open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bras (Var)

thumb|center|800px|Vista despuèi la comba de Bras

**Bras** (*Bras* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. 

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Vèire tanben
* Comunas de Var
## Liames extèrnes

## Nòtas
Jean-Louis Pindy

**Jean-Louis Pindy** (Brèst, 3 de junh de 1840 - La Chaux-de-Fonds (Soïssa), 24 de junh de 1917) foguèt una personalitat de la Comuna de París (1871). 

Membre de l'Internacionala, participèt ai congrès de Brussèlas (1868) e Basilèa (1869). Foguèt condamnat a un an de preson pendent lo tresen procès de l'Internacionala. Liberat per la proclamacion de la Republica lo 4 de setembre de 1870, foguèt elegit membre de la Comuna per lo III arredoniment de París lo 26 de març. Faguèt partida de la Comission militara e venguèt governador de l'Hôtel-de-Ville. Votèt contra la creacion dau Comitat de Salut Public puei, durant la Setmana Saunosa, ordenèt l'incendi de l'Hôtel-de-Ville. Condamnat a mòrt per contumàcia en genier de 1873, s'exilièt en Soïssa.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Frédéric Cournet

**Frédéric Cournet** (Lorient, 1839 - París, 1885) foguèt una personalitat de la Comuna de París (1871).

Venguèt jornalista au jornau *"Réveil"* de Charles Delescluze en 1868. Durant lo sètge de París de 1870-1871, foguèt cap d'un batalhon de la Gàrdia Nacionala de Montmartre e participèt a l'insurreccion dau 31 d'octòbre de 1870. Après la guèrra, foguèt elegit deputat dau XIX arredoniment lo 8 de febrier de 1871 puei membre de la Comuna lo 26 de març. Atemptèt de negociar amb Adolphe Thiers mai lei negociacions capitèron mau. Durant la Comuna, faguèt partida de la Comission de seguretat generala (26 de març - 3 d'abriu), de la Comission executiva (3 d'abriu - 15 de mai) e enfin de la Comission de la guèrra. Lo 24 d'abriu, venguèt delegat per la seguretat generala. Votèt contra la creacion dau Comitat de Salut Public e, lo 26 de mai, s'opausèt a la mòrt deis ostatges fusilhats dins la carriera Haxo. Après, s'exilièt a Londres e foguèt condamnat a mòrt per contumàcia per lo 6 Conseu de guèrra. Tornèt en França après l'amnistia de 1880.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Eugène Varlin

thumb|right|Eugène Varlin

**Eugène Varlin** (Claye-Souilly, 1839 – París, 1871) foguèt un sindicalista francés e una personalitat de la Comuna de París (1871).

Mestierau religaire, participèt en 1857 a la creacion de la societat de secors mutuau dei religaires. Puei, animèt la cauma deis obriers religaires de París de 1864-1865. Creèt tanben una caissa d'esparnha e de crèdit mutuau destinada ai religaires. Ne'n foguèt lo premier president. En 1865, intrèt au sen de l'Internacionala e participèt ai congrès de Londres (1865) e de Genèva (1866).Son trabalh sindicau i permetèt la creacion de la Federacion parisenca dei societats obrieras – que vendriá pus tard la CGT – en 1869. Foguèt arrestat en 1868, 1869 e 1870 mai capitèt de crear de seccions de l'Internacionala a Lion, au Creusot e a Lilla.

Pendent lo sètge de París de 1870-1871, foguèt elegit comandant dau 193 batalhon de la Gàrdia Nacionala. Revocat après l'insurreccion dau 31 d'octòbre de 1870, terminèt lo sètge en creant una organizacion de distribucion de repais ai paures de la capitala ambé Nathalie Lemel. Lo 18 de març de 1871, participèt ai combats de la plaça de Vendôme e foguèt elegit membre de la Comuna lo 26 per lei VI, XII e XVII arredoniments. Faguèt partida de la Comission dei finanças. S'opausèt a la creacion dau Comitat de Salut Public e a l'execucion deis ostatges de la carriera Haxo. Enfin, durant la Setmana Saunosa, se batèt a la crosiera de la Croix-Rouge (23-24 de mai), a l'entorn dau Panteon (24 de mai) e dins lo quartier de Belleville.

Capturat lo 28 de mai de 1871, foguèt linsat per lei soudats puei fusilhat a Montmartre.

## Liames intèrnes

* Comuna de París (1871).

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Mukden

left|250px|thumb|Pargue Beiling
**Mukden** 15px (manchó), **Shenyang** 沈阳 (chinés), es la capitala de la província de Liaoning, dins la Republica Populara de China. A un estatut administratiu de vila josprovinciala.

Situada sus la plana alluviala de Hun, las zonas al ran del riu s'enaigan sovent.

Lo districte compta mai de  mas Shenyang es tanben al mièg d'un malhum urban de vilas satellitas coma Anshan o Fushun. Amassa acampan mai de  çò que constituís un dels dètz centres urbans pus importants de China. La granda companhia de Clarmont, Michelin, i possedís una usina plan importanta.

## Nòtas e referéncias
Liaoning

**Liaoning** 遼寧, anteriorament coneishut com **Fengtian** 奉天 (chinés), **Abkai imiyangga fu** (manchó), qu'ei ua província de la Republica Populara de China.

## Ligams extèrnes
* *[http://www.ln.gov.cn/ ln.gov.cn]*, Siti oficial de la província de Liaoning.
Heilongjiang

**Heilongjiang** (en chinés: 黑龍江省 Hēilóngjiāng Shěng, en manchó: 25px, *sahaliyan ula*), es una província de la Republica Populara de China situada al nòrd-èst del país. "Heilongjiang" vòl dire ‘’riu del drac negre’’, nom chinés del riu Amor. Son caractèr abreviat es 黑 (pinyin: Hēi). Lo nom manchó de la region es Sahaliyan ula ("riu Negre"), del qual deriva lo nom de l'illa de Sakhalin.

## Geografia
Heilongjiang confronta al sud  la província de Jilin e a l'oèst la Mongolia Interiora; al nòrd limita amb Russia.

Lo riu Amor marca la frontièra entre la Republica Populara de China e Russia al nòrd. Heilongjiang conten lo punt mai septentrional de China (comtat de Mohe long de l'Amor) e lo punt mai oriental (a jonhent dels rius Amor e Ussuri).

## Demografia
Amb 38 milions d'abitants per , Heilongjiang a una densitat de 81 abitants al quilomètre carrat, contra 136 en mejana en China. Qualques 95 % de la populacion aparten a l'etnia han, la pus importanta de China. Diferentas minoritats son tanben presentas sus lo territòri, dont los tongoses (manchó 1,04 milions, hezhen, 3910, ewenkis, 2706, oroqen, 3871), los coreans al sud-èst (390000), e mongòls (140000).

## Ligams extèrnes
* hlj.gov.cn, Siti oficial de Helongjiang.
Jilin

**Jilin** 吉林 (chinés), **Girin ula** (manchó: ), **Girin** *Гирин* (rus), qu'ei ua província de la Republica Populara de China.

