open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carnassièra

Una **carnassièra** (var. **carnassèra**) es una dent caracteristica dei Carnivòrs, dei Creodonts e de certaneis animaus consumator de carn. Es un caissau modificat que permet d'estraçar la carn.

## Liames intèrnes

* Dent.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Feromòna

Lei **feromònas** son de substàncias quimicas, similaras ais ormònas, emesas per la màger part deis animaus e per certanei vegetaus. Agisson coma messatgier entre leis individüs d'una meteissa espècia e an un ròtle primordiau dins la reproduccion de plusors espècias e dins l'agregacion deis insèctes sociaus.

## Liames intèrnes

* Ormòna.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Pe Hor

thumb|Pe Hor o Arrei Elefant ei eth nom d'un arrei deth periòde protodinastic egipcian deth Naut Egipte.
**Pe Hor** (ôrus Pe o **Pen-Abou**  o **Pen Abw**, que vò díder Elefant) ei eth nom d'un possible arrei deth Naut Egipte pendent eth periòde protodinastic d'Egipte. Es sòns serekhs o segèths reiaus sigueren trapats en ua ceramica de Qustal e prèp deth desèrt occidentau  Totun, que la sua existencia ei enqüera discutida per divèrsi egiptològs. 

En ua representacion de Gebel Sheikh Suleiman que representa ua batalha, siguec detectat un arrei damb eth nom de Fe que quauqu'ns egiptològs pensen que poirie èster Pe Hor. Siguec succedit, segontes divèrsi egiptològs per Hedj Hor.

### Notes
Casten Nemra

**Casten Nemra** es un òme politic de las Illas Marshall que foguèt president de la Republica pendent 17 jorns en genièr de 2016.

Installat l’11 de genièr, es desfach tre lo 26 per una mocion de desfisança al parlament.
Andreas Alamommo

**Andreas Alamommo** (Finlàndia, 23 de decembre 1998) es un sautaire amb esquís finlandés.
## Ligams extèrnes
*Fis
Hedj Hor

thumb|Hedj Hor siguec un des arreis deth periòde protodinastic egipcian.
**Hedj Hor** **(Horus Hedj** o **Hedjou Hor)** ei eth nom d'un possible arrei deth Naut Egipte pendent eth periòde prtodinastic d'Egipte. Es sòns serekhs sigueren trapats en eth Delta orientau deth Nil e en ua ceramica de Tura.  Era sua existencia ei discutida encara aué. Divèrsi egiptològs pensen que Hedj Hor poirie aver estat un des caps qu'avien perdut ena batalha ena sua paleta e qu'avie eth nom de Wa-Shi.Siguec succedit per Iri-Hor.

### Notes
Òrus Crocodil

thumb|Òrus Crocodil foguèt, segon l'egiptològ Dreyer, un faraon usurpaire.
**Crocodil** (o **Òrus Crocodil**) foguèt un cap o rei egipcian del periòde predinastic que podiá èsser un usurpaire, segon Dreyer, o un sobiran de la region de Tarkhan, qu'es on s'an trobat pròvas de la sieuna existencia.

Òrus Crocodil podiá haver viscut en l'epòca del neissement del sistema de reis egipcians, conegut coma cultura Naqada III. Pendent aquesta, i avián divèrsas divisions territorials apeladas *hesp* –los nòmes grecs. Caduna d'aquestas aviá lo sieu pròpi animal o planta sagrada, qu'èra lo sieu totem o emblèma del territòri. L'emblèma èra utilizat per la decoracion dels otís e ceramica del lòch. 

Los nòmes, foguèron l'origina de dos poderoses regnes: lo Naut Egipte e lo Bais Egipte, amb vint nòmes en lo Bais Egipte e vint-e-dos en lo Naut Egipte. Cadun aviá lo sieu pròpi governador e n'i aguèron tretze en Nejen, mas solament qualqu'ns an podut èsser identificats. Segon divèrsas interpretacions, un d'aquestes governadors poiriá aver estat Òrus Crocodil.

### Notas
Pierre Boulez

thumb|250px|Pierre Boulez en 2004 del temps d'una conferéncia
**Pierre Boulez** (Montbrison, 26 de març de 1925 – Baden Baden, Alemanha, 5 de genièr del 2016) foguèt un compositor, pedagòg e menaire d'orquèstra francés. Aguèt una influéncia notabla dins lo domeni musical del sègle XX.
Òrus Leon

**Òrus Leon** es un rei ipotetic qu'auriá demorat amb aqueste nom pendent lo periòde protodinastic egipcian o dinastia 0. Lo sieu nom non a estat encara trobat escrich en cap serekh o segèl reial mas es conegut per la paleta de Djehenu o paleta de las vilas, ont i seriá abans del rei Escorpion. La problematica es malaisida pr'amor qu'es un nom que tanben poiriá aver tingut lo rei Escorpion o a un autre. Qualqu'ns egiptològs pensan encara que i avián agut dos reis Escorpion. Aqueste nom a estat tanben trobat en Mahasna.

### Notas
Eclose e Badinières

**Eclose e Badinières** es una comuna arpitana. Es la fusion de las comunas de Badinières e Eclose, del departament francés d’Isèra e de la region d’.
Union dels Democratas e Independents

thumb|200px|Logotipe del partit.

L**'Union dels Democratas e Independents**, **UDI** (en francés *Union des démocrates et indépendants*) es un partit politic francés del centre drech, fondat per Jean-Louis Borloo lo 18 de setembre de 2012, sus la basa del grop parlamentari del meteis nom a l'Assemblada nacionala francesa. L'UDI es compausat de diferents partits que conservon lor existéncias, formant atal una federacion de partits.

Lo partit es presidit per Jean-Christophe Lagarde, dempuèi lo 13 de novembre de 2014.

## Ligams extèrnes

* Site oficial
Musèu Nacional d'Art d'Azerbaitjan

Lo **Musèu Nacional d'Art d'Azerbaitjan** (en azèri: *Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi*) es un musèu de bères arts situadas dins la capitala de l'Azerbaitjan, de Bakó. Es un dels principals musèus d'art de l'Azerbaitjan. Lo musèu foguèt inaugurat lo 1920. La bastissa es plaçada en un palai neoclassic, que data del 1885. Lo musèu compta amb 60 salas d'exposicion ont se lòtjan la colleccion permanenta e las exposicions temporalas.

## Colleccion
El Museu Nacional d'Art de l'Azerbaitjan té una àmplia i variada col·lecció de pintures, dibuixos, escultura i arts menors o decoratives. Encara que se centra en l'art azerbaitjanes, conserva obres d'artistes europeus i asiàtics molt destacats. Les col·leccions d'art abasten des del segle XV fins al XX. 

Lo Musèu Nacional d'Art de l'Azerbaitjan a una ampla e variada colleccion de pinturas, diboishes, escultura e arts mendres o decoratius. E mai se se centra en l'art azerbaitjanes, conserva d'òbras d'artistas europèus e asiatics fòrça destacats. Las colleccions d'art abastan dempuèi lo sègle XV fins al XX. 

Lo musèu conten unes 15.000 objèctes, amb 12.000 objèctes emmagazinats e a mai de 3.000 objèctes en la siá exposicion permanenta. Lo musèu organiza periodicament exposicions temporalas. L'apartat mai grand es consacrat als pintors mai famoses de l'Azerbaitjan. Conten tanben las pinturas de la avantgardas azerbaitjanes. L'apartat mai conegut es lo d'Euròpa entre los sègles XVI e XIX, amb pintura, escultura e arts mendres o decoratius..

Conten una colleccion importanta d'òbras d'art oriental, mai que mai l'art persa, turc, chinés e japonés. La colleccion compren entre las siás pèças una enòrma quantitat de laca miniatura, libres en miniatura, icònas, esmalts *cloisoné*, ceramica e culhièrs. La colleccion del musèu, mas, contunha creissent. Dempuèi los sieus inicis, lo musèu a constituit una colleccion importanta a comptar de crompas e de donacions d'òbras d'art. Lo musèu realiza tanben autras foncions cossí son las d'estudi, conservacion e restauracion d'òbras d'art.

## Òbras destacadas
Entre los pintors representats se tròban:

### Pintors azèria
* Mir Mohsun Navvab
* Bahruz Kangarli
* Tair Salakhov
* Azim Azimzade
* Salam Salamzade
* Vidadi Narimanbekov
* Mikail Abdullaev
* Togrul Narimanbekov

### Pintors estrangièrs
#### Escòla italiana
* Guercino
* Leandro Bassano
* Francesco Solimena
* Lorenzo Bartolini

#### Escòla francesa
* Jules Dupré
* Gaspard Dughet
* Pascal Dagnan-Bouveret
* Jean-Joseph Benjamin-Constant

#### Escòlas flamenca e olandesa
* Frans Hals
* Michiel Jansz. van Mierevelt
* Adriaen Brouwer
* Adriaen van Ostade
* Justus Sustermans
* Pieter Claesz

#### Escòla alemand
* Johann Heinrich Roos
* Fritz August Kaulbach

#### Escòla polonés
* Jan Styka

#### Escòla russa
* Karl Briullov
* Aleksei Venetsiánov
* Vassili Vereshaguin
* Isaak Levitan
* Vladímir Makovski
* Valentín Serov
* Vladímir Borovikovski
* Vassili Tropinin
* Konstantín Korovin
* Ivan Shishkin

## Referéncias


## Ligams extèrnes

* Musèu Nacional d'Art d'Azerbaitjan (Bakupages.com)
Gérard Trémège

thumb|Gérard Trémège (2016)
**Gérard Trémège**, vadut eth 4 de seteme de 1944 a Semiac (Hauts Pirenèus), qu’es un òme politic francés. Membre deths Arrepublicans que n'es eth vice president nacionau, es eth conse màger de Tarba dempuish 2001, conselhièr regionau de Miègjorn Pirenèus de 2004 a 2015 e conselhièr regionau de Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus dempuish 2015.

## Mandats

### Mandats en cors
; Conselh regionau de Lengadòc Rosselhon Mieidia Pirenèus
* Conselhièr regional dempuish 2004
; Comunautat d'aglomeracion del Grand Tarba
* Vice president dempuish abriu de 2014
; Comuna de Tarba
* Conse màger dempuish 2001

### Mandats antérieurs
; Assemblada nacionau francesa
* Deputat deths Hauts Pirenèus deth 16 de març 1986 ath 14 de mai de 1988
* Députat de la 1a circonscripcion dels Nauts Pirenèus deth 23 de març de 1993 ath 3 d'octóber de 1995
; Conselh regionau de Mieidia Pirenèus
* Conselhièr regionau dempuish 2004
; Conselh general deths Hauts Pirenèus
* Conselhièr general deth canton de Tarba-1 de 1985 a 1998
; Comunautat d'agglomeracion deth Grand Tarba
* President d'abriu de 2008 a abriu de 2014

## Distinccion
* Oficièr dera Legion d'onor

## Notas e referéncias




## Ligam extèrne
* Sa ficha biografica suth site der'Assemblada nacionau
Pascal Mailhos

thumb|Pascal Mailhos pendent la ceremonias de l'11 de novembre a Tolosa en 2014
**Pascal Mailhos**, nascut lo 5 de decembre de 1958 a Albi (Tarn), es un prefècte francés, prefècte de la region Occitània. Dirigiguèt los rensenhaments generals de 2004 a 2006.

## Biografia

### Familha e formacion
Filh d'un universitari especialista del sègle de las Luses e d'una inspectritz generala de l'educacion nacionala, felen de prefècte, Pascal Mailhos a una formacion de jurista.

Après sos estudis a Tolosa, puèi a l'universitat París II Panthéon-Assas ont obtenguèt una mestresa en drech public, Pascal Mailhos es diplomat de l'Institut d'estudis politics de París, puèi de l'ENA.

### Carrièra professionala
* 1986-1988: cap del cabinet (dirigit per Bernadette Malgorn) de Philippe Séguin, ministre dels afars socials e de l'emplec.
* 1988-1989: director del cabinet del prefècte de Sèina e Marna.
* 1989-1991: secretari general de la prefectura de la Mòsa.
* 1991-1993: cap del burèu de l'organizacion e del foncionament de las prefecturas al ministèri de l'interior 
* 1993-1995: conselhièr tecnic al cabinet de Charles Pasqua, ministre d'Estat, ministre de l'interor e de l'amenatjament del territòri. Trabalha alara près de Claude Guéant, director adjunt del cabinet.
* 1994-1999 : secretari general de la prefectura de Var.
* 27 octobre de 1999 : cap de servici al ministèri de l'interior, encargat de la sosdireccion dels estrangièrs e de la circulacion transfrontièra.
* 12 julhet de 2002: prefècte delegat per la seguretat e la defensa près de Bernadette Malgorn, prefècta de la zona de defensa Oèst, prefècta de la region Bretanha, prefècta d'Ille et Vilaine

* 22 de genièr de 2004: Pascal Mailhos succedís a Yves Bertrand al cap dels RG. Aquela nominacion seriá l'eissida passa d'arma entre MM. Chirac e Sarkozy. Segon *Le Figaro*, lo ministre de l'interior Nicolas Sarkozy li auriá reprochat son inercia dins l'afar Clearstream 2. Foguèt remplaçat al cap de la DCRG lo 26 d'abril de 2006 per Joël Bouchité, director adjunt dels RG e reputat pròche de Bernard Squarcini.

* 9 de mai de 2006: director de la modernizacion e de l'administracion territoriala al ministèri de l'interior; n'es mai l'adjunt de Bernadette Malgorn, secretària generala del ministèri.
* 4 de julhet de 2008: prefècte de Finistèrra.
Nomenat prefècte de la region Borgonha e de la Còsta d'Aur lo 16 de novembre de 2011, conéis una segonda afectacion de Prefècte de region l'11 de junh de 2014, en Miègjorn Pirenèus quand ven Prefècte de Nauta Garona e en 2015 prefecte de la region Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus.

## Decoracions
* Oficièr de l'òrdre nacional de la Legion d'onor (2015).
* Oficièr de l'òrdre nacional del Meriti.

## Referéncias


## Ligams extèrnes
* Notiça biografica sul site del ministèri de l’interior, de l’otramar, de las collectivitats territorialas e de l’imigracion
Didier Codorniou

**Didier Codorniou**, nascut lo 13 de febrièr de 1958, a Narbona (Auda), es un jogaire de rugbi de XV e òme politic francés. Foguèt un dels melhors tres quarts centre del mond malgrat son pichon gabarit.

## L'esportiu

### Carrièra
Element talentuós dels juniors del Racing club narbonés, lèu ven en equipa primièra. Comença a 17 ans amb François Sangalli e Jo Maso, que se n'inspira, contunhent atal la linhada dels grands tres quarts centre de çò nòstre.

En 1986, intra a l'Estade Tolosenc, ont es associat amb Denis Charvet al centre. Servís pel melhor las atacas amb de passas subtas e sa luciditat, essent un jogaire viu e mobil, amb una tecnica subtila. A la cima de son art, après un desacòrdi amb la FFR, es pas mai seleccionat en equipa nacionala.

Enseguida joga pel club de Vilafranca de Lauragués e torna a son club narbonés ont acaba la carrièra esportiva.

#### En club
* Aviron Grussanés 1967-1973 (escòla de rugbi)
* RC Narbona a partir de 1973 (joves); 1975-1986
* Estadi tolosenc 1986-1989
* Fotbal club vilafranqués 1989-1991
* RC Narbona 1991-1994

#### Equipa de França de rugbi de XV
Didier Codorniou foguèt seleccionat lo 7 de julhet de 1979 contre los All Blacks.
Foguèt seleccionat 32 còps: 3 en 1979, 4 en 1980, 4 en 1981, 7 en 1983, 7 en 1984, 6 en 1985 e marquèt
5 ensags (20 punts).

## Carrièra politica

### Percors
Candidat socialista, es elegit conse màger de la vila de Grussan en 2001, puèi ven conselhièr regional (president de la comission de los esports de la region Lengadòc Rosselhon) en 2004.

Es reelegit al conselh municipal en 2008 amb 83,84 % dels vòtes al primièr torn.

A las eleccions regionalas de 2010, es cap de lista per Aude de la lista de Georges Frêche e es elegit. Lo 23 de febrier de 2010, es exclusit del Partit socialista a causa de son raliament a Georges Frêche. Ven vice president de la region Lengadòc Rosselhon encagat de las finanças. 

A la diferencia dels cocandidats a las eleccions regionalas, sollicitèt pas son retorn al PS, se presenta a las eleccions legislativas de 2012 jos la bandièra esquèrra divèrsa dins la 2a circonscripcion d'Aude.

En 2014, es reelegit conse de Grussan al primièr torn amb 76,56 % dels vòtes. Se jonh al Partit radical d'esquèrra en octobre de 2014.

Lo 4 de genièr de 2016, es elegit 4n vice president de la region Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus jos la bandièra del Partit radical d'esquèrra. Es en carga l'economia maritima, lo litoral e los aeropòrts.

### Mandats
* Conse màger de Grussan (depuèi 2001)
* Vice President de la Region Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus (dempuèi 2016)

## Nòtas e referéncias




## Ligams extèrnes
*  Didier Codorniou sur *espnscrum.com* (biografia, imatges, estatisticas en equipa nacionala en destalhs, actualitars)
* ''Portrait de Didier Codorniou'' Archives de l'INA -2002
* "son site web"
Hylobatidae

Los **gibons** (*Hylobatidae*) son una familha de primats.

Se n'es descrich quatre genres, agropats segon lo nombre de parelhs de cromosòmas: lo genre *Hylobates* (44), lo genre *Hoolock* (38), lo genre *Nomascus* (52) e lo genre *Symphalangus* (50).

Los gibons son de mamifèrs paucs robusts, presentan un cap pichon e redond e un pelatge fòrça abondant e dens.

## Caracteristicas
Son d'animals fòrça adaptats a sèlvas tropicalas e subtropicalas. Son anatomia evoluèt per que la braquiacion venga lo seu sistèma de desplaçament. Se caracteriza per longor dels braces Un gibon adulta pòt aténher entre 75 e 90 cm de naut e la longor dels braces es gaireben lo doble de las cambas. S'agís del sol antropoíd capable de caminar unicament amb las extremitats posterioras.

## Alimentacion
S'alimentan subretot de vegetals, malgrat que pòdon tanben manjar de fruchs, insèctes, aranhas, ausèls pichons e uòus. 

## Distribucion
Las diferentas espècias de la familha se tròba repartidas entre China, Birmania, Vietnam, Laos e Cambòtja

## Comportament
Los gibons son d'animals socials. Forman de familhas nuclearas, consistuidas en un parelh monogama e sa descendéncia qu'ocupan un territòri, que defendon amb de senhals visuals e crits. Los crits remembran los cant d'ausèls e lo fan ensems los dos emembres del parelhs, a vegada amb las enfants. Se pòt ausir a de grandas distàncias.

## Locomocion
Los gibons se desplaçan per braquiacion. Se mòvon suls arbres a de nautors entre 15 e 60 mètres e pòdon aténher de velocitats de 56 km/h Pòdon caminar de bias bipède sus las doas cambas posterioras utilizant los braces per se balançar.

## Classificacion
* **Familha Hylobatidae**: gibons
** Genre *Hylobates*
*** Gibon de mans blancas (*Hylobates lar*)
**** suspècia *Hylobates lar lar*
**** suspècia *Hylobates lar carpenteri*
**** suspècia *Hylobates lar entelloides*
**** suspècia *Hylobates lar vestitus*
**** suspècia *Hylobates lar yunnanensis*
*** Gibon Agil (*Hylobates agilis*)
**** suspècia *Hylobates agilis agilis*
**** suspècia *Hylobates agilis albibarbis*
**** suspècia *Hylobates agilis unko*
*** *Hylobates muelleri*
**** suspècia *Hylobates muelleri muelleri*
**** suspècia *Hylobates muelleri abbotti*
**** suspècia *Hylobates muelleri funereus*
*** *Hylobates moloch*
**** suspècia *Hylobates moloch moloch*
**** suspècia *Hylobates moloch pongoalsoni*
*** *Hylobates pileatus*
*** *Hylobates klossii*
** Genre *Hoolock*
*** *Hoolock hoolock*
*** *Hoolock leuconedys*
** Genre *Symphalangus*
*** *Symphalangus syndactylus*
** Genre *Nomascus*
*** *Nomascus concolor*
**** suspècia *Nomascus concolor concolor*
**** suspècia *Nomascus concolor lu*
**** suspècia *Nomascus concolor jingdongensis*
**** suspècia *Nomascus concolor furvogaster*
*** *Nomascus nasutus*
**** subespècie *Nomascus nasutus nasutus*
**** suspècia *Nomascus nasutus hainanus*
*** *Nomascus leucogenys*
**** suspècia *Nomascus leucogenys leucogenys*
**** suspècia *Nomascus leucogenys siki*
*** *Nomascus gabriellae*

## Referéncias



## Ligams extèrnes
* «Los Gibons. Lo zoològic electronic.».
* «Centre de conservacion de gibons».
Sinéad O'Connor

**Sinéad María Bernadette O' Connor** èra una cantaira e una compositritz irlandesa. 

Los sieus 2 albums *The Lion and the Cobra* (1987) e *I Do Not Want What I Haven't Got* (1990) cridèron l'atencion e recebèron de criticas mai que mai positivas. 

O'Connor se lausava per sa votz unica e per l'originalitat de sas cançons. Se caracterizava tanben per son aspècte fisic: cap rasat, cara de colèra e a vegada de vestits pauc corrent e sens forma. 

Son simple *Nothing Compares 2U* compausada per Prince foguèt en 1990 lo succès mai grand de sa carrièra de cantaira. 

Sus l'album que conten aquela cançon (*I do not want what I haven't got*), tanben fasiá referéncia al govèrn britanic mejans la persona de Margaret Thatcher, dins la cançon "Black Boys Ont Mopeds". 

Foguèt implicada dins divèrses escandals al subjècte de la Glèisa Catolica Romana e esquiçant la fòto del papa Joan Pau II dins lo programa de television Saturday Night Live. En 1997 recebèt de menaças de mòrt per un concèrt previst en Israèl. Sinéad èra la sòrre de l'escrivan Joseph O' Connor. Èra vegetariana.

## Discografia
* The Lion and the Cobra (1987)
* I Do Not Want What I Haven't Got (1990)
* Am I Not Your Girl? (1992)
* Universal Mother (1994)
* Gospel Oak (1997)
* So Far... the Best of Sinéad O'Connor (1997)
* Faith And Courage (2000)
* Sean-nós nua (2002)
* She Who Dwells in the Secrèt Place of the Most High Shall Abide Under the Shadow of the Almighty (2003)
* Collaborations (2005)
* Throw Down Your Arms (2005) 
* Theology (2007)
* How About I Be Me (and You Be You)? (2012)
* I'm Not Bossy, I'm the Boss (2014)

## Referéncias
Jazz in Marciac

**Jazz in Marciac** (JIM) es un festenal de jazz que se debana sus un periòde de tres setmanas, mai sovent de fin de julhet a mièg agost, a Marciac en Occitània.

Jazz In Marciac foguèt creada en 1978 iniciat per d'una còla d'amators, a la seguida d'un concèrt de Bill Coleman.

Consacrat a l'origina al jazz tradicional, lo festenal se diversifica jol vam de Jean-Louis Guilhaumon, principal del Collègi de Marciac, e ven en unes ans un dels mai importants e mai apreciat d'Euròpa. Aculhís gaireben 200 000 visitors (225 000 en 2010) e es considerat coma un dels mai importants festenals de França.
Dempuèi l'inauguracion de la sala de l'Astrada en mai de 2011, Jazz In Marciac prepausa tanben una sesilha culturala fòra de las tres setmanas de festenal.

Jazz In Marciac es juridicament basat coma associacion lei de 1901 e dispausa d'un budgèt de 3,3 milions d'euròs.

Pendant lo festenal, la plaça màger concervèt sas arcadas medievalas acculhís en son centre lo festenal off (gratuit) jos una tenda. Los concèrts se debanan de vespre jos un cobèrt gigant comptant entre 5000 e 6000 plaças. Fòrça restaurants del vilatge o de tabernas installadas per l'escasença prepausan de repais acompanhats de musicians. 

Wynton Marsalis, trompetista e ambassaissador qu'ama lo festenal (a la seguida de Bill Coleman e Guy Lafitte) es present a cada edicion dempuèi 1991. Escriguèt una *Marciac Suite*. Una estatua a son imatge foguèt erigida sus la plaça del cavalièr d'Antras pròche de la periferiá del còr de vilatge.

## Programacion
Aquel festenal aculhiguèt fòrça musicians de renomenat internacionala coma:

## Galeriá

File:Marciac Festival in.JPG|Sala d'espectacle en 2008 del festenal in
File:Marciac church piano 2008.JPG|Concèrt de Piano dins lo jardin de la glèisa
File:Jazz in Marciac 2005 3.jpg|Festenal off 2005
File:Marciac Festival off 2008.JPG|Festenal off 2008
File:Jazz in Marciac 2005 13.jpg|Vespre subretot, de miniconcèrts s'organisan espontaneament en marge del festenal


## Vejatz tanben

### Refréncias




### Articles connèxes

### Ligams extèrnes
* &#x20;Site oficial
Shesh Ièra

thumb|Lo faraon Escorpion II que Shesh Ièra n'èra la molhèr.
**Shesh Ièra** foguèt una reina egipciana pendent lo periòde protodinastic d’Egipte Ancian. Segon divèrses egiptològs seriá la molhèr del rei Escorpion II e doncas la maire del rei Narmer. 

### Nòtas e referéncias
Narmer

thumb|Qualques egiptològs se pensan que Narmer foguèt lo primièr Faraon d’Egipte après l’unificacion.

**Narmer** (**Men**, **Meni** o **Menes**) foguèt un faraon d’Egipte, de la primièra dinastia. Regnèt en 3150 aC. Probablament, aguèt un long regnat de mai de 30 o 40 ans. (Maneton pensa que demorèt pendent 62 annadas e que moriguèt per un atac d’ipopotam).

Lo sieu paire poiriá aver estat lo rei Ka o lo rei Escorpion II (vegètz dinastia 0). Se pensa que foguèt lo paire de Her-Aha. Tradicionalament se considera que foguèt l'unificador del Naut e lo Bas Egipte mas es probable que regnèsse abans de Menes e benlèu dinc après d'aqueste. En lo papir de Turin seguís los Shemsu Hor, "seguidors d'Òrus", encara considerats semidius o reis mitics.  

La sieuna capital poiriá aver estat Nekhen, mas la necropòli es en Abidòs. Lo sieu diu principal èra Jetj-amentiu, un tipe de can, possible ancessor d'Osiris. Erodòt ditz que foguèt lo fundador de Memfis, mas se pensa mai ben que foguèron òbras de rebastiment o de bastiment parcials. 

Plan d'otís sieus an estat trobats en tot Egipte (Nekhen, Wadi Qash, Djebel Tjawti, Coptos, Minshat Abu Omar, Tell Ibrahim Awad, Buto..., dinc a Palestina, en Tel Erani, Arad, En Besor, Halif o Nahal Tillah... e tanben en Nubia, en Kafr Hassan Dawood, prèp de Wadi Tumilat). Lo mai famos es la paleta de Narmer. En dos lòcs a lo nom **Nar**, que divèrses egiptològs identifiquèron amb un autre sobiran. Foguèt enterrat en Abidòs, tombèl B17-18, prèp de lo sieu probable filh e successor Aha.

Sa molhèr foguèt Neithhotep, probable maire de Her-Aha, e segon lo nom sembla èsser originaria del Bas Egipte.

Noms: **Narmer** o **Nar** (nom d'Òrus), **Men**, **Meni**, **Menes**, **Menoete**, **Mnesis**, **Men**, **Mena/Menas** i **Meni** (nom de Nesut-Biti), nom grec **Menes**, autras transcripcions: **Merinar**, **Merinari**, **Mernar**, **Nar**, **Narmeru**, **Narmerta**, **Narmertau**, **Narmertaw**, **Narmertjai**, **Narbatjai**.

### Nòtas e referéncias


### Ligams extèrnes
*  ''The Narmer Catalog''
* Darius Szitek. ''Egipt Starożytny - Historia i Chronologia'' (Version francesa; Version anglesa).
Lo Gresèth

**Lo Gresèth** (en francés, *Le Grézet*) ei ua anciana comuna gascona d’Occitània. Administrativament, èra situada dens lo departament d’Òlt e Garona.

En 1840 fusionèt damb Cavanhan ende vàser lo Gresèth e Cavanhan.

## Toponimia
Las fòrmas ancianas citadas per Bénédicte Boyrie-Fénié peu Gresèth son : *Gresel (castrum del ~)*, en 1259, *Greceto (decima de ~)*, en 1305, *Grezetum* (1307-1317), *Grezeto (capella de ~)* en 1326. La prononciacion es [lugre'zɛt] .  

Per Dauzat e Rostaing, **Lo Gresèth** es un nom comparable a Gresèls; s'explica peu « provençal » *gres* (de *grēsum, mot prelatin,  dont la basa serè *car/gar* dab lo sufixe prelatin *-ēsu*) e lo sufixe *-ellum*. Jacques Astor, citat per B. Boyrie-Fénié, se pronóncia per l'occitan *gres*, « pèira, calhau, «terrenh peirós ». Ernèst Negre, citat tanben per Bénédicte Boyrie-Fénié, opina peu mot gascon *gréso*, « partida estèrla d'un camp, bosiga », dab lo sufixe diminutiu *-èt* que correspond au lengadocian *-èl*; lo nom deu Gresèth aurè alavetz lo sens de « petita bosiga » [cau precisar que lo sens de *bosiga* es modèrne, e que Mistral lo cita a prepaus deu Carcin; a l'epòca de fixacion deu nom, cau reténer lo sens de tèrra magra e peirosa, e non pas lo de *bosiga*]. Las interpretacions deus toponimistas citats son complementàrias e Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'evòca la vielha arrasic pre-indoeuropèa **gar/*gr* e lo sufixe diminutiu *-ellu*, las contraditz pas. 

Sus la mapa de Cassini, L'emplaçament deu Gresèth es escrit *Usan* e lo Gresèth es al nòrd-èst. *Usan* s'explica per un nom latin d'òme *Utius*, *Usius*, dab lo sufixe *anum* . Se tracta donc d'un ancian maine antic e lo nom es pus ancian que lo deu Gresèth (los noms dab article son deu segond millenari).

## Istòria
* Lo territòri deu Gresèth èra de la ciutat deus *Nitiobròges* e après de la diocèsi d'Agen, çò que justifica mèi o mens de lo plaçar dens l'Agenés. Dempui lo 13 d'agost 1317 e d'aquí a la Revolucion, èra de la diocèsi de Condòm creada per Joan XXII . Lo territòri de Cavanhan èra de la diocèsi de Vasats, donc deu Vasadés .
* Las comunas deu Gresèth e de Cavanhan eston fusionadas en 1840. L'ostau de comuna (ostau comunau, « meria ») es au Gresèth.

## Demografia
Evolucion demografica de la comuna de 1793 a 1836.




## Nòtas e referéncias
Cavanhan

**Cavanhan** (en francés, *Cavagnan*) ei ua anciana comuna gascona d’Occitània, en Vasadés. Administrativament, èra situada dens lo departament d’Òut e Garona.

## Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié dona pas de fòrmas ancianas per Cavanhan, mès la mapa de Sanson (sègle XVII) portava *Cahouagnan*. 

Per B. Boyrie-Fénié, **Cavanhan** derivarè d'un nom d'òme latin tirat de *cavannus*, «gahús», «cahús», dab lo sufixe *-anu(m)*.. Dauzat e Rostaing, per Cavanhac e Chavanhac (Perigòrd), (donc dab lo sufixe *-acu(m)*), causisson **Cavannius*, varianta latinizada deu nom d'òme gallés *Cavannus*..

Peus noms aparentats en *cavan(h)*, Delamarre que causeish en generau un nom celtic *Cavānos* e *Cavānios*, mei rarament la nocion de « proprietat deu gahús », quan lo sufixe es *-ialon* .

## Istòria
* Lo territòri de Cavanhan èra de la diocèsi de Vasats, donc deu Vasadés .
* En 1840 fusionèt damb Lo Gresèth ende vàser lo Gresèth e Cavanhan, dab caplòc au Gresèth. L'ostau de comuna (ostau comunau, « meria ») es enqüèra au Gresèth.

## Demografia

* En 1793, la municipalitat èra *Bouglon, Argenton, Cavagnan et Guerin*, donc Boglon, Argenton, Cavanhan e Garin.
* Las donadas de la dreta deu grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna entèira deu Gresèth e Cavanhan.

## Nòtas e referéncias
Neithhotep

thumb|Neithhotep es lo lo nom d'una reina egipciana e lo primièr nom de femna jamai trobat en la istòria del mond.

**Neithhotep** (o **Hetepu-Neith**) foguèt la primièra reina d'Egipte de la primièra dinastia e es lo primièr nom de femna que jamai trobat en la istòria. Lo sieu nom que vòl dire "la divessa Neith es satisfacha".

Qualques istorians confirman que maridèt Narmer  , e que poiriá èsser la maire del faraon Aha.

Lo sieu nom vòl dire tanben qu'èra originaria del Bas Egipte e que lo sieu matrimoni amb Aha , sobiran del Naut Egipte, aviá coma fin la consolidacion de las doas regions en un regne unenc.

La sieuna mastaba (53,4 x 26,7 m) foguèt trobada en Nagada ont se trobèt tanben lo segèl d’Aha, amb los simbols del faraon d'Egipte. 

### Nòtas e referéncias
Altair 8800

thumb|Altair 8800 siguec creat en 1975 e aué ei considerat coma er inici dera revolucion des ordinadors personals.
**Altair 8800** siguec un sistema ordinador creat en 1975 pera empresa nòrdamericana MITS, basat en eth microprocessador Intel 8080 e vendut per correu coma un kit, a través d'anuncis en revistes coma Popular Electronics, Radio-Electronics e d'autes semblantes. Es constructors volien vendre non mès de quauqu'ns centenars d'unitats entà hobbystes, e s'estonèren quan venguèren milièrs de kits pendent eth primèr mes. 

Aué, Altair ei arreconegut coma er inici dera revolucion des ordinadors personals pòcs ans après. Eth bus S-100 (dempús IEEE-696) projectat entàth Altair siguec de fach un estandard industrial  e era primèra lengua de programacion entà maquina e siguec tanben eth primèr producte desvolopat entà Microsoft, Altair BASIC. 

