open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vigolen e Ausil

**Vigolen e Ausil** (*Vigoulet-Auzil* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

thumb|right|Avenguda del Solelha(l) (D35b)

## Geografia
Vigolen e Ausil fa partida de la comunautat d'aglomeracion del Sicoval e de l'airal urban de Tolosa.
### Region naturala
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban, en banlèga Sud, a 13 km al sud-èst de Tolosa, en Lauragués. , comme c'est le cas à Vigoulet-Auzil. Vigolen e Ausil se tapa sus las laissas al sud-èst tolosan dominant la val de l'Èrs Mòrt ( RN 113,  A61, canal del Miègjorn), e sus la plana de Garona e d'Arièja.
### Transpòrts
Linha TAD 119 de Tisséo

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Ni Dauzat e Rostaing, nimai Negre non dison res de *Vigolen* (nimai d**Ausil''). Émile Connac fornís d'atestacions : ''Auzilhio'' en 1383 , ''Vigoulenc'', sense data, ''Vigoleno'', sense data .

== Istòria ==
La comuna de Vigoulen e Ausil es nascuda de la fusion de las comunas de Vigolen e d'Ausil per ordenança del 24 de febrièr de 1842.

Pendent l'Ancian Regime, Vigolen èra de la diocèsi civila de [[Tolosa]], doncas de la província de [[Lengadòc]], de la generalitat de Tolosa, de l'[[archidiocèsi de Tolosa]], de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de [[Puègbusca]], es Sent Martin. Tanlèu 1790, Vigolen èra del [[Canton de Castanet Tolosan|canton de Castanet]] . Ausil, comunautat non parròquia, puèi comuna, meteissas apertenéncias, fosquèc tanben del canton de Castanet tanlèu 1790 .

==Administracion==












==Demografia==

* **Ausil** : 


* **Vigolen** puèi, a partir de 1841, **Vigolen e Ausil*' :

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

== Lòcs e monuments ==
*La glèisa de Sant Martin (sègle XIII), e son [[campanar]]-mur de [[Brica (material)|brica]].

===Castèls e ostals vièlhs===

*Lo castèl d'Arquièr, 
*Lo castèl d'Auzil
*Lo castèl de Terredas
*Lo castèl de Teinièr o castèl de Vigolen.

<gallery>
Imatge:Arquier_parc1.JPG|Dintrada del pargue del castèl d'Arquièr
Imatge:Arquier_9_ShiftN.jpg|[http://www.likhom.com/site_adherent.asp?site=www.arquier.com&code=MP3106001 Castèl d'Arquièr ]
Imatge:Château_d'Auzil_2.jpg|Castèl d'Auzil
Imatge:Teynier_-Cougul_ShiftN.jpg|Castèl de Teinièr
</gallery>


==Personalitats ligadas a la comuna==
* [[Josèp Ducuing]], [[Cirurgia|cirurgian]] tolosan, ont moriguèt en [[1963]]
* [[Carles Molin]] (1919-2009), jornalista de ràdio e de prèssa escricha, escrivan e autor de teatre, illustrator, i visquèt sos darrièrs ans
* [[Michel Plasson]] (1933-), cap d'orquèstra, i visquèt
* [[Paulo César Arruda Parente|Paulo César]] (1978-), fotbolaire brasilièr, i visquèt

== Nòtas e referéncias ==
<references/>

==Véser tanben==
=== Bibliografia ===
* A. Floucat-Allières, *Vigoulet-Auzil (1577-1905) : recueil de correspondances, actes'', Commune de Vigoulet-Auzil, février 2007, 378 p.&nbsp;ISBN 978-2-9527955-1-7

### Articles connèxes
* Comunas de la Nauta Garona

### Ligams extèrnes
* Site oficial de la vila
* Site oficial del Sicoval
Cécile Duflot

**Cécile Duflot** (Villeneuve-Saint-Georges, 1 d'abrial de 1975) es una femna politica francesa, diregenta d'organizacion non governamentala (ONG), èx-secretària de *[[Los Verds (França)|Les Verts]]* (2006–2010). 

Del 16 de Mai de 2012 al 31 de març de 2014 foguèt Ministre de l'Egalitat dels Territòris e del Lotjament sota lo govèrn socialista de Jean-Marc Ayrault.

Divorciada, a tres filhas e un filh. Son amic actual, e paire de sa filha Térébentine, es Xavier Cantat (lo fraire del cantaire de Noir Désir, Bertrand Cantat).

## Foncions
* 2004–2014: Conselhièra municipala de Villeneuve-Saint-Georges. 
* 2008–2011: Adjunt de Villeneuve-Saint-Georges. 
* 2010–2012: Conselhièra regionala d'Illa de França.
* Mai de 2012–Març de 2014: Ministre de l'Egalitat dels Territòris e del Lotjament.
* 2014–2017: Deputada del 6en districte electoral de París.

## Publicacions
* 2010: *Apartés*, amb Guy Sitbon, éditions Les Petits Matins, 2010 .
* 2010: *Les politiques ont-ils une âme ?*, entrevista amb Isabelle Dillmann (pp. 105–120), éditions Albin Michel .
* 2014: *De l'intérieur, voyage au pays de la désillusion*, avec Cécile Amar, Fayard .
* 2015: *Le Grand Virage*, Les Petits matins .
* 2017: participation à l'ouvrage collectif *Qu'est-ce que la gauche ?*, Fayard.

## Referéncias
.jo

**.jo** es lo nom de domeni d'Internet per Jordania.
Existis tanben lo domeni en arabi الاردن. dempuèi 2011.
## Referéncias
Nzoani

thumb|right|Bandièra de Nzoani

**Nzoani** (*Ndzuwani* en comorian, *Anjouan* en francés) es una de las  illas de l'archipèla de las Comòras e es localizada a l'èst de las autras doas illas principalas (Granda Comòra e Mohéli) e al nòrd oèst de Maiòta, al nòrd del Canal de Moçambic, sud oèst de l'Ocean Indian.

L'illa a una autonòmia administrativa, coma subdivision de l'Union de las Comòras. A una aira totala de 424 km² amb una populacion (en 1991) de 240&nbsp;000 abitants. Sa capitala es Motsamodo, qu'es una de las doas vilas màgers de l'illa, l'autra essent Domòni, l'anciana capitala.

## Ligam extèrne
* Anjouan.net (**an**, **fr**)
Phytolacca dioica

Lo **Phytolacca dioica** (nomat **ombó** dens la soas contradas d'origina e **Bèla/Bela/bèra ombra**) qu'ei un arbó caracteristic de la Pampa (lo sol quitament) e hèra present en Argentina e Uruguai.

Qu'ei singular peu hèit que o son tronc qu'ei hèra large a la basa e que los arrams que van orizontaument hèra luenh ; auta originalitat, la soa husta qu'ei hèra fibrosa e umida e atau, l'ombó qu'ei de hèra mau cremar. 

En Occitània, que's pòt aclimatar dens quauques parçans de Provença.
Magdalena (flume)

thumb|300px|El riu Magdalena.
** Magdalena** es lo principal flume de Colómbia. Nais a la Laguna de la Magdalena, als Andes, e s'escampa a 22 km de Barranquilla, dins la mar Cariba. A 1.540 quilomètres d'extension, un debit mejan de 6.987 m³/s e una largor de 566 mètres a sa boca. Es navegable dempuèi la vila de Honda (a Tolima, centre de Colómbia, fins a sa boca, anomenada *Bocas de Ceniza*.

## Referéncias
François Chassagnite

**François Chassagnite** (Ussel, 21 de junh de 1955 - Niça, 7 d'abril de 2011) èra un trompetaire e cantaire de jazz occitan sortit de La Masiera Bassa.

## Biografia
François Chassagnite aprenguèt la trompeta quand èra jovenòt e entamenèt sa carrièra musicala dins de grops amators a partir de 1973. En 1979 comencèt de jogar dins de clubs de París. En 1981 rejonhèt lo Euro-Jazz Big Band. Dins las annadas 1980, joguèt tanben amb Jean-Loup Longnon, Antoine Hervé, Andy Emler e Denis Badault. Puèi, amb Alain Jean-Marie, Alby Cullaz e Oliver Johnson formèt un quartet.
En 1986 jonhèt l'Orquèstre Nacional Francés de jazz e virèt per Euròpa e Africa. Joguèt tanben amb Stéphane Bertrand, Emanuele Cisi, Dominique Lemerle e Frédéric Viale. En 2006 sortiguèt amb son trio un album, *Jubilation*, en omenatge a Chet Baker.

Moriguèt d'una crisi cardiaca a sonque 55 ans.

## Referéncias


## Ligams extèrnes
* Site oficial
Camelia Jordana (cantaira francesa)

**Camelia Jordana** (naissuda **Camélia Jordana Aliouane**; Tolon, lo 15 de setembre de 1992) es una cantaira provençala de lenga francesa e d'origina cabila argeriana; foguèt revelada per l'emission de television *[[Nouvelle Star]]* en 2009 avans de signar un contracte ambé lo companhiá Sony Music la mesma annada.

En 2010 sortiguèt son premier album que pòrta simplament son nom.

## Ligams extèrnes

* Site oficiau
Lista dels presidents de Kosova

Lo president de Kosova, elegit per l'amassada nacionala, es cap de l'Estat. Aquesta es la lista dels presidents de Kosova.
Atifete Jahjaga

**Atifete Jahjaga** (n. 1975), foncionària de polícia, foguèt la presidenta de Cossòva entre 2011 e 2016.
Es elegida lo 7 d'abril de 2011 coma presidenta de transicion acceptada pels 3 partits màgers, en esperant de reformas institucionalas.
Behgjet Pacolli

**Behgjet Pacolli** (n. 1951), òme politic cossovar, foguèt brèvament president de Kosovo.

Emigrèt a 17 ans en Soïssa e ne ten la nacionalitat.

Es elegit lo 22 de febrièr de 2011 per l'amassada nacionala, mas lo tribunal constitucional invalida son eleccion le 30 de març e deu daissar la plaça tre lo 7 d'abril a Atifete Jahjaga.
Lo Figuièr

**Lo Figuièr** es un important site preïstoric comprenent un jaç arqueologic e una bauma ornada delh Paleolitic superior. Se tròba a Sant Martin d'Ardecha, en Bas Vivarés, dins lo departament d'Ardecha.

## Lo jaç arqueologic
L'espaciós pòrge d'entrada, chavat a partir de 1878, seguèt ocupat alh Mosterian (tipe la Quina), a l'Aurinhacian (lamas aurinhacianas e lamèlas Dufour), alh Solutrean (Solutrean ancian de puntas de fàcia plana, Solutrean superior de fuèlhas de laurièr) e alh Magdalenian superior (sagaias de bisèus dobles, de caneladura). 

La sepultura d'un enfant d'aperaquí 5 ans, cubèrt d'òcra e acompanhat d'un clòsc pertusat de *Glycymeris violacescens*, seguèt descubèrta dins una galariá. Seguèt datada alh Magdalenian.
Sant Martin d'Ardecha

[left|thumb|Lo pont en dessobre delh [riu d'Ardecha]]

**Sant Martin d'Ardecha** (*Saint-Martin-d'Ardèche* en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.

## Geografia

La municipalitat de Sant-Martin-de Ard&egrave;che se situa a l'extr&egrave;m sud-es del departament del Ard&egrave;che e s'estend sus 533 ectaras. Per l'essencial - del Ranc Pointu, si&egrave;is en amont, en las Gargam&egrave;las, fins al vilatge - lo sieu territ&ograve;ri a limitat al mi&egrave;gjorn pel riu #qu'a donat lo sieu nom al departament l'an 1793 e #que marca a aquel niv&egrave;l la fronti&egrave;ra amb lo Gard e amb la municipalitat de Aigu&egrave;ze. Sant-Martin d&eacute;pendait d'en un autre lu&ograve;c d'aquela jol Ancian Regim.

La commune de Sant Martin d'Ardecha se situe à l'extrême sud-est du département de l'Ardèche et s'étend sur 533 hectares. Pour l'essentiel - du Ranc Pointu, sis en amont, dans les Gorges, jusqu'au village - son territoire est limité au midi par la rivière qui a donné son nom au département en 1793 et qui marque à ce niveau la frontière avec le Gard et avec la commune d'Aiguèze. Saint-Martin dépendait d'ailleurs de celle-ci sous l'Ancien Régime.

