Vas Apcher

**Vas Apcher** (*Landeyrat* en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

## Geografia

### Comunas vesinas

    400px|left|Distanças e posicion relativa
    



### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son, per luòc:
* **Landairac** - *Lhandayrat* e *Landayrat* en 1322, *Landayrac* al sègle XIV, *Landeyracum* (latin) en 1386, *Landayracum* (latin) en 1395, *Landerat* en 1401, *Landeriacum* (latin) en 1492, *Landeiracus* (latin) en 1556, *Landeyrac* en 1559, *Landeyrat* en 1623, *Lendyrat* en 1648, *Landeirat* en 1677, *Landeyrat ou Apcher* en 1885 (mapa d'Ad. Joanne). *Landairac* vendriá del nom germanic d'òme *Landar*, amb lo sufixe *-iacum*.
* *Apcher*, *Apché* (en francés) - *Apcherium* (latin) en 1297, *Apch* (?) en 1329, *Archeyr* en 1386, *Apcher* en 1395, *Apcher* al sègle XVIII sus la mapa de Cassini, *Apcheix* al sègle XIX sus la mapa d'Estat Major. Dauzat parla d'un vialatge de Chantal d'aquel nom, mas n'i a maites, sense parlar dels que son fòra del departament (Sanch Ale dels Apchièrs). L'explica per un nom latin d'òme, *Appius* (que dona tanben Apchon e Apchac), amel sufixe *-arium*, « mai d'un » . La pluralitat es confirmada per la viala de Losera, o per son chastèl, mas lo semantisme pausa problème e tots los *Apchers* pòdon dificilament s'explicar per una proprietat d'Appius. De còps qu'i a, lo nom se confond amb *Le Chier* ( > *carium*, en bas latin, "luòc rochassut"), etc. Possiblament ***Apchèir*** segon las atestacions ancianas?
* **Pradas** (nom probable; *Pradt* ou *Prades* en francés) - *Mansus de Pradas* en 1329, *les Pradas* al sègle XVIII sus la mapa de Cassini *Pradt* al sègle XIX sus la mapa d'Estat Major.
* *Veyrines* (nom fr) - ***Veirina(s)*** coma las autras *Veyrines* del Chantal? Veire una autra Veyrines sus DicoTopo.
* Prononciacion e usatges lingüistics. Lo nom de la comuna es prononciat [lande'ra] a Pradèirs (per un informator que ditz [pra'de] e pas [pra'dɛj], doncas que simplifica los diftongues). A Sent Sadurnin, un informator ditz [va'zatse] o [vaza'tse] (accentuacion pas neta), *vas Apcher*, delh nom ancian delh borg (veire partida Istòria).

## Istòria
Lo borg de Landairac, encara marcat amb la gleisa sus la mapa de Cassini , existís pas mai . Lo chapluòc de la comuna saguèt transferit a *Apcher*, mas la comuna a gardat lo nom tradicional e Apcher es marcat *Landeyrat* sus las mapas (e, probable, sobre las plancardas). A la plaça delh vialatge ancian, demòran las mencions *Montagne de Landeyrat* e *Ruisseau de Landeyrat*. Lo borg primitiu èra pas que leugièrament pus naut qu'Apcher, mas èra combatut de totes los vents.

## Administracion

* Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Alancha; es ara del canton de Murat

## Demografia

## Luòcs e monuments
* Gleisa de Santa Anna
* Sit galloroman *de Veyrines* (nom fr)
* Anciana gara de Marcenac-Landairac, sus la linha de Bòrt a Nuçargues. Barrada al servici viatjaires en 1990 e al trafic merchandiá en 1991, garda una activitat toristica amel Veloralh del Sejalèir que circula entre Landairac e Alancha.
* Cascada *de Veyrines*, sul *ruisseau d'Apcher* (nom fr).
* Caòs de Landairac
* Chastèl de Pradas (nom probable; *Pradt* ou *Prades* en francés)


Allanche - cascade des Veyrines 20200809-02.jpg|La cascada *des Veyrines*, en limit comunal ame Alancha.
Landeyrat - sanctuaire gallo-romain des Veyrines 20200809-02.jpg|Sit del santuari galloroman *des Veyrines*.


## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias