Jean-Michel Jarre

**Jean-Michel Jarre**, nascut lo 24 d'agost de 1948 a Lion (França), es un autor, compositor e musician francés, fòrça conegut per èsser estat l'un dels primièrs artistas a aver popularizat la musica electronica : a vendut mai de 85 milions de disques d'aquel estili musical pendent sa carrièra, e a agut una influéncia de las màgers dins mantuns sosgenres, en particular la synthpop e la dream.

## Biografia

**Jean-Michel André Jarre** ès eissit d'una familha de musicians. Es lo filh del celèbre compositor de musicas de films, Maurice Jarre, e de la resistenta francesa France Pejot. Es influenciat tre son enfància per son pepin, musician e bricolaire, qu'èra emplegat de la societat *Teppaz* fabricant lo celèbra pichon electrofòn portatiu, e qu'es co-inventor de la primièra taula de mesclatge per la ràdio francesa.

Sos parents se separan en 1953 : son paire partís viure als Estats Units. **Jean-Michel Jarre** viu alavetz ambe sa maire en banlèga parisenca.

Apren la guitarra e lo piano, dentra al Conservatòri, e jòga quitament dins las annadas 60 dins divèrses grops de ròck e de jazz.
 
En 1968, encontra Pierre Schaeffer : quita alavetz lo Conservatòri per integrar lo *Grop de Recèrcas Musicalas* (GRM), un organisme creat pel dich Schaeffer, organisme qu'amassa de musicians e cercaires estudiant las musicas contemporanèas e experimentalas, e explorant de novèlas vias dins la musica. Passionat per la musica electroacostica, **Jean-Michel Jarre** se revèla fòrça bon a la manipulacion dels magnetofòns e de las bendas magneticas, e elabòra ja d'esbòces de composicions. I descobrís los primièrs sintetizors, lo VCS 3 e lo Moog. Encontra al GMR de grands compositors coma Bernard Parmegiani e Karlheinz Stockhausen.

En 1969, compausa sos primièrs tròces de musica electroacostica : *Happiness is a sad song*, *La Cage*, e *Erosmachine*, que n'emplegarà plan mai tard (en 1993) un escapolon per son tèma *Chronologie 2*. 

En 1971, **Jean-Michel Jarre** es contactat pel coregraf Norbert Schmucki per compausar la particion del balet *Aor* ("lo Lum", en ebrieu) per l'inauguracion del plafon novèl de Chagall de l'opèra de París, venent lo mai jove musician a jogar en concèrt dins aquela sala mitica e en i introdusent aital pel primièr còp la musica electroacostica.

En 1972, compausa lo generic de l'emission televisada *Espòrt en fèsta* presentada per Michel Drucker e trabalha sus la musica de doas cançons del grop Triangle : *Récréation* e *Le matin du premier jour*. Encontra tanben Philippe Besombes ambe qui collabòra sus scèna per de concèrts de musica electroacostica.

En 1973, compausa la musica de *Lady*, una cançon interpretada pel grop *Bill & Buster*, e escriu la cançon *Jolly Dolly* pel grop *Blue Vamp*. Sa produccion es remarcada pel magician *Dominique Webb* ambe qui trabalha per un espectacle a *l'Olympia*, trabalh qu'es seguit per un disc titolat *Hypnose*. Pauc de temps après, publica son primièr album, *Deserted Palace*, compausat a l'òrgue *Farfisa* e al sintetizor *VCS 3*, album distribuït coma compilacion de musicas d'illustracion de la societat americana Sam Fox Publishing mas pas comercializat. Compausa tanben pel cinèma la benda sonòra del filme *Les granges brûlées* (1973) de Jean Chapot (ambe Alain Delon e Simone Signoret). **Jean-Michel Jarre** publica tanben sa pròpria version de l'instrumental *Pop Corn*, enòrma capitada pendent las annadas 1970, tèma compausat per Gershon Kingsley. Enfin, escriu tanben a n'aquesta periòda la màger part dels tèxtes dels albums *Les Paradis perdus* (1973) e *Les mots bleus* (1974) pel cantaire francés Christophe.

En 1976 e 1977, **Jean-Michel Jarre** trabalha ambe lo cantaire disco soïsse Patrick Juvet, escriu en particular lo tèxte de sa famósa cançon *Où sont les femmes ?*.

## Carrièra

En 1974 encontra Michel Geiss que vendrà un amic e l'ajudarà dins la seguida de sa carrièra.

L'annada de 1976 marca la debuta del succès popular de **Jean-Michel Jarre**. En agost de 1976, se lança dins l'enregistrament d'un album concèpte vengut culte : *Oxygène*. I utiliza de sintetizors analogics de l'epòca, aital coma un novèl instrument numeric, lo *Harmonic Synthesizer* de *RMI*. Ven alavetz ambe lo grop alemand Kraftwerk l'un dels pionièrs de la musica electronica grand public, mas diferent de l'estili freg e robotic de Kraftwerk pr'amor d'una mai granda fluiditat de sas composicions, tan plan mai melodicas.

L'album *Oxygène* sòrtís en novembre de 1976 e obten còp-sec una capitada mondiala excepcionala : dins lo mond entièr, lo tèma *Oxygène IV* sortit en 45 torns en 1977 ven un tube.

En 1978, esposa l'actritz britanica Charlotte Rampling. Aquesta meteissa annada, ambe l'ajuda de son collaborator Michel Geiss, enregistra l'album estúdio *Equinoxe* que sortís en fin d'annada.

Lo 14 de julhet de 1979, balha son primièr concèrt gratuit en exterior, plaça de la Concòrdia a París : jòga sol sus scèna, entornejat de sintetizors de tota mena. L'eveniment atira un milion d'espectators, sens comptar los telespectators vist que lo concèrt es difusat en dirècte a la television. Aquel concèrt excepcional musicalament e visualament dintra dins lo Guinness Book dels recòrds, e inaugura lo concèpte del méga-concèrts que vendrà sa signatura : un espectacle total, mesclant musica, jòcs de lums, lasèrs, efièches pirotecnics e projeccions gigantas.

En mai de 1981 sortís l'album *Les chants magnétiques*, lo primièr dins lo qual es utilizat lo *Fairlight CMI*, primièr sintetizor escampalonaire numeric. La meteissa annada, es lo primièr occidental a jogar en China dempuèi la mòrt de Mao Zedong. Los tèmas tirats dels albums *Oxygène* e *Équinoxe* venon los primièrs tròces de musica estrangièra a èsser jogats a la ràdio nacionala chinesa dempuèi de decennias. La Republica Populara de China convida alavetz **Jean-Michel Jarre** a venir lo primièr musician occidental a i jogar publicament sus l'empont dins aquel país.

En novembre de 1984, sortís l'album *Zoolook*, enregistrat a Nòva York (Estats Units) ambe Marcus Miller, Laurie Anderson, Yogi Horton, Adrian Belew e Frederick Rousseau e après aver corrut lo mond pendent 18 meses per i enregistrar de voses dins de multiplas lengas e dialèctes.

En 1986, **Jean-Michel Jarre** publica l'album *Rendez-vous*, puèi balha un concèrt espectacular a Houston al Tèxas (Estats Units). Lo 5 d'octobre, **Jean-Michel Jarre** torna dins sa vila natala de Lion e i organiza son *Rendez-vous Lyon : concert pour le Pape*, un concèrt gratuit en l'onor de la venguda de Joan Pau II.

En 1988, **Jean-Michel Jarre** publica l'album *Révolutions*, en 1990 *En attendant Cousteau* (en omenatge au comandant Cousteau), puèi en 1993, l'album *Chronologie*. Lo 21 de setembre de 1993, pendent justament la virada d'aqueste album *Chronologie*, **Jean-Michel Jarre** jòga en Occitània a l'Estadi de Sapiac a Montalban per 40 000 espectators.

## Discografia
* 1972 : *Deserted Palace*
* 1973 : *Les Granges Brûlées* (benda sonòra del filme)
* 1976 : *Oxygène* 
* 1978 : *Équinoxe*
* 1981 : *Les Chants magnétiques*
* 1984 : *Zoolook*
* 1986 : *Rendez-vous*
* 1988 : *Révolutions* 
* 1990 : *En attendant Cousteau*
* 1993 : *Chronologie* 
* 1997 : *Oxygène 7-13* 
* 2000 : *Metamorphoses*
* 2002 : *Sessions 2000*
* 2003 : *Geometry of Love*
* 2004 : *AERO* 
* 2007 : *Téo & Téa*
* 2015 : *Electronica 1: The Time Machine*
* 2016 : *Electronica 2: The Heart of Noise*
* 2016 : *Oxygène 3*
* 2018 : *Equinoxe Infinity* 
* 2021 : *Amazônia*
* 2022 : *Oxymore*

## Musicas mai conegudas
* *Oxygène IV* (1977)
* *Equinoxe 5* (1978)
*  *Equinoxe 4* (1979)
* *Les chants magnétiques part II* (1981)
* *Souvenir de Chine* (1982)
* *Zoolookologie* (1985)
* *Zoolook* (1985)
* *Quatrième rendez-vous* (1986)
* *Rendez-vous II* (1987)
* *Révolutions* (1988)
* *Calypso* (1990)
* *Chronologie 4* (1993)
* *Oxygène 10* (1997)
* *Téo & Téa* (2007)
* *Vintage* (2007)

## Referéncias