Granhòs

**Granhòs** (*Grignols* en francés) es una comuna occitana de Vasadés, en Gasconha, administrada pr'au departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

### Perimètre deu territòri
 

## Toponimia
### Granhòs
Dauzat e Rostaing donan la medisha origina que per Granhòu (Dordonha) : lo latin *graneolum*, « granèir » . Bénédicte Boyrie-Fénié constata que las fòrmas ancianas, en latin, *Grinolio (Bernardus de ~)*, en 1299, *Grinolum*, en 1307-1317, e la prononciacion actuala s'opausan a aquera interpretacion. Dona la preferéncia au nom de persona *Granius*, associat au sufixe aquitanic *-òtze*. La fòrma oficiala patiré de l'analogia dab l'omonime perigòrd (en francés, lo nom es lo medish : *Grignols*) .

Adara, cau har quauques remarcas :
* la prumèira atestacion en *gri-* deu vilatge de Granhòu (Dordonha) es leugèirament posteriora a l'atestacion *Grinolio (Bernardus de ~)*;
* si las fòrmas ancianas son en contradiccion dab *graneolum*, qui donaré **Granhòu*, ec son enqüèra mèi dab *Granius* + *-òtze* e dab la prononciacion modèrna;
* encara pus important, Bénédicte Boyrie-Fénié sembla ignorar totalament l'existéncia deu vilatge e parròpia de *Flaujac*, talament près de Granhòs que ha adara partida de son aglomeracion.

Flaujac deu derivar com los autes vilatges d'aqueth nom de *Flavius* + *acum*. Seré donc ua formacion antica, tot com *Granius* + *-òtze*. Com imaginar que dus vilatges, a 300 m de distància, agossen poscut co-existir atau pendent 20 sègles ? Un deus dus auré absorbit l'aute, mèi que mèi a las epòcas de depression demografica e lo quite sovenir se'n seré perdut. Com Granhòs èra pas parròpia, la conclusion s'impausa : un vilatge antic dab lo sufixe *-òtze* a jamèi existit a Granhòs. Justament, Bénédicte Boyrie-Fénié nòta, en citant Gerhard Rohlfs, que la frequéncia maximala deus noms en *-òs* es en Vasadés. Lo nom de la vila auré coneishut l'influéncia analogica deus noms en *-òs*, o tot simplament **Granhòus*, per erosion fonetica, auré menat a *Granhòs*.

Justament, sembla ben que Granhòs sia ua aglomeracion creada a l'Edat Modèrna (principalament) a costat de son castèth e desvolopada gràcias a la construccion deu camin gran Vasats-Castèlgelós, actuau RD 655  e non pas un vilatge aquitanic. Èra dejà l'opinion d'O'Reilly . Au mens una atestacion anciana es pas la d'un vilatge, mès la d'una persona. Lo nom de Granhòus seré lo nom de la familha nòbla propietària deu castèth. La realitat medievala en occitan deu nom que las atestacions latinas *Grinolio* e *Grinolium* temptavan de representar es enqüèra a determinar (mès perqué pas **Grinòlh* o **Grinolh* ?). L'origina d'aqueth nom demòra a explicar (en relacion dab *grinon*, *grenon*, *guinhon* , « mostacha » ?).

### Flaujac
Lo nom de Flaujac ven d'un nom d'òme latin, *Flavius* dab lo sufixe *acum* , latinizacion d'un sufixe celtic **ako-*. Flaujac èra donc una granda propietat gallo-romana qu'avè per mèste *Flavius*.

A l'origina, lo nom de *Flavius* (de *flavus*, « jaune, gròc »), èra donat a una persona peublonda.

## Istòria
La particularitat de Granhòus es d'amassar sheis ancianas parròpias :
* **Flaujac** (Granhòs)
* **Ausac**
* **Campin**
* **Campòt**, on es entarrat l'autor gascon Francés Labòrda
* **Sadirac**
* **Sent Lobèrt de l'Otranja**

Flaujac es lo nom d'un vilatge situat au bòrn de l'aglomeracion actuala de Granhòs. Granhòs es probablament ua aglomeracion creada a l'Edat Modèrna (principalament) en prolongament de l'alèia de son castèth e desvolopada gràcias a fèiras e mercats sus son feriau (l'administracion reiala autoriza las fèiras deu 17 de genèir e deu 25 de novembre e un mercat cada dimècres) e a la construccion deu camin gran Vasats - Castèlgelós, actuau RD 655 . Mès Granhòs èra pas parròpia : la parròpia èra Sent Pèir de Flaujac.

A la Revolucion, las parròpias Sent Pèir de Flaujac (dont Granhòs dependé), Sent Martin de Glairós ([glej'rus]) e son annèxa, Sent Miquèu de Campinh, Sent Joan d'Ausac e son annèxa, Sent Andriu de La Cotura, *Saint-Christophe* (nom francés) de Romestanh, Nòsta Dòna de Sadirac e son annèxa, *Saint-Sylvestre* (en francés), Sent Martin de *Monclaris* (nom francés), Saint-Jean du Mazerol (en francés) formè la comuna de Granhòs. En 1851, la comuna de Granhòs ho desmembrada de sa seccion de Glairós per formar ua partida de la comuna de Sigalens .
 
## Administracion

* Granhòs èra canton dinc a la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015; es adara deu canton deu *Sud-Gironda*.

## Demografia

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gironda

## Ligams extèrnes

## Nòtas