open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Étauliers

**Étauliers** es una comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *prior d'Estaules*, en francés [?], en 1360, *Estolliers* au sègle XVII, en francés .
Segon Dauzat, *Étauliers* ven dau latin *stabulum*, « estable, escuderia », pui « ostaleria », , emb lo sufixe *-aria*   (Dauzat escriu per error *Étaulières*). 
Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta l'explicacion de Dauzat. *Étauliers* es un derivat de *etaule*, « escuderia, estable, aubèrga » dins los parlars d'oïl. Aqueth nom es confirmat per la situacion sus la vièlha rota de Blaia a Sentonge (adara, l'aglomeracion s'es desvolopada sus la novèla rota, la RD 137). 
Una varianta **estaule* de *estable* sembla absenta en occitan modèrne (Lou Tresor dóu Felibrige), e lo nom, a 13 km au nòrd de Blaia, seré dejà d'origina francesa, mèi en 1360; mes lo Petit Levy, p. 176, pòrta *estaula*, s(ubstantiu] f[emenin], emb la definicion *étal ?* (taulèir ?).

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Étauliers sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Aineça

**Aineça** (*Eynesse* en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés, administrada peu departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

Aineça tòca pas Peçac de Dordonha ni Las Luèvias e Tomeiragas, mes es a quauques desenas de mètres de lur devisa.

## Toponimia
Lo nom d'Aineça (atestacions ancianas *Eynessa (prior de ~)*, en 1326, *Eynessa (borda d' ~)* en 1474) s'explica per un nom latin d'òme, *Ainus*, emb lo sufixe latin *itia* (« *Ainitia villa* »). Aineça èra donc probablament una anciana granda propietat antica que son mèstre èra *Ainus*. L'evolucion de *ai-* pretonic en *ei-*) es anciana, mès la consciéncia d'un diftongue *ai-* etimologic es conservada dins la mapa de Sanson, onte lo nom es escrit *Aynesses* .

Benlèu es un asard, mès lo segment *-nitia* contengut dins lo nom reconstituït fai pensar que Aineça èra a la frontièra deu territòri deus *Nitio*bròges, a l'origina de l'Agenés. E justament, la prumièra sillaba *Ai-* se tròba sovent dins daus noms a la frontièra de dus pòbles gallés : Aidon, Salanhac e Aivigas, Aimet e los Aigurandas, çò que tend a confirmar l'ipotèsi que lo nom d'Aineça es ligat au nom de son pòble de l'Antiquitat.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton de *Le Réolais et les Bastidas* (en francés), donc de *Lo Reulés e las Bastidas*.

## Demografia

* L'anomalia de la populacion de 1793 s'explica mau. Fai pensar que las comunas avián de las devisas diferentas. La populacion d'Aineça en 1793 n'èra benlèu que la *intra muros* o dins lo borg. Lo rèste deu territòri explica benlèu una autra anomalia, la populacion de las Luèvias, anormalament auta. Pr'aquò adara las doás comunas se tòcan pas, mès a l'epòca benlèu que si. La populacion de las autras comunas vesinas, recensadas en 1793 siá emb Senta Fe , siá emb Gençac dona pas la clau deu mistèri.

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Flaujagas

**Flaujagas** (*Flaujagues* en francés) es una comuna d'Occitània, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom de Flaujagas (atestacion *Flaujagas (de ~)* au sègle XIII) s'explica per lo nom latin *Flavius* emb lo sufixe *-acas*, varianta femenina de *-acum*, d'origina celtica : las tèrras de Flavius. Flaujagas èra donc una propietat galloromana (puslèu petita, segon B. Boyrie-Fénié) . 

## Istòria

## Administracion

Flaujagas èra deu canton de Gençac d'aquí en 1801, e après deu canton de Pujòus. Dempuèi la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, es deu canton dels Tuquets de Dordonha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Floirac (Bordalés)

**Floirac** (*Floirac* en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas citadas per Bénédicte Boyrie-Fénié son : *Floriacensi (abbatia ~)*, en latin, en 864, *Floriacensis (mon. Sancti-Benedicti ~)*, en latin, en 1046, *Floriacum*, en latin (sègles XI-XIII), *Floriac (Roberti de ~)*, en 1263, *Floyrac (parrochia de ~)*, en 1273, *Florac (in parrochiis de ~)*, entre 1273 e 1289, *Floyrac*, en 1289, *Ffleyrac (Robertus de ~)*, en 1299, *Floyrac*, en 1361. La prononciacion es [flujˈɾak] segon Jacme Boisgontier (que la contrasta damb Hloirac [lujˈɾak] de Medoc). Hloirac ven dau nom latin d'òme *Florius* damb lo sufixe *-acu(m)* , latinizacion del sufixe gallés *-aco(n)*. Floirac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Florius*. Veire Hloirac, en Medòc, e Floirac (Carcin). NB. Dauzat avèva tanben donat *Florius* + *acum*, e non *Florus* + *-acum*, contrariament a çò qu'escriu Bénédicte Boyrie-Fénié, au mens dens la segonda edicion de DENLF .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, Floirac èra canton (dempui 1982); es adara dau canton de Senon.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Flodés

