open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mérida (Veneçuèla)

thumb|thumb|300px|Vila de Mérida
La vila de **Santiago de los Caballeros de Mèrida** o Simplament Vila de **Mèrida** es la capitala de la municipalitat Libertador e de l'estat Mèrida e una de las principalas localitats dels Andes veneçolans. Foguèt fondada en 1558, en fasent partida de la Nòva Granada, malgrat aiçò, passèt a aperténer a la Capitania Generala de Veneçuèla, en jogant un ròtle actiu pendent la Guèrra d'Independéncia. La populacion de la vila principala es de  abitants e l'airal metropolitan que compren la Municipalitat Libertador atenh las  personas (Cens 2001). La vila representa 28% de la populacion totala de l'Estat Mèrida, qu'a mai de  abitants (Cens 2001). Es sieu de l'Universitat dels Andes e de l'Arquidiocèsi de Mèrida. De mai ostenta lo telefèric pus naut e lo segond del mond per la longor. Es lo màger centre estudiantil e toristic del cogant veneçolan. Presenta tanben coma un atractiu lo Sistèma de Transpòrt Massiu Trolebús de Mèrida lo que s'expausa coma un mejan de transpòrt turistico mercés a la siá estructura. Aquela vila s'assenta sus un altiplà enclavat dins la val del riu Chama, que la recor d'extrèm a extrèm. La localitat de Mèrida se tròba situada a una altitud de 1600 msnm. Coma cortina de fons s'auça en l'orizont merideño la cresta mai elevada del país: lo bèc Bolívar. 

## Toponimia

La vila recebèt lo sieu nom pel fondator Juan Rodríguez Suárez, que la cristianèt d'aquela manièra en onor dins la siá vila natala, Mérida a Extremadura, Espanha. 
Malgrat aiçò, Juan de Maldonado la renombraría coma **San Juan de las Nieves**. En 1559, tornèt cambiar lo nom, en optant aquel còp per **Santiago de los Caballeros**. Progressivament, s'anèt en adoptant la denominacion **Santiago de los Caballeros de Mèrida**, manièra que combinava las variantas amb que s'èra designat dins la vila fins alavetz. 
La paraula Mérida proven del tèrme "emèrita", votz latina que significa "de qui a merit" e tanben "emèrit", qu'es la vertadièra origina etimologic del nom, doncas qu'una autra accepció del tèrme en latin èra ligada als soldats que resultan licenciats de l'armada. Aital doncas, la vila de Mèrida, capital actual de la Comunitat Autonomica d'Extremadura, a aquela origina: lo nom d'Emèrita Augusta significava que foguèt una vila fondada en temps d'August amb soldats licenciats de l'armada, los que se placèron en un poblat ja existent, en escambi de los donar la categoria de ciutadans romans als ancians poblants. D'autra banda, tanben en espanhòl e en anglés, lo mot *emerit* significa  ("Professor Emerit" e en anglés "Emeritus Professor" significan ). Amb lo passatge del temps, aquel nom foguèt mutant fins a venir "Mérida", en perdent l'E iniciala e en cambiant la t contra la d, malgrat qu'autras derivats coma "meritori" o lo meteis "emerit" òc qu'an conservat una forma mai semblabla a la paraula latina. E un autre trach comun entre la Mérida espanhòla e la veneçolana es que dins las doas vilas i a un afluent del riu principal amb lo nom d'Albarregas.
Haley Paige

thumb|right|Haley Paige

**Haley Paige**, naissuda **Maryam Irene Haley** lo 30 de decembre de 1981 a Chihuahua e defuntada lo 21 d'aost de 2007 a King City, siguèt una actritz pornografica mexicana-americana.
Ballinglass Incident

L**'Incident de Ballinglass** (*Ballinglass Incident*) designa una expulsion de païsans irlandés durant la Granda Famina (1845-1849).

Despuei l'Acte d'Union de 1800, Irlanda s'integrava dedins lo Reiaume Unit, e la màger part dei tèrras en Irlanda apartenián a de grands proprietaris anglés. Lei païsans irlandés èran de logataris que produsián de cerealas, de tartiflas e de bestiau. Mai sobrava que lei tartiflas per manjar per aquestei païsans ; leis autres produchs servián per pagar lo loguier e s'exportavan d'Irlanda vèrs Anglatèrra. Aqueleis exportacions contunièron e mai quand la recòlta de tartiflas de 1845 siguèt desastrosa. De païsans que podián pas pagar lo loguier en aquela situacion si faguèron expulsar de seis ostaus e de sa tèrra. De desenaus de miliers d'entre elei si faguèron expulsar durant la famina.

Lei 300 abitants dau vilatge de Ballinglass dins la Comtat de Galway èran relativament "riches" e podián pagar lo loguier. Maugrat tot, totei si faguèron expulsar lo 13 de març de 1846 perque la proprietària, una frema dau nom de Gerrard, voliá establir una bastida de pasturgatge an aquel endrech. Leis ostaus de Ballinglass siguèron demolits per l'armada e la polícia. Lo premier vèspre, leis abitants durmèron dins lei roïnas mai l'endeman, la polícia e l'armada revenguèron per leis expulsar definitivament.
Escala Leiden

L**'escala Leiden** es una escala de mesura de la temperatura inventada dins la vila de Lèida ai País Bas vèrs 1894.
Nuclèu planetari

400px|thumb|Nuclèus de divèrsei planetas
En geologia, lo **nuclèu** d'una planeta es l'ensemble de sei jaç intèrnes.

Pòt èsser liquid o solid, segon de factors coma la talha, l'edat, o la distància de la planeta a son estela. Lo nuclèu de la Terra es parcialament liquid, mentre que lo nuclèu de Mart es probablament solid, estent que la màger part de son camp magnetic a disparegut; un nuclèu liquid supausa un camp magnetic.
San Marino (Califòrnia)

**San Marino** es una vila situada dins la comtat de Los Angeles, dins l'estat de Califòrnia, ais Estats Units. Au recensament de 2010 sa populacion èra de  abitants.

## Nòtas e referéncias
Nuclèu (omonimia)

**Nuclèu** o **nucli** se pòt referir a lo:

* Nuclèu atomic
* Nuclèu (biologia)
* Nuclèu Linux
* Nuclèu planetari
* Nuclèu galactic
Gara de Vancouver Pacific Central

La **gara Pacific Central** dins la vila de Vancouver en Colómbia Britanica es desservida per VIA Rail Canada e Amtrak. Es una gara patrimoniala ambé de personau.
Pòl magnetic

Los **pòls magnetics** son dos punts de la superfícia de la Tèrra ont s'encontran las linhas de fòrças magneticas:
*Pòl Nòrd magnetic
*Pòl Sud magnetic

La Tèrra agís coma un enòrme imant en causa de l'existéncia d'una massa de fèrre dins son nuclèu. De corrents electrics dins lo nuclèu genèran la màger part del camp magnetic, gaireben 10% seriá produits pels corrents de l'ionosfèra.

Los pòls mudan de posicion lentament, mas demòran a prèp de 1600 km dels pòls geografics que determinan l'axe de rotacion terrèstre.

Al contrari dels pòls geografics, los dos Pòls magnetics son pas exactament opausats. La linha imaginària que seriá un *axe magnetic*, passa pas pel centre just de la Tèrra, mas a prèp de  d'aquel.

## Bossòla

Las bossòlas simplas s'utilizèron dins la navigacion tre lo sègle XII e sas agulhas atiradas pel centre de la Tèrra, provoquèron un cambiament dins la navigacion.

L'orientacion de l'agulha de la bossòla es foncion da las combinasons de las posicions dels dos costats opausats ont s'encontra lo magnetisme, posicions que fan pas simetria amb la posicion dels angles de la planeta.
Per aquò, la correlacion entre l'indica de la bossòla e la posicion dels pòls geografics vària amb:
*la data (posicion dels pòls magnetics)
*la longitud del luòc, qu'es de mal determinar. 
*la lateralitat e la division dels pòls
A3 (Romania)

L'autorota **A3** o **Autorota de Transilvània** (romanés : *Autostrada Transilvania*) es un projèct d'autorota en Romania de la Bechtel Corporation.

Itinerari : Bucarèst - Ploiești - Brașov - Făgăraș - Sighișoara - Târgu Mureș - Cluj-Napoca - Zalău - Oradea - frontiera ongresa.

La construccion dau tròç Brașov - Borș, d'una longor de 415 km, comencèt en junh de 2004. Lo contract signat entre lo govèrn romanés e l'entrepresa americana Bechtel causèt de problèmas importants au Parlament de Romania e ambé l'Union Europèa. Pasmens lo projèct si mantenguèt, estent lo besonh urgent d'una alternativa a la rota nacionala DN1, qu'es la rota mai congestionada de Romania en 2006.

Un còup acabada, aquela autorota deuriá suportar la part mai gròssa dau trafegue d'automobilas de l'èst de l'Union Europèa. E mai mentre que lo contract conclús entre l'Estat romanés e Bechtel fixèt fins au 31 de decembre de 2013 la data de finalizacion de l'autorota, leis òbras de 6 dei 8 tròç avián pas començat au 1er de setembre de 2010

Lo tròç Gilău - Turda s'inaugurèt lo 1er de decembre de 2009, lo tròç Bucarèst - Ploiești s'auriá degut durbir en julhet de 2010.
Olga Bancic

**Olga** (o **Golda**) **Bancic** dicha Pierrette, naissuda lo 10 de mai, lo 15 de mai o lo 28 de mai de 1912 segon leis fònts, a Chişinău en Bessaràbia, e mòrta decapitada lo 10 de mai de 1944 a Stuttgart, siguèt una immigrada romanesa, judieva e comunista, soudat volontari de l'armada francesa de liberacion (FTP-MÒI/Grope Manouchian).
Steak (filme)

**Steak** es un filme francocanadian realizat per Quentin Dupieux que sortèt en 2007.

## Sinòpsi

## Referéncias


## Ligams extèrnes
*  ''Steak '' sus l'Internet Movie Database
Abadiá de Prat Benesit

L**'Abadiá de Prat Benesit**  fuguet creada en 1140 per l'abadiá de Dalon dins la parròfia de 

Beteste (en Lemosin, dins l'actuau departament de Cruesa) de mercé lo senhor de Malval. Lo prumier abat, versemblablament lo fondator, s'apelava Peire. En 1162, l'abadiá s'integret a l'òrdre de Cisteu. Diversas familhas nòblas de la region, coma la poderosa familha de Déols, efectueren daus dons en favor de la fondacion. Los Bròssa, senhors de Boçac, ilhs mesmes eissits daus Déols per las femnas, decidigueren de i establir lor sepultura. Rogier de Bròssa, mòrt en 1287, i es sebelit emb sa femna, Marjarida de Déols, en mai d'unes de lors descendents, aitau Joan de Bròssa, lo , mòrt en 1433. Tre la fin dau segle XV, emb Joan VI de Sant Julian, mencionat en 1490, e juscanta 1599, los senhors de Sant Julian fugueren qualificats de  de l'abadiá.

Durant las guerras de religion e de la Liga, l'abadiá fuguet ocupada alternativament per de las tropas protestantas e catolicas, que la pilheren dins 'quelas ocasions. En 1590-1591, fuguet en poder daus protestants que 'chaberen per n'estre fòrabandits per lors adversaris, au terme daus combats que daisseren roïnadas l'egleisa abadiala e las bastissas conventualas. En 1621, lo noveu abat comandatari, Matieu de Verthamont, vengut prendre possession daus luecs, evoquet de las  e de .
Federacion Acadiana de la Nòva Escòcia

La **Federacion Acadiana de la Nòva Escòcia (FANE)** (francés : *Fédération acadienne de la Nouvelle-Écosse*) es un organisme sensa tòca lucrativa que velha a l'espandiment e au desvelopament globau de la comunautat acadiana e francofòna de la Nòva Escòcia. La FANE rambla uèi 10 organismes regionaus, 15 organismes provinciaus e 2 organismes institucionaus (l'Universitat Sainte-Anne e lo Conseu Escolar Acadian Provinciau).

La FANE agisse coma pòrtaparaula oficiau de la comunautat acadiana e francofòna de la Nòva Escòcia. Perseguisse la mission de n'assegurar la subrevida lingüistica, culturala, economica, sociala e politica.

Uèi, Désiré Boudreau es lo president dau burèu de la direccion de la FANE e Jean Léger n'es lo director generau.
Großdeutscher Rundfunk

La **Großdeutscher Rundfunk** (ràdio de la Granda Alemanha) siguèt la designacion dau programa unificat de radiodifusion nacionau socialista dins lo Tresen Reich, dau 1er de genier de 1939 a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala en aost de 1945.
Homo Sacer

**Homo sacer** (expression latina per "*òme sacrat*") es un estatut que vèn dau drech roman : si tracta d'una persona qu'excluson, que si pòu far tuar per cu que sieche, levat per un sacrifici uman au moment d'una ceremònia religiosa. La persona dispausa gis de drech civic.
Candes-Saint-Martin

**Candes-Saint-Martin** es una comuna francesa dau departament d'Indre e Léger dins la region dau Centre qu'es sus la lista dei vilatges de França mai bèus.

## Geografia

La municipalitat a situat cara al confluisson de la Loire e de la Viena, a 40&nbsp;km a l'o&egrave;st de Tors en direccion de Saumur. A situat en limit del departament de Indre-e-Loire ; basta amb far un sol quilom&egrave;tre per retre's en lo departament de Maine-e-Loire.

Fa partida del Parc natural regional Loire-Anjau-Touraine e se tr&ograve;ba a la cœur del Val de Loire, promu al patrim&ograve;ni mondial de l'UNESCO.

La commune est située face au confluent de la Loire et de la Vienne, à 40&nbsp;km à l'ouest de Tours en direction de Saumur. Elle est située en limite du département d'Indre-et-Loire ; il suffit de faire un seul kilomètre pour se rendre dans le département de Maine-et-Loire.

Elle fait partie du Parc naturel régional Loire-Anjou-Touraine et se trouve au cœur du Val de Loire, promu au patrimoine mondial de l'UNESCO.

= 5.77

Las primi&egrave;ras traces d'aucupacion del lu&ograve;c datan del peri&ograve;de gallo-romaine.

Sants Martin de Tors a defallit dins la gl&egrave;isa coll&eacute;giale de Candes en novembre 397. Una legenda nosautras renseigne #qu'en en transportant lo sieu c&ograve;rs en vaiss&egrave;l fins a Tors, lo vilatge s'es percebut que los b&ograve;rds de la Loire avi&aacute;n cob&egrave;rt de flors, en detriment del mes de novembre. S'ag&iacute;s de l'origina del &laquo; estiu del Sant-Martin &raquo;.

A , lo rei Louis XI freq&uuml;entava lo vilatge de Sant-Martin de Candes, retent aumenatge a aquel sant. En decembre 1473, #confirmar de n&ograve;u la si&aacute; proteccion reiala per las si&aacute;s cartas brevets.

Es en 1949 que la municipalitat de *Candes* prendr&agrave; lo nom de *Candes-Sant-Martin*.

Les premières traces d'occupation du lieu datent de la période gallo-romaine.

Saint Martin de Tours est décédé dans l'église collégiale de Candes en novembre 397. Une légende nous renseigne qu'en transportant son corps en bateau jusqu'à Tours, le peuple s'est aperçu que les bords de la Loire étaient couverts de fleurs, en dépit du mois de novembre. Il s'agit de l'origine de l'« été de la Saint-Martin ».

Au , le roi Louis XI fréquentait le village de Saint-Martin de Candes, en rendant hommage à ce saint. En décembre 1473, il confirma de nouveau sa protection royale par ses lettres patentes.

C'est en 1949 que la commune de *Candes* prendra le nom de *Candes-Saint-Martin*.

## Administracion

## Demografia

## Luecs e monuments
## Personalitats liadas ambé la comuna
## Veire tanben

## Liames extèrnes

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Cementèri militar alemand de La Cambe

Lo **cementèri militar alemand de La Cambe** (*cimetière militaire allemand de La Cambe* en francés ; *Deutsche Kriegsgräberstätte in La Cambe* en alemand) es un cementèri alemand de la Segonda Guèrra Mondiala que si situa a La Cambe dins lo nòrd-oèst de Calvadòs. L'i enterrèron aperaquí  soudats alemands que morèron au moment dei combats de junh a aost de 1944 dins lo corrent de la Batalha de Normandia. Lo cementèri, d'una superficia de doas ectaras, s'acabèt en 1961 e s'inaugurèt en setembre dau meme an. Despuei, si retrobèron 700 còrs de soudats alemands en Normandia qu'enterrèron a La Cambe. Lo cementèri s'administra per lo Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge, la comission alemanda dei tombas de guèrra.

Inicialament, leis Americans enterrèron durant l'estiu de 1944 sus dos campàs adjacents de soudats americans e alemands a La Camba. Rapatrièron lei dos tèrç dei còrs americans ais Estats Units a la demanda dei familhas, e transferèron lo tèrç que sobrava dins lo cementèri american de Colleville-sur-Mer a quauquei quilomètres d'aquí. En 1954, après l'acòrdi franco-alemand sus lei tombas de guèrra, si decidèt de faire dau site de La Cambe un dei sièis cementèris alemands de Normandia. Coma aquò lei servicis dau Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge ramblèron, en mai dei soudats alemands ja enterrats sus lo site, mai de 12 000 mòrts que lei còrs si despartissián dins lei cementèris provisòris pertot en Calvadòs e Orne.

Lo tumulus centrau dau cementèri, dominat per una gròssa crotz de granit de 5 mètres d'aut, rambla quauquei soudats que sei noms son gravats sus de placas que s'atròban au pè d'aquest.

En 1958, La Cambe siguèt lo site dau premier camp de jovents organizat per lo Volksbund en França. Despuei aqueu moment, de joves participants sostenguts per de soudats de la Bundeswehr ajudan a l'entretenença dau cementèri.

Adjacent au cementèri, si bastissèt lo Jardin de la Paix (*Jardin de la Patz*) onte sus tres ectaras plantèron 1 200 agasts en simbòle de patz, cada finançat per un donator de país diferents.

Lo 5 de junh de 2009, dins lo quadre dau 65en anniversari dau Desbarcament, Lucien Tisserand, lo conservator dau cementèri despuei 1989, organizèt a la demanda de l'Ambaissada d'Alemanha en França una ceremònia que reünissèt entre 600 e 700 personas amb de veterans francés, alemands e americans e de representants d'autres país Aliats que participèron a la Batalha de Normandia.

Si pòu apercebre lo cementèri despuei l'N13 (que jonhe Caen e Cherbourg) que passa just au nòrd dau cementèri.
Miratge

Lo **miratge** es l'imatge mai o mens deformat d'un objècte ben reau per un efècte optic (es pas una illusion d'optica, qu'es una deformacion d'un imatge que si deu a una interpretacion erronèa dau cervèu).

La fotografia d'aqueu miratge que si crèa per lei diferéncias de temperatura de l'èr ne'n pròva la realitat optica (traças) e pas son illusion (ni l'uelh ni lo cervèu s'enganan en viant l'èr tremolar o lei rais que si semblan rebatre sus lo sòu). 

Lo miratge a ren de subjectiu : si pòu fotografiar. Lo miratge a ren d'irracionau : s'explica per l'optica geometrica e lei lèis de la refraccion.
Pòl Sud magnetic

Lo **pòl sud magnetic** es un punt variable a la superficia de la Tèrra ont las linhas de fòrça del camp magnetic terrèstre son dirigidas a la verticala e en naut. Se deu pas confondre amb lo punt (mens conegut) nomenat **Pòl Sud geomagnetic**

Sa variacion continua se deu a de perturbacions del camp magnetic terrèstre. En 2005, s'estimava sa posicion a  prèp de la còsta de la Tèrra de Wilkes, dins l'Antartida. Va cap al nòrd-èst prèp de 10 a 15 km/an.

## Expedicions
Lo 16 de genièr de 1909, tres òmes (Douglas Mawson, Edgeworth David, e Alistair Mackay) de l'expedicion Nimrod de Sir Ernest Shackleton anoncièron d'aver atench lo punt del Pòl Sud magnetic, d'aquel temps sus tèrra. Pasmens, i a uèi de dobtes sus se la localizacion foguèt corrècta .

## Pòl sud geomagnetic
Coma aproximacion de primièr ordre, lo camp magnetic terrèstre se pòt modelizar coma un dipòl simple (un sistèma de doas cargas de meteissa valor, mas de senhals opausats, situadas a corta distància una de l'autra), desviant de prèp de 11º de l'axe de la rotacion terrèstra e centrat al centre de la Tèrra. Los demais foguèron un camp non dipolar. Los pòls geomagnetics nòrd e sud son antipòdes entre eles, ont l'axe d'aquel dipòl teoric travèrsa la superficia terrèstra. Se lo camp magnetic terrèstre èra un dipòl perfèit, alara las linhas del camp magnetic serián verticalas dins los pòls geomagnetics e coïncidirián amb los pòls magnetics. Pasmens, existís una distància entre los pòls magnetics e geomagnetics. En 2005 s'estimava la posicion del pòl sud geomagnetic a  prèp de l'estacion Vostok. Lo punt coïncidís pas amb lo pòl sud magnetic, coma dins l'autre emisfèri.

## Vejatz tanben
* Pòl magnetic
* Pòl Nòrd magnetic

## Referéncias
Linx de Toronto

Lei **Linx de Toronto** (anglés : **Toronto Lynx Soccer Club**), son un club mieg-professionau de fotbòl (soccer) establit a Toronto en Canadà (dins la província d'Ontàrio).

Lo club alinha mai d'una equipa entre qué una equipa masculina dins la Premier Development League, lo 4en nivèu dins la piramida nòrd-americana.

Despuei la sason 2005, una equipa femenina, lo **Toronto Lady Lynx**, evoluisse per sa part en W-League (lo campionat femenin deis USL), premier nivèu dau fotbòl femenin en Canadà. De mai, lo club possedisse lei **Toronto Lynx Jrs.** que son 4 equipas de dròlles e 3 equipas de filhas qu'evoluisson dins leis USL Super-20 e dins la Y-League, doas ligas de desvelopament per lei jovents.

Lei partidas a domicili dei diferenteis equipas dau club dei Linx son au Centennial Park Stadium a-n Etobicoke, en banluèga de la vila de Toronto. Lei colors son lo blanc, l'òr e lo negre.
Autodefensa

* defensa personala 
* nom de movements socials serviendos per defensa de grops socials e creats per aqueles grops
Imagine Cup

**Imagine Cup** es un concors tecnologic internacionau reservat ai liceans e ais estudiants organizat per Microsoft. Creat fa mai de quatre ans, lo concors Imagine Cup a ja aculhit mai de  estudiants que venián de mai de 100 país diferents. Segon lo principi dei Juecs Olimpics, l'Imagine Cup es organizada en mai que d'una categoria que representan lei diferents domenis dei tecnologias nòvas. Puei lei melhors de caduna dei 9 categorias si retròban per una granda finala qu'es organizada cada annada per un país diferent.
Escòla Superiora de Quimia Fisica Electronica de Lion

L**'Escòla Superiora de Quimia Fisica Electronica de Lion** es una escòla d'engenhaires francesa.

Siguèt creada en 1994 de la fusion de doas escòlas : l'Institut de Quimia Fisica Industriala (fondat en 1919) e l'Escòla Superiora de Quimia Industriala de Lion (fondada en 1883).
Monna Lisa (teatre)

**Monna Lisa** es una comèdia en un acte e en vèrs, escricha per Jules Verne entre 1851 e 1855. La legissèron a l'Acadèmia d'Amians, lo 22 de mai de 1874.
She's a Woman

***She's a Woman*** es una cançon dei Beatles que sortèt en fàcia B d*'[[I Feel Fine]]* en 1964. Es la premiera cançon dau grope que parlèt de drògas (aicí la marijuana).
Mirtha Legrand

**Mirtha Legrand** (naissuda Rosa María Juana Martínez, lo 23 de febrier de 1927 a Villa Cañás, província de Santa Fe, Argentina) es una actritz e una animatritz de television argentina.

Presenta despuei 1968 un programa titolat *Almorzando con Mirtha Legrand* onte leis invitats devisan en sopant amb ela.
Parc Nacionau Iguazú

Lo **Parc Nacionau Iguazú** que's tròba en Argentina dens la Província de Missiones. Que ho creat en 1934 entà emparar las Cataractas d'Iguazú.

Lo territòri deu parc qu'èra poblat pes indians Guaraní a l'arribada deu purmèr europèu: l'espanhòu Álvar Núñez Cabeza de Vaca.

Au cors deu sègle XVII los jesuitas qu'i installèn la soa mission on trabalhavan los indians, atau emparats de l'expletacion causada per l'esclavagisme. Quauques annadas après, los jesuitas qu'avón de las barrar e las loas ruinas barròcas que son uei ua atraccion toristica.

Las cataractas monumentaus que's tròban sus l'Arriu Iguazú.

Ua de las bèstias mei emblematicas de la fauna deu parc qu'ei de segur lo coatí.
Bernhard Kellermann

thumb|Bernhard Kellermann (1949)
**Bernhard Kellermann** (nascut lo 4 de març de 1879 a Fürth en Alemanha, defuntat lo 17 d'octòbre de 1951 a Klein Glienicke près de Potsdam) siguèt un escrivan alemand.
Gabian sorn

vinheta|Gabian sorn.

Lo **gabian sorn** (*Leucophaeus fuliginosus*) es una espècia d'aucèu de mar de la familha dei Laridae que viu ai Galápagos.

L'aucèu mesura de 51 a 55cm.
Schoten (Belgica)

**Schoten** es una comuna neerlandofòna de Belgica situada en region flamenca dins la província d'Anvèrs.
Raschau-Markersbach

**Raschau-Markersbach** es una comuna de Saxònia (Alemanha), situada dins l'arrondiment dei Monts Metallifères, dins lo destrech de Chemnitz. Siguèt creada per la fusion dei comunas de Raschau e Markersbach lo 1er de genier de 2008.
Terdobbiate

**Terdobbiate** (piemontés : Tardobià) es una comuna italiana de la província de Novara dins la region de Piemont en Itàlia.
Minamoto no Mitsunaka

**Minamoto no Mitsunaka** (源満仲) (912-997), enfant de Minamoto no Tsunemoto, siguèt un samurai de l'epòca d'Heian. Aviá lo títol de chinjufu-shogun que li siguèt legat per son paire. Mitsunaka siguèt lo paire de Minamoto no Yorimitsu.
Boris the Spider

**Boris the Spider** (Boris l'Aranha) es una cançon dau grope de rock anglés The Who, escricha per John Entwistle, bassista dau grope. Es sus l'album A Quick One (*Happy Jack* ais Estats Units), que sortèt en 1966.
Vittorio Sgarbi

**Vittorio Sgarbi** (que naissèt lo 8 de mai de 1952 a Ferrara) es un critic d'art, un escrivan e un òme politic italian.
Prunella modularis

alt=Para-sèga (Bearn)|vinheta|Para-sèga (Bearn)
Lo **chic d'avaus** (**picapèira**. o **para-sèga**) (*Prunella modularis*) es una espècia de passerat que viu dins lei zònas de climat temperat d'Euròpa e d'Asia.
Aigla comuna

L**'aigla comuna** (o **agla comuna**) (*Aquila fasciata*) si rescòntra en Eurasia e en Africa. Pus pichona que l'aigla reiala, nisa dins lei regions montanhosas rocassosas a bassa altitud. Per còntra si pòu veire dins lei planas o dins de sanhas en ivèrn. Fa de 65 a , a una envergadura de 150 a  e pesa entre 1500 e 2100 gramas.

## Vejatz tanben
Aigla
Hieraaetus pennatus

L**'aigla botada** (ò **agla botada**) (*Hieraaetus pennatus*) es un aucèu qu'es de la familha deis Accipitridae.

## Vejatz tanben
Aigla
Aigla cridarèla

L**'aigla cridarèla** (o **agla cridaira**) (*Aquila clanga*) es un rapaç diürne qu'es de la familha deis Accipitridae.

## Vejatz tanben
Aigla
Aquila heliaca

L**'agla imperiala** (*Aquila heliaca*) es un grand rapaç apartent a la familha dels accipitrids. Se rescòntra dins tot lo bacin mediterranèu meridional, dins lo centre e l'èst d'Asia. Es considerada coma una espècia en perilh, a quai dispareissut de Marròc.

Las alas estendudas, pòt aguer mai de 2 mètres d'envergadura.

## Vejatz tanben
* Aigla

## Referéncias
Aquila adalberti

L**'aigla iberica** (o **agla iberica**) (*Aquila adalberti*) es un rapaç diürne qu'es de la familha deis Accipitridae. Coma v'indica son nom, es presenta dins lo sud-oèst de la Peninsula Iberica (Espanha e Portugau). L'aguèron longtemps considerada coma una sotaespècia de l'aigla imperiala.

## Vejatz tanben
Aigla
Hans von Halban

thumb|Hans von Halban (1942)
**Hans von Halban** (Leipzig, 24 de genier de 1908 – París, 28 de novembre de 1964) siguèt un fisician francés d'origina austriana.
Prunella atrogularis

L**'accentor de la garganta negra** (*Prunella atrogularis*) es un pichon passerat dei regions temperadas e subarticas d'Asia. Es un migrator qu'ivèrna en Índia e dins d'autrei regions dau sud d'Asia. Si vetz que rarament en Euròpa.

Ivèrna dedins lei brossalhas o dins lei camps.
Aquila nipalensis

L**'aigla deis estèpas** (*Aquila nipalensis*) es un rapaç diürne qu'aparten a la familha deis Accipitridae.

## Referéncias

## Vejatz tanben
Aigla
Chaignes

** Chaignes** en normand (*Chaignes* en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e la region d'Auta Normandia.

## Geografia

### Comunas vesinas


 400px|left||Distanças e posicion relativa 
 



## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben

## Ligams extèrnes

## Nòtas
Actor

Un **actor** o **comedian** (femenin : **actritz** o **comediana**) es un artista, generalament professional, que prèsta son fisic o simplament sa votz a un personatge dins un filme, una pèça de teatre, a la television, o a la ràdio.

Uèi, per l'influéncia de l'anglés, l'usança fa que sovent lo tèrme "actor" se resèrve pels interprèts de cinèma, e lo tèrme "comedian", pels interprèts de teatre.
Comtat de Hart

thumb|250px|Localizacion del Comtat de Hart en Georgia

Lo **comtat de Hart** (en anglés e oficialament *Hart County*) es un comtat de Georgia, ais Estats Units.
Rota nacionala 56

La **rota nacionala 56**, o **RN 56** es una rota nacionala francesa que jonhe Macheren a Sarralbe. Lo decrèt dau 5 de decembre de 2005 prevetz son transferiment au departament de Mosèla.
Samuel Camille

**Samuel Camille**, que naissèt lo 2 de febrier de 1986 a Saint-Denis, es un fotbolaire francés. Jòga au pòste de defensor au Rayo Vallecano, club de segonda division espanhòla.
Zalesina

**Zalesina** es una localitat de Croàcia que si situa dins la municipalitat de Delnice, comitat de Primorje-Gorski Kotar. Au recensament de 2001, comptava 53 abitants.
Betty Beckers

**Betty Beckers**, de son nom veritable Odette Bourgeon, siguèt una actritz francesa que naissèt lo 3 de mai de 1925 a Villeneuve-Saint-Georges (Vau de Marna) e morèt lo 21 de decembre de 1982 a Neuilly-sur-Seine (Auts de Sèina).
Karel Zeman

**Karel Zeman** siguèt un dessenhaire e realizator de filmes d'animacion chèc que naissèt lo 3 d'octòbre de 1910 a Ostroměř en Àustria-Ongria (uei Chequia) e morèt lo 5 d'abriu de 1989 a Gottwaldov (Checoslovaquia).
Charles Maurice Cabart-Danneville

**Charles Maurice Cabart-Danneville**, que naissèt lo 24 de junh de 1846 a París e morèt dins la mema vila lo 24 de julhet de 1918, siguèt una personalitat politica francesa.
Koné Oumar

**Koné Oumar** es un atlèta de Còsta d'Evòri, medalha d'òr ai Juecs Paralimpics d'Atlanta en 1996 e de Sydney en 2000.

Seis especialitats son lo 400&nbsp;m e lo 800&nbsp;m.
Calpinae

La sotafamilha **Calpinae** rambla de lepidoptères (parpalhons) nuechencs de la familha dei Noctuidae o deis Erebidae segon lei classificacions.

*[[BioLib]]* li ditz **Ophiderinae**, qu'es un sinonime.

La taxinomia deis insèctes es en plena evolucion, e mai revolucion, e l'i a foaça disparitats entre lei classificacions diferentas, especialament per ce que concèrna lei seccions que si situan entre leis òrdres e lei genres.
Pure (ràdio bèlga)

**Pure** es una radiò bèlga de servici public ourientada sus la pop, lo rock e lei musicas electronicas. Fa partida de l'RTBF e la creèron lo 1er d'abriu de 2004, data que Radio 21 cedissèt la plaça a doàs estacions novèlas : Pure FM e Classic 21. Lo director/fondator siguèt Rudy Léonet pendant doge ans. Lo director provisòri es Francis Goffin despuei lo 1er de julhet de 2016.

## Liames extèrnes
*  purefm.be
Muda (japonés)

Lo mot **muda** (japonés : 無駄), que significa "inutile",  es una forma de degalh, concèpte centrau dins lo sistèma de produccion de Toyota, largament copiat per leis autres industriaus (filosofia lean).

## Liames intèrnes

* Qualitat.
* Toyotisme.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Milo O'Shea

**Milo O'Shea** (nascut lo 2 de junh de 1926 a Dublin) es un actor irlandés sustot conegut per sei ròtles segonds, que si coneis a seis ussas brossalhosas, sa vòtz esclatanta e son sorrire finòcho.
Xavier Wurth

**Xavier Wurth**, que naissèt a Lièja en 1869 e defuntèt en 1933 dins la mema vila, siguèt un pintre bèlga de païsatges e de retrachs.
Vanessa Matz

**Vanessa Matz**, que naissèt lo 12 d'aost de 1973 a Aywaille, es una frema politica bèlga valona, sòcia dau CdH.

Es licenciada de drech (ULg) e siguèt directritz politica dau CdH.
Gerald Henderson

**Jerome McKinley "Gerald" Henderson ** (que naissèt lo 16 de genier de 1956 a Richmond, Virgínia) es un jogaire ancian de basquetbòl.
Kingdom 5KR

Lo **Kingdom 5KR** es lo nom actuau d'un iòt de 85,6 m de lòng, proprietat despuei 1991 dau prince saudian Al-Walid.

Lo chantier navau italian Benetti lo bastissèt sota la direccion de l'arquitècte navau britanic Jon Bannenberg, que siguèt tanben lo *[[designer]]* exterior, emé lo *designer* interior italian Luigi Struchio. La còca es d'acier e la superestructura d'alumini.
Sustinente

**Sustinente** es una comuna italiana de la província de Màntoa dins la region de Lombardia en Itàlia.
John Stewart (musicaire)

**John Stewart** (nascut lo 5 de setembre de 1939, mòrt lo 19 de genier de 2008) siguèt un compositor e cantaire american. Èra coneissut per sei contribucions en musica folk durant leis annadas 1960 quand èra un sòci de The Kingston Trio (1961-1967). Siguèt l'autor dau tube Daydream Believer interpretat per The Monkees.
Fenolhet (omonimia)

Lo mot *fenolhet* designa un luòc onte ven lo fenolh. Es present en toponimia:
* Fenolhet, comuna de Nauta Garona
* Fenolhet, comuna d'Aude
* Fenolhet, comuna de Pirenèus Orientals
* Sant Pau de Fenolhet, comuna dels Pirenèus Orientals
Còn Sud

thumb|200px|America del Sud dab lo Còn Sud
Lo **Còn Sud** qu'ei lo nom dat a la partida meridionau d'America del Sud en rasond e la forma geometrica d'aquesta region qui vad cada còp mei estreta dinc au Cap de Hòrn.

D'un punt de vista de la geografia politica qu'includeish sancerament e tostemps los estats d'Argentina, d'Uruguai e de Chile ; lo sud de Brasil qu'ei generaument considerat com inclúus dehens lo Còn Sud mes, se los estats de Paraná, de Santa Catalina e de rio Grande do sul que son naturaument inclús, las afinitats culturaus e urbanas que hèn sovent inclúser l'estat de São Paulo. Paraguai qu'ei en partida inclús dens aquesta zòna geografica e associat dab los sonc escambi culturaus e economics. Dens ua mendra mesura, ua partida de Bolívia tanben.

D'un punt de vista economic, lo Còn Sud qu'amassa e qu'associa ua per de metropòlis com São Paulo, Buenos Aires o Santiago de Chile.
Castanet

**Castanet** pòt designar:
***[[Castanet (Avairon)|Castanet]]** comuna de Roergue dins lo departament d’Avairon.
***[[Castanet (Galhaqués)|Castanet]]** comuna del Galhaqués (Tarn).
***[[Castanet Tolosan]]** comuna de Lauragués (Nauta Garona).
***[[Castanet lo Naut]]** comuna d’Espinosa dins Eraur. 
***[[Castanet (Tarn e Garona)|Castanet]]** comuna de Roergue dins lo departament de Tarn e Garona.
Seleccion femenina de hoquèi sus pelosa d'Argentina

La **Seleccion femenina de hoquèi sus pelosa d'[[Argentina]]** qu'ei chafrada e mei coneguda com **Las [[Leon]]a**.

Qu'ei ua de las màgers equipas dens aqueth espòrt e qu'ostenda enter autes gerdons sèis medalhas com campion deu monde, tres títols olimpics.
Literatura gauchesca

La **literatura gauchesca** qu'ei un genre literari qui preten evocar la vita deu gaucho e lo son univers de cavaèr solitari e independent a despart de la vita urbana en bèth emplegar lo son lengatge : ua mena de castelhan coloniau, arquaïc e dab vocabulari manlhevat a las lengas amerindianas (quíchoa e lengas araucanas mei que mei).

Aqueth genre que compta dab testimònis literaris precursors abans lo sègle XIX ; un deus sons purmèr poeta que ho l'orientau Bartolomé Hidalgo. 

L'òbra centrau de la literatura gauchesca qu'ei lo Martín Fierro de l'escrivan argentin d'origina irlando bearnesa José Hernández (1872).

A maugrat d'estar compausadas per autors de haut nivèu economic e culturau, la literatura gauchesca que s'inspira de la lenga e de la literatura orau deus gauchos deu sègle XIX (e mei que mei deus gauchos payadores. Atau qu'ei compausada sovent en verses dab trèit epics com l'emplec abondant de metafòras. 

Assocada dab aqueth genre mes ideologicament a despart, Argentina que possedeish un corpus literari d'escarni au monde gaucho e a l'Argentina tradicionau (associada au regim autoritari e conservator de "Restaurador" Juan Manuel de Rosas). L'òbra d'escarni mei famosa qu'ei arau de segur lo Facundo de l'escrivan e president Domingo Faustino Sarmiento.

Au l'opausat d'aqueth genre d'escarni, la literatura gauchesca que conda tanben hèitas de gaucho antirosistas com *Santos Vega* de Hilario Ascasubi, un deu purmèr escrivans deu genre gauchesque.

Auta òbra famosa qu'ei la *Faust, Impressions deu gaucho Anastasio lo Jovenet dens la representacion d'Opèra (Fausto, impresiones del gaucho Anastasio el pollo en la representación de la Ópera)* (1866) d'Estanislao del Campo.
Recado

Lo **recado** qu'ei un ensemble de pèças de teishut e de linçòu caperats per ua pèth d'aulha qui son emplegat en lòc e plaça de sèra entà montar suu chivau peus gauchos. Qu'ei ua de las particularitats màger de l'aquitacion dens la region de l'Arriu de la Plata.

L'ensemble deus elements qui compausan lo recado qu'ei aperat l**'apero**.
Sulqui

Un **sulqui** qu'ei ua mena de veitura ipomobila prevista entà estar sedut pas sus ua banc endavant ; qu'ei provesit de duas granas arròdas. Au contre deu bròs, non permet de pas de portar cargas de las granas e que pòt har viatjar paucs passatgèrs e sonque a l'avant (au contre d'ua grana veitura). 

Qu'ei tostemps conservat com un biais modèrne de transpòrt dens país on lo chivau b'ei hèra emplegat (com en Argentina) mes qu'ei mei que mei aisit deu trobar dens competition de corrudas.

La ciutat argentina de Simoca (Província de Tucumán) qu'ei considerada com la capitala nacionau deu sulqui e qu'acesa ua hestejada vodada ad aquesta tradicion.
Tirador (gaucho)

Lo **tirador** qu'ei ua cinta tradicionau deu gaucho emplegada entà sostiéner las pèças inferioras de l'abilhament com las bragas  aperada bombachas e lo poncho portats com chiripá. 

Que permet tanben d'i péner lo facón (lo ganivet gaucho), las boleadoras o tota auta mena d'arma.

Tradicionaument lo tirador qu'ei de cuèr e ondrat dab escuts d'argent o auta moneda anciana.

Uei qu'ei generaument remplaçat per lo cinto (ua cinta de teishut).
Tirador

Un **tirador** (var. **tiraor**) o una **tireta** o un **tiret** es un element de mobilièr. Es un receptacle o espaci mobil d'un mòble (taula, armari, bufet, èca.), amb de guidas e contraguidas, qu'en estirant sòrt del mòble ont es contengut e en quitjant i dintra.

Servís a i guardar d'objèctes e la siá primièra aparicion remonta a l'Antiquitat.

Pendent la Renaissença apareguèron d'escriptòris de fòrça tiradors, qualqu'uns d'amagats.
Jòc deu sapo

Lo **jòc deu sapo** o **jòc deu crepaut** qu'ei un jòc d'abiletat on se lança ua moneda de cap au jòc entà la har càder dens los horat de la soa taula en bèth mirar de cap a la boca badanta deu son sapo de metau. Quauque horat qu'ostentan obstacles (que son caperat per pontets o per ua arrodeta).

Qu'ei un jòc tradicionau hèra popular dens lo vielh continent e tanben en America Latina ; qu'ei atau considerta com un jòc tradicionau deus pubs britanics atau tanben com ua partida de la tradicion de la cultura deus gauchos d'Argentina e d'Uruguai.

En vertat, que sembla curiosament revindicat com ua tradicion locau dens mantuns lòcs desparièrs e esluenhats deu glòbe.
Truco

Lo **truco** o **Truc** qu'ei un jòc de cartas originari deu País Valencian practicat dab variantas dens lo monde ispanic (en particular en Argentina e Uruguai on ei considerat com un simbòl nacionau) e dab cartas de la baraja espanhòla.

Lo son jòc subtiu qu'implica de saber mentir.
Corruda d'anèth

La **corruda d'anèth** qu'ei un jòc d'abiletat equèstre de tradicion gauchesque de  on lo cavaèr e deu enastar un anèth suspenut en bèth montar un chivau au galòp.
Sexteto Mayor

Lo **Sexteto Mayor** qu'ei un ensemble argentin de tango fondat en 1973 ; qu'a viatjat hèra e regularament au punt de vàder un deus grops mei famós de tango. En 2003 que vadó lo purmèr grop argentir de ganhar un prèmi Grammy Latino.
Philip K. Dick

**Philip Kindred Dick**, naissut lo 16 de decembre de 1928 a Chicago, dins l'estat d'Illinois ais Estats Units e mòrt lo 2 de març de 1982 a Santa Ana en Califòrnia ais Estats Units, siguèt un autor american de romans, de novèlas e d'assais de sciéncia-ficcion. Mantuna de seis òbras foguèron adaptada au cinèma coma per exemple *[[Blade Runner]]*, *[[Total Recall]]* o *[[Minority Report]]*.

## Òbras
Las datas d'aquesta bibliografia son completadas per la data de publicacion.

*(**+**) indica un grand espandiment tardièr de l'òbra
*(*****) indica de revisions minora
*(**LOA#**) indica que lo volum pareis dins Library of America omnibus

## Nòtas e referéncias
Purmèra Junta

La **Purmèra Junta** (deu son nom oficiau **Junta Provisòria de Govèrn de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata en nom deu Sénher Don Fernando VII**, en castelhan :*Junta Provisional Gubernativa de las Provincias del Río de la Plata a nombre del Señor Don Fernando VII*) que governè Buenos Aires après la Revolucion de Mai de 1810 e la destitucion deu vicerei Baltasar Hidalgo de Cisneros. que ho remplaçada lo 18 de deceme de la medisha annada per la Junta Grana dab la juntada de deputats de l'interior deu país.

La Revolucion e la gessida de la Purmèra Junta que signifiquè de facto la fin deu poder coloniau ; totun, per prudéncia, la Purmèra Junta (com ac muisha lo son nom sancèr) que revindiquè ipocritament la persona deu Rei d'Espanha (sobeiran aflaquit d'un país alavetz ocupat per l'Empèri Francés) en evitant de declara aubèrtament l'independéncia.

## Composicion de la Purmèra Junta
;**President**
* Cornelio Saavedra

;**Secretaris**
* Mariano Moreno
* Juan José Paso

;**Membres**
* Manuel Alberti
* Miguel de Azcuénaga
* Manuel Belgrano
* Juan José Castelli
* Juan Larrea
* Domingo Matheu
Atilio Stampone

**Atilio Stampone** (Buenos Aires, lo 1 de julh de 1926) qu'ei un compositor e un pianista argentin de tango.
Sciéncia-ficcion

La **sciéncia-ficcion** (anglicisme abreujat en *SF*) o **anticipacion**, es un genre sustot literari e cinematografic estructurat per d'ipotèsis sus çò que poiriá èstre lo futur e leis univèrs inconeissuts (planetas alunchadas, mondes parallèles, etc.), en partent dei conoissenças actualas (scientificas, tecnologicas, etnologicas, etc.). Es diferent dau fantastic, genre qu'inclutz una dimension inexplicabla, e de la fantasy, que parla de mondes magics.

## Obras en occitan
* Cristian Rapin, *Lo Libre de M'orgèn*, 1973
* Joan-Francés Blanc, *Heisei*, 1998
* Joan-Pau Ferré, *Eth Arrestoth*
Illas Malvinas

thumb|200px|Païsatge de las Malvinas
Las **Illas** **Falkland** o **Illas Malvinas** (en anglés: *Falkland Islands*; en espanhòl: *Islas Malvinas*) son un archipèla dins l’Atlantic meridionala, situat a  de la còsta de l’America del Sud. 

Apartenent de facto al Reialme Unit amb l'estatut de territori d'otramar, Argentina revendica l'administracion d'aquel territòri. L'Organizacion de las Nacions Unidas (ONU) critica la situacion de disputa entre los dos estats e favoriza de discutir e negociar ensems. 

## Istòria
Devon lor nom als primièrs colons bretons e a la vila de Saint-Malo. Faguèron partida de l’empèri espanhòl e foguèron colonizadas e administrada per Argentina fins a l’invasion anglesa e a l’expulsion de la populacion argentina e del comandant argentin Luis Vernet.
 
La sobeiranitat demorèt en disputa fins a l’invasion lançada per la Dictatura Militara Argentina, qui, inspirada e sostienguda politicament pels regims capitalistas anglosaxons, cresèva las poder recuperar aisidament mercès a sa proximitat ideologica amb los Estats Units e lo Reiaume Unit e pr'amor del pauc interès aparent de Grand Bretanha per las Malvinas e, atal, compensar la siá manca de legitimitat e las siá marridas casudas economicas. 

Al cap de la Guèrra de las Malvinas Grand Bretanha tornèt ocupar las Illas e la Dictatura Argentina casèt. 

Despuèi, lo tèma de las Malvinas es una font de tension entre los dos país e la sobeiranitat es en discussion segon las Nacions Unidas malgrat lo fach qu’Anglatèrra refusa de’n discutir.
*Vejatz tanben: [[Guèrra de las Malvinas]].*
thumb|293x293px|

## Politica
Per l’administracion anglesa, lo cap d’Estat de las illas Falkland es la reina Elisabeta II del Reialme Unit, representada per un governador (actualament Colin Roberts).

## Geografia

## Economia
*Vejatz [[Economia de las illas Falkland]].*
Estudiantes de La Plata

**Estudiantes de La Plata** qu'ei un club d'espòrt argentin de la ciutat de La Plata, Província de Buenos Aires, fondat en 1905 e qui la soa equipa de fotbòl a jogat la màger part de la soa existéncia en purmèra division. En 1968 que remportè la Copa Intercontinetal de Clubs.
Club Atlético Boca Juniors

120px|esquèrra|
vinheta|
Lo **Club Atlético Boca Juniors** qu'ei ua equipa deu campionat de purmèra division de fotbòl en Argentina. Que revindica un suportairumi deus popular e massiu e per aquesta rason qu'ei chafrat *Los Bosteros* (literaument "los merdós", chafre revindicat peus quites suportaires), *Boquita* (diminutiu de Boca) o *La mitad más uno* (literaument "la meitat mei un", matematicament la majoritat). Qu'ei un deus 5 Grans deu fotbòl argentin.

Com lo son rivau tradicionau lo Club Atlético River Plate (eth en 1901), que vadó dens lo quatièr de La Boca, zòna deu pòrt dab ua importanta comunitat de la ciutat de Genòva ; per aqueste rason lo club qu'ei tanben chafrat de l'adjectiu dilectau de "Xeneizes". A maugrat d'aver ganhat hèra mens de campionats de l'AFA que River, lo suportaires de Boca que designan los de River a còp com *Nuestros Hijos* (los noste hilhs, en referéncia a ua eventuala superioritat).

Lo son estadi qu'ei chafrat per'mor de la soa forma estreta e hauta : La Bombonièra. Las soas colors blau e jaune que hon manlevada a la banèra de Suécia e bèth jogar de préner entau club las colors deu purmèr batèu qui quitore lo pòrt.

La fiertat màger deu club qu'ei de segur d'aver autrejat au famós jogaire Diego Armando Maradona lo son pòste mei emblematic : lo 10 de Boca Juniors.
Varg Vikernes

thumb
**Varg Qisling Larssøn Vikernes**, nascut Kristian Vikernes lo 11 de febrier de 1973 près de Bergen en Norvègia, es un musician e murtrièr norvegian qu'es l'autor dau projècte de black metal solitari Burzum.
Bathory

**Bathory** siguèt un grope de metal suedés format a Estocòlme en mai de 1983. Lo grope aguèt una influéncia larga e es considerat coma l'un dei precursors dau black metal e l'inventor dau viking metal. Bathory èra a l'origina lo projècte d'un adolescent de 17 ans, Quorthon. Lo nom dau grope proven d'aqueu de la comtessa Erzsébet Báthory.
Emanuel Ginóbili

vinheta|drecha
[thumb|200px|right|Lo president [Nestor Kirchner de Ginóbili]]
**Emanuel Ginóbili** qu'ei un jogador argentina de basquetbòl. Qu'ei un deus gran jogadors de l'equipa San Antonio Spurs deu campionat american NBA. Dab la seleccion argentina de basquetbòl qu'ei estat campion olimpic deu Jòc d'Atenas en 2004.
Estadi Juan Carmelo Zerillo

L**'Estadi Juan Carmelo Zerillo** que's tròba dens la ciutat de La Plata, Província de Buenos Aires. Qu'ei taben conegut com l**'Estadi deu Bòsc**. Qu'ei l'estadi oficiau de l'equipa de fotbòl Gimnasia y Esgrima.

La soa capacitat qu'ei de 21 500.

Que ho inaugurat lo 26 d'abriu de 1924 dab mantuas tribunas de husta. En 1959 justament ua d'aquesta que cadó e tot herir membres deu public.

Enter 2006 e 2008 que ho modernizat.
Juan José Campanella

**Juan José Capanella** (Buenos Aires, lo 19 de julhet de 1959) qu'ei un realizator argentin e espanhòu (aunorat per ua carta de naturalizacion autrejada per Espanha en 2006. Lo son filme *[[Lo secret deus sons uelhs]]* (qui n'ei tanben l'escriptaire) qu'arrecebó l'Oscar deu miélher filme estrangèr.

Que desvolopè la soa carrièra aus Estats Units d'America en bèth tribalhar dens serias de television e en aprticular la famosa *[[Dr House]].

Abans *Lo secret deus sons uelhs* que conegó beròi succès dab sons autes filmes com :  *El mismo amor, la misma lluvia* ([[1999]]), *El hijo de la novia* ([[2001]]) e *Luna de Avellaneda'' (2004).
Ricardo Darín

**Ricardo Darín** (Buenos Aires, lo 16 de genèr de 1957) qu'ei un actor e un scenarista argentin.

Vadut dens ua familha ligada au monde de l'espectacle que comencè adolecent la soa carrièra d'actor. Que collaborè mantuas vegadas dab lo realizator Juan José Campanella e lo lor filme protagonizat de Darín, *[[Lo secret deus sons uelhs]]* qu'arrecebó lo Prèmi Oscar deu miélher filme en langa estragèra.
Palais de Justícia de la Nacion (Argentina)

Lo **Palais de Justícia de la Nacion** mei conegut com los **Tribunaus** qu'ei un edifici de Buenos Aires qui acesa la Cort Suprema e tanben tribunaus menors de justícia.

Que ho bastit a partir de 1906 dab un prjècte de l'arquitècte francés Norbert-Auguste Maillart e inaugurat en 1910.

la soa entrada principau que's tròba sus la Plaça Lavalle a proximitat de l'Obelisc, deu Teatro Colón, de la de Buenos Aires e deu Teatre Nacionau Cervantes.
Celtic Frost

[thumb|right|400px|Celtic Frost en concèrt au [Tuska Open Air Metal Festival 2006]]

**Celtic Frost** siguèt un grope d'heavy metal soís, format en 1984 sus lei cendres dau grope Hellhammer.

Lo grope a tocat aperaquí a totei lei sensibilitats d'aqueu genre de musica : dau thrash metal en passant per lo death, lo black, e aguèt un periòde avant-garda metal e doom.
Darkthrone

**Darkthrone** es un dei premiers gropes de black metal norvegian. Si compausa de Fenriz a la batariá e ai paraulas, e de Nocturno Culto ai guitarras, bassa e vocaus.
Estadi Tomás Adolfo Ducó

L**'Estadi Tomás Adolfo Ducó** o **Estadia d'Huracán** tanben conegut com lo **Palais** (*el Palacio* en castelhan) que tròba a Buenos Aires dens lo quartièr de Parque Patricios e qu'acesa las partidas de fotbòl deu Club Atlético Huracán.

La soa capacitat qu'ei de 48 314 plaças. Que ho inaugurat en 1949 mes la purmèra partida jogada que ho ua confronatcion d'Huracán contre Boca.

Que deu lo son nom a un militar pròche de Juan Domingo Perón e important president istoric deu club.

Qu'ei lo lòc on se virè ua de las scènas mei emblematicas deu cinema argentin dens lo filme *[[Lo secret deus sons uelhs]]*.
Chivilcoy

**Chivilcoy** qu'ei ua ciutat de la Província de Buenos Aires situada sus la rota RN5 a 164 km de Buenos Aires. Qu'ei la capitau deu Partit de Chivilcoy.