Càncer (constellacion)

La **constellacion dau Cancèr** (simbòl : ♋ ; abreviacion : Cnc) es una constellacion dau zodiac situada entre lei Bessons a l'oèst e lo Leon a l'èst. Constituida d'estelas pus lusentas de magnitud aparenta superiora a 3, es coneguda dempuei l'Antiquitat mai son observacion es malaisada. Pasmens, assosta l'amàs dubèrt de Praesepe que fa partida deis amàs d'estelas pus importants dau cèu nuechenc.

## Istòria

[thumb|left|Illustracion anciana de la [constellacion dins un obratge astronomic de 1825.]]

La constellacion dau Cancèr es un traçat ancian qu'èra ja conegut per leis astronòms babilonians e egipcians, respectivament sota lei noms de Tortuga e d'Escarabèu. Son apelacion actuala ven de Grècia onte doas visions existián a prepaus d'aquela constellacion :
* representava un chambri gigant encargada per Èra de geinar Ercules durant son combat còntra l'Idra. Mordeguèt l'eròi au talon mai foguèt finalament esquichada. Coma recompensa, Èra placèt l'animau dins leis estelas.
* èra la Pòrta deis Òmes que permetiá lo passatge deis armas destinadas a intrar dins lei còrs a la naissença. 
Lo Cancèr faguèt partida dei 48 constellacions mencionadas dins leis escrichs de Claudi Ptolemèu. Pasmens, foguèt lo filosòf Diderot (1713-1784) qu'acabèt d'identificar la constellacion a un chambri en integrant aquela interpretacion dins l**[[Encyclopédie]]''.

== Estelas principalas ==

La constellacion dau Cancèr a pas d'[[estela]]s lusentas. La pus visible es [[Beta Cancri]] (Altarf ò Tarf), de [[magnitud aparenta]] de + 3,5, que representa una pinça dau [[chambri]]. La pus coneguda es [[Alpha Cancri]] (Acubens) que constituís la segonda pinça. En despiech de son nom, es solament la quatrena estela pus lusenta de la [[constellacion]]. Lei tres estelas [[Gamma Cancri]], [[Delta Cancri]] e [[Iota Cancri]] forman lo còrs de l'[[animalia|animau]]. Enfin, leis estelas pauc visiblas a l'entorn d'aquel aisse son lei cambas. Pasmens, son pas integradas au traçat modèrne de la constellacion.

== Objèctes celèstes ==

=== Praesepe ===

[[Fichièr:M44 Heggie.jpg|thumb|right|[[Fotografia]] de l'amàs dubèrt de [[Praesepe]].]]



L'[[amàs dubèrt]] [[Praesepe]] ([[Messier 44|M44]]) es un amàs visible a uelh nus qu'es conegut dempuei l'[[Antiquitat]]. D'una magnitud aparenta de 3,1, ocupa una zòna de 70' au nòrd-èst de l'estela [[Delta Cancri]]. Situat a 580-610 [[annada lutz|ans lutz]] de la [[Tèrra]], contèn benlèu un milier d'[[estela]]s situadas dins una region de 12 [[annada lutz|ans lutz]] de diamètre. Son observacion es aisada e un [[pòrtavista]] permet d'i observar de desenaus d'[[estela]]s. L'utilizacion d'instruments pus gròs permet d'aumentar la quantitat de detalhs visibles a condicion d'utilizar un [[grossiment]] feble.

=== Autreis objèctes ===

En fòra de l'[[Amàs d'estelas|amàs]] de [[Praesepe]], dos objèctes de remarca pòdon èsser observats dins la [[constellacion]] dau Cancèr per d'[[astronomia|astronòms]] amators. Lo premier es l'[[amàs dubèrt]] [[Messier 67|M67]] qu'es situat a proximitat d'[[Acubens]]. Es un [[amàs dubèrt|amàs]] fòrça vièlh que deu contenir 500 [[estela]]s dins una region de 22 [[annada lutz|ans lutz]] situada a aperaquí  [[annada lutz|ans lutz]] de la [[Tèrra]]. Es visible amb un pòrtavista mai l'observacion de detalhs interessants necessita l'utilizacion d'un pichon [[telescòpi]].

Lo segond objècte es l'estela variabla [[R Cancri]] qu'es una [[estela variabla de tipe Mira]]. Situada a 750 [[annada lutz|ans lutz]], sa [[luminositat]] passa de 6,07 a 11,9 segon un cicle d'environ 357 [[jorn]]s.

== Annèxs ==

=== Liames intèrnes ===

* [[Chambri]].
* [[Constellacion]].
* [[Messier 44|Praesepe]].

=== Bibliografia ===

* **(fr)*' [[David Lévy]], *Guide pratique de l'astronomie'', 1995.

### Nòtas e referéncias