Fa partida de la Manchoria istorica e i a encara 6 % de populacion manchoa.

## Ligam extèrne
* jl.gov.cn, Siti oficial de la Província de Jilin.
Harbin

[left|250px|thumb|Temple de [Ji Le]]
**Harbin** (ᡥᠠᡵᠪᡳᠨ en manchó, 哈爾濱 en chinés) qu'ei la capitau de la província de Heilongjiang, dens la Republica Populara de China. Qu'a un estatut administratiu de vila josprovinciau.

## Referéncias
Cabaça

**Cabaça** (*Cabasse* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. 

## Geografia

## Toponimia
*Cabaça* es atestat *Cabacia*, vèrs 1025. Vendriá d'un nom latin d'òme *Capatius* : **Capatia (villa)* . La derivacion en *-a* es frequenta en gau, ont representa lo neutre plurau (e pas un femenin !) , e s'es benlèu transferida aus noms de personas latins (lo gallic èra encara parlat après la conquèsta), sènsa necessitat de pensar a *villa*. La grafia **Cabaça** es melhora que la grafia *Cabassa*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

Jean Dotto, correire ciclista, s'installèt dins la comuna quand èra encara en activitat, puei i tenguèt un bar.

## Vèire tanben

## Liames extèrnes

## Nòtas
Lo Castelet (Var)

**Lo Castelet** (*Le Castellet* en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. 

## Geografia

### Situacion
Lo Castelet es una comuna de Provença, pròcha dau litorau varés. Lo vilatge si situa a 23 km au Nòrd-Oèst de Tolon, la prefectura. La mitat nòrd dau territòri, sus lei flancs meridionaus dau Massís de la Santa Bauma, es ocupada per una partida de la seuva de Fònt Blanca que cuerbe mai que d'una comuna vesina. Pins e garriga compausan la màger part de la vegetacion en zòna non abitada.

### Abitat

La comuna compòrta quatre vilatges ò masatges : lo vilatge dau Castelet, lo Brutlat, lo Plan dau Castelet, e Santa Anna dau Castelet.

Lo Castelet es un vilatge medievau fortificat bastit en aut d'una còla a mai de 250 mètres d'altitud. Bastit a l'entorn d'un castèu medievau, es remarcable per sei caladas de lòng de construccions ancianas d'arquitectura omogenèa. Coma dins fòrça vilatges de remarca, s'i tròban encuei abòrd de botigas e de comèrcis que son destinats ai visitaires.

Es enviroutat de vinhas que donan entre autrei de vins AOC Bandòu.

### Accès
La comuna es traversada per l'autorota A50 (sortida n°11 La Cadiera-Lo Castelet). Mai que d'una rota departamentala (D26, D66, D86 per lei principalas) jonhon lo Castelet ai vilas vesinas : lo Baucet, La Cadiera, Cuja, Sant Ceri, etc.

Lo Castelet possedís un aerodròm (còde AITA : CTT).

Lei garas mai pròchas son aquelei de Sant Ceri e de Bandòu.

## Comunas limitròfas

* Sinha au Nòrd.

* Lo Baucet au Nòrd-Èst e a l'Èst.

* Sant Nari au Sud-Èst e au Sud.

* Bandòu au Sud-Oèst.

* La Cadiera a l'Oèst.

* Cuja au Nòrd-Oèst.

## Istòria
Lo 4 d'abriu de 1402, a Brantas, au pè de Ventor, en preséncia de son esposa Alitz dei Bauç, Odon de Vilars donèt a son nebot Felip de Levís de fèus de Brantas, Plasians e sei dependéncias, de senhoriás de Sant Marcèu, Ròcafòrt, lo Castelet, Cassís e Pòrt Miu, dependentas de la baroniá d'Aubanha, e tanben La Fara e Agulha. Lo nebot, eu deviá li servir de caucion a respècte de Ramond de Torèna dins l'observacion d'un acòrdi que siguèt passat entre lo vicòmte, eu e son esposa Alitz. Dins lo cas qu'Alitz e Odon lo respectavan pas, aurián degut pagar  florins a Ramond de Torèna.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luecs e monuments

* Circuit Pau Ricard
* Glèia parroquiala de la Transfiguracion

## Personalitats liadas amb la comuna

## Vèire tanben
* Comunas de Var

## Liames extèrnes

## Nòtas
Tren cap a las nublas

En Argentina, dens la Província de Salta, lo **Tren cap a las nublas** (*Tren a las nubes* o *Tren de las nubes* en castelhan) qu'ei en vertat la linha C-14 de la companhia Ferrocarril General Belgrano qui junta la ciutat de Salta dab la gara de La Polvorilla dens lacordilhèra deus Andes a mei de 4 200 m d'altitud.

Qu'ei ua de las atraccions toristicas màger de la província e lo son viaducte de La Polvorilla qu'ei hèra famós.

## Gallery

File:Tren a las Nubes Locomotora.jpg
File:Tren_a_las_Nubes.jpg
File:Tren a las nubes.jpg
Nabucodonosòr Ièr

**Nabucodonosòr I** foguèt un rèi de la Segonda dinastia d'Isin que reinèt vèrs 1125-1104 aC sus lei vilas d'Isin e de Babilònia. Succediguèt a Ninurta-nadin-shumi. Pendent son rèine, ganhèt unei victòrias contra l'Elam e comencèt una guèrra contre l'Empèri Assirian. Son successor foguèt Enlil-nadin-apli Ier.

## Liames intèrnes

* Babilònia.
* Isin.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Georges Arnold

**Georges Arnold** (Lilla, 1837 – París, 1912) es una personalitat de la Comuna de París (1871).

Arquitècte per la vila de París, foguèt membre de la Gàrdia Nacionala durant lo sètge de París de 1870-1871. Elegit membre de la Comuna lo 16 d'abriu de 1871 per lo XVIII arrondiment, siguèt capturat per l'armada versalhesa e condamnat a la  deportacion en Nòva Caledònia. Tornèt en França après l'amnistia de 1880. 

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Artés d'Asson

**Artés d'Asson** (*Arthez-d'Asson* en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
La prononciacion qu'ei [ar'tes]. Las fòrmas ancianas que son *Arthez-deça*, *Arthez-dela* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .

Dauzat que pensa *Artés* ei un tèma escur, probablament aquitanic, dab lo sufixe prelatin *es(um)* . 

Segon Miquèu Grosclaude, que i a dens lo nom lo radicau basco-aquitan, « preindoeuropèu d'origina mediterranèa » *arte*, « euse, Quercus ilex », mès qui cambiè de sens per designar ua vegetacion brostèra, sustot on i a pas d'euse ([arbo mediterranèu]). Lo sufixe qu'ei basco, dab shiulanta (*-etz*) e qu'a probablament un sens collectiu . Medisha explicacion que per l'aute Artés.

## Istòria
La comunautat d'Artés d'Asson qu'estó hondada au sègle XVIIIau en bèth partir parçans d'Asson : Artés de çà e Artés delà.

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deus Pirenèus Atlantics

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Itti-Marduk-balatu

**Itti-Marduk-balatu** foguèt lo segond rèi de la Segonda dinastia d'Isin. Succediguèt a Marduk-kabit-ahheshu e reinèt vèrs 1140-1133 aC. Foguèt lo premier rèi d'aquela dinastia que se declarèt eretier dei rèis kasitas de Babilònia. D'autra part, es possible que s'emparèt de la vila durant son rèine. Son successor foguèt Ninurta-nadin-shumi.

## Liames intèrnes

* Isin.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Ninurta-nadin-shumi

**Ninurta-nadin-shumi** foguèt lo tresen rèi de la Segonda dinastia d'Isin. Succediguèt a Itti-Marduk-balatu e reinèt vèrs 1132-1127 aC. Foguèt rèi d'Isin e de Babilònia. Ansin, transferiguèt la capitala de la dinastia a Babilònia. Son successor foguèt Nabucodonosòr Ier.

## Liames intèrnes

* Isin.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Sumu-Abum

**Sumu-Abum** es un cap amorrita que foguèt un sobeiran de la region de Babilònia au començament dau començament dau sègle XIX avC. Sa posicion precisa dins la politica locala es mau conegut. Èra probablament rèi de la vila mai aquela posicion èra benlèu tenguda per Sumu-la-El. Lei relacions entre lei dos ómes son pauc claras (contemporanèus, successors, vassau/senhor...). Pasmens, Sumu-abum es sovent considerat coma lo fondator de la premiera dinastia babiloniana e Sumu-la-El coma son successor. Son rèine es relativament desconegut (mencions de guèrras còntra d'autrei vilas...) mai aguèt una influéncia importanta sus l'istòria babiloniana ulteriora car mantenguèt lo culte de Marduk, divinitat segondària que venguèt pauc a pauc lo protector oficiau de Babilònia.

## Liames intèrnes

* Amorritas.
* Babilònia.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Dominique Charpin, « Histoire politique du Proche-Orient amorrite (2002-1595) », dins Dominique Charpin, Dietz-Otto Edzard e Marten Stol, *Mesopotamien : die altbabylonische Zeit*, Friborg e Göttingen, Academic Press Fribourg ou Vandenhoeck & Ruprecht, 2004, pp. 80-86.
Sumu-la-El

**Sumu-la-El** foguèt un rèi de Babilònia que reinèt vèrs 1885-1840 aC. Succediguèt a Sumu-Abum. Pendent son rèine, aprofichèt un periòde trébol per conquistar Kazallu, Halambû, Kish, Kuta, Anzaqar e Barzi. Son successor foguèt Zabium.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Abi-Eshuh

**Abi-Eshuh** foguèt un rèi de la dinastia amorrita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Samsu-Iluna (vèrs 1750-1712 aC) e reinèt vèrs 1712-1684 aC. Son successor foguèt Ammi-Ditana (1684-1647 aC). Lo periòde es considerat coma aqueu d'un declin de la dinastia.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Changchun

left|250px|thumb|Vista de la Plaça de la Cultura a Changchun
**Changchun** (長春 en chinés) qu'ei la capitau de la província de Jilin, dens la Republica Populara de China. Qu'a un estatut administratiu de vila josprovinciau.

## Personalitats
* Liu Xiaobo, Prèmi Nobel de la Patz en 2010
Samsu-ditana

**Samsu-ditana** foguèt lo rèi darrier de la dinastia amorrita de Babilònia. Succediguèt a Ammi-saduqa e reinèt vèrs 1626-1595 aC. Son rèine es conogut per la guèrra contra leis Ititas de Mursili que se terminèt per lo pilhatge de Babilònia e la fin de la dinastia en 1595 aC.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Samsu-Iluna

**Samsu-Iluna** foguèt un rèi de la dinastia amorrita de Babilònia. Fiu e successor de Hammurabi, reinèt vèrs 1749-1712 aC. Durant son rèine, temptèt de continuar la politica de son paire, mai de revòutas nombrosas esclatèron e arroïnèron lo reiaume, coma l'insurreccion dau país de Sumèr comandada per Rim-Sin II (1741-1736 aC) que destruguèt tot lo sud de Mesopotamia.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Rodalies de Catalunya

**Rodalies de Catalunya** (en occitan, *Entorns de Catalonha*; anteriorament en catalan *Rodalies Barcelona* o en castellan *Cercanías Barcelona*) es una marca comerciala utilizada per la Generalitat de Catalonha e Renfe Operadora pels servicis ferroviaris d'entorns traspassats pel Ministèri de Foment d'Espanha a la Generalitat a comptar del 1 de genièr de 2010.

Los servicis son operats per Renfe Operadora e circulan per la ret ferroviària d'ample iberic d'ADIF. 

## Ligams extèrnes
*Rodalies de Catalunya, pagina web oficial.
Hammurabi

right|thumb|350px|Reiaume d'Hammurabi, de 1792 a 1750 avans l'èra crestiana

**Hammurabi** foguèt un rèi de la dinastia amorrita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Sin-Muballit (vèrs 1812-1793 aC) e reinèt vèrs 1792-1750 aC. Son rèine foguèt l'apogèu de la dinastia. D'efèct, aprofichèt una succession de guèrras de 1773 aC per conquistar Mashkan-shapir (1764) e Larsa (1763 aC), Eshnunna (1762 aC), Ekkalatum puei Mari (1760 aC). Aguèt per successor Samsu-Iluna (1749-1712 aC). Durant son rèine, realizèt tanben una òbra legislativa importanta ambé la creacion dau "Còde d'Hammurabi".

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha de Courbevoie

La **batalha de Courbevoie** se debanèt lo 2 d'abriu de 1871 entre l'armada de Versalhas e la Gàrdia Nacionala de París servent la Comuna. Foguèt la premiera batalha importanta de la guèrra civila francesa de 1871 e una victòria menora per lo govèrn de Versalhas. Aguèt tanben luòc lei premiers presoniers de la Comuna fusilhats per l'armada governamentala.

## Lei fòrças en preséncia

Lei fòrças dins lo vilatge de Courbevoie foguèron limitadas entre 500 e 600 combatents a l'entorn d'una barricada blocant la carriera principala de Courbevoie. Quauqueis arquieras èran estadas fachas dins lei bastiments vesins.

L'armada versalhesa engatgèt de fòrças pus importantas ambé quasi 8000 soudats e 600 a 700 cavaliers. Ansin, leis unitats utilizadas dins l'ataca foguèron :
* Bregada dau generau Bruat :
** 74 regiment de marcha.
** 1 regiment de marcha d'infantariá de marina.
** 2 regiment de marcha d'infantariá de fusilhiers marins.
* Bregada dau generau Daudel :
** 113 regiment de linha.
** 114 regiment de linha.
* Destacaments de la bregada de cavalariá dau generau Vinoy.

## La batalha

L'objectiu de l'armada versalhesa èra la presa dau giratòri de Courbevoie ocupat per lei Comunards. Lo plan èra que lei bregadas Bruat e Vinoy atacarián d'a frònt la posicion federa pendent que la bregada Daudel virariá lo vilatge.

L'ataca comencèt vèrs 12 h ambé lo 74 regiment après un bombardament per lei canons de la bregada Vinoy. La defensa federada vigorosa e lo manca d'experiéncia dei soudats entraïnèron un movement de panica. Lo regiment s'enfugiguèt en desòrdre e solament arrestats per lei menaças de Vinoy en persona e de seis oficiers. L'ataca poguèt reprendre malaisadament. Finalament, l'arribada dau 114 regiment sus la drecha dei Federats e la presa de Puteaux per l'infantariá de marina obliguèt la retirada dei defensors vèrs Neuilly .

Lei pèrdas foguèron de 12 tuats e 30 presoniers per la Comuna e 5 tuats e 21 bleçats per l'armada governamentala.

## Seguidas de la batalha

De sera, l'armada versalhesa abandonèt Courbevoie e tornèt a l'entorn de Versalhas. Pasmens, Vinoy ordenèt de fusilhar 5 presoniers. 2 per que èran de desertors e 3 per que foguèron capturats amb una arma. Foguèron lei premiers fusilhats de la Comuna.

A París, l'ataca causèt una colèra violenta e la Comission executiva acceptèt un projècte de sortida contra Versalhas per lo 3 d'abriu.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Napoléon La Cécilia

**Napoléon La Cécilia** (Tors, 13 de setembre de 1835 – Ramleh (Egipte), 25 de novembre de 1878) es una personalitat de la Comuna de París (1871).

Participèt a l'expedicion de Garibaldi de 1860 coma capitani dau gèni puei cap d'estat major dau generau Avezzana. Pendent la Guèrra francoprussiana, combatèt dins l'armada de Léger e terminèt la guèrra coma coronèu. Durant la Comuna de París, foguèt cap d'estat major dau generau Emiles Eudes puei venguèt generau lo 24 d'abriu. Participèt ai combats a l'entorn d'Issy e de Vanves. Après lei batalhas fòra la capitala, assaièt de defendre Montmartre (23 de mai de 1871).

Puei, s'exilièt a Londres e venguèt professor de francés a la *Royal Naval School* de New Cross e membre de la *Philological Society of England*. Moriguèt en Egipte de la tuberculòsi.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Exposicion Internacionau deu Centenari

L**'Exposicion Internacionau deu Centenari** (en espanhòu: *Exposición Internacional del Centenario*) que ho organizada en Argentina, en 1910, l'annada deu centenari de la soa Revolucion.

Itàlia, Anglatèrra, Soïssa, Paraguai e l'Empèri Àustroongrés qu'i avón lo lor pabalhon atau com mantuas províncias argentinas.

Lo tèma deus transpòrts, de l'igièna, de l'industria, de l'agricultura qu'i hon desvolopats.

Lo Pabalhon Argentin de l'Exposicion Universau de París que tornè atau acessar ua exposicion d'aquesta traca.
Peso (Argentina)

Lo **Peso** qu'ei la moneda nacionau d'Argentina. Que ho mès en circulacion a partir de 1992 en bèth remplaça l'Austral, ua moneda ligada istoricament a la legislatura deu president Raúl Alfonsín. Alavetz, un Peso que valèva  austral per'mor de l'inflacion.

La creacion deu Peso que ho au son torn pro ligada dab la politica de la legislatura deu successor d'Alfonsín, Carlos Saúl Menem, marcada per la convertibilitat de 1 Peso dab la valor d'1 Dolar american. Aquesta convertibilitat que ho trencada en 2002 com reaccion contra la crisi economica peu president Eduardo Duhalde. 

Lo Peso qu'ei subdividit en *centavos*.

Las monedas en circulacion que son d'ua valor de 1 centavos, 5, 10, 25 e 50 e de 1 Peso.

Los bilhets que son de 2 Pesos (dab la cara de Bartolomé Mitre), 5 (dab la cara de José de San Martín), 10 (dab la cara de Manuel Belgrano), 20 (dab la cara de Juan Manuel de Rosas), 50 (dab la cara de (Domingo Faustino Sarmiento) e 100 (dab lacara de Julio Argentino Roca).

## Ligams extèrnes
* Bilhets de Peso Argentina
Sim-Muballit

**Sin-Muballit** foguèt un rèi de la dinastia amorrita de Babilònia vèrs 1812-1793 aC. Succediguèt a Apil-Sin (vèrs 1831-1813 aC). Pendent son rèine, Babilònia venguèt un reiaume podent rivalizar ambé leis autrei poissanças de Mesopotamia. Son successor foguèt Hammurabi.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Dominique Charpin, « Histoire politique du Proche-Orient amorrite (2002-1595) », dins Dominique Charpin, Dietz-Otto Edzard e Marten Stol, *Mesopotamien : die altbabylonische Zeit*, Friborg e Göttingen, Academic Press Fribourg ou Vandenhoeck & Ruprecht, 2004, pp. 121-122.

## Nòtas e referéncias
Jean-Martial-Anthime Dupont

**Jean-Martial-Anthime Dupont** (Saint-Thomas-de-Conac, 1841 - Vèrs 1890) foguèt una personalitat de la Comuna de París (1871).

Condamnat en 1870 a 15 annadas de preson per complòt contra la seguretat de l'Estat, foguèt liberat per la proclamacion de la Republica lo 4 de setembre. Durant l'insurreccion dau 18 de març de 1871, venguèt comissari de polícia de l'Hôtel-de-Ville puei cap de la polícia municipala lo 23. Elegit membre de la Comuna, faguèt partida de la Comission de seguretat generala. Votèt per la creacion dau Comitat de Salut Public. Après la Setmana Saunosa, s'exilièt a Londres. Tornèt clandestinament en França e foguèt arrestat en julhet de 1872. Condamnat a mòrt, foguèt finalament deportat en Nòva Caledònia en 1879.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Austral

L**'Autral** qu'ei ua anciana moneda nacionau argentina mesa en circulacion durant lo mandat deu president Raúl Alfonsín dab lo decret 1.096 aperat *Plan Autral* presentat peu ministre d'economia Juan Vital Sourrouille.

Aquesta moneda que circulè dinc a la mesa en plaça deu Peso alavetz convertible en Dollar en 1992.

L'austral qu'èra subdividit en 100 Centavo. 

La soa istòria que ho marcada per l'inflacion e, a la fin, ua moneda de 1000 pesos que ho creada.
Earle Page

**Earle Christmas Grafton Page** (Grafton, 8 d'agost de 1880 - Sydney, 20 de decembre de 1961) foguèt un mètge e politician australian. Foguèt primièr ministre d'Austràlia entre 7 d'abril e 26 d'abril de 1939.
Arfuelha e Sant Prich

**Arfuelha e Sant Prich** (*Arpheuilles-Saint-Priest*, *Arpheuil* en 1793) es una comuna occitana de Borbonés dins lo departament d’Alèir, dins la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Arfuelha e Sant Prich dins lo canton de Marcilhat.png|Arfuelha e Sant Prich (roge) dins lo canton de Marcilhat (irange).
Arfuelha e Sant Prich dins la Comunautat de Comunas dau Pais de Marcilhat.png|Arfuelha e Sant Prich (roge) dins la Comunautat de comunas dau País de Marcilhat  (ròse)]].


### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

## Toponimia
Primièra mencion al s. XIV : *Arfoliae* del latin *arefodicula* (sosterranhs).

Sant Prich : *Saint-Priest* (1569).

## Eraudica

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Alèir

## Nòtas e referéncias
Nkosi Sikelel'iAfrika/Die Stem

***Nkosi Sikelel'iAfrika/Die Stem*** es l'imne nacional de Sud-Africa.


**Nkosi Sikelel' iAfrika**
*Xhósa*
Nkosi sikelel' iAfrika
Maluphakanyisw' uphondo lwayo,

*Zolo*
Yizwa imithandazo yethu,
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.

*Sòthò*
Morena boloka setjhaba sa heso,
O fedise dintwa le matshwenyeho,
O se boloke, O se boloke setjhaba sa heso,
Setjhaba sa South Afrika - South Afrika.

**Die Stem van Suid Afrika**
*Afrikaans*
Uit die blou van onse hemel,
Uit die diepte van ons see,
Oor ons ewige gebergtes,
Waar die kranse antwoord gee,

*anglès* (novèla adaptacion)
Sounds the call to come together,
And united we shall stand,
Let us live and strive for freedom,
In South Africa our land.
Himni i Flamurit

***Himni i Flamurit*** es l'imne nacional d'Albania.


Rreth flamurit të përbashkuar,
Me një dëshirë dhe një qëllim,
Të gjithë atje duke u betuar,
Të lidhim besën për shpëtim.

Prej lufte veç ai largohet,
Që është lindur tradhëtor,
Kush është burrë nuk frikohet,
Po vdes, po vdes si një dëshmor.

Në dorë armët do t'i mbajmë,
Të mbrojmë Atdheun në çdo kënd,
Të drejtat tona ne s'i ndajmë,
Këtu armiqtë s'kanë vend.

Se Zoti vet e tha me gojë,
Që kombet shuhen përmbi dhé,
Po Shqipëria do të rrojë,
Për të, për të luftojmë ne.
Gandash

**Gandash** foguèt un rèi kasita que reinèt durant lo rèine de Samsu-Iluna (vèrs 1749-1712 aC). Foguèt lo fondator de la dinastia kasita que reinarà sus lo reiaume de Babilònia après la dinastia amorrita.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Arfuelha

**Arfuelha** (en francés *Arfeuilles*, *Arfeuille* en 1793) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d’Alèir e la region francesa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Arfuelha dins lo canton de La Paliça.png|thumb|200px|right|Arfuelha (roge) dins lo canton de La Paliça (irange).
Arfuelha dins la Comunautat de Comunas de la Montanha Borbonesa.png|thumb|200px|right|Arfuelha (roge)  dins la Comunautat de Comunas de la Montanha Borbonesa (ròse).


Considerada coma un dels darrièrs contrafòrts dels Monts de la Magdalena, Arfuelha, dins lo departament d'Alièr (canton de La Palissa), es una comuna pichona de mejana montanha que s'espandís per una vasta espandida de près de 60 km², a pauc près a egala distància entre las vilas de Roana e de Vichèi. Lo borg situat a una altitud de 424 m es entornejat d'una ret de sèrras que culminan a 795 m, la qual fòrma la montanha borbonesa. Al sud es bordada per la còsta roanesa del costat est e del costat oèst pels Monts de Forés. Cap al nòrd l'altitud s'abaissa en direccion de las planas cap a La Palissa. Al sud, dins la comuna de Saint-Nicolas-des-Biefs, cap a 1000 mètres d'altitud pren naissença un riu, lo Barbenan, que vendrà un desenat de quilomètres mai luènh, amb l'apòrt d'afluents de las sèrras vesinas, lo riu que travèrsa lo borg d'Arfuelha. Lo Barbenan rejonh puèi Besbra, un afluent de Léger, a Ebruelh una comuna tenenta.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

Arfuelha.png|thumb|Arfuelha sus la carta de Cassini.


En 1793 èra chapluòc de canton, dins lo districte de Cucet.

Dempuèi 1801 es dins lo canton de La Paliça.

En 1789, Arfuelha depend :
* de la generalitat de Molins
* de l'eleccion de Gatnat
* del parlament de Paris
* de la seneschaucia de Molins
* de la diocèsi de Clarmont

La comuna es dins lo districte de Cucet puèi dins l'arrondiment de La Paliça (que ven en 1942 lo de Vichèi).

Entre 1789 e 1794 annèxa aquelas comunautats (noms en francés)&nbsp;:
* Fauconnet-Resve 
* Montmorillon-en-Billy
* Montmorillon-en-Vichy 
* Pingus

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Toponimia
Primièra mencion en 1301 : *Arfuelhe* del latin *arefodicula* (sosterranhs).

## Eraudica
thumb|center|200px|Escut d'Arfuelha

## Veire tanben

## Nòtas e referéncias
Dalian

left|250px|thumb|Universitat de Dalian de Lengas Estrangèras
**Dalian** 大連 (chinés), **Dairen** 大連 (japonés), **Dalnii** Дальний (rus), 다롄 (corean), qu'ei ua comuna de la província de Liaoning, dens la Republica Populara de China. Qu'a un estatut administratiu de vila josprovinciau.
Jens Böhrnsen

**Jens Börhnsen** (n. 1949) magistrat e òme politic, es cònsol de Brèma dempuèi 2005 e president del senat d'Alemanha dempuèi 2009.

Lo 31 de mai de 2010, après la demission del president Köhler, ven de drech president de la republica d'Alemanha *per interim*, entrò l'eleccion de Christian Wulff.

## Vida personala
A dos enfants d'un primièr maridatge. Es veuse de Luise Morgenthal (mòrta en 2007 d'una emorragia cerebrala).
Arona (Borbonés)

**Arona** (en francés *Arronnes*, en 1793 *Arronne*) es una comuna occitana de Borbonés dins lo departament d’Alèir, dins la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

Arona dins lo canton dau Maiet de Montanha.png|Arona (roge) dins lo canton dau Maiet de Montanha (irange).
Arona dins la Comunautat de Comunas de la Montanha Borbonesa.png|Arona (roge) dins la Comunautat de Comunas de la Montanha Borbonesa (ròse).


### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

Arona.png|thumb|Arona sus la carta de Cassini.


La comuna d'Arona annexèt entre 1790 e 1794 las comunautats (noms en francés) de :
* Couches-Bancheret
* Doyat-Coutery

En 1793 èra dins lo canton de Busset (districte de Cucet), dempuèi 1801 dins lo dau Maiet de Montanha (arrondiment de La Paliça, puèi de Vichèi).

En 1789 Arona depend :
* de la generalitat de Molins
* de l'eleccion de Gatnat
* de la subdelegacion de Cucet
* del parlament de Paris
* de la senescaucia de Molins
* de la diocèsi de Clarmont

## Toponimia
Primièra mencion en 1282 : *Arona* del preceltic *ar* (riu, aiga).

## Eraudica

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas a la comuna

## Veire tanben

## Nòtas e referéncias
Burna-Buriash Ier

**Burna-Buriash** foguèt un rèi de la dinastia kasita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Agum II e foguèt remplaçat per Kashtiliash III. Reinèt vèrs 1500 aC e foguèt lo premier rèi de la dinastia que possediguèt tot lo territòri a l'entorn de Babilònia.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Agum II

**Agum II** foguèt un rèi kasita dau sègle XVI aC que succediguèt a Tiptakzi. Vèrs 1570 aC, venguèt lo premier rèi kasita dau reiaume de Babilònia après la fin de la dinastia amorrita en 1595 aC. Foguèt remplaçat per Burna-Buriash.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Perspectiva

Lo mot **perspectiva** pòt significar.

* La perspectiva es lo fenomèn de percepcion visuala amb que  l'uèlh percep en doas dimensions un monde en tres dimensions.

* La perspectiva dins un sens de tecnica grafica amassa las diferentas aproximacions o convencions amb que se pòt representar sus una superfícia delimitada los efèits de la percepcion visuala.

* La perspectiva atmosferica o esfumat, amb que la color e la luminositat dels objèctes son foncions de lor distància del regardaire, es ligada a la non transparéncia de l'aire. 

* La perspectiva de movement (efèit de parallaxi) tracta de la percepcion de la distància suggerida par la velocitat e la talha aparentas d'objèctes en movement.  

* Una perspectiva al sens figurat es una promessa, una probabilitat. Lo tèrme renvia alara vèrs las consequéncias possiblas d'un tal estat present o avenidor, que sián representablas visualament o pas.
Batalha de la crosiera de la Croix-Rouge

La **batalha de la crosiera de la Croix-Rouge** foguèt una batalha de la Setmana Saunosa pendent la Comuna de París (1871). Se debanèt dau 23 au 24 de mai de 1871. Foguèt una victòria versalhesa importanta per que dubriguèt lo quartier dau Panteon a l'armada dau govèrn d'Adolphe Thiers.

Lei combats comencèron après la batalha de la crosiera Bréa entre lo II còrs e unei batalhons de la Gàrdia Nacionala o de volontaris comandats per Eugène Varlin. L'armada governamentala foguèt blocada tot lo 23 de mai per lei Federats assostats per una barricada. Pasmens, l'ofensiva generala de l'endeman obliguèt la retirada dei Comunards vèrs 7 h.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Ernest Puget

**Ernest Puget** foguèt una personalitat de la Comuna de París (1871).

Durant lo sètge de 1870-1871, foguèt comandant dau 157 batalhon de la Gàrdia Nacionala. Elegit membre de la Comuna lo 26 de març, faguèt partida de la Comission dau trabalh, industria e cambi e venguèt tanben comandant de la XIX Légion. Après lei combats de la Setmana Saunosa, s'exilièt e foguèt condamnat a mòrt per contumàcia.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Angola Avante

***Angola Avante*** es l'imne nacional d'Angòla.


Ó Pátria, nunca mais esqueceremos
Os heróis do quatro de Fevereiro.
Ó Pátria, nós saudamos os teus filhos
Tombados pela nossa Independência.
Honramos o passado e a nossa História,
Construindo no Trabalho o Homem novo,
Honramos o passado e a nossa História,
Construindo no Trabalho o Homem novo,

*Refranh (dos còps)*
Angola, avant!
Revolução, pelo Poder Popular !
Pátria Unida, Liberdade,
Um só povo, uma só Nação !

Levantemos nossas vozes libertadas
Para glória dos povos africanos.
Marchemos, combatentes angolanos,
Solidários com os povos oprimidos.
Orgulhosos lutaremos pela Paz
Com as forças progressistas do mundo.
Orgulhosos lutaremos pela Paz
Com as forças progressistas do mundo.
Fair Antigua, We Salute Thee

***Fair Antigua, we salute thee*** es l'imne nacional d'Antigua e Barbuda.


Fair Antigua, we salute thee!
Proudly we this anthem raise
To thy glory and thy beauty,mochtchee
Joyfully we sing the praise
Of the virtues, all bestowed
On thy sons and daughters free;
Ever striving, ever seeking,
Dwell in love and unity.

Raise the standard! Raise it boldly!
Answer now to duty's call
To the service of thy country,
Sparing nothing, giving all;
Gird your loins and join the battle
'Gainst fear, hate and poverty,
Each endeavouring, all achieving,
Live in peace where man is free.

God of nations, let Thy blessings
Fall upon this land of ours;
Rain and sunshine ever sending,
Fill her fields with crops and flowers;
We her children do implore Thee,
Give us strength, faith, loyalty,
Never failing, all enduring
To defend her liberty.
Aash Al Maleek

***Aash Al Maleek*** es l'imne nacional d'Arabia Saudita.


Sarei Lilmajd Oualalya
Mjjedi Le Khaleg Assama
Ouarfay El Khaffag Akhdar
Yahmil Al-Nour al-Mosattar
Raddedi Allahou Akbar
Yamaouteni
Maouteni 'Icht Fakhr al-Mouslymyn
Aach Al-Malik Lelalam oua al-Ouatan
Mer Hayrenik

***Mer Hayrenik*** es l'imne nacional d'Armenia.


Mer hayrenik, Azat Ankakh,
Vor aprel eh tareh tar,
Yoor vortike ard kanchum eh
Azat, Ankakh Hayastan.
	
Aha, yeghpayr, kez mi drosh,
Vor im dzerkov gortsetsi,
Gishernere yes koon cheghah,
Artasukov lvatsi.
	
Nayir nran yerek guynov,
Nvirakan mer nshan,
Togh poghpoghi tshnamu dem,
Togh misht pandsah Hayastan.
	
Amenayn tegh mahe mi eh,
Mard mi angam pit merni,
Bayts yerani ovr yur azgi
Azatutyan ke zohvi.
Kara-indash

**Kara-indash** foguèt un rèi de la dinastia kasita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Burna-Buriash Ier e foguèt remplaçat per Kurigalzu Ier.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
El gran Carlemany

***El gran Carlemany*** es l'imne nacional d'Andòrra


El gran Carlemany, mon Pare dels àrabs em deslliurà
I del cel vida em donà de Meritxell, la gran Mare
Princesa nasquí i Pubilla entre dues nacions neutral
Sols resto l'única filla de l'Imperi Carlemany.
Creient i lluire onze segles, creient i lliure vull ser
Siguin els furs mos tutors i mos Prínceps defensors!
I mos Prínceps defensors!
Kassaman

***Kassaman*** es l'imne nacional d'Argeria.


Qasaman bi-n-nâzilât il-mâhiqât
Wa-d-dimâ' iz-zâkiyât it-tâhirât
Wa-l-bunûd il-lâmi'ât il-khâfiqât
Fi-l-jibâl ich-châmikhât ich-châhiqât
Nahnu thurnâ fahayâtun aw mamât
Wa 'aqadnâ l-'azma an tahya l-jazâ'ir.
fa-chhadû ! fa-chhadû ! fa-chhadû !