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



## Istòria

Lo vilatge a #&egrave;sser f&ograve;r&ccedil;a d'ora un lu&ograve;c de passatge per pelegrins e viatg&egrave;rs. Caseriu De pescadors e de bateliers establ&iacute;s sus un dels gu&eacute;s en permetent de traversar lo Ard&egrave;che (en def&ograve;ra dels peri&ograve;des de crussa), St-Martin "de la Peyre" (de la P&egrave;ira) depen de Aigu&egrave;ze (p&ograve;ble de rasclets) #que lo donjon ne domina la vall&eacute;e, doncas del duch&eacute; de Uz&egrave;s : pauc o  mencion abans comen&ccedil;ament , amb lo &eacute;rection del cast&egrave;l del Bosquet per l'avesque de Viviers vesin. Las doas comunitats an destin ligat fins a la Revolucion e a la creacion dels departaments : Aigu&egrave;ze en lo Gard (en lo costat de Pont-Sant-Esperit) e Sant-Martin de la P&egrave;ira ven Sant-Martin-de Ard&egrave;che (en lo costat de Borg Sant Andiòu).

Le village a été très tôt un lieu de passage pour pèlerins et voyageurs. Hameau de pêcheurs et de bateliers établis sur un des gués permettant de traverser l'Ardèche (en dehors des périodes de crue), St-Martin "de la Peyre" (de la Pierre) dépend d'Aiguèze (village de rasclets) dont le donjon domine la vallée, donc du duché d'Uzès : peu ou pas de mention avant début , avec l'érection du château du Bosquet par l'évêque de Viviers voisin. Les deux communautés ont destin lié jusqu'à la Révolution et à la création des départements : Aiguèze dans le Gard (dans le canton de Pont-Saint-Esprit) et Saint-Martin de la Pierre devient Sant Martin d'Ardecha (dans le canton de Borg Sant Andiòu).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Lo site preïstoric delh Figuièr

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben
* Comunas d'Ardecha

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Lissac (Lemosin)

**Lissac** (*Lissac-sur-Couze* en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la  region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants.

## Luòcs e monuments
* la Cauna de la Boissièra o del Molin de l'Aguena'''

## Personalitats ligadas emb la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Corresa

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Kate Middleton

**Catherine Elizabeth «Kate» Middleton** (Reading, lo 9 de genièr de 1982) es la nòvia del prince William, lo filh del prince eretièr del Reialme Unit Charles, Prince of Wales. Se maridèt amb lo prince lo 29 d'abrial de 2011. Es dempuèi duquessa de Cambridge.
Moali

thumb|right|Bandièra de Moali
thumb|300px|Mapa de las Comòras

**Moali** (*Mwali* en shikomori) es una de las quatre principalas illas que forman l'archipèla de las Comòras situat dins l'ocean Indian a la dintrada nòrd del canal de Moçambic. Es la pus pichona de las tres illas de l'Union de las Comòras.
Sa populacion èra en 1991 d'aperaquí  personas e sa capitala es Fombòni.
Guilhèm Windsor

thumb|right|200px|Lo prince Guilhèm en 2008
**Guilhèm Windsor**, prince de Galas (en anglés: *William Arthur Philip Louis Windsor*; Londres, 21 de junh de 1982) es l'ainat de Carles III, rei del Reialme Unit, e de Diana Spencer. Es lo reirefilh d'Elisabeta II. Es l'eretièr del Reialme Unit dempuèi lo 8 de setembre de 2022.

Es l'òme de Kate Middleton dempuèi lo 29 d'abrial de 2011. An tres enfants: Jòrdi (nascut en julhet de 2013), Carlòta (nascuda en mai de 2015) e Loís (nascut en abril de 2018).
Morrilhon

Lo **Morrilhon** (literalament lo ) es un quartier de Tolon que se tròba ailà dau riu d'Aigotier ; a l'origina fòrça alunhat dau barri medievau foguèt ocupat per lei palunalhas, la Torre Reiala, lo fòrt de Sant Loís avans de venir un quartier d'entrepòsts ambé quauquei residéncias au lòng de la còsta subre lo camin dau tramway (quand aquest foguèt installat) a Tolon e ambé lei banhs de Santa Elena.

Foguèt tanben un quartier fòrça militar amb un tresen fòrt (lo Fòrt de la Marga) e la casèrna de l'infantariá de marina).

Dins lei annadas 1960, de sabla foguèt portada per remplaçar lei plajas peirosas e crear ansin lei plajas dau Morrilhon.

## Liame extèrne
*Site istoric en francés subre lo Morrilhon ambé de fotografias ancianas.
Dominique Voynet

**Dominique Voynet** (Montbéliard, lo 4 de novembre de 1958), es mètge e una femna politica francesa, cofondatritz de Los Verds. Foguèt ministra de l'environament (1997-2001) e dos còps candidata de Los Verds a l'eleccion presidenciala (2002 e 2007). Es senatritz dempuèi 2004 e cònsol de Montreuil dempuèi 2008.
Fòrt de la Marga

Lo **Fòrt de la Marga** (en francés *Fort Lamalgue*) a Tolon dins lo quartier dau Morrilhon foguèt bastit au sègle XVIII en autor per aparar lo pòrt.

Foguèt fins au començament dau sègle XX una preson onte foguèt detengut Abd-el-Kader avans d'èstre transferit au castèu de Pau.

E uei un bastiment administratiu e sanitari de l'armada de França e tanben l'ostau d'una escòla e d'un jardin d'enfants.
.lk

**.lk** es lo nom de domeni d'Internet per Sri Lanka.

Existisson tanben los domenis .ලංකා (*lanka*, en singalés) e .இலங்கை (*ilangai*, en tamil).
## Referéncias
Gara de Tolon

La **gara de [[Tolon]]** se tròba entre lei garas Sièis Forns e de La Garda subre la linha de Marselha Sant Carles de Ventemilha.

Lo bastiment èra a l'origina compausat de dos còrs separats per tres vias capeladas per una teulissa mai un dei dos còrs foguèt puei remplaçat per mai de vias.

Uei es desservida per fòrça linhas de TGV e tanben per de TER de la region de .
.ma

**.ma** es lo nom de domeni d'Internet en caractèrs latins per Marròc.
Existis tanben lo domeni المغرب. en caractèrs arabis.

## Referéncias
Jardin Alexandre Ier

[thumb|left|200px|[Ombó dau jardin]]
thumb|200px|Vista dau jardin
Lo **Jardin Alexandre Ier** a Tolon foguèt creat en 1852. Sa superficia es d'1,6 ha. 

Lo luòc se sonava a l'origina lo Jardin dau Rei (*Jardin du Roy* en francés) e èra vodat ai oficiaus de l'armada dau Rei e ai culturas d'espèças raras e exoticas per lo profiech de la Cort dau Rei e son aprovisionament en flors. Lo Chivalier Pau i aguèt sa famosa *Cassina*. Aqueu jardin, alara just en defòra de la ciutat e de sei fortificacions, èra fòrça mai grand que lo pargue actuau (dins un espaci inclusent lei eis presents dei baloards de Tessé e de Vauban ambé lei carrieras Revel e Chalucet (en mai dau jardin actuau). 

L'evesque de Tolon, Monsenhor de Chalucet, i faguèt bastir un Ostau de la Caritat (l'actuau espitau Chalucet) entre 1694 e 1717. en 1786, la Marina loguèt una partida dau terren de l'espitau per faire un jardin botanic e cultivar d'espèças exoticas. A la creacion dau jardin, lo prestigiós pargue foguèt suprimit. 

Aqueu pargue deu son nom actuau au rei Alexandre I de Iogoslàvia, assassinat a Marselha ambé lo ministre dei afaires estrangiers, lo bearnés Loís Bartó.

Lo pargue presenta un portau desplaçat de la glèisa de Nòstra Dòna de Cortinas de Sieis Forns, un canau, un bacin d'aiga, un monument a Joan Aicard e un autre a Pèire Puget e un monument ai mòrts (bastit en 1923).

Lei bombardaments de la Segonda Guèrra Mondiala toquèron lo pargue e durant lei decenis seguents entrèt dins una prefonda decadéncia (lo monument a Vincent Cordoan foguèt e mai raubat) fins a sa restauracion e sa renavida en 1989. Un quiòsc en particular i foguèt bastit per remplaçar lo quiòsc emblematic de l'anciana Plaça d'Armas, destruch en 1973.

## Liame extèrne
* https://web.archive.org/web/20080303122044/http://www.toulon.com/jardin/alexandre/tabid/143/RemoteModuleID/1120/Default.aspx#1776 Descripcion dau Jardin e istòria.
.mk

**.mk** es lo nom de domeni d'Internet per Macedònia del Nòrd. Existís tanben lo nom de domeni en cirillic .мкд.

## Referéncias
.mo

**.mo** es lo nom de domeni d'Internet per Macau. En 2015 lo govèrn a fach la demanda de poder utilizar tanben los domenis .澳門 (chinés tradicional) o .澳门 (chinés simplificat). Pel moment lo primièr sonque es disponible.

## Referéncias
.mr

**.mr** es lo nom de domeni d'Internet per Mauritània. Lo nom de domeni en arab es .موريتانيا (*muritania*).

## Referéncias
Illas Mariannas del Nòrd

Las **illas Mariannas del Nòrd** son un archipèla de Micronesia, dins l'Ocean Pacific, e un estat liurament associat als Estats Units.

Lor capitala es lo vilatge de Capital Hill dins la municipalitat de Saipan.
## Istòria
Dependéncia espanhòla abans 1898, foguèron vendudas a Alemanha que ne faguèt una colonia (illas Marianas). En 1914, foguèron ocupadas per Japon, qu'obtenguèt en 1919 un mandat de la Societat de las Nacions. En 1941, serviguèron de basa als japonés per l'invasion de Guam.

En 1944-1945, foguèron ocupadas pels Estats Units qu'obtenguèron un mandat de las Nacions Unidas. Dins las annadas 1060, votèron l'unificacion amb Guam mas los guamés la rebutèron. En 1986 recebèron un estatut d'estat liurament associat.

## Geografia
Las illas Mariannas del Nòrd fan partida de las illas Mariannas, en Micronesia. La sola illa Marianna qu'es pas dins las Mariannas del Nòrd es l'illa de Guam.

Son divididas en quatre municipis:
* Illas del Nòrd
* Rota
* Saipan
* Tinian

### Cultura
### Ligams extèrnes
* Ofici del governador de las Mariannas del Nòrd
Chivalier Pau

**Joan Pau de Saumer**, mai conegut coma lo **Chivalier Pau** (Marselha, 1598 — Tolon, lo 20 de decembre de 1667) foguèt un dei majors marins francés e occitans dau sègle XVII.

Servisquèt dins l'Òrdre de Sant Joan de Jerusalèm en combatent lei barbaresques e venguèt chivalier puei comandant. Serviquèt après dins la Merina Reiala Francesa onte comandèt lo vaissèu *Le Neptune* e onte remportèt victòria majoras coma la Batalha de Getaria.

Una carriera de Tolon (onte aguèt sa famosa residéncia *La Cassina* - subre l'emplaçament de l'actuau Jardin Alexandre Ier - ) e de vaissèu pòrtan ò porteron son nom.

## Referéncias

## Veire tanben
Capital Hill (Mariannas del Nòrd)

**Capital Hill** (*la Còla de la Capitala*, en anglés) es la capitala de las Illas Mariannas del Nòrd, en Oceania.

Es un vilatge sus l'illa de Saipan que foguèt creat en 1948 jol nom de **Army Hill** (*la Còla de l'Armada*). Administrada per la CIA, serviguèt a l'entrainament de guerrilhas nacionalistas chineses.

Fa partida de la municipalitat de Saipan qu'es de còps indicada coma *capitala* de las Mariannas del Nòrd.

## Referéncias
International Vale Tudo Championships

L**'International Vale Tudo Championships** (IVC) siguèt una organizacion brasiliana de vale tudo qu'existèt a la fin deis annadas 1990.
Gara de Narbona

La **Gara de Narbona** es una gara ferroviària situada dins la comuna de Narbona.

## Situacion ferroviària
Gara caireforc, es situada al punt quilometric 406,117 de la linha Bordèu Sant Joan - Seta Vila. Es tanben l'origina de la linha Narbona - Portbou e de la Linha Narbona - Bisa unicament pel servici de merças.

Son altitud es de .

## Istòria
Las òbras de construccion de la gara de Narbona remontan a l'annada 1856 e foguèt inaugurada e dubèrta lo 22 d'abril de 1857.

Lèu foguèt electrificada en 1935.

## La gara
Es la gara ferroviara mai granda del departament d'Aude.

Per rapòrt a la vila, es excentrada de prèp d'un quilomètre per rapòrt al centre vila ancian (Canal de la Robina, Catedrala de Sant Just, Via Domícia).

### Caractéristiques techniques
Narbona possedís 6 vias e 3 cais e de vias de servici. À noter que la via H es una via terminala situada a l'oèst de la gara, e servissent solament als trens anant e venent de Tolosa o de Perpinhan.

## Servici dels viatjaires
 Perpinhan-Lilla/Brussèlas Miègjorn arribant en gara.
[thumb|right|200px|Arribada d'un [TER Lengadòc-Rosselhon Nimes-Portbou.]]

