Oïdium

**Oïdium**, o **farinosa**, es lo nom generic donat a una seria de malautiás criptogamicas causadas per la forma asexuada d'unas mycotas ascomicètas apartenent a l'òrdre dels Erisifals e a la familha de las erisifacèas. Aqueles fongis son responsables d'epificias que parasitan de biais mas o mens especific, unas espècias de plantas d'òrt. Plan conegut dels jardinièrs e ortalièrs, l'oïdium s'ataca subretot una espècias d'arbres coma lo casse, l'agast, lo codonhièr, lo pomièr o l'espin blanc que ne son fòrça sensibles.

## Principalas formas d'oïdium
[alt=Une sphère brune entourée de sortes de polypes transparents|vinheta|Cleistotèci de ''Erysiphe alphitoides'' sus [casse pedonculat.]]
Font: OEPP (*EPPO Plant Protection Thesaurus*).

## Terrens favorables
Al contrari d'autres grops de mycotas (pigalha, mildió, rovilhs, etc.), prolifèra per temps relativament sec, jos resèrva d'un taus d'umiditat de 70 a 80 %. Es sovent en mai que comença sos damatges, favorizat per l'umiditat encara plan presenta e l'arribada de la calor. Los escarts de temperatura importants entre la nuèch e lo jorn constituisson de factors favorisant l'apareisson d'aquela mycota que menaça fòrça culturas, que siá dins un jardin al vergièr o a l'òrt ... Dins lo cas d'ataca importanta, la culhida fruchièra es redusida.

## Descripcion
alt=grappe de raisin vert saupoudrée de blanc|vinheta|Oïdium sul vinha.
Son ataca comença per l'apareisson d'un feutratge (polvera), blanc a blanc-grisenc, d'aspèctre farinós a la superfícia de las fuèlhas, de las cambas e a vegada de las flors o de fruchs. L'oïdium pòt provocar una desformacion de las fuèlhas, que se coflan e se bofiga. La mycota se multiplica melhor sus organs joves (fuèlhas), qu'envasís e desforma. Se nota pasmens que suls peses, per exemple, son las vielhas fuèlhas que son d'en primièr atenchas. Dins aquel cas d'espècia, la cultura tardièra es fortament menaçada. Sa conservacion ivernala pòt se far jos la forma de micèli dins los borrons que donaràn alara dels brots totes infectadas nomenada brots "bandièra".

## Mejans de luta
[vinheta|Mapa de [França de l'oïdium]]

### Traitement a l'aiga clorada
Accion preventiva o curativa. En pulverizacion al començament de l'ivèrn en prevencion. 25&nbsp;ml d'aiga clorada per dos litres d'aiga, quitament dilucion en curatiu mas evitar lo Solelh. Lo resultat quitament s'acaba amb una fòrta infeccion. Avantatges: lo còst, l'impacte environamental limitat — lo clòr s'esvapora pro rapidament —, pas de tascas. Es un mejans radical de cura pels rosièrs sensibles a aquela mycota. Desavantatges: aquò tua la fauna e la flora del sol, çò que merma la fertilitat a tèrme mejan. Aparar lo sol. Preferar donc en curatiu dempuèi l'apareisson dels primièrs simptòmas.

En solucion mai concentrada, aquel procediment es tanben plan eficaç per la « tinta dels arbres », dels noguièrs per exemple. La garison e la cicatrizacion venon quitamnr lèu pels vièlhs especimens.

### Tractaments naturals
L'utilizaion d'aiga de ferm d'Equisetopsida, contenent de selze, o una infusion d'alh que s'apond de lach (compausats sofrats per l'alh, lo lach servissent d'adjuvant d'aderéncia e tanben d'antifongic: vejatz mai al bas), permeton de suprimir l'oïdium tot aparant l'environament e la fertilitat del sol. A utilizar dempuèi l'apareisson dels primièrs simptòmas.

L'oïdium es idrofil... tanben, sufisís pas de l'aspergir d'aiga per evitar son desvelopament. Pasmens, l'utilizacion de mai d'una infusions de sofre en serra demora fòrça eficaç per lutar contre l'oïdium.

### Accion preventiva
* Espaçament sufisent de las plantas per permetre una bona aeracion que limitarà lo nivèl d'umiditat.
* Netejatges regulars a l'entorn de las plantacions (enlusir lo centre dels plants per favorizar pas lo manten d'umiditat).
* Supression rapida de las partidas o subjèctes tocats per evitar o de travar l'espandiment (jetar pas las partidas talhadas al sol).
* Asagar pas lo folham o las flors mas asagar lo pè del plant.
* Tractar preventivament los subjèctes sensibles.

#### Tractament al lach
Una vaporizacion regulara del folham amb una mescla d'aiga e de lach ecremat, o melhor, de gaspa (10 per 1) permet d'eradicar l'oïdium. Mai, aquela vaporizacion enforçarà las defensas imunitàrias de la planta. Utilizar de preferéncia un lacha ecremat e miègecremat per evitar las odors de descomposicion de las grassas del lach. Susdosar pas lo lach senon d'autres tipes de mycotas se desveloparián. L'acccion del lach sus l'oïdium s'explicariá per sas proprietats antifongicas naturalas.

### Accion curativa
* Suppression quand es possible de las fuèlhas e de las ramas tocadas (e las cremar).
* Levat de tractar al començament de l'apareisson dels primièrs simptòmas: tractament (pulverizacion o pulverizacion) de produchs fongicids tipe myclobutanil (triazòl).

#### Tractament al bicarbonat
La pulverizacion de bicarbonat de soda o bicarbonat de potassi es pro eficaç. Lor pH basic empacha las espòras de mycota de germenar. Dissòlvre 5&nbsp;g  (1 c.c.) de bicarbonat de soda o de bicarbonat de potassi per litre d’aiga e apondre 1 culhièr cafè de sabon de Marselha liquid, de lach, o d'òli orticòl o alimentari que la soludion pegue al fulham.

Pulverizar aquela solucion jos e sus las fuèlhas e renovelar après tota plujassa.

L'utilizacion del bicarbonat es tolerada en Agricultura biologica.

#### Tractament al permanganat de potassi
Diluir 1,5&nbsp;g de permanganat de potassi (disponible en farmacia) dins 1 litre d’aiga. Pulverizar l’arbre o utar amb un pincèl. Renovelar jos 15 jorns. Se pòt auçar lo dosatge a 15&nbsp;g/l dins los cas dificils vigilant a aparar la mata abans usatge. Es pasmens conselhat de completar aquel tractament  48 oras mai tard amb un sofre sublimat o molhable.

#### Tractament al sofre
Lo sofre, produch de basa, emplega dempuèi de temps contra l'oïdium (realizat per Henri Marès vèrs 1850 sus la vinha), dona totjorn de bons resultats en luta preventiva (fin a la davalada e lo començament de la prima) o miègcurativa. Es autorizat en agricultura biologica e pòt èsser emplegada lèu abans la culhida car es totalament biodegradable. Sas accions secondàrias son plan intéressantas sus d'autras mycotas e d'insèctas o d'acaris. 

Agís per vapor (se diche que sublima). Pasmens, s'es mal repartit o tròp concentrat, pòt venir agressiu sus las plantas per temps calm e caud (superior a 25&nbsp;°C). Es conselhat de l’aplicar per de temperaturas compresas entre 10 e 20&nbsp;°C e de preferéncias fòra del solelh (coma tot tractament de pulverizar sul fulham), de vèstre per exemple, per evitar las quemaduras del fulham. Mai sovent aplicat en pulverizaction, forma un depaus blanc sus las fuèlhas. Per un arbre en terallha, se pòt plaçar un pichon recipient amb una solucion de sofre al pè de l'arbre e las vapors de sofre empachant lo desvelopament de l'oïdium.

Lo sofre se compra jos forma de « polvera de molhar » que se dilua donc dins l'aiga segon las dòsis indicadas; las aumentar melhora pas l'eficacitat del tractament. Pasmens lo "sofre a l'aiga" es fòrça mens eficaç que lo sofre en polvera.

En l'abséncia del tractament preventiu, quand la malautiá se declara, cal tractar dempuèi l'apareisson dels primièrs simptòmas. L'eficacitat merma fòrça al delà de 10 a 15 % de superfícia tocada.

Cal saber que cada tractament tòca mai o mens l'environament pròche (sol, insèctas, aucèls...) es necessari de respectar estrictament los dosatges. Un començament d'epidemie pòt èsser trevat o arrestat mercé a la borida bordalesa, plan mens toxica que lo sofre per granda dòsi.

#### Tractament a la borida bordalesa
Classicament la borida bordalesa es pas considerada coma un tractament eficaç contra l'oïdium pasmens se las òbras en laboratòri mostrèron una eficacitat sul nombre de cleistotècis formats. Aqueles tractaments tradicionels serián eficaces que de biais preventiu sus la malautiá, sol de substanças quimicas de sintèsi an una relativa eficacitat curativa.

#### Tractaments biologics
La decoccion de raïces d’ortiga o de vineta a un efièche espectacular: banhar dins un litre d’aiga,  de raïces pendent 24 oras.

## Notas e referéncias


## Vejatz tanben

### Articles connèxes
* Mosidura
* Mildió
* Rovilh

### Ligams extèrnes
* Cossí prevenir las malautiás du vergièr en vidèa.
* Oïdium del perseguièr e dem pomièr