open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estampas e Castèthfranc

**Estampas e Castèthfranc** (*Estampes* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Per Dauzat, lo nom d'Estampas e lo d'Estampuras (comuna confrontanta) semblan pas aver d'explicas . Negre que manca de realisme : lo plurau de l'occitan *estampa*, « utís de haure per har traucs, rectangulars e bocalargs, hèrs de chivaus, benlèu per representar la fòrma deu vilatge ! ». 
Pr'aquò, per Grosclaude, los noms que semblan en relacion dab lo germanic *stamp*. Lo sens prumèr qu'ei « esprémer, cachar » mes que pòt estar tanben en relacion dab l'idèa de « barrar » : *estampa* «  contravent de barradura », *estampà's* « barrà's a casa ». Lo sens que pòt estar de « barri, clauson » o benlhèu de « trolh », de « molin », o quitament de « harga » e lo sens actuau qu'es benlhèu diferent deu sens de l'epòca de la fixacion deu nom. Per Estampuras que i a traças de varats autorn deu cementèri, çò qui pòt justificar la nocion de « barri » .
* Per Castèthfranc, véser a l'article.

## Istòria
* En 1822, qu'annexèn Castèthfranc a Estampas .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Mielan ; qu'es adara deu canton de Miranda-Astarac.

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:420 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:280 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:140 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,137)(84,131) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 289 1968: 274
  points:(84,131)(100,116)    color:blue    width:2 #1975: 237
  points:(100,116)(128,104)   color:blue    width:2 #1982: 207
  points:(128,104)(160,97)   color:blue    width:2 #1990: 189
  points:(160,97)(196,90)   color:blue    width:2 #1999: 173
  points:(196,90)(228,89)     color:blue    width:2 #2004/5 
  
  
 

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².
* Per Castèthfranc, véser a l'article.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Estampas suu site de l'Insee

## Nòtas
Estipuèi

**Estipuèi**  (*Estipouy* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo segond element deu nom, *Puèi*, de *podium* pausa pas de problèma, mès lo prumèr, *Esti-*, present tanben dens Estiguarda, es pas explicat per Dauzat . Negre ditz pas arren. La solucion qu'es benlèu la que Miquèu Grosclaude trobè per Estialesc, qui èra escrit *Esquialest*, en 1385 : *esquiau* / *esquial*, derivat de *esquia*, au sens oronimic, dab passatge de l'element [eski-] a [esti-] ; aquera solucion qu'es acceptada per Bénédicte Boyrie-Fénié a prepaus d'Estiguarda . La solucion valabla per *Estialesc* (*esquial* + sufixe *-esc*)  o per *Estiguarda* (*esquia* + *guarda*) pòt convénguer per *Estipuèi* ? Foneticament, òc : **Esquiapuèi* > **Estiapuèi* > *Estipuèi*. Mès la dificultat qu'es semantica : l'apondi de *puèi* a *esquia*, dus oronimes, qu'es un chic pleonasmic : puèi en fòrma d'esquia ? Pr'aquò, i a pas nada auta solucion.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Montesquiu ; qu'es adara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha (burèu centralizator : Plasença).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Estipuèi suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Estramiac

**Estramiac** (*Estramiac* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom que hè pensar a un palais a l'entorn de Lion : *Stramiacum, palatius regium super Rodanum prope Lugdunum*. Lo nom **Stramius* es  pas atestat, donc pòt pas gaire estar latin, mes que poiré estar gallic, pr'amor de la localizacion deu palais. Aquí perqué Delamarre lo cita dens son diccionari. Per *Estramiac*, lo complement es lo sufixe gallic *-āco(n)*, latinizat en *-acum* dens los tèxtes . Estramiac qu'èra donc benlèu ua anciana grana propietat antica qui avèva per mèste **Stramius*. 
Segon Negre, *Estramiac*, atestat *Estremiac* en 1467, que vengueré deu gascon *estremiat* (estremat, ecartat), dab l'atraccion de la finala *-ac*; lo vilatge que seré a despart deus camins importants Negre qu'èra un gran fabricant d'etimologias popularas...

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Clar; es adara deu canton de *Fleurance-Lomagne* (en francés), donc de Florença-Lomanha.

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,140)(84,140) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 211 1968: 211
  points:(84,140)(100,130)    color:blue    width:2 #1975: 195
  points:(100,130)(128,121)   color:blue    width:2 #1982: 179
  points:(128,121)(160,111)   color:blue    width:2 #1990: 160
  points:(160,111)(196,95)   color:blue    width:2 #1999: 132
  


* En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Estramiac suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Encaussa

**Encaussa** (*Encausse* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat, *Encaussa* qu'es format deu latin *in* « dens » e deu mot d'origina preceltica *causse* « terrenh peirós » .
Segon Negre, *Encaussa* que vengueré benlèu de l'occitan *en* « dens » e *cauça*, varianta atestada de *cança* « rengada de pès de vinha, distants entremiei autas culturas »; lo sens que seré aplicat a la rengada d'ostaus long d'ua rota.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Encaussa suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Abdèra

**Abdèra** (*Abdèro* en grafia mistralenca; Ἄϐδηρα, *Ábdēra* en grèc ancian) fuguet una ciutat grèga de la còsta sud de Tràcia. Es la vila de naissença dau filosòf Democrit.