### Notes
Tyrian

thumb|Tyrian es un video jòc qu'es desvolopa en l'an 20.031.
**Tyrian** es un videojòc fach per Eclipse Productions e distribuit per Epic MegaGames en 1995. Lo jòc, inicialment distribuit amb licéncia shareware, foguèt lançat de nou coma freeware en 2004 per l'autor Jason Emery; en 2007 tanben lo sieu codex en lengatge Pascal e relançat amb licencia GNU, amb lo nom d'  OpenTyrian.
La primièra version de Tyrian compreniá tres episodis: lo primièr gratuit, los autres dos de pagament; après (amb la version 2.0) foguèt comprés un autre episodi. En 1999 lo jòc foguèt relançat amb lo nom de Tyrian 2000, e amb un episodi nou (d'un total de 5) e lo supòrt per Microsoft Windows.

Esistís una version per Android amb lo nom d'OpenTyrian. 

### Notas
Anna K

**Anna K** (nascuda **Lucianna Krecarová** lo 14 de genièr de 1965 a Vrchlabí) es una cantaira chèca, activa dempuèi 1992. 

## Discografia
* 1993: *Já nezapomínám* (Popron music)
* 1995: *Amulet* (B&M Music)
* 1999: *Nebe* (BMG)
* 2001: *Stačí, když se díváš* (B&M Music)
* 2002: *Musím tě svést* – banda sonòra (B&M Music)
* 2004: *Noc na zemi* – edicion limitada (Universal Music)
* 2005: *Noc na zemi* (Universal Music)
* 2006: *Večernice* (Universal Music)
* 2007: *Best of 93-07* – compilacion (Universal Music)
* 2011: *Relativní čas* (Universal Music)
* 2014: *Poprvé akusticky* - en concert (Universal Music)

## Ligam extèrne
* site vèb oficiau
VisiCalc

thumb|VisiCalc vendèt mai de 700.000 còpias en 6 ans.
**VisiCalc** foguèt lo primièr programa de fuèlha de calcul disponible per ordenadors personals. Se considèra sovent l'aplicacion que convertiguèt l'ordenador d'un hobby per arderoses de l'informatica en un poderós esturment de negòcis. VisiCalc vendèt mai de 700.000 còpias en sièis ans.

### Notas
Comunas de Nòva Aquitània

Las **comunas d’Aquitània Lemosin Peitau e Charantas** soi la mai pichona division administrativa d’aquela region.

## Tanben veire
* Departaments de Nòva Aquitània
* Arrondiments de Nòva Aquitània
* Cantons de Nòva Aquitània
Carles Puigdemont

**Carles Puigdemont i Casamajó** (n. a Amer, lo 29 de decembre de 1962) es un jornalista e òme politic catalan, cònse de Girona dempuèi 2011 e deputat al parlament de Catalonha dempuèi 2006. Foguèt elegit president de la Generalitat de Catalonha lo 10 de genièr de 2016, après una negociacion entre Amassa per l'Òc e la Candidatura d'Unitat Populara - Crida Constituenta. 

Es sòci de Convergéncia Democratica de Catalonha. 

Foguèt capredactor del quotidian *El Punt* (ont comencèt de trabalhar en 1981), director de l'Agéncia Catalana de Nòvas (1999-2002) e director general del periodic *Catalonia Today*. 

Dempuèi julhet de 2015 es president de l’associacion de las comunas per l’independéncia de Catalonha.

Lo 10 de genièr de 2016 es elegit president de la Generalitat de Catalonha.
En octobre de 2017, convoca un referendum, enebit pel govèrn espanhòl. Après que lo « òc » o aja emportat, proclama la Catalonha independenta mas suspend los efièits d'aquesta declaracion per fin de negociar amb lo govèrn espanhòl.
Convergéncia Democratica de Catalonha

vinheta|Logo de la CDC.
**Convergéncia Democratica de Catalonha** (en catalan, **Convergència Democràtica de Catalunya**) es un partit politic catalan  creat en 1974 per Jordi Pujol.

De 1978 a 2015 foguèt en coalicion amb l’Union Democratica de Catalonha jol nom de Convergéncia e Union (Convergènia i Unió, CiU).

A las eleccions catalanas de 2015, rejonhèt sens l’UDC la coalicion Amassa per l’Òc (amb l’Esquèrra Republicana de Catalonha).

A las eleccions espanhòlas de 2015, rejonhèt tanpauc sens l’UDC la coalicion Democracia e Libertat (Democràcia di Llibertat).
.rexroth

**** (nom d’ostal alemand, d’una familha de faures, devengut lo d'una companhiá filiala de Mannesmann puèi de Bosch) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa alemanda Robert Bosch GMBH. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
## Tanben veire
.bosch
## Referéncias
.dealer

**** ("negociant", en anglés; trafegaire de drògas, en francés) es un nom de domeni generic . Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.

## Referéncias
.statefarm

**** (*state farm*, "bòria d’estat", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá d’asseguranças automobilas americana State Farm Mutual Automobile Insurance Company. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.

## Referéncias
.schaeffler

**** (dels industrials alemands Wilhelm e Georg Schaeffler) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa alemanda Schaeffler Technologies AG & Co. KG. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.

## Referéncias
.fox

**** ("guèine", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per la companhiá americana Fox Broadcasting Company. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.

William Fox (1879-1952), nascut Wilhelm Fuchs en Ongria, creèt en 1915 la Fox Film Corporation que venguèt la XXth (puèi XXIst) Century Fox que creèt la television Fox Broadcasting Company. 
## Referéncias
.lamer

**** ("flac", en anglés) es un nom de domeni generic deapusat per The Estée Lauder Companies Inc.. Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.

## Referéncias
.dubai

**** (de Dubai, un dels Emirats Arabs Units) es un nom de domeni generic geografic. Es en servici dempuèi lo 7 de genièr de 2016.

## Referéncias
.promo

**** (acorcha de "promocion", *promotion* en anglés) es un nom de domeni generic . Es en servici dempuèi lo 31 de decembre de 2015.

## Referéncias
.baidu

**** (transcripcion de 百度 /bǎidù/, "cent còps" en chinés, nom d’entrepresa) es un nom de domeni generic depausat per Baidu. Es en servici dempuèi lo 5 de genièr de 2016.

## Referéncias
Assompcion de Moïses

L**'Assompcion de [[Moïses]]**, tanben apelada **Testament de Moïses**, es un escrich apocrif de l'Ancian Testament, redigit originàriament en grec vers la prumiera meitat dau segle I, mas servat dins un manuscrich latin incomplet dau segle VI. Es 'na òbra apocalipctica d'origina judiva que condemna las  reduchas au reng de valedoras d'Israel. Per lo redactor de 'queu texte, Moïses fuguet volgut dempuei la ,  a 'queu moment coma . Conten d'indicacions de Moïses morissent a Josuè emb de las profecias sus lo futur de la nacion ebrieva juscant'au regne d'Eròdes. De las fonts patristicas se referissen a 'na disputa entre Micheu e Satan sus lo còrs de Moïses presenta dins l*'Assompcion de Moïses*, absenta dins lo *Testament*. Ben tot dins 'na segonda partida mancanta era descricha tanben son assompcion.
Jain

**Jeanne Louise Galice** (nescuda lo 7 de febrièr de 1992 en Occitània a Tolosa), mès coneishuda coma **Jain** (prononciacion en anglés : /dʒeɪn/), qu'ei una cantaira e musicaira qui viscó 6 ans a Pau (Bearn, Occitània). Lo son purmèr albom, *Zanaka*, que sortigó lo 6 de novémer de 2015. Que canta en anglés.

## Biografia
Jeanne, hilha d'un professionau deu petròli e d'ua mestissa francomalgacha, qu'ei vaduda en 1992 a Tolosa, dins l'actuau region adminstrativa francesa d'Occitània, e qu'a donc la ciutadanetat francesa, e tanben emplega lo francés coma lenga mairala purmèra. Que seguiscó lo pair qui viatjava en lo mond tà rasons professionaus. Que viscó atau au Còngo (on aprengó a jogar guitarra e trobèi hèra influéncias musicaus) e en los Emirats Arabis Units (on aprengó las percussions). Atau, lo hèit d'aver viscut une enfància *internacionala*, parla l'anglés e pr'amor d'aquò, quitament Occitana francofòna, canta sonque en anglés.

## Cançons
Sortida en single en 2015, sa cançon *Come* qu'estèc n°1 en França au mes de heurèr de 2016. 

En 2018, son títou *Alright* estèc tanben n° 1 en França. 

Pr'aquò, sa cançon la mès coneishuda, qu'avoc un quite resson internacional en 2023, qu'ei *Makeba* (cançon publicada ambe *Come* tre 2015 dins son purmèr EP *Hope* de 2015, mès venguda un gròs tube en 2016 en França). La dita cançon *Makeba* hè referéncia a la cantaira africana Miriam Makeba.

## Discografia
**Albom**

**EP**

**Cançons mai conegudas**

* 2015 : *Come*
* 2015 : *Makeba*
* 2018 : *Alright*
* 2018 : *Oh Man*
* 2023 : *The fool*
* 2024 : *Cosmic Love*

## Referéncias
Orquèstra Sinfonica Estatala d'Azerbaitjan

L**'Orquèstra Sinfonica Estatala d'Azerbaitjan** (en azèri: *Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri*) es l'orquèstra nacionala d'Azerbaitjan. La siá sala de concèrts abituals es la Filarmonica Estatala d'Azerbaitjan de Bakó. Rauf Abdullayev es lo sieu director musical dempuèi 1984. L'orquèstra sinfonica foguèt fondada lo 1920, en essent una de las primièras orquèstras a l'Union Sovietica, a la demanda del compositor Üzeyir Hajibeyov après que foguèt nomenat mai tard. Es afiliada a la Societat Filarmonica Estatala d'Azerbaitjan. Los menaires de renom internacional coma René-Emmanuel Baton (França), Otto Klemperer (Alemanha), Fritz Stiedry (Àustria) e Nikolái Golovànov (Russia), an ajudat en la formacion de l'orquèstra En mai dels concèrts de sason, l'orquèstra participa amb regularitat a festivals musicales d'Euròpa tota, e a participat tanben a viradas internacionalas als Estats Units, lo Reialme Unit, França, Alemanha, la Soïssa, Itàlia, la Turquia, Egipte e autres païses.

## Directors
* Üzeyir Hajibeyov (1920–1938)
* Niyazi Hajibeyov (1938–1984)
* Rauf Abdullayev (1984– )

## Ligams extèrnes
* Orquèstra Sinfonica Estatala d'Azerbaitjan - luòc web oficial
Aplec

Dins lo mond catalan un **aplec** es un acamp de personas que se realiza sovent a l'aire liure e a l'entorn d'una tematica determinada. An una origina religiosa e se realizava dins un territòri de parlar catalan. Los aplecs, ara, an perdut la connotacion religiosa e son venguts de celebracions folcloricas, coma los bals de sardanas, o patrioticas, coma lo Pi de les Tres Branques.

## Istòria
A l'origins, l'aplec èra un acamp religiós e festiu que se celebrava a l'aire liure, a l'entorn d'un santuari o d'un luòc emblematic o de sens religiós. Es lo cas de l'aplec que se celèbra dempuèi 1950, lo segond dimenge de julhet, a la Crotz del Matagalls per la canonizació del paire Claret. Mas amb lo temps, lo mot *aplec* a pres una significacion que passa la religion. Per exemple, l'acamp d'excursionistas que camina cada an per la cresta del Canigó la Velha de Sant Joan, per davalar la Flama, que se repartís per tot lo territòri catalan, es tanben un aplec.

A l'ora d'ara, doncas, l'espèctre de l'aplec es fòrça larg: bals de sardanas dins de luòcs determinats, acamp patriotics coma aquel del Pi de las Tres Brancas sul plan de Campllong e d'autras concentracions festivas coma l'Aplec del Caragol a Lleida, creat lo 1981 e que lo motiu de l'acamp es de manjar d'aquel plat.

## Aplec de Sardanas
L'exemple emblematic d'aquel sens mai contemporanèu de la paraula ‘aplec', coma acamp festiu de caractèr mai folcloric sortit del domèni religiós, son los aplecs de sardanas. La sardana èra considerada coma una dança popular, que dins los darrièrs 150 ans prenguèt la condicion de dança nacionala. Dins lo sègle XIX, la Renaissença catalana la faguèt seuna e li balhèt un caractèr fòrtament identitari que l'instaurèt coma simbòl. La gènesi d'aquela dança se situa dins las tèrras empordanesas, alara que Montserrat ocupava tanben un luòc màger sibolic del territòri catalan a l'escasença de la visita a Barcelona de la reina Isabèl II, en 1860, data que foguèron reviscolats cant, musica e dança, dins los actes festius de la cultura catalana.

Los aplecs de sardanas s'organizan d'en primièr dins del territòri catalan mejançant unas entitats creadas per aquò: l*'Agropació d'Aplec Sardanistes de les Comarques Gironines*, la *Coordinadora d'Aplecs de les Comarques Meridionals*, la *Coordinadora d'Aplecs de la Sardana de les Comarques Lleidatanes* e la *Comissió d'Aplecs Sardanistes de Barcelona*. Quant a la difusion internacionala la *Fundació Universal de la Sardana* presentèt la dança als Jòcs Olimpics de Barcelona, Atlanta e Sydney.

## Vejatz tanben
* Aplec internacional
* Aplec dels Pòrts
* Danças tradicionalas catalanas

## Referéncias
Apocalipsi de Moïses

**La vida d'[[Adam]] e [[Èva]]**, coneguda egalament dins sa version grèga jol nom d**'Apocalipsi de [[Moïses]]**, es un ensems d'escrits apocrifs de l'Ancian Testament d'origina jusieva. La version aramèa es considerada coma perduda (n'i a pas cap de traça dins los manuscrits de la mar Mòrta). La version grèga (*Apocalipsi de Moïses*) sembla d'èstre una traduccion de l'aramèu. La version latina (*Vita Adae*) es una traduccion d'una font grèga diferenta d'aquela que subreviu. La version armènia 1 (*Peniténcia d'Adam*) es una edicion compilada a partir dels tres manuscrits; lo contengut de la *Peniténcia d'Adam* armènia compren au còp las peniténcias dins los rius (introbable dins la version grèga) e lo recit de la casuda (pas trobat dins la version latina). La version armènia 2 (*Libre d'Adam*) es una simpla traduccion de la version grèga. La version en eslavon sembla d'èstre una traduccion de l*'Apocalipsi de Moïses* grèc. La version georgiana (*Libre d'Adam e Èva*) es enriquida de mantuna insercion per de copistas crestians. La version còpta, fòrça fragmentària, es considerada coma una traduccion del grèc o l'aramèu.

## Contengut
La legenda conta la vida d'Adam e Èva, dempuèi lor expulsion del Jardin d'Edèn fins a lor mòrt. Lo mite tornar pren l'istòria biblica de la casuda de l'òme, del punt de vista d'Èva. Satan se revòlta aprèp que Dieu li ordona d'adorar Adam. Puèi, se transformant en , Satan coopèra amb la sèrp per enganar Èva; e Adam e Èva son fòrabandits del paradís. Pus tard, aprèp la mòrt d'Adam, l'arcàngel Miquèl pren lo còs d'Adam per l'enterrar dins  jos la promessa que el e totes sos descendents prendran part a la resurreccion dels mòrts.

## Influéncias
Posteriorament, òm tròba doas referéncias a l'Apocalipsi de Moïses dins lo Novèl Testament, pus precisament dins la *Segonda Epistòla als Corintians*: "Satan desguisa en àngel de lutz" (11:14), e lo "paradís" del "tresen cèl" (12:2-3). La *Balma de Tresaurs* es un tèxte apocrif redigit en siriac per Efrèm de Siria (306-373). Una partida importanta del contengut ven de l'Apocalipsi de Moïses; lo manuscrit que existís uèi es datat al sègle VI o pus tard.
Emili Poités

**Emili Leon Poités** (en francés: *Émile Léon Pouytès*; Rius de Menerbés, 1r de junh de 1924 ─ Montredon de las Corbièras, 4 de març de 1976) foguèt un vinhairon e sindicalista occitan tuat au moment d’una manifestacion viticòla en 1976.

## Biografia
[vinheta|dreita|Obsèquis d'Emili Poités a [Arquetas lo 6 de març de 1976.]]
[vinheta|dreita|Obsèquis de Joël Le Goff a [Tolosa le 9 de març de 1976.]]

Vinhairon a Arquetas dins las Corbièras, Emili Poités participava al movement de protèsta dels vinhairons de 1976. Lo 4 de març, los vinhairons decidiguèron de far barricada al pont de camin de fèrre de Montredon. L’òrdre de repression venguèt de París, retransmés pel prefècte de region, que lo prefècte d’Aude èra considerat coma favorable als vinhairons. Joël Le Goff, commandant de CRS, foguèt tuat per un tir a distància d’un caçaire, finalament liberat en 1981. Emili Poités, lo tuèron a 400 mètres de la barricada, que sembla qu’agachava sens manifestar. La nòva de sa mòrt arrestèt la protèsta.

L'enterrament d'Emili Poités amassèt mai de  personas. Marcava la fin de las manifestacions del Comitat d'Accion Viticòla, e cimentava una solidaritat vinhairona que cada annada lo primièr dimenge de març fa omenatge, al Pont de Montredon de las Corbièras, a las doas victimas dels afrontaments.

Emili Poités èra un ancian combatent de la guèrra d'Indochina.

## Omenatge
Lo cantaire La Sauze creèt la cançon *Montredond*:

I a mantuna carrièra que portan son nom en Occitània, sustot a Cavairac, Peiriac de Menerbés, etc.. 
## Nòtas e referéncias
### Nòtas


### Referéncias


## Veire tanben
### Ligams extèrnes
*Aicí e ara. - Annada 03, n° 10, febrièr de 1981
*La fusilhada de Montredon, 40 ans puèi
Desconcentracion

La **desconcentracion** es una tecnicia administrativa que consistís en lo transferiment proprietat o l'exercici d'una competéncia atribuits normativament en pròpria dempuèi un organ administratiu cap un autre organ de la meteissa administracion publica ierarquicament dependent

La meteissa nòrma qu'atribuís la competéncia caldrà preveire las exigéncia e condicions d'aquela desconcentracion e tanben la quita possibilitat de son exercici. La desconcentracion se realizarà totjorn entre organs ierarquicament depenents e dins lo sens descendent. Lo fach que se transferisca la titolaritat e pas unicament son exercici (coma es lo cas de la delegacion de competéncias) implica que l'organ que recep la competéncia l'exercís coma pròpria.

En vertut de la desconcentracion, una unitat organizatritz pòt realizar una o ambedoas de las accions seguentas. D'una costat, crear d'organs per los localizar fòra del sèti de l'organisme, sens que siá afectat l'unitat organizatitz. Aquò se nomena desconcentracion organica. D'un autre costat, delegar o reassignar d'atribucions dempuèi un organ que los concentra cap a un autre o d'autres organs de la meteissa unitat organitzativa. Aquò se nomena desconcentracion foncionala.

## Vejatz tanben
* Descentralizacion
* Delegacion de competéncias
Devolucion del poder

La **devolucion del poder** es un transferiment o una delegacion dels poders politics dempuèi una entitat cap a una autra o dempuèi una persona cap una autra. Aquela mena de descentralizacion se realiza mai sovent d'una entitat superiora cap a una entitat inferiora, se dich subsidiaritat davalanta.

Per exemple:
* la delegacion del poder d'un sobeiran cap a son administracion;
* lo transferiment del poder, a l'eissida d'una succession, cap a una persona o entitat exteriora que n'a pas la legimitat imediata;
* dins l'ecastre de la regionalizacion d'un país (cas de las *[[Division administrativa autonòma|autonomias territorialas]]*), eventualament dins un projècte federalista (realizacion d'un *[[Federacion|Estat federal]]*), la delegacion a una region de certains dels poders que fins alara titulari l'Estat central.

## Exemples de devolucion
* Home Rule
* Convocacion del Parlament escocés en 1999, 300 ans après qu'Escòcia renoncièt a son parlament nacional a l'intrada dins lo Reialme Unit (1707).
Devolucion

**Devolucion** es un tèrme juridic s'aplicant a las règlas de transmission d'un drech, d'un ben o d'une universalitat corporala o incorporala entre doas personas o entitat.

* en drech public: veire devolucion del poder

* en drech privat : veire succession
.volkswagen

**** ("lo carri del pòble", en alemand, nom d’entrepresa) es un nom de domeni generic depausat per Volkswagen Group of America Inc.. Es en servici dempuèi lo 9 de genièr de 2016.
## Tanben veire
* .大众汽车
## Referéncias