Pèire V de Portugal

**Pèire V de Portugal **(portugués** ''Pedro V de Portugal*** e nom complet: *Pedro de Alcântara Maria Fernando Miguel Rafael Gonzaga Xavier João António Leopoldo Victor Francisco de Assis Júlio Amélio de Saxe-Coburgo-Gotha e Bragança*) [[16 de setembre]]<span> de </span>[[1837]] — [[11 de novembre]]<span> de </span>[[1861]], chafrat l'Optimista  *(O Esperançoso)*, lo Benaimat *(O Bem-Amado)* o lo Plan Aimat  *(O Muito Amado)'', foguèt Rei de Portugal de 1853 a 1861. Filh ainat de la reinha Maria II e del sieu consòrt, lo rei Ferrand II e èra nebòt de l'emperaire de Brasil Pèire II, fraire mai jove de sa  maire.

## Biografia
Accediguèt encara fòrça jove al tròn portugues, sonque aviá 16 ans, o considèran fòrça coma un monarca exemplar, que reconcilhèt lo pòble amb l'ostal reial, après lo reialme de sa maire que donèt una guèrra civila vencuda. Ferrand II, lo sieu paire, joguèt un ròtle fondamental al començament del sieu reinalme, exercissent lo govèrn de la nacion en qualitat de regent del reialme, orientant lo jove rei al subjècte de la grandas òbras públicas realizadas. Pèire V es mai sovent descrich coma un monarca amb de valors socialas, em parte degut a son educacion, que compren lo trabalh amb las collectivitats e una granda coneissença del continent europèu. 

Lo 16 de setembro de 1855, fasent sos 18 ans, foguèt aclamat rei, presidissent ongan l'inauguracion del primièr telegrafe elctric del país e, l'ano seguent (28 d'octobre), inaugurèt lo camin de fèrre entre Lisbona a Carragado. Tanben foguèt jol sieu reialme que comencèron los primièrs viatges regulars de nau, entre Portugal e Angòla.

Se consacrèt fòrça al govèrn del país, estudiant minunosament las deliberacions governamentalas. Creèt En 1859 introdusiguèt lo sistèma metric al Portugal.

Pèire V foguèt un defensor meninós de l'abolicion de l'esclavatge e ven del sieu reialme un episòdi que mòstra la conviccion del monarca al subjècte e que a l'encòp mòstra la fragilitat de Portugal fàcia a las grandas poténcias europèas: per la còsta de Moçambic se pressa una nau negrièra francesa, lo sieu comandant essent pres. Lo govèrn de França en mai d'exigir la libertacion de la nau, tanben demandèt una fòrta indemnizacion al govèrn portugués.

Portugal èra, a l'ora d'ara, aflaquida per doas epidèmias, una de còlera, entre 1853 e 1856, e una autra de fèbre jauna, subretot en 1856/1857. Pendent aqueles ans lo monarca, puslèu que s'aparar, percorriá los espitals e demorava al cabèç dels malauts, que ne venguèt popularidar.

En 1858, Pèire V se marida, per procuracion, amb la princesa Estefânia de Hohenzollern-Sigmaringen, que morriguèt l'ano seguent. 
[left|thumb|Pèire, Duc de Bragança (a esquèrra) e Loís, Duc de Porto, al Palais de Sintra.<small> </small><small>Pintura comendada per la reina [Victòria dau Reiaume Unit|Victòria a William Barclay Jr., 1843,   Royal Collection]]
Coma la santat publica foguèt una de sas preocupacions, tanben n'èra de son esposa, la princesa Estefânia de Hohenzollern-Sigmaringen, que Pèire fondèt l'espitals publics e instituicions de caritat. Lo monarca fondèt o L'Espital de Dona Estefânia, a Lisbona, après sa mòrt.  

Morriguèt a sonque 24 ans, l'11 de novembre de 1861, que segond de mètges, seriá fèbre tifoïda (alara que lo pòble suspechava d'empoisonament e alara ne venguèron e se mutinar). Sa mòrt provoquèt una enòrma tristesa dins totes los mitans de la societat. Aquèt pas de filhs, li sucediguèt son fraire, l'infant Loís, que habitava então no sul de França.

Repausa al Panteon Reial de la Dinastia de Bragança, al Mostèri de São Vicente de Fora, a Lisbona.

Aguèt tanben una notabla preparacion morala e intelectuala. Estudièt las sciéncias naturalas e filosofia, dominava plan lo grèc e lo latin e estudièt l'anglés. Foguèt influenciat per la convivéncia que teniá d'Alexandre Herculano, son educador. Recebèt alara fòrça conselhs sul biais de governar e sul sens de l'Estat per Mário Jorge de Castro Botelho, amb que entretengava una correspondéncia pendent tot lo regne.



## Bibliografia

## Vejatz tanben

## Ligams extèrnes