open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alcèu deu Riu

**Alcèu deu Riu** (*Alcée Durrieux* per l'estat civiu, neishut a Leitora, Gasconha, lo 12 d'octòbre 1819, mort a París lo 12 de novembre 1901) qu'ei un escrivan occitan.
## La vita

Que ho tanben avocat a la Cort d'Apèl de París...

La sua òbra de grana qualitat, e pro sovent improvisada, escrita en ua lenga, ua lengua hèra naturau e viva, damb gallicismes segur, chucosa mes tostemps mestrejada, qu'escrigoc tanben un gran *Diccionari etimologic de la lengua gascona*, molt complet e hòrt saberut, erronèu dilhèu d'aubuns còps mes hont viva de reflexion..., l'òbra d'un amator segur, mes subertot l*'òbra d'amor d'un aimador tà la sua, e tan carida, tant aimada, asorada, lengua gascona*..., que ho ramosada a partir de 1889, dens sengles volums de *[[Las velhadas de Leitora]]*.

E qu'arrevirè en Pèir de Garròs... 
**per l'onor deu país sosténguer*
:*e per sa dignitat manténguer...* 

Que ho, e qu'ei, un deus prosators mei elegants e importants, màgers, de la pròsa gascona e tota de la fin deu sègle XIX.

## L'Òbra
### Las velhadas de Leitora
#### citacions
### Diccionari etimologic de la lengua gascona
#### citacions

## Citacions

## Bibliografia
  
### Edicions originaus
* *Las belhados de Leytouro*,  *(Las velhadas de Leitora, amassadís de causòtas adubadas e tan plan gostosas que los gormands se'n barbalequeràn dinc' au mus)* e davant, *estudia sus la lengua gascoa*, contes, devises e relats gascons, 2 volums, París, cò en Roqueta - Aush, cò en Foish, 1889-1892 (edicion originau)
* *Diccionari etimologic de la lengua gascona, dab arraditz celta o grèca de cada mot gascon, seguit deu mot latin e francés*, 2 vol., Aush id, 1899-1901  (en francés, dab autas lengas, un sarròt) (id)

## Referéncias

* Miquèu de Camelat  *[[Garba de pròsas, 1775-1930]]*, Lorda, cò en Lacrampa, 1933. . .id revista *[[Reclams]] de Bearn e Gasconha*, numèro 7, annada 44, 1940
* *[[Lo vira solèu]]*, num. 5, mai de 1891
* *[[La tèrra d'Òc]]*, p. 191, 1901
* *L'Union pyrénéenne*, p. 167, noveme de 1901

## Vejatz tanben

## Ligams extèrnes

**  
*   Sit oficial CIRDÒC
Drech public

Lo **drech public** es constituit per l'ensemble de las nòrmas que regisson las relacions de drech qu'intervenon entre las personas moralas de drech public coma l'Estat, las collectivitats localas, de las institucions o gropament especificament ligats al drech public o de las bancas nacionalas. Lo drech public defend l'interès general amb de prerogativas ligadas a la poténcia publica. Organiza las relacions entre doas personas publicas mas tanben entre una persona publica e una persona privada.

Lo drech public es en general opausat al drech privat, que el recobrís l'ensemble de las nòrmas que regisson las relacions entre las personas fisicas o moralas.

## Domeni del drech public

*Lo drech politic qu'organiza los poders de l'Estat : parlament, govèrn, justícia.
*Lo Drech administratiu, que reglamente l'estructura de l'Administracion publica e las sieunas relacions amb las personas privadas.
*Lo Drech fiscal, que determina las condicions e lo montant de la participacion dels afars de drech als budgèts de l'Estat e de las collectivitats publicas.
*Las finanças publicas que regropan l'ensemble de las nòrmas que governan las finanças de l'Estat, de las collectivitats localas, dels organismes de seguretat sociala, dels establiments publics e de totas las autras personas moralas del drech public.
*Le drech internacional public qu'organiza las relacions entre los Estats e las organizacions internacionalas.

Una part de la doctrina considèra qu'apertenon al drech public cèrtas categorias :
*del drech penal, que definís las sancions pecuniàrias o corporalas que l'Estat, per l'intermediari dels tribunals repressius, pòt ferís l'individú que viòla cèrtas nòrmas del drech.
*del procediment penal, qu'organiza lo desvolopament del procès davant los tribunals judiciaris repressius quand son amassadas las condicions de las infraccions definidas pel drech penal.
Una autra part la considèra coma essent mai lèu d'un drech transversal (cf drech penal)

## Lo drech public per país
La nocion de drech public es acceptada per fòrça sistèmas juridics. Mai qu'es pas la meteissa pertot. En França, ven sustot de la separacion de las autoritats judiciarias e administrativas (lei del 16 e 24 d'agost de 1790), al motiu pas juridic mas politic (mesfisança del poder dels jutges, dempuèi l'Edat Mejana) ; aquela concepcion es ligada a la concepcion francesa de la separacion dels poders. Dins los païses de drech anglosaxon, aquela teoria es fòrça limitada per diferéncias de concepcion juridica.

### En França
La separacion entre l'òrdre administratiu e l'òrdre judiciairi nais en França amb la lei del 16 e 24 d'agost de 1790, qu'enebís als tribunals judiciaris de «pertocar, de qualque manièra que siaga, las operacions dels cors administratius» : en aplicacion d'aquesta lei, los diferents amb l'administracion relèvan dels tribunals administratius, que foguèron longtemps limitat al Conselh d'Estat et li son sobordenats.
Latino moderne

Lo "latino moderne" es una lenga bastida per David Stark en 1996. El se basava en la Interlingua d'IALA, emprestando lo vocabulari amb pauca modificacion, mas en estendent fòrça la gramaticiana, en incorporant de causas coma la declinason dels vèrbs segon la persona, lo genre gramatical (masculin e feminino) e l'acòrdi en nombre e genre entre substantius e d'adjectius. Aital, lo Latino Moderne de Stark es essencialament l'Interlingua d'IALA amb una gramaticiana mai intricada. 

La meteissa apellacion designa en Euròpa un autre dialècte de l'Interlingua, simplificat, lo latin modèrn, en aspirant a una compreneson immediata sens estudi anterior pel miliard de locutors dels divèrses idiòmas neolatins. Un tal objectiu merita pas èsser sostengut, perque es visible que los populos latins desiran pas una comunicacion optimal entre eles, e qu'unificar aquela vasta tròp demografica puedería prejutjar a la dominacion de l'anglés dins lo mond occidental. 

## Comunautat
Cap de comunautat de parlantes actius del Latino Moderne de David Stark es a l'ora d'ara coneguda. 
En çò que tanh a l'autre, se satisfà èsser comprés e desira pas que fòrça gents o apren (solament los sieus usatgièrs professionals). 

## Especimèn
:Patre nostre, qui es in le celos, 
:sanctificate sia ti nomine! 
:Que veni ti regno! 
:Sia tu volo facite, como in le celo, assi sur la terra! 
:Nostre pan necessari da nobis hodie, 
:E pardona nobis le debitas nostres, como anque pardonamus le debitores nostres. 
:E ne induce nes inar le tentation, ma libera nes ab le maligno, 
:Proque le regno e le potentia e le gloria son ties por tote le epochas. Amen. 

E en lo segond Latino moderne: 
:Nostre Patre qui es in le cielos,
:Que tu nome sia sanctificate !
:Que tu reino veni !
:Que tu voluntat sia facte sure terra como in cielo !
:Dona nois este jorno nostre pan quotidian,
:E perdona nois nostre ofensas como nos perdona a nostre ofensores.
:E non induce nois in tentation, ma libera nois del mal,
:Porque son de te le reino, le pocentia e le gloria pro le sieclos de sieclos. Amen.

## Ligams
Pel segond Latino moderne
Giulio Caccini

**Giulio Caccini** (Roma, lo 8 d'octobre de 1551 – Florença, lo 10 de deceme de 1618) que ho un compositor, un musician e un cantaire italian de la fin deu sègle XVI ; tanhent d'ua generacion a l'origina de l'estil barròc, qu'ei considerat, dab la soa contribucion au desvolopament de la monodia, com un deus precursors de l'opera.

Hilh d'un charpentièr roman, qu'arracebó ua educacion musicau e vocau. U'entrè atau com tenor e com musician au servici de Francesco de' Medici, gran duc de Florença. Autorn de la Camerata Florentina (l'amassada umanista deu comte Giovanni de' Bardi) que desvolopè lo concèpte musical de la monodia (ua tecnica de composicion qui s'eslonhava de la polifonia de la Reneishença per la valorizacion d'ua votz musicau simpla acompanhada peus acòrds deus autes musicians).
Interès general

L’**Interès general** o **Interès public** es una nocion qu'en politica francesa designa la finalitat de l'accion de l'Estat sens que lo sieu contengut exacte siá perfièchament definit. 

Aquela definicion constituís un enjòc politic. 

L'interès general pòt tanben èsser:
*una nocion opausada als interèsses particulars que l'interès general transcenda
** o la soma dels interèsses particulars.

S'avalora çò mai sovent a l'escala del país.

L'interès public es per principi defendut per las autoritats de l'Estat representat en justícia per lo Ministèri public. La seuna foncion es d'intervenir dins d'accions existentas, o d'agir dins d' afars novèls per los quals i a pas d'interès particular per obrar.

Per las doctrinas politicas utilitaristas, l'interès public consistís en la maximizacion del bonaür individual de totes los membres d’un grop, d’una comunitat, d’un país, o del mond.

L’interès general es central dins los debats publics, politics, economics. 

Bota en jòc la finalitat meteissa del govèrn.

Istoricament aquela nocion s'es substituida a aquela del ben comun del sègle XVIII.
Mansenpuei

**Mansenpuei** o **Mansenpuèi** (*Mansempuy* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Mansenpuei* que vengueré d'un adjectiu gascon *mansàn* (diccionari Palay) o meilèu **mansenc*, derivat de *manse*, tèrme feodau (---> mas) e deu latin *podium* « turon, sèrra » .
Segon Negre, *Mansenpuei* que vengueré probablament deu gascon *manse* « mansa, casteròt; bòrda, bordiu; demora, demorança, estança » e de *En* (Sénher) Poi, nom de persona.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Mansenpuei suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Monisme

Lo **monisme** considèra l'Òme coma un èsser unitari, format d'una unica realitat e substància. Existisson dos tipes de monisme:

Monisme espiritualista; Defend que l'Òme es solament esperit.

Monisme materialista; Defend que l'Òme es un èsser fisic e material. La posicion materialista que ten la majora importància es lo reduccionisme fiscalista, qu'explica dins los estats mentals coma estats neurofisiologics del cervèl. Es a dire, la relacion entre esperit e còs es pas una problematica, per çò que los estats mentals prenon forma amb aquela teoria dins lo domeni fisic.

