Euribor

vinheta|350x350px| Euribor 1 setmana (verd), 3 meses (blau), 12 meses (roge)
L***'Euribor*** designa un grop de taus d'interès de la devisa Èuro largament utilizat en Euròpa.  Son, amb l'Eonia, los principals taus de referéncia del mercat monetari de la zona èuro. Lo nom Euribor es format a partir de la contraccion dels mots angleses *Euro interbank offered rate*, (taus interbancari ofèrt en èuro, ***Tibeur***). Aquesta designacion foguèt retenguda a causa de sa similitud de sa desinéncia -*bor* amb l'apocòpa del vèrb *to borrow*, manlevar. Fa partit dels nombroses tauses IBOR.

L’Euribor de tres meses sevís de basa al segon mai grand mercat de taus d'interès de la zona èuro (ont se tractan de las maturitats podent anar fins a 50 ans), lo mercat dels swaps.


## Caracteristicas tecnicas

### Definicion
L'Euribor èra publicat per la Federacion bancària de l'Union europèa (FBE) dempuèi sa creacion lo 30 de decembre de 1998 fins a 2015, abans qu’aquesta publicacion jornalièra siá presa en carga per l'EMMI.

L'Euribor foguèt publicat, per un tèrme donat, per un  calculat cada jorn obrat a 11h  (GMT+1) a partir d'un taus mejan qu’un escapolon de cinquanta e set grandas bancas establidas en Euròra, que prèsta **en blanc** (es a dire sens que lo prèst siá gatjat per de títols) a d'autras grandas bancas per un periòde de tres meses.

Per exemple, per un tèrme de tres meses (oficialament notat EUR3M), cada grandas bancas d'Euròpa anòncia un taus mejan pel prètz de l'Èuro abans 11h (GMT+&) a l'EMMI, (anciaana FBE). Lo cors de l'Euribor es tanben fixat pel tèrme EUR3M.

### Tèrmes
Los tèrme publicats son:

* 1 setmana,
* 2 setmanas,
* 3 setmanas,
* 1 mes,
* 2 meses,
* 3 meses,
* e seguent atal fins a 12 meses.

Unes tèrmes an mai d'importança que d'autras. Cada banca decidís del tèrme oficial per sos calculs de taus de referéncia intèrne.

### Modalitats de calcul
Los taus son per una debuta comptant (*spot*), es a dire dos jorns obrats après la data de calcul, establís amb un descompte de jorns exacte e sus una basa annala de tres cent e seissenta jorns.

La lista de las bancas constituent l'escapolon es coneguda a l'avança, e es puslèu establa dins lo temps. Los taus rmarcats mai extrèms son levats del calcul, per protegir l'indici d'eventualas errors o d'una crisi de liquiditat que poiriá tocar tala o tala banca de l'escapolon.

De remembre que lo taus EURIBOR cotat es un taus lineari, es a dire que la valor de  uèi es de (1+R*T) al tèrme T.

## Escapolon de las bancas
L’esapolon de las bancas contribuent a Euribor èra compausat de 44 bancas lo 1èr setembre de 2012, e es compausat de 18 bancas al 1èr de setembre de 2019:

* Las bancas dels païses de l'UE participant a l'èuro a la debuta.
* Las bancas dels païses de l'UE participant pas a l'èuro a la debuta.
* Grandas bancas internacionalas de païses tèces mas avent d'importantas operacions dins la zona èuro.

### Bancas contribuissent a l'''Euribor''

### Ancianas bancas

## Utilizacion e corba Euribor
Los Euribor mai utilizats son aquestes compreses entre 1 setmana e 3 meses, que servisson de basa e de referéncia màger:

* sul mercat dels contracte de tèrme Euribor del LIFFE, verai mercat director dels tauses d'interès de cort tèrme de la zone èuro, que lo volum mejan èra en 2004 de 840 miliards d'èuros negociats cada jorn. S'agís de tèrmes d'Euribor 3 meses anant fins a 5 ans;
* sul mercat dels *swaps*, segon mercat director dels tauses d'interès de long tèrme, rèire lo mercat dels manlevaires d'Estat ;
* als manlèus de taus variable ofèrts als particulars e a las entrepresas (que lo taus d'interès es exprimit coma la soma de l'Euribor causit (per exemple, l'Euribor 3 meses) e del marge del manlevaire).

Puèi l'experiéncia mòstra que las donadas provesidas per las bancas participantas pels tèrmes superiors de sèis meses pòdon èsser aproximativas e s'escartar d’unes punts de basa de çò que dona un calcul precís basat suls contractes de tèrme.

## Manipulacion de l'Euribor
Los rapòrts dels regulators revèlan que los tauses de l'Euribor foguèron manipulats segon los interesses d’unas bancas a la pujada o a la davalada per generar mai de profièchs, pendent  lo periòde 2005-2009,.

En decembre de 2013, 6 bancas foguèron sanccionadas per Brussèlas mejans una plan fòrta multa globala de 1,7 miliard d'èuros (multa menorada après collaboracion a l'enquèsta de consens de responsabilitat al subjècte dels cartèls e ententas sus l'Euribor). Bancas concernidas: Deutsche Bank (725 milions), Société Générale (446 milions), RBS (391 milions), JPMorgan, Citigroup, lo cortièr RP Martin. L'enquèsta de la Comission Europèa contunha,.

Lo 7 de decembre  de 2016 la Comission europèa anòncia aver infligir una multa per 485 milions d’èuros al Crédit agricole, HSBC e JPMorgan Chase per aver participat a una ententa de manipulacion de tauses d’interès en èuro.

## Autres tauses de referéncia
Cal pas confondre l'Euribor amb l'Eonia (*European overnight index average*), tanben publicat per la FBE e que las donadas son provesidas pel mèsme escapolon de bancs. L'Eonia es una mesura del taus al jorn lo jorn (TJJ), lo taus interbancari aplicat d'un jorn sus l‘endeman.

Suls mercats non europèus, en particuliar aqueste del dolar EUA lo taus de referéncia es sovent lo Libor — *London Interbank Offered Rate* — publicat per la *British Bankers' Association*. Aquesta publica un Libor Euro, fòrça pròche de l'Euribor, mas es pauc utilizat.

## Vejatz tanben

### Articles connèxes

* Ibor
* Èuro
* Eonia
* Feferacion bancària de l'Union europèa

## Nòtas e referéncias


## Ligams extèrnes

* Banca Centrala Europèa
* Euribor homepage
* Donadas istoricas Euribor