* TGV
** Ligason París Gara de Lion – Gara de Figueres Vilafant
** Ligason Gara de Lilla Euròpa - Gara de Perpinhan / Gara de Tolosa Matabuòu
** Ligason Gara de Brussèlas-Miègjorn - Perpinhan / Gara de Tolosa Matabuòu
** Ligason Gara de Dijon Vila - Gara de Bordèu Sant Joan
** Ligason Gara de Bordèu Sant Joan - Gara de Tolosa Matabuòu - Gara de Marselha Sant Carles - Gara de Niça vila

* Tren iDTGV
** Ligason París - Gara de Perpinhan (qualques trens fan pas arrèst a Narbona)

* Tren Corail Téoz
** Ligason Gara de Bordèu Sant Joan - Tolosa - Marselha - Niça
** Ligason París - Cervera de la Marenda

* Tren Corail Lunéa
** Ligason Gara de París Austerlitz - Cervera de la Marenda /Portbou
** Ligason Luxemborg - Mètz - Nancí - Montpelhièr - Cervera de la Marenda/Portbou (dimenjadas e periòde estival)
** Ligason Estrasborg - Besançon - Montpelhièr - Cervera de la Marenda/Portbou (dimenjadas e periòde estival)


* TER
** Ligason Marselha - Montpelhièr - Tolosa
** Ligason Avinhon / Nimes - Montpelhièr - Perpinhan - Cervera de la Marenda / Portbou
** Ligason Tolosa - Narbona - Perpinhan - Cervera de la Marenda
** Ligason Montpelhièr - Besièrs - Perpinhan - Cervera de la Marenda / Portbou
** Ligason Narbona - Carcassonna - Tolosa


* Tren Talgo
** Ligason Montpelhièr-Barcelona / Cartagena / Madrid

## Servici de merças
Aquela gara es dubèrta al trafec de merças.

## Nòtas e Referéncias


## Vejatz tanben
### Articles connèxes

### Liens extèrnes
Grepiac

**Grepiac** (*Grépiac* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 15 km al Sud-Èst de Murèth e a 25 km de Tolosa.

Accès pel nòrd-oèst de la comuna (1,5 km) per l'A64 per un camin que passa per la comuna de Vernet.

Comuna traversada per Arièja, important afluent de Garona.

vignette|upright=1.6|centre|Mapa de la comuna de Grepiac e de las comunas prèpas.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
*Grepiac* es atestat *Grepiaco*, sense data . 
*Grepiac* vendriá d'un nom germanic d'òme *Grippo* dambe'l sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallic *-ācon*. Grepiac èra doncas probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Grippo*. La fòrma del nom supausa de segur un nom declinat en *Grippius* (Negre, d'acòrdi dambe Dauzat sul nom de persona, parla d'un sufixe *-iacum*).

## Istòria
Preséncia d'un "talhièr paleolitic" sus las ribas d'Aisa (-5000 a - 1800 ab. C.). 

Rèstas de preséncia romana.

La vila visquèt un sègle d'aur al sègle XV, coma l'agricultura de Lauragués amb la cultura del pastèl.

Lo 9 d'abril de 1944, passèron a Grepiac la tropas alemandas que de signes se veson encara sul balcon del campanar.

Arièja foguèt longtemps utilizada coma via de navegacion, que serviá al transpòrt de merças.

Pendent l'Ancian Regime, Grepiac èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Èra del canton d'Autariba tanlèu 1790. Le vocable de la glèisa es Sent Martin . 

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton d'Autariba, i demorèt.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
[thumb|Escut de [Joan de Mansencal posat sus l'entrada de la glèisa de Grepiac. Las alas son abaissadas sus aquela version.]]
* Teulariá capèla: (musèu de l'entrepresa familiala).
* Zona verda naturala aparada: "L'illòt" o "Lo Ramièr" – Site de lesir.
* Glèisa Sant Martin, de la fin del sègle XIX (1872) amb de vitratge remarcables, d'un relòtge mecanic monumental (1893) e campanar original.
* En 1727, lo senhor Estève de Polastron de Lailhièra faguèt construire un molin sus un canal de derivat alimentat per Arièja.
* Font de bricas.
* Rèstas de 3 pilars d'un ancian pont de bricas de peatge (Epòca de Loís Felipe I), emportat per l'ariejada del 23 de junh de 1875. 
* Construccion d'un mercat en 1906 (Actuala sala de las fèstas).

## Personas ligadas a la comuna
thumb|Escut de Joan de Mansencal
* Familha de Polastron
* Joan de Mansencal    
* Germièr de Tolosa  (Sant Germièr) 

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes
* Site de la vila

## Nòtas e referéncias
Sent Alari (Nauta Garona)

**Sent Alari ** (*Saint-Hilaire* en francés) qu'ei ua comuna gascona de Comenge, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 10 km au Sud-Oèst de Murèth

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Le nom es atestat en 1123, *de S. Ylario* . 
*Sent Alari* que representa *Hilarius*, nom de mei d'un sent, un avesque de Peitieus au sègle IV, un avesque d'Arle au sègle V, un avesque de Mende au sègle VI, un avesque de Carcassona au sègle VI, etc, mès, pr'amor de la situacion geografica dens sa diocèsi, le sent onorat dens le nom de la comuna qu'ei probablament l'avesque de Tolosa deu sègle IV .

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Alari, *Saint-Hilaire-[sur-Louge]*, qu'èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, qui èra annèxa de La Vernosa, qu'ei Sent Alari. En 1790, Sent Alari qu'èra deu canton de L'Èrm, en l'an VIII, deu canton de Rius, en l'an X, deu canton de Murèth. Le nom qu'èra *Saint-Hilaire et Villenouvette* entre l790 et l’an XII (*Villeneuvette*, benlèu *Vilanoveta* en occitan, que pareish com ua comuna distincta en l'an II . *Vilanoveta* (nom supausat) qu'ei just au sud de Sent Alari.

## Administracion

* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra deu canton de Murèth, i demorèc.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Vilamatièr

**Vilamatièr** (*Villematier* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 32 km al nòrd-èst de Tolosa.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *vila* ven del latin *villa* « proprietat rurala » a partir del sègle IV e d'aquí al sègle XI, puèi « vilatge », abans de prene lo sens modèrne. La seguida es un nom de persona, del germanic *Math-hari* . 
Segon Negre, *vila* representa un vilatge. S'i ajusta lo gascon *matièr*, « matinièr », vengut nom de persona e transferit en país lengadocian . Aberrant. 
Astor parla pas de *Vilamatièr*, mes cita las rasics germanicas *Math-* (grandesa, fòrça, poder) e *Hari-*, *Heri-*, « armada » , que confirman la validitat del nom fornit per Dauzat e Rostaing. L'evolucion fonetica es semblabla a la del sufixe *-arius*.

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Vilamatièr èra una parròquia de la comunautat de Vilamur e de l'archidiocèsi de Tolosa. Dependiá tanben de la senescauciá de Tolosa. Lo vocable de la glèisa, qu'èra annèxa de Bondigós, es Sent Pèire (dels ligams ? encadenat ?). Arribèt a far una comuna en 1790, del canton de Vilamur, mès fosquèc suprimida en l'an II e annexada a Vilamur. Tornèt venir comuna independenta per la lei del 22 de julhet 1907 .

## Administracion

## Lòcs e monuments

Villematier - La Mairie.jpg‎|
Villematier - Saint Pierre des Liens.jpg‎ |


## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Auriac

**Auriac** fa partida dels toponims seguents:
* '''Auriac''' una comuna d'Aude
* '''Auriac''' una comuna de Roergue
* '''Auriac''' una anciana comuna de Provença, fusionada dins Brua e Auriac en 1840
* '''Auriac''' una comuna de Perigòrd
* **[[Auriac de Vendinèla]]** una comuna de Lauragués
* **[[Brua e Auriac]]** una comuna de Provença
* **[[Nantuelh e Auriac de Borzac]]** una comuna de Perigòrd
Montanha de la Taula

thumb|right|400px|La Montanha de la Taula vista del Cap de Leon
La **Montanha de la Taula** es una montanha de suc planièr que tresplomba la ciutat del Cap en Sud-Africa. Es representada subre lo drapèu de la vila del Cap e subre d'autres insignes de govèrns locals. Es un atraccion toristica significativa, fòrça visitaires utilizan lo sistèma de carrèg aerian per cable (teleferic) per i pujar e d'autres ne fan l'ascencion a pè. La montanha culmina a 1 086 mètres e es situada dins lo pargue nacional del meteis nom.
### Referéncias
Aucamvila

**Aucamvila** es un topomin per:

* '''Aucamvila''' dins Tarn e Garona
* '''Aucamvila''' dins la Nauta Garona
Sent Pau de Sava

**Sent Pau de Sava** (*Saint-Paul-sur-Save* en francés) es ua comuna gascoa de Comenge ? situada dens lo departament de la Hauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 23 km al nòrd-oèst de Tolosa sus Sava.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Le nom es atestat *S. Paulo* en 1267 . 
*Sent Pau* representa le nom latin de l'apòstol, *Paulus* .

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Pau èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescaucia de Tolosa. Le vocable de la glèisa, qu'èra annèxa de Montagut, es Sent Pau. En 1790, Sent Pau èra deu canton de Granada, en l'an VIII, de Levinhac, en l'an IX, tornèc a Granada .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Personalitats ligadas damb la comuna
* Joseph Engelmajer

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

### Ligams extèrnes
* Site de l'Ofici de Torisme Sava e Garona

## Nòtas e referéncias
La Magdalena de Tarn

**La Magdalena de Tarn** (* La Magdelaine-sur-Tarn* en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region d',  ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 30 km au nòrd-èst de Tolosa sul Tarn.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
*La Magdalena*, sense la mencion de *Senta* representa *Senta Maria de Magdala*, çò qu'explica son nom (*Magdalena* es « la de Magdala »), personatge confondut dins la tradicion ambe la pecadoira e quitament ambe Maria de Betania. Lo culte d'aquela senta s'espandiguèt a partir del sègle XII e los vilatges e autres lòcs qu'an aquel nom foguèron bastits a l'entorn d'una capèla consacrada a Senta Maria Magdalena .

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, La Magdalena èra de la diocèsi civila de Bas-Montalban, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. La patrona de la glèisa, annèxa de Lairac, es Senta Magdalena. Tanlèu 1790, La Magdalena èra del canton de Vilamur, mès la comuna fosquèc suprimida en l'an II e incorporada a Vilamur. Fosquèc tornada crear per la lei del 28 de març 1882 .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

La Magdelaine-sur-Tarn - L'église.jpg|La glèisa.
La Magdelaine-sur-Tarn -Le pigeonier.jpg|Lo colombièr.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Montesquiu de Lauragués

**Montesquiu** o **Montesquiu de Lauragués** (calc occitanizat del toponim oficial francés *Montesquieu-Lauragais*) es une comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués sul Canal del Miègjorn a 28 km al Sud-Èst de Tolosa.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Le nom es atestat en 1306, *de Montesquivo* , *Montesquiou* en 1428 . . 
*Montesquiu* es format de *mont*, del latin *mons*, *montem*, e *esquiu*, « salvatge, fèr, ostile » . S'aplica en teoria a un site escalabrós, o que pretend n'èsser.

## Istòria
Etimologia: **Mont**: a causa de sa situacion, **Esquiu**: salvatge, abrupte. **Lauragués** ven de Laurac un dels pus ancians castelars d'Aude.

Aprèp la Revolucion Francesa foguèt nomenat **Montesqueu sul Canal** : (pel canal de Miègjorn).

Abans l'epòca galloromana: los primièrs abitants coneguts èran los Vòlcas Tectosages.

A l'epòca galloromana: An 100 ab. C., los soldats avian una "Mansion" a En Selva.

Crosada contra los Albigeses: En 1219 Simon IV de Montfòrt combatèt la poderosa noblesa eretica dins los valats de la vila.

Pendent l'Ancian Regime, Montesquiu, *Montesquieu o Montesquieu-sur-le-Canal*, èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa es Sant Jacme. En 1790, Montesquiu èra caplòc d'un canton; en l'an IX, èra del canton de Vilafranca. *Montesquieu* venguèc oficialament *Montesquieu-Lauragais*  per decret del 22 de març 1929 .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilafranca de Lauragués; es ara del canton de Revèl.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* La glèisa amb un campanar mur tipic de Lauragués.

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Al-Tasrif

Lo *** Kitab al-Tasrif*** (arabi, ** كتاب التفسير'' ') (*** Lo metòde de medecina***) es una enciclopèdia de [[medecina]] e de [[cirurgia]]  fòrça famosa, escrita cap a l'an [[1000]]  per [[Albucassis|Abu Al-Qasim]] (Abulcasis), considerat coma lo paire de la cirurgia modèrna. Los 30 volums d'aqueste obratge comprenon de descripcions [[Anatomia|anatomica]]s, de classificacions de [[malautiá]]s, d'informactions subre la [[nutricion]] e d'articles subre la medecina, l’[[ortopedia]], l’[[oftalmologia]], la [[farmacologia]], e tractan mai que mai de la [[cirurgia]].

En [[Occident]], lo libre s'es espandit largament jos lo títol [[latin]] de ***Concessio ei data qui componere haud valet**'. Pendant al mens sièis sègles, demorèt un guide important per la practica medicala dels mètges e cirurgians a l'encòp dins las civilizacions islamicas e crestianas. Lo trenten volum d'aquesta òbra es tractat cirurgical (*La Cirurgia d'Albucassis'') que foguèt revirat en occitan per iniciativa de Gaston III de Foish-Bearn (Gaston Fèbus) e que ne'n demora, uei lo jorn, un manuscrit a la bibliotèca de l'Universitat de Montpelhièr.

## Nòtas e referéncias
Ondas

**Ondas** (*Ondes* en francés) es una comuna lengadociana situada dins le departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada dins l'airal urban de Tolosa a 26 km al nòrd-oèst de Tolosa al jonhent de Garona e de l'Èrs Mòrt.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Undis* en 1314, *Hondas* en 1428 . 
Ni Dauzat, ni Negre, ni les Féniés non dison res d'Ondas. Sol Astor i coneis le sens normal del resultat del latin *unda*, aiga, mai que mai aiga que raja en bolhent ; demorariá a motivar aquela idèa dins la geografia locala (l'aiga de Garòna e la dels nombroses estanhs de la ribièra es tròp suava per la nocion exacta).

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Ondas èra de la diocèsi civila de Tolosa, donc de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Sent Joan Baptista. En 1790, Ondas èra del canton de Granada, en l'an VIII de Castèlnau d'Estretasfonts, en l'an IX, de Frontonh; tornèc al canton de Granada per decret del 5 de mai 1947 .

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

* La glèisa Sant Joan Baptista d'Ondas

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

### Ligams extèrnes
* Site de l'Ofici de Torisme Sava e Garona

## Nòtas e referéncias
La Sèrra (omonimia)

**La Sèrra** es un toponim per:
* '''La Sèrra''' una comuna d'Avairon
* '''La Sèrra''', anciana comuna de Savés
* '''La Sèrra Pradèra''', una comuna de Nauta Garona.
Marcahava

**Marcahava** (*Marquefave* en francés) qu'es una comuna lengadociana istoricament, mès lingüisticament gascona, situada en Volvèstre dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Es ua comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Volvèstre a 15 km au Sud de Murèth e a 40 km au sud de Tolosa sus la Garona, accès per l'A64 sortida 28.

La comuna que s'espandeish sus la riba esquèrra de Garòna, planèra, e sus la riba dreta, escalabrosa.

vignette|upright=1.6|centre|Mapa de la comuna e de las comunas prèpas.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *Marcafava, castellum* en 1162, *Marcafava* en 1215, *Marcafaba*, *Marcafabba* entre 1272 e 1303, *Marquafaba* en 1454 . 
Pas d'explicacions deus principaus toponimistas. Probable le germanic *marka*, « frontièra ».

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, *Marquefave et Saint-Hippolyte*, doncas Marcahava e *Sent Pòlit* ? qu'èra de la diocèsi civila de Rius, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Rius, de la senescaucia de Tolosa. En 1790, Marcahava qu'èra dejà deu canton de Carbona. La glèisa qu'es devath lo patronatge de Nòsta Dòna . Marcahava qu'es en riba dreta de Garòna e *Sent Pòlit* (nom supausat), en fàcia, en riba esquèrra.

*Sent Pòlit* (nom supausat), qu'èra parròquia annèxa de Marcahava, doncas de la diocèsi de Rius. Com Marcahava, qu'èra de la senescaucia de Tolosa .

Vilatge fortificat que fosquèc abitat a l'epòca romana, çò qu'es atestat per ua *villa* galloromana.

En 1703 ven senhoriá.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Carbona; qu'es ara deu canton d'Autariba.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Castèth d'Aurivalh
* Castèth de Laprada
* Glèisa
* Rèstas d'una glèisa romanica

Église_de_Marquefave.jpg|Glèisa vista deu pont sus Garòna.
Château_d'Auribail.jpg|Plan deu castèth d'Aurivalh a l'entrada.
Mairie_de_Marquefave.jpg|L'ostau de comuna modèrne.


## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
Bonrepaus d'Aussonèra

**Bonrepaus d'Aussonèra** (*Bonrepos-sur-Aussonnelle* en francés) qu'es una comuna gascoa de Savés situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Savés a 20 km au Nòrd-Oèst de Murèth sus l'Aussonèra

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *de Bonaquiete* en 1100-1111, *Bonrepaus* abans 1205 , *Bon Repaux* en 1428 . 
Format de *bon* e de *repaus* , le nom poiré vénguer, segon Negre, d'ua ensenha d'aubèrga . I avè un castèth.

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Bonrepaus èra de l'eleccion de Ribèra Verdun, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Bonrepaus èra deu canton de Sent Lis.Lo nom de la comuna èra *Bonrepaux  et  Saiguède* en l'an VIII. Oficiaument, *Bonrepos* prengó lo nom de *Bonrepos-sur-Aussonnelle* per decret deu 31 de decembre 1929. Le vocable de la glèisa, annèxa de Fontanilhas, qu'es Nòsta Dauna.  .

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Sent Lis; qu'es ara deu canton de Plasença deu Toish.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Economia
L'economia es basada sus l'agricultura (cerealas, pastura), lo neuriment deus (ovins, bovins) e husta.

## Lòcs e monuments
* Glèisa deu sègle XVIII amb campana de 1597.

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
La Sèrra (Nauta Garona)

**La Sèrra** (*Lasserre* en francés) es una anciana comuna gascoa de Savés, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus. Lo 1èr de genièr de 2018, fusionèc damb Pradèra e les Borguets dins la comuna novèla de La Sèrra e Pradèra e en es le caplòc.

## Geografia
Comuna situada en Savés a  au Nòrd-Oèst de Tolosa dins la Vath de Sava, entre L'Isla de Baish e Granada,  de L'Isla de Baish (Gers),  de Legavin e  de Levinhac (Savés). Comuna rurala, entra pauc a pauc dens la Granda Corona tolosana e hèi partida de (Airal urban de Tolosa).

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *Asselana* en 1164 , *La Serra* en 1191. Segon Dauzat e Rostaing, *Sèrra* ven deu prelatin *sèrra*, « montanha alongada » . 
Segon Negre, *sèrra* representa le rastèth de l'esquia d'un chivau, d'ua vaca [mès, quina pertinéncia toponimica ?], ua linha de cresta, ua autura alongada, etc » . 
Le borg de La Sèrra es au pè d'ua sèrra, d'un planèr que tresplomba la ribèra de Sava.

## Istòria
Pendent l'Ancian Regime, La Sèrra èra de l'eleccion de Lomanha, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescaucia de L'Isla de Baish. Le vocable de la glèisa es Sent Martin. En 1790, La Sèrra èra deu canton de Levinhac, en l'an IX passèc au canton de Legavin .

## Administracion

## Demografia

## Lòcs e monuments

Lasserre_(HG)_-_Mairie.jpg|L'ostau de comuna.
Lasserre_-_Église_Saint-Martin.jpg|
Forêt_de_Bouconne_-_Croix_Ste-Dominique.jpg|Crotz de Sent Domenge en ahorèst de Bocona.
François_verdier.JPG|Monument a François Verdier en ahorèst de Bocona.


## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de la Nauta Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Brancai

Lo **brancai**, o la **brancalha** (de formacion del Pancraci grèc antic) siguèt una lucha tradicionala provençala practicada a passat temps dins lo sud de França, en Occitània. Assimilada a la lucha libra, que semblava lo catch, lo brancai se'n diferenciava per l'aplicacion de còups. Es qu'au moment que lei dos combatents s'entendián sus l'aplicacion dei còups que la lucha libra veniá lo brancai.

Lei combats èran rapides e violents. Aquela lucha si practicava au moment dei fèstas, e s'utilizavan lei còups de pès, de ponhs, de coides, de ginolhs, de tèsta, ensin que leis estranglaments, lei claus e lei còups au sòu. Tombèt dins la clandestinitat après la Segonda Guèrra Mondiala, mai contunhèt de s'ensenhar fins a la fin deis annadas 1970 aperaquí.
Catch

[thumb|right|250px|[:fr:John_Cena|John Cena fa un Attitude Adjustment sus Kurt Angle.]]

Lo **catch** o **lucha professionala** (var. **locha professionala**) es un espòrt de combat, o pus exactament un divertiment esportiu, qu'a luec sus un ring onte dos o mai de dos adversaris s'afrontan en si fasent de presas inspiradas de la lucha. Es l'eiretier d'una vielha tradicion europèa d'espectacles de cirque.
Strikeforce

Lo **Strikeforce** es una organizacion americana de kick boxing e de combat libre, fondada en 1985 e establida a San José (Califòrnia). Es una deis organizacions mondialas d'MMA mai importanta. Aparten d'ara en avant a Zuffa, la societat maire de l'UFC, despuei lo 12 de març de 2011.
Cross training

Lo **cross training** o **entraïnament crosat** es un metòde d'entraïnament fisic que rambla d'exercicis dins de disciplinas diferentas e permete coma aquò de melhorar la performança globala. L'idèa es que s'entraïnar per de biais diferents permete de prendre çò que i a de mielhs dins cada disciplina e coma aquò d'èstre mai complèt e mai performent fin finala.
Knockout

Lo **knockout** (**KO**), de l'anglés *to knock out*, "far sortir en picant", es lo tèrme que significa, dins leis espòrts de combat, la mesa fòra combat d'un combatent après un còup portat per son adversari e que li fa pèrdre temporariament sei capacitats (la persona si ditz "sonada"). Aquò pòu èstre una pèrda de consciéncia temporària, mai pòu simplament venir de la dolor o de la fatiga.

An aquest moment l'arbitre arrèsta lo combat, que la persona si tròba dins un estat qu'es incapabla de contunhar lo combat e es completament incapabla de si defendre. En bòxa per exemple, l'arbitre prononciá lo KO dau moment qu'un dei boxaires rèsta au sòu après un còup advèrs mai de 10 segondas. Es una dei condicions de victòria possibla, si ditz per aqueu cas "victòria per KO".

L'arbitre decidisse lo **KO tecnic** o **TKO** (de l'anglés *technical knockout*) quand un deis adversaris es ferit e es incapable de contunhar lo combat o quand decidisse d'abandonar lo combat per qué rason que sieche.

Lo **knockdown** es lo tèrme que s'utiliza au moment qu'un practicant es mes au sòu per un còup mai s'aubora dins lei 10 segondas (dins lei règlas de la bòxa o dei bòxas pès-ponhs per exemple).
Servici Departamental d'Encendi e de Secors

Lo **Servici Departamental d'Encendi e de Secors** (o **SDIS**) qu'ei l'establiment public a caractèr administratiu que diriga los pompièrs dehens un departament francés.

Lo SDIS qu'ei nomenat dab lo numèro deu departament, per exemple lo SDIS 32 qu'ei lo Servici Departamental d'Encendi e de Secors de Gers.

## Organizacion

Lo SDIS qu'ei devath ua dobla autoritat:
* La purmèra qu'ei ua **autoritat operacionala**

* La dusau qu'ei ua **autoritat administrativa**: lo CASDIS (Conselh d'Administracion deu Servici Departamental d'Encendi e de Secors ont se tròban conselhièrs generaus,cònsols e elegits deus Establiments Publics de Cooperacion Intercomunala (EPCI).

Lo foncionament jornalièr deu SDIS qu'ei devath l'autoritat deu **DDSIS (Director Departamental deu Servici d'Encendi e de Secors)**.

## Classificacion

(per un total de 96 SDIS).

## Ròtle

## Bibliografia

## Véser  tanben

* Organisacion deus secors en França
Lei n° 2004-811 deu 13 d'agost de 2004 de modernisacion de la seguretat civila.

## Ligams extèrnes

* Ministeri de l'Intérieur, lo  ministeri de tutelle
Bòxa anglesa

[thumb|right|250px|En [2007, Ruslan Chagaev bate Nikolai Valuev per lo titre de campion dau monde dei pes lords.]]

La **bòxa** (si ditz **bòxa anglesa** per evitar de confondre leis estils de bòxa diferents) es un espòrt de combat onte dos adversaris, de mema categoria de pes, si rescòntran sus un ring, ambé de gants de bòxa per de dire de limitar lei risques de copadura, e s'escambián de còups de ponhs, portats au visatge e pertot ensús de la cintura. Lo combat si devesís en intervalles de temps, lei rounds (o represas), separats per una minuta de repaus anonciat per una campana, onte lo pugilista si poirà far conselhar e sonhar se n'a besonh.