Carnaval Biarnés

alt=Sent Pançard e los palhassas fàcia al public.|vinheta|Procès de Sent Pançard al Carnaval Biarnés de 2017.
Lo **Carnaval biarnés** qu'ei un carnaval qui's passa a Pau dens lo despartament deus Pirenèus atlantics en França. Qu'esto creat dens la soa fòrma actuau en 1985 a Pau e qu'ei organizat per l'associacion (Lei 1901) Carnaval Pantalonada  Lo Carnaval biarnés aqueste qu'ei ua reappropriacion de la pratica qui's hasè dens las Pirinèus totas e en particulièr en Bearn. Lo son calendari qu'a evoluat après las annadas: qu'ei passat de un dia a mentuns en fonccion de las annadas. Despuish la debuta, dus moment hòrts qu'eston tostem presents: lo procès e la cremacion de Sent Pançard, mes annadas après annadas, d'autes moments qu'eston hornits com la remesa de las claus o la sèga.

## Istoric
Lo purmer Carnaval biarnés qu'estó organizat per l'associacion Carnaval pantalonada en hèurer 1985 a Pau. Qu'era concentrat sus un dia, lo dissabte vrespe.

## Personatges
Los personatges deu Carnaval biarnés que son tirats deu panteon pireneenc. Los mei coneishuts que son :
* Sent Pançard (o Carnaval)
* Carronha (aperada tanben "Fanchon")
* Quaresme
* L'Ors 
* Los Caçadors
* Roseta
* Los Pantelons
* Los Arlequins
La lista complèta deus personatges sus laquau s'apea l'associacion Carnaval Pantalonada. :
*Los Esquirons 
*Los Abans-corrièrs
*Los Questaires 
*Los Fesilhèrs 
*Los Banderolèrs 
*Los Tabardaires 
*Los Pantelons 
*Los Arlequins 
*Los Pastors
*Lo Cavalet 
*Lo Gat 
*Lo Porcatèr
*La Cantinèra 
*Lo Monsur e la Dauna 
*Lo Paisan e la Paisana 
*La Poralha
*Los aulhèrs, los cans e las aulhas 
*Bacús e las Polomas
*Los Esquirons 
*Los Banderolèrs 
*Los Sapurs
*Los Crestadors
*Los Manescaus
*Los Remolaires
*Los Maquinhons
*Los Cauterèrs
*Los Bohèmis
*Los Cosinèrs
*Los Perrequèrs
*Los Ramonaires
*Lo barbèr o perruquèr
*Charlatan
*Lo fotografe
*Lo molièr
*Los ceraires e brossaires
*Lo pòrta-Jules
*Lo curat e la goja
*Los paissaires
*Lo gasetaire
*Lo lunetaire
*Lo crofetaire
*Los perrequèrs
*Lo lobatèr
*Lo crabèr
*Los escobaires
*Las broishas
*Los Timponèrs
*Las aurostèras
*Los pompièrs

## Debanar

### Calendari
A la debuta deu Carnaval biarnés qui èra concentrat sus un sol dia, lo dissbate, la data qu'èra causida en fonccion de las vacanças escolaras e de las partidas deu Tornei de las cinc nacions de rugbi. Au briu de las annadas, d'autas dias de hèsta qu'eston hornidas ad aqueth dissabte e que caló aténer la fin de las annadas 90 tà que lo conselh d'administracion de l'associacion e decidisse de calar lo calendari deu Carnaval biarnés suu calendari crestian. A contar d'aquera decision, lo darrer dia de la hèsta e dincà l'edicion 2016 qu'era lo dimars. 

### Debanar de l'edicion 2016

En 2016, lo Carnaval qu'a cambiat de fòrmula en ensajar de guardar çò que l'associacion Carnaval Pantalonada a considerat com los eishs de la manifestacion. . 

Dijaus : Dia de l'ors

Vrespe : Carnaval a la fac 

Ser :Nueit de l'Ors (dens lo centre vila)

Divès : Dia deus becuts

Vrespe: Carnaval'escòlas (dens las carrèras de Pau)

Ser: Nueit deus Becuts ( Hedàs)

Dissabte : Lo gran passacarrèra

Vrespe: La sèga (Plaça Clemenceau) - La remesa de las claus (Mairia) - lo har córrer Sent Pançard (carrèras de Pau) - Lo procés (Plaça de la Liberacion) - La cremacion (Hedàs) (vrespe)

Ser : Bal a tu a jo (chapitèu Hedàs)

Dimenge : Dia de la votz

Matin : Mercat de Carnaval

Vrespe : Cantèra - Bal a la votz

### Imatges

Fichièr:Hartèra de nau dias - Carnaval Biarnés 2014 - 06.jpg|alt=Sent Pançard dobrís la boca davant un sieton.|Sent Pançard que's harta a la Hartèra de nau dias en 2014.
Fichièr:Sent Pançard.jpg|Procès de Sent Pançard.
Fichièr:Bal de l'ors - Caça a l'ors - Carnaval Biarnés 2015 (02).jpg|Bal de la caça a l'ors 2015.
Fichièr:Lo gran passacarrèra - Carnaval Biarnés 2017 (86).jpg|Un gigant deu Carnaval Biarnés.
Fichièr:Cremacion de Sent Pançard - Carnaval Biarnés 2017 (29).jpg|Cremacion de Sent Pançard.
Fichièr:Bal a tu a jo - Carnaval Biarnés 2017 06.jpg|Bal a tu a jo, Carnaval Biarnés 2017.
Fichièr:La Sega - Carnaval Biarnés 2017 (38).jpg|Palhassa pendent la Sega.
Fichièr:Caça a l'ors - Carnaval Biarnés 2017 (10).jpg|Caça a l'ors.
Fichièr:Procès de Sent Pançard - Carnaval Biarnés 2017 (33).jpg|Procès de Sent Pançard en 2017.
Fichièr:Passacarrèra - Carnaval biarnés 2014 - 11.jpg|Musicians pendent lo passacarrèra.


## Nòtas e referéncias