Institut Occitan Aquitània

L**'InÒc Aquitània** qu'ei un organisme culturau de la region d'Aquitània e deus departaments aquitans, mei que mei lo deus Pirenèus Atlantics qui a per tòca la promocion de la lenga occitana e la mesa en relacion enter los diferents actors institucionaus, politics, culturaus e economics.

Que s'està au Castèth d'Este de Vilhèra, au ras de Pau. Que partatja aqueste bastiment restaurat per la vila de Vilhèra dab la mediatèca en bèth constituir amassas un centre culturau. Que partatja tanben lo bastiment dab Lo Congrès permanent de la lenga occitana e qu'ei membre d'aqueste organisme de regulacion de la lenga. L'Institut Occitan Aquitània que compta dab ua bibliotèca pròpia, qui n'ei pas mei obèrta au public, deu començar de 2014 enlà.

## Istoric

***1988** :  creacion deus « Estats Generaus de la Lenga », amassada de l'ensemble deus actors culturaus obrant entà la defensa e la promocion de la lenga e de la cultura occitana en Bearn, Bigòrra e Baish Ador, que  harguèn un vertadèr projècte de desvelopament de la lenga.

***1996** : fondacion de l'l'InÒc a l’iniciativa deus « Estats Generaus de la Lenga » e deu Conselh generau deus Pirenèus Atlantics.

***2001** : ua convencion signada per la DRAC Aquitània, lo Rector, lo Prefècte deus Pirenèus-Atlantics, lo President deu Conselh generau deus Pirenèus-Atlantics e lo President deu Conselh regionau d'Aquitània, qui permet a l'InÒc de s’inscríver dens lo paisatge regionau e de miar accions de socializacion lingüistica.

***2007** : l'InÒc que vad operator du Conselh regionau per gavidar de com cau lo son projècte d’amainatjament lingüistic dit « Aquí Òc » e qu'ei tanben partenari deu Conselh generau deus Pirenèus Atlantics gràcias a ua Amassada Generau Constitutiva, entà s'inscríver dens lo son esquèma dit « Iniciativa ».

***2008** : dens l’encastre de l’estudi realizat a la demanda de la Region per l’ARPEL sus l’edicion en lengas de França en Aquitània, l’InÒc qu’estó encargat de realizar la part de l’estudi qui pertòca los actors de la cordèra de l’edicion en occitan dens la region.

***2012** : la Region Aquitània que prepausa ua convencion d’objectius pluri-annau e renoveladera qu’estó signada per la quita region Aquitània, la Drac Aquitània e los cinc departaments aquitans (Dordonha, Gironda, Lanas, Òut e Garona, Pirenèus-Atlantics). Aquesta convencion que hè de l’InÒc un vertadèr operator regionau e que'u balha cinc missions prioritàrias a realizar.

***2013** : l'InÒc Aquitània que tien lo labèl "Ethnopôle" e que vad atau lo cincau etnopòle en França entau Patrimòni Culturau Immateriau.

## Missions

L'InÒc Aquitània que respon a la volontat de la Region Aquitània, de la DRAC Aquitània, deus Departaments aquitans e de las intercomunalitats de sostiéner e desvelopar la practica de la lenga e de la cultura occitanas.

La soa accion regionau, defenida per la convencion, que seg cinc missions prioritàrias :

#**Socializar la lenga occitana de cap a tots los Aquitans** en las tres variantas aquitanas : gascon, lengadocian e lemosin. Que s’ageish de desvolopar e de promòver lo bilingüisme de cap a l’ensemble deus actors de la vita culturau, sociau e economica d’Aquitània.
#**Perseguir, ahortir e desvolopar lo tribalh hèit en collaboracion dab los sons partenaris publics arron la valorizacion deu Patrimòni Culturau Immateriau** (P.C.I.), per exemple dens la mesa en òbra d’un plan regionau de sauvaguarda e de valorizacion deu patrimòni orau occitan d’Aquitània.
#**Emplegar las Tecnologias de l’Informacion e de la Comunicacion** entà har conéisher las realizacions soas, com las deus sons partenaris publics e tanben l’ensemble deu movement associatiu aquitan.
#**Assegurar missions d’expertisa** a la demanda deus sons partenaris publics de cap aus sons maines de competéncia.
#Hens l’encastre de l’estudi hèit per l’ARPEL Aquitània (2008) a la demanda de la Region Aquitània, l’InÒc Aquitània qu’ei encargat de la **realizacion de las preconizacions d’aqueth estudi de cap aus actors de la hialèra de l’edicion d’expression occitana**.

## Organigrama

### Burèu

*Katy Bernard, presidenta
*Alain Rousset, vice-president, representat entà Dàvid Grosclaude o Sylvie Salabert.
*Georges Labazée, vice-president, representat entà Margot Triep-Capdeville
*Bernard Dauga, secretari
*Jean-Loup Fricker, dinerèr

### Equipa professionau
*Sèrgi Javaloyès, director
*Emilie Sabes, secretària

**Pòle lenga e societat** :

*Joan Breç Brana, responsable
*Eric Gonzales, consultant

**Pòle cultura e societat** e **Pòle mediacion culturau e TIC** :

*Joan Jaques Castéret, director adjunt e responsables deu pòles
*Julieta Minvielle, mediacion culturau
*Cristina Moncla, documentalista

**Webmaster** : 
*Lo Congrès - Aure Séguier

## Tribalhs de l'InÒc

### Toponimia, arrevirada e terminologia

L'InÒc qu'a aviat e que coordina lo projècte de colleccion aquitana de **diccionaris toponimics** de las comunas deus cinc departaments aquitans. Aqueths toponimes que’s pòden véder dens la partida « Ressorsas » deu site de l'InÒc e que son integrats au top'Òc deu Congrès permanent de la lenga occitana. Qu'a tanben tribalhat a la restitucion e validacion deus toponimes occitans au parat deus numèros de la revista espanhòla *El Mundo de los Pirineos*, e que mia tanben enquèstas de micro-toponimia.

Que respon a tota demanda per çò de las **arreviradas** deu francés tà l'occitan de Gasconha e la part invèrsa tanben, entà las collectivitats territoriaus e EPCI, entà las entrepresas e las institucions, las associacions, los particulars, de sites internet, etc. Dab los sons aliats aquitans que pòt tanben assegurar arreviradas en varietats autas que lo gascon.

La **terminologia** qu'a un ròtle màger dens lo tribalh de l'InÒc, e qu'a realizat mantun apèr dens aqueth maine. Que contribueish a neurir la basa de dadas en linha term’Òc deu Congrès permanent de la lenga occitana, qu'a tribalhat sus la senhalizacion e la senhaletica, e tanben sus plaquetas d’informacion, afichas bilinguas, etc.

### Socializacion, inventari deu PCI, archius sonòrs e memòria

L'InÒc que deu tanben **desvolopar e promòver lo bilingüisme** de cap aus actors de la vita culturau, sociau e economica d’Aquitània, e pr’amor d’aquò que realiza tribalhs d'engenheria lingüistica entaus particulars, actors culturaus e sociaus, las associacions e las enterpresas. Que hè tanben lo ròtle d'assisténcia tecnica e "pòle ressorsa" entà las collectivitats territoriaus per çò de la promocion e de l'utilizacion de la lenga occitana. 

Qu’aviè en 2008 ua mission pilòta d'Inventari deu PCI d'expression occitana en Region Aquitània. Dens cada departament aquitan, que hè l’**inventari** deus fonts documentàrias e de las formas vivas contemporanèas de la literatura orau, de la musica, de las expressions hestivas tradicionaus…
Aqueth tribalh que s’acompanha de la creacion de fichas d’inventari qui permeten a l’Estat e a las regions de miélher conéisher lo PCI e la vitalitat de las practicas. 

Que mia tanben ua mission regionau qui pertòca a la preservacion e a la valorizacion deu **patrimòni sonòr e audiovisuau occitan** e de la memòria collectiva en Aquitània. Qu’acompanha, tad aquò har, las collectivitats territoriaus dens lo procediment de sauvaguarda deus archius : inventari de las honts  privadas e associativas, numerizacion deus fons, descripcion archivistica tà que lo contiengut deus fons sonòrs sia de bon compréner peus publics interessats, enquèstas filmadas en Baish Ador de cap au patrimòni e la memòria deu fluvi l’Ador…

### Patrimòni numeric

L'InÒc que mia tanben ua mission regionau tà **valorizar las ressorças numericas de l’occitan** autan plan de las practicas vivas e saber-har que deus fons patrimoniaus ancians. Que conceu e realiza entad aquò har sites internet dens l’encastre de la Banca Numerica deu Saber Aquitan (BNSA) :

*sondaqui.com qu'ei lo site deu Patrimòni culturau immateriau occitan d’Aquitània. Qu'estó creat en 2005-2006 entà har vàler en prumèras lo patrimòni orau e hestiu, e que adara desvelòpa atau mei largament aspèctes desparièrs deu PCI.

*trobar-aquitaine.org qu'ei un site  que hè vàler l’òbra e l’actualitat contemporanèa deus trobadors aquitans. Lo site, en linha despuish lo 20 de seteme 2013, qu'estó creat en collaboracion dab la medievista Katy Bernard e l’associacion Trobadas. 

*Banca Numerica de las Ressorças Pirenèas. L’InÒc Aquitània que collabòra tanben depuish 2004 au programa collectiu B.N.R.P. botat en òbra per la Médiatèca Intercomunau André Labarrère (Pau–Pirenèus) e aus programas editoriaus deu site Pireneas.fr.

### Acompanhament

*CCAS : 
Dens l’encastre d'un programa de la CCAS « Diversitat lingüistica e culturau de França », auquau estó associat l'InÒc Aquitània, la cultura e la lenga occitana qu’estón difusadas, pendent l'estiu 2010, dens centres de vacanças desparièrs deu C.C.A.S.

*Hèstas de Baiona :
Despuish 2003, que participa au debanar oficiau de las Hèstas de Baiona en acompanhar la Comission de las Hèstas, e qu’assegura la preséncia gascona pendent las hèstas dab cantas, dansas e proseis.

### Cordèra deu libe

L'InÒc que persegueish lo **desvolopament de la hialèra deu [[libe]] occitan**, dab la tòca de definir los mejans pròpis tà ajudar e sostiéner l’ensemble deus actors de la cordèra e de'us perméter ua vertadèra professionalizacion.

La mediatèca de l'InÒc Aquitània qu'a apielat un fons de mei de 4000 obratges pertocant las **òbras màgers de la civilizacion occitana**, mei que mei en Gasconha e en Bearn, de l'Edat mejancèra dinc a uei lo dia, en maines de tots : literatura, lingüistica, istòria, musica, etnologia, sociologia, etc. La mediatèca, qu'ei a disposicion deus salariats e membres de l'InÒc Aquitània. Qu'ei barrada au public desempuish lo començar de l'annada 2014.

## Partenaris

*Conselh Regionau d'Aquitània
*Conselh generau deus Pirenèus Atlantics
*DGLFLF
*DRAC Aquitània
*Vila de Vilhèra
*Écla Aquitaine
*Conselh generau de Dordonha
*Conselh generau d'Òlt e Garona
*Conselh generau de Gironda
*Conselh generau de las Lanas

## Sedença sociau

Castèth d'Este
BP326
64141 Billère/Vilhèra cedex

## Ligams extèrnes
*   Site oficiau de l'InÒc Aquitània
*   Site deu Patrimòni culturau immateriau occitan d’Aquitània  
*   Trobadors d’Aquitània
*  Banca Numerica de las Ressorças Pirenèas
### Institucions lingüisticas e culturaus
*   Congrès permanent de la lenga occitana
*   Institut d'Estudis Occitans
*  Banca Numerica deu Saber Aquitan
*   CIRDÒC
*  Conservatòri occitan - COMDT
*   Associacion CORDAE La Talvera
*     Institut culturau basco
*   Ofici tà la lenga e la cultura d'Alsàcia
*   Ofici de la lenga bretona
### Edicions occitanas
*     El Trabucaire
*   Jorn
*   IEO/IDECO
*   Letras d'òc
* Médiathèque occitane
*  Novelum
*   Per Noste
*   Reclams
*   Vent Terral

## Nòtas