Mont (Bearn)

**Mont** (*Mont* en francés) qu'ei ua comuna bearnesa, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

## Geografia

## Toponimia
### Arança
La prononciacion qu'ei [a'ransə]. Las fòrmas ancianas que son *Aransse*, en 1383, *Aransia*, en latin, en 1451, *Aransa* en 1583, *Arance* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .

Segon Dauzat, *Arança* que vien benlhèu deu preindoeuropèu **ar*, « aiga, arriu, flume » e deu sufixe  *-antia* . 

Segon Miquèu Grosclaude, l'associacion deu sufixe latin *-antia* e d'ua basa preindoeuropèa qu'ei dobtosa. Grosclaude que deisha duas possibilitats, 1) lo radicau basco/aquitan *arran*, « vegetacion de bròcs negres, d'espinós », mès i a qu'ua sola *-r-* a *Arança*; 2) lo radicau basco/aquitan *aran*, « vath »; totun *Arança* ei pas sus ua situacion particulara dens la vath e plan d'autes lòcs qu'aurén meritat lo medish nom. Que i a tanben un arriu deu canton d'Arsac e Arrasiguet, l'Arance o la Rance (noms en francés). Lo tot qu'ei dab lo sufixe *-tze* .

Segon Xavier Delamarre, especialista de las lengas celticas, per un aute lòc, *l'Arance* (Lanas), afluent esquèrre de Lui, que vien d*'*arantiā*. Mès l'autor qu'ei pas segur de la celticitat deu nom : *Arança* qu'ei benlhèu un idronime « vielh europèu » (compréner anterior a l'arribada deus cèltas) . Mès aquera darrèra aiga qu'ei sovent escriuta *Arrance*.

### Gosa
La prononciacion qu'ei ['guzə]. Las fòrmas ancianas que son *Goza*, en 1270, *Goze* en 1286, *Gose* au sègle XIII, *Guoze* en 1385, *Goose* en 1487, *Gouze* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .

Segon Dauzat, *Gosa*, nom escur qui vien benlhèu deu nom germanic d'òmi *Gozo* o *Godo*, com Gosens (Hauta Garona) . 

Segon Miquèu Grosclaude, los noms de persona *Goto* e *Godo* son atestats au sud deus Pirenèus. Gosa que's pòt benlhèu arreligar dab Gotenh (Sola) e Gots (comuna d'Oràs). Segon Pèire Bèc, se l'etime èra got, lo nom que deuré estar *Goda* e non pas *Gosa* (lo [d] romanic que demòra [d] e non passa pas a [z]). Lo nom que demòra escur .

### Lendreça
La prononciacion qu'ei [len'dresə]. Las fòrmas ancianas que son *Landresse*, au sègle XI (segon Pèir de Marca), *Landressa* en 1194, *Lendressa* en 1235, *Landresse* en 1385, *Lendresse* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .

Per Dauzat, lo nom qu'ei escur . 

Lo diccionari d'Alibèrt que pòrta per *endreça*, « direccion, biais expedient ». Lo de Palay, per *endresse*/*endres*, que pòrta « direccion, conselh, guida », e per *endressère*, « camin, sendèr de travèrsas ». En aragonés, *endrezere*/*endresere* qu'a tanben lo sens de « travèrsas ». Lo nom de Lendreça qu'ei lo mot occitan *endreça* (latin *in directum* e sufixe *-ittiam*) dab l'article; lo sens qu'ei la bona direccion, lo camin, lo passatge. La motivacion qu'ei la situacion suu Gave de Pau a un lòc de passatge sus un deus itineraris deu Camin de Sant Jacme. Que i a a Lendreça un lòc aperat *la nau*, « la barca » e de l'aute costat deu Gave un ostau *Guironolé* (= Guiron naulèr, Guiron lo barquèr); lo camin qui en part qu'escala un penent per miar au santuari de Nòsta Dauna de Muret, puish a l'abadia de Seuvalada, çò qui confirma Lendreça ei un lòc de passatge jacobita .

### Mont
La prononciacion qu'ei [mun]. Las fòrmas ancianas que son *Villa de Mont* en 1235, *Mont* en 1385, *Mon* en 1538, *Mont* (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .

Lo sens pausa pas de problèma, que pòt estar ua montanha mès tanben un tuc. Mont (latin *montem*) qu'ei en suspart de l'arribèra deu gave de Pau .

## Istòria
Lo 1èr de gèr de 1972 (arrestat prefectorau deu 29 de deceme de 1971), Arança (INSEE 64030), Gosa (64248), Lendreça (64333) e Mont que fusionèn entà formar la comuna navèra de Mont .
 
## Administracion

## Demografia

* En  la populacion qu'èra de  abitants.

## Lòcs e monuments

## Personalitats ligadas dab la comuna

## Véder tanben
* Comunas deus Pirenèus Atlantics
## Ligams extèrnes

## Nòtas