Còths

**Còths** (*Cox* en francés) es una comuna gascoa, situada dins lo departament de la Hauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 42 km al Nòrd-Oèst de la vila.
Còths es le principau cairehorc (de vias segondàrias) deu canton de Cadors, mèi important que le caplòc : la RD 1 Tolosa-Leitora, la RD 41 au sud, que se deveseish en duas direccions, ua cap a Colonha, l'auta cap a Cadors e la RD 41 au nòrd cap a Verdun de Garona. La rota de Cabanac e Seguenvila es pas tant importanta.
 

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat, *Còths* (*Cox* en francés), vilatge situat sus ua hautor au cap de barrancs, es un *còs(t)*, masculin gascon de *còsta* . Es sostengut per Astor a prepaus deu patronime *Cox* . Es ua error. 
Negre horneish fòrmas ancianas (*Cotibus*, latinizacion abusiva, en 1373, *Cotz* a la fin deu sègle XIV, *Cots* au sègle XVI) e ua solucion un pauc mei acceptabla. *Còths*, sus ua hautor, ven de *coll-*, deu latin *collem*, « tuca, poi », dambe ua evolucion comparabla a *castellum* > *castèth*, francés *castets* . En realitat, Negre, capable çaquelà d'explicar le diminutiu Coreth, ha ua confusion dambe la bona solucion *còth*, latin *collum*, « pòrt, passatge », omonima en gascon. Sus l'axe Tolosa-Leitora, Còths es a la cima e l'altitud baisha leugèrament a l'èst com a l'oèst. Es atau, e pus netament sus la RD 41, axe sud-sud-oèst nòrd-nòrd-èst. *Còths* es sinonime de **Pòrts*, au plurau per'mor n'i a dus; *pòrt* es un mot pus ancian que *còth* dens le sens de « passatge de montanha » e le toponime, le vilatge benlèu tanben, deu èsser deu segond millenari, çò qu'es pas contradictòri dambe le cas d'un vilatge de terralhèrs, activitat que pòt estar pus recenta que la d'ua *villa* o d'un *vicus*.

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Còths èra de l'eleccion de Lomanha, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Lombèrs, de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de L'Agraulet, es Sent Pèir. Tanlèu 1790, Còths èra deu canton de Cadors . En 2015, suprimiscón le canton de Cadors e Còths passèc au canton de Legavin, largament espandit.

Còths es un ancian vilatge de topièrs. Compte tengut de la febla superficia e de la populacion de la comuna, le vilatge de Còths devè estar la principala aglomeracion deu canton quan le creèn dens las annadas 1790, mei importanta que Cadors, le caplòc. Aquera importància èra probablament recenta : Còths èra ua simpla parròpia annèxa, signe d'ua pauca importància istorica. Le principau fenomèn recent es la baishada anormala de la populacion entre la fin deu sègle XIX e la segonda mitat deu sègle XX. La causa pòt estar le declin de l'activitat de  la terralha e, benlèu, l'impossibilitat de desvolopar ua activitat comerciala en rason de la concurréncia de Cadors (5,5 km). Çaquelà, la populacion tòrna créisher dempèi las annadas nonanta, com dens tot l'ancian canton (relativa proximitat de Tolosa).

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Musèu del topièr

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias