Tzvetan Todorov

**Tzvetan Todorov** (en bulgar: ), nascut lo 1èr de març de 1939 a Sòfia e mòrt lo 7 de febrièr de 2017 a París, es un critica literari, semiològ, istorian de las idèas e assagista francés d'origina bulgara.

## Biografia
Nascut a Sofia lo 1èr de març de 1939, Tzvetan Todorov se’n va a París en 1963 e ven doctor en psicologia en 1966. Pren la nacionalitat francesa en 1973.

Dintra al CNRS en 1968, ont realiza l'ensemble de sa carrièra. Entre 1983 e 1987, dirigís lo Centre de recercas suls arts e lo lengatge (CRAL, CNRS-EHESS).

D’en primièr teorician de la literatura, se consacra dempuèi las annadas 1980 a l’istòria de las idèas, als problèmas de la memòria e al respècte de l’autre dins d’encastres istorics tant diferents coma la conquista del Mexic o lo camps de concentracion totalitaris.

Tzvetan Todorov se fa conéisser per sa traduccion dels formalistas russes (1965), que contribuiguèron fòrça a la difusion de la poetica contemporanèa. Son assag *Littérature et signification* fa d’el un dels davancièrs de la renaissença de la retorica; dins son *Introduction à la littérature fantastique* (1970), analiza lo genre literari de la literatura fantastica. Es tanben en 1970 que fonda amb Gérard Genette la revista *Poétique*.

Las reflexions posterioras de Todorov pòrtan subretot sus l'alteritat e per exemple sus la question del « nosaltre » e dels « autres » dins las discussions dels umanistas en Euròpa pendent la descobèrta del Mond Nòu, pendent lo procediment de colonizacion o pendent lo sègle XX, e tanben sus la question de la memòria.

Defensor independent de la democracia, dins un recuèlh d’assags paregut en 2009, *La Signature humaine*, dich son desir de demorar ligat a la via mejana de la democracia liberala, que cal, segon el, criticar « al nom del quita ideal democratic ». Alara escriu:  

Son analisi de la vida comuna s'inscrich dins una caminada a l’encòp antropologic e istoric. Sas recercas sus l'istòria de l'umanisme meton en valor las òbras de Jean-Jacques Rousseau, Montesquieu, Montanha, Benjamin Constant e Jacques Cazotte. 

Tzvetan Todorov èra professor convidat dins diferentas grandas universitats americanas: a Nòva York, Columbia, Harvard, Yale e en Califòrnia.

Era membre del Comitat de sosten del centre Primo Levi (sonhs e sosten a las personas victimas de la tortura e de la violéncia politica) e president de l'Associacion Germaine Tillion, a sa fondacion en novembre de 2004.

Se maridèt amb Martine van Woerkens, puèi Nancy Huston de 1981 a 2014. Sos enfants son, de son primièr maridatge, Boris, e, de son segond, Lea e Sacha.

Fasent resson a la sieuna biografia (un paire aligat a la cultura russa, une enfança viscuda dins la Bulgaria comunista de l'après Segonda Guèrra mondiala), son ultim assag, *Le Triomphe de l'artiste. La révolution et les artistes. Russie : 1917-1941* (Flammarion, 2017), publicat just après sa mòrt, evòca la luta dels artistas sovietics contra lo poder estalinian, tractant subretot del pintre Kasimir Malevitch e de l'escrivan Ievgueni Zamiatine, figuras exemplaras d'un art se volent autonòma, liberat de tota constrencha ideologica.

Tzvetan Todorov morís lo 7 de febrièr de 2017 a París, d'una malautiá neurodegenerativa.

## Reconeissença

### Prèmi

* 1998 : Prèmi europèu de l'assag Charles Veillon per *Benjamin Constant : la passion démocratique*
* 2001 : Prèmi La Bruyère de l'Acadèmia francesa
* 2008 : Prèmi Princesa de las Astúrias (Sciéncias socialas)
* 2009 : prèmi Jean-Michel-Gaillard
* 2011 : Prèmi de la critica de l'Acadèmia francesa

### Distinccions

* 1990 : Doctor *honoris causa* de l'universitat de Lièja
* 2006 : membre associat de la Classa de las Letras e de las Sciéncias moralas e politicas de l'Acadèmia reila de Belgica.

## Obratge

## Referéncias

## Vejatz tanben

### Bibliografia

### Articles connèxes

* Literatura fantastica
* Formalisme rus
* Genocidi amerindian

### Ligams extèrnes

* 
*  Notices dans des dictionnaires ou encyclopédies généralistes : Brockhaus Enzyklopädie • Enciclopedia italiana • Encyclopædia Britannica • Encyclopædia Universalis • Encyclopédie Treccani • Gran Enciclopèdia Catalana • Swedish Nationalencyklopedin • Who's Who in France
* Ressources relatives à la recherche : 
** Cairn
** Canal-U
** Diffusion des savoirs de l'École normale supérieure
** Persée
** PhilPapers (travaux)