1986

*Aquesta pagina concernís l'an *** del calendièr gregorian.*

__TOC__

== Eveniments ==

=== Occitània ===

*
=== Euròpa ===
*[[26 d'abril]]: [[Catastròfa de Chornobil|Explosion de la centrala nucleara de Chornobil]]. 
==== [[Espanha]] ====

Intrada dau país au sen de l'[[Union Europèa]].

=== [[Africa]] ===

==== [[Libia]] ====



En repòsta au sostèn donat per lo [[govèrn]] libian a unei grops terroristas, leis [[USA|Estats Units]] bombardèron [[Trípol (Libia)|Trípol]] e [[Bengazi]] (15 d'abriu). Plusors avions e elicoptèrs foguèron destruchs per leis asalhidors que perdèron un bombardier tocat per lei defensas antiaerianas. [[Moammar al-Gaddafi|Gaddafi]] ordonèt una repòsta còntra d'installacions estatsunidencas de l'illa de Lampedusa que mau capitèt. Après aquelei combats, lei relacions demorèron fòrça marridas entre lei dos país e de combats aerians opausèron d'avions estatsunidencs e libians en [[1989]].

En [[Sodan]], victòria electorala de [[Sadiq al-Madhi]], qu'èra un aliat de [[Libia]], que prenguèt lo poder e lo gardèt fins a [[1989]].

==== [[Sodan]] ====

Organizacion deis eleccions liuras promesas per lei militars en [[1985]] e victòria deis islamistas de [[Sadiq al-Madhi]] sostenguts per [[Libia]].

=== Arts ===

*

=== Sciéncias e tecnicas ===

==== [[Astronomia]] ====



Passatge de la sonda espaciala *Voyager 2* dins lo sistèma d'[[Uranus (planeta)|Uranus]]. Permetèt d'observar dirèctament la [[planeta]] (fotografias, mesuras gravitacionalas, mesuras atmosfèricas, premierei mesuras magneticas...) e sei satellits. Dètz satellits suplementaris foguèron descubèrts.

Capitada de la mesa en orbita dau premier module de l'[[estacion espaciala]] [[URSS|sovietica]] *Mir* (20 de febrier).

==== [[Quimia]] ====

Publicacion de la descubèrta d'estructuras novèlas de [[carbòni]] formadas de desenaus d'atòms diferents per leis [[USA|Estatsunidenc]]s [[Richard Smalley]] e [[Robert Curl]] e lo [[Reialme Unit|Britanic]] [[Harold Kroto]]. Foguèron dichas fullerèns. D'autra part, descubèrta de [[ceramica]]s aguent de proprietats de [[supraconductivitat]] a de temperaturas situadas entre 80 e 125 K. Aquò marquèt una etapa importanta dins lo desvolopament d'aplicacions dei supraconductors car aquelei temperaturas èran relativament importantas a respèct ai supraconductors pus ancians que necessitavan de temperaturas fòrça bassas (quauquei gras kelvin).

=== Economia ===

* 

== [[:Categoria:Naissença en |Naissenças]] ==

* [[3 de junh]] - [[Rafael Nadal]], jogaire de tennis espanhòl
* [[12 de setembre]] - [[Emmy Rossum]], actritz americana

== [[:Categoria:Decès en |Decèsses]] ==

* [[1 de febrièr]] - [[Alva Myrdal]], escrivan, diplomata e òme politic suedés, Prèmi Nobel de la Patz (n. [[1902]])
* [[28 de febrièr]] - [[Olof Palme]], primièr ministre de [[Suècia]] (n. [[1927]])
* [[6 de març]] - [[Georgia O'Keeffe]], pintora e fotògrafa americana (n. [[1887]]).
* [[30 de març]] - [[James Cagney]], actor american (n. [[1899]])
* [[7 d'abril]] - [[Leonid Kantorovich]], economista rus, Prèmi Nobel (n. [[1912]])
* [[14 d'abril]] - [[Simone de Beauvoir]], escrivana francesa (n. [[1908]])
* [[15 d'abril]] - [[Jean Genet]], escrivan francés (n. [[1910]])
* [[9 de mai]] - [[Tenzing Norgay]], *sherpa'' nepalés (n. 1914)
* 31 de mai - James Rainwater, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1917)
* 13 de junh - Benny Goodman, musician american de jazz (n. 1909)
* 14 de junh - Jorge Luis Borges, escrivan argentin (n. 1899)
* 24 de julhet - Fritz Albert Lipmann, bioquimista american, Prèmi Nobel (n. 1899)
* 25 de julhet - Vincente Minnelli, director american de cinèma (n. 1903)
* 31 d'agost - Urho Kekkonen, president de Finlàndia (n. 1900)
* 7 de setembre - Omar Ali Saifuddin III, sultan de Brunei (n. 1914)
* 12 de setembre – Gerhard Rohlfs, lingüista alemand (n. 1892)
* 25 de setembre - Nikolai Nikolaievich Semionov, quimista sovietic, Prèmi Nobel de Quimia (n. 1896)
* 19 d'octobre – Samora Machel, president de Moçambic (n. 1933)
* 22 d'octobre - Albert Szent-Györgyi, fisiologista ongrés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1896)
* 23 d'octobre - Edward Adelbert Doisy, bioquimista american, Prèmi Nobel (n. 1893)
* 25 d'octobre - Forrest Tucker, actor american (n. 1919)
* 31 d'octobre - Robert S. Mulliken, fisician e quimista american, Prèmi Nobel (n. 1896)
* 2 de decembre - Desi Arnaz, actor cuban-american (n. 1917)
* 29 de decembre - Harold Macmillan, primièr ministre del Reialme Unit (n. 1894)

## [[Prèmi Nobel]]
* Prèmi Nobel de Fisica : Ernst Ruska, Gerd Binnig, Heinrich Rohrer
* Prèmi Nobel de Quimia : Dudley R. Herschbach, Yuan T. Lee, John C. Polanyi
* Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Stanley Cohen, Rita Levi-Montalcini
* Prèmi Nobel de Literatura : Wole Soyinka
* Prèmi Nobel de la Patz : Elie Wiesel
* Prèmi Nobel d'Economia : James Buchanan Jr

__NOTOC__
__NOTOC__