Nahnu jundun fî sabîl il-haqqi thurnâ
Wa 'ilâ-stiqlâlinâ bi-l-harbi qumnâ.
Lam yakun yusghî lanâ lammâ nataqnâ
Fa-ttakhadhnâ rannat al-bârûdi waznâ.
Wa 'azafnâ naghmat ar-rachchâchi lahnâ
Wa 'aqadnâ l-'azma an tahya l-jazâ'ir.
fa-chhadû ! fa-chhadû ! fa-chhadû !

Yâ firansâ qad madhâ waqt ul-'itâb
Wa tawaynâhu kamâ yutwa l-kitâb
Yâ firansâ inna dhâ yawm ul-hisâb
fa-sta'iddî wa khudhî minnâ l-jawâb
Inna fî thawratinâ fasl al-khitâb
Wa 'aqadnâ l-'azma an tahya l-jazâ'ir.
fa-chhadû ! fa-chhadû ! fa-chhadû !

Nahnu min abtâlinâ nadfa'u jundâ
Wa 'alâ achlâ'inâ nasna'u majdâ.
Wa 'alâ arwâhinâ nas'adu khuldâ .
Wa 'alâ hâmatinâ narfa'u bundâ.
Jabhat ut-tahrîri a'ataynâki 'ahdâ
Wa 'aqadnâ l-'azma an tahya l-jazâ'ir.
fa-chhadû ! fa-chhadû ! fa-chhadû !

Sarkhat ul-awtâni min sâh il-fidâ
Fa-sma'ûhâ wa-stajîibû li-n-nidâ
Wa-ktubûhâ bi-dimâ' ich-chuhadâ
Wa-qra'ûhâ li-bani l-jîli ghadâ
qad madadnâ laka yâ majdu yadâ
Wa 'aqadnâ l-'azma an tahya l-jazâ'ir.
fa-chhadû ! fa-chhadû ! fa-chhadû !
Otto Albert Blehr

**Otto Albert Blehr**, jurista e òme politic, foguèt primièr ministre de Norvègia abans l'independencia, entre 1902 e 1903, e entre 1921 e 1923.
Agum Ier

**Agum ** foguèt un rèi de la dinastia kasita installada vèrs Babilònia per Gandash. Li succediguèt e foguèt remplaçat per Kashtiliash.

## Liames intèrnes

* Babilònia.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Axel Pehrsson-Bramstorp

**Axel Alarik Pehrsson-Bramstorp** (1883-1954) òme politic, foguèt primièr ministre de Suècia entre 1936 e 1936.
Michael Stich

thumb|upright=0.85|Michael Stich
**Michael Stich** es un èx-jogaire de tennis alemand. Nasquèt lo 18 d'octòbre de 1968 a Pinneberg, Alemanha. Arribèt a èsser nº 2 del mond e ganhèt Wimbledon en 1991. Stich ganhèt 18 torneges en individuals e 10 en dobles. Ganhèt tanben la medalha d'aur als Jòcs Olimpics de Barcelona. En representant e Alemanha, ganhèt en 1993 la Copa Davis e la Copa Hopman.

Se retirèt en 1997.

## Torneges
* 1990: Memphis.
* 1991: Wimbledon, Stuttgart, Schenectady e Viena.
* 1992: 's-Hertogenbosch e Grand Slam Cup.
* 1993: Stuttgart, Amborg, Queens, Basilèa, Estocòlme e Mastes.
* 1994: Rotterdam, Munic e Halle.
* 1995: Los Angeles.
* 1996: Anvèrs.
Michael Chang

thumb|right|Michael Chang
**Michael Te-pei Chang** es un ex-jogaire de tennis nòrd-american, d'origina taiwan. Nasquèt lo 22 de febrièr de 1972 en Hoboken, Nòva Jersei (Estats Units). Arribèt a èsser nº 2 del mond e ganhèt Roland Garros. Chang 34 torneges e una Copa Davis (1990).

Se retirèt en 2003.

## Torneges
* 1988: San Francisco.
* 1989: Roland Garros e Wembley.
* 1990: Toronto.
* 1991: Birmingham.
* 1992: San Francisco, Indian Wells e Miami.
* 1993: Jakarta, Osaka, Cincinnati, Kuala Lumpur e Pequin.
* 1994: Jakarta, Filadèlfia, Hong Kong, Atlanta, Cincinnati e Pequin.
* 1995: Hong Kong, Atlanta, Tòquio e Pequin.
* 1996: Indian Wells, Washington e Los Angeles.
* 1997: Memphis, Indian Wells, Hong Kong, Orlando e Washington.
* 1998: Boston e Shanghai.
* 2000: Los Angeles.
Manzhouli

**Mǎnzhōulǐ** 满洲里 (chinés), **Manǰuur** Манжуур (mongòl), **Manchzhuriya** Маньчжурия (rus), qu'ei ua comuna de la Region Autonòma de Mongolia Interiora, dens la Republica Populara de China, situada au nòrd deu Lac de Hulun. Qu'a un estatut administratiu de vila-viceprefectura devath la jurisdiccion de la vila-prefectura de Hulunbuir.

Lo son nom que vien deu rus Маньчжурия *Manchzhuriya*, valent a díser Manchoria.

Г.Маньчжурия (Китай).JPG|Centre urban
ManzhouliTracks.jpg|Gara deu camin de hèr
Manzhouli1.jpg
Manzhouli2.jpg
Manzhouli3.jpg|Plaça Matrioshka
Resèrva Naturau de Zhalong

[thumb|250px|Gruas de Japon dens la [palun de Zhalong]]
La **Resèrva Naturau de Zhalong** (扎龍國家級自然保護區 *zhālóng guójiā jízìránbǎohùqū* en chinés) qu'ei un airau protegit de la província de Heilongjiang, dens la Republica Populara de China.

La soa superfícia qu'ei de . Qu'ei l'abitat de nidificacion e d'arrestada de nombrosas cigonhas, cicnes, galejons, cabussons... Enter abriu e octobre qu'ei emplegada peus ausèths migratòris en rota enter la Russia artica autorn deu Desèrt de Gòbi e lo sud-èst d'Asia.
Teofil d'Antiòquia

**Teofil** foguèt, al sègle II, patriarca (evesque) d'Antiòquia segon Eusèbi.

Nos es conegut per qualques notícias ancianas e pel sol de sos tractats – una apologia – qu'es arribat fins a nosautres: los *Tres libres a Autolycus*.

