open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pont-de-Vaux

**Pont-de-Vâlx** (*Pont-de-Vaux* en francés) es una comuna arpitana situada dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups e lo departament d'Ain.

## Geografia

Pont-de-Vâlx fa partida de Bressa.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Pont-de-Val #&egrave;sser lo un del n&ograve;u district del departament del Ain de 1790 a 1795. I avi&aacute; compausat de tres costats. En 1800, lo territ&ograve;ri del anci&agrave; district i agu&egrave;t ligat al arrondiment de Borg de Bressa.

Pont-de-Vaux fut l'un des neuf district du département de l'Ain de 1790 à 1795. Il était composé de trois cantons. En 1800, le territoire de l'ancien district fut rattaché à l'arrondissement de Bourg-en-Bresse.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Rancé

**Rancé** es una comuna francesa situada dins lo departament d'Ain e la region d' Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria
Pòble mencionat dempuèi lo sègle X, depen successivament del domeni dels sires de Villars, del abbaye del Isla Barba de contunh d'aquel de las sires de Beaujeu en 1402, e fa partida de la sobeiranetat de Dombes fins al rattachement d'aquela al reialme de França en 1762. En 1790, ven una municipalitat del departament del Ain.

## Administracion

## Demografia

## Nòtas
Saint-Georges-sur-Renon

** Saint-Georges-sur-Renon** en arpitan  e francés es una comuna francesa situada dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups e lo departament d'Ain.

## Geografia

Sant-Georges-sus-Renon se situa a unitat|25|km}} de Borg de Bressa e a unitat|25|km  de Villefranche-sus-Sa&ocirc;ne.

Saint-Georges-sur-Renon se situe à  de Bourg-en-Bresse et à  de Villefranche-sur-Saône.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

P&ograve;ble mencionat dempu&egrave;i lo .

Village mentionné dès le .

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Jean-de-Thurigneux

** Saint-Jean-de-Thurigneux** es una comuna francesa situada dins lo departament d'Ain e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia
Saint-Jean-de-Thurigneux es un villatge que lo bourg n'a situat sus un mamelon al centre de la campanha de la Dombes.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria
Mencionat dempuèi la sègle X, lo pòble e la siá glèisa dependràn del Franc-Lionès fins en 1789 malgrat aiçò que la rèsta del territòri i aurà ligat a la châtellenie de Ligneux en Dombes.

Jos la Revolucion, la municipalitat portar&agrave; un temps lo nom de Lleny&oacute;s. 

## Administracion

## Demografia

## Nòtas
Saint-Nizier-le-Bouchoux

** Saint-Nizier-le-Bouchoux** es una comuna rurala francesa dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Veire tanben

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Saint-Vulbas

** Saint-Vulbas** en arpitan (*Saint-Vulbas* en francés) es una comuna francesa situada dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups e lo departament d'Ain.

## Geografia
La comuna es situada en riba dreta de Ròse, a 205 mètres d'altitud, a 35 quilomètres al nòrd-èst de Lion, 13 quilomètres d'Ambérieu-en-Bugey. Sus son territòri se tròba la Centrala nucleara de Bugey.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Rémy (Ain)

** Saint-Rémy** en arpitan (* Saint-Rémy* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Sant-R&eacute;my es una municipalitat en se situant al limit de la Bressa e de la Dombes.

Saint-Rémy est une commune se situant à la limite de la Bresse et de la Dombes.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Songieu

** Songieu** en arpitan (* Songieu* en francés) es una anciana comuna francesa situada dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups e lo departament d'Ain. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2016, es integrada a la comuna novèla de Haut-Valromey amb las comunas de Hotonnes, Le Grand-Abergement e Le Petit-Abergement. 

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Songieu A #&egrave;sser antany capital del Valromey

Songieu a été autrefois capitale du Valromey

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Varambon

** Varambon** en arpitan (* Varambon* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Varambon Banha los sieus p&egrave;s en las aigas limpides del riu d'Ain, ont garda la si&aacute; image, dominat per l'elegant cast&egrave;l apertenent a Antoine de Boissieu.
Lo p&ograve;ble, pichona vila fortificada creada per las sires de la Palud cap a l'an mil, conserva un pl&agrave;nol regular d'aquel #qu'&egrave;ra alavetz e reconeis encara facilament, protegit a l'&egrave;st pel riu d'Ain e a l'o&egrave;st pel cast&egrave;l. La municipalitat compren div&egrave;rses caserius tales que "detla Magdeleine", lo "Mossand", los "Carronni&egrave;res", e de granjas isoladas.
Al XVIe s&egrave;gle, lo villatge i avi&aacute; cench de muralles que # se appuyaient, al dedins, dels ostals de b&ograve;sques e de torchis, #que de nombroses vestigis ne dem&ograve;ran.

Varambon baigne ses pieds dans les eaux limpides de la rivière d'Ain, où il mire son image, dominé par l'élégant château appartenant à Antoine de Boissieu.
Le village, petite ville fortifiée créée par les sires de La Palud vers l'an mille, conserve un plan régulier de ce qu'il était alors et reconnaît encore aisément, protégé à l'est par la rivière d'Ain et à l'ouest par le château. La commune comprend plusieurs hameaux tels que "la Magdeleine", le "Mossand", les "Carronnières", et de fermes isolées.
Au XVIe siècle, le village était ceint de murailles contre lesquelles s'appuyaient, à l'intérieur, des maisons de bois et de torchis, dont de nombreux vestiges demeurent.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

En 1452 Marguerite de Charny, veusa de Humbert de Villersexel, vend lo Sant-Suaire a Anne de Lusignan, esposa del p&ograve;rti Louis  de Savoie, contra lo cast&egrave;l de Varambon.

Font : article wikip&eacute;dia consagrat a la municipalitat de Montigny-Montfort (C&ograve;sta-d'Aur).

