Bubalus bubalis

Lo **[[bufle]] domestic** es un bovid de granda talha, l'espècia tipica del genre *Bubalus*, que compren diferentas autras espècias endemicas d'Asia tropicala.

Es tanben conegut coma **bufle d'Asia**, (*B. b. bubalis*) e **bufle dels rius** (*B. b. kerabau*). Selon las raças e païses, pòrta tanben los noms : *arni*, *karbau*, *kerabaü*...

A l'estat salvatge, lo bufle d'Asia es una espècia en dangièr, que l'abitat tipic es los paluns d'Asia del Sud e del Sud-Èst. Sota sa forma domesticada, es un animal corrent en China, dins lo soscontinent indian e en Asia del Sud-Èst, subretot agradat per son lach e coma animal de bast e de laurada. 

La bufla es tanben elevada en **Euròpa** per son lach en Romania e en Itàlia, subretot en Campània, per la producccion de la mozzarella. I a de rèstes arqueologics d’òs atestant la preséncia del bufle domestic dempuèi l'epòca arcaïca, a l'alba de l'Antiquitat, dins los Balcans, en Anatolia, Siria, Mesopotamia e Pèrsa o Itàlia.

WaterBuffaloLopburiThailand2300BCE.jpg|Bufle de terralha, 2300 AbC, Lopburi, Tailàndia
Toy buffalo Louvre Cp4699.jpg|Bufle de rodetas, joguina. Terralha, Granda Grècia (Itàlia del Sud), epòca arcaïca.
Pisanello, buoi, new york.jpg|Bufle, per Pisanello (vèrs 1420-1440)
Sterio Károly Bivaly-csordás.jpg|*Csordás* (« boièrs ») en Ongria al sègle XIX.

Coma pel buòu domestic, existís diferentas raças, qu’unas foguèron exportadas luènh de lors tèrras d'origina: uèi, lo bufle es elevat en Tunisia, mas tanben al Brasil, ont foguèt introduch sus l’illa de Marajó, e dins lo nòrd de l'Austràlia, ont de bèstias escapadas dels elevatges vengèron de bèstias per caçar.
vinheta|Tres bules d'Asia (Bubalus bubalis) se banhant dins lo Mekong a Don An (Si Phan Don, Laos) amb los tèstas al dessús de l'aiga. Aquestes bufles se rafrescan sovent dins l'eaiga (o la fanga), quand fa caud. Aquestes animals de laurada an una còrda infiltrasa dins lo morre per facilitar lor mestresa, e fins a març seràn pas ligats, donc liures de circular pertot sus l'illa.
vinheta|Dos Bubalus bubalis (bufles d'Asia) se banhant a Don Det (Si Phan Don, Laos) levant naut lo mus e fixant l'observator.
vinheta|Rebat dins l'aiga d'un bufle d'Asia se banhant près de l'illa de Don Det (Si Phan Don, Laos). Mai 2018.
En Occitània una bòrdas fermes n’elevan per la carn e lo lach e dins los Nauts-de-França un tropèl es utilizat per gerir lo palun de Sacy. Una populacion liura foguèt introducha als Païses Basses, dins lo poldèr d'Overdiepse.

## Le buffle sauvage (Bubalus arnee bubalis)
La populacion salvatge que comptariá mens de  individús maturs es subretot espandida en Índia, al Nepal, al Botan e en Tailàndia. Una desena d'individús demoran al Cambòtja, en Birmania e en Malaisia peninsulària. La populacion de Bornèo seriá un crosament amb d’individus fèrs, es lo mèsme al Sri Lanka.

Las principalas menaças pels bufles es lo braconatge, l’ibridacion amb la populacion domestica, las malautiás, la destruccion de lor ecosistèma, lo trocejment de lor abitat e las catastròfas naturalas.

Los bufles vivon subretot dins los paluns, la jungle e la savana arborada del sud e del sud-èst asiatic. Mai sovent, los bufles salvatges vivon en tropèls d'un trentenat d'individús que se noirisson subretot d'èrbas, de plantas aquaticas veire de fruchs e de fuèlhas d'arbre. Las predators màger del bufle son lo tigre, l'òme e lo crocodil pels buflons. Lo bufle es lo segond mai grand buòu salvatge après lo gaur e pèsa de 700 a , ten las mai grandas banas pels romiants: pòdon mesurar dos mètres.
Water buffalo calf, India.jpg|Buflon, Índia.
Possibly Wild Water Buffalos Yala National Park.jpg|L’estatut dels bufles salvatges fa debat al Sri Lanka, aquí al Pargue nacional de Yala
Aruncuta,Cluj-DSCF2327.JPG|Bufles domestics en Romania


## Bibliografia

* B. D. Scherf, *World watch list for domestic animal diversity*, éd. de la F.A.O., 3-e édition, Rome 2000.

## Referéncias

## Articles connèxes

## Ligams extèrnes

* (en) Référence Mammal Species of the World (version 3, 2005) : Bubalus bubalis  
* (fr) Référence CITES : taxon  Bubalus arnee (sur le site du ministère français de l'Écologie)  (consulté le 16 mai 2015)
* (fr+en) Référence ITIS : Bubalus bubalis (Linnaeus, 1758) (+ version anglaise )
* 
* (en) Référence NCBI : Bubalus bubalis 
* (en) Référence UICN : espèce Bubalus arnee Kerr, 1792  (consulté le 16 mai 2015)
* (en) Référence Fonds documentaire ARKive : Bubalus bubalis