open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tachyglossidae

Los **equidnas** (del latin *echidna*, del grèc ancian  / *ékhidna*, «  vipèra »)  partejan amb los ornitorincs l'òrdre dels monotrèmas e una mescla de caractèrs reptilians e mamifèrs tipics.

Se ne coneis 3 espècias, l'equidna del nas cort (*Tachyglossus aculeatus* (Shaw, 1792)) (3 a 6&nbsp;kg) en Austràlia e Tasmania e los equidnas del nas long (*Zaglossus bruijni* (Peters and Doria, 1876)) (5 a 10&nbsp;kg) e *Zaglossus attenboroughi* en Nòva Guinèa.

Los equidnas an un còrs robuste cobèrt d'una mescla de forradura e de ponchons, an de membres amb una adaptacion escavaira, an una boca pichona, amb una maissa fina, an pas de dents mas una lenga longa pegosa, qu'amb ela atrapan de termitas e de pichons artropòdes.

Los equidnas vivon generalament en solitaris.

Pendent la sason de reproduccion, la femèla pond un uòu (rarament mai) que transferís directament del fangàs dins una pòcha ventrala temporària per una incubacion d'una desena de jorns. Nut a la naissença, lo jove i demòra de 6 a 8 setmanas, chucant lo lach que s'escor de las glandas mamàrias que desbocan dins la pòcha.

## Lista de las espècias

Se recensa quatre espècias d'equidnas actualament vivas :
* l'equidna de nas cort:
** *[[Tachyglossus aculeatus]]*, descobèrt per Shaw en 1792, pesa de 3 a 6 kg, en Austràlia e Tasmania ;
* los equidnas de nas long :
** *[[Zaglossus bruijni]]*, descobèrt per Peters e Doria en 1876, pesant de 5 a 10 kg ;
** *[[Zaglossus attenboroughi]]*, en Nòva Guinèa.
** *[[Zaglossus bartoni]]*, (re)descobèrt en 1998 en Nòva Guinèa.

Lo sit Mikko's Phylogeny Archive, cita mantuna espècia atudadas del genre *Zaglossus* :
* †*[[Zaglossus owenii]]*
* †*[[Zaglossus ramsayi]]* (Owen, 1884)
* †*[[Zaglossus robustus]]* (Dun, 1895)
* †*[[Zaglossus hacketti]]* (Glauert, 1914)
* †*[[Zaglossus harrisoni]]* (Scott & Lord, 1922)
* †*[[Zaglossus attenboroughi]]* (Flannery & Groves, 1998)

### Referéncias taxonomicas
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligams extèrnes
* Mikko's Phylogeny Archive

### Nòtas
Tachyglossus aculeatus

L' **equidna de nas cort** (*Tachyglossus aculeatus*), o **equidna australian** es un mamifèr que viu practicament sus tot lo « continent » australian (es pas absent que dins qualques illas del nòrd ; es lo mamifèr autoctòn qu'a lo territòri mai vast en Austràlia) e dins las regions costièras e montanhosas del sud-èst de Nòva Guinèa. Es una de las quatre espècias d'equidnas qu'existisson encara mas es lo sol membre del  *Tachyglossus*.

## Nòtas e referéncias

### Ligams extèrnes

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Tetrapoda

Un **tetrapòde** es un vertebrat terrèstre o marin que son esqueleta compòrta dos parelhs de membres provesits de dets, aparents o atrofiats, que pòrtan testimòni dins l'evolucion d'una adaptacion primitiva a la marcha, coma los anfibis, los reptils (dont las sèrps), los mamifèrs e los ausèls.

## Caracteristicas
Los Tetrapòdes constituisson un fil al sen dels Sarcopterigians. Son los Anfibis e los Amniòtas (Reptils, Ausèls, Mamifèrs). Se caracterizan per la preséncia de dos parelhs de membres quiridians (dos membres anteriors o pectorals e dos membres posteriors o pelvians) que son omològs de las nadarèlas paras dels peisses. Los membres quiridians son devesits en tres partidas: estilopòde (umèrus sul membre anterior/femur sul membre posterior), zeugopòde (ràdius-cubitus/tíbia-peronè), autopòde (carps-metacarps-falanjas/tarses-metatarses-falanjas). Aqueste esquèma de basa a subit de variacions fòrça nombrosas en relacion amb l'adaptacion a divèrses mòdes de locomocion dels Tetrapòdes (vòl, nada, salt, corsa, escavairament...).

Los primièrs Tetrapòdes apareguèron al Devonian Superior (fa 365 milions d'annadas). Contràriament a çò que se pensa sovent, los membres quiridians apareguèron en primièr pels organismes entièrament aqüatics e foguèron cooptats pus tard per permetre lo desplaçament en defòra de l'aiga, coma o mòstra l'estudi de las doas espècias de tetrapòdes fossils « Acanthostega » e « Ichthyostega ».

**Autres caractèrs derivats pròpris** :
* conduch lacrimal entre uèlh e sac nasal,
* lo cap es separat de la rèsta del còs per un còl,
* l'òs iomandibular de la maissa passa dins los òsses de l'audicion,
* la primièra vertèbra cervicala deven l'atlàs.
2 de genièr

## Eveniments
* 1492 - Reconquista de Granada, darrièr reialme moro de la peninsula Iberica.

## Naissenças
* 1642 - Sultan Mehmed IV d'Empèri otoman (m. 1693)
* 1813 - Loís Bocoiran, lexicograf occitan (m. 1895)
* 1830 - Henry Flager, entrepreneire american (m. 1913)
* 1835 - Carl Friedrich Wilhelm Claus, zoologista alemand (m. 1899)
* 1874 - Aleksander Prystor, primièr ministre de Polonha (m. 1941)
* 1884 - Firmin Borgada, escrivan occitan (m. 1963)
* 1901 - Allene Ray, actritz americana (m. 1979)
* 1920 - Isaac Asimov, escrivan rus (m. 1992)
* 1931 - Toshiki Kaifu, primièr ministre de Japon
* 1938 - Goh Kun, primièr ministre de la Corèa del Sud
* 1941 - Gianfranco Terenzi, politician santmarinés
* 1951 - Jan Fischer, primièr ministre de Chequia
* 1952 - Indulis Emsis, primièr ministre de Letònia
* 1961 - Aram Sargsyan, primièr ministre d'Armenia
* 1964 - Arsen Avàkov, politician ucraïnian
* 1968 - Cuba Gooding Jr., actor american
* 1969 - Christy Turlington, modèla americana
* 1972 - Boris Rhein, avocat e òme politic alemand
* 1976 - Paz Vega, actritz e modèla espanhòla
* 1981 - Maxi Rodríguez, fotbolaire argentin
* 1988 - Jonathan Evans, fotbolaire irlandés

## Decèsses
* 1557 - Pontormo, pintor italian (n. 1494)
* 1647 - Zhang Xianzhong, militar chinés (n. 1616)
* 1726 - Domenico Zipoli, jesuita e compositor de musica barròca italian-argentin (n. 1688)
* 1861 - Rei Frederic Guilhèm IV de Prussia (n. 1795)
* 1895 - Alexandre Bidà, dessenhador, pintor e gravador occitan (n. 1813)
* 1955 - José Antonio Remón, president de Panamà (n. 1908)
* 1960 - Fausto Coppi, ciclista italian (n. 1919)
* 1968 - Cuno Hoffmeister, astronòm alemand (n. 1892)
* 1977 - Errol Garner, pianista de jazz american (n. 1921)
* 1995 - Siad Barre, president de Somalia (n. 1919)
* 2001 - Jimmy Zámbó, cantaire ongrés (n. 1958)
* 2009 - Laurence Pernoud, jornalista e escrivana francesa (n. 1918)
* 2016 - Michel Delpech, cantaire francés (n. 1946)

----
Vejatz tanben :
* 1 de genièr | 3 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
4 de genièr

## Eveniments
* 1896 - Utah se tòrna lo 45 estat american.
* 1948 - Myanmar: se fa independent del Reialme Unit.
* 1969 - Espanha retòrna l'Ifni al Marròc.
* 2010 - Inauguracion en Dubai del Burj Khalifa, lo gratacèl mai naut del mond.

## Naissenças
* 1643 - (dins lo calendièr gregorian) : Sir Isaac Newton, fisician e matematician anglés (m.1727).
* 1710 - Giovanni Battista Pergolesi, compositor italian (m. 1736)
* 1772 - Joan Estève Esquiròl, psiquiatre francés (m. 1840)
* 1785 - Jacob Grimm,  lingüista, lexicograf e istorian alemand (m. 1863)
* 1809 - Louis Braille, professor francés, inventor de l'alfabet Braille (m. 1852)
* 1839 - Casimiro de Abreu, poèta romantic brasilièr (m. 1860)
* 1875 - Anni Swan, escrivana finesa (m. 1958)
* 1889 - William Edward Collinson, lingüista britanic (m. 1969)
* 1892 - Francisco Franco, dictator d'Espanha (m. 1975)
* 1932 - Carlos Saura, realizator espanhòl
* 1936 - Rudolf Schuster, president d'Eslovaquia
* 1940 - Brian David Josephson, fisician britanic, Prèmi Nobel
* 1940 - Gao Xingjian, escrivan chinés, Prèmi Nobel
* 1945 - Richard Royce Schrock, quimista american, Prèmi Nobel
* 1956 - Bernard Sumner, musician, cantaire e compositor britanic (Joy Division, New Order)
* 1962 - Harlan Coben, escrivan american
* 1963 - May-Britt Moser, biològa norvegiana, Prèmi Nobel
* 1966 - Deana Carter, cantaira americana

## Decèsses
* 1786 - Moses Mendelssohn, filosòf josieu alemand (n. 1729)
* 1825 - Rei Ferrand Ièr de las doas Sicilias (n. 1751)
* 1919 - Georg von Hertling, cancelièr d'Alemanha (n. 1843)
* 1920 - Benito Pérez Galdós, escrivan espanhòl (n. 1843)
* 1941 - Henri Bergson, escrivan e filosòf francés, Prèmi Nobel de literatura (n. 1859)
* 1946 - Pèire Casals, politician occitan (n. 1853)
* 1957 - Theodor Körner, president d'Àustria (n. 1873)
* 1960 - Albert Camus, escrivan francés, Prèmi Nobel de literatura (n. 1913)
* 1961 - Erwin Schrödinger, fisician austrian, Prèmi Nobel (n. 1887)
* 1965 - T. S. Eliot, escrivan american, Prèmi Nobel de literatura (n. 1888)
* 1990 - Alberto Lleras Camargo, diplomata colombian, president de Colómbia (n. 1906)
* 2000 - Spiros Markezinis, president de Grècia (n. 1909)
* 2006 - Maktoum bin Rashid Al Maktoum, primièr ministre dels Emirats Arabis Units (n. 1946)
* 2007 - Marais Viljoen, president de Sudafrica (n. 1915)
* 2010 - Johan Ferrier, president de Surinam (n. 1910)

----
Vejatz tanben :
* 3 de genièr | 5 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
6 de genièr

## Eveniments

## Naissenças
* 1367 - Rei Ricard II d'Anglatèrra (m. 1400)
* 1412 - Santa Joana d'Arc, eroïna francesa (m. 1431)
* 1587 - Gaspar de Guzmán y Pimentel, Comte-duc d'Olivares, nòble e òme politic espanhòl (m. 1645)
* 1706 - Benjamin Franklin, òme politic e inventor american (m. 1790)
* 1745 - Jacques-Étienne Montgolfier, inventor francés (m. 1799)
* 1766 - Gaspar Rodríguez de Francia, dicatator de Paraguai (m. 1840)
* 1880 - Tom Mix, actor american (m. 1940)
* 1891 - Adolf von Bomhard, general alemand (m. 1976)
* 1897 - Ferenc Szálasi, primièr ministre d'Ongria (m. 1946)
* 1912 - Jaume Ellul, pensaire occitan (m. 1994)
* 1926 - Kim Dae-jung, president de la Corèa del Sud, Prèmi Nobel de la Patz (m. 2009)
* 1936 - Julio María Sanguinetti, president d'Uruguai
* 1937 - Harri Holkeri, primièr ministre de Finlàndia (m. 2011)
* 1938 - Adriano Celentano, cantaire, dançaire, actor e productor italian
* 1944 - Rolf M. Zinkernagel, professor soís, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina
* 1944 - Alan Stivell, musician e cantautor breton
* 1955 - Rowan Atkinson, *Mr. Bean*, actor britanic
* 1966 - A. R. Rahman, musician indian
* 1972 - Nek, cantaire italian

## Decèsses
* 1607 - Guidobaldo del Monte, astronòm e matematician italian (n. 1545)
* 1786 - Pierre Poivre, agronòm francés (n. 1719)
* 1852 - Louis Braille, inventor de l'alfabet Braille (n. 1809)
* 1884 - Gregòr Mendel, geneticista austriac (n. 1822)
* 1918 - Georg Cantor, matematician alemand (n. 1845)
* 1919 - Theodore Roosevelt, president dels Estats Units (n. 1858)
* 1954 - Maurici Leenhardt, etnològ e religiós protestant occitan (n. 1878)
* 1990 - Pavel A. Cherenkov, fisician sovietic, Prèmi Nobel (n. 1904)
* 1993 - Rudolf Noreiev, dansaire rus (n. 1938)
* 1993 - Dizzy Gillespie, musician american de jazz (n. 1917)
* 2006 - Lou Rawls, cantaire american (n. 1933)

----
Veire tanben :
* 5 de genièr | 7 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
7 de genièr

## Eveniments
* 2015 - atemptat a la redaccion del jornal satiric Charlie Hebdo qui provòca la mòrt de 12 persònas

## Naissenças
* 1502 - Papa Gregòri XIII (m. 1585)
* 1800 - Millard Fillmore, president dels Estats Units (m. 1874)
* 1864 - Seo Jae-pil, resistant, jornalista, òme politic e mètge corean (m. 1951)
* 1871 - Émile Borel, matematician e òme politic francés (m. 1956)
* 1899 - Francis Poulenc, pianista e compositor francés (m. 1963)
* 1922 - Jean Pierre Rampal, flautista francés (m. 2000)
* 1934 - Tassos Papadopoulos, president de Chipre (m. 2008)
* 1941 - John Ernest Walker, quimista anglés, Prèmi Nobel
* 1948 - Ichiro Mizuki, cantaire japonés
* 1948 - Kenny Loggins, cantautor american
* 1964 - Nicolas Cage, actor american
* 1971 - Jeremy Renner, actor american
* 1977 - Sofi Oksanen, escrivana estoniana-finlandesa
* 1984 - Koena Mitra, actritz indiana

## Decèsses
* 1655 - Papa Innocenci X (n. 1574)
* 1730 - Árni Magnússon, erudit islandés (n. 1663)
* 1920 - Edmund Barton, primièr ministre d'Austràlia (n. 1849)
* 1927 - Nikolaos Kalogeropulos, primièr ministre de Grècia (n. 1851)
* 1943 - Nikola Tesla, inventor croata (n. 1856)
* 1984 - Alfred Kastler, fisician francés, Prèmi Nobel (n. 1902)
* 1986 - Juan Rulfo, escrivan mexican (n. 1917)
* 1989 - Hirohito, emperaire de Japon (n.1901)
* 1998 - Vladimir Prelog, quimista croata, Prèmi Nobel (n. 1906)
* 2007 - Achim-Helge von Beust, politician alemand (n. 1917)
* 2013 - Huell Howser, actor de comèdias american (n. 1945)
* 2017 - Mário Soares, president de Portugal (n. 1924)
* 2018 - France Gall, cantaira francesa (n. 1947)

## Referéncias

----
Vejatz tanben:
* 6 de genièr | 8 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
8 de genièr

## Eveniments
* 1335 - Beneset XII deven papa.

## Naissenças
* 1527 - Giuseppe Arcimboldo, pintor italian (m. 1593)
* 1601 - Baltasar Gracián, jesuita e filosòf espanhòl (m. 1658)
* 1849 - Edmond Edmont, lingüista francés (m. 1926)
* 1867 - Emily Greene Balch, escrivan e pacifista american, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1961)
* 1870 - Miguel Primo de Rivera, militar e dictator espanhòl (m. 1930)
* 1891 - Walther Bothe, fisician alemand, Prèmi Nobel (m. 1957)
* 1899 - Solomon Bandaranaike, primièr ministre de Sri Lanka (m. 1959)
* 1902 - Georgi Malenkov, primièr ministre de l'Union Sovietica (m. 1988)
* 1904 - Karl Brandt, mètge de Adolf Hitler (m. 1946)
* 1935 - Elvis Presley, musician american de rock (m. 1977)
* 1937 - Shirley Bassey, cantaira britanica
* 1940 - Miguel Ángel Rodríguez, economista e president de Còsta Rica
* 1942 - Junichiro Koizumi, primièr ministre del Japon
* 1942 - Stephen Hawking, astrofisician britanic (m. 2018)
* 1942 - Yvette Mimieux, actritz americana
* 1947 - David Bowie, cantaire e musician anglés de rock (m. 2016)
* 1951 - Kenneth Anthony, primièr ministre de Santa Lucia

## Decèsses
* 1324 - Marco Polo, explorator italian (n. 1254)
* 1337 - Giotto di Bondone, pintor e arquitecte italian (n. 1267)
* 1642 - Galileo Galilei, fisician e astronòm italian (n. 1564)
* 1713 - Arcangelo Corelli, compositor italian (n. 1653)
* 1878 - Nikolai Nekrasov, escrivan rus (n. 1821)
* 1896 - Paul Verlaine, poèta francés (n. 1844)
* 1941 - Robert Baden-Powell, creator dels *boy scouts* (n. 1857)
* 1950 - Joseph Alois Schumpeter, economista austrian-american (n. 1883)
* 1976 - Zhou Enlai, primièr ministre de la Republica Populara de China (n. 1898)
* 1991 - Steve Clark, guitarrista anglés (Def Leppard) (n. 1960)
* 1996 - François Mitterrand, president de la França (n. 1916)
* 1997 - Melvin Calvin, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1911)
* 2002 - Alexandr Prokhorov, fisician sovietic, Prèmi Nobel (n. 1916)

----
Veire tanben :
* 7 de genièr | 9 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
9 de genièr

## Eveniments
* 1951 - Inauguracion deu sèti de l'ONU a Nòva York.
* 2015 - dobla presa d'ostatges a Paris e a Dammartin-en-Goële, dins la continuitat de l'atemptat contra Charlie Hebdo.

## Naissenças
* 1908 - Simone de Beauvoir, escrivana, feminista e filosòfa francesa (m. 1986)
* 1913 - Richard Nixon, president dels Estats Units d'America (m. 1994)
* 1920 - João Cabral de Melo Neto, poèta e diplomata brasilièr (m. 1999)
* 1922 - Ahmed Sékou Touré, president de Guinèa
* 1941 - Joan Baez, cantaira americana
* 1982 - Kate Middleton, nòvia del prince William, duquessa de Cambridge

## Decèsses

* 2004 - Norberto Bobbio, filosòf e politician d'Itàlia (n.1909).
----
Vejatz tanben:
* 8 de genièr | 10 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
10 de genièr

## Eveniments
* 1840 – Descubèrta de la Tèrra d'Adelia per Dumont d'Urville.

## Naissenças

* 1913 – Gustáv Husák, president de Checoslovaquia (m. 1991)
* 1975 – Marina Hands, actritz francesa
* 1979 – Anna Lesko, cantaira romanesa

## Decèsses
* 1910 – Buffalo Bill (William Frederick Cody dit), caçaire e organizator d'espectacle de teatre american (n. 1846)
* 1951 – Sinclair Lewis, escrivan american, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1885)
* 1957 – Gabriela Mistral, poetessa chilena, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1889)
* 1971 – Coco Chanel (Grabrielle Chasnel dita), creatritz de mòda francesa (n. 1883)
* 1986 – Jaroslav Seifert, escrivan de la Republica Chèca e Prèmi Nobel de Literatura (n. 1901)
* 2016 – David Bowie, (David Robert Jones dit), autor-compositor, musician, cantaira e actor britanic (n. 1947)

----
Veire tanben :
* 9 de genièr | 11 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
12 de genièr

## Eveniments
* 2010 - tèrratrem a Haití

## Naissenças

* 1628 - Charles Perrault, escrivan francés (m. 1704)
* 1876 - Jack London, escrivan american (m. 1916)
* 1893 - Hermann Göring, nazi alemand (m. 1946)
* 1899 - Paul Hermann Müller, quimista soís, Prèmi Nobel de Quimia (m. 1965)
* 1916 - Pieter Willem Botha, èx-president de Sud-Africa (m. 2006)
* 1936 - Émile Lahoud, èx-president de Liban
* 1970
** Zack de la Rocha, musician american (Rage Against the Machine)
** Raekwon (Corey Woods), rapper american
* 1991 - Pixie Lott, cantaira, compositritz e actritz britanica

## Decèsses

* 1665 - Pèire de Fermat, matematician (n. 1601)
* 1976 - Agatha Christie, escrivana britanica (n. 1890)
* 1983 - Nikolai Podgorny, president de l'Union Sovietica (n. 1903)
* 1997 - Charles Brenton Huggins, fisiologista e mètge canadian, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1901)
* 2003 - Leopoldo Fortunato Galtieri, èx-president d'Argentina (n.1926)
* 2003 - Maurice Gibb, cantaire anglés (n. 1949)
* 2009 - Claude Berri (Claude Langmann dit), productor, scenarista, realizator e actor francés (n. 1934)
* 2018 - Françoise Dorin, comediana e romancièra francesa (n. 1928)
* 2018 - Pierre Pincemaille, musician  e organista francés (n. 1956)

----
Vejatz tanben:
* 11 de genièr | 13 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
13 de genièr

## Eveniments
* 1776 - George Washington, davant de las siás tropas, dintra en trionfant en Nòva York.
* 1898 - Es publicat lo Ieu acusi de Zola.
* 1906 - Un incendi destruissís gaireben tota la vila de Panamà.
* 1915 - Tèrratrem en Avezzano, Itàlia resulta 29 800 mòrts.
* 1935 - Plebiscit a la region del Saarland mòstra 90.3% d'aprobacion a s'unir al Tresen Reich.
* 2001 - Tèrratrem en Lo Salvador resulta 800 mòrts.

## Naissenças
* 1846 - Benigno Ferreira, president de Paraguai (m. 1920)
* 1859 - Paul Passy, lingüista e fonetician francés (m. 1940)
* 1864 - Wilhelm Wien, fisician alemand, Prèmi Nobel (m. 1928)
* 1870 - Jędrzej Moraczewski, primièr ministre de Polonha (m. 1944)
* 1876 - Jānis Akuraters, escrivana letona (m. 1937)
* 1902 - Alwin Kuhn, linguïsta e romanista alemand (m. 1968)
* 1927 - Sydney Brenner, biològ sudafrican, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina
* 1941 - Pasqual Maragall i Mira, òme politic catalan
* 1970 - Marco Pantani, ciclista italian (m. 2004)
* 1977 - Orlando Bloom, actor anglés
* 1982 - Guillermo Coria, jogaire de tennis argentin

## Decèsses
* 1854 - Fructuoso Rivera, president d'Uruguai (n. 1784)
* 1894 - William Waddington, primièr ministre de la França (n. 1826)
* 1909 - Bertrand de Lassús, pireneista francés (n. 1868)
* 1916 - Victoriano Huerta, president de Mexic (n. 1850)
* 1941 - James Joyce, escrivan irlandés (n. 1882)
* 1963 - Sylvanus Olympio, president de Tògo (n. 1902)
* 1978 - Hubert Horatio Humphrey Jr., èx-vicepresident dels Estats Units e senator por Minnesòta (n. 1911)
* 1982 - Marcel Camus, director francés de cinèma (n. 1911)
* 1993 - René Pleven, primièr ministre de la França (n. 1901)
* 1997 - Aloys Felke, entrepreneire alemand (n. 1927)
* 2000 - Antti Hyvärinen, saltaire amb esquís finlandés (n. 1932)
* 2010 - Teddy Pendergrass, cantaire e compositor american (Harold Melvin & The Blue Notes) (n. 1950)

----
Veire tanben :
* 12 de genièr | 14 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
14 de genièr

## Eveniments
* 1539 – Espanha annèxa l'illa de Cuba
* 1907 – Tèrratrem en Jamaica causa mai de 1000 mòrts.

## Naissenças
* 83 aJC – Marc Antòni, politician roman (m. 30 aJC)
* 1684 – Joan Baptista Van Loo, pintor francés (m. 1745)
* 1818 – Zacharias Topelius, escrivan finés (m. 1898)
* 1863 – Manuel Gomes da Costa, president e primièr ministre de Portugal (m. 1929)
* 1875 – Albert Schweitzer, mètge e filosòf alemand, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1965)
* 1896 – John Dos Passos, escrivan american (m. 1970)
* 1919 – Giulio Andreotti, èx-primièr ministre d'Itàlia
* 1941 – Faye Dunaway, actritz americana
* 1941 – Milan Kučan, primièr president eslovèn dempuèi l'independéncia
* 1952 – Călin Popescu-Tăriceanu, primièr ministre de Romania
* 1965 – Anna K, cantaira chèca
* 1967 – Leonardo Ortolani, dessenhaire italian
* 1967 – Emily Watson, actritz anglesa
* 1968 – LL Cool J, cantaire american de rap
* 1969 – Jason Bateman, actor american de cinèma
* 1973 – Giancarlo Fisichella, pilòt de Formula 1 italian
* 1990 – Jul (Julien Mari), cantaire e raper francés (* Marselha)

## Decèsses
* 1898 – Lewis Carroll, escrivan anglés (n. 1832)
* 1957 – Humphrey Bogart, actor american (n. 1899)
* 1972 – Rei Frederic IX de Danemarc (n. 1899)
* 1976 – Tun Abdul Razak, èx-primièr ministre de Malàisia (n. 1922)
* 1977 – Anthony Eden, èx-primièr ministre del Reialme Unit (n. 1897)
* 1977 – Anaïs Nin, escrivan francesa (n. 1903)
----
Vejatz tanben:
* 13 de genièr | 15 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1èr d'abril

## Eveniments
* 1867 - Singapor deven colonia britanica.
* 1939 - Acaba la Guèrra Civila Espanhòla, amb victoria victòria dels falangistas comandats per Francisco Franco.

## Naissenças
* 1578 - William Harvey, mètge anglés (m. 1657)
* 1766 - Francés Xavièr Fabre, pintre d'Istòria, païsagista e gravaire francés (m. 1837)
* 1815 - Otto von Bismarck, cancelièr alemand (m. 1898)
* 1865 - Richard Adolf Zsigmondy, quimista austriac, Prèmi Nobel (m. 1929)
* 1873 - (calendièr gregorian) Sergei Rakhmaninov, compositor rus (m. 1943)
* 1875 - Edgar Wallace, escrivan britanic (m. 1932)
* 1919 - Joseph Murray, mètge american, Prèmi Nobel (m. 2012)
* 1929 - Milan Kundera, escrivan chèc
* 1933 - Claude Cohen-Tannoudji, fisician francés, Prèmi Nobel
* 1940 - Wangari Maathai, Prèmi Nobel de la Patz en 2004 (m. 2011)
* 1948 - Jimmy Cliff, cantaire e musician jamaican
* 1968 - Alexander Stubb, primièr ministre de Finlàndia
* 1973 - Rachel Maddow, jornalista de television e de ràdio americana
* 1975 - Cécile Duflot, femna politica francesa

## Decèsses
* 1894 - Remigio Morales Bermúdez, president de Peró (n. 1836)
* 1906 - William Frame, arquitècte anglés (n. 1848)
* 1917 - Scott Joplin,  pianista e compositor african-american (n. 1867/68)
* 1922 - Emperaire Carles Ièr d'Àustria (n. 1887)
* 1968 - Lev Davidovich Landau, fisician rus, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1908)
* 1976 - Max Ernst, pintor e escultor alemand (n. 1891)
* 1984 - Marvin Gaye, cantaire american (n. 1939)
* 1993 - Joan de Borbon, prince d'Astúrias (n. 1913)
* 2010 - Tzanis Tzannetakis, primièr ministre de Grècia (n. 1927)

----
Vejatz tanben:
* 31 de març | 2 d'abril
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1r d'agost

## Eveniments
* 1960 - Independéncia de Benin.

## Naissenças
* 1744 - Jean-Baptiste de Lamarck,  scientific francés (m.1829)
* 1819 - Herman Melville, escrivan american (m. 1891)
* 1844 - Anfós Ròca-Ferrièr, lingüista e escrivan occitan (m. 1907)
* 1858 - Gaston Doumergue, president de França (m.1937)
* 1873 - José Luis Gabriel Terra, president d'Uruguai (m. 1942)
* 1878 - José Pedro Montero, president de Paraguai (m. 1927)
* 1879 - Augusto Samuel Boyd, president de Panamà (m. 1957)
* 1885 - George de Hevesy, quimista ongrés, Prèmi Nobel (m. 1966)
* 1924 - Georges Charpak, fisician ucraïnés, Prèmi Nobel (m. 2010)
* 1929 - Hafizullah Amin, president d'Afghanistan (m. 1979)
* 1933 - Antonio Negri, filosòf italian
* 1936 - Yves Saint-Laurent, dessenhaire de mòda francés (m.2008)
* 1942 - Jerry Garcia, musician american (Grateful Dead) (m. 1995)
* 1945 - Douglas Dean Osheroff, fisician american, Prèmi Nobel
* 1948 - Abdelmalek Sellal, primièr ministre d'Argeria
* 1949 - Kurmanbek Bakiyev, president de Quirgizstan
* 1949 - Mugur Isărescu, primièr ministre de Romania
* 1951 - Tommy Bolin, musician american (Deep Purple) (m. 1976)
* 1952 - Zoran Đinđić, primièr ministre de Serbia (m.2003)
* 1953 - Robert Cray, musician american
* 1979 - Stéphane Wagner, basquetbolaire francés
* 1984 - Bastian Schweinsteiger, fotbolaire alemand
* 1993 - Sam Feldt (Sammy Boeddha Renders), DJ e productor musical neerlandés

## Decèsses
* 1799 - Sophie Rostopchine, comtessa de Ségur, escrivana francesa (m. 1874)
* 1917 - Enric Prat de la Riba, politician catalan (n. 1870)
* 1944 - Manuel Quezon, president de las Filipinas (n. 1878)
* 1969 - Chang Taek-sang, primièr ministre de la Corèa del Sud (n. 1893)
* 1967 - Richard Kuhn, fisician austrian, Prèmi Nobel (n. 1900)
* 1970 - Otto Heinrich Warburg, fisiologista e mètge alemand, Prèmi Nobel (n. 1883)
* 1973 - Walter Ulbricht, politician alemand oriental (n. 1893)
* 1987 - Pola Negri, actritz polonesa (n. 1897)
* 1996 - Tadeus Reichstein, quimista polonés, Prèmi Nobel (n. 1897)
* 2001 - Poul Anderson, escrivan american de ficcion scientifica (n. 1926)
* 2004 - Philip Abelson, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1913)
* 2005 - Rejulo Fahd di Saudia Arabia (n. 1923)
* 2009 - Corazón Aquino, president de las Filipinas (n. 1933)
* 2014 - Jan Roar Leikvoll, escrivan norvegian (n. 1974)

----
Vejatz tanben :
* 31 de julhet | 2 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1r de decembre

## Jornada internacionala
50px|left
* Jornada mondiala de lucha contra lo SIDA  http://www.un.org/french/events/aids/

## Eveniments

## Naissenças
* 1867 - Ignacy Mościcki, president de Polonha (m. 1946)
* 1870 - Artur Ivens Ferraz, primièr ministre de Portugal (m. 1933)
* 1896 - Gueorgui Júkov, marescal sovietic (m. 1974)
* 1920 - Le Duc Anh, president de Vietnam
* 1925 - Martin Rodbell, scientific american, Prèmi Nobel (m. 1998)
* 1928 - Malachi Throne, actor american de television e cinèma (m. 2013)
* 1929 - Alfred Moisiu, president d'Albania
* 1931 - George Maxwell Richards, president de Trinitat e Tobago
* 1933 - Lou Rawls, cantaire american (m. 2006)
* 1934 - Billy Paul, cantaire american (m. 2016)
* 1935 - Woody Allen, actor e realizator american
* 1937 - Vaira Vīķe-Freiberga, presidenta de Letònia
* 1940 - Richard Pryor, actor american de comèdias (m. 2005)
* 1943 - Finn E. Kydland, economista norvegian, Prèmi Nobel
* 1944 - Daniel Pennac, escrivan francés
* 1949 - Sebastián Piñera, president de Chile
* 1955 - Verónica Forqué, actritz espanhòla (m. 2021)
* 1977 - Brad Delson, musician american (Linkin Park)
* 1991 - Sun Yang, nataire chinés

## Decèsses
* 1135 - Rei Enric Ièr d'Anglatèrra (n. c. 1068)
* 1374 - Magnus Eriksson, rei de Suècia e Norvègia (n. 1316)
* 1455 - Lorenzo Ghiberti, esculptor italian (n. 1378)
* 1521 - Papa Leon X (n. 1475)
* 1825 - Tsar Alexandre Ièr de Russia (n. 1777)
* 1830 - Papa Piu VIII (n. 1761)
* 1928 - José Eustasio Rivera, escrivan colombian (n. 1888)
* 1928 - Gunnar Knudsen, primièr ministre de Norvègia (n. 1848)
* 1934 - Sergei Kirov, politician sovietic (n. 1886)
* 1972 - Antonio Segni, èx-president d'Itàlia (n. 1891)
* 1973 - David Ben-Gurion, primièr ministre d'Israèl (n. 1886)
* 1991 - George Joseph Stigler, economista american, Prèmi Nobel (n. 1911)
* 2006 - Claude Jade, actor francés (n. 1948)
* 2010 - Adriaan Blaauw, astronòm neerlandés (n. 1914)
* 2011 - Christa Wolf, escrivana alemanda (n. 1929)

----
Vejatz tanben :
* 30 de novembre | 2 de decembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
11 de genièr

## Eveniments
* 1942, Segonda Guèrra Mondiala: Japoneses ocupan Kuala Lumpur.
* 1944, Albania: Enver Hoxha proclama lo país una republica populara e el pròpri coma dictator.
* 1982, Cantàbria: se publica al Bulletin Oficial de l'Estat l'Estatut d'Autonomia de Cantàbria.

## Naissenças
* 345 - Teodòsi I, emperaire roman (m. 395)
* 1545 - Guidobaldo del Monte, astronòm e matematician italian (m. 1607)
* 1815 - John Alexander Macdonald, primièr ministre de Canadà (m. 1891)
* 1852 - Constantin Fehrenbach, cancelièr d’Alemanha (m. 1926)
* 1890 - Oswald de Andrade, escrivan modernista brasilièr (m. 1954)
* 1902 - Alois Pupp, politician ladin sudtirolian (m. 1969)
* 1907 - Pierre Mendès France, primièr ministre de França (m. 1982)
* 1910 - Trygve Bratteli, primièr ministre de Norvègia (n. 1984)
* 1911 - Zenko Suzuki, primièr ministre de Japon (m. 2004)
* 1924 - Roger Guillemin, neuroscientific francés, Prèmi Nobel
* 1934 - Jean Chrétien, primièr ministre de Canadà
* 1966 - Christian Pouget, jogaire professional francés d'origina occitana de òquei sus glaç
* 1971 - Mary J. Blige, cantaira americana
* 1975 - Matteo Renzi, politician italian
* 1976 - Roman Camenzind, musician soís

## Decèsses
* 705 - Papa Joan VI
* 1753 - Hans Sloane, mètge irlandés (n. 1660)
* 1775 - Rei Prithvi Narayan de Nepal (n. 1723)
* 1862 - José Santos Guardiola, president d'Honduras (n. 1816)
* 1885 - Mariano Ospina Rodríguez, president de Colómbia (n. 1805)
* 1891 - Carl Johan Thyselius, primièr ministre de Suècia (n. 1811)
* 1943 - Agustín Pedro Justo, militar e president d'Argentina (n. 1876)
* 1968 - Isidor Isaac Rabi, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1898)
* 1989 - José Luis Bustamante y Rivero, president de Peró (n. 1894)
* 1991 - Carl David Anderson, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1905)
* 2008 - Edmund Hillary, explorator nouzelandés del Mont Everest (n. 1919)
* 2013 - Aaron Swartz, programaire, escrivan, organizaire politic e activista internetian american (n. 1986)
* 2014 - Ariel Sharon, politician israelian (n. 1928)
* 2015 - Anika Ekberg, actriz suedesa (n. 1931)

## Referéncias

----
Vejatz tanben:
* 10 de genièr | 12 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1r de febrièr

## Eveniments

## Naissenças
* 1882 - Louis Saint-Laurent, primièr ministre de Canadà (m. 1973)
* 1887 - Antanas Merkys, president e primièr ministre de Lituània (m. 1955)
* 1901 - Clark Gable, actor american (m. 1960)
* 1902 - Langston Hughes, poèta e escrivan de teatre american (m. 1967)
* 1905 - Emilio Gino Segrè, fisician italian, Prèmi Nobel (m. 1989)
* 1930 - Shahabuddin Ahmed, president de Bangladèsh
* 1931 - Boris Yeltsin, president de Russia (m. 2007)
* 1939 - Fritjof Capra, fisician, filosòf e escrivan bèlga-american
* 1939 - Claude François, cantaire francés (m. 1978)
* 1947 - Joan Pau Verdier, cantaire occitan
* 1948 - Rick James, cantaire e compositor american de *[[funk]]* e *soul* (m. 2004)
* 1952 - Roger Yonchien Tsien, bioquimista american, Prèmi Nobel de quimia
* 1968 - Lisa Marie Presley, cantaira e compositora americana
* 1969 - Gabriel Batistuta, fotbolaire argentin
* 1976  - Phil Ivey, jogaire de poker american

## Decèsses
* 1691 - Papa Alexandre VIII (n. 1610)
* 1851 - Mary Shelley, escrivan anglesa (n. 1797)
* 1886 - Juan Esteban Pedernera, president d'Uruguai (n. 1796)
* 1908 - Rei Carles I de Portugal (n. 1863)
* 1932 - Farabundo Martí, revolucionari salvadorian (n. 1893)
* 1944 - Piet Mondrian, pintor neerlandés (n. 1872
* 1957 - Friedrich Paulus, mariscal alemand (n. 1890)
* 1958 - Clinton Joseph Davisson, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1888)
* 1966 - Buster Keaton, actor de cinèma nòrd-american (n. 1895)
* 1976 - Werner Heisenberg, fisician alemand, Prèmi Nobel (n. 1901)
* 1976 - George Hoyt Whipple, scientific american, Prèmi Nobel de fisiologia o medecina (n. 1878)
* 1986 - Alva Myrdal, diplomatic e òme politic suedés, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1902)
* 2003 - Mongo Santamaría, musician cuban (n. 1922)

----
Veire tanben :
* 31 de genièr | 2 de febrièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1r de junh

## Eveniments
2018 - Mariano Rajoy, president del govèrn d'Espanha es destituit e es remplaçat per Pedro Sánchez

## Naissenças
* 1780 - Carl von Clausewitz, general prussian (m. 1831)
* 1796 - Nicolas Léonard Sadi Carnot, inventor francés (m. 1832)
* 1801 - Brigham Young, president de la Glèisa Mormon (m. 1877)
* 1804 - Mikhail Glinka, compositor rus (m. 1857)
* 1917 - William Standish Knowles, quimista american, Prèmi Nobel (m. 2012)
* 1926 
** Andy Griffith, actor American (m. 2012)
** Marilyn Monroe, actritz americana (m. 1962)
* 1937 - Morgan Freeman, actor american
* 1940 – René Auberjonois, actor American (m. 2019)
* 1944 - Guy Scott, vicepresident de Zambia
* 1947 - Ronnie Wood, musician britanic (Rolling Stones)
* 1949 - Déwé Gorodey, escrivana e politiciana canaca
* 1952 - Anote Tong, president de Kiribati
* 1956 - Lisa Hartman-Black, cantaira/actritz Americana
* 1958 - Nambaryn Enkhbayar, president e primièr ministre de Mongolia
* 1965 - Yang Liwei, astronauta chinés
* 1968 - Jason Donovan, actor e cantaire australian
* 1971 - Ghil'ad Zuckermann, Israelana linguisto
* 1973 - Heidi Klum, modèl alemanda
* 1974 - Alanis Morissette, cantaira canadiana
* 1978 - Antonietta Di Martino, atlèta italiana
* 1982 - Justine Henin, jogaira de tennis bèlga
* 1985 - Mark Karpelès, informatician e entrepreneire francés

## Decèsses
* 1616 - Tokugawa Ieyasu, shogun japonés (n. 1543)
* 1841 - Nicolas Appert, inventor francés (n. 1749)
* 1846 - Papa Gregori XVI (n. 1765)
* 1860 - José María Melo, president de Colómbia (n. 1800)
* 1868 - James Buchanan, president dels Estats Units (n. 1791)
* 1890 - Camilo Castelo Branco, escrivan portugués (n. 1825)
* 1931 - Angelo Angeli, quimista friolan (n. 1864)
* 1946 - Ion Antonescu, militar e primièr ministre romanés (execucion) (n. 1882)
* 1952 - John Dewey, filosòf american (n. 1859)
* 1962 - Adolf Eichmann, nazista alemand (n. 1906)
* 1968 - Helen Keller, escrivana, ensenhaira e activista civica americana (n. 1880)
* 1970 - Pedro Eugenio Aramburu, ex-president d’Argentina (n. 1903)
* 1979 - Werner Forssmann, mètge alemand, Prèmi Nobel (n. 1904)
* 2001 - Rei Birendra de Nepal (n. 1945)
* 2001 - Hank Ketcham, dessenhaire american (*Dennis the Menace*) (n. 1920)
* 2008 - Yves Saint-Laurent, dessenhaire de mòda francés (n.1936)

----
Vejatz tanben:
* 31 de mai | 2 de junh
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1èr de mai

Fèsta del Trabalh en granda part del mond.

## Eveniments

## Naissenças
* 1738 - Rei Kamehameha I de Hawaii (m. 1819)
* 1802 - Joan Baptista Nolet, mètge e naturalista occitan (m. 1890)
* 1829 - José Martiniano de Alencar, escrivan brasilièr (m. 1877)
* 1852 - Santiago Ramón y Cajal, neuroscientific espanhòl, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1934)
* 1872 - Sidónio Pais, president e primièr ministre de Portugal (m. 1918)
* 1881 - Pèire Telhard de Chardin, filosòf e paleontològ francés (m. 1955)
* 1909 - Iannis Ritsos, poèta grèc (m. 1990)
* 1916 - Glenn Ford, actor canadian (m. 2006)
* 1918 - Alberto Héber Usher, president d'Uruguai (m. 1981)
* 1919 - Mohammed Karim Lamrani, primièr ministre de Marròc
* 1919 - Manna Dey, cantaire de doblatge indian (m. 2013)
* 1923 - Joseph Heller, escrivan american (m. 1999)
* 1925 - Sardar Fazlul Karim, erudit, filosòf e activista politic de Bangladèsh (m. 2014)
* 1945 - Rita Coolidge, cantaira americana
* 1948 - Felip Gardy, escrivan e universitaire occitan
* 1954 - Ray Parker Jr., cantaire american
* 1954 - Frédéric Chichin, musician francés (m. 2007)
* 1956 - Catherine Frot, actritz francesa
* 1963 - Màrius Serra, escrivan catalan
* 1966 - Benedicta Boccoli, actritz italiana
* 1980 - Zaz, cantaira francesa
* 1987 - Emilia Clarke, actritz anglesa
* 1992 - Matěj Vydra, fotbolaire chèc

## Decèsses
* 1572 - Papa Piu V, considerat sant del catolicisme (n. 1504)
* 1731 - Johann Ludwig Bach, compositor alemand (n. 1677)
* 1873 - David Livingstone, missionari britanic (n. 1813)
* 1896 - Nasser al-Din Shah Qajar, chah de Pèrsia (n. 1831)
* 1904 - Antonín Dvořák, compositor chèc (n. 1841)
* 1908 - Leonce Verny, engenhaire francés (n. 1837)
* 1917 - José Enrique Rodó, escrivan uruguaian (n. 1871)
* 1945 - Joseph Goebbels, nazista alemand (suicidi) (n. 1897)
* 1973 - Asger Jorn, pintor danés (n. 1914)
* 1978 - Aram Hachaturyan, compositor armenian (n. 1903)
* 1991 - Cesare Merzagora, politician italian (n. 1898)
* 1993 - Pierre Bérégovoy, ex-primièr ministre de França (suicidi) (n. 1925)
* 1993 - Ranasinghe Premadasa, primièr ministre di Sri Lanka (n. 1924)
* 1994 - Ayrton Senna, pilòt d'automobilas brasilièr (n. 1960)
* 2006 - Rauno Lehtinen, compositor finés  (n. 1932)
* 2008 - Anthony Mamo, president de Malta (n. 1909)
----
Vejatz tanben:
* maiada
* 30 d'abril | 2 de mai
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1r de novembre

## Eveniments
* 1755 - Tèrratrem e tsunami a Lisbona, Portugal, causan entre 30&nbsp;000 e 70&nbsp;000 mòrts e granda destruccion.
* 1981 - Independéncia d'Antigua e Barbuda

## Naissenças
* 1762 - Spencer Perceval, primièr ministre del Reialme Unit (m. 1812)
* 1778 - Rei Gustau IV Adòlf de Suècia (m. 1837)
* 1782 - Frederick John Robinson, primièr ministre del Reialme Unit (m. 1859)
* 1816 - José Santos Guardiola, president de Honduras (m. 1862)
* 1838 - Khedrup Gyatso, la 11 dalai-lama (m. 1856)
* 1878 - Carlos Saavedra Lamas, diplomata argentin, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1959)
* 1880 - Alfred Wegener, scientific, geofisic e meteorològ interdisciplinari alemand (m. 1930)
* 1889 - Philip Noel-Baker, pacifista canadian, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1982)
* 1924 - Süleyman Demirel, president e primièr ministre de Turquia
* 1942 - Marcia Wallace, actritz americana (m. 2013)
* 1950 - Robert B. Laughlin, fisician american, Prèmi Nobel en 1998
* 1956 - Gaby Albrecht, cantaira alemanda
* 1961 - Petr Pavel, militar e òme politic chèc
* 1962 - Anthony Kiedis, cantaire e compositor american (Red Hot Chili Peppers)
* 1978 - Lázaro Ramos, actor brasilièr
* 1986 - Sarah Dernis, jogaira occitana de fotbòl

## Decèsses
* 1894 - Tsar Alexandre III de Russia (n. 1845)
* 1903 - Christian Matthias Theodor Mommsen, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1817)
* 1907 - Alfred Jarry, escrivan de teatre francés (n. 1873)
* 1959 - Zhang Jinghui, militar e politician chinés (n. 1871)
* 1972 - Ezra Pound, poèta american (n. 1885)
* 1993 - Severo Ochoa, scientific espanhòl, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1905)
* 1996 - Junius Richard Jayewardene, primièr ministre e president de Sri Lanka (n. 1906)
* 1996 - Maati Bouabid, primièr ministre de Marròc (n. 1927)
* 2001 - Juan Bosch, president de la Republica Dominicana (n. 1909)
* 2009 - Claude Lévi-Strauss, antropològ francés (n. 1908)

----
Vejatz tanben:
* 31 d'octobre | 2 de novembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1r d'octobre

## Eveniments
* 1960 - independéncia de Nigèria
* 1978 - independéncia de Tuvalu
* 1994 - independéncia de Palau

## Naissenças
* 1207 - Rei Enric III d'Anglatèrra (m. 1272)
* 1542 - Álvaro de Mendaña, navegaire espanhòl (m. 1595)
* 1813 - Alexandre Bidà, dessenhador, pintor e gravador occitan (m. 1895)
* 1887 - Hector Hodler, jornalista e editor esperantista soís (m. 1920)
* 1903 - Vladimir Horowitz, pianista ucraïnian (m. 1989)
* 1911 - Heinrich Mark, politician estonian (m. 2004)
* 1915 - Jerome Bruner, psicològ american
* 1919 - Ariodante Dalla, cantaire italian (m. 1966)
* 1920 - Walter Matthau, actor american (m. 2000)
* 1922 - Chen Ning Yang, fisician chinés, Prèmi Nobel
* 1924 - Jimmy Carter, president dels Estats Units, Prèmi Nobel de la Patz
* 1928 - George Peppard, actor american (m. 1994)
* 1935 - Julie Andrews, actritz britanica
* 1943 - Jean-Jacques Annaud, realizator francés
* 1944 - Antti Tuuri, escrivan finés
* 1945 - Haris Silajdžić, president de Bosnia e Ercegovina
* 1947 - Aaron Ciechanover, scientific israelian, Prèmi Nobel de Quimia
* 1947 - Dave Arneson, inventor american (m. 2009)
* 1956 - Andrus Ansip, primièr ministre d'Estònia
* 1956 - Theresa May, femna politica britanica
* 1958 - Andre Konstantinovich Geim, fisician rus, Prèmi Nobel
* 1959 - Youssou N'Dour, cantaire senegalés
* 1969 - Marcus Stephen, president de Nauru
* 1990 - Hazal Kaya, manequin i actritz de nacionalitat turca

## Decèsses
* 1404 - Papa Bonifaci IX (n. 1356)
* 1684 - Pierre Corneille, dramaturg francés (n. 1606)
* 1864 - Juan José Flores, president d'Eqüator (n. 1800)
* 1942 - Ants Piip, primièr ministre d'Estònia (n. 1864)
* 1945 - Walter Bradford Cannon, fisiologista american (n. 1871)
* 1953 - Luis Alberto Riart, president de Paraguai (n. 1880)
* 1956 - William Marçais,  orientalista francés (n. 1872)
* 1959 - Enrico De Nicola, president d'Itàlia (n. 1877)
* 1972 - Louis Leakey, arqueològ britanic (n. 1903)
* 1990 - Curtis LeMay, militar american (n. 1906)
* 2012 - Eric John Hobsbawm, escrivan e istorian britanic (n. 1917)
* 2013 - Tom Clancy, escrivan american (n. 1947)
* 2018 - Charles Aznavour, compositor-cantaire-interprèt francés d'origina armènia (n. 1924)

## Referéncias

----
Vejatz tanben:
* 30 de setembre | 2 d'octobre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1r de setembre

## Eveniments
* 1991 - Independéncia d'Ozbequistan

## Naissenças
* 1875 - Edgar Rice Burroughs, escrivan american (m.1950)
* 1877 - Francis William Aston, quimista e fisician britanic, Prèmi Nobel de Quimia (m.1945)
* 1887 - Blaise Cendrars, escrivan francés (m.1961)
* 1906 - Joaquín Balaguer, president de la Republica Dominicana (m.2002)
* 1946 - Roh Moo-hyun, president de la Corèa del Sud.
* 1957 - Gloria Estefan, a Cuba.

## Decèsses
* 1557 - Jacques Cartier, explorador francés (n.1491)
* 1970 - François Mauriac, escrivan francés, Prèmi Nobel (n.1885)
* 1988 - Luis Alvarez, fisician american, Prèmi Nobel (n.1911)
----
Vejatz tanben :
* 31 d'agost | 2 de setembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
10 d'abril

## Eveniments
* 1998 – Acòrdi del Divendres sant

## Naissenças
* 1755 – Samuel Hahnemann, mètge alemand (m. 1843)
* 1844 – Jules de Burlet, avocat e politician, foguèt primièr ministre de Belgica entre 1894 e 1896 (m. 1897)
* 1929 – Max von Sydow, actor de cinèma suedés (m. 2020)
* 1932 – Omar Sharif, actor (m. 2015)
* 1933 – Willie Nelson, cantaire de musica country american
* 1952 – Steven Seagal, actor american de cinema
* 1960 – Thierry Suquet, prefècte de Maiòta dempuèi 2021
* 1961 – Carole Goble, informaticiana britanica
* 1963 – Doris Leuthard, avocada politiciana soïssa
* 1979 – Pavlos Fyssas, cantaire de rap grèc (m. 2013)
* 1984 – Mandy Moore, cantaira pop e actritz estatunidenca
* 1985 – Johanna Kurkela, cantaira finlandesa

## Decèsses
* 1756 – Josèp Vaisseta, istorian e un religiós benedictin occitan (n. 1670)
* 1794 – Antonio Rinaldi, arquitècte italian del sègle ⅩⅧ (n. 1710)
* 1919 – Emiliano Zapata, òme politic e un cap militar major de la Revolucion Mexicana (1910–1920) (n. 1879)
* 1979 – Nino Rota, compositor italian de musica classica deu sègle ⅩⅩ (n. 1911)
* 2010 – Lech Kaczyński, le Presidente de Polonia, in un accidente de avion in Smolensk (Russia) (n. 1949)

----
Veire tanben :
* 9 d'abril | 11 d'abril
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
1r de julhet

## Eveniments
* 1960 - Independéncia de Somalia
* 1962 - Independéncia de Rwanda
* 1962 - Independéncia de Burundi
* 2018 - Andrés Manuel Lopez Obrador, candidat de la Gaucha, ganha l'eleccion presidenciala del Mexic.
* 2018 - Simone Veil e son marit intran al Panteon, en França.

## Naissenças
* 1646 - Gottfried Leibniz, filosòf e matematician alemand (m.1716)
* 1879 - Léon Jouhaux, lider sindical francés, Prèmi Nobel de la Patz (m.1954)
* 1914 - Ahmad Hasan Al Bakr, president d'Iraq (m.1982)
* 1926 - Robert Fogel, economista american, Prèmi Nobel d'economia
* 1941 - Myron Scholes, economista american, Prèmi Nobel
* 1946 – Mireya Moscoso, presidenta de Panamà
* 1948 - Cat Stevens, cantaire anglés
* 1952 - Dan Aykroyd, actor canadian
* 1967 – Pamela Anderson, actritz americana
* 1977 – Liv Tyler, actritz americana

## Decèsses
* 1971 - William Lawrence Bragg, fisician anglés, Prèmi Nobel (n.1890)
* 1974 - Juan Domingo Perón, president d'Argentina (n.1895)
* 2000 - Walter Matthau, actor american (n.1920)
* 2004 - Marlon Brando, actor american (n.1924)
* 2005 - Luther Vandross, cantaire american (n.1951)

----
Vejatz tanben:
* 30 de junh | 2 de julhet
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
10 de decembre

Lo 10 de decembre es lo 344 jorn de l'an (345 en cas d'annada bissextila) del calendièr gregorian

## Eveniments

## Naissenças
* 1891 - Nelly Sachs, escrivana alemanda, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1970)
* 1931 - Pèire Pessamessa, romancièr occitan
* 1920 - Clarice Lispector, escrivana brasilièra n. en Ucraïna (m. 1977)
* 1980 - Sarah Chang, violonista americana d'origina coreana

## Decèsses
* 1896 - Alfred Nobel, inventor suedés, creator del Prèmi Nobel (n.1833)
* 1936 - Luigi Pirandello, escrivan italian, Prèmi Nobel de Literatura (n.1867)
* 1999 - Franjo Tuđman, primièr president de Croàcia (n.1922)

----
Vejatz tanben:
* 9 de decembre | 11 de decembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
10 de febrièr

## Eveniments

## Naissenças
* 1696 – Johann Melchior Molter, compositor alemand (m. 1765)
* 1702 – Jean-Pierre Guignon, violonista e un compositor italian vadut francés (m. 1774)
* 1710 – Loís XV de França, rei de França e de Navarra (m. 1774)
* 1859 – Alexandre Millerand, president de la Republica Francesa entre 1920 e 1924 (m. 1943)
* 1890 – Boris Pasternak, autor rus, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1960)
* 1898 – Bertolt Brecht, dramaturg alemand (m. 1956)
* 1902 – Walter H. Brattain, fisician american (m. 1987)

## Decèsses
* 1126 – Guilhèm de Peitieus
* 1755 – Montesquieu, escrivan francés (n. 1689)
* 1837 – Aleksandr Pushkin, poèta e novellista rus (n. 1799)
* 1923 – Wilhelm Röntgen, fisician alemand (n. 1845)
* 1939 – Piu XI, papa de la Glèisa Catolica Romana entre 1922 e 1939 (n. 1857)
* 2005 – Arthur Miller, autor american de teatre (n. 1915)
* 2014 – Shirley Temple, actritz americana (n. 1928)

----
Vejatz tanben :
* 9 de febrièr | 11 de febrièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).