Los **filosòfs monistas** son un ensems de filosòfs grècs anteriors als filosòfs pluralistas qu'a la diferéncia d'aqueles creson que i a un sol element inicial quelqual se creèt el tot (*arché*).

Qualques monistas son:
*Tales de Milet
*Anaximandre de Milet
*Anaximònes
*Pitagòras
*Eraclit d'Efès
*Xenofanes de Colofon
*Parmenides

## De veire
*monisme (parlamentari)
*dualisme
Maranvath

**Maranvath** o **Maramvath** (*Marambat* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
La comuna qu'ei situada a 2 km de Vic en Fesensac (caplòc deu canton), 30 km d'Aush, 70 km d'Agen e de Tarba e 100 km de Tolosa, sus l'Òssa.

## Toponimia
Segon Dauzat, *Maranvath* que vengueré benlèu de **Maran*, format deu nom latin d'òme *Marus*, dab lo sufixe *-anum* e deu gascon *vath* .
Negre non horneish d'explicacion.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Tor-Pòrta de Maramvath
* Lavador deu Hormé
* Crotz de pèira monolitica a l'entrada deu vilatge

## Personalitats ligadas dab la comuna
Maramvath que horní dus cònsols a la comuna de Vic en Fesensac, caplòc deu canton. Totis dus qu'èran hilhs deus haures deu vilatge. Lo purmèr qu'esté coronèu d'Empèri, Joseph Delom (1768-1826). Engatjat volontari autanlèu 1792, participèt a nombrosas campanhas, recebó la Legion d'Onor e prengó la soa retirada en 1815 abans d'èste elegit cònsol de Vic en 1821. Lo segond, Marc Castex (1914-2002), senator de Gers.

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Maranvath suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Viosan

**Viosan**  o **Viusan** (*Viozan* en francés) qu'ei comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna situada sus Petita Baïsa e Baïsola.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Dauzat e Rostaing qu'avèvan explicat Viuça (ancianament **Viuçan*) per un nom latin d'òme **Villicius*, inferit de *Villius* [en realitat, qu'es probablament *Vinicius*], dab lo sufixe *-anum*. Shens certitud que horneishen la medisha explica per *Viosan* . La prononciacion qu'es [biw'zan] .
Negre non ditz arren sus *Viusan*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Miranda ; qu'es adara deu canton Miranda-Astarac (burèu centralizator : Miranda).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Viusan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Maravath

**Maravath** o **Maravat** (*Maravat* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de Gascogne situada entre Mauvesin e Florença.

## Toponimia
Ni Dauzat nimei Negre disen pas arren de Maravath. Es pas briga segur que la finala sia en *vath*.

## Istòria
En 1824, las petitas comunas de Cornèr e de Toron qu'estón aplegadas dambe Maravath . Cornèr qu'es a l'extremitat nòrd-oèst, près de Taibòsc, sus un puei e Toron qu'es a l'extremitat èst, tanben sus un toron. Abans la revolucion, Cornèr qu'èra parròpia annèxa e Toron èra pas parròpia.

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

### Demografia Cornèr

* Lo n° INSEE qu'es estat cambiat per rasons practicas.
### Demografia Toron

* Lo n° INSEE qu'es estat cambiat per rasons practicas.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Maravath suu site de l'Insee

* Pagina de la comuna sus lo sit de la Comunautat de comunas Bastidas deu Val d'Arrats

## Nòtas e referéncias
Marciac

**Marciac** (*Marciac* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
thumb|100px|left|Lo riu Boès a Marciac
Comuna de Gasconha situada en Ribèra Baisha suu riu Boès, que conten un lac. La comuna que's tròba au sud deu departament de Gers prèp deus Hauts Pirenèus.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Marciac* que vengueré d'un nom latin d'òme, *Marcius* o *Martius* (Negre : *Marcius*), dab lo sufixe *-acum* , latinizacion deu sufixe gallés *-ācon*. Mès los noms d'aquera origina que donan regularament *Marçac*, dab absorpcion deu iòd, e pas *Marciac*. Que sembla donc la realitat sia un chic mei indirècta. Un deus fondators de la bastida qu'èra lo senescau Guichard de Marzé e son nom qu'estó probablament latinizat *Marciacum*. Qu'ei d'aquera latinizacion que veng lo nom de *Marciac* en lenga vulgara.
  
## Istòria
Marciac qu'ei ua bastida reiau fondada a la fin deu sègle XIII (1298) per Étienne de Lupé, abat de la Casa-Diu, Arnaud-Guilhem III, comte de Pardiac e lo senescau de Tolosa, Guichard de Marzé, qui bastigó la bastida, li donè sas costumas e li deishè lo son nom latinizat. Las costumas qu'estón confirmadas en 1300 peu rei de França Felip  IV ''lo Bèth''. La vila originau qu'èra entornejada per emparas, horadadas per uèit pòrtas damb torretas qu'au son entorn b'èra estat cavat un bèth varadàs aparat per hautas muralhas. De privilègis importants e van har lo succès rapid d'aquera bastida.

La glèisa qu'a lo mei haut cloquèr deu departament (87 m).

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Marciac (caplòc); qu'ei adara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Cultura e torisme
Marciac qu'ei principaument coneguda peu son festival de jazz de renommada internacionau : Jazz in Marciac (35 edicion en 2012). Lo collègi de Marciac que prepausa ua opcion jazz dempuish l'annada escolara 1992-1993.

Lo Conselh Regionau de Mieidia-Pirenèus qu'a reconegut Marciac com un deus 18 Grands Sits de Mieidia-Pirenèus peu son patrimòni, son intensa activitat culturau atau com sa capacitat d'arcuèlh toristic.

## Lòcs e monuments

* Jazz in Marciac
* Glèisa de Nosta Dauna de Marciac (sègle XIV e sègle XV, vòuta 1869)
* Tor au centre deu vilatge
* Collègi
* Lac


Image:Jazz in Marciac 2005 6.jpg|Jazz in Marciac 2005 
Image:Marciac church outside.JPG|La glèisa de Nosta Dauna de Marciac
Image:Marciac tour.JPG|Tor
Image:Marciac church statue.JPG|Estatua de la verge deu mainat (jardin de la glèisa)


## Personalitats ligadas dab la comuna
* Jean Laforgue

## Véser tanben
*  Jazz in Marciac
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Marciac suu site de l'Insee
* Sit oficiau de la Comuna
* Sit oficiau de l'Oficina de Torisme de Marciac, Plasença (Gers) e de la Comunautat de Comunas
* Sit oficiau deu festival Jazz in Marciac
* Autour de Marciac

## Nòtas
Marestanh

**Marestanh** (*Marestaing* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Marestanh* que seré compausat deu latin *stagnum* « estanh » e d'un prumèr element escur, benlèu lo nom gallic d'òme *Maros* (que los autors presentan coma dobtós) .
Segon Negre, *Marestanh* que vengueré de l'adjectiu gascon *marestin* « marescut, palustre, lamèr » , dambe l'atraccion posteriora de *estanh* .

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
La glèisa actuau, dedicada a Senta Quitèira, a été construite en 1754, elle remplace l'anciana glèisa qui était situada au cimetière. Son clocher, remplaçant un clocher mur, a été construit en 1873.

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Marestanh suu site de l'Insee
* Sit oficiau de Marestanh
* Comunautat de comunas de la Gasconha Tolosana
* Course deu Moulin des Templiers à Marestanh

## Nòtas e referéncias
Margoèt e Mèimers

**Margoet e Meimers** o **Margoet e Meimés** o **Margoèt e Mèimers** (*Margouët-Meymes* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
La maison comuna qu'es a costat de Margoet / Margoèt(h), a la Hougeyre (nom francés). Lo vilatge de Mèimers, pincat sus una tecoèra, existís pas mèi. Que i avè enqüèra ua glèisa au sègle XVIII. Mès a 1 km, a un cairehorc, i a lo vilatge deu *Parré* (nom francés; Lo Parrè ?), qui sembla d'aver remplaçat Mèimers e qui a son escòla , la sola de la comuna, en situacion decentrada, au limit de la comuna de Castilhon de Vaths .

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Margoèt(h), Margoet
*Margon* e sufixe *-et* (latin *-ittum*) o *èth* (latin *-ellum*), prononciacion [maɾgu'ɛt] .  Ua auta prononciacion qu'ei estada relevada, [maɾgu'et], a Mimòrt (comuna de Boson e Gelanava) e a Espans (informators de bona competéncia lingüistica) . 
Margon (Erau) (*Margarania*, en 804-806, *de Margone*, en 1080) que vengueré d'un nom gallic **Margar(an)os* (Delamarre) o galloroman (= gallic latinizat) **Margus* (Dauzat e Rostaing) . Negre non horneish cap informacion.
A Laur Jusan, que i a ua etimologia populara peu nom de la comuna. Enric IV qu'avè mestressas un pauc pertot. Que n'avè ua a Margoet e Mèimès; disè en francés « Margot m'aime » .
### Mèimers
Pas d'informacions. La prononciacion qu'ei ['mɛjmes]. Ua auta prononciacion qu'ei estada relevada ['mɛjmɔs] a Mimòrt (comuna de Boson e Gelanava) e a Espans (informators de bona competéncia lingüistica) . 
* francés *Le Parré*. La prononciacion qu'ei (que seré ?) [lu pa'rrɛ]

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton d'Anhan; qu'ei adara deu canton de *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Economia
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna
* Abel Gardey (1882-1957), òme politic

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Margoèth e Mèimes suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Marguestau

**Marguestau** (*Marguestau* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Dauzat e Rostaing que parten de l'obratge d'Ernèst Negre, *Toponymie du canton de Rabastens*, p. 144 e explican *Marguestau* per **merga*, crotzament entre lo latin *merda* e lo gallic *marga*, « marla » e **estaut*, reduccion de l'ancian occitan *estalzi*, « canèr, mardar » .

André Soutou, en 1964, que refuta l'explicacion de Negre, Dauzat e Rostaing a prepaus de 9 lòcs nommats *Marguestau* (variantas *Merga-*, *-staud*, *-staut*) per rasons foneticas e practicas (abséncia d'arriu, arriu net e non pas pudent) e tanben la de Gamillscheg : *marka*, « termièra, marca » e *-stald*, « endret on se tenen » (mot inatestat); que pròva es un toponime exclusiu de l'oèst occitan e de la prumèra fasa de la conquista visigotica, donc deu sègle V : **mark-* e **gastald*, « personatge qui a aquesit un territòri, ua marca, administrator d'un país conquesit navèrament ».

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Casaubon; qu'ei ara deu canton deu Gran Bas-Armanhac (burèu centralizator : Nogaròu).

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,70)(84,64) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 88 1968: 77
  points:(84,64)(100,64)    color:blue    width:2 #1975: 77
  points:(100,64)(128,56)   color:blue    width:2 #1982: 64
  points:(128,56)(160,57)   color:blue    width:2 #1990: 66
  points:(160,57)(196,53)   color:blue    width:2 #1999: 59
  points:(196,53)(228,51)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Marguestau suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Marcelhan

**Marcelhan** qu'ei un toponim occitan:

* Marcelhan, comuna francesa de 
* Marcelhan, anciana comuna francesa de Gers, uèi dens Autarriba
* Marcelhan Devath, anciana comuna francesa de Gers, uèi dens Beumarchés
* Marcelhan, comuna francesa dels 

### Vejatz tanben
* Massilhan, comuna francesa d'
Marcelhan (Gers)

**Marcelhan** (*Marseillan* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Las fòrmas ancianas que son *Marcilan*, cap a 1090, *de Marcellano* en 1127, *de Marcelliano* en 1138 . Marcelhan que vengueré d'un nom latin d'òme, *Marcellius* o *Marcilius*, dab lo sufixe [latin] *-anum*, segon Dauzat e Rostaing, deu nom « romanic » d'òme *Marcellianus*, shens sufixe, segon Negre . 

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Miranda; qu'es adara deu canton Miranda-Astarac (burèu centralizator : Miranda).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Marcelhan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Canal de Moçambic

[thumb|Localizacion del Canal, entre lo [Africa|continent african e Madagascar.]]
Lo **canal de Moçambic** (var. **canau de Moçambic**) es la part de l'ocean indian situada entre l'illa de Madagascar e la còsta de Moçambic. Fa aperaquí 460 km de larg e lo punt mai estrech es entre Angoche (Moçambic) e Tambohorano (Madagascar). La longor (nord-sud) es d' aperaquí 1600 km). La prigondor maximala es de 3292 mètres 

## Illas del canal

* Comòras
** Granda Comòra 
** Mohéli
** Anjouan
** Maiòta (de França)
** Illas Gloriosas
** Illa Juan de Nova 
** Illa Euròpa 
** Bassas da India
Mascaràs

**Mascaràs** (*Mascaras* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Comuna de Gasconha situada en Astarac a 10 de km au nòrd-est de Marciac.

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Que cau logicament estudiar amassa lo Mascaràs de Gers, Mascarans e Haron de Bearn, Mascarans deus Hauts Pirenèus, Mascarvila de Lauragués e Mascarens (comuna de Lautrèc, Tarn).
Dauzat e Rostaing qu'explican los tres *Mascarà(n)s* per un nom germanic d'òme, *Mascarius* (latinizacion), devath la fòrma *Mascaranis*, genitiu de la declinason femenina franca. La medisha explica que vau per Mascarvila, dab l'apondi deu resultat de *villa*, « grana proprietat » . Qu'es logic : la finala *vila* a la fin deu nom e pas au començament qu'es sovent associada a la colonizacion franca e *Mascar* qu'a plan de rasons d'estar un nom germanic . 
Per *Mascarens*, dab lo sufixe *-ingos*, Ernèst Negre que precisa *Mascar* es un nom gallés d'òme, que los germans adoptèn ; en efècte, Negre, çò precisan Grosclaude e Le Nail, qu'avèva mostrat dens sa *Toponymie du canton de Rabastens*, *Mascarus* èra dens ua inscripcion latina de 55, çò qui empacha de l'interpretar com germanic; *Mascarus* que seré gallic e Ernèst Negre qu'escriu Mascar(us) auré probablament lo sens de « negre »  [suposicion benlhèu explicada peu vèrbe occitan *mascarar*]. Xavier Delamarre coneish pas *Mascaros*, mès sonque *Mascios* .
Miquèu Grosclaude qu'explica los *Mascarà(n)s* deus Pirenèus Atlantics e Hauts per un nom d'òme *Mascarus*; las fòrmas dab doble *-aa* que serén la marca d'ua *n* e d'un plurau, *-anos* o *-anas* (observacion de Jacques Boisgontier). Los *Mascarà(n)s* que serén benlhèu **mascaranas (villas)*, « las proprietats de *Mascarus* »  (o las tèrras ?). Peus vilatges biarnés e bigordan, Grosclaude qu'accèpta l'explicacion de Boisgontier (meilèu ua fòrma femenina), mès [encoratjat per las fòrmas ancianas] que causeish la grafia masculina *Mascarans*.
Dens la *Toponymie générale de la France*, Negre qu'interprèta *Mascaràs* com lo resultat deu nom germanic de persona *Mascaranus* sufixat en *-as*; que precisa en gascon *-anas* mia en *-aas* .

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Montesquiu ; qu'es adara deu canton de Pardiac-Ribèra Baisha (burèu centralizator : Plasença).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Mascaràs suu site de l'Insee
* Comunautat de comunas Còr d'Astarac en Gasconha"

## Nòtas e referéncias
Lo Mas d'Auvinhon

**Lo Mas d'Auvinhon** (*Mas-d'Auvignon* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
* **Lo Mas**. Lo mot *mas* ven deu latin *mansum*, deu vèrbe *manere*, « demorar ». Qu'es un tèrme medievau qui designa una expleitacion rurala trabalhada per un sol tenencèr. Deu sens de « bòrda », passèt au sens de « bordalat » o quitament de « vilatge » . Aciu, n'es atau.
* ... **d'Auvinhon**. Lo determinant es lo nom d'un riu; Dauzat e Rostaing, puish Negre, disen « d'un vilatge, d'un lòc » , mès se vei pas sus la mapa de vilatge d'aqueth nom. Abans la revolucion francesa, lo nom qu'èra *Lo Mas de Fimarcon*, deu nom d'un castèth.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Leitora; es adara deu canton de *Lectoure-Lomagne*, donc de Leitora-Lomanha.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Lo Mas d'Auvinhon suu site de l'Insee
*  Comunautat de comunas de la Lomanha Gersesa

## Nòtas e referéncias
Masseuva

**Masseuva** (*Masseube* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Bastida sus Gers e sus l'anciana rota nacionala 129.

### Perimètre del territòri

## Toponimia
*Masseuva* qu'ei format de *mas*, deu latin *mansus*, « bòrda tenguda per ua sola familha de tenencèrs, abitacion rurala », e *seuva*, « ahorèst, bòsc », deu latin *silva* ..

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Masseuva (caplòc); qu'es adara deu canton d'Astarac-Gimona (burèu centralizator). 

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:2100 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:1400 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:700 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,120)(84,127) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 1230 1968: 1316
  points:(84,127)(100,126)    color:blue    width:2 #1975: 1309
  points:(100,126)(128,131)   color:blue    width:2 #1982: 1376
  points:(128,131)(160,138)   color:blue    width:2 #1990: 1453
  points:(160,138)(196,133)   color:blue    width:2 #1999: 1391
  points:(196,133)(228,141)     color:blue    width:2 #2004/5 
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Masseuva suu site de l'Insee

## Nòtas
Mauleon d'Armanhac

**Mauleon d'Armanhac** (*Mauléon-d'Armagnac* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Mauleon* qu'ei atestat en latin, au sègle XIII, *Malum Leonem*. Lo nom que ven de *malus*, « mau, maishant » e de *leo*, « leon, leu » o meilèu deus resultats d'aqueths mots. Aqueth nom qu'avè per intencion d'impressionar los enemics.
Segon Negre, *Mauleon* que veng de l'adjectiu gascon *mau* « maishant » e de *liôu* « leu, leon » , benlèu per designar un arròc...

## Istòria

## Administracion

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Casaubon; qu'ei ara deu canton deu Gran Bas-Armanhac (burèu centralizator : Nogaròu).

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Mauleon suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Maulishèra

**Maulishèra**  (*Maulichères* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
Lo nom es atestat *Malsere* en 1062. Segon Dauzat e Rostaing, *Maulishèra* que vengueré deu latin *malus*, « maishant » e *liscaria*, « juncar, junquèr » . Lo vilatge qu'es sus un poi, qui cèrtas, suberploma la vath d'Ador.
Negre non ditz arren de *Maulishèra*.

## Istòria

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Riscla; qu'ei adara deu canton de *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Economia
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Maulishèra suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Maumusson e Laguian

**Maumusson e Laguian** (*Maumusson-Laguian* en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre deu territòri

## Toponimia
### Maumusson
Lo nom qu'es atestat *Malmuzon*, cap a 1082. Dauzat e Rostaing qu'explican *Maumusson* per un nom latin d'òme *Mamucius*, dab lo sufixe *-onem*, puish atraccion de *mau*, deu latin *malus*, « maishant » , donc un fenomèn analogic e pas fonetic.
Segon Negre, *Maumusson* que vengueré benlèu deu latin *manumissio(n)* « afranquiment », vengut nom de persona, puish nom de lòc e atraccion de *-malus* .
Per Maumusson (Tarn e Garona), Paul Burgan e Andriu Lafon que recensan las diferentas explicacions deu nom. Meilèu que la solucion de Dauzat e Rostaing, o que *manumissionem* (Negre), lo nom que vieneré de *mau* (de *male* o *malum*) e de *mus*, « morre », dab sufixe diminutiu *-on* (deu latin *-onem*, utilizat com chafre, dens lo sens de « persona reguèrga, morruda, de mala cara »; *Maumus* qu'es un chafre corrent; ua auta possibilitat pas tan probabla que seré *mus* dens un sens oronimic « bèc » ; los dus Maumusson que son en posicion dominanta, çò que pòt justificar benlèu lo nom de *mus*.

### Laguian
Medish nom que Laguian e Masons. Tornam copiar çò qui correspón a Laguian :
Segon Dauzat, *Laguian* que vengueré de *Aculius*, nom latin d'òme, dab lo sufixe *-anum* ( ---> **Aculianum*), puish aglutinacion de l'article  (l'article femenin *la*). Aquera explicacion que supausa donc un nom qui seré regularament **Agulhan* e qui auré perdut sa *l* molhada, çò qui sembla mauaisit en gascon. De mèi, perqué l'usatge d'un article davant un tau nom de lòc ?
Segon Negre, *Laguian* que vengueré benlèu deu nom de persona « romanic » (-----> latin) *Aquinius*, dab lo sufixe *-anum*. L'article que seré tardiu.

## Istòria
* Sus la mapa de Cassini (fin deu sègle XVIII), Maumusson e Laguian que son representats com parròpias annèxas. Laguian qu'èra a dus petits km de Maumusson en direccion deu sud-sud-èst . Qu'èran logicament comunautats de pauc d'importància. Sus las mapas recentas e sus las quitas mapas d'Estat-Major de 1820-1866, Laguian e sa glèisa qu'an dispareishut .
* En 1822, Laguian qu'estó annexat a Maumusson 

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Riscla; qu'ei adara deu canton de *Adour-Gersoise* (en francés), donc d'Ador gersesa.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

### Demografia Laguian

* Las donadas de la dreta deu grafic, plaçadas automaticament, que son las de la comuna entièra

## Economia
La comuna que hè partida de las zònas d'apellacion d'origina contrarotlada (AOC) deu Madiran e deu Bearn.

## Lòcs e monuments

Maumusson-Laguian - mairie.JPG|maison comuna, bastida en 1881 (e escòla barrada)
Château .jpg|Castèth de Maumusson 
 
## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers
## Ligams extèrnes
* Maumusson e Laguian suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias
Ministèri Public

Lo **Ministèri Public** es un organisme public, generalament estatal, que se li atribuís la representacion dels interèsses de la societat en sostenent l'accion penala publica.

Aital, es encargat de contribuir a l'establiment dels critèris de la politica criminala o perseguida penala dins l'Estat.

En sa qualitat dins lo procès e son ligam amb los autres intervenents dins lo procès penal, es un subjècte del procès e i pren part, per sostenir una posicion opausada a l'inculpat e exercir l'accion penala (en qualques païses de manièra monopolistica). Tanben es part formala e non materiala per mancar d'interès parcial (coma un simple particular) e per tendre una parcialitat qu'encarna la collectivitat (l'Estat) e qu'exigís que siá un fidèl rebat de la majora probitat e vertut civica dins l'exercici de sas atribucions e dins lo compliment de sos devers.
Lee Myung-bak

**Lee Myung-bak**, (en corean: **이명박** AFI: [i.mʲʌŋ.bak̚]) nascut lo 19 de decembre de 1941 a Osaka, Japon foguuèt lo president de la Corèa del Sud de 2008 a 2013.

Foguèt tanben cap de direccion de *[[Hyundai Engineering and Construction]]* e cònsol de  la vila  de Seol.
Chung Un-chan

**Chung Un-Chan** (정운찬, 鄭雲燦) (nascut lo 29 de febrièr de 1948 a Gongju, Chungcheongnam-do, Corèa del Sud) foguèt primièr ministre de Corèa del Sud  entre 2009 e 2010. Foguèt tanben professor e ancian president de l'Universitat Nacionala de Seol entre julhet de 2002 e julhet de 2006.

enChung Un-chan
Maurós

**Maurós** (*Mauroux* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

### Perimètre del territòri

## Toponimia
Segon Dauzat, *Maurós* que vengueré probablament deu nom latin d'òme *Maurus* damb lo sufixe *-osum* . Èra donc benlèu ua anciana grana propietat antica qui avèva per mèste *Maurus*.
Segon Negre, *Maurós* que vengueré deu plurau deu nom de persona *Mauroux* ...

## Istòria
En 1836, la comuna de Sent Martin de las Ometas qu'estoc incorporada a Maurós .

## Administracion

* Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Clar; es adara deu canton de *Fleurance-Lomagne* (en francés), donc de Florença-Lomanha.

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments
* Sit d'escalada

## Personalitats ligadas dambe la comuna
* Lo poèta Pierre Fraissinet i a viscut.

## Véser tanben

## Anecdòta
* Lo vilatge de Maurós sèrv de quadre au roman de Mathieu François de Bertrand, L'or des saisons. 

## Ligams extèrnes
* Maurós suu site de l'Insee
* Maurós sus lo sit de la Comunautat de Comunas de las Bastidas de Lomanha

## Nòtas e referéncias
Cort dels Comptes Europèa

La **Cort dels Comptes Europèa** foguèt instituida pel Tractat de Brussèlas del 22 de julhet de 1975, e entrèt en foncion en octobre de 1977. Son sèti es a Luxemborg.

Foguèt elevada al reng d'Institucion Europèa, le 1èr de novembre de 1993, amb l'entrada en vigor del Tractat de Maastricht.

## Ròtle
Es una Institucion Superiora de Contraròtle (I.S.C.) que contraròtla la gestion financièra de l'Union Europèa, e de sas institucions :
* Comission Europèa
* Parlament Europèu
* Conselh de l'Union Europèa
* Cort de Justícia Europèa
* Banca Europèa d'Investiment
* sos organs annèxes
* los beneficiaris de las ajudas europèas

La Cort dels Comptes Europèa permet a l'Union Europèa de dispausar d'un organ de contraròtle extèrne independent, destriat dels responsables de la gestion financièra al sen meteis de las institucions.

La Cort dels Comptes examina la leialtat e la regularitat de las recèptas e de las despensas de l'Union Europèa, e s'assegura de la bona gestion financièra dels fons comunitaris (respècte de la règla de las 3 "E" : Economia, Eficiéncia, Eficacitat). Los rapòrts de la Cort (Rapòrt Annadièr e rapòrts especials) constituisson, certament, un biais de pression sus las institucions e autres organs administratius per qu'asseguren una bona gestion dels fons. Concretament, l'autoritat budgetària (Parlament Europèu e Conselh Europèu) se fonda en particular sus las apreciacions del Rapòrt Annadièr de la Cort per balhar (o non) a la Comission descarga de la seuna gestion.

Quand la Cort identifica de mancaments, d'irregularitats e de cases de fraudas potencials, avisa las administracions e organs competents per qu'agiscan en consequéncia.
Sarrant

**Sarrant** (*Sarrant* en francés) es ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia
Sarrant es ua bastida situada au nord èst de Gers en Gasconha, aus confinhs de la Lomanha. 


Image:Sarrant_04.JPG|La pòrta de vila.
Image:Sarrant eglise toits.jpg|La glèisa e los tets de Sarrant.
Image:Sarrant rue01.jpg|Maisons ancianas.


## Toponimia
Ni Dauzat e Rostaing, nimei Negre non disen arren de *Sarrant*. Benlèu dambe fòrmas ancianas los toponimistas trobarén.

## Istòria

Image:Sarrant rue02.jpg 
Image:Sarrant tour-porte.jpg|Tor e pòrta de vila, e lo pont de pèira
Image:Sarrant tour.jpg


## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Economia

## Lòcs e monuments

* La glèisa Sent Vincenç
* La capèra Nosta Dauna de Pietat.


Image:Sarrant eglise Saint-Vincent.jpg|La glèisa Sent Vincenç
Image:Sarrant chapelle.jpg|Capèra Nosta Dauna de Pietat
Image:Sarrant horloge.jpg
Image:Sarrant jardin medieval.jpg


## Personalitats ligadas dab la comuna

### Cultura
* Festivau de dança e de musica medievalas.

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Sarrant suu site de l'Insee
* Lo sit oficiau de Sarrant
* Comunautat de Comunas de las Bastidas de Lomanha

## Nòtas e referéncias
Drech europèu

Se designa per **drech europèu** un ensems de règlas juridicas que lor camp d'aplicacion correspond a une granda part del continent europèu. Se deu destriar dos sistèmas:
*lo **[[drech de l'Union Europèa]]**, o **drech comunautari** : es un òrdre juridic complet eissit de las institucions de l'Union Europèa, que regropa 27 Estats. La seunas fònts son en particular los tractats (CE e UE), los reglaments comunautaris e las directivas comunautàrias. La Cort de Justícia Europèa e lo Tribunal de Primièra Instància de las Comunautats Europèas asseguran que sèti a Luxemborg lo respècte d'aquel drech.
* lo drech eissit del **[[Conselh d'Euròpa]]**, nomenat **drech europèu** al sens estricte. L'instrument juridic mai celèbre del Conselh d'Euròpa es la Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme del 4 de novembre de 1950, ratificada per 46 Estats europèus. La Cort Europèa dels Dreches de l'Òme, que son sèti es a Estrasborg, assegura l'efectivitat de l'aplicacion dels dreches garantits per aquela Convencion.
Mauvesin

**Mauvesin** pòt èsser :

* Mauvesin, comuna francesa de 
* Malvesin, comuna francesa de 
* Mauvesin, comuna francesa de 
* Mauvesin, comuna francesa de 

## Véder tanben
:Canton de Mauvesin, canton de 
:Mauvesin d'Armanhac, comuna francesa de las 
:Mauvesin de Prat, comuna francesa d'
:Mauvesin de Sainte-Croix, comuna francesa d 
:Mauvesin sur Gupie, comuna francesa d'
:Malmasin, mont de Biscaia au Bascoat
Mauvesin (Gers)

**Mauvesin** (*Mauvezin* en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

Ancian caplòc de canton, que s'esten suu costalat entremiei las vaths fertilas d'Arrats e de Gimona. La soa anciana hortalessa, temuda a l'entorn li vauguèt lo son nom de « Mau vesin » (?)

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat, *Mauvesin* que veng deu latin *malum vicinium*, dab lo sufixe *-anum* .
Segon Negre, *Mauvesin* que veng de l'occitan *mau* e *vesin*, per designar un vilatge que's sap dehéner contra los vesins.
*Mauvesin* o *Malvesin* qu'es un toponime mei que mei occitan, d'epòca feodala e de caractèr menaçant e defensiu. Que i a pr'aquò ua familha senhorala *Mauvoisin*, sortida de Rosny sur Seine.

## Istòria

## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

* La passejada deu Castèth

* Plaça deu mercat cobèrt deu 
La plaça de la Liberacion es lo còr de la bastida. Lo trepadèr, que forma un bel ensemble arquitecturau, es bordat d'ostaus ancians dambe arcadas ont se remarca la pòsta, « ostau Enric IV » d'estil gascon deu sègle XVI, la comuna, bèla construccion de pèira deu sègle XIX, e lo mercat cobèrt deu sègle XIV.

* Lo campanèr de la glèisa de Sent Miquèu

* La torre Joana de Labrit

* Lo temple protestant

* La font deu Curat

* Estèla Roger Couderc

## Personalitats ligadas dab la comuna
* Roger Couderc
* Joana de Labrit
* Jean de la Gessee
* Guilhèm de Sallusti deu Bartàs
* Josée Lapeyrère

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Mauvesin suu site de l'Insee
* Pagina de la comuna sus lo sit de la Comunautat de comunas de las Bastidas de Lomanha

## Nòtas e referéncias
Melhan

**Melhan** pòt estar:

* Melhan, comuna francesa de 
* Melhan, anciana comuna francesa de , annexada per Ordan e La Ròca
* Melhan, comuna francesa de las 

Pòden har tanben ua confusion énter Milhan, comuna francesa d', en Vasadés, e los *Melhan*.
Melhan (Gers)

**Melhan** (*Meilhan* en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

## Geografia

## Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, *Melhan* que veng deu nom gallic d'òme *Mellius* o deu nom latin d'òme *AEmilius*, dab lo sufixe *-anum* .
Segon Negre, *Melhan* que vengueré deu nom « romanic » de persona *AEmilianus* (shens sufixe), dab aferèsi de *A-*.

## Istòria

## Administracion

## Demografia
                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:300 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:200 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:100 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,77)(84,70) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 100 1968: 89
  points:(84,70)(100,67)    color:blue    width:2 #1975: 83
  points:(100,67)(128,69)   color:blue    width:2 #1982: 87
  points:(128,69)(160,72)   color:blue    width:2 #1990: 92
  points:(160,72)(196,65)   color:blue    width:2 #1999: 80
  


* En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dambe la comuna

## Véser tanben
* Comunas de Gers

## Ligams extèrnes
* Melhan suu site de l'Insee

## Nòtas e referéncias