Vilamanha (l'Argentièira)

**Vilamanha** o **Vilamanna** (*Vilo-Magno, Bilo-Magno, Vilamanno* en grafia mistralenca; *Villemagne-l'Argentière* en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region de d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Lo gentilici es **vilamanenc -enca**.

## Geografia
La comuna es situada dins los cantons nauts d'Erau dins la val de Mare (nom francés) a l'oèst de Bedarius.

### Masatge
*Lagura
### Perimètre del territòri

## Toponimia
### Vilamanha
Las fòrmas ancianas son : *nunc autem monasterium Vallismagnae, post villae Majani ab omnibus nominetur*, cap a 893, *monasterium S. Martini de Villamagna* en 966, *Villamagna*, cap a 972, *de fructu Villaemagnae*, *Vallemagnense* en 978, *villa Maiano* en 990, *domum S. Martini coenobii Villaemagnae* en 990, *monasterium S. Martini de Villamagna* en 1153, 1178, *abbate Ville Magne*, *monasterii Ville Magne* en 1162, *ad Villam-magnam* en 1197, *monasterii Villemagne* en 1199, *villam Villae-magnae*, *burgum Villaemagnae*, *honorem S. Salvatoris de Villa magna* en 1210, *abbas Villemagne* en 1272, *vicarius S. Gregorii Villemagne* en 1323, *monasterii Villemagne* en 1329, *Villamagna Argentia* en 1344, *Abbe de Villemaigne* en 1571, 1590, *Villemaigne* al sègle XVI, en 1613, 1622, *Villemanie* en 1636, *Villemaigne l'Argentiere* en 1636, *Villemagne* en 1643, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini). 

Segon Dauzat e Rostaing, lo mot *villa* aviá lo sens de « proprietat rurala » fins al sègle XI, mas prenguèt pauc a pauc lo de « vilatge », abans de prene lo sens modèrne. Lo latin *magna*, que donèt *-manha*, a lo sens de granda . Las atestacions en *vallis*, *valle*, que poirián ben èsser d'errors d'escriba (confusions amb l'abadiá de Valmanha, a Vilamanda ?), an lo sens de « val granda »; cossí que siá, Vilamanha es dins la ribièira d'una val.

Segon Frank R. Hamlin, lo nom foguèt creat en latin sabent quand se fondèt l'abadiá, *villa magna* « grand domèni »; lo luòc èra nomenat tanben a l'Edat Mejana *villa Majani* « domèni de Majanus », nom de sant Majanus, de qui las relíquias foguèron transferidas a Vilamanha en 893.

Lo determinant *Argentièira* [usitat en occitan ?] a lo sens de « mina d'argent » ; s'explica pr'amor l'abadiá batiá moneda, en utilizant probablament d'argent tirat de las minas a l'entorn. 

*Fòrmas ancianas tiradas del diccionari topografic d'Eugène Thomas - (autres noms (en francés): *Cogne, de villa Majan, Homejan*) - *Homegianus fiscus* en 867; *Cum ante S. Majani adventum Cognense monasterium diceretur, nunc autem monasterium Vallismagnæ, post villæ Majani nominetur* en 893; *Villa Magnensis* en 966; *Villamagna* en 966 e 977; *S. Martinus de V. M.* en 974 e 1092; *Majanum villa* en 990; *S. Mart. Ville-Magne* en 1164, 1180, 1182, 1201, 1216 e 1323; *S. Ypolitus de Majano* en 1173; *De Megano* en 1173; *Cogna* en 1210; *Villa major* en 1210; *Burgum, S. Salvator de Villa-Magna, S. Martinus vetulus* en 1210; *Rector de Coiano* en 1323; *Vicarius S. Gregorii V.* (sens data); *Villamanha* en 1380; *Villanhia, abbaye de Villemanche* en 1518; *Villemaigne, au dioc. de Béziers* en 1516, 1625, 1649 e 1688; *Abbaye, cure de Villemagne* en 1760; *S. Gregorius de V.* en 1780; *Villemagne AB.* al sègle XVIII (Cassini); *Villemagne l'Argentière* en 1778..

### Capmal
(*Cap-Mau, Cap-Mal, Cammal* en grafia mistralenca) - *Caput de Malles* en 1185; *Camal* en 1809.Es tanben un nom de familha lengadocian

## Istòria
Al sègle VII, Clarinus Lubila monge de l'ordre de Sant Benaset del Mont Cassin, es fondador d'una abadiá.

Lo monestièr es destrusit pels Sarrasins e rebastit per Carlesmanhe. Èra de la diocèsi de Besièrs.

818, concili d'Aquisgran, Vilamanha apareguèt amb los dètz-e-nòu monestièrs de Septimània exemptats de presents e soldats.

893, ajust del vocable de Sant Majan. Dos monges de Vilamanha raubèron a l'abadiá de Lombers las relíquias de Sant Majan.

Sègle X, los Senhors de Narbona balhèron de nombrosas relíquias. L'abadiá se trobèt sul camin de Sant Jaume.

Las minas de plomb argentifèra balhèron lo nom "argentièira" al vilatge.

1156, Lois VII autoriza l'abat a fortificar l'abadiá e sas dependéncias.

1212, Felip August renovelèt aquela autorizacion.

Sègle XVI, los uganauds amb Claudi de Narbona baron de Faugièiras pilhan l'abadiá.

sègle XVII, l'abadiá es restacada a la congregacioon de Sant Maur. L'abadiá e la glèisa parroquiala son restablits.

1793, l'abadiá e sas dependéncias son vendudas coma bens nacionals.

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Gervais; es ara del canton de Clarmont d'Erau.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Luòcs e monuments
*L'ostal de las monedas
*Pòrta de la barbacana
*Pont del diable
*Glèisa de Sant Majan
*Glèisa de Sant gregòri
*Musèu arqueologic dins l'anciana glèisa Sant gregòri
*Abadiá

## Personalitats ligadas amb la comuna
*Joan Claudi Carrièra
## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas