correspond a una partida de la comuna de Bordèu, principalament l'anciana comuna de Cauderan. Sa populacion es de 47 904 abitants sus 254 436 (en 2017)

## Istòria

### Lo canton ancian

Lo canton de Bordèu-3 hut creat en 1801 coma los autes cinc prumèirs cantons de Bordèu, per scission dau canton de Bordèu  (los ancians cantons de Bordèu-7 e de Bordèu-8 datan respectivament de 1888 e 1973).

### Lo canton novèth
Dempui la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, la plaça dau canton de Bordèu-3 es diferenta de la de l'ancian canton .

## Nòtas
Ans 1500

../.. | Ans 1470 | Ans 1480 | Ans 1490 | ** Ans 1500** | Ans 1510 | Ans 1520 | Ans 1530 | ../..

## Istòria

**1500** : descubèrta de Brasil per lei Portugués.

**1501** : en Pèrsia, conquista de Tabriz per Ismail I. Aquò entraïnèt la proclamacion de l'Empèri Safavida.

**1502** : en Reiaume de Castelha, perseguida de la politica de repression dei minoritats non catolicas amb l'expulsion de totei lei musulmans (franc d'aquelei de la region de Granada).

**1502** : premier contacte entre Espanhòus e Maias. Aquò aguèt ges de consequéncia immediata car leis Espanhòus èran pas encara interessats per lei regions continentalas d'America.

**1502** : en Mesoamerica, fin dau rèine d'Ahuitzotl que se neguèt en causa d'una venguda deis aigas. L'inondacion causèt de degalhs importants dins Tenochtitlan. Son nebòt Moctezuma II li succediguèt.

**1504** : disparicion dau reiaume d'Alodia après sa conquista per lei Funj que fondèron lo Sultanat de Sennar a partir de l'eiretatge culturau e politic dau reiaume nubian.

**1508** : mòrt au combat dau negus Naod qu'èra a luchar còntra una incursion musulmana dins lei regions orientalas d'Etiopia. Foguèt remplaçat per son fiu Dawit II. La grand dau sobeiran novèu assegurèt una regéncia.

**1508** : presa de Bagdad per l'armada pèrsa dau cha Ismail I. Aquò entraïnèt la disparicion de la federacion tribala dei Turcomans dau Moton Blanc.

## Cultura

**1506** : començament de la construccion de la Basilica de Sant Pèire de Roma. Santuari principau dau complèx dau Vatican, es un edifici major de la Glèisa Catolica que son arquitectura es inspirada per lei principis eissits de la Renaissença e dau periòde barròc. Lei trabalhs principaus durèron fins a 1626.

## Sciéncias e tecnicas

**1507** : premiera carta portant lo tèrme « America ». Foguèt realizat per lo cartograf alemand Martin Waldseemüller (1470-1520).

**1508** : publicacion d'una descripcion d'un teodolit per Martin Waldseemüller.

## Decès


* Ahuitzotl, *[[tlatoani]]* astèc.
* Martin Behaim, navegaire alemand.
* Cristòl Colomb, marin e explorator genovés.
* Naod, negus d'Etiopia.
* Sesshū Tōyō, pintre japonés.


## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Alabarda

thumb|right|Fantassins armats d'alabardas durant una reconstitucion modèrna de combats istorics.

L’**alabarda** es una arma d'asta polivalenta comportant au bot d'una asta de fusta una poncha de lança, un destrau e un nas de còrb. L'autre bot es sovent equipat d'un tròç de metau que permet d'estabilizar l'arma e que pòu èsser utilizat coma arma contondenta. La seccion de l'asta es carrada ò octogonala e renfòrçada de partidas metallicas que li permèton d'arrestar un còp talhant. La longor totala de l'arma es de 1,70 a 2 mètres.

Foguèt inventada en China durant l'Antiquitat. En Euròpa, foguèt redescubèrta en Soïssa a la fin de l'Edat Mejana. Fòrça eficaça sus lo prat batalhier, permetiá de combatre tant l'infantariá que la cavalariá. Pasmens, necessitava un entraïnament important e son usatge se difusèt donc subretot au sen dei soudats professionaus. Conoguèt son apogèu a la fin dau sègle XV e au començament dau sègle XVI. Puei, leis alabardiers foguèron pauc a pauc remplaçats per de fantassins equipats d'armas de fuòc avans de disparéisser durant lo sègle XVII.

L'alabarda foguèt tanben fòrça utilizada per lei fòrças de polícia per combatre un adversari armat d'una espasa, blocar una carriera ò dispersar una fòga. L'alabarda demorèt ansin una arma d'autoritat e de modèls son totjorn utilizats a l'ora d'ara coma arma d'aparat dins certaneis institucions coma la garda pontificala.

## Liames intèrnes

* Arma d'asta.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Republica de Sant Martin

|-
| Capitala
| Sant Martin 
|-
| Poder civil
| 
|-
| Superfícia
| 
|-
| Populacion
|.
|-
| Moneda
| 
|-
|}
La **republica de Sant Martin** es un país de la vida corta qu'existiguèt al començament del s. XVIII dins la Val de Sant Martin (Valadas occitanas).

Del temps de la guèrra entre França e Savòia, lo comandant de l’armada francesa obtenguèt la neutralitat d’una part dels Vaudés en signant un tractat amb los representants de las dotze comunautats de la Val de Sant Martin. Lo tractat signat lo 15 de julhet de 1704 foguèt ratificat per Loís XIV lo 25. La republica foguèt escaissada *[[Republica del Sal]]* que, demèst los articles del tractat s’i parlava d’una tarifa interessanta pel sal.

Lo territòri anava fins Pomaret e a L'Envèrs de Pinascha. La capitala n’èra Lo Perrier.

La republica s’acabèt tre 1708, amb lo perdon del duc de Savòia que li fasián mestièr los Vaudés per caçar defòra los francés.

## Referéncias
Borsa de Bakó

La **Borsa de Bakó** (en azèri: *Bakı Fond Birjası*, *BFB*) es la borsa de valors principalas d'Azerbaitjan. Es membre de la Federacion Èuro-Asiatic de Borsas de valors (FEAS) e es organizada en la forma d'una societat per accions amb 20 accionaris.

Un grop d'iniciativa per l'establiment de la Borsa de valors foguèt organizat lo 25 de decembre de 1999. La borsa de valors de Bakó comencèt las siás operacions lo 15 de febrièr de 2000 amb lo supòrt del Comitat Estatal per Seguretats d'Azerbaitjan. La primièra operacion de comèrci a la borsa de valors foguèt menada a tèrme lo 1 de setembre de 2000.

La companhiá realiza d'operacions comercialas e d'operacions de liquidacion per valors corporativas. Realiza tanben d'operacions de comèrci, depaus e compensacion dins los mercats primaris e segondaris de títols publics. La companhiá a la siá sedença a Bakó, Azerbaitjan.

## Vejatz tanben

* Economia d'Azerbaitjan

* Manat azerbaitjanès

* Banca Centrala de la Republica d'Azerbaitjan

## Referéncias


## Ligams extèrnes

*
Voghera

**Voghera**  es une vila d'Itàlia d'aperaquí  abitants, situada dins la província de Pavia, en Lombardia, dins lo nòrd-oèst del país.

## Geografia

## Istòria
Reiki

Lo reiki es una tecnica de suènhs d'origina japonesa mesa al punt per Mikao Usui (1865-1926). Consistís en una tièra d'apausicions de las mans sus diferentas partidas del còrs pendent de cortas tempsadas (2 o 3 minutas). Lo practician pòt tanben optar per un contacte fisic ambe l'acòrd prealable de son pacient. 

Coma lo sicut de la santat publica demora un subjècte mai que sensible, lo reiki (o raiqui) es vist per la comunautat medicala coma una sembla-medecina de l'eficacitat non verificabla scientificament.
Axòn

L'axòn es la coa de la neuròna que religa doas cellulas entre elas. Es aquí que passa l'inflús nerviós.
Comunautat de comunas de la Vau d'Erau

La ****  es una comunautat de comunas francesa, situada al nòrd oèst de Montpelhièr, dins lo departament d'Erau e la region .
En 1998, vint comunas dels cantons de Ginhac e d'Aniana creèron la comunautat de comunas de la Vau d'Erau, d'après sa localizacion geografica dins la vau dau flume Erau

En genièr de 2001, las comunas de La Boissièira e de Sant Pau e Valmala, adèran la comunautat. En genièr de 2002, l'ensemble de las vint e uèit comunas dels dos cantons ne fan partit.

Lo sèti de la Comunautat de comunas es a Ginhac. La comunautat amassa 36 395 abitants (2014).
Lista de federacions esportiuas d'Azerbaitjan

Aquel article es la lista de las federacions esportiuas de la Republica d'Azerbaitjan.