Sos abitants son los **abderitas** o los **abderitans** (*abderitan, ano* en grafia mistralenca).
Pargue Naturau Regionau de las Lanas de Gasconha

Lo **Pargue Naturau Regionau de las [[Lanas de Gasconha]]** (en francés: *Parc Naturel Régional des Landes de Gascogne*) es un pargue naturau regionau francés en region de Nòva Aquitània.

## Geografia

Situat sus los departaments de las Lanas e de la Gironda, dens las Lanas de Gasconha, lo Pargue Naturau Regionau s’esten de la Laca d'Arcaishon en País de Bug, au sud de la Lana Gran. Es traversat per las vaths de la Grana Leire e de la Petita Leire.

L'ostau deu pargue es situat a Belin.
Sants Abdon e Sennen

**Abdon e Sennen** (o **Abdon e Sennent**), dins divèrses calandièrs e martirologis ancians **Abdo**, **Abdus**, e **Sennes**, **Sennis**, **Zennen**, son reconeguts sants per la Glèisa Catolica Romana, e lor fèsta es lo 30 de julhet.
Abbon

Sant **Abbon de Fleury** (nascut v. 940-945 a Orleans, mòrt lo 13 de novembre de 1004 a La Reula), monge benedictin reformator, abat de Fleury e un dels màgers savis de son temps.
Forcés

**Forcés** (*Fourcès* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Situat sus l'ariu Ausoa, lo vilatge de Forcés qu'es l'un deus mei bèths vilatges de França. En prumèr un castèthnau, Forcés qu'ei l'unica bastida de plan circular de Gers.

## Toponimia
Forcés qu'es atestat en  1281, *de Forcesio*. Segon Dauzat, *Forcés* que vengueré de l'« ancian provençau » *forc*, crosament de camins, vengut de la fòrma masculina deu latin *fŭrca*, damb lo sufixe *-ensis* .
Negre ditz pas arren de Forcés.

## Istòria
Forcés qu'es nommat dens ua carta de 1068. Aquera place fòrta qu'èra ua de las senhorias mei importantas de Gasconha.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* La tor de l'Horloge (), monument classat.
* Lo castèth ().
* Lo pont d'entrée ({{Sègle XV}).
* La glèisa  Sent Laurenç. Edat Mejana, partialament refaite à la fin deu .
* La glèisa Senta Quitèira. Datant vraisemblablement deu periòde preromanic.
* La plaça redonda.

thumb|right|300px|Forcés, de la rota de Heux

## Personalitats ligadas damb la comuna
* Michel Cardoze, animator de television
* Familha de Sent Mont

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* Forcés suu site de l'Insee
* www.fources.fr
* Forcés, vilatge engatge dens l'accion Soho Solo Gers

## Nòtas e referéncias
Fregovièla

**Fregovièla** (*Frégouville* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat, *Fregovièla* que vengueré deu nom germanic d'òme *Frico* e deu latin *villa* « domeni, proprietat, hasenda » .
Negre qu'aima mei lo nom germanic de persona *Freco*, damb *villa*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:330 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:220 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:110 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,140)(84,121) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 232 1968: 197
  points:(84,121)(100,106)    color:blue    width:2 #1975: 167
  points:(100,106)(128,112)   color:blue    width:2 #1982: 178
  points:(128,112)(160,118)   color:blue    width:2 #1990: 191
  points:(160,118)(196,124)   color:blue    width:2 #1999: 201
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna

## Vida culturala
Fregovièla qu'ei lo lòc ont es lo Teatre de la Petita Maison (TPM) desempuish 1994. Lo TPM que produis d'òbras teatralas e musicalas. Lo TPM a produit tres òbras de Jacques Offenbach en 1995, 2000 e 2005. Son emanacion musicala, la TPMusic sosten Polluman.

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Fregovièla suu site de l'Insee
* Lo Sit oficiau de Fregovièla

## Nòtas e referéncias
Flamarens

**Flamarens** (*Flamarens* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas son *de Flamalingis*, en 1097, *Flamarenxs* en 1289. La fin deu nom de *Flamarens* es lo sufixe germanic *-ing(en)* e lo radicau vieneré d'un nom germanic d'òme, **Fladmal* o *Flatamar*, segon Dauzat , o *Filemar(us)*, segon Negre . 

## Lo pelegrinatge de Sant Jacme de Compostèla
Sus la Via Podiensis deu pelegrinatge de Sant Jacme de Compostèla.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Miradors; es adara deu canton de *Lectoure-Lomagne*, donc de Leitora-Lomanha.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
**Lo [[Castèth]].**
C'est una de ces gentilhommières gasconnes avec fenêtres et mâchicoulis, à la charnière deu fòrtin passé, et de la résidence nouvelle, logis carré aux deux tours rondes. On disait alors : "Lo castèth de Flamarens, bèt dehore, bèt deguéns". 
Mais il se dégrada et en 1851 le poète agenais Jasmin traduisait cela par : "poulit deforo, led dedéns" (beau dehors, laid dedans). 
Un incendie en 1944 faillit l'achever.

### Edifices religieux
A côté, la glèisa deu , elle aussi menacée, montre un clocher-mur pointu à deux arcades et ua tourelle ronde d'escalier.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna
* De Grossoles-Flamarens, mère deu pyrénéiste Henry Russell
* Pierre Benoit, écrivain, auteur deu roman *Flamarens*

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Flamarens suu site de l'Insee
*  Comunautat de Comunas de la Lomanha Gersèsa

## Nòtas e referéncias
Esclassan e La Bastida

**Esclassan e la Bastida** (*Esclassan-Labastide* en francés) qu'es ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Esclassan
Que seré, segon Dauzat, un compausat romanic dab lo prefixe *es-* (= en las, en los) e un nom, benlèu lo nom latin d'òme **Classius*, inatestat, dab lo sufixe *-anum* , mes un tau prefixe qu'es improbable dens lo contèxte. 
Segon Negre, *Esclassan* que vengueré deu nom de persona « romanic » *Scalacius*, dab lo sufixe *-anum*.
### La Bastida
Veire a l'article.

## Istòria

* En 1822, qu'annexèn La Bastida e *Lalanne-Recané* (en francés) a Esclassan . La Bastida, ua anciana parròpia annèxa, qu'es au sud-sud-oèst d'Esclassan, *Lalanne-Recané*, simple lòc sus la mapa de Cassini, qu'es a un petit km en linha dreta au nòrd-nòrd-oèst . *Lalanne-Recané* qu'es notat *Lalanne* sus las mapas modèrnas : dus o tres ostaus près de la RD 127 qui ven de Masseuva e un aute lòc campèstre pus a l'èst.

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Masseuva; qu'es adara deu canton d'Astarac-Gimona (burèu centralizator Masseuva).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Demografia La Bastida
Veire a l'article.

## Demografia ''La Lalanne Recané''

* Las donadas de la dreta deu grafic, plaçadas automaticament, que son las de la comuna entièra d'Esclassan e La Bastida.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna
* La familha Marquet, familha de financièrs francés actius au sègle XVIII, que sortèva de La Bastida.

## Véser tanben
* Comunas de Gers
* Ancianas comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Esclassan e la Bastida suu site de l'Insee
* Esclassan e La Bastida  sus lo sit de la Comunautat de Comunas Vath de Gers

## Nòtas e referéncias
Gaudonvila

**Gaudonvila** (*Gaudonville* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat *Galdanvilla* en 1180. *Gaudonvila* qu'es compausat, dins l'òrde germanic determinant-determinat, d'un nom germanic de hemna, *Walda*, e de *vila*, nom de propietat puei de vilatge vengut deu latin *villa* . Dauzat causeish *Walda* meilèu qu'un nom masculin *Waldo* pr'amor deu vocalisme de l'atestacion deu sègle XII. Negre, que causeish lo nom germanic *Walda(n)*. Com que sia, Gaudonvila èra probablament ua propietat rurala de l'Antiquitat tardiva o de la Hauta Edat Mejana.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Clar; es adara deu canton de *Fleurance-Lomagne* (en francés), donc de Florença-Lomanha.
## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,111)(84,108) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 160 1968: 155
  points:(84,108)(100,93)    color:blue    width:2 #1975: 129
  points:(100,93)(128,95)   color:blue    width:2 #1982: 132
  points:(128,95)(160,89)   color:blue    width:2 #1990: 122
  points:(160,89)(196,78)   color:blue    width:2 #1999: 103
  points:(196,78)(228,78)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Glèisa de Sent Miqueu rebastida au  dambe un campanèr-mur de cinc arcadas e duas campanas.
* Tor deu  relòtge (), reliquat de l'encenta de fortificacion.


024 Gaudonville ( 32380 ).JPG|La glèisa parropiala Sent Miquèu.
015 Gaudonville ( 32380 ).JPG|Tor deu Relòtge.
042 Gaudonville ( 32380 ).JPG|Ostaus vielhs.
010_Gaudonville_(_32380_).JPG|L'ostau de la comuna.


## Personalitats ligadas damb la comuna
* Eric Durnez (escrivan)

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Gaudonvila suu site de l'Insee
* País Pòrtas de Gasconha
* Comunautat de comunas Còr de Lomanha

## Nòtas e referéncias
Gaujac (Savés)

**Gaujac** (*Gaujac* en francés) qu'ei ua comuna de Savés, en Gasconha (Occitània). Qu'ei administrada per lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
*Gaujac* que veng deu nom latin d'òme, *Gaudius*, dambe'u sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-ācon*. Gaujac qu'èra donc probablament ua anciana grana proprietat antica qui avèva per mèste *Gaudius*.

## Istòria
A la Revolucion que prengó provisòriament lo nom de *Casaux-Républicain* (Casaus Republican).

## Administracion

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,71)(84,61) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 90 1968: 72
  points:(84,61)(100,57)    color:blue    width:2 #1975: 65
  points:(100,57)(128,57)   color:blue    width:2 #1982: 65
  points:(128,57)(160,50)   color:blue    width:2 #1990: 53
  points:(160,50)(196,41)   color:blue    width:2 #1999: 37
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Gaujac suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Gavarret (Gers)

**Gavarret** (*Gavarret-sur-Aulouste* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Dauzat que descriu *Gavarret* com Gavarret (Lanas), qu'en hè lo resultat deu gascon *gavarra* (*Ulex Europeanus*, mei gròs que la toja), dambe'u  sufixe collectiu *-etum* .
Segon Negre, *Gavarret* qu'ei com *Garravet* shens interversion [metatèsi] entre *-v-* e *-rr-*; qu'ei derivat deu gascon *gavar*, mot d'origina preceltica « terrenh cobèrt de broishòcs, lana boçada », dambe'u sufixe diminutiu [?] *-et*, donc per un sens globau de « petita lana boçada ».

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Gavarret suu site de l'Insee
*  Comunautat de Comunas de la Lomanha gersesa

## Nòtas e referéncias
Gasaupoi

**Gasaupoi** (*Gazaupouy* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de Gasconha situada sus l'Auvinhon.

## Toponimia
Segon Dauzat, *Gasaupoi* que seré format de l'ancian occitan *casal* [> casau], « cabana », e lo resultat deu latin *podium*, « turon ».
Segon Negre, *Gasaupoi* que vengueré benlèu deu gascon *gasaube* (*[[Stellaria media]]*), damb lo mot *poi*.
Comparar pr'aquò damb Gasava e Gasòst.

## Istòria

## Administracion

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:600 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:400 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:200 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,149)(84,137) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 456 1968: 414
  points:(84,137)(100,118)    color:blue    width:2 #1975: 347
  points:(100,118)(128,110)   color:blue    width:2 #1982: 316
  points:(128,110)(160,103)   color:blue    width:2 #1990: 292
  points:(160,103)(196,104)   color:blue    width:2 #1999: 297
  points:(196,104)(228,105)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas damb la comuna
* Commandant Henry Marcellin mòrt per la França lo 7 de julhet de 1944 au maquis de Meilhan dont estat capdaus amb lo Doctor Reynaud.

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Gasaupoi suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Gasatz e Vacarissa

**Gasatz e Vacarissa** (*Gazax-et-Baccarisse* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Sus la mapa IGN actuala, l'emplaçament de Vacarissa qu'es escrit *Chap.* e *Cim.*, « capèra, cementèri », au sud-sud-èst de Gasatz, a l'èst de la RD 102. I a pas de vilatge. La maison comuna qu'es a Gasatz.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* **Gasatz**. Ni Dauzat nimei Negre disen pas arren de Gazatz. La prumèra sillaba qu'es benlèu la de Gasòst qui es d'origina escura (un nom de persona ?). Ua auta possibilitat qu'es la sonorizacion de l'iniciala, fenomèn rare mès pas absent. Dens aqueth cas, véser a Casats e tanben a Casac.  
* **Vacarissa**. Lo nom que sembla format de *vaca* e deu doble sufixe *-are* e *-icia*. Un lòc on elevavan las vacas ? Lo toponime es pas comun, mès la foncion qu'es banala. Deu nom de Vacarissa o d'un nom identic, lo nom deu compositor Salvador Bacarisse que sembla vénguer.

## Istòria
La formacion de la comuna que data d'avant 1794, per fusion enter Gasatz e Vacarissa . Gasatz qu'èra parròpia e Vacarissa parròpia annèxa .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Montesquiu ; qu'es adara deu canton de Fesensac (burèu centralizator : Vic de Fesensac).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Economia
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Gasatz e Vacarissa suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Gea e Ribèra

**Gea e Ribèra** (*Gée-Rivière* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada en arriba d'Ador, deu canal de *La Palú* e deu riu de *Jarràs*, Gea e Ribèra qu'ei ua comuna en tres partidas principalas : lo barri, aglomeracion mei poblada, lo  vilatge de Gea (mapa de Cassini : *Le Gée* , qui ei lo lòc on se situa l'ostau comunau.
En seguent una arrota a l'esquèrra s'arriba dens lo vilatge de Ribèra, la partida mens poblada, dab la glèisa deu sègle XII e lo cementèri.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* **Ribèra**. Lo lòc qu'es dens la ribèra d'Ador. Pr'aquò, qu'es un mot pauc discriminant, benlèu causit per oposicion a un aute lòc situat peus planèrs.
* **Gea**. Lo nom a pas arren a véder dab Gée (nom francés, equivalent de *Gajac*). Segon Negre, las fòrmas ancianas que son *villam Heremi* au sègle XIII, *lòci de Ger* en 1378-79. *Gea* que vengueré deu gascon *gèrm* « tèrra de lana ni cultivada nimei poblada ».L'evolucion fonetica que sembla anormala.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Riscla; qu'ei adara deu canton d' *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* La glèisa, deu sègle XII
* Dus ostaus que son de 1818.

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Gea e Ribèra suu site de l'Insee
* Comunautat de comunas d'Aira

## Nòtas e referéncias
Gimbreda

**Gimbreda** (*Gimbrède* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada dens lo Brulhés.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Gimbreda
Dambe'u sufixe collectiu *-eda*, deu latin *-eta*, lo nom marca la preséncia de gimbres (o gimbrèrs) e Gimbreda èra ua genebrèra . *Gimbreda* es enqüèra un nom comun.
### Rolhac
Se l'origina es la medisha que peus noms aparentats, *Rolhac* veng d'un nom latin d'òme *Rŭllius*, dambe lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-ācon*. Rolhac èra donc probablament ua anciana grana propietat antica qui avèva per mèste *Rŭllius*.

## Istòria

* En 1823, la comuna de *Rouilhac* (normalament **Rolhac** en gascon) qu'estó annexada a la de Gimbreda .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Miradors; es adara deu canton de *Lectoure-Lomagne*, donc de Leitora-Lomanha.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

### Demografia Rolhac

* Lo n° INSEE es lo d'un aute lòc per rasons practicas.

## Lòcs e monuments
* « Castèth gascon » e glèisa romanica de Rolhac

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Véser tanben
* Ancianas comunas de Gers
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Gimbreda suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Capra

**Capra** es lo genre qu'acampa las cabras e boquetins, mamifèrs erbivòrs e romiants, qu'apartenon a la familha dels bovids, sosfamilha dels caprins o Caprinae.

## Generalitats

## Classificacion
Lo genre *Capra* compren nòu espècias :
* *[[Capra aegagrus]]* Erxleben, 1777 — cabra salvatja, en Turquia, en Iran e dins Caucàs
** *[[Capra aegagrus aegagrus]]* 
** *[[Capra aegagrus creticus]]* 
** *[[Capra aegagrus hircus]]* Linnaeus, 1758 (o *[[Capra hircus]]*) — cabra domestica
* *[[Capra caucasica]]* Güldenstädt & Pallas, 1783 — cabra de Caucàs occidental
* *[[Capra cylindricornis]]* (Blyth, 1841) — cabra de Caucàs oriental
* *[[Capra falconeri]]*  (Wagner, 1839) — cabra de Cachemir o markhor
* *[[Capra ibex]]* Linnaeus, 1758 — boquetin dels Aups
* *[[Capra nubiana]]* F. Cuvier, 1825 — boquetin de Nubia
* *[[Capra pyrenaica]]* Schinz, 1838 — boquetin dels Pirenèus
* *[[Capra sibirica]]* (Pallas, 1776) — yanghir
* *[[Capra walie]]* Rüppell, 1835 — boquetin d'Abissinia

## Vejatz tanben
### Ligams intèrnes
* Caprins 

## Ligams extèrnes
* 
* 
* 
* 
* 
* 

thumb|Cabrit
Capra aegagrus

La **cabra** (*Capra aegagrus*) es una espècia que recampa divèrsas sosespècias de cabras salvatjas e la cabra domestica.

## Lista de las sosespècias
* *[[Capra aegagrus aegagrus]]*
* *[[Capra aegagrus creticus]]*
* *[[Capra aegagrus hircus]]* Linnaeus, 1758 — cabra domestica.

## Distribucion
thumb|left|Abitat actual de l'espècia salvatja.

## Ligams extèrnes

* 
* 
*
Gots (Ribèra Baisha)

**Gots** (*Goux* en francés)  qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, en Ribèra Baisha, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
La maison comuna qu'es dens l'arribèra, en un lòc plan plaçat (sus la RD 935 Tarba-Aira e convergéncia de duas departamentalas), mès qui a pas desvolopat d'aglomeracion nimèi d'activitat comerciala. Lo centre tradicionau de la parròpia, suu planèr, ei pas ua aglomeracion tanpauc.

 
### Perimètre del territòri

## Toponimia
*Gots* qu'ei lo nom deus Gots, exactament deus Visigots. Aqueth nom que correspon mei que mei, segon Albèrt Dauzat, a colonias de barbars dens l'Empèri Roman .
Negre qu'escriu atau : etnic *Gothos*, los Gots.

## Istòria
* Lo nom de *Gouts* (parròpia) sus la mapa de Cassini que correspon au lòc, suu planèr , on i a lo castèth, la glèisa e lo cementèri (adara, la maison comuna qu'es dens l'arribèra).

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Plasença; qu'ei adara deu canton de *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador Gersesa.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Economia
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Gots suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Haget (omonimia)

## Toponima
* **[[Haget (Gers)|Haget]]** qu'ei una comuna de 
* **[[Hagetmau|Haget]]** (Lo nom sancèr qu'es "Hagetmau", mès oraument que s'emplega sustot l'abracat "Haget") qu'ei ua comuna de las 

## Patronima
* **Henri Haget** (1905-1967), jogador de rugbí a XV, internacional francés,
* **Gabriel Haget** (1914-1986), jogador de rugbí a XV, fraire deu purmièr,
* **André Haget** (1931-1989), jogador de rugbí a XV, internacional francés, hilh e nebot de los dus de davant,
* **Francis Haget** (1949-), jogador de rugbí a XV, internacional francés, omonima

## Vejatz tanben
'''Faget'''
Oms

**Oms** (*Homps* en francés) qu'es ua comuna occitana de Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
*Oms* qu'es lo plurau de l'occitan *o(l)m*, « omp, olom », deu latin *ulmus*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Glèisa romanica ()

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Oms suu site de l'Insee 

## Nòtas e referéncias
Lo Comte de Monte-Cristo

**Lo Comte de Monte-Cristo** qu'ei un roman d'aventura de l'escrivan creòl francés Alexandre Dumas. Amassa dab *[[Los tres Mosquetaris]]* qu'ei considerat com un deus romans màgers d'Alexandre Dumas.

Que ho publicat en 1844 e que conta la venjança d'un marin, Edmond Dantès, contra tres òmis qui l'an hèit empresoar injustament durant mantuas annadas : lo pescador catalan Fernand (amorós de la nòvia de Dantès), lo procuraire deu rei Villefort (qui vòu har desaparéisher Dantès per'mor d'estar lo sol testimòni de las simpatias bonapartistas deu son pair) e lo comptable deu vaishèth de Dantès, lo *Faraon* (per simpla gelosia e rancuna). En preson Dantès que hè la coneishença d'un prèste italian hèra saberut e sapient, l'abat Faria, qui completa la soa educacion e qui'u ditz on trobar un gran tresaur qui balharà au marin lo parat de's venjar. Dantès que s'escapa deu la soa preson (lo castèth d'It) en se bèth préner la plaça de l'abat dens lo son linçòu de mort. Un còp liure que's pòt vodar a recompensar los qui ensagèn de l'ajudar (lo son armator Morrel) e a castigar los tres mentidors.

L'accion que's passa en Provença (Dantès qu'ei de Marselha), Italia, França e a l'Orient Mejan.
Antoine Hamilton

**Antoine Hamilton** que ho un escrivan irlandés d'expression francesa.

Qu'ei l'autor, enter autas òbras, de las *Memòrias deu Comte de Gramont* inspiradas per la personalitat e la vita de l'espós de la soa sòr.

Que vadó en Irlanda dens ua familha nòbla catolica d'origina escocesa qui avó d'exilià's dab l'arribada de Cromwell. que prvè atau en França en tot se familirizar dab la cultura e la lenga francesas. Qu'i perseguí ua carrièra militara e mondana.
Concerto per vriulon (Sibelius)

Lo **concerto per vriulon** en Re menor opus 47 de sibelius que ho compausat en 1903 e estreat dens ua purmèra version aquesta medisha annada, puish lo compositor que'u tornè adobar en estrear en 1905. qu'ei ua de las òbra màger deu repertòri deu vriulon e d'ua exigéncia tecnica de la granas.

## Pupitres
2 flabutas, 2 clarins, 2 clarinetas, 2 bassons, 2 trompas, 2 trompetas, timpani e còrdas.

## Movements
* Allegro moderato en RE menor (2/2 a la mesura)
* Adagio di molto en si b major (4/4 a la mesura) 
* Allegro, ma non en Re major (3/4 a la mesura)
Superembrancament (biologia)

En sistematica del monde vivent, un **superembrancament** es un reng taxinomic de nivèl intermediari, immediatament superior al reng embrancament dins la classificacion scientifica tradicionala dels èssers vivents (vejatz classificacion classica).

**Superphylum** es un sinonim facultatiu, utilizat en particular en zoologia.

## Vejatz tanben
:Sistematica, classificacion scientifica, classificacion classica, règne vegetal
Rosidae

La sosclassa dels ***Rosidae*** es una sosclassa de plantas dicotiledonèa. En classificacion de Cronquist (1981) recampa 18 òrdres :

* sosclassa ***Rosidae*** 
:* òrdre *[[Apiales]]*
:* òrdre *[[Celastrales]]*
:* òrdre *[[Cornales]]*
:* òrdre *[[Euphorbiales]]*
:* òrdre *[[Fabales]]*
:* òrdre *[[Geraniales]]*
:* òrdre *[[Haloragales]]*
:* òrdre *[[Linales]]*
:* òrdre *[[Myrtales]]*
:* òrdre *[[Podostemales]]*
:* òrdre *[[Polygalales]]*
:* òrdre *[[Proteales]]*
:* òrdre *[[Rafflesiales]]*
:* òrdre *[[Rhamnales]]*
:* òrdre *[[Rhizophorales]]*
:* òrdre *[[Rosales]]*
:* òrdre *[[Santalales]]*
:* òrdre *[[Sapindales]]*

En classificacion filogenetica APG II (2003), aquesta familha, nomenada rosids en anglés, es mai volontièr nomenat jos son nom occitan **Rosidèas**. An un contengut plan diferent en APG II, rosidèas es descrich dins un autre article.

## Vejatz tanben
* La classificacion filogenetica
* Rosidèas. Atencion, de confondre pas Rosidèas e *Rosidae*.

## Ligams extèrnes
* 
*
Rosideae

Dins la classificacion filogenetica APG II (2003), las **Rosidèas** (anglés rosids) son un clade important.  Las Asteridèas (anglés asterids) e las Rosidèas son los dos clades de las Dicotiledonèas vertadièras (anglés eudicots). Comprenon : 

* **clade** **Rosidèas** (anglés rosids) 
*::: familha *[[Aphloiaceae]]*
*::: familha *[[Geissolomataceae]]*
*::: familha *[[Ixerbaceae]]*
*::: familha *[[Picramniaceae]]*
*::: familha *[[Strasburgeriaceae]]*
*::: familha *[[Vitaceae]]*
*:: òrdre *[[Crossosomatales]]*
*:: òrdre *[[Geraniales]]*
*:: òrdre *[[Myrtales]]*
*: **clade** Fabidèas (anglés eurosids I o fabids)
*:::: familha *[[Zygophyllaceae]]* 
*::::: [+ familha *[[Krameriaceae]]*]
*:::: familha *[[Huaceae]]*
*::: òrdre *[[Celastrales]]*
*::: òrdre *[[Malpighiales]]*
*::: òrdre *[[Oxalidales]]*
*::: òrdre *[[Fabales]]*
*::: òrdre *[[Rosales]]*
*::: òrdre *[[Cucurbitales]]*
*::: òrdre *[[Fagales]]*
*: **clade** Malvidèas (anglés eurosids II o malvids)
*:::: familha *[[Tapisciaceae]]*
*::: òrdre *[[Brassicales]]*
*::: òrdre *[[Malvales]]*
*::: òrdre *[[Sapindales]]*

**N.B. :**   + ....   = familha opcionala

Comparatz amb la sosclassa *[[Rosidae]]* (e *[[Hamamelidae]]*) en classificacion classica segon Cronquist (1981), amb una taxonomia intèrna diferenta.  

## Ligams extèrnes
* 
* L'arbre complet des Angiospermes dans Stevens, P.F. (2001 onwards). Angiosperm Phylogeny Website. <small>Version 6, May 2005 (continuously updated since)</small> 
* 
* 
*
Asterales

L'òrdre dels ***Asterales*** es un òrdre de plantas dicotiledonèas.
----

En classificacion classica de Cronquist (1981) compòrta pas qu'una sola familha:
* òrdre ***Asterales***
*: familha *[[Asteraceae]]*  (familha del girasole)

----

En classificacion filogenetica APG (1998), la circonscripcion es :
* òrdre ***Asterales***
*: familha *[[Alseuosmiaceae]]*
*: familha *[[Argophyllaceae]]
*: familha *Asteraceae* 
*: familha *Calyceraceae*
*: familha *Campanulaceae*
*:: [+ familha *Lobeliaceae* ]
*: familha *Carpodetaceae* 
*: familha *Donatiaceae*
*: familha *Goodeniaceae*
*: familha *Menyanthaceae*
*: familha *Pentaphragmataceae*
*: familha *Phellinaceae*
*: familha *Rousseaceae*
*: familha *Stylidiaceae*

:la familha en "[+ ...]" es opcionala

----

En [[Classificacion APG II|classificacion filogenetica APG II (2003)]], la circonscripcion es :
* òrdre ***Asterales***
*: familha *Alseuosmiaceae*
*: familha *Argophyllaceae
*: familha *[[Asteraceae]]*
*: familha *[[Calyceraceae]]*
*: familha *[[Campanulaceae]]*
*:: [+ familha *[[Lobeliaceae]]* ]
*: familha *[[Goodeniaceae]]*
*: familha *[[Menyanthaceae]]*
*: familha *[[Pentaphragmataceae]]*
*: familha *[[Phellinaceae]]*
*: familha *[[Rousseaceae]]* (incl. *[[Carpodetaceae]]*)
*: familha *[[Stylidiaceae]]*
*:: [+ familha *[[Donatiaceae]]* ]

## Vejatz tanben
### Ligams extèrnes
* 
* 
*
Asteridae

Los ***Asteridae*** son una sosclassa de plantas dicotiledonèas. En classificacion de Cronquist (1981) la sosclassa es devesida en 11 òrdres :

* sosclassa ***Asteridae*** 
:* òrdre *[[Asterales]]* 
:* òrdre *[[Calycerales]]* 
:* òrdre *[[Campanulales]]* 
:* òrdre *[[Dipsacales]]* 
:* òrdre *[[Gentianales]]* 
:* òrdre *[[Lamiales]]* 
:* òrdre *[[Solanales]]*
:* òrdre *[[Callitrichales]]* 
:* òrdre *[[Plantaginales]]* 
:* òrdre *[[Rubiales]]* 
:* òrdre *[[Scrophulariales]]* 

En d'autras classificacions i a de gropes comparables, coma la sosclassa *Sympetalae* (en classificacion de Wettstein, 1935) e lo clad de las Asteridèas (en classificacion APG II, 2003). 

