Cédric Villani

Cédric Villani, nascut lo 5 d'octobre de 1973 a Briva (Corresa), es un matematician e òme politic francés.

Especialista de l'analisi matematica, trabalha sus de problèmas eissits de la fisica estatistica (eqüacion de Boltzmann, amortiment Landau), de l'optimizacion (problèma del transpòrt optimal de Monge) e de la geometria de Riemann (teoria sintetica de la corbadura de Ricci). Director de l'institut Henri-Poincaré de 2009 a 2017 e professor de las universitats, es laureat de la medalha Fields en 2010.
vinheta|Villani amb la joventut matematica
Es elegit deputat dins la cinquena circonscripcion de l'Essonne pendent las eleccions legislativas de 2017, jos l'etiqueta de la Republica ne marcha (LREM). En 2020, es candidat per las eleccions municipalas a París, mas la comission d'investitura de son partit designa Benjamin Griveaux. 

## Familha e joventut
Cédric Patrice Thierry Villani nais lo 5 d'octobre de 1973 a Briva. Sos parents, Patrice Villani e Jacqueline Lavarelo, ensenhan la literatura. Un de sos fraires, Vivien, es un compositor especializat dins la musica de film.

Es eissit d'una familha d'universitàrias e d'artistas, demest los quals lo pintre Mario Villani (son pepin pairal), l'escrivana e poèta Béatrice Bonhomme (sa tanta), l'agregat de filosofia Arnaud Villani e lo professor de matematicas e jazzman Philippe Villani (sos oncles).

Sa familha pairala es pènegre e, dins un entreten acordat a Corsega-Matin en 2018, Cédric Villani evòca tanben sas originas Corsega ; l'un de sos ancessors es estat cònsol màger d'Aiacciu.

Après aver efectuat son escolaritat a Briva puèi a Tolon al licèu Dumont-d'Urville, intègra una classa preparatòria al licèu Loís-lo-Grand de París e se classa 4en al concors de dintrada a l'Escòla normala superiora (S 1992)14. En 1994, es elegit president de l'associacion dels escolans

## Vida privada
Interrogat sus sas cresenças, se definís coma agnostic.

Regularament interrogat sus la possibilitat d'aver una forma d'autisme, Cédric Villani afirma en novembre de 2019 saber pas e ressentir pas lo besonh de se far diagnosticar.

## Òbras
Cédric Villani a trabalhat sus la teoria de las eqüacions a las derivadas parcialas de la fisica estatistica, en particular sus l'eqüacion de Boltzmann. Amb Giuseppe Toscani, a demostrat una conjectura formulada per Carlo Cercignani sus la produccion d'entropia dins l'eqüacion de Boltzmann. Amb Laurent Desvillettes, es estat lo primièr a establir d'estimacions de convergéncia cap a l'equilibri per l'eqüacion de Boltzmann dins un contèxt non perturbatif, jos l'ipotèsi de regularitat unifòrma. Amb Clément Mouhot, a establit que l'amortiment Landau s'aplica dins un contèxt perturbatif non linear.

Cédric Villani trabalha sul transpòrt optimal ; a escrich los dos tractats de referéncia sul subjècte. Sas òbras amb Felix Otto puèi John Lott incluson en particular d'aplicacions a la geometria diferenciala, ligant la corbadura de Ricci, lo transpòrt optimal e l'entropia. La teoria de Lott-Sturm-Villani utiliza lo comportament de l'entropia de cap al transpòrt optimal per fornir una definicion « sintetica » de las bòrnas inferioras sus la corbadura de Ricci ; Anton Petrunin a mostrat qu'aquela teoria es compatibla amb la teoria de Cartan-Alexandrov-Toponogov de las bòrnas inferioras sus la corbadura sectionnelle.