Polimetalcrilat de metil

Lo **poli(metalcrilat de metil)** (sovent abraujat en **PMMA**, de l'anglés *Polymethyl Methacrylate*) es un polimèr termoplastic transparent que lo monomèr es lo metacrlat de metil (MMA). Aquel polimèr es mai conegut jos son primièr nom comercial de Plexiglas (nom depausat), pasmens se lo líder global del PMMA es Altuglas International del grop Arkema amb per marca comerciala Altuglas. Es tanben vendut jol nom de marca comerciala Lucite, Crystalite, Perspex o Nudec.
thumb|Logó Altuglas International

## Sintèsi

Se polimerisa amb de radicals qu'amorçan una polimerizacion radicalária en cadena. Es tanben possible, la polimerizacion anionica, mejans d'amorçaires nucleofils de tipes carbanions.

La polimerizacion anionica se deu far en mitan anidre; en efècte, dins aquel tipe de reaccion, i a pas d'etapes de terminason, la cadena en construccion contunha d'absorbar de monomèrs fins a agotameny de l'estòc.
Es sonque a aquel moment que se pòt precipiter lo PMMA li provesent un proton (mejans un acid per exemple), o i apondre un monomèr diferent, dins la tòca de formar de copolmèrs de blòts (de tipe AAABBB).

Lo mitan anidre servís doncas a evitar que las cadenas de PMMA s'acaban tròp lèu a causa d'un proton, çó que fariá bassar lor gra de polimerizacion (nombre de monomèrs présents dins la cadena). Es tanben la rason que la reaccion se fa jos atmosfèra inèrta (argon, azòt).

Lo solvant e l'amorçaire utilizats definirán la tacticitat del polmèr e doncas sas proprietats fisicas.

Existisson tres principals procediments de polimerizacion:
* per colada entre doas placas de veire;
* en suspension;
* en massa.
Los dos darrièrs procediment son subretot utilizats per la produccion de placas extrudidas e la fabricacion de granuls.

Lo PMMA pòt être mòtlat per compression, injeccion, colada, bufatge e extrusion. Las fuèlhas e placas de PMMA son aisidament termoformadas. Se pòt aisidament lo metalizar.
Lo PMMA pòt èsser être sodat per ultrasons.

## Proprietats fisics

Sa transicion vitrosa (Tv) es compresa entre  per un PMMA sindiotactic (los grops son alternats a l'entorn de la cadena) e  dins lo cas d'un PMMA isotactic (totes los grops estèr son alinhats del meteis costat de la cadena). La majoritat dels PMMA sul mercat actualament es atactic amb una Tv entre  e . La modificacion du grop estèr induch tanben un abaissament del Tv (ex. etil +, *n*-butil +).
Lo PMMA pòt tanben èsser modificat per copolimerizacion amb d'autres monomèrs tals que d'acrlats, d'acrlonitrils, de stirèns e butadièns.

* Fòrça granda transparéncia, fòrça limpid amb un aspècte brilhant;
* proprietat optica excepcionala (transmission luminosa superiora a aquela del veire fins al pròche UV, transparéncia, limpiditat, brilhança). Indici de refraccion de 1,49; 
* aspècte de la superfícia fòrça lis e brilhant;
* excellenta resisténcia als agents atmosferics;
* excellenta tenguda als rai ultraviolets e a la corrosion;
* leugieretat: massa volumica de 1,19 (fòrça mai leugièr que lo veire);
* coefficient de dilatacion termica: ≈;
* usatge dentari: sensible a long tèrme (de meses) a la preséncia de la saliva (lo material ven cassant), de clorhexidina (desinfectant bocal) o de qualques colorants alimentaris (coloracions).

## Utilizacion

[thumb|Blòt de metacrilat amb una [figura de Lichtenberg.]]
* Ensenhas, bandèus luminoses, panèl senhaletics e publicitaris
* PLV, mostradors, gravadura, amòblament, agençament de boticas, decoracion
* pèças industrialas
* accessòris de securitat
* protèsi dentária
* Implant en oftalmologia
* membranas per emodialisaires
* fibras opticas
* art
* lentilhas d'aparelhs foto economics
* supòrt d'impression dirècta amb tintas UV pels cadre fotos
* instruments de musica: de modèlels de batariás.

Lo PMMA a fòrças avantatges que los dos principals sob:
* qu'es transparent;
* qu' resistent.

Pòt remplaçar lo veire dins la fabricacion de veirals car permet una excellenta transmission de la lutz. Transmet fins a 92 % de la lutz vesible, es a dire mai que lo veire. Per sa resisténcia ald ultraviolets, es utilizat pels veirals, las proteccions de teulats o d'elements de veitura (lums arrièrs).

Es lo sol polmèr que siá transparent als ultraviolets. Al contrari dels polcarbonats, polistrèns e autres polmèrs transparents, patís pas de coloracion jaunenca qu'imposa l'apond d'azurants optics. Se dona alara un polmèr d'una transparéncia excepcionala.

Las superfícias de PMMA son d'una granda rigiditat, e de bona resisténcia als produchs quimics. Es lo material ideal per las parets transparentas dels grands aqüaris.

Malgrat aquó lo PMMA es gaireben fragil et brutla lèu. Aquel polmèr deu èsset trempat per largar las tensions intèrnas del polimèr. A una flaca resisténcia als solvants, coma los carburants. Aprèp ensags, lo material semble resistir plan
a l'acetòn, a l'esséncia, al formaldeïd e l'acid muriatic. Reagís pasmens fòrça mal al contacte de cianoacrilats, que fan blanquir lo PMMA coma se aviá estat sablat.

Lo PMMA a una resisténcia pro flaca a l'abrasion. Se cal, se prefèra alara lo copolmèr SAN (strèn-acrilonitril), subretot per las pèças coloradas (lum arrièr de veitura) que la transparéncia es mes importanta.

Le PMMA pòt pas èsser utilizat per tapar de maquinas industrialas, es necessari d'utilizar lo policarbonat que ne presenta pas de dangièr quad se trenca.

## Reciclatge

Lo PMMA pòt èsser fondut puèi mòtlat de nòu, mas es subretot per depolimerizacion que se lo pòt reciclar aisidament. Per caufatge, lo PMMA torna a son monomèr primièr, lo MMA. E se pòt utilizar de nòu per una autre polimerizacion.

## Referéncias