Gno

Los **gnos** son las doas espècias de bovids del genre ***Connochaetes***.

Son erbivòrs e vivon en tropèl en Africa. Son de mamifèrs onglats. Se trapan en Africa del Sud, al Kenya e en Tanzania. Ils son avegada considerats coma d’antilòps.

## Taxonomia

* lo **[[Gno blau]]** (*[[Connochaetes taurinus]]*, Burchell, 1823) lo mai espandit, dins la mai granda partida de l'Africa, levat al Cap ;
* lo **[[Gno negre]]** (*[[Connochaetes gnou]]*, Zimmermann, 1780) o en Africa del Sud solament).

Fichièr:Wildebeest Steve Evans.jpg|Gno blau (*[[Connochaetes taurinus]]*)
Fichièr:Gnou Thoiry 19801.jpg|Gno negre (*[[Connochaetes gnou]]*)


## Descripcion
Las talhas e los peses mencionats correspondon a las doas espècias de gnos.

* Nautor al garròt: 98 a 
* Longor del còrs: 150 a 
* Longor de la coa: 70 a 
* Pes dels mascles: 130 a 
* Pes de las femèlas: 110 a 
* Gestacion: 8 mois
* Nombre de jove per portada: 1
* Longevitat: 15-20 ans dins la natura e find a 40 ans en captivitat.
* Velocitat de córrer: /h sus de longas distàncias, los gnos blaus pòdon aténher /h en mejana e 80 km/h en putas maximalas sus de cortas distàncias.

## Abituds de vida
Los gnos son puslèu sedentaris, levat en carestiá de manjar. Realizan alara demigrations sasoniaras grandas. Pendent aqueste viatge, de zèbres, gazèlas e elands los acompanhan, formant d’amassadas de mai de dos milions de caps.

Los pichons naisson mai sovent en febrièr. Venon alara una presa aisida pels predators, quitament se son capables de córrer sonque tres minutas après lor naissença, un còp levats del placenta.

Per seduire las femèlas, los gnos fan de graulaments, e se baton entre eles. Quand un mascle es fòrça dominant, pòt prene fins a cent cinquanta femèlas.

La carn de gnou es fòrça agradada del autoctòns per lor tendor e leugieretat. Las banas son a vegadas utilizadas per l’escultura o per lor qualitat (çò dich) afrodisiaca.

Los gnos son la presa dels leon, de las ienas, dels licaons e dels leopards. Los guepards caçan los joves fins a 6 meses. Los gnos en migracion s’amassan per passar los cors d'aiga, e son alara una caça de tria per las espècias en concurréncia. Al passar las aigas, fòrça gnos son victimas dels crocodils.

Los animals malauts, joves, nafrats, d’edat o una femèla al tèrme de sa gestacion son mai vulnerables. Los gnos en bonas condicions fisicas, mai vigorosas son fòrça rapids a la corsa, agils e se defendon fòrça plan e atacan, de crénher quand fan de cargas de grop. Lo gno es plan irritat e protector de natura.

Lo gno sembla a l’encòp a un antilòp amb sas grandas patas primas, al caval per sa corpuléncia, sa crinièra e sa coa e al taure amb sa tèsta, sas banas e sa caraga imprevisibla e brutala quand se sentís menaçat.

## Galeriá

Fichièr:Weissbartgnus Zoo Leipzig.jpg|Gnos de barba blanca al zoo de Leipzig
Fichièr:Connochaetes taurinus - Disney's Animal Kingdom Lodge - 2010-01-19.JPG|Gno de barba blanca, en Africa de l'Èst.
Fichièr:Wildebeest mikumi.jpg|Lo gno blau s’encontra en Africa de l'Èst mas tanben en Africa del Sud.
Fichièr:Wildebeest Connochaetes taurinus in Tanzania 2590 Nevit.jpg|Gno de barba blanca en Tanzania
Fichièr:Wildebeest Connochaetes taurinus in Tanzania 0552 Nevit.jpg|Lo gno es un romegaire  erbivòr, se noirís de diferentas plantas erbacèas.
Fichièr:Connochaetes taurinus -Kruger National Park-8b.jpg|Gno dins lo Pargue nacional Kruger en Africa del Sud
Fichièr:Connochaetes taurinus (playful).jpg|Gno mascle que passa a l'ataca
Fichièr:Connochaetes taurinus -Wildebeest crossing river -East Africa.jpg|La granda migracion dels gnos, e autres erbivòrs se debana dos còps per an, entre lo Kenya e la Tanzania en Africa de l'Èst. Pendent lo viatge, devon far fàcia a fòrça perilhs, (rius, crocodils, leons...)
Fichièr:Streifengnu im Etosha Nationalpark.jpg|Gno blau al pargue d'Etosha en Namibia
Fichièr:Gnou 05 2005-07-01.jpg|Gno blau sus la plana africana del Zoo de Beauval
Fichièr:Wildebeests walking.jpg|Gno e zèbres
Fichièr:Connochaetes taurinus -Ngorongoro Crater, Tanzania-8.jpg|Lo pichon gno a una pèl fauva clar e sa fàcia e aurelhas son negras.
Fichièr:20130924 Ngorongoro5051 Gnou.jpg|Gno dins lo cratèri du Ngorongoro (Tanzania)


## Annèxes

### Ligams extèrnes

* (en) Référence Mammal Species of the World (version 3, 2005) : Connochaetes  Lichtenstein, 1812  
* (fr) Référence Catalogue of Life : Connochaetes   
* 
* (fr+en) Référence ITIS : Connochaetes  Lichtenstein, 1812 (+ version anglaise )
* 
* (en) Référence NCBI : Connochaetes 
* (en) Référence UICN : taxon Connochaetes 
*  Wildebeest images
* La grande migration des gnous, photos et textes
*  Gnu's World: Serengeti Wildebeest Ecology and Life History, Richard D. Estes, University of California Press, Berkeley, 2014, 368 pages

### Nòtas e referéncias