1976

*Aquesta pagina concernís l'an *** del calendièr gregorian.*

== Eveniments ==

=== Occitània ===

*

=== França ===

* 

=== Euròpa ===

* 

=== [[Africa]] ===

==== [[Sodan]] ====

Temptativa de còp d'estat menada per lei partisans dau partit islamista Umma dirigit per [[Sadiq al-Mahdi]]. Un milièr d'òmes venguts de [[Libia]] intrèron dins la [[capitala]] e assaièron de conquistar lei luòcs dau poder sodanés. Après tres jorns de combats, foguèron finalament vencuts per l'arribada d'unitats blindadas e lo sostèn d'[[Egipte]] au govèrn de [[Gaafar Nimeiry]]. Lei relacions entre Sodan e Libia venguèron marridas per d'annadas. En revènge, Nimeiry decidèt de se raprochar deis islamistas per neutralizar la principala fònt d'oposicion a son poder e acomencèt rapidament de negociar una aliança ambé [[Sadiq al-Mahdi]].

==== [[Seichèlas]] ====

Independéncia dau país lo 29 de junh.

=== Arts ===

*

=== Sciéncias e tecnicas ===

==== Armament ====

Intrada en servici dau premier [[carri de combat]] de tresena generacion (lo [[T-80]] [[URSS|sovietic]]). A respèct dei carris de segonda generacion, dispausan d'un blindatge composit pus resistent, d'una [[velocitat]] pus importanta e de sistèmas informatics d'estabilizacion e de contraròtle de tir que permeton de destrurre rapidament una buta a una portada d'au mens  m.

==== [[Astronomia]] ====



Capitada de la mesa en orbita de la mission [[USA|estatsunidenca]] *Viking 2'' a l'entorn de Mart. Lo 3 de setembre, la sonda principala larguèt un module d'atteratge que capitèt de se pausar a la superficia de la planeta. La mission estudièt en particular la composicion atmosferica e la preséncia d'una forma de vida. Foncionèt fins a 1978.

#### [[Fisica]]

Descubèrta d'un lepton novèu dich tau per Martin Lewis Perl. Aquela particula a de proprietats similaras a aquelei de l'electron mai sa massa es aperaquí  còps pus granda. L'autor d'aquela descubèrta recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica 1995.

#### [[Informatica]]

Intrada en servici dau Cray-1 que foguèt lo premier superordinator. Desvolopat per la companhiá estatsunidenca Cray, conoguèt un succès important e plusors unitats foguèron produchas.

D'autra part, desvolopament dau sistèma operatiu CP/M per l'engenhaire estatsunidenc Gary Kildall (1942-1994). Aqueu sistèma venguèt rapidament lo sistèma d'esplecha estandard deis ordinators 8 bits de la fin deis annadas 1970 fins au desvolopament de MS-DOS per Microsoft.

#### [[Medecina]]

A partir dei trabalhs dau genetician estatsunidenc Baruch Blumberg (1925-2011), desvolopament dau premier vaccin còntra l'epatita B per una còla dirigida per lo mètge francés Philippe Maupas (1939-1981).

### Economia

* 

## [[:Categoria:Naissença en |Naissenças]]
* 9 d'agost - Audrey Tautou, actritz francesa
* 27 de setembre - Francesco Totti, fotbolaire italian

## [[:Categoria:Decès en |Decèsses]]
* 10 de genièr - Howlin' Wolf, musician american (n.1910)
* 12 de genièr - Agatha Christie, escrivana anglesa (n.1890)
* 1 de febrièr - Werner Heisenberg, fisician alemand, Prèmi Nobel de Fisica (n.1901)
* 1 de febrièr - George Whipple, scientific american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n.1878)
* 31 de març - Paul Strand, fotograf e realizator american (n. 1890)
* 1 d'abril - Max Ernst, pintor surrealista alemand (n. 1891)
* 17 d'abril - Henrik Dam, mètge danés, Prèmi Nobel (n.1895)
* 26 de mai - Martin Heidegger, filosòf alemand (n.1889)
* 22 d'agost - Juscelino Kubitschek de Oliveira, president de Brasil (n.1902)
* 26 de setembre - Lavoslav Ružička, quimista croat, Prèmi Nobel (n.1887)
* 6 de decembre - João Goulart, president de Brasil (n.1918)

## [[Prèmi Nobel]]
* Prèmi Nobel de Fisica : 
* Prèmi Nobel de Quimia : 
* Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : 
* Prèmi Nobel de Literatura : 
* Prèmi Nobel de la Patz : Betty Williams, Mairead Corrigan
* Prèmi Nobel d'Economia : Milton Friedman

__NOTOC__
__NOTOC__