**Flodés**  (*Floudès* en francés) es una comuna deu Vasadés, en Gasconha, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom de Flodés (atestacion *Flodencs*, en 213) vendrè (segon P.H. Billy) dau nom de persona francic *Flodo*, damb lo sufixe germanic *-ingos*, puslèu que dau nom francic *flôd*, « ondada, marèa », damb lo sufixe latin *-ensem*, maugrat la posicion de la comuna dens la ribèira bassa de Garòna. Pr'aquò, lo sufixe eretèir de *-ingos* es estat influenciat e remplaçat per lo sufixe *-és*, vengut de *-ensem* .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de La Rèula; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc deu Reulés e Las Bastidas.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
Hontet

**Hontet** (*Fontet* en francés) es una comuna deu Vasadés, en Gasconha, administrada per lo departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Fontaneto (de ~)*, en latin, en 1126 e 1127, *Funtanaeto (in ~)*, en 1087, en latin (legir *Funtaeto*) . Dauzat  e Negre (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié), que probable avèvan pas las atestacions medievalas, interprètan lo nom com un diminutiu (o un collectiu) de *font*. *Hontet* seré mèilèu, com escriu Boisgontier, lo resultat deu latin *fontanetum* (o, dab un aute sufixe que mia au medish resultat, *fontanittum*, segon P. H. Billy), au sens de « petita font ». La motivacion es la font que horneish aiga au lavador deu vilatge . La fòrma de 1087 ha véser que *-n-* intervocalic dispareish (regularament, en gascon), en deishant provisòriament *-ae-* en iatus, que se simplifica posteriorament. La pronóncia es [ũnˈtet]

## Istòria

## Administracion
## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de La Rèula; es adara deu canton de *Le Réolais et Les Bastides* (en francés), donc deu Reulés e Las Bastidas.

## Demografia

 
## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
## Nòtas
Fronçac (Gironda)

**Fronçac** (*Fronsac* en francés)  es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Lenga
Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), Fronçac èra una comuna gascona; lo parlar deu Fronçadés orientau èra de tipe libornés. Deus parlars pus occidentaus, se diferenciava per la tendéncia progressiva a la prononciacion de *j* : lo *jourt* e pas *l'iourt* o lo *iourt* (lo jorn); per la conservacion de *u* : *dou hut* e pas *dou heut* (deu huc); de contraccions coma *saous dit* e pas *sus leus dit* (sus + los + dits); la conservacion de la nasala dens la tresena persona deu plurau ; *bÉnon* o *bÉnoun* e pas *bÉnou* (venon, venen), l'abséncia de *h* : *fille* e pas *hille* (filha, hilha), *fut* e pas *hut* o *heut* (huc = huec, fòc), *fasi* (1èira persona de l'imperfèit, e pas deu preterit, de *far*) ; per l'usatge deu diftongue *óou* : *deu* se ditz *dóou* e pas *dou* [du]; *ièi*, sovent, per *aièr*, *geir*  (las grafias de l'autor son utilisadas).

## Toponimia
Las atestacions ancianas son nombrosas : *Franciacum*, au sègle VIII (cacografia o maishanta lectura o, segon Negre, atraccion deu nom deus Francs), *Fronciacum*, *Frontiacum* (sègles XI-XIII), *Fronzac* (sègles XI-XIII, en occitan), *Ffronciaci (castellanie ~)*, en 1273, *Fronsaco (Guillelmus Boca de ~)*, en 1273-1289, *Ffrunciacum (apud ~)*, en 1274, *Frunesak*, *Frunsak*, en 1274-1275, en occitan, *Fronciaci (castrum)*, en 1277, *Ffronciaci (de castro ~)*, en 1277, *Ffronciaco (Sancti Martini de ~)*, en 1289, *Fronciacum (vicecomitatus ~)*, en 1307-1317, *Fronsiacum*, en 1307-1317, *Fronsakes*, *Frunsak*, en 1307-1317, en occitan. Coma son omonime de Comenge, Fronçac ven deu nom latin d'òme *Frontius* (sol, Ernèst Negre supausa *Frondicius*), emb lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe celtic *-*acon*. Fronçac èra donc una anciana granda proprietat galloromana.
La prononciacion [frun'sat], qu'es segura pr'amor deu nom deu *Fronçadés* (e non pas **Fronçagués*) pareish pas dens los tèxtes au quite sègle XIV.

## Istòria
Fronçac èra caplòc d'un vescomtat puèi d'un marquisat.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, Fronçac èra canton; dempui 2015, es deu canton deu Libornés e Fronçadés.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Fronçac sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Fours (Blaiés)

**Fours** es una comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *de Furnis* (en latin) en 1190, *cappella Sancti Martini de Forntz* en 1360, *apud Sanctum Martinum de Forntz* en 1378 .
Lo toponime es d'origina occitana e manifèsta la preséncia de forns, non se sap per quau usatge : forn de carbon, caucinèira, de veirèira, probablament a l'Edat Mejana .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Fours sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Gavarnac

**Gavarnac**, segon las règlas de la grafia classica, o *Gabarnac*  (*Gabarnac* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Bonafus de Gabarnag*, en 1087, *cappella de Gavarnaco*, en latin, en 1342, *cappella de Gauarnaco*, en latin, en 1361, *Gauarnac*, en 1361, . Segon Dauzat, Gavarnac es una varianta de *Cabarnac* , nom que sembla absent de son diccionari e que correspond probablament a *Cavarnac* o *Cabarnac*, comuna d'Arnac (Cantal). Per Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, *Gavarnac* ven dau nom gallés d'òme *Cavarinus*, atestat, damb lo sufixe *-acos* (*-ācon*). B. Boyrie-Fénié accèpta la solucion de Negre e precisa que un *C-* iniciau se pòt sonorizar. **Gabarinago* se sincòpa en **Gabarnag(o)*. Mes un còp de mèi, B. Boyrie-Fénié coneish pas las règlas de la grafia classica o las refusa  e son *-v-* etimologic (pr'aquò prononciat [β] dempui pausa) diu demorar *v* a l'escrit. Las duas atestacions de 1361 semblan ben revelar un [-w-] interior que correspond a la prononciacion de *-v-*. Adara, aquera articulacion se tròba au sud-oèst de Garòna (*civada* [si'wadə] contra [si'βadə] au nòrd-èst) , mes aqueth fenomèn a poscut se desplaçar.

Gavarnac èra probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Cauarinos* / *Cavarinus*. 

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Cadilhac; es adara dau canton de l'Entre duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gajac

**Gajac** (*Gajac* en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia

### Gajac
Las fòrmas ancianas son *Gajac (B. de ~)*, en 1186, *Gaiac* (mapa deu sègle XVII, en francés). Los toponimistas son unanimes : *Gajac* ven deu nom latin d'òme *Gaius*, dab lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-āco(n)*. Gajac èra donc probablament un ancian grand maine antic qu'avèva per mèste *Gaius*.

### ''Trazits''

## Istòria
* A la Revolucion, las parròpias Sent Martin de Gajac e Sent *Christophe* (en francés) de *Trazits* (nom francés) formèn la comuna de Gajac .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Vasats; es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Galgon

**Galgon** (*Galgon* en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gavaia en majoritat, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Lenga
Segon l'enquèsta de Tortolon e Bringuièr (1873-1875), Galgon èra una comuna gavaiaa. Pr'aquò, quauques vilatges de l'anciana comuna de Cainac èran gascons, atau coma La Granja (adara sus la mapa *Barge*); parlavan un lengatge de tipe libornés, coma a Vilagoja e a Selhans. La prononciacion de Cainac èra *Quéïna* .

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Severinus de Gualgon* en 1339, *Galgon* en 1361, *Sancti Aniani de Galgon* en 1390 .
*Galgon* ven deu nom latin d'òme *Gallicus*, emb lo sufixe *-onem*. L'evolucion seré : **Gallicónem* > **Gall(i)gone* (sonorizacion regulara de *c-* intervocalic e sincòpa de la pretonica) > **Gallgon* > *Galgon* .

## Istòria
Galgon fut caplòc de canton de 1790 a 1801 .
A l'entorn de 1814, la comuna de Cainac, au sud-oèst (*Queynac* o *Queyrac* en francés) fut restacada a Galgon. Segon Tortolon e Bringuier, la comuna èra en partida gascona . La comuna novèla prit lo nom de *Galgon-et-Queyrac* (en francés), puèi gardèt que lo de Galgon en 1912 . Coma toponime, *Cainac* sembla pas tant espandut coma *Cairac* (nom *Carius* e sufixe *-acum*), ça qu'explica l'error (*Queyrac* per *Queynac*). 

## Administracion

## Demografia

* populacions de Cainac : 1793 188; 1800 : 163; 1806 : 173 abitants; la populacion de Galgon en 1806 es donc shens l'anciana comuna de Cainac.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Anciana glèisa de Cainac (Queynac en francés), comuna incorporada a Galgon entre 1806 e 1820. Las roïnas de la glèisa son solas dens las vinhas.

## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Galgon sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Guans

**Guans** (pron. locala: [wãns], o mens localament [gãns]) (*Gans* en francés) es ua comuna gascona de Vasadés administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri
 

## Toponimia
Las atestacions ancianas citadas per Bénédicte Boyrie-Fénié son : *Han* (1263), *Ganzheremum (apud ~)* (1279), en latin. La fòrma de 1279 ha referéncia a un èrm, una tèrra desabitada, pas enquèra desbosigada .

Per Dauzat e Rostaing, lo nom ven deu nom d'òme germanic **Ganzo* (cf. alemand *gans*, "auca"). Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, causeish un aute nom germanic, *Ganso*. B. Boyrie-Fénié escarta pas completament lo nom germanic *Ganso*, mès pensa tanben, pr'amor de la prononciacion [wãns], a un derivat de *vadum*, "ga", "gua", *wádanum*. L'evolucion serè la seguenta : *wádanos* > *wá(d)an(o)s* > *wans*. 

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Vasats; es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gardegan e Tortirac

**Gardegan e Tortirac** (*Gardegan-et-Tourtirac* en francés)  es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Gardegan
Fòrmas ancianas : *cap. de Gardegano* en 1342, *Sanctus Martinus de Gardegan*. 
Lo nom de Gardegan demorava shens explicacion. Dauzat supausava un compausat de *garda*. La prumèira ipotèsi seriosa es en gascon. Es format deu nom gallic d'òme *Cardacanus* (finala latinizada), citat per Xavier Delamarre e fornit per Joshua Whatmough, emb la derivacion neutra en *-on*. Lo prumèir element (aparent) *Carda-* se sonoriza  en *Garda-* per influéncia deu gascon *garda*, o coma l'iniciala de *cattu-* passa a *g(at)*, donc shens que sisca una règla, d'aquí **Gardagan*. La prononciacion d'aqueth prumèir element, confondut emb lo nom comun *garda*, es ['gardə] segon l'usatge de la Gasconha occidentala, donc *Gardegan* .

### Tortirac
Fòrma anciana : *cap. Tortiraco*. *Tortirac* ven deu nom [latin] d'òme *Turturius*, emb lo sufixe *-acum*.

## Istòria
Entre 1806 e 1820, fusionèren las comunas de Gardegan e de Tortirac .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².
### Tortirac

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Frontenac (Gironda)

**Frontenac** (*Frontenac* en francés) es una comuna deu Vasadés  istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
* Lo nom de **Frontenac** es atestat en 1112-1121, *Raimundus archipresbiter de Frontenac* . *Frontenac* pòt s'explicar per un nom latin d'òme, **Frontenus*, de *Fronto* (posicion de Dauzat, e d'Astor, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié), *Fronto(n)* (posicion d'Ernèst Negre, citat per B. Boyrie-Fénié),  o puslèu de *Frontinus* (posicion de Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica que la pretonica *-i-* s'afeblís regularament en *-e-*), cada còp emb lo sufixe *-acum* , latinizacion dau sufixe gallés *-aco(n)*. Frontenac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Front-*.
* Lo nom de **Salabrunèu** [salaβɾyˈnɛw], en francés *Sallebruneau* ven deu mot germanic probable *seli* (que donèt *saal* en francic e *Saal* en alemand), emb lo sens de « sala » (lo mot francés *chambre*, citat per Dauzat, seré tròp poli-semic) o de « castèth, ostau fortificat », emb un nom de persona , (de senhor), *Brunèu* (
Frontenac (omonimia)

**Frontenac** pòt designar:

## Patronim

* Louis de Buade de Frontenac (°1622 - +1698), governador de la Nòva França (1672-1682 et 1689-1698) ;
* Frontenac (Yvette) (°1925 - +1998), escrivana.

## Toponim
### Occitània
* Frontenac (Carcin)
* Frontenac (Gironda)
* Frontenat, daus còps escrich Frontenac, una anciana comuna d'Alèir

### Canadà

* Château Frontenac, otèl famós de Quebèc ;
* Rue Frontenac, una carrièra de Montreal ;
* Frontenac (mètro de Montreal), estacion del mètro de Montreal ;
* Frontenac (Quebèc), municipalitat de Quebèc ;
* Fòrt Frontenac, a Kingston, Ontàrio ;
* Comtat de Frontenac (Quebèc), en Quebèc ;
* Comtat de Frontenac (Ontàrio) ;
** Central Frontenac, canton ;
** Frontenac Islands, canton ;

* Parc nacional de Frontenac, parc nacional de Quebèc ;
* Frontenac (circonscripcion provinciala), una circonscriction provinciala de Quebèc ;

* Lac Frontenac (rivière du Milieu), un lac de Lac-Ashuapmushuan, MRC Le Domaine-du-Roy, al Saguenay-Lac-Saint-Jean, en Quebèc.

### Estats Units

* Frontenac (Kansas), una vila de Kansas ;
* Frontenac (Minnesòta), un *census-designated place* de Minnesòta ;
** lo Parc d'Estat de Frontenac, en Minnesòta.
* Frontenac, una vila de Missorí.
Gauriac

**Gauriac** (*Gauriac* en francés) es una comuna bordalesa d'Occitània , en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Lo borg vertadièr, emb l'ostau de comuna, los comèrcis, etc, es a Francicòt, sus la RD 669 Borg-Blaia, a un petit km de la glèisa, donc deu lòc *Gauriac* primitiu.

 
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Arnaldus Garsias de Gaviriaco*, en latin, en 1026, *apud Gauriacum-de-Taur*, en latin, en 1360, *[[Gauriac de Taur|Gauriac-de-Taur]]*, en 1361, *de Gauriaco de Roqua de Taur*, en latin, en 1375, *Sanctus Petrus de Gauriaco de Taur*, en latin, en 1378 . *Gauriac* ven d'un nom *Gabrius / Gabrios*, d'origina gallica (vengut de *gabros*, « craba »), emb lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallic *-ācon*. Gauriac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Gabrius*. 
*Taur* es lo nom d'un castèth situat au nòrd de la comuna e i a un lòc nommat *[[La Ròca de Taur]]* (*ròca*, en mèi de son sens literau, èra sovent utilizat dens lo sens de « castèth »). Per *Taur*, conferir emb l'Estanh de Taur, en latin *Taurus Palus*. La Ròca sembla estar una tuca boscada, inculta e desabitada, de fòrma massissa, nommada *le Mugron* sus la mapa. Aqueth nom sembla contunhar lo latin *mucro*, *mucronis*, « punta, extremitat aguda »; la fòrma de la ròca, pr'aquò, es pas exactament aguda, pas mèi que la de la majoritat deus *Pug-agut* o *Montagut*. A l'Edat Mejana, *Gauriac de Taur* s'opausava a *Gauriac de la Landa* o *Gauriaco de Saltu*, adara Gauriaguet .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Borg; es adara deu canton de l'Estuari.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Gauriac sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Gauriaguet

**Gauriaguet** (*Gauriaguet* en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gavaia, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Simphorianus de Guauriaco* en 1339, *Gauriac de La Landa* en 1361, *Gauriaco de Saltu* en 1360 e 1362, *Sancto Simphorianus de Gauriago de Saltu* en 1398 .
Segon Dauzat, *Gauriaguet* es lo diminutiu de Gauriac .  
Las fòrmas ancianas nomman Gauriaguet, *Gauriaco de Saltu* (Gauriac deu pastenc boscat) o *de la Landa*. Gauriaguet es donc a l'origina un omonime de Gauriac e, coma eth, format deu nom gallic d'òme *Gabrius* e deu sufixe *-acum*. Coma las duas parròpias relèvavan deu medish archipreirat de Borg, las falut diferenciar, prumèirament per una indicacion geografica (Gauriac de la Landa/Gauriac de Taur), puei per un sufixe diminutiu, pr'aquò shens ierarquia entre las duas .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Gauriaguet sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Générac (Gironda)

**Générac** es una comuna gavaia de Bordalés  situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Sanctus Genesius de Geneyraco* en 1339, *Sancti genesii de Generaco* en 1360 .
Segon Dauzat, *Generac* ven de **generus*, de *gener*, « gendre », emb lo sufixe *-acum* . 
Segon Negre e Astor, citats per B. Boyrie-Fénié,  *Generac* ven d'un nom de persona *Generus*, basat sus *gener*, « gendre », medish sufixe . 
Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, pr'amor de la fòrma de 1339, l'etime es **Generiacum*, sus un cognomen **Generius*, inatestat tanben .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes
* Générac sus lo site de l'Insee

## Nòtas
Geniçac

**Geniçac** (*Génissac* en francés) es una comuna occitana de Bordalés , en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

* Geniçac tòca pas Tisac de Curton, mes se'n manca que de quauquarren coma 30 m.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Geniciaco (de anniversario Gaucelmi de ~)*, latinizacion, sense data, *Genizag (domina de ~)*, sense data, *Ginizaco (de ~)*, latinizacion, sense data, *Genisag*, *Genisat*, *Ginissac*, aus sègles XI-XIII, *Genissac*, en 1289, *Geniciaco (Sanctus Martinus de ~)*, latinizacion, aus sègles XIII-XIV . Per tots los especialistas, la finala de *Geniçac* es lo sufixe gallic *-āco(n)*, sovent presentat devath sa latinizacion *-acum*. La sola question es lo nom d'òme, lo mèste de la granda propietat antica que vengut *Geniçac*. Per Dauzat, es un nom latin **Gennicius*, inferit de *Gennius* . Negre e Astor, citats per Bénédicte Boyrie-Fénié, òptan per **Genicius*, definit per lo prumèir coma « roman » e derivat de *Genetus*, e per lo segond coma gallic e derivat de *Gennus* o *Genus*. Bénédicte Boyrie-Fénié accèpta la proposicion de Negre e d'Astor e i ajustan lo cognomen *Genucius*, que supausa una dissimilacion (*Genuçac* > *Geniçac*) . Xavier Delamarre dona *Genetios*, en acceptant **Genissios* pr'aquò . Mès a d'autras moments, Delamarre evòca *Genucius*, nom gallic (latinizat) frequent, utilizat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que pòt explicar Ginòlas, Ginolhac (Gard), Ginolhac (Carcin), per una varianta **Genulios* (**Genu-lo-*, « petita boca ») .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Brana; es adara deu canton *des Coteaux de Dordogne * (en francés), donc deus Tuquets de Dordonha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Gençac (Gironda)

**Gençac** (*Gensac* en francés) ei una comuna lingüisticament gascona deu Vasadés istoric, en Guiana, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
Gençac es un petit centre de servicis (centre medicau recent e multiprofessionau, farmacia , Credit Agricòla, restaurant, etc) en situacion delicata. Gençac es un carreforc de vias segondàrias, ce qu'avé un sens a l'epòca d'avant l'automobila. La populacion de la comuna baissa e la vinha empacha de bastir per una populacion rurala acostumada a l'ostau individuau. Lo borg (que fut una vila) se voida pauc a pauc.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Genzaco* (sègle XI, en latin), *Genciacum* (sègles XI a XIII, en latin), *Genciaco* (1285, 1289, 1301, en latin), *Genciacum* (1307-1317, en latin), *Gensak* (1307-1317, en occitan) .

Segon tots los especialistas (Dauzat e Rostaing, Ernèst Negre, Jacques Astor, Bénédicte Boyrie-Fénié), lo nom de Gençac ven deu nom d'òme latin *Gentius*, emb lo sufixe *-acu(m)* , , latinizacion d'una derivacion celtica *-*ācon*.
Segon Xavier Delamarre, lo nom *Gentios* es [probablament ?] celtic. Deus noms de persona celtics i son aparentats (*Ad-gentius*, *Ate-genta*, *Bitu-gentus*, etc . 

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Pujòus; es adara deu canton deus Tuquets de Dordonha.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra « Gensac, Pessac et Saint Avit », valent a dire Gençac, Peçac de Dordonha, Sent Avit de Soletge; las autas duás comunas èran independentas e recensadas a part en 1800 .
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Giscòs

**Giscòs** (*Giscos* en francés) qu'es ua comuna gascona de Vasadés  administrada peu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Gescos (parrochia de ~)*, en occitan peu nom, en 1273, *Grescos (par. de ~)*, en 1274, *Gescos (de ~)*, en occitan, en 1274, *Guiscos (capellanus de ~)*, en occitan peu nom, en 1369-1370. *Giscòs* vendré d'un nom gallés d'òme, *Gesacus*, atestat (mès **Gisacus* per Dauzat, qui cita Rohlfs), dab lo sufixe aquitanic *-otz(e)*. La vocala de la pretonica se mudè per sincòpa : **Gesacòts* > *Gescòts*. Lo passatge, veseder dens las atestacions, de *Gescòs* a *Giscòs* s'explica per una dissimilacion d'obertura  (*-ò* de *-òs* es una vocala obèrta e per contraste, *-e-* se barra en *-i-*). La reduccion deu sufixe *-otze* a *-òs* qu'es sistematica e i a donc pas lòc de l'explicar per ua assimilacion a *-s-* de la purmèira sillaba.

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Capsiuts; es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gorcs

**Gorcs** (*Gours* en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Guiana, situada dins lo departament de Gironda de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas emb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Graian e l'Espitau

**Graian e l'Espitau** (*Grayan-et-l'Hôpital* en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada prau departament de Gironda de la region de la Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna
* Bob Denard, mercenari actiu dins los conflictes armats en Africa entre 1960 e 1995.

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gresilhac

**Gresilhac** (*Grézillac* en francés) es una comuna occitana de Bordalés , lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Gresillac* (sense data), *Grisilacum*, en latin, en 1107-1118, *Sancta-Maria-de-Gresilhac*, en 1339-1340, *Gresilhac*, en 1361 . *Gresilhac* vendré deu nom latin d'òme *Gracilius* emb lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-ācon* (Dauzat, Negre, Astor). Bénédicte Boyrie-Fénié constata que lo nomen *Gracilius* es atestat qu'un sol còp, e enquèra en Panonia, e causís puslèu le cognomen *Gracilis*. Mes lo resultat es identic . Gresilhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avèva per mèste *Gracilius* o *Gracilis*. Justament, una *villa* estut descobèrta en 1976 quand hiren deus trabalhs sus la plaça de la glèisa .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Brana; es adara deu canton deus Tuquets de Dordonha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
 * Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gulhac

**Guilhac** o probablament **Gulhac** (*Guillac* en francés), es una comuna occitana de Bordalés , lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Agulac*, *Agulag* (sens data), *Agulhac* (1079-95), *Aguliac* (1097), *Aguillag* (1097), *Aguilaco* (en latin, 1197), *Gulac* (1221) e *Agulhac* (sègle XIII .

Sus la basa d'una atestacion deu sègle XIII, *Agulhac*, Dauzat e Rostaing, seguits per Jacques Astor, pensan que lo nom ven deu nom d'òme latin *Aculius*, sigut deu sufixe celtic latinizat *-acum* . Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, postula un nom de persona gallic *Agillius*, tractat coma **Aguillius*, + *-acos*, solution que refusa Bénédicte Boyrie-Fénié, perqué **Aguillius* es pas atestat e que **Agilliacos* auré donat *Agilhac* e *Gilhac* [Ʒi'ʎak] (e non pas [gi'ʎak], fòrma orala [que seré] constatada. Vaquí perqué causís lo cognomen *Aquilius* o lo nomen *Aquilius*, emb lo sufixe *-acu(m)*. La prononciacion actuala supausa una aferèsi (*a-* a dispareishut) .

Observacions : 
* las fòrmas *Agulac*, *Agulag*, *Gulac* son sense *l* palatala (*l* molhada), perqué los escribas, acostumats au latin, sabèvan pas totjorn representar los fonèmas de las lengas romanicas;
* l'aferèsi es frequenta en occitan e catalan e s'explica per de frasas coma *Vau a Agulhac* ont la preposicion es confonduda emb la vocala iniciala; en aragonés o en castelhan, coma la preposicion es *en* dens aqueth cas, l'aferèsi de *a-* iniciala es pus rara;
* las fòrmas pus ancianas son principalament en *agu-*, çò que va puslèu dens lo sens de l'interpretacion de Dauzat e Rostaing.
* la prononciacion espontanèa d'un locutor de Gresilhac es [gy'ʎak], corregit en [gyi'ʎak], fòrma ibrida complicada qu'aurè pas poscut subsistir. Èra pas lo prumèir còp qu'aqueth locutor corregít una fòrma versemblablament corrècta per una auta de francizada . La continuïtat emb las fòrmas ancianas sembla assegurada.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Brana; es adara deu canton deus Tuquets de Dordonha.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
 * Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gualada

**Gualada** (*Goualade* en francés) qu'es ua comuna gascona de Vasadés  administrada peu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
La Cronica de Vasats que mentau per l'an 1111, « parrochiæ Aquælatæ vulgo de Goelade ». Bénédicte Boyrie-Fénié que horneish mèi d'atestacions : *Goalade (Bertrandus de ~)*, en occitan peu nom, en 1110 (Cronica de Vasadés), *Gaulade (inter terram hospitalis de ~)*, en 1273, *Galada (par. de Sancto Severino de ~)*, en occitan peu nom, en 1274, *Aqualatu (Capellanus de ~)*, en latin, shens data. La prononciacion qu'es [gwa'laðə]. Lo nom ven pas deu latin *vadum* qui dona *gua* en gascon, mès deu latin *aqua lata* : aiga lada, dens lo sens d'arriu larg. *Aqua*, en latin, que dona *aiga* en gascon (sovent *aigua* en catalan), quan lo purmèir *a-* pòrta l'accent, mès quan lo mot es seguit d'un adjectiu, com dens *aqualata*, l'accent se desplaça sus l'avant-darrèra sillaba e i a pas de diftongason en *ai-*. *Aqualata* que dona **Agualada*, pui *a-* iniciau qu'es con-honut a epòca anciana dab la preposicion e lo nom que ven *Gualada* 
Que seré devut a las aigas deu Siron qui aiguejavan las baishas de la comuna.
Lo nom, hargat suu latin *aqua* e non pas suu gascon *aiga*, muisha ua formacion hòrt anciana (tanbenh com l'arriu 'Guanèira', atestat *aqua nigra* au sègle XIIIau).

## Istòria
Dinc au primtemps de 2015, la comuna qu'èra deu canton de Capsiuts.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Capsiuts; qu'es adara deu canton deu Sud Gironda.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gornac

**Gornac** (*Gornac* en francés) es una comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *parrochia de Guasnag*, *terra de Guasnac*,*parrochia de Gasnac*, en 1184-1192, deu Cartulari de La Seuva Majora. La prononciacion que Bénédicte Boyrie-Fénié relevèt es, anormalament, [gɔr'nak], çò que benlèu pòt s'explicar per una francizacion . Segon Dauzat, *Gornac* porré venir d'un nom galloroman d'òme, **Gordinus*, inferit deu gallés *Gordus*, damb lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-ācon*. Bénédicte Boyrie-Fénié estima que las fòrmas ancianas, que venen de la medisha origina e dau medish tèxte, s'explican puslèu per una maishanta lectura e prepausa lo nom *Cornus*, o *Corona*, que supausa una sincòpa (**Coronacum* > **Gor(o)nag(o)*); aqueths *C-* serén sonorizats (**Co-* > **Go-*) . Mes, quand i a duas anomalias dens un cas, sembla senat de cercar se s'explican pas una per l'auta. 

En prenent au seriós la fòrma *Gasnac* e en supausant que la fòrma orala es tradicionala, *Gasnac* pòt venir **Garnac* (coma los *Cas(t)lús* venen *Carlús*) e, dens lo procès de rotacizacion de *s-*, la vocala de la prumièra sillaba se pòt drubir en [-ɔ-] devath l'influéncia de *-r-*, s'alongar mèi o mens, en donant eventualament quauqua ren coma [gɔwr'nak], probablament dens un contèxte de hòrt polimorfisme. Un *Gasnac* medieval pòt venir de **Vadinu-*, varianta deu nom germanic *Vado* (cf. Gasny  *Gasenago* > *Gasnag* (*Gaznag*). Cèrtas, lo gascon coneish pas tant de sincòpas que lo francés, mes la vocala pretonica *e*, articulada [ə], es especialament fragila en gascon occidentau (veire Pugmiclan).

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sauvatèrra de  Guiana; es adara deu canton de l'Entre Duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Gujan e Mestràs

**Gujan e Mestràs** (*Gujan-Mestras* en francés) es una comuna bogesa de Gasconha administrada pr'au departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Son emblèma es lo barbòt, qu'es la pivòla de sèt punts. Pr'aquò, los gujanèirs e los mestrassèirs son shafrats *los barbòts*.

## Geografia

### Capitala de l'ostreïcultura
Gujan e Mestràs es shafrada de *vila daus sèt pòrts*, çò que n'es pas shens rason. Los sèt pòrts en question son (deu cochant au levant) : la Huma, Meiran, Gujan, Larròs, lo Canau, la Barbotièra, la Mòla.

La comuna es avant tot la capitala de l'ostreïcultura suu Bassin ; en efèit, 55 % de las ustras deu Bassin i son produsidas.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véder tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Halhan

**Halhan**  o **Haian** (*Le Haillan* en francés) es una comuna bordalesa de Guiana administrada pr'au departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
Dauzat postula un **Fadilianum*, en remarcant pr'aquò que l'article (dau nom francés) haré puslèu supausar un nom comun . 

Bénédicte Boyrie-Fénié constata que i a pas de fòrmas ancianas e que la fòrma gascona es despervesida d'article. Lo segond punt la mena a supausar, shens certitud, puslèu un nom ancian, anterior a l'estrat dialectau, per exemple lo nomen *Falius* damb lo sufixe *-anum* .

La mapa de Cassini (sègle XVIII) presenta una *Ste Christine*, probablament una parròpia e au sud-èst un lòc ordinari, *Haillan* . Las mapas pus recentas pòrtan l'article o pas : *Haillan* per la mapa d'Estat-Major, *Le Haillan* après la formacion de la comuna . La preséncia de l'article en francés es benlèu una influéncia dau nom francés de las comunas vesinas : i a a costat *Le Taillan (-Médoc)* (Lo Telhan de Medòc, ancian **Ortelhan* pui **Autelhan*, *Le Pian (-Médoc)*, en gascon Lo Pian (de Medòc), ancian *Aupian*, pui tanben Lo Boscat.

La glèisa de Senta Cristina auré estat desrocada. La comuna, que dependèva d'Aisinas, data dau 9 de març 1867  e la parròpia de Senta Cristina donèt donc pas de comuna a la Revolucion. Carré donc considerar *Haillan* coma un microtoponime e l'anterioritat d'una *villa* romana, shens estar impossibla, es pas çò de pus probable. I a un apellatiu *faian*, varianta de *fau* o *hau* e un lòc *Fayan* a Pèi Seguin. Una varianta pus gascona es **haian*, atestada a La Seuva sus l'ALG, mapa 152 . Coma lo hau es un aubre puslèu rare, pòt nommar un lòc. La consciéncia dau sens dau nom *Haian* pòt favorizar la consciéncia que i avèva un tau aubre sol a l'emplaçament de l'aglomeracion e dens aqueth cas, l'adopcion d'un article definit dens la fòrma oficiala, en mèi de las rasons dejà donadas, a pas ren d'estonable. Ajustem qu'en francés coma en occitan, damb la preposicion, la prononciacion *a (h)aian* es desgraciosa, çò que pòt menar a preferir *[o] (au) (h)aian*. Coma los parlars bordalés recents iodizan *lh*, i a pas de parelh minimau entre *Halhan* e *Haian*, mès la grafia **Haian** es la pus probabla.

## Istòria
La comuna, que dependèva d'Aisinas, se creèt lo 9 de març 1867 .

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Haus

**Haus** (*Haux* en francés) es una comuna bordalesa  de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre dau territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *apud Fau*, sense data, *de vineis de Fau*, sense data, *parrochia de Hau*, en 1273, *Hau de Inter-duo-Maria*, en 1273, *parochia de Hau*, en 1307-1317, *cappella de Hau*, en 1342, *cappella de Fau*, en 1361. La prononciacion seré [haws]. L'origina dau nom de *Haus* es lo mot gascon *hau*, dau latin *fagus*, que designa l'aubre, benlèu un aubre remarcable a l'origina. La prononciacion actuala es damb *s* finala, mès las atestacions medievalas, citadas per B. Boyrie-Fénié, son *Fau* (la letra *f* representava a l'escrit *h* gascona) e *Hau*. L*'s* dau plural a ren d'estonable, que plan de comunas girondinas coneishan una fòrma plurala a valor de collectiu (lo nom dau vilatge au plurau representa los abitants e après i a confusion entre lo nom dau vilatge e lo daus abitants) .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Crion; es adara dau canton de *L'Entre-deux-Mers* (en francés), donc de l'Entre Duas Mars.

## Demografia

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ostens

**Ostens** (*Hostens* en francés) qu'es ua comuna bordalesa de Gasconha situada dens lo departament de Gironda e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia
La prononciacion es [usˈtə̃ns]

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Véder tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Hortin

**Hortin** (*Hourtin* en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Toponimia
La prononciacion es [hurˈtĩ]

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda
## Ligams extèrnes

## Nòtas
Ison

**Ison** (*Izon* en francés)  es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de la Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
## Toponimia
Lo nom d'Ison (atestacions *Hison*, en occitan, au sègle XIII, *Ysson (cap. de ~ arch. de Inter-duo-Maria)*, en occitan, en 1326, *Yson*, en occitan, en 1361) es interpretat per Dauzat e Rostaing, siguts per Ernèst Negre segon Bénédicte Boyrie-Fénié, coma lo resultat d*'Iso(n)*, nom d'òme germanic . B. Boyrie-Fénié vei pr'aquò la possibilitat, compte tengut de l'ancianetat de l'ocupacion dau site, que lo nom venga d'un tèma idronimica pre-latina, **is-*, associat au sufixe gallés *-on* .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, Ison èra dau canton de Liborna; dempui 2015, es dau canton dau Libornés-Fronsadés.

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Jugasan

**Jugasan** (en francés *Jugazan*) es una comuna occitana deu Vasadés istoric , lingüisticament gascona, en Guiana, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia
### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son : *Iugazan*, sense data, *Iugasan*, en 1184-1192 . Dauzat considèra qu'aqueth nom galloroman es escur, mes prepausa sense certitud lo nom d'òme *Jucundius* emb lo sufixe *-anum* . Bénédicte Boyrie-Fénié prepausa pas de nom d'òme, mes un tèrme vengut deu latin *jugatione(m)*, una mesura agrària, associada au sufixe *-an*, de valor locativa .
 
## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Brana; es adara deu canton deus Tuquets de Dordonha.

## Demografia

* en 1793, lo territòri de la comuna devé estar pus petit per explicar una populacion tan bassa; au contrari, la populacion de las comunas vesinas baisha de 1793 a 1800, mes es pas una pròva absoluda.
* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Julhac (Gironda)

**Julhac**  (en francés *Juillac*) es una comuna occitana deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Julhac (parrochia de ~)*, en 1378, *Jullaco (de )*, en latin, au sègle XVI .
Tots los especialistas (Dauzat e Rostaing, Ernèst Negre, Jacques Astor, Bénédicte Boyrie-Fénié , que cita los dus darrèirs) ne'n son d'acòrd : lo nom de *Julhac* ven deu nom latin d'òme *Julius*   e deu sufixe *-acu(m)*, latinizacion deu sufixe gallic *-ācon*. Adara, la prononciacion es [Ʒy'ʎa], mès [-k] final s'entend en francés. 

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luecs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias