Valons de Suècia

L'istòria de l**'immigracion valona en Suècia** comença amb los industrials Guillaume de Bèche (Willem de Besche ; 1573-1629) e Louis De Geer (1587-1652), conegut coma "lo paire de l'industria siderurgica suedesa". Cinc a dètz mila valons an emigrat en Suècia, trabalhant principalament dins l'industria siderurgica. Dins las annadas 1920, los sindicats los an presentats als trabalhaires suedeses coma de modèls mitics.

## Istoria
vinheta|'''Louis de Geers'''
Pendent lo sègle XVI, las tecnicas de fargatge son estadas melhoradas dins la region de Lièja (veire fargatge valon), qu'èra venguda la capitala europèa de la produccion d'acièr. La reputacion dels valons en matèria de produccion d'acièr s'es espandida e es egalament estada remarcada en Suècia. Encoratjats per Gustau II Adolf, de nombroses valons an començat d'emigrar en Suècia a la fin del sègle XVI e a la debuta del sègle XVII. Venián de doas regions principalas situadas a l'entorn de las vilas de Sedan e de Lièja. Dins un primièr temps, la màger part dels valons se son installats a Godegård, Finspång e Norrköping, ont l'entrepreneire valon Louis De Geer a pogut logar de tèrras. Malgrat que s'aja tradicionalament explicat, e que se supausa sovent, que los valons e De Geer avián fugit lor patria a causa de persecucions religiosas, es uèi establit que los valons an fugit a causa de pressions economicas degudas al caumatge generalizat. 

En Suècia, De Geer rencontre Willem de Besche, amb qu'a ja agut de contactes e qu'a dirigit las fargas de Finspång fins en 1618. De Besche, egalament liégeois, èra actiu en Suècia dempuèi 1595 e aviá participat a la modernizacion de las fargas reialas suedesas e, sustot, a la produccion d'armas. Es conegut per aver introduch de novèlas tecnicas de ferronnerie en Suècia, mas èra pas un entrepreneire independent coma De Geer, essent puslèu un emplegat del rei. De Besche es estat lo primièr a recrutar de valons en Suècia. S'es installat a Nykoping en 1597, e gràcias a son recrutament de valons, una comunautat valona s'es establida dins lo Södermanland pendent las annadas qu'an seguit son arribada. 

Après s'èsser portat pargant de De Besche en 1618 quand a logat la manufactura de Finspång, De Geer a completament représ los afars del molin de Finspång a partir de la debuta de las annadas 1620. Lo recrutament s'efectua de tala faiçon que d'agents son enviats dins los molins pichons per recrutar dirèctament sus plaça lo professional recercat. Mas tot tanben sovent, dels valons al caumatge van dins las vilas grandas per cercar un emplec en Suècia al près dels burèus de recrutament que i son establits. De Besche èra inicialament cargat de recrutar la man-d'òbra pel mejan de De Geer. Dempuèi las annadas 1620, aquela tasca incombís exclusivament a De Geer, qu'envia sos agents dempuèi sos burèus de Lièja, Namur, Chimay e Verviers. Aquestes van alara cercar lo personal qualificat demest los caumaires valons. Sembla que la cooperacion dintra De Geer e De Besche aja pres fin.

## Notable people
Aquí una lista de *Suedeses* notables (lista non exaustiva) d'origina '''Valona''': 

* Henry Allard, òme politic (1911-1996)
* Lars Anton Anjau, avesque, istorian de la Glèisa, òme politic (1803-1884)
* Alice Babs, cantaira e actritz (1924-2014)
* Emil Befwe, arquitècta (1860-1939)
* Daniel Bergman, realizator (nascut en 1962)
* Ingmar Bergman, realizator (1918-2007) 
* Gustaf Boivie, tiraire esportiu (1864-1951)
* Hedvig Boivie, musiciana e musicològa (1864-1923)
* Margareta Bergström-Kärde, cantaira d'opèra (1919-2006)
* Björn Borg, jogaire de tenís (nascut en 1956)
* Johan Anton Bovin, jurista (1823-1894)
* Karl Emil Bovin, mètge (1868-1962)
* Knut Adolf Bovin, jardinièr (1853-1926)
* Willem Boy (Guillaume Boyen), pintre, escultor, arquitècte (1520-1592)
* Ida Drougge, femna politica (nascuda en 1990)
* Hans Fleming, arquitècte (1545-1623)
* Agnès de Frumerie, artista (1869-1937)
* David Frumerie, pintre (1641-1677)
* Gunnar de Frumerie, compositor e pianista (1908-1987)
* Gustaf de Frumerie, arquitècte (1872-1947)
* Mauritz Frumerie, gravaire (1775-1853)
* Axel Gauffin, istorian de l'art (1877-1964)
* Gerhard Louis De Geer, òme politic, primièr ministre de Suècia (1854-1935)
* Louis Gerhard De Geer, òme politic, primièr primièr ministre de Suècia (1818-1896)
* Charles De Geer, industrial e entomologista (1720-1778)
* Charlotta Aurora De Geer, saloniste e cortesana (1779-1834)
* Gustaf Gilljam, escolan e òme politic, ministre de l'educacion (1832-1908)
* Peter Englund, autor e istorian (nascut en 1957)
* Adam Gilljam, jogaire professional de bandy (nascut en 1990)
* Hélène Goudin, femna politica (nascuda en 1956)
* Dag Hammarskjöld, economista (1905-1961)
* Hjalmar Hammarskjöld, òme politic, universitari, primièr ministre de Suècia (1862-1953)
* Josef Herou, bariton d'opèra (1884-1960)
* Viktor Herou, òme politic (1889-1970)
* Samuel Hybbinette, mètge (1876-1939)
* Victor Hybbinette, industrial e metallurgista (1867-1939)
* Benjamin Ingrosso, cantaire (nascut en 1997)
* Peter Jihde, animator de television e jornalista esportiu (nascut en 1971)
* Ivar Johansson, campion olimpic
* Karl Kilbom, òme politic (1885-1961)
* Zara Larsson, cantaira (nascuda en 1997)
* Rebecka Lemoine, femna politica (nascuda en 1990)
* Benna Lemon-Brundin, cantaira d'opèra (1912-1995)
* Gurli Lemon-Bernhard, cantaira d'opèra e d'opereta (1916-2011)
* Olof Lemon, cantaire d'opèra (1866-1934)
* Stefan Löfven, òme politic, primièr ministre de Suècia (nascut en 1957)
* Ulf Lundell, cantaire e autor-compositor (nascut en 1949)
* Olof Lundh, jornalista esportiu (nascut en 1966)
* Ida Matton, escultor (1863-1940)
* Lennart Nilsson, fotograf (1922-2017)
* Anne Sofie von Otter, mezzo-soprano (nascuda en 1955)
* Mikael Persbrandt, actor (nascut en 1963)
* Leif G. W. Persson, criminològ e romancièr (nascut en 1945)
* Nils Degun, oficièr de l'armada de l'aire suedesa (1918-2013)
* Åke Pousette, mètge e professor (nascut en 1949)
* Harald Pousette, diplomata (1886-1975)
* Ingemar Pousette, engenhaire de las minas (1926-2000)
* Madeleine Pousette, jornalista (nascuda en 1943)
* Mauritz Pousette, actor (1824-1883)
* Tage Pousette, diplomata (1921-2012)
* Tomas Pousette, economista (nascut en 1950)
* Alex Schulman, autor, jornalista e personalitat de la ràdio (nascut en 1976)
* Ulf Stark, autor e scenarista (1944-2017)
* Nina Stemme, soprano dramatica (nascuda en 1963)