Avet

[thumb|250px|grana fossila d'''Abies milleri'',  de long, Klondike Mountain, Ferry County, Washington, EUA, [Eocèn, Ipresian, - 49 milion d'ans.]]
[thumb|250px|Branca e agulhas fossilizadas d'''Abies milleri'',  de long, Klondike Mountain, Ferry County, Washington, EUA, [Eocèn, Ipresian, - 49 milion d'ans.]]

Los **avets** (var. **sap**) son d'arbres conifèrs del genre *Abies* originaris de las regions temperadas de l'emisfèri nòrd. Apertenon a la familha dels *[[Pinaceae]]*. Se coneisson pel biais que son fixadas las agulhas sus la camba, e de per sa forma  que diferís del fals avet e a las seunas pinhas quilhadas que se desagregan quora son maduras.

Son d'arbres monoïcs de ruscas a vegadas punchada de folhòla resinifèras, de brancas verticilada e estatjada. Las agulhas d'avet son fixadas una per una al contrari del pin blanc.

## Classificacion
### Espècias nativas (n) o introduchas (i) en [[Euròpa]]
* *[[Abies alba]]* (n)
* *[[Abies amabilis]]* (i)
* *[[Abies balsamea]]* (i)
** *Abies balsamea phanerolepis* (i)
* *[[Abies cephalonica]]* (n)
* *[[Abies concolor]]* (i)
* *[[Abies fraseri]]* (i)
* *[[Abies grandis]]* (i)
* *[[Abies homolepis]]* (i)
* *[[Abies lasiocarpa]]* (i)
* *[[Abies nordmanniana]]* (n)
* *[[Abies borisiiregis]]* (n)
* *[[Abies pinsapo]]* (n)
* *[[Abies procera]]* (i)
* *[[Abies sibirica]]* (n)

### Classificacion e reparticion
Las darrièras òbras de revision del genre *Abies* per *Farjon*, 1990 citadas per *Earle* 2004 permeton de distinguir 51 espècias d'avets e de situar las relacions entre las diferentas espècias del biais seguent:

#### Seccion ''Balsamea''
grop del avet balmièr (Asia boreala, America del Nòrd, e nautas montanhas mai lo sud)
* *[[Abies fraseri]]*
* *[[Abies balsamea]]*
* *[[Abies bifolia]]*  
* *[[Abies lasiocarpa]]*  
* *[[Abies sibirica]]*
* *[[Abies sachalinensis]]*
* *[[Abies koreana]]*
* *[[Abies nephrolepis]]*
* *[[Abies veitchii]]*
* *[[Abies kawakamii]]*

#### Seccion ''Grandis''
grop de l'avet de Vancouver (Oèst des Estats Units d'America; Mexic e  Guatemala, en planas al nòrd, altituds mejanas al sud)
* *[[Abies grandis]]*
* *[[Abies lowiana]]*
* *[[Abies concolor]]*
* *[[Abies durangensis]]*
* *[[Abies mexicana]]*
* *[[Abies flinckii]]*
* *[[Abies guatemalensis]]*

#### Seccion ''Abies''
grop de l'avet blanc (Euròpa, Orient Mejan) 
* *[[Abies nebrodensis]]*
* *[[Abies alba]]*
* *[[Abies borisii-regis]]*
* *[[Abies cephalonica]]*
* *[[Abies nordmanniana]]*
* *[[Abies cilicica]]*

#### Seccion ''Piceaster''
grop de l'avet d'Andalosia (Sud d'Espanha e Africa del Nòrd
* *[[Abies pinsapo]]*
* *[[Abies numidica]]*
* *[[Abies maroccana]]*

#### Seccion ''Momi''
(Asia, Imalaia, sovent a d'altituds bassas a mejanas)
* *[[Abies homolepis]]*
* *[[Abies recurvata]]*
* *[[Abies firma]]*
* *[[Abies beshanzuensis]]*
* *[[Abies holophylla]]*
* *[[Abies chensiensis]]*
* *[[Abies pindrow]]*
* *[[Abies ziyuanensis]]*

#### Seccion ''Amabilis''
(còstas del Pacific de l'America del Nòrd e de Japon, nautas montanhas pluviosas)
* *[[Abies amabilis]]*
* *[[Abies mariesii]]*

#### Seccion ''Pseudopicea''
(Imalaia de nauta montanha)
* *[[Abies delavayi]]*
* *[[Abies fabri]]*
* *[[Abies forrestii]]*
* *[[Abies chengii]]*
* *[[Abies densa]]* 
* *[[Abies spectabilis]]*
* *[[Abies fargesii]]*
* *[[Abies fanjingshanensis]]* 
* *[[Abies yuanbaoshanensis]]* 
* *[[Abies squamata]]*

#### Seccion ''Oiamel''
(Mexic, en nauta montanha)
* *[[Abies religiosa]]* - Sapin sacrat
* *[[Abies vejarii]]*
* *[[Abies hickelii]]*

#### Seccion ''Nobilis''
(oèst dels Estats Unis d'America, en nauta montanha)
* *[[Abies procera]]*
* *[[Abies magnifica]]*
* *[[Abies lowiana]]*

#### Seccion ''Bracteata''
(còtas de Califòrnia)
* *[[Abies bracteata]]*

## Reparticion geografica
Reparticion de las espècias americanas:

Imatge:Abies amabilis range map 4.png|*[[Abies amabilis]]*
Imatge:Abies balsamea range map 3.png|*[[Abies balsamea]]*
Imatge:Abies concolor range map 3.png|*[[Abies concolor]]*
Imatge:Abies grandis range map 1.png|*[[Abies grandis]]*
Imatge:Abies lasiocarpa range map 1.png|*[[Abies lasiocarpa]]*


## Nosibles
D'erugas dels parpalhòls de nuèch (eterocèrs) se noirrisson d'avet.

## Vejatz tanben

* Arbre de Nadal qu'es sovent un avet

### Nòtas e referéncias


### Bibliografia
* Farjon, Aljos. 1990. Pinaceae: drawings and descriptions of the genera *Abies*, *Cedrus*, *Pseudolarix*, *Keteleeria*, *Nothotsuga*, *Tsuga*, *Cathaya*, *Pseudotsuga*, *Larix* and *Picea*. Königstein: Koeltz Scientific Books.

### Ligams extèrnes

* ''Abies'' Miller sus florelaurentienne.com