## Lista
* Associacion de Federacions de Fotbòl d'Azerbaitjan
* Federacion de Atletisme d'Azerbaitjan
* Federacion de Bàdminton d'Azerbaitjan
* Federacion de Basquetbòl d'Azerbaitjan
* Federacion de Bòxa d'Azerbaitjan
* Federacion de Ciclisme d'Azerbaitjan
* Federacion de Voleibal d'Azerbaitjan
* Federacion d'Andbòl d'Azerbaitjan
* Federacion de Gimnastica d'Azerbaitjan
* Federacion de Judo d'Azerbaitjan
* Federacion d'espòrts d'ivèrn d'Azerbaitjan
* Federacion de equitació d'Azerbaitjan
* Federacion de navegacion a vela d'Azerbaitjan
* Federacion de natacion d'Azerbaitjan
* Federacion de fotbòl de plaja d'Azerbaitjan
* Federacion d'espasas d'Azerbaitjan
* Federacion de Tir d'Azerbaitjan
* Federacion de Tir amb arc d'Azerbaitjan
* Federacion de Taekwondo d'Azerbaitjan
* Federacion de Tennis d'Azerbaitjan
* Federacion de la halterofília d'Azerbaitjan
* Federacion de Ping-pong d'Azerbaitjan

## Vejatz tanben
* Espòrt a l'Azerbaitjan

## Referéncias
Comunautat de comunas de Montesquieu

La **Comunautat de comunas de Montesquieu** es una intercomunalitat bordalesa de Guiana e de Gasconha (Saucats) situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 243301264. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés dens una varianta meridionala. Sa composicion es la medisha que la dau canton de La Breda, que cambièt pas en 2015.

* Ficha Banatic : https://web.archive.org/web/20180328165039/https://www.banatic.interieur.gouv.fr/V5/recherche-de-groupements/fiche-raison-sociale.php?siren=243301264
* Ficha INSEE : https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-243301264

## Istòria
La Comunautat de Comunas de Montesquieu se creèt per arrestat prefectorau dau 7 de decembre 2001 damb las 13 comunas actualas.

## Composicion

## Veire tanben
*Gropaments de comunas de Gironda

*Arrondiments de Gironda
*Comunas de Gironda

## Nòtas
Canton de La Breda

Lo **canton de La Breda** es una division administrativa e electorala francesa de Guiana e de Gasconha (Saucats), venguda en 2015 simpla circonscripcion electorala, situada dens l'arrondiment de Bordèu, lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo conservèren en 2015 shens cambiar sa composicion. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés.

NB. Lo n° INSEE de l'infobox es lo d'avant 2015.

## Composicion

## Istòria
Creèren lo canton en 1801; entre 1790 e 1801, i avèva lo canton de Castra (comunas de La Breda, Cabanac e Vilagrans, Saucats, Sent Maurilhon, Sent Seuve (e Portèths, passat après dens lo canton de Podençac), lo canton de Sent Medard d'Airans  (Aigamòrta de las Gravas, Bautiran, Cadaujac, L'Isla Sent Jòrgi, Leunhan, Martilhac)
La refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, cambièt pas la composicion dau canton .

## Nòtas
Canton de Creon

Lo **canton de Creon** es una division administrativa e electorala francesa de Bordalés e de Guiana, venguda en 2015 simpla circonscripcion electorala, situada dens l'arrondiment de Bordèu (tanben l'arrondiment de Lengon dempui 2015), lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Lo conservèren en 2015 en cambiant sa composicion : lo canton perdut 6 comunas, transferidas au canton de l'Entre Duas Mars (burèu centralizator : Cadilhac), mès ganhèt la comuna de Treças. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés, dens sa modalitat dau nòrd-èst de Garona.

**NB. Per rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox (n° INSEE, mapa, populacion, superficia, densitat) son las de la situacion d'avant 2015.**

## Composicion avant 2015

## Composicion dempui 2015
* 22 comunas de l'ancian canton : Baureg, Bonetan, Camarsac, Cambas, Camblanas e Meinac, Carinhan, **[[Creon|Crion]]**,  Cronhon, Curçan, Fargas Sent Ilari, Linhan, Lopa, Madirac, Pompinhac, Lo Pot, Quinçac, Sadirac, Salabeu, Senac, Sent Caprasi, Sent Genès de Lobaut e La Trena.    
* Treças, de l'ancian Canton de Floirac : INSEE 33535, superficia 11,54 km², populacion  (), densitat  ab/km², Comunautat de comunas daus Tuquets Bordalés (residéncia).

## Istòria
Creèren lo canton en 1790 ; en 1801, agrandiren lo canton damb comunas daus ancians cantons de Quinçac, Pompinhac  e Lo Torne .

La refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions departamentalas de març 2015, cambièt la composicion dau canton. Las comunas de Blesinhac, Haus, Sent Leon, La Seuva Majora, Tavanac e Lo Torne passèren au canton de l'Entre Duas Mars, dau temps que Treças passèt au canton de Crion.

## Nòtas
Comunautat de comunas daus Tuquets bordalés

La **Comunautat de comunas daus Tuquets bordalés** es una intercomunalitat bordalesa situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 243 301 355. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés, dens sa modalitat dau nòrd-èst de Garona.

* Ficha Banatic : 
* Ficha INSEE : https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-243301355

## Istòria
La Comunautat de Comunas daus Tuquets bordalés se creèt per arrestat prefectorau dau 10 de decembre 2002, damb 7 comunas. 

Lo 1èir de genèir 2014, la comuna de Cronhon, que venèva de la Comunautat de comunas dau Crionés, passèt a la Comunautat de comunas .

## Composicion

## Veire tanben
*Gropaments de comunas de Gironda

*Arrondiments de Gironda
*Comunas de Gironda

## Nòtas
Sophie Jacques

vinheta|Lo Trio Espinasse Le Meur e sos convidats a l'Estivada de 2015 (Sophie Jacques, segonda a esquèrra)
**Sophie Jacques (de Dixmude)** es una musicaira e musicològa especialista de la bodega. Es escaissada la bèlga occitana.
## Bibliographie
* Luc Charles-Dominique. "Sophie JACQUES de DIXMUDE et Stéphane VALENTIN : Bodega. Buf de vida ! La cornemuse du Languedoc". *Cahiers d’ethnomusicologie*. N°24. 2011. en linha.
* https://fabrica.occitanica.eu/labasa/13195 Sa ficha sus *La fabrica* d'Occitanica.
Pakito

**Julien Ranouil**, aliàs **Pakito**, nascut lo 26 de genièr de 1981 en Occitània a Brageirac, es un discjòquei (DJ) e productor de musica electronica.

Es famós per son remix del tèma del tròç *Living on Video* qu'es a l'origina una cançon synthpop en anglés del grop canadenc Trans-X : sa version foguèt quitament n°1 de las vendas de singles en França en 2006. 

Fin 2009, el e Julien Verdet an compausat e adobat la cançon en francés *Embrasse-moi* per Maïka : foguèt un tube electro en França al debut de 2010. 

## Referéncias
Canton de Lorda Oèst

Eth **canton de Lorda Oèst** qu'ei ua anciana division administrativa de Gasconha e de Bigòrra, en partida en Lavedan, suprimida en 2015, situada en eth arrondiment d'Argelèrs de Gasòst, eth departament deths Hauts Pirenèus e era region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. Eras 9 comunas (8 e ua fraccion de Lorda, era mei grana en superficia) que son despuish 2015 en eth canton de Lorda-1, a despart d'era comuna d'Adèr qui ei ara deu canton de Lorda-2). Despuish 2017, que son tanben totas dens era comunautat d'aglomeracion de Tarba-Lorda-Pirenèus (residéncia Tarba). Era lenga autoctòna qu'ei l'occitan gascon. Eth canton qu'utiliza eth article pirenenc. 

NB. Era superficia dens l'infobox qu'ei aproximativa, perqué era comuna de Lorda ei suus dus cantons. Era mapa que pausa tanben problèmas : era partida en gris enter eras duas partidas en roge qu'ei era comuna de Lorda; deras duas petitas partidas, era qu'ei mei au sud qu'ei ua enclava de Lorda.

## Composicion

## Istòria
Eth canton de Lorda que's creè en 1790. En 1973 que'u dividèn en canton de Lorda Èst e canton de Lorda Oèst.

## Nòtas
Óblast de Kaliningrad

L’**óblast de Kaliningrad** (en rus: Калинингра́дская о́бласть, ), que li dison tanben la « Russia baltica », o lo « país de l'ambre » (rus; Янтарный Край, ), es un enclavament rus en riba de la mar Baltica, enrodat al nòrd e a l'èst per Lituània e al sud per Polonha. 
L'óblast de Kaliningrad, lo Voivodat de Vàrmia e Mazúria en Polonha e lo Memelland (region de Memel/Klaipeda en Lituània actuala) an remplaçat en 1945 la Prússia Orientala, uèi desapareguda, qu'aparteniá a z-Alemanha. A partir d'aquesta data, la region foguèt integrada a la Republica socialista federativa sovietica de Russia (una de las quinze republicas sovieticas de l'ex-Union sovietica). L'óblast, d'una superfícia de , a una populacion de  abitants (2016). Sa capitala es Kaliningrad (ancianament *Königsberg*).

L’óblast de Kaliningrad es la region pus occidentala e plus pichona de la Federacion de Russia. Es separada del rèsta de Russia per tres frontièras internacionalas, e la vila pus pròcha, Pskov, se tròba a 600 km d'aquí.
Breda (omonimia)

**[[Breda]]** es una vila del sud dels Païses Basses.

**Breda** pòt tanben designar:

## Toponims
* Breda, un municipi de la província espanhòla de Girona, en Catalonha.
* Breda (Iowa), una pichòta vila dels Estats Units.
* Breda di Piave, una communa italiana de la Província de Trevís.
* Breda (aiga), un torrent dins lo departament d'Isèra en França.

## Patronims
* Ernesto Breda (1852-1918), industrial italian,
** Breda C.F., constructor italian de material ferroviari ;
** Grop Ernesto Breda, entrepresa italiana de mecanica pesuga ;
* Giovanni Battista Breda (1931-1992), escrimaire italian.

* Herman Leo Van Breda (1911-1974), filosòf belga ;
* Carl Frederik von Breda (1759-1818), pintor suedés ;
* Enric III de Nassau-Breda (1483-1538), general al servici de l'emperaire Carles Quint.
* François Breda (1956), autor romanés.

## Autres
* ''Breda'' (genre), un genre d'arranhas sautairas.
* Breda Academy, una escòla segondària a Belfast, en Irlanda del Nòrd
* Breda M1930, Breda M1937, de mitralhèras de l'armada italiana
* HMS Breda, divèrses naviris de guèrra britanics
* NAC Breda, un club de fotbòl basat a Breda, Païses Basses
* Società Italiana Ernesto Breda o simplament Breda, una fabrica industriala italiana (que venguèt Hitachi Rail Italy)
L'Or Mbongo

L'Or Mbongo es una cantaire de Gospel e cantorala que viu a Kinshasa, en Republica Democratica de Còngo, nascuda lo 6 de julhet de 1978.

Faguèt sos estudis al licèu Sainte-Germaine de Ndjili e i obtenguèt en 1997 un diplòma d'Estat en seccion comerciala e administrativa. S'inscriguèt puèi a l'Universitat de Kinshasa mas deguèt arrestar los estudis en causa de la manca de moneda.

A la fin de las annadas 90, canta dins un grop de sa glèisa. Rescontra en 1999 Christian Lemba, 

A la fin de las annadas 90, cantava dins un grop de sa glèisa. Rescontrèt en 1999 Christian Lemba, que la botèt sus la dralha de la cançon professionala. L'esposèt en 2000 e amassa, creèron en 2001 lo grop La Mano di dio. Aqueste grop la faguèt conéisser en Republica Democratica de Còngo puèi a l'internacional.

En-defòra de son activitat de cantaira, L'Or Mbongo s'investís dins las activitats caritativas. Sosten d'orfanelats e comencèt a far bastir un centre de santat a Maluku. Lo 4 d'abrial de 2009, foguèt tanben nommada ambassadritz de la luta anti-minas.

## Discografia

* Tina te eza na tina (2003)
* Nsimbulu (2004)
* Cadeau de Mariage (2006)
* Yesu Kaka (2007)
* Dans ta présence (2009)
* Scusa (2011)

## Referéncias
Villeneuve-en-Perseigne

**Villeneuve-en-Perseigne** es una comuna novela  francesa situada dins lo departament de la Sarthe en region País de Léger, poblada de  2 196 abitants. Foguèt creada lo 1èr de genièr de 2015 per la fusion de sièis comunas, jol regim juridic de las comuns novèlas. Las comunas de Chassé, La Fresnaye-sur-Chédouet, Lignières-la-Carelle, Montigny, Roullée e Saint-Rigomer-des-Bois venon de comunas delegadas.
Prússia Orientala

La **Prússia Orientala** (en alemand : *Ostpreußen*) èra una província alemanda, uèi despareguda, que faguèt partit del reialme de Prússia de 1773 a 1824 e de 1878 a 1918, puèi de l'Estat liure de Prússia de 1919 a 1945. Situat en riba de la mar Baltica, entre Vistula e Niemen, la capitala n'èra la vila de Königsberg.

La província foguèt creada lo 31 de decembre de 1773. Correspondiá aproximadament a la part del territòri de l'ancian Estat monastic dels chivalièrs Teutonics que constituiguèt en 1525 lo ducat de Prússia e que portèt tanben lo nom de **Prússia ducala**, puèi de **Prússia Vièlha**. Mantenguda per l'ordonància del 30 d'abril de  1815, la província foguèt reünida a la de Prússia per le lei del 1èr de julhet de 1823. Foguèt restablida lo 1èr d'abril de 1878, data de la dintrada en vigor de la lei del 19 de març de 1877. Après la Primièra Guèrra Mondiala, son territòri foguèt reduit per la creacion del territòri de Memel e transformat en enclavament alemand per la creacion del corredor de Dantzig. Definitivament destacat d'Alemanha après la Segonda Guèrra Mondiala, l'ancian territòri de la Prússia Orientala es uèi devesit entre Polonha (voivodat de Vàrmia e Mazúria) e Russia (enclavament de l'óblast de Kaliningrad).
Canton de Pelagrua

Lo **canton de Pelagrua** es una anciana division administrativa de Vasadés e d'Agenés (Landerroat), dens l'Entre Duas Mars, suprimida en 2015, situada dens l'arrondiment de Lengon, lo departament de Gironda e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 10 comunas son dempuèi 2015 dens lo canton deu Reulés e de las Bastidas, burèu centralizator a Pinuelh. La lenga autoctòna es un occitan gascon periferic e localament lo maròt.

## Composicion

## Istòria
Lo canton se creèt pendent la Revolucion . 

## Nòtas
Província del Pòrt

La **província del Pòrt** es una anciana província del reialme de Sardenha e de l'estat italian. Es creada en 1860 amb la part de la província de Niça pas cedida a França per Sardenha. La capitala n'es Lo Pòrt. Es renomada província d'Impèria lo 1èr de genièr de 1924.
## Referéncias
Comunautat de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars

La **Comunautat de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars ** es una intercomunalitat vasadesa e bordalesa situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 200069599. La lenga autoctòna es l'occitan gascon vasadés, dens sa modalitat de l'Entre Duas Mars.

* Ficha Banatic : https://web.archive.org/web/20211209041241/https://www.banatic.interieur.gouv.fr/V5/recherche-de-groupements/fiche-raison-sociale.php?siren=200069599
* Ficha INSEE : https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200069599

## Istòria
### Creacion
La Comunautat de Comunas de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars se creèt per arrestat prefectorau dau 5 de decembre 2016, en fusionant la CC deu Sauvaterrés e la deu Canton de Targon e en admetent Sent Laurenç deu Bòsc , damb 52 comunas. 

### Istòria de las ancianas intercomunalitats
La Comunautat de comunas deu Sauvaterrés fut creada lo 1èir de genèir 1998 damb 9 comunas; n'avé 16 en 2013. Lo 1èir de genèir 2014, la CC recebèt 12 comunas de la Comunautat de comunas deu Montsegurés, dissòuvuda, e 4 comunas de la CC deu País de Pelagrua, tanben dissòuvuda.

La Comunautat de comunas deu canton de Targon fut creada per arrestat prefectorau deu 26 de decembre 2001. Avé 19 comunas.

La comuna de Sent Laurenç deu Bòsc venèva de la Comunautat de comunas deus Tuquets Macarians, dissòuvuda lo 31 de decembre 2016.

### Evolucion
Lo 1èir de genèir 2018, Escoçans quitèt la comunautat per la comunautat de comunas de Convergéncia Garona, çò que beishèt lo nombre de comunas a 51.

Dempui lo 1èir de genèir 2019, la creacion de la comuna novèra de Pòrta de Benauja per fusion d'Arbís e de Cantòis, lo nombre de comunas beishèt a 50.

## Composicion

## Veire tanben
*Gropaments de comunas de Gironda

*Arrondiments de Gironda
*Comunas de Gironda

## Nòtas
Pia Miranda

vinheta

**Pia Miranda** (nascuda en 1973 a Melbourne, Austràlia) qu'ei ua actritz de nacionalitat australiana de cinèma e television.

## Carrièra
### Filmografia
* 2000: *Looking for Alibrandi*
* 2002: *Queen of the Damned*
* 2002: *Garage Days*
* 2003: *Travelling Light*
* 2008: *Three Blind Mice*
* 2008: *The Tender Hook*
* 2009: *I Am Bish*
* 2011: *Surviving Georgia*

### Television
* 2017: *Wentworth VR*

### Vidèos
* 2004: *Making 'Travelling Light*'

## Ligams extèrnes

*
Chifra d'afaires

La **chifra d'afaires** (ò **CA**) es la soma dei vendas de bens ò de servicis d'una companhiá durant un exercici comptable. Son nivèu varia segon la natura de seis activitats mai es un otís fòrça utilizat per comparar d'entrepresas d'un meteis sector d'activitat. De mai, l'estudi de sa variacion es un indicator analitic interessant car permet de mesurar lei variacions d'activitat entre exercicis diferents.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Canton de Targon

Lo **canton de Targon** es una anciana division administrativa de Bordalés e de Vasadés, dens l'Entre Duas Mars, suprimida en 2015, situada dens l'arrondiment de Lengon, lo departament de Gironda e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 19 comunas son dempuèi 2015 dens lo canton de l'Entre Duas Mars, burèu centralizator a Cadilhac. La lenga autoctòna es l'occitan gascon bordalés de l'Entre Duas Mars.

## Composicion

## Istòria
Lo canton se creèt pendent la Revolucion , normalament en 1790. 

Après la supression dau canton, lo 1èir de genèir 2019, las comunas d’Arbís e de Cantòis fusionèren damb lo nom de Pòrta de Benauja.

## Nòtas
IOS

**iOS** es un ensems logicial per telefòns mobils que compren un sistèma operatiu, logicial intermediari e aplicacions de Apple Inc.. Lo sistèma operatiu per mobils d'IOS se basa sus una version modificada del nuclèu Darwin.
Arpon

thumb|right|Arpon modèrne de balenier.

Un **arpon** (var. **arpion**, **ficheiron**, **fichoira**, **gahin**, **gahon**, **gancha**, **guincha**) es una arma constituïda d'una asta e d'una poncha munida de cròcs. Principalament destinada a la pesca, es de còps utilizat per la caça. Infligís de bleçaduras grèvas ai presas que son agravadas per lei cròcs qu'empedisson la sortida de la poncha.

L'aparicion sembla relativament anciana car de vestigis mòstran una utilizacion tre lo Paleolitic Superior. Lo principi de l'arma demorèt identic fins au sègle XIX amb doas variantas principalas :
* d'arpons amb una poncha estacada a l'asta.
* d'arpons amb una poncha levadissa e liada a una lència.
Puei, a partir deis ans 1860, apareguèron d'arpons amb una tèsta explosiva. Tirats per de canons installats sus de naviris de vapor, permetèt lo desvolopament de la caça industriala dei balenas. Pasmens, lo declin dei populacions de cetacèus entraïnèt aqueu dei baleniers durant la segonda mitat dau sègle XX fins a l'enebiment quasi totau de la caça balenièra durant leis ans 1980.

## Liames intèrnes

* Pesca.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Provença ara

***Prouvènço aro***  es un mesadièr occitan d'informacion que pareis a Marselha dempuèi 1987. Fa seguida a *Prouvènço, dau!*. Son animator màger es Bernat Giély.

Es estampat a 4.500 exemplaris au format tabloïde sus lei premsas dau quotidian *La Provence* au *Centre Méditerranéen de Presse* de Marselha.

Fa servir la grafia mistralenca en adaptant lei tèxtes reçauputs en grafia classica.

Publica tanben d'obratges de pròsa en provençal sota l'apelacion *Provença ara, ostau d'edicion.*

Tótei lei numèro deis annadas 1996 a 2023 son estats numerizats e botats en linha sul site dau Ciel d'Oc.

### Nòtas
ISSN

L**'ISSN** (en anglés *International Standard Serial Number*, numèro de sèria estandard internacional) es una codificacion de las publicacions periodicas venguda nòrma internacionala (ISO 3297, darrièra edicion en 2018). Cada periodic (o sèria de libres) pòt reçaupre un còde compausat de dos còps quatre caractèrs (exemple, per la revista *[[Provença ara]]*, ISSN 1144-8482). Per una publicacion en sèria, i a un còde per tipe de supòrt (papièr, PDF, eBook...) e un còde de ligason, dich ISSN-L (exemple, tanben per *Provença ara*, ISSN-L 1144-8482).

L'ISSN es bailejat al nivèl internacional pel centre internacional de l'ISSN. Los còdes ISSN son atribuïts al nivèl dels estats per de "centres nacionals d'ISSN". Dins l'estat espanhòl, l'ISSN es bailejat per la Bibliotèca nacionala d'Espanha. Dins l'estat francés, l'ISSN es bailejat per la Bibliotèca nacionala de França. Dins l'estat italian, l'ISSN es bailejat per lo Conselh Nacional de la Recèrca. L'atribucion es pas a gràtis, al contrari d'Espanha e França. Dins l'estat moneguièr, que i a pas de centre nacional, l'ISSN es bailejat pel centre internacional.

Lo centre internacional a mes en linha un portanèl de recèrca dels numèros d'ISSN.

## Ligams extèrnes
* Centre internacional de l'ISSN.
* Portanèl de recerca.
* Centre ISSN de l'estat espanhòl.
* Centre ISSN de l'estat francés.
* Centre ISSN de l'estat italian.
Universitat de Roma "La Sapienza"

L**'Universitat Sapienza de Roma** (en italian: *Università degli Studi di Roma "La Sapienza"*, es una universitat de recerca collegiala situada a Roma, en Itàlia. Es una de las pus grandas universitats europèas en nombre d'inscripcions e una de las pus ancianas de l'istòria, fondada en 1303. L'Universitat es una de las pus prestigiosas universitats italianas e al monde, se classant generalament premièra dins los classaments nacinals e en Euròpa del Sud. En 2018, foguèt classada 1èra al monde per l'istòria classica e anciana.

La màger part de la classa dirigenta italiana estudièt a La Sapienza. La Sapienza formèt nombroses ancians estudiants notables, i comprés nombroses laureats del prèmi Nobel, los presidents del Parlament europèu e de commissaris europèus, los caps de plusors nacions, de personalitats religiosas notablas, de scientifics e d'astronautas. En setembre de 2018, foguèt enclausa dins lo top 100 del classament *QS World University Rankings Graduate Employability Ranking*.
Canton de La Rèula

Lo **canton de La Rèula** es una anciana division administrativa de Vasadés, en partida dens l'Entre Duas Mars, suprimida en 2015, situada dens l'arrondiment de Lengon, lo departament de Gironda e la region d'Aquitània, adara de Novèla Aquitània. Las 23 comunas son dempui 2015 dens lo canton deu Reulés e de las Bastidas, burèu centralizator a Pinuelh. La lenga autoctòna es l'occitan gascon (gasconitat caracterizada per un gradient nòrd-sud) e lo maròt.

## Composicion

## Istòria
Lo canton se creèt pendent la Revolucion , normalament en 1790. 

## Nòtas
Comunautat de comunas deu Reulés en Sud Gironda

La **Comunautat de comunas deu Reulés en Sud Gironda** es una intercomunalitat vasadesa situada dens lo departament de Gironda e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 200044394. Las lengas autoctònas son l'occitan gascon vasadés, dens las modalitats de l'Entre Duas Mars e deu Vasadés centrau pui lo maròt.

## Istòria
### Creacion
La Comunautat de Comunas deu Reulés en Sud Gironda se creè per arrestat prefectorau dau 30 de mai 2013, en fusionant la CC deu Reulés e la deu País d'Auròs, pui 3 comunas de la CC deu Montsegurés , damb 38 comunas. 

### Evolucion
Lo 1èir de genèir 2015, Castilhon de Castèths quitè la comunautat per la comunautat de comunas deu Sud Gironda e a la medisha data Ladòs la quitè per la comunautat de comunas deu Vasadés.

Lo 1èir de genèir 2017, las comunas de Cauçdròt, Sent Martin de Sescàs, Sent Pèir d'Aurelhac, Senta He la Longa e Sent Laurenç dau Plan, vengudas de la comunautat de comunas deus Tuquets Macarians, entrèn dens la comunautat de comunas.

## Composicion

## Veire tanben
*Gropaments de comunas de Gironda

*Arrondiments de Gironda
*Comunas de Gironda

## Nòtas
Rolheras

**Rolheras** (*Rollieres* oficialament, en "italian") la es una anciana comuna de las Valadas occitanas, dins la Val d'Ors. Lo 14 de mai de 1870 la es suprimida: la borjaa de Champlàs del Còl la es reünida a la comuna de Cesana, e la resta de la comuna (Champlàs Seguin) la es reünida a la comuna de Bosson.
Lo 1er d'agost de 1882, la borjaa de Rolheras la es transferia de Bosson al Grand Sause.
 
La es aüra administrativament una ruaa de la comuna del Grand Sause, dins la Ciutat Metropolitana de Turin e la region de Piemont de l’Estat italian.

## Referéncias
Gaiòla e Moiòla

**Gaiòla e Moiòla** (*Gaiola-Moiola* en italian) la es una anciana comuna de las Valadas occitanas. La fuguet creaa lo 14 de junh de 1928 per fusion de las comunas de Gaiòla e Moiòla. La es suprimia lo 3 de julhet de 1946 per la reconstitucion d'aquelas dos comunas.
Union montanhòla de l'Alta Val de Susa

L**'Union montanhòla de l'Alta Val de Susa** (en italian, *Unione montana dell'Alta Valle Susa*) es un agropament de 9 comunas occitanas e arpitanas de Piemont (ciutat metropolitana de Turin) creat en 2014. Lo caplòc es Ors.

## Compausicion actuala

## Ligams extèrnes

* Site oficial de l'Union
Lo Faiet (omonimia)

**Lo Faiet** es un toponim occitan:
* Lo Faiet, anciana comuna de la Val Sant Martin
* Lo Faiet e Ronaia, comuna d'Auvèrnhe
La Roche-Neuville

**La Roche-Neuville** es una comuna novèla situada dins lo departament de Mayenne, en region Païses de Léger, creada lo 1èr de genièr de 2019 e  poblada de 1 167 abitants. Es sortida de la fusion de las comunas de Loigné-sur-Mayenne e Saint-Sulpice.