En 1452 Marguerite de Charny, veuve d'Humbert de Villersexel, vend le Saint-Suaire à Anne de Lusignan, épouse du duc Louis  de Savoie, contre le château de Varambon.

source : article wikipédia consacré à la commune de Montigny-Montfort (Côte-d'Or).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Savigneux (Ain)

**Savigneux** es una comuna francesa situada dins lo departament d'Ain e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia
A 10&nbsp;km de Villefranche-sur-Saône e a 30&nbsp;km de Lion, Savigneux es situada en l'oèst de la Dombes.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vésines

** Vésines** en arpitan (* Vésines* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Lo villatge a situat suls b&ograve;rds de Sa&ocirc;ne, sul marge esqu&egrave;rre, en amont de M&acirc;con.

Le village est situé sur les bords de Saône, sur la rive gauche, en amont de Mâcon.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Villatge mencionat a partir de la .

Village mentionné à partir du .
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vesancy

** Vesancy** en arpitan (* Vesancy* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Al Mi&egrave;ja Edat, banc de distincion, en lo sieu centre se trobava la ostal f&ograve;rt de Vesancy.

En lo moment de la venta de l'ostal f&ograve;rt l'an 1794, l'acte cita dintratz d'autras: &laquo; dos lu&ograve;cs de terren e al mi&egrave;g de icelles tres p&egrave;&ccedil;as d'aiga pr&ograve;pria a aver del peis &raquo; E &laquo; Primi&egrave;r l&ograve;t consistent en un foss&eacute; e un torn a l'intrada de ladite ostal amb aperaqu&iacute; cinc p&egrave;s de ampl&agrave;ries sus la pista de ladite ostal en tota la si&aacute; longitud #que se confine a lo lu&ograve;c dich del Orme, lo passatge de l'intrada de la pista de ladite ostal de bise couchant e vent, mai amb un autre foss&eacute;, un torn una pichona pleta de murs ont son los latrines e un galliner &raquo;.

Au Moyen Âge, siège de seigneurie, en son centre se trouvait la maison forte de Vesancy.

Lors de la vente de la maison forte en 1794, l'acte cite entre autres: « deux places de terrain et au milieu d'icelles trois pièces d'eau propre à tenir du poisson » et « Premier lot consistant en un fossé et une tour à l'entrée de ladite maison avec environ cinq pieds de larges sur la court de ladite maison dans toute sa longueur qui se confine a la place dite de l'Orme, le passage de l'entrée de la court de ladite maison de bise couchant et vent, plus avec un autre fossé, une tour un petit enclos de murs où sont les latrines et un poulailler ».

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Surjoux

**Sorjœx** en arpitan (* Surjoux* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Ai&ccedil;&ograve; &egrave;ra lo ponch ultime de navigabilit&eacute; sul Rh&ocirc;ne dempu&egrave;i lo delta. I avi&aacute; doncas un gra&egrave;r a sal del XVIIe s&egrave;gle fins en 1792. Lo gra&egrave;r servit de contunh de aquartera de doanas de 1815 a 1860.

C'était le point ultime de navigabilité sur le Rhône depuis le delta. Il y avait donc un grenier à sel du XVIIe siècle jusqu'en 1792. Le grenier servi ensuite de caserne de douanes de 1815 à 1860.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Thil (Ain)

**Thil** en arpitan (*Thil* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Exist&iacute;s una legenda sus la fondacion del p&ograve;ble :
:*Vet aic&iacute; mil ans, set mariniers d&eacute;di&egrave;rent una cap&egrave;la a Sant Florent. A l'entorn d'aquela i agu&egrave;t creat lo p&ograve;ble de Thil*.

Il existe une légende sur la fondation du village :
:*Voilà mille ans, sept mariniers dédièrent une chapelle à Saint Florent. Autour de celle-ci fut créé le village de Thil*.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Tossiat

** Tossiat** en arpitan (* Tossiat* en francés) es una comuna francesa situada dins la region d' Auvèrnhe Ròse Aups e lo departament d'Ain.

## Geografia

Tossiat A situat en lo Revermont, a 12&nbsp;km al sud-es de Borg de Bressa e a 3&nbsp;km de la sortida 7 de la autoroute A40.
La linha TGV en connectant Par&iacute;s a Gen&egrave;ve trav&egrave;rsa la municipalitat al niv&egrave;l del lu&ograve;c-ditz La Vavrette.

Tossiat est située dans le Revermont, à 12&nbsp;km au sud-est de Bourg-en-Bresse et à 3&nbsp;km de la sortie 7 de l'autoroute A40.
La ligne TGV reliant Paris à Genève traverse la commune au niveau du lieu-dit La Vavrette.
### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
La Tranclière

** La Tranclière** en arpitan (* La Tranclière* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Lo villatge de la Trancli&egrave;re se situa a aperaqu&iacute; d&egrave;tz quilom&egrave;tres al sud de la prefectura Borg de Bressa, en la Bressa.

Le village de La Tranclière se situe à environ dix kilomètres au sud de la préfecture Bourg-en-Bresse, dans la Bresse.

### Comunas vesinas


    400px|left||Distanças e posicion relativa 
    



## Istòria

Lo villatge i agu&egrave;t mencionat dempu&egrave;i lo .

Le village fut mentionné dès le .
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Treffort-Cuisiat

** Treffort-Cuisiat** en arpitan (* Treffort-Cuisiat* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Treffort-Cuisiat Fa partida del Revermont. Situat al p&egrave; de nombroses tucs coma lo mont Myon o encara lo mont Grillerin, a situat a una altitud d'aperaqu&iacute; 300 m en plana e culmini a 600 m.

Es lo un dels dos costats del departament de l'Ain, amb aquel de Ceyz&eacute;riat, #que constituissi l'essencial de la region naturala del Revermont. S'es desvolopada sus un escarpement en dominant la plana de Bressa e los sieus nombroses ostals de vigneron en p&egrave;ira, testifiquen lo sieu passat de cultura del vignoble aniquilada per la propagation del phyllox&eacute;ras en los ans 1878-1880 e la pres&eacute;ncia de las nombrosas carri&egrave;ras de p&egrave;ira #que jalonnaient aqueles tucs fins a Coligny. S&ograve;la a l'ora d'ara contunha de foncionar la carri&egrave;ra de Roissiat-Courmangoux.
 
Dempu&egrave;i aqueles darri&egrave;rs ans, lo attractivit&eacute; de Borg de Bressa a una vintena de quilom&egrave;tres, s'es fach sentir de mai en mai e lo villatge a tend&eacute;ncia a s'estendre en la si&aacute; part bassa, al limit de la Bressa, ont una rota dub&egrave;rta en los ans ochanta deu ret l'acc&egrave;s mai facil al cap de-lu&ograve;c del departament.

Treffort-Cuisiat fait partie du Revermont. Situé au pied de nombreuses collines comme le mont Myon ou encore le mont Grillerin, elle est située à un altitude d'environ 300 m en plaine et culmine à 600 m.

Il est l'un des deux cantons du département de l'Ain, avec celui de Ceyzériat, qui constitue l'essentiel de la région naturelle du Revermont. Elle s'est développée sur un escarpement dominant la plaine de Bresse et ses nombreuses maisons de vigneron en pierre, attestent son passé de culture du vignoble anéantie par la propagation du phylloxéras dans les années 1878-1880 et la présence des nombreuses carrières de pierre qui jalonnaient ces collines jusqu'à Coligny. Seule actuellement continue de fonctionner la carrière de Roissiat-Courmangoux.
 
Depuis ces dernières années, l'attractivité de Bourg-en-Bresse à une vingtaine de kilomètres, s'est fait sentir de plus en plus et le village a tendance à s'étendre dans sa partie basse, à la limite de la Bresse, où une route ouverte dans les années quatre-vingt dix rend l'accès plus facile au chef-lieu du département.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Villereversure

** Villereversure** en arpitan (* Villereversure* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Villereversure Se'n situa en lo Revermont.

Villereversure se situe dans le Revermont.
### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Villereversure P&ograve;t &egrave;sser citada per la si&aacute; participacion activa en lo moment de las l&acirc;chers de provisions e armas per aviation en lo moment de la Segonda Gu&egrave;rra Mondiala.

Villereversure peut être citée pour sa participation active lors des lâchers de provisions et armes par aviation lors de la Deuxième Guerre Mondiale.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Villes

** Vela** en arpitan (* Villes* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

* anci&agrave; prieur&eacute; b&eacute;n&eacute;dictin issu Del monast&egrave;ri de Nantua, ligat a Clunhic.
* Villatge natal de Jean Fran&ccedil;ois C&ograve;sti m&egrave;tge-cap del c&ograve;rs exp&eacute;ditionnaire franc&eacute;s de l'independ&eacute;ncia americana, metgesa de las armadas de la revolucion francesa e del Primi&egrave;r Emp&egrave;ri, 1 c&ograve;nsol de Versailles.

* ancien prieuré bénédictin issu du monastère de Nantua, rattaché à  Cluny.
* village natal de Jean François Coste médecin-chef du corps expéditionnaire français de l'indépendance américaine, médecin des armées de la révolution française et du Premier Empire, 1 maire de Versailles.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vieu-d'Izenave

** Vieu-d'Izenave** en arpitan (* Vieu-d'Izenave* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Lo vast territ&ograve;ri de 23,73&nbsp;km² es d&eacute;limit&eacute; per las municipalitats de Condamine, Chevillard, Br&eacute;nod, Corcelles, Outriaz, Lantenay, Izenave, Cerdon, Labalme e Maillat. S'estend en plena cœur de la Combe del Val, de si&aacute;s n'o&egrave;st suls plis del Bugey, entre la montanha de l'Avocat e aquela del Cornet Cattin.

Lo caseriu del Balmay constituissi la mai importanta aglomeracion de la municipalitat, e mai se lo centre administratiu i aja situat dins lo villatge de Vieu-de Izenave. Los autres caserius, de talha mai mod&egrave;sta, son Rivoire, lo Chevril, lo Puble, Talipiat, Corcelette e lo Molin.

A l'extr&egrave;m es de la municipalitat pr&egrave;s de la rota d&eacute;partementale en connectant Nantua a Br&eacute;nod, se tr&ograve;ba las ru&iuml;nes de la Chartreuse de Meyriat bastida l'an 1116 #que #radiar sus aquela part del departament fins a la si&aacute; destruccion l'an 1791.

Le vaste territoire de 23,73&nbsp;km² est délimité par les communes de Condamine, Chevillard, Brénod, Corcelles, Outriaz, Lantenay, Izenave, Cerdon, Labalme et Maillat. Il s'étale en plein cœur de la Combe du Val, d'est en ouest sur les plis du Bugey, entre la montagne de l'Avocat et celle du Cornet Cattin.

Le hameau du Balmay constitue la plus importante agglomération de la commune, bien que le centre administratif soit situé dans le village de Vieu-d'Izenave. Les autres hameaux, de taille plus modeste, sont Rivoire, le Chevril, le Puble, Talipiat, Corcelette et le Moulin.

À l'extrême est de la commune près de la route départementale reliant Nantua à Brénod, on trouve les ruines de la Chartreuse de Meyriat construite en 1116 qui rayonna sur cette partie du département jusqu'à sa destruction en 1791.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Lo caseriu de Oisselaz (prononciar "Oissel") #&egrave;sser ligat a Maillat l'an 1936.

Le hameau de Oisselaz (prononcer "Oissel") fut rattaché à Maillat en 1936.
## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Villeneuve (Ain)

** Villeneuve** es una comuna francesa situada dins lo departament d'Ain e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.

## Geografia
Es situada en la region naturala de Dombes.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Nòtas
Virieu-le-Petit

** Virieu-le-Petit** en arpitan (* Virieu-le-Petit* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Virieu Lo Pichon se situa al p&egrave; del Mass&iacute;s del Grand Colombier (sentiers p&eacute;destres e VTT balis&eacute;s). Taula d'orientacion a la re&uuml;nion amb vista sus las Alpes.

Nom dels caserius : Val-Valen&ccedil;on, Romagnieu, Assin, Munet.

Virieu le Petit se situe au pied du Massif du Grand Colombier (sentiers pédestres et VTT balisés). Table d'orientation au sommet avec vue sur les Alpes.

Nom des hameaux : Vaux-Valençon, Romagnieu, Assin, Munet.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Genis-sur-Menthon

** Saint-Genis-sur-Menthon** en arpitan (* Saint-Genis-sur-Menthon* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Aquela municipalitat a traversat pel Menthon, riu situada en lo departament del Ain, en la region Rh&ocirc;ne-Alpes, e un afluent drech  de la Veyle, doncas un jos-afluent del Rh&ocirc;ne per la Sa&ocirc;ne.

Cette commune est traversée par le Menthon, rivière située dans le département de l'Ain, dans la région Rhône-Alpes, et un affluent droit  de la Veyle, donc un sous-affluent du Rhône par la Saône.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Germain-de-Joux

** Saint-Germain-de-Joux** en arpitan (* Saint-Germain-de-Joux* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Lo villatge;ble de Sant-Germain a situat en la cluse de Nantua a Bellegarde-sus-Valserine al confluisson de la Semine e del Combet.

Le village de Saint-Germain est situé dans la cluse de Nantua à Bellegarde-sur-Valserine au confluent de la Semine et du Combet.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

En 1845 los caserius de Plagne e de Tr&eacute;-Montr&eacute;al agu&egrave;ron desligat per crear amb Chaillet (desligat de Charix) la municipalitat de Plagne

En 1845 les hameaux de Plagne et de Tré-Montréal furent détachés pour créer avec Chaillet (détaché de Charix) la commune de Plagne

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Sainte-Julie (Ain)

** Sainte-Julie** en arpitan (* Sainte-Julie* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Contr&agrave;riament a la majoritat de las municipalitats del Bugey #que son de z&ograve;na montagneuse, Santa-Julie a situat en la plana, pr&egrave;s de la riu d'Ain. La municipalitat es a 6&nbsp;km a l'&egrave;st de Meximieux, ne retrai de l'ais viari Lion - Amb&eacute;rieu-en-Bugey (exped&iacute;s d&eacute;partementale 1084, ex-rota nacionala 84), a 7&nbsp;km de Lagnieu (lo sieu cap de-lu&ograve;c de costat), a 6&nbsp;km de de Sant-Vulbas, a 2&nbsp;km de Chazey-sus-Ain e a 4&nbsp;km de Leyment.

Contrairement à la plupart des communes du Bugey qui sont de zone montagneuse, Sainte-Julie est située dans la plaine, à proximité de la rivière d'Ain. La commune est à 6&nbsp;km à l'est de Meximieux, en retrait de l'axe routier Lyon - Ambérieu-en-Bugey (route départementale 1084, ex-route nationale 84), à 7&nbsp;km de Lagnieu (son chef-lieu de canton), à 6&nbsp;km de de Saint-Vulbas, à 2&nbsp;km de Chazey-sur-Ain et à 4&nbsp;km de Leyment.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Santa-Julie portava lo nom de **Falerne** pendent la Revolucion francesa.

En 1973, lo caseriu de l'Espital a ligat a la municipalitat de Chazey-sus-Ain.

Sainte-Julie portait le nom de **Falerne** pendant la Révolution française.

En 1973, le hameau de L'Hôpital est rattaché à la commune de Chazey-sur-Ain.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Martin-du-Frêne

** Saint-Martin-du-Frêne** en arpitan (* Saint-Martin-du-Frêne* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Lo territ&ograve;ri de la municipalitat, pro vast, es d&eacute;limit&eacute; per las municipalitats de Brion, P&ograve;rt, Nantua, Br&eacute;nod, Chevillard, Maillat, Peyriat e Nurieux-Volognat. Lo p&ograve;ble, situat en la plana de la Oignin es cern&eacute; a l'O&egrave;st per la montanha de Coll&eacute;jard e a l'&Egrave;st pel Scenari de Chamoise e los Monts d'Ain.

Le territoire de la commune, assez vaste, est délimité par les communes de Brion, Port, Nantua, Brénod, Chevillard, Maillat, Peyriat et Nurieux-Volognat. Le village, situé dans la plaine de l’Oignin est cerné à l'Ouest par la montagne de Colléjard et à l'Est par le Plateau de Chamoise et les Monts d'Ain.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

Lo orthographe oficiala tirada de la nomenclature de las municipalitats geridas pel Insee  es Sant-Martin-de detlo-Fr&ecirc;ne amb un accent circonflexe : es aquela de las mapas e dels documents oficiales. Totun l'usatge local es Sant-Martin-de detlo-Fresne (i compreses suls afichas de signalisation a l'intrada de l'aglomeracion).

L'orthographe officielle tirée de la nomenclature des communes gérée par l'Insee  est Saint-Martin-du-Frêne avec un accent circonflexe : c'est celle des cartes et des documents officiels. Néanmoins l'usage local est Saint-Martin-du-Fresne (y compris sur les panneaux de signalisation à l'entrée de l'agglomération).

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Vaux-en-Bugey

** Vaux-en-Bugey** en arpitan (* Vaux-en-Bugey* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Val-ne-Bugey es una municipalitat francesa, situada en lo departament de l'Ain e apertenent al costat de Lagnieu. Es d'en un autre lu&ograve;c situada a 3&nbsp;km de lo sieu cap-lu&ograve;c de costat. Vali se tr&ograve;ba egalament a 5&nbsp;km de Amb&eacute;rieu-en-Bugey e de Leyment, e a 36&nbsp;km de Bourg en Bressa (cap de-lu&ograve;c de departament de l'Ain).

Vaux-en-Bugey est une commune française, située dans le département de l'Ain et appartenant au canton de Lagnieu. Elle est d'ailleurs située à 3&nbsp;km de son chef-lieu de canton. Vaux se trouve également à 5&nbsp;km d'Ambérieu-en-Bugey et de Leyment, et à 36&nbsp;km de Bourg en Bresse (chef-lieu de département de l'Ain).

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Saint-Marcel (Ain)

** Saint-Marcel** en arpitan (* Saint-Marcel* en francés) es una comuna francesa situada dins la region de Ròse-Alps e lo departament d'Ain.

## Geografia

Sant-Marcel fa partida de la Dombes.

Saint-Marcel fait partie de la Dombes.

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

dins lo s&egrave;gle darri&egrave;r, s'es descob&egrave;rt, en lo &eacute;tang de Sange de pichons bronzes #que pr&ograve;van l'exist&eacute;ncia d'una abitacion gallo-romaine.
Mai tard, de la mi&egrave;ja-edat a 1789, la parr&ograve;quia de Sant-Marcel a partejat entre las distincions de Glareins e de Montribloud.

Au siècle dernier, on a découvert, dans l'étang de Sange de petits bronzes qui prouvent l'existence d'une habitation gallo-romaine.
Plus tard, du moyen-âge à 1789, la paroisse de Saint-Marcel est partagée entre les seigneuries de Glareins et de Montribloud.

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Calonne-Ricouart

****  es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments
## Personalitats ligadas amb la comuna
## Veire tanben

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Al Farabi

[thumb|200px|Lo bust (imagenat) d'Al-Farabi sus un bilhet de la Republica de [Cazacstan.]]

**Abu-Nasr Muhàmmad ibn Muhàmmad ibn Tarkhan ibn Àwzalagh** (o **Úzlugh**) **al-Farabi**, mai conegut simplament coma **Al-Farabi** e, en Occident, coma **Alfarabius** o **Avennasar** (en turc **Farabi**) (Wasig, Turquestan, ~872 - Damasc, 950) èra un turc scientific e filosòf medieval Pèrsia remarcat. Se sap pas gaire dels detalhs de sa vida, e tanpauc ont nasquèt exactament. Pareis confirmat qu'estudièt a Bagdad ont aqueriguèt de grandas coneissenças en medecina e matematicas. Faguèt de comentaris sus l'òbra d'Aristòtel e aguèt una influéncia decisiva dins la logica de Maimonides.

## Doctrina filosofica

### Èime agent/pacient
Al-Farabi prenguèt part a la filosofia aristoteliciana e i incorporèt de traches islamics, pus practics e mens especulatius. Se pòt observar aquò dins son acceptacion de la distribucion aristoteliciana entre *èime agent* e *èime pacient*. L*'arma umana*, que descriu coma una forma simpla, incorporada, esperitala, incorruptibla e immortala, ven de l'èime actiu, l'agent. La tasca del filosòf es precisament d'anar cap a l'èime agent segon son actitud dins la vida. Al-Farabi es d'un costat un illuminisme perque defend l'existéncia d'una lutz naturala que nos permet de distinguir çò qu'es vertat e çò qu'es fals.

### Dieu
Concernissent sa concepcion de *Dieu*, a una vision amb d'influéncias neoplatonicianas, similara dins qualques aspèctes a l'Un de Plotin. Lo Dieu d'Al-Farabi es un dieu unic, sens causa e essent primièr, causa de tot, eternal, perfièch, simple, intelligéncia en acte, permanent e transcendent, mas tanben dins la defensa de son caractèr inefable e inexprimible; pasmens l'arma, un còp separada del còs, pòt arribar a se far conéisser.

Tanben fa una division dicotomica de l'èsser, fòrça tipica de la filosofia medievala, entre èsser necessari e contingent. Dins l'èsser necessari, existís una identitat entre son esséncia e son existéncia, coma es lo cas de Dieu. A diferéncia d'El, l'òme es contingent, e son esséncia e existéncia son causas diferentas: aquò que fa que l'òme es, es pas aquò que lo rend possible d'existir.

### Creacion
Al-Farabi defend una teoria entre creacionisme i emanacionisme. Del Dieu Un ne sorgisson d'intelligéncias immaterialas novèlas, çò que correspond amb las esfèras del sistèma de Ptolemèu. A partir d'ont, se crèan sièis genres de causas, que seguisson un esquèma fòrça neoplatonician.

Concernissent la matèria, crei qu'es eternala, mas que depend de Dieu. Coma Filon d'Alexandria, dona a la matèria un ròtle passiu dins la creacion, coma substrat.

## Ligams extèrnes

*  The Philosophy of Alfarabi and Its Influence on Medieval Thought (1947)
*  Abu Al-Nasr Al-Farabi: The Second Teacher
*  Abu Nasr al-Farabi a muslimphilosophy
*  Al-Farabi et la musique
Nicolas Malebranche

right|thumb|
**Nicolas Malebranche** (5 d'agost de 1638 - 13 d'octobre de 1715) èra un filosòf racionalista francés, seguidor de Descartes, temptèt l'union del cartesianisme e de l'ocasionisme. Segon l'ocasionalisme de Malebranche, essent al centre de sa filosofia, Dieu constituís l'unica causa vertadièra, e totas las autras causas son de «causas ocasionalas». Es perque, la coneissença es pas deguda a l'interaccion amb los objèctes, que las causas serián «vistas en Dieu».  (*Recèrca de la vertat*, libre III, segonda partida, capítol VI.) Dieu es pas conegut dirèctament, mas d'un biais indirècte, coma reflectit per un miralh, dins las causas creadas. L'òme participa de Dieu e participant de Dieu, participa de las causas. I a pas cap d'interaccion dirècta entre las substàncias cartesianas. La congruéncia entre ambedoas es aisinada per la realitat divina. Soi pas ieu que percebi las causas, mas es Dieu que provòca en ieu, una certana idèa. La relacion de l'esperit de l'òme amb Dieu e amb las causas solament en El, es la solucion decisiva. Atal, la vision en Dieu de totas las causas resulta la condicion necessària de totes los sabers e vertats.

## Vejatz tanben
* Descartes
* Gassendi
* Racionalisme

## Bibliografia
*  Bermudo, JM. La Filosofía Moderna y su proyección contemporánea. Barcanova, Barcelona, 1983
Solipsisme

Lo **solipsisme** (del latin *solus*, sol e *ipse*, esper se) consistís a pensar que solament existís lo ieu e que tot lo rèsta, inclusent lo monde exterior o lo sensible, son d'emanacions mentalas d'aquel ieu. Es una manifestacion extrèma de l'idealisme e afirma que, en podent pas èsser segur de la realitat del que l'entorna, la persona solament se pòt fisar a sa pròpria pensada (coma lo cogito ergo sum de Descartes). Pel principi del Rasor d'Occam, l'explicacion pus simpla es aquela que evita de multiplicar los concèptes sens necessitat es la mai valida e alara se unicament es fisabla la pròpria existéncia, cal pas pensar que i aja res d'extèrne, tot es una pura projeccion del cervèl, coma un miratge o un sòmi (contunhant atal lo subjècte barròc). Los autres, lo còrs, tot aquò qu'es en relacion amb l'espaci e lo temps son puras pensadas que lo subjècte considèra, quand lo recep, coma reals. 

I a pas cap de filosofia que se fonda sul solipsisme estricte, totes los pensadors admeton un minimum de realitat exteriora, que supausa l'objècte de la reflexion.
John Searle

**John Rogers Searle** (nascut lo 31 de julhet de 1932, Denver, Colorado) es un professor de filosofia american de l'Universitat de Califòrnia a Berkeley, i es celèbre per sas contribucions a la filosofia del lengatge, a la filosofia de l'esperit e de la consciéncia, a las caracteristicas de las realitats socialas en fàcia de la realitats fisicas, e lo rasonament practic. Recebèt lo prèmi Jean  Nicod en 2000 e es membre de l'Acadèmia Europèa de Sciéncias e dels Arts. 

En mai de son activitat academica, lo professor  Searle foguèt tanben el primièr professor en exercici a ligar lo *Free Speech Movement de l'Universitat* de  Berkeley. Es celèbre per son apròcha filosofica sus l'abitar chinés, sus l'aparenta capacitat per l'intelligéncia artificiala a parlar.

## Vejatz tanben

* David Cole, "The Chinese Room Argument", *Stanford Encyclopedia of Philosophy*.
Gaspard de Bessa

**Gaspard de Bessa** (Bessa, 1757 - Ais de Provença, 1781) foguèt un sacamand provençau famós per l'elegància e l'umanitat de seis operacions fachas sensa tuar res e sovent au benefici dei mai paures.
Operèt dins la Santa Bauma, lei Mauras, la Montanha de l'Estela, l'Esterèu e dins lei gòrjas d'Oliulas.
Fòrça popular, foguèt pasmens arrestat e executat subre una ròda. Sa vida foguèt romançada per Joan Aicard e aqueu roman adaptat au cinèma en 1935 ambé lo títol *[[Gaspard de Besse]]* onte participèt Raimu.
Masiela Lusha

Masiela Lusha (n.1985) es una poèta e actritz americana de cinèma e television.

## Filme
*2000: Father's Love, Lisa 
*2001: Summoning, Grace
*2001: Lizzie McGuire, Model
*2002: George Lopez, Carmen Lopez (101 episodes)
*2003: Clifford's Puppy Days, Nina (46 episodes)  
*2004: Cherry Bomb, Kim
*2005: Unscripted
*2006: Law and Order: Criminal Intent, Mira
*2007: Time of the Comet, Agnes
*2008: Blood: The Last Vampire, Sharon
*2009: Ballad of Broken Angels: Harmony, Harmony 
*2009: Lopez Tonight
*2010: Kill Katie Malone, Ginger
*2010: Of Silence, Annabelle
*2010: Signed in Blood, Nina 
*2011: Under the Boardwalk: The Monopoly Story
*2011: Tough Business, Grace
*2011: Science of Cool
Las Cròtas

**Las Cròtas** (*Crots* en francés) es una comuna d'Occitània situaa dins lo departament daus Auts Aups e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

### Luecs e monuments
*Abaia de Nòstra Dòna de Boscodon

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna
## Véser tanben

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Atomisme

thumb|Democrit

L**'atomisme** es un sistèma filosofic qu'apareguèt en Grècia al sègle V abC segon lo qual l'univèrs es constituït de combinasons de pichonas particulas indivisiblas nomenadas atòms (en grèc significa que se pòt pas devesir). 

L'atòm es definit coma l'element mai pichon, mai espandit e indivisible, amb que totas las causas son fachas. Segon l'atomisme mecanista de Leucip e Democrit (sègles V e IV ab. C.), los atòms son de particulas materialas indestructiblas, desprovesidas de qualitats, que se distinguisson entre elas solament per la forma e la dimension, e que per sas divèrsas combinasons dins lo void constituisson los diferents còsses. La concepcion de la natura es absoludament materialista, e explica totes los fenomèns naturals en tèrmes de nombre, forma e grandor dels atòms. Fin finala redusís las proprietats sensorialas de las causas a las diferéncias quantitativas dels atòms. Aquel movement filosofic aurà un continuament amb la filosofia d'Epicur e Lucrèci.

## Referéncias

* Filosofia.net Biografias, explicacions e accès a Symploké.
Vitz d'Arquimèdes

Lo **vitz d'Arquimèdes** es una maquina utilizada per levar l'aiga, farina o cerealas. Son invencion es atribuida a Arquimèdes al sègle III abC d'ont li ven lo nom; pasmens segon cèrtas ipotèsis èra ja utilizat en Egipte.

La basa es una vitz que vira dins d'un cilindre vuèit, situat dins un plan clinat, e que permet d'enauçar l'aiga situada al dessubre de l'ais de rotacion.

Dempuèi son invencion fins ara s'utiliza per posar de fluids. 

Tanben se nomena **vitz sens fin** perque lo circuit es infinit.
Emily Brontë

thumb|right|Emily Brontë
**Emily Brontë** foguèt una escrivana anglesa. Nasquèt lo 30 de julhet de 1818 en Thornton, e moric lo 19 de decembre de 1848 en Haworth, ambedós pòble del comtat de Yorkshire, (Anglatèrra). Es sòr de las tanben d'escrivanas Charlotte e Anne Brontë; al bòrd d'elas, publiquèt en 1846 un libre de poèmas. 

Un an mai tard (1847), publiquèt lo sieu roman de *Wuthering Heights*, òbra universala.
Absida

L**'absida** (del latin: *absis*, *apsis* o *hapsis*; del grèc ancian: , *hapsís*, «arc») es una construccion adossada a la nau o a las naus d'una glèisa o santuari, plan sovent de forma mièg circulara, pasmens que n'i a de quadrangularas (absidas carradas) e poligonalas. Sovent es cobèrta d'una vòlta (sovent de quart d'esfèra) e de costuma se tròba darrièr l'altar formant de capèlas.

Ont s'i installan lo presbitèri o un altar. Quand una o mai absidas se tròban en una posicion segondària o son de dimensions redusidas a respècte d'una autra dins un meteis edifici, se nomenan absidiòlas. Dins aquel cas son plaçadas contra l'edifici e son dubèrtas en forma radiala a l'entorn d'un deambulatòri.  

Concernissent los estils artistics, e malgrat que se tròba tot lo long de l'istòria de l'art, las composicions d'absidas, seguent de multiplas solucions e disposicions, trobèt lo vam a l'epòca romanica.

## Nòtas e referéncias
São Paulo CF

Lo **São Paulo Club de Fotbòl** (en portugués: *São Paulo Futebol Clube*) es un club brasilièr de fotbòl de São Paulo fondat en 1930.

## Ligams extèrnes
* Sit oficial
Absidiòla

Una **absidiòla** es un absida segondària o de categoria inferiora al respècte d'un autra de mai granda o principala d'un temple. Atal, se pòt dire que lo cabèç d'una glèisa se compausa sovent de tres absidas, la centrala, la mai granda e conten l'altar principal, es un ensemble d'un absida e doas absidiòlas lateralas. 

Al nivèl simbolic representan l'aureòla luminosa qu'entorneja lo cap del Crist dins l'iconografia crestiana.
Clara Zetkin

200px|thumb
**Clara Zetkin** (5 de julhet de 1857 - 20 de junh de 1933) èra una militanta e cap revolucionària alemanda.
Capitèl

En arquitectura, un **capitèl** (var. **capitèu**, **capitèth**) es un element de forma alargada que corona una colomna e li transmet las cargas que deu portar. D'un punt de vista decoratiu, es lo coronament, la partida superiora d'un postèl, d'una colomna, d'un pilastre, d'un pilar, etc. 

Los òrdres arquitecturals classics se reconeisson aisidament per sos capitèls: òrdre toscan, òrdre doric, òrdre ionic, òrdre corintian e òrdre composit.

## Galariá


Imatge:Abbaye-senanque-cloitre-chapiteau-feuille-d-eau.jpg|Capitèl de fuèlhas d'aiga caracteristic de las Abadiás cistercianas, Abadiá de Senhanca, provença.
Imatge:Moissac chapiteau 05.jpg|Capitèl de l'abadiá de Moissac.
Imatge:Chapiteau Grenade.JPG|Capitèl arabi de l'Alhambra de Granada.
Imatge:Erechteion - chapiteau.jpg|Capitèl de l'Acròpoli d'Atenas.
Imatge:Conques chapiteau 1.JPG|Capitèl de l'abadiá de Concas.
Imatge:Chapiteau ionique Bulla Regia.JPG|Capitèl ionic de Bulla Regia Tunisia.
Image:Cuxa Cloister NYC.jpg|Capitèl de las clastras de Cuixà, The Cloisters, Nòva York.
Imatge:Vianne chapiteau.JPG|Capitèl policròm de l'Abadiá de Viana, Carcin.
Imatge:Chapiteau mozac apocalypse.JPG|Capitèl de l'abadiá de Mozac, Auvèrnhe
Imatge:Chapiteau du cloître (Vaison-la-Romaine, Vaucluse, France).jpg| Capitèl de la catedrala de Vaison, Provença.
Imatge:Chapiteau.musee.Toulouse.png|Dessenh d'un capitèl al musèu de Tolosa.
Imatge:Porte des comtes - chapiteau 8.png|Capitèl de la pòrta dels comtes de la Basilica de Sant Sarnin de Tolosa


## Vejatz tanben

## Bibliografia
* J. Justin Storck, *Le Dictionnaire Pratique de Menuiserie, Ebénisterie, Charpente*, 1900, réimpr. éd. Vial 2006.

### Ligams extèrnes

* Explicacions brèvas suls diferents tipes de capitèls
Timpan (arquitectura)

En arquitectura, un **timpan** es la superfícia remplissent l'espaci triangular o gable entre un lindal e las arquivòutas. Abitualament correspond a la partida nauta d'un portal.

Etimologicament, lo tèrme (latin *tympanum*, grèc *tumpanum*) designa un tambor, una membrana tibat sus una dubertura, dins lo cas la membrana es de pèira, de veiral o de fusta, tibada en travèrs de l'arca. 

En l'arquitectura classica e neoclassica, subretot los temples grècs coma lo Partenon de l'Acròpoli d'Atenas, es la zona decorada d'esculturas qu'es dins de lo fronton.

A l'Edat Mejana, ven un espaci mièg circular dins la partida superiora d'un portal romanic o gotica, e sosten la decoracion esculturala.

Pendent la Renaissença e lo Barròc la decoracion escutlturala desapareis.

## Timpans de type classic

Imatge:The central pediment of the Academy of Athens, Greece 2004.jpg|Academia nacionala d'Art d'Atenas, decorat d'esculturas.
Imatge:Pantheon (Rome) - Right side and front.jpg|Lo panteon de Roma amb un timpan simple


## Timpans romanics



Imatge:Saint-Restitut Portail à l'antique.JPG|Glèisa de Sant Restitut]] : portal a l'antica (Provença) - L'art romanic provençal empruntèt fòrça caracteristicas estilisticas a l'arquitectura de l'antiquitat grecoromana.
Imatge:Bamberg Dom Fürstenportal 2.jpg|Lo Jutjament darrièt: arquivòuta e timpan del portal de la catedrala de Bamberg (Alemanha).
Imatge:Abbatiale Sainte-Foy de Conques - Tympan.jpg|Abadiá de Santa Fe de Concas - Lo timpan romanic representant lo jutjament darrièr (vèrs 1050).
Fichièr:France Arles St Trophime Portal Detail.jpg|Lo Tetramòrf, segon l'Apocalipsi, simbòl dels quatre Evangelistas e de las quatre estapas de la vida de Jèsus: portal romanic de l'Anciana Catedrala de Sant Trefume d'Arle (Arle) representant los quatre evangistas (vèrs 1180).


