Eissalabra

**Eissalabra** (*Chalabre* en francés) es una comuna lengadociana en Quercòrb situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

## Geografia

Eissalabra es situada dins la val de l'Erç Viu al jonhent ambe'l Blau, que tanben passa a Puègverd, e l'Eissalabrèlh (nom supausat).

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Las formas ancianas son *Castellum quod vocatur Eisalabra*, en 1153, *Ecclesia Sancti Petri de Escalabra* en 1162, *Villa Eissalabra* en 1167, *Castrum seu villa de Aysshalabra* en 1319, *De Aychalàbria* en 1319, *Esshalabra* en 1323, *Yssalabra* en 1353, *De Exalabre* en 1399, *Exalabra* en 1402-1437, *Charlabre* en 1639, *Chalabre* en 1781. La prononciacion occitana es *Ichalábro*, *Isshalábro* , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés. 
Dauzat justificava sa causida per la situacion de la vila « entre de montanhas » per metre a costat *Eissalabra* e lo vèrbe *escalabrar* o lo nom *calabra*, « granda escala », en supausent un crosament entre lo latin *scala*, « escala »  e una raiç escura ; mrs un nom associat a *escalabrar* se justificariá puslèu per un lòc situat sus un puèg, que non pas dins una valh; cossí que siá, Dauzat semblava pas conéisser l'adjectiu *eissalabre, eissabre*, cèrtas pejoratiu, mes que sèrv de menaça als enemics eventuals (cf. de noms coma *Malvesin*, *Montesquiu* o *Montrevèl*, de lòcs que se daissarián pas prene coma aquò). Joan Coromines propausa un etimon celtic *uxellàbriga*.

## Istòria
Lo vilatge foguèt fondat abans lo sègle XII e las tèrras èran de l'Ostal de Trencavel. Aprèp la Crosada dels Albigeses, las tèrras foguèron legadas a Pons de Brulhèras, d'une famila venguda en Lengadòc amb Gui Ièr Lévis e Pèire de Voisins, en seguida de Simon IV de Montfòrt qu'èran vesins e aliats de las tèrras de Montfort-l’Amaury en Illa de França. Los descendents foguèron senhors, barons puèi marqués d'Eissalabra. En 1279, lo vilatge patiguèt d'aigadas. En 1350, los barris acabats forman una fortificacion complèta a l'entorn du vilatge. Lo centre de la vila es una bastida del sègle XIII. 
### Tèrra Privilegiada
Eissalabra èra le caplòc de la Tèrra Privilegiada, onze comunautats exemptas de tota imposicion mejançant una soma annala qu'apelavan subvencion. En mai d'Eissalabra, la Tèrra Privilegiada compreniá *[[Montbèl (Arièja)|Canterate]]*, L'Escala, Montjardin, Puègverd, Rivèlh, Santa Colomba, Sonac e Vilafòrt, de l'anciana diocèsi de Mirapeis, Nebiàs e Sant Joan de Paracòl, de la diocèsi d'Alet . Una partida d'aquelas comunas, coma Eissalabra, son de Quercorbés (o Quercòrb).

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Eissalabra (caplòc); es ara del canton de La Nauta Val d'Aude (Quilhan).

## Demografia

* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

* Lo Castèl d'Eissalabra, sègles XIII, XV e XVIII.
* Lo sculpture sus un puèg en dessús ??
* La glèisa de Sant Pèire ? de 1552 amb una estatua de fusta de Sant Alòi del sègle XIV.

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Comunas d'Aude

## Ligams extèrnes
* Eissalabra sul site de l'Insee

## referéncias