Aush

**Aush** (*Auch* en francés) qu'ei ua vila d'Occitània e qu'ei la capitala istorica d'Armanhac. Que constitueish ua comuna gascoa situada dens lo departament de Gers e la region , ancianament de Mieidia-Pirenèus. La sia devisa qu'ei: "Tot solet, non pòt Aush".

Lo gentilici qu'ei **aushés -esa**.

## Geografia
La vila es situada au ras de Gers, riu qui se geta dens Garona. 

### [[Clima]]

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom de *Aush* que veng deu nom deu pòble deus *Ausci(i)* (Cesar, 1èr sègle abans J-C) dont èra la capitala (*Elimberrum civitas Auscius*, au començament deu sègle IV, *episcopus de Auscius* en 506). Lo radicau qu'ei lo deu nom basco de la lenga, *euskara*, *euskera*. Lo nom d'origina, *Elimberrum* (1èr sègle ap. J-C) qu'ei format de l'aquitanic (ací, que s'ageish deu basco) *ili* « vila », *berri* « nava ».

## Istòria

### Eveniments

## Administracion

## Demografia

## Economia
Aush qu'ei lo caplòc de la Cramba de comerça e d'industria de Gers.

## Personalitatas ligadas dab la vila
### Nascuts en Aush
* Dominic Serres, (1719-1793) pintor
* l'abat Jean Bernard de Vienne, Canonge de Nòstra Dòna de París & darrèr abat de l'abbadiá Nòstra Dòna de la Casa Dieu
* Jean Paul de Vienne (1730-1792) conse d'Aush de 1782 a 1789
* Louis Thomas Villaret de Joyeuse (1747-1812), amirau
* Jean Joseph Dessolles (1767-1828), generau, òme politic
* Jean Louis Brigitte Espagne (1769-1809), generau d'Empèri, que ho mortalament nafrat a Essling
* Jean Laborde, (1805-1878), conquistaire pacific de Madagascar
* Albert Fedel, (1870 - 1961), universitari e sindicalista francés
* Antoine Ellen-Prévot(1877-1952), deputat de la Tresau Republica, militant de la SFIO e deu Partit socialista democratic
* Arnaud Denjoy (1884-1974), matematician
* Constantin Font (1890-1954), pintor
* Général Georges Pelletier-Doisy, (1892-1953) precursor de l'aviacion
* Georges Vedel, (1910-2002), jurista e academician
* Raymond Mastrotto (1934-1984) es un ancian corredor ciclista professional
* Jacques Fouroux (1947-2005, rugbiman)
* Jean-Marc Rouillan, né en 1952, Cofondador deu movement anarquista Action Directe
* Frédéric Couzier, nascut en 1983, rugbiman
* Nicolas Portal, nascut en 1979, ciclista

### Abitants d'Aush
* Blaise de Monluc, (1500-1577), soldat e escrivan gascon
* Guilhèm de Sallusti deu Bartàs, (1544-1590), poèta
* D'Artanhan (1611-1673), l'illustre gascon qui ho tuat durant lo sètge de Maastricht
* Jean Lannes (1769-1809), marescau d'Empèri, amic de Napoleon  mortalament nafrat a Essling
* Prosper-Olivier Lissagaray (Tolosa 1839 - París 1901) - jornalista- juntat a la Comuna de París e exiliat en Anglatèrra dinc a l'amnistia de 1880 - Lo Miquelet de la Comuna.
* Joseph de Pesquidoux (1869-1946), escrivan
* Maurice Parisot (1899-1944), resistant
* Maurice Fréchard, nascut en 1928, Arquevesque d'Aush de 1996 à 2004
* Maurice Gardès, nascut en 1945, Arquevesque d'Aush dempuish 2004
* André Daguin, restaurator
* Henry Broncan esportiu, actuau entrainaire de l**Espòrting Union Agen Lot-et-Garonne'' ( club de rugbi )
* [[Marqués de Montespan|Loís Enric de Pardalhan]]
* [[Paul Armanhac]], [[Pilòt (automobila)|pilòt]] gascon
* [[Gustave Lassale-Bordes]] ([[1814]]-[[1886]]), [[pintor]]

== Lòcs d'ensenhament ==
=== Escòlas ===
**Escòlas purmèras publicas**
* Escòla mairau e  elementària ''Arago''
* Escòla elementària ''d'Artagnan''
* Escòla elementària d'aplicacion ''Condorce''
* Escòla mairau ''La Hourre - Georges Coulongues''
* Escòlas mairau e  elementària ''Guynemer''
* Escòla elementària ''Jean Jaurès''
* Escòla mairau ''Lissagaray''
* Escòla elementària ''Marianne''
* Escòla mairau e  elementària ''Pont national''
* Escòla mairau ''Jean Rostand'' I & II
* Escòla elementària ''Rouge de Lisle''
* Escòla mairau e  elementària ''Saint-Exupéry''

**Escòlas purmèras privadas**
* Escòla mairau e  elementària ''Saint Paul''

=== Collègis ===
Lista de continuar :

* **Collègi Carnot** : Collègi public
* **Collègi Mathalin** : Collègi public
* **Collègi Salinis** : Collègi public

=== Licèus ===
* **Licèu de Garros** : Licèu public
* **Licèu Pardailhan** : Licèu public
* **LEGTA Beaulieu-Lavacant
* **Licèu Oratoire St Marie** : Licèu privat

### [[Universitat Pau Sabatièr]]
**[[Institut universitari de tecnologia de Tolosa A|Institut universitari de tecnologia A]] ** :  
* Departament Gestion de las Entrepresas e de las Administracions
* Departament Engenhariá Biologica
* Departament Igièna e Securitat

## Monuments e lòcs toristics

## Espòrts

## Embessonatges
* 
* 
* 

## Véser tanben
* Comunas de Gers
* Musèu deus Jacobins

## Ligams extèrnes
* Mairie d'Aush
* Pages intéressantes sur la cathédrale
* Associacion CINÉ 32
* Associacion éco-citoyenne
* Philatélie en Gasconha

## Nòtas e referéncias