## Timpans de tipe arabi

imatge:ScrulturePortiqueSudMosqueKairouan.JPG|Timpan en arquitectura: partida superiora d'una pòrta ricament escultada de la Granda Mesquita de Kairuan (en Tunisia); lo timpan es escultat d'un vase estilizat qu'a partir d'el surgisson d'enlaçaments vegetals


## Timpans gotics

Fichièr:Paris Notre-Dame west facade - Portail du Jugement Dernier.jpg|Timpan gotic, Nòtra Dama de París.
Fichièr:Orgue-Toul.gif|Timpan de veiral de la Catedrala de Toul (Lorena).
Tetramòrf

Un **tetramòrf** (del grèc *τετρα, tetra*, quatre, e *μορφη, morfe*, "forma") es una representacion iconografica compausada de quatre elements. La pus frequenta se tròba dins lo monde crestian, la tradicion remonta a l'Ancian Testament, quand lo profèta Ezequiel descriguèt dins una de sas visions quatre creaturas de cara umana, e de còs qu'avián l'aparéncia animal (Ezequiel, 1:10). 
Una vision fòrça similara apareis dins un passatge de l'Apocalipsi de Joan (Apocalipsi, 4:1-9) que descriu quatre àngels zoomòrfs qu'entornan lo *[[Crist pantocrator|Pantocrator]]* e que los estudis interpretèron dempuèi lo sègle VI, a l'Edat Mejana coma los quatre evangelistas:

* L**'àngel**, o l'òme alat s'assòcia a Matèu, perque son Evangèli comença en fasent la genealogia de Crist, lo Filh de l'Òme;
* Lo **leon** s'identifica a Marc (evangelista), perque son Evangèli comença en parlant de Joan Batista, *Vei qui crida dins lo desèrt*, pareguèt a aquela del leon;
* Lo **buòu** seriá Luc, perque son Evangèli comença en parlant del sacrifici que faguèt Zacàrias a Dieu e, dins lo bestiari popular, lo buòu es lo signe del sacrifici.
* L**'agla** es associada a Joan, perque son Evangèli es lo mai abstrach e teologic dels quatre e per aquò s'auça en dessús dels autres.

En mai de la relacion del *Tetramòrf* amb los quatre evangelistas, se prepausèt qu'Ezequièl s'inspirèt de l'astrologia zodiacala babiloniana (recordem que quand aquel profèta predicava, lo pòble d'Israèl èra prèp de Mesopotamia, al sègle VI abC, dins las mans de Nabucodonosòr II): l'òme alat seriá Aqüari, lo Leon, seriá Leon, lo buòu seriá Taure e l'agla seriá Escòrpi. Tanben se suggeriguèt que se fa referéncia als quatre elements basics e, lo pantocrator, qu'entornan, seriá l'Etèr o Cinquen element unificador.

Lo tetramòrf e lo pantocrator son una constanta de l'art crestian medieval, tant dins l'escultura coma dins la pintura


Imatge:Meister des Book of Durrow 001.jpg|L'Òme, simbol de Sant Matèu
Imatge:BookOfDurrowLion.jpg|Lo Leon, simbòl de Sant Marc
Imatge:BookDurrowOx.jpg|Lo Taure, simbòl de Sant Luc
Imatge:BookDurrowEagle.jpg|L'Agla, simbòl de Sant Joan



imatge:Cathédrale de Maguelone-Typan du portail.jpg|timpan de la catedrala de Magalona, Lengadòc
imatge:Saint-Béat église portail tympan.JPG|timpan de la glèisa de Sent Beat, Comenge
Pineròl

**Pineròl** (autras grafias: 
**Pinairòl**, **Pineiròl**, **Pinheiròl**; *Pigneiròu* en nòrma mistralenca; *Pinareul* en piemontés; *Pinerolo* en italian), es una comuna italiana de la Província de Turin en Piemont. Doas de sas fraccions, l’Abaia e Taluc, son occitans.

## Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
***Pinairòl** - *Pinhairol*, *Pinairol* en occitan ancian.Del latin tardiu *Pinarolium*.

## Istòria
### Istòria lingüistica

A l'Edat Mejana, lo dialècte occitan vivaroalpenc estendut mai a l'est en Piemont. Uèi comuna de lenga piemontesa amb doas fraccions occitanas, Pinairòl foguèt ancianament partida d'Occitània.

## Patrimòni

## Eraldica
L'escut d'armas es estat reconegut amb lo DPCM dal 29 de julhet de 1955.
 

## Personalitats liaas a la comuna
*Joan Canavés, pintre e prèire de la Renaissença, nascut a Pinairòl.

## Veire tanben
### Ligams intèrnes
### Ligams extèrnes
## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Patmos

thumb|400px|Vista de Patmos
 **Patmos** es una illa grèga de Dodecanès, al sud-èst de la mar Egèa, al sud de Samos, a l'oèst de Lipsi e al nòrd-oèst de Leros. L'illa a la forma de tres illas del nòrd al sud, la mai granda al nòrd, e son unidas per dos istmes. La capitala es **Patmos** o Chora dins l'illa centrala, prèp de son pòrt Skala.

A l'epòca classica, la ciutat de Patmos èra dins la partida nòrd de l'illa e la partida sud forma lo cap *Amazonium*.

Dins aquela illa foguèt faidit Sant Joan a la fin del reilme de Domician (96) e aquí compausèt l'Apocalipsi. Una cauna de l'illa es lo luòc supausat ont recebèt sas revelacions.

Dins l'illa i a fòrça convents e glèisas e las rèstas d'un ancian castèl.

Possession de Ròdes foguèt romana e bizantina, e i passèron los cavalièrs de Sant Joan de Jerusalèm (aprèp de Ròdes) vèrs 1310 e los otomans en 1533. En 1912 foguèt ocupada pels italians e enclusida al Dodecanès e en 1948 venguèt grèga.