Bandièra

Una **bandièra** (var. **bandèra**, **bandiera**, **bandèira**), tanben un **drapèu** (var. **drapèl**), es un tròç de tela, ordinàriament rectangular, fixat d'un costat a un pal o asta e que servís de simbòl o senhal d'una nacion, d'un estat, d'una ciutat, d'una dinastia, d'una autoritat, d'un partit politic, d'una associacion, etc, o coma signe per identificar de situacions juridicas, militaras, etc, e se pòt utilizar per de motius decoratius. La vexilollogia es la disciplina qu'es dedicada a l'estudi de las bandièras.

La bandièra nacionala simboliza un estat o país e es un dels seus signes d'identitat pus importants. Servís per representar l'estat a l'estrangièr, e tanben coma emblèma sus la seuna pròpria tèrra.

La bandièra nacionala s'auça cada jorn sus los edificis oficials (corts, ostals de vila,...). Las entrepresas e entitats privadas tanben los pòdon issar. 
Quand arriba un eveniment nacional tragic o la mòrt d'una persona d'un rang politic major, las bandièras demòran a mièja asta en senhal de dòl.

## Istòria

L'usatge de las bandièras vendriá d'Índia e de China, ont probablament foguèron inventadas.

Es possible de considerar los simbòls utilizats pels romans (amb l'agla de la legion d'August) amb los primièrs senhals emplegats en Euròpa. Los visigòts utilizavan aqueles tipes d'estendards rigids; mas foguèt amb l'invasion musulmana que se comencèt d'utilizar çò qu'actualament coneissèm coma "bandièras", facha de teissuts leugièrs, coma la seda. Los estendards tenon son origina en Orient, son los musulmans e los croats que los primièrs implantèron son usatge a Euròpa. Las bandièras vendràn los estendards representatius dels Reis e Senhors (especificament, de sos linhatges o ostals reials), mai que de territòris o de nacions.

## Forma

Formas pus utilizadas:

* **Rectangulara**
* **Carrada**
* **Flama**
* **Cocarda**

## Particularitats de las bandièras nacionalas
* Las bandièras de Chipre e aquela de Kosova son las solas bandièras d'Estat qu'an una representacion de la mapa de son territòri. Cal notar qu'aquelas bandièras son pas vertadièrament "nacionalas": dins aqueles dos Estats, las bandièras grègas, turcas o albanesas s'utilizan correntament coma bandièras nacionalas. La bandièra  d'Antartica conten tanben una mapa del continent.

* La bandièra de Nepal es un de las raras bandièras nacionalas non rectangularas; es formada de dos triangles. Es tanben la sola qu'es pus nauta que larga.

* Las bandièras de Soïssa e de Vatican son las doas solas bandièras nacionalas de forma carrada.

* L'anciana bandièra de Libia èra la sola bandièra nacionala unicolor : verda.

* La bandièra de Paraguai es la sola bandièra nacionala qu'a doas fàcias diferentas. Sus l'endreit, i a las armas del país, alara que sus l'envèrs, i a un leon, sedat davant un pic susmontat del bonet frigian, lo tot entornejat amb la devisa nacionala *Paz y Justicia*.

* La bandièra olimpica : de colors blava, jauna, negra, verda e roja, representa totes los païses del mond perque totas las bandièras nacionalas possedisson almens una d'aquelas sièis colors (amb lo blanc del fons). Lo nombre dels anèls representa lo nombre dels continents.

## Las combinasons de colors pus correntas

### Blau, blanc, roge
Lo blau, lo blanc e lo roge son presents dins las bandièras dels païses eslaus (colors paneslavas), dels païses d'Euròpa de l'Oèst mas tanben d'Asia o de las Americas :

* Bandièra dels païses eslaus arborant las colors paneslavas :

* Autras bandièras blau, blanc, roge, de bendas orizontalas o verticalas existisson sens èsser ligat a la simbolica del paneslavisme:

### Roge, jaune, verd
Lo roge, lo jaune e lo verd, las colors panafricanas, son subretot presentas dins las bandièras dels païses africans.

Bandièras arborant las colors panafricanas :

Bandièras arborant las meteissas colors roge, jaune e verd sens se reclamar del panafricanisme :

Bandièra de païses africans utilizant lo roge negre verd, o una combinason enclusent las colors panafricanas :

### Roge, blanc, negre (e eventualament verd)
Las combinasons de las colors panaràbias son presentas dins las bandièras del païses arabis o majoritariament musulmans. Las combinasons pòdon far ressortir una o la quatre d'aquelas colors, acompanhadas o non de simbòls d'astres (luna, estelas de cinc brancas subretot) o d'una escritura aràbia:

## Los dessenhs pus corrents
### Las colors eraldicas
Son de bandièras de bendas orizontalas : aquela de naut repren la color qu'ocupa la plaça d'onor sul blason (per exemple lo negre de l'agla alemanda), la segonda repren la segonda color del blason (lo roge del bèc e de las àrpias), la tresena repren la tresena color (lo fons jaune). fòrça bandièras son construitas coma aquò, subretot en Euròpa.

### Las bandièra de crotz
Demest aquelas las pus ancianas bandièras nacionalas encara utilizada. En particular, los païses escandinaus qu'utilizan la crotz escandinava sus lor bandièra:

e tanben

### Las bandièras de cantons
Son generalament de bandièras eissida d'un pavalhon de marina.

### Las colors revolucionàrias
Aquel modèl de tres bendas verticalas foguèt inaugurat per França en 1790.

## Articles connèxas
* Flags of the World
* Galariá de las bandièras dels païses del mond
* Vexil'òc
* Vexillologia

## Ligams extèrnes

* 
*