Castèlnòu de Lèvis

**Castèlnòu de Lèvis** (ancianament **[[Castèlnòu de Bonafós]]**, e en francés *Castelnau-de-Lévis*) es una comuna  lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban d'Albi sul Tarn
Accès pels transpòrts en comun Albibus linha A1 Albibus

### Perimètre del territòri

## Toponimia
* **Castèlnòu**. Las fòrmas ancianas son *Castronovo*, en 1256, *Castrum novum de Bonafos*, en 1279. Ambe *castèl*, mot vengut del latin *castellum* (e abans de *castrum*), *nòu*, de *novum*, e sas fòrmas pus evolucionadas *nau* e *nuèu*, es l'adjectiu que se tròba mai sovent en toponimia . En mai del sens literal, lo nom de *castèlnòu*/*castèlnau* designava de pichonas aglomeracions apiejadas sus una fortalesa que las aparava, de borgs castrals medievals (sègles XI a XIII)  que  per exemple Benoît Cursente estudièt.
* **Lèvis**. Ven del nom d'una familha qu'eretèt del castèl. La familha Lèvis ven de *Gui de Lévis*, marescal de Simon de Montfòrt, sortit de Lévis-Saint-Nom (Yvelines, França) .

## Istòria

Castèlnòu de Bonafós foguèt fondat en 1234 per Sicard Alaman.

En 1480, la senhoriá ven la possession d'Uc d'Amboise, baron d'Aubijoux. Aquela senhoriá demorèt dins la familha d'Amboise fins al sègle XVII. Lo pichon filh d'Uc, Loís d'Amboise d'Aubijoux, comte d'Aubijoux e baron de Castèlnòu de Bonafós, restaurèt e demorèt regularament al castèl, fòrça particular, amb sa torre de 40 mètres de naut.

La sala d'armas del castèl foguèt decorada per el de pinturas, que se i trapava lo retrach del comte d'Aubijoux e aquel del rei.

En 1950, la comuna de Senta Crotz se creèt a partir de la de Castèlnòu de Levís.

## Administracion

 

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Albi-nòrd-oèst; es ara del canton d'Albi-3.

## Demografia

* en 1950, pèrda de Senta Crotz que venguèt comuna a partir de Castèlnòu.

## Economia
Viticultura : Galhac (vin)

## Luòcs e monuments
right|300px|Roïnas del castèl de Castèlnòu de Lèvis
La fortalesa de Castèlnòu de Bonafós foguèt bastida en 1235 per Sicard Alaman, poderós vassal del comte de Tolosa Ramon VII; èra un bastion avançat de las possessions tolosanas (nòrd del riu de Tarn) fàcia a la reialtat (sud du Tarn). Sus un puèg rocassut nomenat « puèg de  Bonafós», lo castèl longtemps se nomenèt Castèlnòu de  Bonafós , abans que la familha de Levís ne foguèsse l'eretièra e li balhèsse son nom. Un vilatge foguèt bastit al pè de las muralhas a la meteissa epòca.
De l'ancian castèl, demòra pas que qualques roïnas que una torre de gaita dominant la val de Tarn e la vila d'Albi. Deu son estat de roïna al fach que foguèt utilizat coma peirièra pendent los sègles XIX e XX.

Una restauracion parciala dempuèi lo començament dels ans 1980 permet de situar las muralhas del naut e aquelas de la basa, que ne demòra pas qu'una pòrta fortificada. La torre, nauta de 35 mètres, se compausa d'una torre en semicercle que se jonh a una torre carrada. I a tres estatges en vòltas. Cadun mòstra de rèstas d'un ancian plonde que doblava lo nombre dels estatges.

## Personas ligadas a la comuna
* Ostal d'Amboise
* Sicard Alaman
* Louis d'Amboise d'Aubijoux

## Veire tanben
* Comunas de Tarn

## Bibliografia
* Jean Roques : *Castelnau-de-Lévis*, Éditions de la Revue du Tarn, 1981.

## Ligams extèrnes
* Site oficial de la comuna
* Visita virtuala de la torrz de Castèlnòu de Lèvis

## Nòtas e referéncias