Cecitat

[thumb|[John Everett Millais : La filha cèga (1856).]]
La **cecitat** es una deficiéncia visuala totala; es lo fach d'èsser *cèc*, *òrb* (gasc. *eishòrbe*), *cluc, lusc, bòrnie/bòrlhe*. La cecitat es una malautiá de l'uèlh que tòca fòrça èssers umans dins lo monde. Aquela abséncia de la vista d'un o dels dos uèlhs es deguda a de causas multiplas.

## Tipologia
Lo cèc es aquel qu'es privat de sos uèlhs o de la vista.

En França, se considèra que la cecitat comença tre que l'agudesa es inferiora a 1/20. Concernís los subjèctes cècs, al sens estricte (subjèctes qu'an pas cap de percepcion visuala).

Una persona es considerada coma deficient visual s'a mens de 3/10 d'agudesa visuala de l'uèlh melhor aprèp correccion. Aquel sulhet varia segon los païses e las províncias.

## Usatge del tèrme
thumb|Un cèc, ajudat par son can.
Lo tèrme de *cecitat* es tanben emplegat per designar la condicion neurologica que resulta d'una destruccion parciala o totala dels airals visuals del cervèl. Seguent la localizacion de la lesion, lo pacient pòt pèrdre de facultats visualas. 

La cecitat corticala totala resulta d'una destruccion del cortèx visual bilateral. Las personas atengudas de la forma de cecitat son a vegadas subjèctes al fenomèn de vision cèga (*blindsight*), que se tradusís per una incapacitat totala pel pacient de percebre las informacions visualas que li pervenon alara que tot lo sistèma visual periferic es en perfèit estat de foncionament. Una exploracion foncionala mai fina mòstra que qualques facultats de vision pòdon demorar sens que lo pacient el meteis n'aja consciéncia. Per exemple, lo pacient pòt ajustar sa man per trapar un objècte alara qu'afirma percebre res.

Una cecitat parciala pòt èsser lo resultat d'una destruccion pus restrencha dels territòris visuals. Lo pacient sofrís alara d'un escotòma (taca cèga dins lo camp visual), pòt pas percebre las informacions visualas venent d'aquela region de l'espaci perque la zona que tractava aquela region es estada destruida.

Amb l'expression *cecitat verbala* se fa referéncia a un demens selectiu dins la lectura dels mots resultant lo mai sovent d'un damatge de las regions occipotemporalas esquèrra. Malgrat que sa vision siá perfèita d'un autre biais, lo pacient pòt pas legir. Dins lo cas de la cecitat verbala dita *pura*, lo pacient demòra capable de legir las letras mas pas mai los mots tot en demorant capable d'escriure.

## Las causas pus correntas
### Las malautiás

Dins los païses sosdesvolopats ont la noiridura manca e ont las condicions de salubritat son deplorablas, la cecitat es la consequéncia de qualques malautiás infecciosas. Dins los païses industrializats, las doas causas principalas de cecitat son la cataracta e lo glaucòma. La cataracta es una malautiá de la vielhesa caracterizada per una modificacion del cristallin (aquel ven blanc). Gaireben la mitat de las cecitats serián degudas a una cataracta non curada. Lo glaucòma es una aumentacion de pression interiora de l'uèlh que pòt provenir del diabèta e menar a la cecitat.

### L'ereditat

Los parents pòdon transmetre diferentas malautiás a lors nens. D'anomalias coma lo càncer de la retina que tòca los enfants joves abans l'edat de tres ans. E mai, la cecitat pòt aparéisser tre la naissença se la maire, emprenhada, contracta la rubeòla o la toxoplasmòsa.

## Coma viure amb aquel andicap?

Sovent las personas cègas desvolopan pus prigondament lors autres sens coma aquel del tocar per exemple. Lo tocar que servís per l'aprendissatge e la mestreja de l'alfabet Braille. Aquel alfabet permet als cècs de deschifrar las letras, las chifras... mercé a l'assemblatge de punts en relèu. Existisson tanben d'autras ajudas coma cana blanca o can de cèc.

### Articles connèxes
* Braille

### Ligams extèrnes
*  Site de l’OPC, Organizacion per la Prevencion de la Cecitat
*  Site d'informacions pels nens cècs.