Castilhonés

**Castilhonés** (*Castillonnès* en francés) es una comuna considerada al còp coma agenesa e perigòrda, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia

* **Castillonés**. La prononciacion es [kastiʎu'ne]. Las fòrmas ancianas son *nemus Castellonesium*, en latin, en 1155, *de Castellione*, en latin, en 1155, *de bosco Castellonesio*, en 1155, *podium de Castilhonés*, en 1259, *Castilhonensis*, en latin, en 1268, *nova bastida que vulgariter Castilhones apellatur*, en 1272, *de Castilhonesio*, en latin, en 1305, *Castellion*, *Casteliones*, *Castellioneys*, *Castellyhon*, en 1307-1317, *Castillonesium*, *Castelhonesium*, en latin, en 1307-1317, *capella de Castellione*, en latin, en 1326, *Chastelhoneys* (en francés ?), en 1363, *Castilliones*, en 1383, *de Castilhonesio*, en latin, en 1520, etc . *Castilhonés* deriva del latin *castellum*, « castèth » e dels sufixes *-onem* e *-ensis*, segon Albèrt Dauzat . Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, dona tanben d'autras atestacions que correspondon benlèu emb Castilhonés : *castrum Castillio*, en 844, *villa de Castillione sita tam in Petragoricenci quam in Agenesio*, en 1274 [e la darrèra precision es revelatritz, veire la partida Istòria]. Segon los trabalhs de Pierre-Henri Billy, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, Castilhonés aparteniá als senhors de Castilhon de la Batalha d'aquí a 1209 e lor castèl tocava la quita bastida. Lo locatiu *-és*, ajustat a *Castilhon*, mòstra clarament aquela relacion de possession, « lo vilatge, lo castèl, las tèrras (dels senhors) de Castilhon ». *Castilhon* es dejà un diminutiu de *castèl*.

* Pompiac (Agenés). Per Pompiac (Gers), vaquí çò que Dauzat e Rostaing donan : lo nom ven de *Pompeius*, o milhor de *Pompius*, emb lo sufixe *-acum* , latinizacion del sufixe gallés *-ācon*. Se n'es aital, Pompiac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre *Pompeius* o *Pompius*. La preferéncia de Dauzat e Rostaing per *Pompius* ven de çò que *Pompeius* pòt tanben donar Pompejac.

## Istòria
* La parròquia de Castilhonés èra considerada al còp coma de la diocèsi de Sarlat e de la diocèsi d'Agen; en 1262, après intervencion de l'arquevesque de Bordèu, fuguèt decidit que cada avesque nommariá un curat e que los dos curats farián los oficis en comun e se despartirián los beneficis . Una partida de las parròquias vesinas, Caüsac o Caisac, (A)gassàs e Sent Saurin (totas doás dins la meteissa comuna de Caüsac), Ferrançac o Ferrençac, Sent Martin (meteissa comuna), La Landussa, Dosens, Sent Gregòri (meteissa comuna), probablament Sent Front (comuna de Castilhonés ?, en tot cas al nòrd de la vila), que son al sud de Dròt son perigòrdas pr'aquò e concretament èran de la diocèsi de Sarlat. Pompiac, qu'es adara dins la comuna, es purament agenés pr'aquò.  . 
* Entre 1790 e 1794, segon lo site Cassini, *Roquedet* (nom francés) fuguèt annexat a Castilhonés. Puèi, abans 1806, aital foguèt de *Celles et Roquadet-Paroixe* (nom francés) e en 1825, de *Pompiac* . *Pompiac* es al sud-èst de la comuna, mès los vilatges de *Celles* e de *Rocadet* son dins la comuna de Lograta. Sembla curiós que *Celles* e *Roquadet* foguèsson estats estacats a Castilhonés abans l'annexion de Pompiac que los separa de Castilhonés. Error ?

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra capluèc del canton de Castilhonés; es adara del canton de La Val de Dròt.

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

### Demografia Pompiac
Veire a Pompiac (Agenés).

## Luècs e monuments

## Personalitats ligadas emb la comuna
* Jaume Mouttet reelegit capolier del Felibritge a la Santa Estèla de 2010.

## Veire tanben
* Comunas d'Òut e Garona

## Ligams extèrnes

## Nòtas