Grafia classica

La **grafia classica** es lo sistèma d'escritura de l'occitan qu'es lo mai ancian, lo mai tradicional e lo mai utilizat dins l'ensems d'Occitània, uèi lo jorn. La grafia classica, qu'a mai de mila ans, servís de basa a la nòrma classica apareguda en 1935.

## Tèrmes
La nocion de *grafia classica* se distinguís d'autras "grafias" concurrentas que tanben servisson a notar l'occitan, coma la *[[grafia mistralenca]]*, la *[[grafia de l'Escòla dau Pò]]* e la *[[grafia bonaudiana]]*. Las autras grafias reprenon sovent las règlas graficas del francés, mentre que la grafia classica es autonòma e autoctòna.

La **grafia classica** englòba un ensems de practicas d'escritura que son relativament convergentas dins lo temps. Dins aquela nebulosa dels usatges de la grafia classica, i cal distinguir:
* La grafia istorica, tradicionala e autoctòna de l'occitan, dempuèi los primièrs escriches de la lenga (vèrs l'an Mila) e abans la codificacion de 1935.
* La forma codificada de la grafia, o **[[ortografia]]**, apareguda dempuèi 1935 amb la *[[Gramatica occitana segon los parlars lengadocians]]* de Loís Alibèrt, puèi gerida per l'Institut d'Estudis Occitans (de 1945 enlà) e enfin pel Conselh de la Lenga Occitana (dempuèi 1996-1997). 
** *Remarca* - Aquela **ortografia classica** es una partida de la **[[nòrma classica]]** (l'autra partida de es la *nòrma orala*).
* Divèrsas formas non codificadas, o **cacografias**, distintas de l'ortografia. Las cacografias pòdon venir siá de las errors involontàrias dels usatgièrs (*terrenh** en luòc de *terren*), siá de certanas practicas en rompedura volontària amb l'ortografia (*càntan** o *cànton** en luòc de *cantan*), siá de formas ortograficas abandonadas (*realizar*, passat a *realisar** puèi tornarmai a *realizar*, *consí** passat uèi a *cossí*).

Per designar la **grafia classica**, s'es prepausat d'autres sinonims, que son mens exactes ça que la:
* *Grafia alibertina* se referís a l'òbra de codificacion d'Alibèrt, mas la grafia classica existissiá longtemps abans Alibèrt.
* *Grafia occitana* implica que la grafia classica seriá mai "occitana" que d'autras grafias de l'occitan, pasmens las autras grafias tanben servisson per notar l'occitan e doncas son tanben, en absolut, de "grafias occitanas".
* *Grafia normalizada* es un tèrme plan inadeqüat, ja que la grafia classica, a costat de l'usança normalizada (l'ortografia), coneis tanben d'usanças non normalizadas (non codificadas). En mai d'aquò, las grafias concurrentas (mistralenca, bonaudiana, de l'Escòla dau Pò) tot parièr coneisson d'usanças normalizadas e non normalizadas.

## A l'origina, la grafia de l'edat mejana

## Los primièrs ensages: Onorat e Ros

## La grafia Perbòsc/ Estieu
Antonin Perbòsc e Prospèr Estieu prepausèron de restaurar la grafia trobadorenca e comencèron un trabalh d'epuracion de la lenga.

## Alibèrt e l'espandiment de la grafia classica
Lo lingüista Loís Alibèrt contunhèt lo trabalh de normalizacion que se concretizèt per la publicacion en 1935-1937 de la *[[Gramatica occitana segon los parlars lengadocians]]*.
L'Institut d'Estudis Occitans, fondat a Tolosa en 1945 perseguís son òbra aprèp sa mòrt.

## Debat e practicas

## Vejatz tanben
* Occitan
** Nòrma classica
*** Alfabet occitan
*** Pronóncia de l'occitan
*** Gidilòc
*** Conselh de la Lenga Occitana
*** Congrès Permanent de la Lenga Occitana
*** Institut d'Estudis Occitans
*** Loís Alibèrt
*** Gramatica occitana segon los parlars lengadocians
* Lingüistica