Sembla d'èsser originari d'Assiria en Mesopotamia, coma Tacian, mas sa lenga e tot son rèireplan son grècs. D'origina pagana, venguèt crestian après legir 

## Referéncias
David Cameron

**David William Donald Cameron** (Londres, 9 d'octobre de 1966) es un politician anglés del partit conservador. Foguèt primièr ministre del Reialme Unit entre l'11 de mai de 2010 e lo 13 de julhet de 2016. 

En junh de 2016, après lo referendum sul manten del Reialme Unit dins l'Union europèa, a l'eissida del qual los angleses se prononcièron per la partença del Reialme Unit de l'UE, David Cameron anóncia sa demission venenta.
Elisabeth Dmitrieff

thumb|right|140px|Elisabeth Dmitrieff.<br /></small>
**Elisabeth Dmitrieff** (1851 - 1910 o 1918) foguèt una feminista russa e una personalitat de la Comuna de París (1871). 

Venguèt jornalista a *La Causa dau Pòple* e Karl Marx la mandèt a París per curbir leis eveniments de la Comuna. Lo 11 d'abriu, fondèt l'Union dei fremas ambé Nathalie Lemel puei participèt ai trabalhs de la Comission dau trabalh, industria e cambi sus l'organizacion de cooperativas de fremas. Se bateguèt durant la Setmana Saunosa e sauvèt de la captura Léo Fränkel.

Dempuei 2007, una plaça dau III arredoniment de París porta son nom.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Bakó

thumb|280px|left|La ciutat de Bakó, amb la Mar Caspiana.

**Bakó** (en azèri: *Bakı*; en persan: باکو *Badkube*) es la capitala d'Azerbaitjan. La populacion èra estimada a  abitants, en 2011. Sa superfícia totala es . Es bordada per la Mar Caspiana, a l'èst.

## Nòtas e referéncias
Gustave Lefrançais

**Gustave Lefrançais** (Angers, 1826 – París, 1901) foguèt una personalitat francesa de la Comuna de París (1871).

Diplomat ensenhaire, seis idèias revolucionàrias e sa participacion a l'Associacion d'institutors e d'institutritz socialistas en 1848 lo barrèron d'obtenir dau trabalh. Puei, foguèt interdich d'ensenhament en 1851 e s'exilièt a Londres de 1852 a 1853. Membre de l'oposicion parisenca a Napoleon III, foguèt elegit membre de la Comuna lo 26 de març de 1871 per lo IV arredoniment. Faguèt partida de la Comission executiva (26 de març - 3 d'abriu), de la Comission dau trabalh, industria e cambi (3 - 21 d'abriu) e de la Comission dei finanças (après lo 21 d'abriu). Votèt contra la creacion dau Comitat de Salut Public. Pendent la Comuna, assaièt d'organizar la defensa de Montmartre lo 23 de mai puei, s'exilièt en Soïssa e venguèt membre de la Federacion dau Jura. Tornèt en França après l'amnistia de 1880 e participèt a de jornaus anarquistas.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Jean-Baptiste Chardon

**Jean-Baptiste Chardon** (Souvigny, 1839 – Vierzon, 1900) foguèt una personalitat francesa de la Comuna de París en 1871.

Condamnat en 1870 durant lo rèine de Napoleon III per , foguèt liberat per la proclamacion de la Republica lo 4 de setembre. Durant lo sètge de París per lei Prussians (1870-1871), venguèt capitani dau 133 batalhon de la Gàrdia Nacionala e membre de l'Internacionala pendent lo mes de novembre de 1870. Partisan de Blanqui, foguèt elegit membre de la Comuna per lo XIII arredoniment lo 26 de març de 1871. Faguèt partida de la Comission militara puei de la Comission de seguretat generala (après lo 5 d'abriu). Après la Setmana saunosa, foguèt condamnat a mòrt per contumàcia e s'exilièt en Soïssa.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Gabriel Ranvier

**Gabriel Ranvier** (Baugy, 1828 – París, 1879) foguèt una personalitat de la Comuna de París de 1871.

Partisan de Blanqui, foguèt condamnat pendent lo rèine de Napoleon III per  mai liberat per la proclamacion de la Republica lo 4 de setembre de 1870. Participèt ais insurreccions dau 31 d'octòbre de 1870 e dau 18 de març de 1871. Premier cònsol dau XX arredoniment dempuei lo 5 de novembre de 1870, foguèt tanben elegit membre de la Comuna lo 26 de març de 1871. Proclamèt la Comuna durant la ceremonia dau 28 de març e faguèt partida de la Comission militara. Participèt donc a la sortida federada desastrosa dau 3 d'abriu puei votèt la creacion dau Comitat de Salut Public. Se batèt pendent tota la Setmana Saunosa, en particular a l'entorn dau quartier dei Buttes-Chaumont. Après lei combats, s'exilièt en Soïssa e foguèt condamnat a mòrt per contumàcia lo 14 de julhet de 1874. En 1878, anèt en Italia e tornèt en França en 1879.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Walery Wroblewski

thumb|Walery Wroblewski
**Walery Wroblewski** (Zoludek (Polonha), 1836 – Ouarville, 1908) foguèt una personalitat de l'insurreccion polonesa de 1863 e de la Comuna de París de 1871.

Oficier de l'insurreccion polonesa de 1863, Walery Wroblewski se batèt vèrs Lubelski fins au mes d'abriu de 1864. Bleçat, s'exilièt adonc en França. Durant lo sètge de París per lei Prussians (1870-1871), prepausèt vanament de crear una legion de combatents polonés. En revenge, après l'insurreccion de Paris lo 18 de març de 1871, venguèt generau de la Comuna. Comandant dei fortificacions entre Ivry e Arcueil, participèt ai batalhas dei fòrts d'Ivry e de Vanves. Pendent la Setmana Saunosa, assaièt de defendre lo quartier de la Butte-aux-Cailles (24-25 de mai de 1871) puei la plaça de la Bastille. S'exilièt a Londres après lei combats e venguèt membre dau Conseu generau de l'Internacionala. Tornèt en França en 1880.

Es enterrat dins lo cementèri dau Père-Lachaise près de la muralha dei Federats.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha de la carriera Vavin

La **batalha de la carriera Vavin** foguèt una batalha de la Setmana Saunosa pendent la Comuna de París (1871). Se debanèt dau 23 au 24 de mai de 1871. Foguèt una victòria versalhesa importanta perque dubriguèt lei jardins dau Luxemborg e lo quartier dau Panteon a l'armada dau govèrn d'Adolphe Thiers.

La batalha comencèt après lei combats de la crosiera Bréa entre lo II còrs e unei batalhons de la Gàrdia Nacionala o de volontaris comandats per Maxime Lisbonne. L'armada governamentala foguèt blocada tot lo 23 de mai per lei Federats assostats per una barricada fòrça importanta defendent l'intrada dei jardins dau Luxemborg. Pasmens, l'ofensiva versalhesa generala de l'endeman obliguèt la retirada vèrs lo Panteon dei Comunards vèrs 12 h.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias