David Cronenberg

**David Cronenberg**, es un director de cinèma canadian e actor ocasional (15 de març de 1943, Toronto). Es un dels principals iniciators del corrent "body orror" o orror corporala. Aquel estil de far de films explòra las paurs de las gents per la transformacion e l'infeccion corporala. A la primièra mitat de sa carrièra, explorèt sobretot de tèmas de terror e de sciéncia-ficcion, pasmens se son òbra s'espandiguèt al delà d'aqueles genres.

## Biografia
Cronenberg nasquèt a Toronto, Ontàrio, Canadà, ont viu encara. Es filh d'Esther Sumberg, pianista, e Milton Cronenberg, escrivan e redactor. Grandiguèt dins una familha josieva de classa mejana secularizada e estudièt a l'institut collegial del nòrd de Toronto e mai tard foguèt diplomat de l'universitat de Toronto en literatura. Cita William S. Burroughs e Vladimir Nabokov coma sas influéncias.

Après dos films corts presenta en blanc e negre "Stereo" e en color "Crimes of the Future", Cronenberg s'associèt amb Ivan Reitman. Lo govèrn canadian financièt los films de Cronenberg dins los ans 1970. Cronenberg alternava lo genre "body orror" dins de films coma "Shivers" amb de projèctes que rebaton son interés per las corsas de veituras e mòtos. "Rabid" faguèt jogar de talents inesperats coma la reina del pornò Marilyn Chambers, e foguèt una revelacion pels distributors internacionals e aguèt alara mai de succès dins sos dos seguents projèctes d'orror.

Los films de Cronenberg seguisson una progression, un caminament dempuèi lo mond social fins cap a la vida interiora. Dins sos primièrs films, los scientifics modifican de coses umans, que supausan l'alunhament amb l'òrdre sociala (Shivers, Rabid). Dins lo periòde mejan, lo caòs trabalhat pel scientific es mai personal, "The Brood", "Scanners", "Videodrome". Dins lo periòde posterior, lo scientific pren la plaça de son experiéncia ("The Fly"). Aquela trajectòria culmina dins "Dead Ringers" ont un parelh de ginecològs intran dins una espirala de codependéncia e de dependéncia a las drògas. Los films posterioras de Cronenberg son mai tornat sul penjal psicologic, fasent sovent mòstra de realitats subjectivas e objectivas ("eXistenZ", "M Butterfly", "Spider").

Benlèu lo melhor exemple d'un film que trenca la linha dels seus trabalhs de caòs personal e confusion psicologica es l'adaptacion de Cronenberg de son eròi literari: lo libre mai controversiat de Burroughs, "Naked Lunch". Lo libre èra considerat coma "non filmable" e Cronenberg admetiá qu'una traduccion dirècta del libre per lo filmar "costariá 100 milions de dolars e seriá enebit dins totes los païses dins lo mond". Per contra, Cronenberg -coma dins son film precedent, "Videodrome" -trebola las linhas entre çò que semblava èsser la realitat e çò que semblavan d'allucinacions causadas per l'addicion a las drògas. Cronenberg explica que mentre qu'escriviá l'senari cinematografic per "Naked Lunch", sentiá un moment de sinergia amb l'estil d'escritura de William S. Burroughs. Sentiá que la connexion entre sa direccion e l'estil de pròsa de Burroughs èra tan fòrta, qu'arribèt a dire qu'"escriurà son libre venent".

Cronenberg diguèt que sos filmes deurián èsser vists "dempuèi lo punt de vista de la malautiá", e que, per exemple, s'identifica amb los personatges dins "Shivers", après èsser infectat amb de parasits anarquics. Per "The Dead Zone" (1983) e "The Fly", Cronenberg trabalhèt pas generalament dins un mond de grand budgèt, coma se fa pels films d'Hollywood, levat per unas escasenças. Un temps foguèt presentit per èsser director d'Star Wars episòdi VI: Lo retorn del Jedi.
Pendent los darrièrs ans de 1990, Cronenberg foguèt anonciat coma director d'una seguida del film de Verhoeven, ' ' Basic Instinct ' ', mas se realizèt pas. Son trabalh mai recent, lo thriller  *Una istòria de violéncia* (2005), es un dels de mai naut budgèt e de mai bona audiéncia. 
Cronenberg contractèt Howard Shore per compausar la benda sonora de gaireben totas sos films.

## Filmografia
* 1967: *From the Drain* (film cort)
* 1969: *Stereo* 
* 1970: *Crimes of the Future*
* 1975: *Venon de dins de*.*.. (Shivers)*
* 1977: *Rabid*
* 1979: *Fast Companh*
* 1979: *The Brood* 
* 1981: *Scanners* 
* 1983: *Videodrome*
* 1983: *The Dead Zone*
* 1986: *The fly<br> *
* 1988: *Dead Ringers*
* 1990: *Nightbreed* (coma actor)
* 1991: *Naked Lunch*
* 1993: *Madame Butterfly*
* 1996: *Crash* 
* 1999: *eXistenZ*
* 2002: *Spider*
* 2005: *A History of Violence*
* 2007: *Eastern Promises* 
* 2011: *A Dangerous Method*
* 2012: *Cosmopolis*
* 2014: *Maps to the Stars*

## Ligams extèrnes
*  sus Internet Movie Database (anglés)
* David Cronenberg sus TCM Movie Database (anglés)
* David Cronenberg sus Allmovie (anglés)
* David Cronenberg sus Northern Stars (anglés)
* Senses of Cinèma: David Cronenberg (anglés)