Origanum vulgare

L**'origan** o *(*'Origanum vulgare**)'', tanben **majorana fèra*', es una [[Èrba|planta erbacèa]] vivaça de la familha de las [[Lamiaceae|Lamiacèas]]. L'origan es a vegada confondut amb la [[majorana]] *(Origanum majorana)*, que n'es fòrça pròche, coma per sas vertuts medicinalas e aromaticas.

== Etimologia ==
Lo mot « origan » es eissit del [[grèc]]  / *origanon*, significant « que s'agrada sul mont », compausat de  / *oros* « mont » e  / *ganos* « esclat, aspècte risent ».

== Descripcion ==
Las plantas atenhon una talha variant entre 30 e 80&nbsp;cm.

Las tijas rojas, de seccion carrada, son pelosas amb de fuèlhas redondas, verdas, leugièrament dentadas.

Las flors son ròsas o porpras, e son amassada en pechons paniculs.

== Cultura ==
[[Fichièr:Origanum_vulgare_-_harilik_pune.jpg|esquèrra|vinheta|Flors]]
L'origan se multiplica per troces de matas a la prima o alara per semenadas. Los plants devon èsser espaciadas de 30&nbsp;cm. Li cal un sol leugièr e airat, caud, calcari. Un luòc a l'abric del vent e solelhat permet de cultivar aquela planta aromatica butant a l'estat salvatge.

La culhida se fa en julhet a lor apareisson. Las partidas utilizadas son las flors, las tijas e las fuèlhas.

== Istòria ==
Originari d'[[Euròpa]], l'origan foguèt exportat a l'[[Orient Mejan]]. Es congut e reconegut pels pòbles de l'[[Antiquitat]] per son gost prononciat, e sas vertuts medicinalas.

L'origan èra reconegut per doas proprietats, son ròtle protector e coma filtre d'amor: "unas fuèlhas dins lo repas de l'éelegit de son còr".

== Cosina ==


Se trapa l'origan dins la cosina portuguesa e la cosina italiana.

L'origan es fòrça apreciat dins las salças a las tomatas e se marida plan amb lo [[balicòt]], la [[frigola]], etc.

== Proprietats principalas ==
L'origan, coma la majorana o la frigola, a de proprietats antisepticas.

Es utilizat coma eles, mas de biais mai anecdotic, en infusion dins los cases de [[raumàs]] o de [[gripa]], e per estimular la [[digestion]].

Permet de lutar contra las marridas bacterias e las mycotas, e es utilizat per solaçar las dolors dugudas ala rumatismes e als problèmas de pèl.

L'òli essenciala d'origan conten de Carvacròl e es reputada èsser un antiseptic plan poderós, recomandada per tot tipe de raumàs o gripa; es tanben un remèdi contra las dolors espasmodicas, la fatiga e l'ància. Tanben, en banhs.

En agricultura biologica, una maceradion d'origan permet de lutar contra la coca Curculio nucum e d'autres curculionidae.

== Nòtas e referéncias ==


== Vejatz tanben ==

=== Ligams extèrnes ===
* Referéncia [http://perso.orange.fr/erick.dronnet Belles fleurs de France 2] : [http://perso.orange.fr/erick.dronnet/origanum_vulgare1.htm *Origanum vulgare*]
* Referéncia [https://web.archive.org/web/20120501095724/http://www.efloras.org/flora_page.aspx?flora_id=2 Flora of China] : [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200019922 *Origanum vulgare*]
* Referéncia Catalogue of Life : [http://www.catalogueoflife.org/col/search/scientific/genus/Origanum/species/vulgare/match/1/match/1 *Origanum vulgare*] )
* Referéncia [[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]] : [http://www.cbif.gc.ca/acp/fra/siti/regarder?tsn=32632 *Origanum vulgare* L.] 
* Referéncia NCBI : [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?lin=s&p=has_linkout&id=39352 *Origanum vulgare*] *Origanum vulgare* L.]
* Referéncia Tela Botanica ([http://www.tela-botanica.org/page:eflore France métro]) : [http://www.tela-botanica.org/bdtfx-nn-46407 *Origanum vulgare'' L.]