## Vejatz tanben

### Articles connèxes

### Ligams extèrnes
*
L'Isla Boson

**L'Isla Boson** (*L'Isle-Bouzon* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat, *L'Isla Boson* vendriá deu latin *insula*, « isla », [o de son eretèr], e de *Boson*, nom deu senhor, vengut deu germanic *Boso* .
Segon Negre, l'occitan *isla*, *ila* a devut aver lo sens de « vilatge entornejat de varats ».

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Clar; es adara deu canton de *Lectoure-Lomagne* (en francés), donc de Leitora-Lomanha.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Vestigis de fortificacions : agachiu.
* Vestigis deu castèth deu sègle XII, tornat bastit au sègle XVI. Èra la proprietat de la familha de Galard, marqués de l'Isla Boson. Lo darrèr, Joseph de Galard, foguèt guilhotinat a la Revolucion. Son filh Gustave de Galard emigrèt en Espanha, puish en America e venguèt pintre abans de tornar en França.

## Personalitats ligadas dambe la comuna
* Gustave de Galard, pintre

## Véser tanben

## Ligams extèrnes
* L'Isla Boson suu site de l'Insee
* L'Isla Boson sus lo sit de la Comunautat de comunas de las Bastidas de Lomanha

## Nòtas e referéncias
L'Ila d'Arbeishan

**L'Ila d'Arbeishan**  o **L'Isla** o **L'Isla d'Arbeishan**  (*L'Isle-de-Noé* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
L'Isle d'Arbeishan qu'es lo segond centre comerciau de l'ancian canton de Montesquiu darrèr lo caplòc, mès los establiments qu'i son petits (nombre de salariats baish) ; peus comèrcis e servicis de nivèu superior (farmacia, notariat), que son pr'aquò a Montesquiu.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat, *L'Ila* que ven deu latin *insulam* (mès, quina es la prononciacion ?) e lo determinant en francés que ven benlèu de son senhor , lo marqués de *Noé* (Noèr ?). Lo lòc qu'es plaçat enter Baïsa e la Petita Baïsa, just avant lo juntèr e la nocion medievala d*'isla* que contenè las peninsulas.
Segon Negre, l'occitan *isla*, *ila* a devut aver lo sens de « vilatge entornejat de varats ».
Arbeishan qu'es lo nom d'un vilatge, annexat a Sent Joan lo Comdau en 1821  e situat a l'èst-sud-èst de L'Isla.
* *Carrolle*.
* *Soubaignan*. Benlèu lo nom latin d'òme *Silvinius* o *Salvanius*, dab lo sufixe *-anum*, mès que caleré conéisher las fòrmas ancianas e la prononciacion.

## Istòria

*  En 1822, qu'annexèn *Carrolle* e *Soubaignan* (noms francés) a L'Isla . *Carrolle* o *Carole* qu'es au sud, *Soubaignan* au nòrd-nòrd-oèst.

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Montesquiu ; qu'es adara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha (burèu centralizator : Plasença).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

### Demografia ''Carrolle'', ''Carole'' (en francés)

* Lo n° INSEE qu'es estat cambiat per rasons practicas

### Demografia ''Soubaignan'' (en francés)

* Lo n° INSEE qu'es estat cambiat per rasons practicas

## Lòcs e monuments
* Castèth deu sègle XVIII, bastit sus los plans de l'arquitècta Pierre Racine.

## Personalitats ligadas dab la comuna
* Charles Amédée de Noé, dit Cham, dessenhaire e caricaturista deu sègle XIX.

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* L'Ila d'Arbeishan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Isòtges

**Isòtges** (*Izotges* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat, *Isòtges* que vengueré d'un mot prelatin *is-*, « aiga », dab un sufixe de mau determinar . Dauzat qu'escarta donc lo nom gallés d'òme *Itios*, probable pr'amor de la dificultat a trobar un sufixe adeqüat. Isòtges qu'es dens ua arribèra palustrana, enter Ador e Arròs, just avant lo jonhent; un idronime que sembla adaptat, sense estar segur. Negre ditz pas arren d'Isòtges. Lo mistèri que demòra sancèr.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Plasença; qu'es adara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha.

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2020                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,73)(84,75) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 93 1968: 97
  points:(84,75)(100,73)    color:blue    width:2 #1975: 93
  points:(100,73)(128,53)   color:blue    width:2 #1982: 58
  points:(128,53)(160,59)   color:blue    width:2 #1990: 69
  points:(160,59)(196,62)   color:blue    width:2 #1999: 74
  points:(196,62)(228,64)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Isòtges suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias