open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Golf de Mexic

Lo **golf de Mexic** (en anglés *Gulf of Mexico*; en espanhòl *Golfo de México*) es la part de l'ocean Atlantic compresa entre las peninsulas de Florida e Yucatan, al sud-èst de l'America del Nòrd. Comunica al sud-èst amb la mar Cariba pel canal de Yucatan e a l'èst amb l'Atlantic pel canal de Florida. S'espandís sus una superfícia d' e atenh una fonsor maximala de 3804&nbsp;m. 

Los estats ribairencs del golf son:
* Mexic (estats de Tamaulipas, Veracruz, Tabasco, Campeche, Yucatan e Quintana Roo) a l'oèst e al sud;
* Cuba al sud-èst;
* los Estats Units (estats de Florida, Alabama, Mississipí, Loïsiana e Tèxas) al nòrd-est e al nòrd. 

Lo corrent del Golf, un corrent caud de l'ocean Atlantic e un dels corrents oceanics mai fòrts que se conesca, a per origina precisament lo golf de Mexic. Lo golf recep la visita, mantuna vegada cada sason, dels auragans potents de l'Atlantic; d'unes an causat de pèrdas umanas e materialas (demest los pus recents, per exemple, l'auragan Katrina en l'an 2005). 

La baia de Campeche, en Mexic, es un de las grandas entradas d'aqueste golf, e es sonque un exemple de las nombrosas baias e calas que descopan la còsta del golf de Mexic. I desembocan un grand nombre de rius, que lo principal es Mississipí. Lo litoral del golf es plan gaireben pertot e se caracteriza per la preséncia de longas e estrechas barrièras de petitas illas, e tanben sanhas e paluns e de grandas extensions de plajas sablonosas.

Las ciutats costièras principalas son Tampa, Saint Petersburg, Pensacola, Mobile, Nòva Orleans, Beaumont e Houston (totas aquelas als Estats Units), Tampico, Tuxpan, Veracruz e Mérida (en Mexic) e l'Avana (a Cuba).

## Geologia
Lo consensus entre los geològs, qu'an estudiat la geologia del Golf de Mexic, es que entrò a la fin del Triassic, lo Golf de Mexic existiá pas. Abans lo Triassic tardiu, l'airal ara ocupat pel Golf de Mexic èra una tèrra seca, qu'inclusiá la rusca continentala ont se tròba uèi  Yucatan, al mitan del grand supercontinent de la Pangèa. Aquesta tèrra presenta de contunh una cadena de montanha que s'estend del nòrd-Mexic central, a travèrs lo soslevament tectonic de Marathon fins a l'oèst de  Tèxas e las montanhas Ouachita d'Oklahoma, fins Alabama que i es ligat dirèctament per las montanhas Apalaches. Foguèt creat per la collision de las placas continentalas que formèron Pangèa. Coma o comprenguèron Roy Furgoneta Arsdale e Randel T. Cox, aquestas montanhas se bresèron al Cretacèu tardiu amb la formacion de la baia de Mississipí.

## Vejatz tanben
* Corrent del Golf
Region del Centre

La **region del Centre** es lo nom donat dins mai d'un país a una region centrala:
* en Còsta d'Evòri: la region del Centre, de 1991 a 1997
* en França: la region del Centre devenguda region de Centre e Vau de Léger
Lingulata

Los **Lingulata** son una  de braquiopòdes, demest los mai ancians braquiopòdes qu'aguèssen existit ja abans lo Cambrian (mai de 550 MA). Las formas actualas son longtemps estadas consideradas coma de fossils vivents, e o son de còps encara pels paleontològs, perque sola lor cauquilhas èra estudiadas. Gràcias a de descripcions recentas de lor anatomia tant çò las formas actualas coma fossilas, lor evolucion morfologica es estada mesa en evidéncia e los concèptes ancians - considerats encara coma tradicionals - son pauc a pauc abandonats. Çaquelà, los Lingulata presentan de formas de cauquilhas fòrça variadas, quitament çò las espècias actualas. Aquestas apartenon a las doas superfamilhas dels Linguloidea (familha dels Lingulidae : genre *Lingula* e *Glottidia*) e dels Discinoidea (familha dels Discinidae : genres *Pelagodiscus*, *Discina*, *Discinisca*, *Discradisca*).

## Taxons de reng inferior
S'agís dels òrdres seguents :
* Acrotretida (atudat)
* Lingulida
* Siphonotretida (atudat)

## Lo genre ''Lingula''
Lo  *Lingula* Bruguière, 1791 foguèt longtemps considerat - a tòrt - coma lo genre animal conegut mai ancian. Aqueste genre a l'origina indopacifica es recoltat per la consomacion umana de Japon fins a Austràlia. Son extension geologica va del començament del Terciari, benlèu del Cretacèu, fins a nòstres jorns.

## Referéncias
* Introduccion als Lingulata
* Proof that Lingula (Brachiopoda) is not a living-fossil, and emended diagnoses of the Family Lingulidae by Christian C. Emig.

* Familha dels Lingulidae
* Familha dels Discinidae
* BrachNet, site oficial suls Brachiopoda
* Banca de donadas suls Braquiopòdes actuals
Perversion narcissica

L'expression "pervèrs narcissic" que s'utiliza en psicopatologia entà designar los individús presentant ua personalitat marcada au còp per un narcissisme exacerbat e trèits de perversion (sosentenut: morau), dus concèptes psicanalitics :

Lo narcissisme, l'amor de si, qu'ei ua compausanta de tota personalitat. Dens la patologia associada, qu'ei exacerbat, que s'i parla alavetz de destroble de la personalitat narcissic: lo besonh de's har admirar qu'ei constant, associat a ua hrèita de reconeishença e d'empatia.
La perversion, lo fèit de desviar, qu'ei tanben ua compausanta comuna de la personalitat de cadun. La patologia associada que correspond a un tipe de personalitat particular tenent de cap tà la satisfaccion deus sons desirs e deus sons besonhs au despens deus autes, qui's van har manipular e dont los besonhs e seràn negats.

L'expression "pervèrs narcissic" qu'estó popularizada en França dens las annadas 1990 peus obratges de dus autors : la psicològa Marie-France Hirigoyen, dens lo son obratge hèra mediatizat suu secutament morau, e lo psicanalista Alberto Eiguer. Per venciva, aqueth diagnostic ne's tròba pas dens las granas classificacions actuaus, que's rapròcha deu destroble de la personalitat narcissic e de la psicopatia, shens cobrí'us exactament.
Colorado

Colorado pòt designar :
* Un estat dels Estats Units d'America : l'estat american de Colorado
* Un fluvi que traversa aquel estat e que li dona lo nom : lo riu Colorado.
Sexologia

La **sexolegia** es l'estudi scientific de la sexualitat e de sos desòrdres. 

La **[[sexualitat]]** es un tèrme plan general que cobrís mai d’un fenomèn:
# L'existéncia biologica d'organismes sexuats, que an, mai que mai, un sèxe mascle o feme, e de caracteristicas especializadas e complementàrias permetent la reproduccion.
# Lo **[[compòrtament sexual]]**, que es cò de la màger part dels animals un compòrtament de reproduccion (la tòca n'es la copulacion, que permet la fecondacion), e cò dels primats ominoïdes un **[[compòrtament erotic]]** (la tòca n'es l’estimulacion del còrs e dels organs genitals, que procuran un plaser erotic).
# Totes los aspèctes afectius e emocionals (afeccion, desiranças e **[[plaser erotic|plasers erotics]]**, passions ...) en relacion amb lo compòrtament sexual.
# Totes los aspèctes cognitius e culturals (mors, representacions, cresanças, valors, simbòls, **[[amor]]** ...) que son en relacion amb los tres fenomèns precedents.
Rascassa volanta

La **rascassa volanta** (*Pterois volitans*) es un peis fòrt verinós de la familha dels Scorpaenidae. Tanben es apelada **peis escorpion** .

## Morfologia
.
* Talha dels mascles : 38&nbsp;cm.

Sa coloracion es variabla en foncion de son abitat. Per exemple, las espècias formas son mai escuras e gaireben negras dins los estuaris.

Possedís d'espinas dorsalas verinosas. Sa picadura es fòrt dolorosa. Son verin es destruch per la calor.

## Biologia e ecologia

* Prigondor : 2&nbsp;m a 50&nbsp;m.

Aquestes peisses an d'apendicis al dessús dels uèlhs. 
Capturan lors predas per aspiracion.

## Ficha d'identitat

Estatut : comun

Vida sociala : solitari o en gropes pichons

Longor : de 30 a 35&nbsp;cm

Migracion : pas migraire

Mòde de vida : comunautats d'estèus marins

Activitat : nocturna e crepusculara

## Reproduccion

La rascassa volanta es un peis ovipar. La femèla pòt produire fins a  uòus per ponda. Lo taus de mortalitat es important. Qualques jorns pus tard, las larvas espelisson, mesuran pas alara que qualques millimètres.

Al cap de tres setmanas, seràn vengudas de rabalhas.

## Reparticion

La rascassa volanta se tròba dins l'ocean Pacific e dins l'èst de l'ocean Indian.

Dins la rèsta de l'ocean Indian e en mar Roja, se tròba l'espècia extrèmament vesina *[[Pterois miles]]*, tanben apelada *rascassa volanta*.

## Usatge

Lo peis es recercat tant pels aqüaris coma per l'alimentacion.

## Ligams extèrnes
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Nòtas
Auratge

Un **auratge**  o una **chavana** es un fenomèn atmosferic caracterizat per la coexisténcia pròcha de doas o mai massas d'aire de diferentas temperaturas. 

Lo contrast termic e las autras proprietats de las massas d'aire (umiditat) provòcan lo desvolopament de fòrts movements ascendents e davalants (conveccion) que produson una seria d'efièchs caracteristics, coma de fòrtas pluèjas e vents a la superfícia e d'intenses fenomèns electrics. Aquesta activitat electrica se manifèsta quand es atencha la tension de ruptura de l'aire, moment ont s'establís lo rai electric que va provocar los fenomèns caracteristics d'eslhauç e de tròn. L'aparicion d'eslhauç depend de factors coma lo gra d'ionizacion atmosferic, e tanben del tipe de la concentracion de la precipitacion.
Primièr ministre d'Austràlia

Lo **Primièr ministre d'[[Austràlia]]** (en anglés, the **Prime Minister of Australia**, apelat tanben **PM** ou **Prime**) es lo cap del govèrn d'Austràlia. Lo pòst de Primièr ministre es lo mai important pòst politic dins la federacion australiana. Fòra circonstàncias excepcionalas, lo Primièr ministre es lo cap del partit o de la coalicion qu'a la majoritat a la "Cambra dels deputats" ( the "House of Representatives").

Julia Gillard es lo Primièr ministre actual d'Austràlia.

## Vejatz tanben

* Lista dels primièrs ministres d'Austràlia
Sinòple

Lo **sinòple** qu'ei un esmalh heraudic de colors verta (dens totas las soas variantas). Dens las representacions monocròmas (impression o pèira talhada) qu'ei simbolizat per ua succession de linhas diagolanas inclinadas a 45° e inclinada d'esquèrra a dreta.

Los autes esmalhs que son : lo gules (arroi), l'azur (blau), lo sable (negre) (e tanben la porpra (vriolet) e l'iranjat (irange) d'un emplec mei recent e heraudica) combinats dab los metaus aur e l'agent.

Véder l'article principau : Heraudica
Sable

100px|thumb|right|Representation policròma (a esquerra) e monocròma (a dreta) deu sable

Lo **sable** qu'ei un esmalh eraudic de color negre. La paraula que vien d'un mot rus dab lo sens de zibelina (en tot har allusion a la color de la perissa d'aquesta bèstia).

Los autes esmalhs que son : lo gules (arroi), lo sinòple (vert), l'azur (blau) (e tanben la porpra (vriulet) e l'iranjat (irange) d'un emplec mei recent en eraudica) combinats dab los metaus (l'aur e l'argent).

De véder, l'article principau : Eraudica
Gules

100px|right|thumb|Representation policròma (a esquèrra) e monocròma (a dreta) deu gules
Lo **gules** qu'ei un esmalh eraudic de color arroja (dens totas las soas variantas). Dens las representacions monocròmas (impression o pèira talhada) qu'ei simbolizat per ua seguida de linhas verticaus. La paraula que vien d'un mot persan a travèrs d'un plurau francés.

Los autes esmalhs que son lo sinòple (verd), l'azur (blau), lo sable (negre) (e tanben la porpra (vriulet) e l'iranjat (irange) d'un emplec mei recent en eraudica) combinats dab los metaus (aur e argent).

Véder l'article principau : Heraudica
Kevin Rudd

**Kevin Michael Rudd** (nascut lo 21 de setembre de 1957 a Nambour, Queensland) es un òme politic australian.

Es lo cap del Partit trabalhista australian. Lo 24 de novembre de 2007, ganha las eleccions federalas e deven Primièr ministre d'Austràlia. Demissiona lo 24 de junh de 2010. Tornat elegit cap del partit en junh de 2013, redeven Primièr ministre d'Austràlia lo 27 de junh.
Argent (heraudica)

En heraudica, l' **argent** qu'ei un metau de color blanc.

Las autas colors heraudicas que son l'aur (de color jaune, qu'ei l'aute metau heraudic) e los esmalhs qui son : lo gules (arroi), lo sinòple (vert), lo sable (negre) e l'azur (blau) ; la porpra (vriolet) e l'iranjat que son esmalhs mei recents en heraudica.

De véder : article pricipau heraudica.
Porpra (heraudica)

Lo **porpra** qu'ei un esmalh heraudic de color vriolet. Com l'iranjat, qu'ei un esmalh mei recent que non pas lo gules (arroi), lo sinòple (vert), lo azur (blau) combinats dab los metaus aur e l'agent.

Dens las representacion monocròmas qu'ei simbolizat dab linhas diagonaut inclinadas de dreta a esquerra.

De véder, l'article principau : heraudica
Iranjat

L**iranjat** quei un esmalh heraudic de color irange. Com lo porpra, quei un esmalh mei recent que non pas lo gules (arroi), lo sinòple (vert), lo azur (blau) combinats dab los metaus aur e lagent.

Dens las representacion monocròmas quei simbolizat dab punts e traits verticaus.
Pertús

**Pertús** (*Pertuis* en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.

## Geografia

Se situa a 20&nbsp;km au nòrd d'Ais de Provença e a 10&nbsp;km au sud dau Grand Leberon. Es la vila principala dau Sud de Leberon e dau País d'Egues. 
Lo riu de Durença raja au sud de la comuna, d'Èst en Oèst.

## Toponimia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats liadas ambé la comuna

## Veire tanben
* Comunas de Vauclusa

## Liames extèrnes

## Nòtas e referéncias
Londrina

**Londrina** es una vila de l'estat brasilièr de Paraná. Sa populacion èra estimada a 510.707 abitants en 2009.
Trípol

**Trípol** se pòt referir a:
* Trípol (Libia)
* Trípol (Liban)
** l'ancian Comtat de Trípol
* Trípol (Grècia)
Pertús (omonimia)

**Pertús** se pòt referir a:
* **[[Pertús]]**, vila de Provença, en Occitània.
* **[[El Pertús]]**, vila de Valespir, situada en Catalonha Nòrd a la termièra dels estats francés e espanhòl.
Itatiaia

**Itatiaia** es una vila de l'estat brasilièr de Rio de Janeiro. Sa populacion totala èra  abitants en 2006. Sa superfícia totala es 225,54 km².
Comunas de Vauclusa

Lista dei 151 comunas de Vauclusa per òrdre alfabetic, amb lor còdi INSEE, lor còdi postau principau ansin que lor apartenença aus territòris dau Comtat Venaicin (CV) e dau Principat d'Aurenja (PA). Vejatz tanben la lista dei cantons e la lista dei comunas ancianas.
Acris

Aqueste genre es constituit de doas espècias localizadas a l'èst de las Rocosas, al sud d'Ontàrio en Canadà e al nòrd de Coahuila en Mexic.

## Lista de las espècias
* *[[Acris crepitans]]* Baird, 1854 - Raneta grelh
* *[[Acris gryllus]]* (LeConte, 1825)
Hylidae

Aquesta familha de granhòtas foguèt creada per Constantine Samuel Rafinesque (1793-1840) en 1815.

Recampa mantuna sosfamilha representadas en America del Nòrd e del Sud, en Eurasia temperada, dins lo nòrd extrèm d'Africa e en Japon. D'espècias son estadas introduchas en Nòva Caledònia, a las Nòvas Ebridas, a Guam e en Nòva Zelanda.

## Lista de las sosfamilhas
* *[[Hemiphractinae]]* Peters, 1862.
* *[[Hylinae]]* Rafinesque, 1815.
* *[[Pelodryadinae]]* Günther, 1858.
* *[[Phyllomedusinae]]* Günther, 1858.

## Ligams extèrnes
* 
* Raneta verda e las autras espècias
Hemiphractinae

Aquesta sosfamilha de granhòtas foguèt creada per Wilhelm Peters (1815-1883) en 1862.

Recampa mantun genres representats dins l'America del Sud andina e tropicala e en Panamà.

## Lista dels genres
* *[[Cryptobatrachus]]* Ruthven, 1916.
* *[[Flectonotus]]* Miranda-Ribeiro, 1920.
* *[[Gastrotheca]]* Fitzinger, 1843.
* *[[Hemiphractus]]* Wagler, 1828.
* *[[Stefania]]* Rivero, 1968.
Hylinae

Aquesta sosfamilha de granhòtas foguèt creada per Constantine Samuel Rafinesque (1793-1840) en 1815.

Recampa mantun genre representats en America del Nòrd e del Sud, en Eurasia temperada, dins lo nòrd extrèm d'Africa e en Japon. 

## Lista dels genres
* *[[Acris]]* Duméril e Bibron, 1841.
* *[[Anotheca]]* Smith, 1939.
* *[[Aparasphenodon]]* Miranda-Ribeiro, 1920.
* *[[Aplastodiscus]]* Lutz, 1950.
* *[[Argenteohyla]]* Trueb, 1970.
* *[[Corythomantis]]* Boulenger, 1896.
* *[[Duellmanohyla]]* Campbell e Smith, 1992.
* *[[Hyla]]* Laurenti, 1768.
* *[[Lysapsus]]* Cope, 1862.
* *[[Nyctimantis]]* Boulenger, 1882.
* *[[Osteocephalus]]* Steindachner, 1862.
* *[[Osteopilus]]* Fitzinger, 1843.
* *[[Phrynohyas]]* Fitzinger, 1843.
* *[[Phyllodytes]]* Wagler, 1830.
* *[[Plectrohyla]]* Brocchi, 1877.
* *[[Pseudacris]]* Fitzinger, 1843.
* *[[Pseudis]]* Wagler, 1830.
* *[[Pternohyla]]* Boulenger, 1882.
* *[[Ptychohyla]]* Taylor, 1944.
* *[[Scarthyla]]* Duellman e de Sá, 1988.
* *[[Scinax]]* Wagler, 1830.
* *[[Smilisca]]* Cope, 1865.
* *[[Sphaenorhynchus]]* Tschudi, 1838.
* *[[Tepuihyla]]* Ayarzagüena, Señaris e Gorzula, 1993.
* *[[Trachycephalus]]* Tschudi, 1838.
* *[[Triprion]]* Cope, 1866.
* *[[Xenohyla]]* Izecksohn, 1998.
Pelodryadinae

Aquesta sosfamilha de granhòtas foguèt creada per Albert Charles Lewis Günther (1830-1914) en 1858.

Recampa tres genres representats dins la region australoneoguineana.

## Lista dels genres
* *[[Cyclorana]]* Steindachner, 1867.
* *[[Litoria]]* Tschudi, 1838.
* *[[Nyctimystes]]* Stejneger, 1916.

## Ligams extèrnes
*
Neobatrachia

Lo sosòrdre dels Neobatrachia es lo mai ric, e recampa 24 familhas  d'anoras "modèrnas", demest eles, los mai comuns. Los Neobatrachia son subdevesits en dos gropes: los Hyloidea e los Ranoidea. Aquesta classificacion, relativament discutida, se basa principalament sus de caractèrs morfologics coma lo nombre de vertèbras o la morfologia larvala.

## Lista de las [[Familha (biologia)|familhas]]

* Allophrynidae Goin, Goin e Zug, 1978
* Arthroleptidae Mivart, 1869
* Astylosternidae Noble, 1927
* Brachycephalidae Günther, 1858
* Bufonidae Gray, 1825
* Centrolenidae Taylor, 1951
* Dendrobatidae Cope, 1865
* Heleophrynidae Noble, 1931
* Hemisotidae Cope, 1867
* Hylidae Rafinesque, 1815
* Hyperoliidae Laurent, 1943
* Leptodactylidae Werner, 1896
* Limnodynastidae Lynch, 1969
* Mantellidae Laurent, 1946
* Microhylidae Günther, 1858
* Myobatrachidae Schlegel *in* Gray, 1850
* Nasikabatrachidae Biju et Bossuyt, 2003
* Petropedetidae Noble, 1931
* Ranidae Rafinesque, 1814
* Rhacophoridae Hoffman, 1932
* Rheobatrachidae Heyer e Liem, 1976
* Rhinodermatidae Bonaparte, 1850
* Sooglossidae Noble, 1931
Acanthixalus

Lo genre ***Acanthixalus*** es constituit de doas espècias localizadas dins los bòsques umids de Còsta d'Evòri, del sud de Nigèria e de Cameron, lo nòrd-èst de la Republica Democratica de Còngo.

* *[[Acanthixalus sonjae]]* Rödel, Kosuch, Veith et Ernst, 2003.
* *[[Acanthixalus spinosus]]* (Buchholz et Peters *In* Peters, 1875).
Sants

**Sants** es una anciana comuna catalana, uèi quartièr del districte barcelonés de Sants-Montjuïc. Foguèt municipi independent fins a l'entrada en vigor del Decrèt d'Agregacion lo 20 d'abril de 1897, qu'annexèt los municipis de Gràcia, Sant Martí de Provençals, Sant Andreu de Palomar, Sant Gervasi de Cassoles, Sants e las Còrts a Barcelona.

Lo quartièr, es crosat per la ronda del mig, aital com per las vias del tren. A un important ais comercial, la nomenada carretièra de Sants, formada pels carrèrs de la Creu Coberta, a Hostafrancs, e lo carrèr de Sants. 

En lo sègle XIX, foguèt un quartièr obrièr amb de divèrsas fabricas texilas, entre autres cal destacar per la siá importància las del Vapor Vielh, transformada en bibliotèca e escòla en 2001, e l'Espanha Industrial, lo Vapor Novèl, convertit en pargue en 1983. 

Lo quartièr dispausa d'un important filat cultural e associatiu que s'acorròpa en una coordinadora d'entitats nomenada Secretariat d'Entitats de Sants, Hostafrancs e la Bordeta. Entre fòrça cal destacar lo Centre civic de las Cotxeres De Sants e del Casinet, l'associacion de vesins Centre Social de Sants, l'Orfeon de Sants amb mai de cent ans d'istòria, lo Centre Catolic, l'Union Esportiva de Sants que compta amb una seccion ciclista responsabla de l'organizacion de la Vòlta Ciclista a Catalonha e lo Club Esportiu Mediterrani. En lo marc de las entitats de cultura populara e tradicionala Sants dispausa de còlha de castellers coneguts en aqueste mond amb lo nom dels Borinots, tres grops de diables (los de Sants, las Guspires e los Barrufets), còlha de gigants e la Còlha Bastonera de Sants. En l'actualitat, los movements alternatius an una fòrta preséncia organizada a l'entorn de las Vòtas alternativas e de divèrses espacis aucupats convertits en d'abitatges o centres socials com Can Vies o l'antica fabrica Hamsa en lo quartièr d'Hostafrancs.

La vòta del quartièr se celèbra a l'entorn del 24 d'agost, jornada de Sant Bartomeu, patron del quartièr. Divèrses carrèrs se jargan per l'ocasion amb de montatges efímers e una programacion d'activitats per a totes los publics. 

Al començament d'octobre te luòc lo Cros Popular de Sants, memorial Eugeni Giralt, una corsa que trapa las siás raïses mai alunhadas a mejans dels ans 30 del sègle XX, quand èra organizada per l'Ateneu Enciclopèdic Sempre Avant. Actualament la corsa es organizada pel Club de Camins Esportius de Sants.

## Luòcs d'interès

*Estacion de Barcelona-Sants
*Pargue de l'Espanha Industriala
*Campus universitari de Sants
*CSA Can Vies
*Centre Catolic de Sants

## Santsencs Notables
*Núria Feliu, cantaira

## Ligams extèrnes
*Secretariat d'Entitats de Sants, Hostafrancs i la Bordeta
*Sants 3 Ràdio - La ràdio del barri de Sants
*BarriSants - Portal de notícias de Sants
*Sants.TV - Television virtual de Sants
*Union Esportiva de Sants
*Orfeon de Sants
*S.E. Mercat Nou Magòria
*Assocació de Disminuïts de Sants-Montjuïc
*Parròquia de Sant Medir
*Sants is not Barcelona.
Adelastes hylonomos

L'espècia ***Adelastes hylonomos*** es la sola del genre Adelastes.
Se rencontra dins una zòna pichona d'Amazonia dins lo sud de Veneçuèla.
Adelastes

Lo genre ***Adelastes*** es constituit d'una sola espècia que se rencontra dins una zòna pichona d'Amazonia dins lo sud de Veneçuèla: Adelastes hylonomos
Microhylidae

**Microhylidae** es una familha de granhòtas descricha per Albert Charles Lewis Günther (1830-1914) en 1858.

Recampa mantuna sosfamilha localizadas en America del Nòrd e del Sud, en Africa de l'Èst e del Sud, d'Índia e de la Corèa fins al nòrd d'Austràlia.

## Lista de las sosfamilhas
* Asterophryinae Günther, 1858.
* Brevicipitinae Bonaparte, 1850.
* Cophylinae Cope, 1889.
* Dyscophinae Boulenger, 1882.
* Genyophryninae Boulenger, 1890.
* Melanobatrachinae Noble, 1931.
* Microhylinae Günther, 1858.
* Phrynomerinae Noble, 1931.
* Scaphiophryninae Laurent, 1946.
Leptodactylidae

La familha dels **Leptodactylidae** foguèt creada per Franz Werner (1867-1939) en 1896.

Recampa mantuna sosfamilha presentas dins una zòna que va del sud dels Estats Units al sud de l'America del Sud en passant per las Antilhas.

## Lista de las sosfamilhas
* sosfamilha *[[Ceratophryinae]]* Tschudi, 1838
* sosfamilha *[[Cycloramphinae]]* Bonaparte, 1850
* sosfamilha *[[Eleutherodactylinae]]* Lutz, 1954
* sosfamilha *[[Leptodactylinae]]* Werner, 1896
* sosfamilha *[[Telmatobiinae]]* Fitzinger, 1843

## Ligams extèrnes
* 
* 
* 
*
Betelèm

thumb|Interior de la Basilica de la Nativitat
**Betelèm** (o pus rarament *Betleèm*) és una vila de Palestina a 8&nbsp;km au sud-oèst de Jerusalèm.

La populacion actuala es de 30&nbsp;000 abitants, que la majoritat son crestians.

Au sègle IV l'emperaire roman Constantin Ièr i construguèt la basilica de la Nativitat qu'es lo luòc religiós e toristic de la ciutat.

Amb Nazaret, es lo luòc supausat de la naissença de Jèsus Crist. Aquesta vila pren una importància dei bèlas dins la cultura occitana perque es lo luòc obligat dei pastoralas e dei betlèms, que celèbran la naissença de Jèsus dins un decòr occitanizat (betlèm ven de "Betelèm").
Palestina (istorica)

thumb|Imatge per satellit de la Palestina istorica|right|200px
**Palestina** (del latin *Palæstina*, a son torn del grèc Παλαιστίνη *Palaistinē*, que son etimologia remonta al nom dels filistèus) es una region de l'Orient Mejan, dins lo Levant mediterranèu, a l'èst del flume de Jordan.

Correspond aperaquí a las regions de Galilèa, de Judèa e de Samària.

Lo gentilici es **palestinian -a**.

Après la revòlta de Bar Koḥbà (132-135) l'emperaire roman Adrian cambièt lo nom de Judèa en *Syria Palaestina* (en prenent lo nom dels filistèus, que èran d'ancians enemics dels jusieus). Lo territòri apertenguèt successivament, dempuèi lo sègle IVen, a l'empèri Bizantin, al califat Omeia, al califat abbassida, als turcs selchokidas, als fatimidas, al reialme de Jerusalèm, als mamelocs, a l'empèri otoman e a l'empèri britanic (jos mandat de la Societat de las Nacions).
Palestina (omonimia)

**Palestina** pòt designar:
* la franja mediterranèa ont se troban las ancianas vilas dels filistèus: Gaza, Ašdod, Ascalon, Eqron e Gat.
* la region de Palestina (istorica), un territòri en riba sud-orientala de la mar Mediterranèa.
* l'Autoritat nacionala palestiniana, que gerís d'un biais autonòm dempuèi 1993 una part dels Territòris palestinians revendicats politicament per las populacions aràbias (al costat de l'estat d'Israèl).
* lo mandat britanic de Palestina (de 1920 a 1948).
* la província romana de Siria Palestina (vejatz Judèa)
* la tèrra de Canaan (millenni II abC).
Lo Borg

**Lo Borg** pòt designar mai d'una localitat en Occitània, en particular:
* Lo Borg o Lo Borg Sant Dalmatz, vila de las Valadas Occitanas
* Lo Borg, vilatge d'Auvèrnhe
* Lo Borg, vilatge de Carcin
Achariaceae

La familha dels ***Achariaceae*** es una familha de plantas dicotiledonèas que compren 3 espècias repartidas en 3 genres :
* *[[Acharia]]*, *[[Ceratiosicyos]]*, *[[Guthriea]]*.

Son de plantas erbacèas o d'arbustes, endemics d'Africa del Sud.

La classificacion filogenetica plaça aquesta familha dins l'òrdre dels Malpighiales e li atribuís una partida de la familha dels *[[Flacourtiaceae]]*.

## Ligams extèrnes
* 
* 
* 
* 
* 
*
Adelophryne

Aqueste genre recampa mantuna espècia presenta dins lo nòrd de l'America del Sud a l'èst dels Andes.

## Lista de las espècias
* *[[Adelophryne adiastola]]* Hoogmoed e Lescure, 1984.
* *[[Adelophryne baturitensis]]* Hoogmoed, Borges e Cascon, 1994.
* *[[Adelophryne gutturosa]]* Hoogmoed e Lescure, 1984.
* *[[Adelophryne maranguapensis]]* Hoogmoed, Borges e Cascon, 1994.
* *[[Adelophryne pachydactyla]]* Hoogmoed, Borges e Cascon, 1994.
Eleutherodactylinae

La sosfamilha dels **Eleutherodactylinae** foguèt creada per Bertha Maria Julia Lutz (1894-1976) en 1954.

Recampa mantun genre presents dins una region que va del sud dels Estats Units al sud de l'America del Sud.

## Lista dels genres
* *[[Adelophryne]]* Hoogmoed e Lescure, 1984.
* *[[Atopophrynus]]* Lynch e Ruiz-Carranza, 1982.
* *[[Barycholos]]* Heyer, 1969.
* *[[Dischidodactylus]]* Lynch, 1979.
* *[[Eleutherodactylus]]* Duméril e Bibron, 1841.
* *[[Euparkerella]]* Griffiths, 1959.
* *[[Geobatrachus]]* Ruthven, 1915.
* *[[Holoaden]]* Miranda-Ribeiro, 1920.
* *[[Ischnocnema]]* Reinhardt e Lütken, 1862.
* *[[Phrynopus]]* Peters, 1873.
* *[[Phyllonastes]]* Heyer, 1977.
* *[[Phyzelaphryne]]* Heyer, 1977.
Achatocarpaceae

La familha dels ***Achatocarpaceae*** es una familha pichona de plantas dicotiledonèas. Segon Watson & Dallwitz compren 10 espècias en 2 genres:
* *[[Achatocarpus]]*
* *[[Phaulothamnus]]* Gray

Son d'arbres pichons o d'arbustes, un pauc espinoses, de las regions subtropicalas e tropicalas  d'America.

Aquesta familha fasiá, dins las classificacions pus ancianas, partida dels *[[Phytolaccaceae]]*.

### Ligams extèrnes
* 
** Vejatz tanben ''Phytolaccaceae''
* 
* 
* 
* 
* 
*
Buòu borguinhon

thumb|left|200px|Una sièta de Buòu borguinhon

Lo **buòu borguinhon** es un plat de carn de buòu acompanhat de pastenagas.

## Origina
Lo buòu borguinhon es un plat d'origina borguinhona, en França. Ten son nom dels dos produches borguinhons que lo compausan : lo buòu e lo vin. Borgonha es d'efièch una region reputada per la qualitat de sos elevatges de bovins, en particular lo charolés e la qualitat de sos vinhièrs coma los de las còstas de Beaune.

## Presentacion generala
Lo buòu borguinhon se compausa de tròces de carn de buòu cuèches dins l'ola  dins de vin roge amb de carròtas. La coseson es lenta e de fuòc doç. Los aliments se coson atal, pauc a pauc en s'impregnant de vin. Lo plat se pòt acompanhar de lardons, de cebas, d'alh e de boquet garnit. Lo vin es un vin roge; se recomanda lo de Borgonha. La qualitat del plat depend de la de la carn e del vin. Lo plat se servís e se consumís caud en plat de resisténcia.

## Consomacion
En França, lo buòu borguihon es un plat servit en familha pels repaisses de fèsta o los repaisses ordinaris e dins los restaurants, grands e pichons, coma los restaurants d'entrepresas. Tanben se prepausa jos forma de plat preparat en consèrva.

## Vejatz tanben
* Recèptas a basa de carn
* Recèptas de buòu

### Ligams extèrnes
* Autra varianta recèptas del buòu borguinhon
* Una varianta del buòu borguinhon
* Ficha tecnica Chef Simon
* Lo buòu borguinhon de Bernard Loiseau
Adelotus

Lo genre **Adelotus** compren una sola espècia de granhòta que se tròba dins lo centre-èst de l'Estat del Queensland e al sud de Nòva Galas del Sud (Austràlia) :

* ''Adelotus brevis (Günther, 1863).

## Vejatz tanben
### Referéncias extèrnas
*
Limnodynastidae

La familha dels **Limnodynastidae** foguèt creada per John Douglas Lynch (1942-) en 1969.

Recampa mantun genres d'amfibians  presents en Austràlia e en Nòva Guinèa.

## Lista dels genres
* *[[Adelotus]]* Ogilby, 1907.
* *[[Heleioporus]]* Gray, 1841.
* *[[Lechriodus]]* Boulenger, 1882.
* *[[Limnodynastes]]* Fitzinger, 1843.
* *[[Mixophyes]]* Günther, 1864.
* *[[Neobatrachus]]* Peters, 1863.
* *[[Notaden]]* Günther, 1873.
* *[[Philoria]]* Spencer, 1901.
Cocut

## Zoologia
* Lo nom de cocut designa las espècias d'ausèls qu'apartenon a la sosfamilha dels *Cuculinae*. Lo *Cuculus canorus* es fòrt conegut tant per son cant coma per son compòrtament cleptoparasitari : es el en efièch que plaça sos uòus dins lo nis d'una autra espècia d'ausèl.

## Botanica
* *Cocut* es lo nom vernacular donat a la primavèra oficinala (*Primula veris*).
Caryophyllidae

Los ***Caryophyllidae*** son una sosclassa de plantas dicotiledonèas. En classificacion de Cronquist (1981); compren 3 òrdres:
* sosclassa ***Caryophyllidae***
:* òrdre *[[Caryophyllales]]*
:* òrdre *[[Plumbaginales]]*
:* òrdre *[[Polygonales]]*

En classificacion filogenetica aquesta sosclassa existís pas: aquestas plantas son assignadas a l'òrdre *[[Caryophyllales]]*.

### Animals
Tanben, los CARYOPHYLLIDAE son una familha dels equinodèrmes.

## Ligams extèrnes
* 
*
Caryophyllales

Los **cariofillals** (latin: *Caryophyllales*) constituisson un òrdre de plantas dicotiledonèas. 

En classificacion classica de Cronquist (1981), compren las familhas seguentas:

* Achatocarpacèas 
* Aizoacèas
* Amarantacèas
* Basellacèas
* Cactacèas  (familha dels cactús)
* Cariofilacèas (familha de l'ulhet)
* Chenopodiacèas (familha de l'espinard)
* Didiereacèas
* Molluginacèas
* Nictaginacèas (familha de bogenvillièrs)
* Fitolaccacèas
* Portulacacèas

La classificacion filogenetica APG (1998) e de classificacion filogenetica APG II (2003) an expandit aqueste òrdre. L'òrdre es mai prèp de la sosclassa *[[Caryophyllidae]]* de Cronquist. En APG II la circonscripcion es:

* òrdre *[[Caryophyllales]]*
*: familha *[[Achatocarpaceae]]* 
*: familha *[[Aizoaceae]]* 
*: familha *[[Amaranthaceae]]* (incl. *[[Chenopodiaceae]]* ) 
*: familha *[[Ancistrocladaceae]]*
*: familha *[[Asteropeiaceae]]*
*: familha *[[Barbeuiaceae]]*
*: familha *[[Basellaceae]]*
*: familha *[[Cactaceae]]* 
*: familha *[[Caryophyllaceae]]* 
*: familha *[[Didiereaceae]]*
*: familha *[[Dioncophyllaceae]]*
*: familha *[[Droseraceae]]* 
*: familha *[[Drosophyllaceae]]*
*: familha *[[Frankeniaceae]]*
*: familha *[[Gisekiaceae]]*
*: familha *[[Halophytaceae]]*
*: familha *[[Molluginaceae]]*
*: familha *[[Nepenthaceae]]*
*: familha *[[Nyctaginaceae]]*
*: familha *[[Physenaceae]]*
*: familha *[[Phytolaccaceae]]* 
*: familha *[[Plumbaginaceae]]* 
*: familha *[[Polygonaceae]]* 
*: familha *[[Portulacaceae]]* 
*: familha *[[Rhabdodendraceae]]*
*: familha *[[Sarcobataceae]]*
*: familha *[[Simmondsiaceae]]* (familha del jojoba)
*: familha *[[Stegnospermataceae]]*
*: familha *[[Tamaricaceae]]*

## Ligams extèrnes
* 
* 
*
Cuculinae

Los **cocuts** (*Cuculinae*) recampan mantuna espècias d'ausèls qu'apartenon a la familha dels Cuculids

## Lista de las familhas
**[[Cacomantis]]*
**[[Caliechthrus]]*
**[[Cercococcyx]]*
**[[Chrysococcyx]]*
**[[Clamator]]*
**[[Cuculus]]*
**[[Eudynamys]]*
**[[Microdynamis]]*
**[[Pachycoccyx]]*
**[[Rhamphomantis]]*
**[[Scythrops]]*
**[[Surniculus]]*
**[[Urodynamis]]*

;Qualques espècias particularas
* Cocut gris : *[[Cuculus canorus]]* Linnaeus, 1758 — lo mai comun en Euròpa.
* Cocut oriental : *[[Cuculus saturatus]]* Blyth, 1843 — present en estiu dins lo nòrd de Siberia, en ivèrn dins l'èst d'Índia.
* Cocut gag : *[[Clamator glandarius]]* (Linnaeus, 1758) – present dins lo sud extrèm d'Euròpa.
* Cocut didric - *[[Chrysococcyx caprius]]* (Boddaert, 1783).

## Compòrtament

Lo cocut es reconegut, amb d'autras espècias, coma avent un comportament de parasitatge durant lo periòde de ponda. La femèla cocut, aprèp aver causit un nis d'una autra espècia d'ausèl, lèva un o mantun uòu de la clocada e i depausa son uòu. L'auselon qu'a una durada d'incubacion mai corta que la màger part de las espècias parasitadas serà elevat e noirit pels proprietaris del nis.

## Vejatz tanben
### Article connèxe
* Cocut (planta)
### Referéncias extèrnas
*
### Ligam extèrne

*''La guèrra entre cocut e rosseròla'', explicacions sul comportament parasitari del cocut
### Nòtas
Primula veris

La **primavèra oficinala**, o **Primavèra vertadièra**, o **[[Cocut (planta)|Cocut]]** (*Primula veris*) es una planta erbacèa vivaça de la familha de las Primulacèas.

Los botanistas ne distinguisson mantuna sosespècias :
**Primula veris veris*
**Primula veris canescens* en Euròpa Centrala
**Primula veris collumnae* en Euròpa del Sud
**Primula veris macrocalyx* en Russia
Cèu

Lo **cèu** (var. **cèl, ciau, cial**) es la part de l'espaci que se vei dempuei la Tèrra.


Image:Sky with puffy clouds.JPG|Lo cèu blau de jorn, amb de nívols
Image:Stanford University Quad Sky.JPG|Lo cèu coma se vei dempuei Stanford, en Califòrnia
Image:Under the Milky Way in Black Rock Desert, Nevada.jpg|Lo cèu negre de nuech, amb d'estelas que luson (aicí, la Via Lactèa)
Cèu (omonimia)

**Cèu** pòt èsser
* lo cèu (var. cèl, ciau, cial), part de l'espaci vista dempuei la tèrra.
* Cèu, un riu de Carcin.
Teresa Rabal

thumb|Teresa Rabal
**Teresa Rabal ** (Barcelona,  lo 5 de novembre de 1952) z-es ‘na chantaira e actritz (de cinèma e de television) espanhòla.

Es la filha de los actors Francisco Rabal y Asunción Balaguer, son fraire es director Benito Rabal (lo paire del actor Liberto Rabal). 

Comencèt alh cinèma amb lo director Luis Buñuel dins *Viridiana* (1961) e faguèt son primièr disc en 1980.
Casinò

[thumb|150px|right|Lo casinò de [Montcarles a Mónegue]]

Un **casinò** es un luòc prepausant de jòcs d'azard (carbassa, craps, baccara e autres jòcs de dats), de cartas (blackjack, poker), e de maquinas automaticas (maquinas de moneda ...) qu'an per enjòc l'argent.

## Principals casinòs dins lo monde

* Als Estats Units, la capitala dels jòcs d'argent es Las Vegas (Nevada). Mas i a tanben d'autras vilas coma Atlantic City (Nòva Jersei), Biloxi (Mississippí), Reno (Nevada). 

* En China, la vila dels jòcs es Macau.

* En Euròpa, las vilas mai atractivas per los gròsses jogaires son Londres e Montcarles (Mónegue). 

* En Sud-Africa, Sun city.

* A las Bahamas, l'Atlantis.
Las Vegas

**Las Vegas** es una vila dels Estats Units situada dins l'Estat de Nevada al mièg del desèrt. Los mormons fondèron la vila en 1855 que devenguèt al començament del sègle XX un vilatjàs agricòla. Las Vegas es la vila principala de Nevada e una destinacion toristica fòrça importanta amb la preséncia de mantun casinòs.
La vila es coneguda coma la *vila del pecat* (*sin city* en anglés) en causa de la popularitat del jòc, de la disponibilitat de beures alcolics a tota ora de la jornada e de la legalitat de la prostitucion. Lo govèrn local e los promotors toristics de la vila preferisson l'escais de *Capitala mondiala del divertiment*.
810px|center|Panorama de Las Vegas
Javier Bardem

thumb|right|150 px
**Javier Ángel Encinas Bardem** (Las Palmas de Gran Canaria, lo 1 de març de 1969) es un actor espanhòl. 

Filh de l'actritz Pilar Bardem, es lo rèirefilh dels actors Rafael Bardem e Matilde Muñoz Sampedro e lo nebot del realizator Juan Antonio Bardem amai lo cosin del realizator Manuel Bardem. Es lo fraire de l'actor Carlos Encinas Bardem e de l'actritz Mónica Encinas Bardem. 

Es lo marit de Penélope Cruz (dempuèi julhet de 2010). An un filh, Léo Encinas Cruz, nascut lo 22 de genièr de 2011.

Comencèt lo cinèma a l'atge de 11 ans. Trabalhèt amb los realizators Pedro Almodóvar, Bigas Luna e Woody Allen.

Es lo primièr espanhòl candidat als Oscars en 2000 (per *Antes que anochezca* / *Before Night Falls*). Lo recebèt en 2008 per *No Country for Old Men*.

Foguèt a de mai internacional de rugbi de XV dins l'equipa de la **[[Pell de Brau]]**... 
### Prèmis
Recebèt :
* 1994: *Premio Goya a la mejor interpretación masculina de reparto*, per *Días contados*.
* 1995: *Premio Goya a la mejor interpretación masculina protagonista*, per *Boca a boca*.
* 2000: *Venice Film Festival, Best Actor*, per *Before Night Falls*.
* 2001: *Independent Spirit Awards, Best Male Lead*, per *Before Night Falls*.
* 2002: *Premio Goya a la mejor interpretación masculina protagonista* per *Los lunes al sol*.
* 2004: *Premio Goya a la mejor interpretación masculina protagonista* per *Mar adentro*.
* 2004: *European Film Awards, Best Actor*, per *Mar adentro*.
* 2004: *Venice Film Festival, Best Actor*, per *Mar adentro*.
* 2007: *Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting Role*, per *No Country for Old Men*. 
* 2008: *Broadcast Film Critics Choice Awards, Best Supporting Actor*, per * No Country for Old Men*. 
* 2008: *Golden Globe Award for Best Supporting Actor*, per *No Country for Old Men*. 
* 2008: *BAFTA Award for Best Actor in a Supporting Role*, per *No Country for Old Men*. 
* 2008: *Oscar Academy Award for Best Supporting Actor*, per *No Country for Old Men*. 
* 2010: *Prix d'interprétation masculine Ex-aequo* al Festenal de Canas, per *Biutiful* d'Alejandro González Iñárritu.
### Filmes
Plantago lanceolata

thumb|right|Inflorescéncia
Lo **plantatge lanceolat** (*Plantago lanceolata L.*) o l**'èrba de cinc còstas** es una planta erbacèa vivaça de la familha de las Plantaginacèas e presenta dins Euròpa tota.

## Descripcion
Es una planta pron cambiadissa, de talha mejana (15-50 cm), que possedís un rizòma vertical.
Las fuèlhas son lanceoladas e dispausadas en roseta a la basa de la camba.
Las flors son dispausadas en espiga al cap de la camba.

## Vejatz tanben
* Plantago major
Versalhas

**Versalhas** (; en francés: *Versailles* ) es una vila de França, en Illa de França, dins lo departament d'Ivelinas.

Creada per volonta del rei de França Loís XIV, Versalhas a perdut despuèi la Revolucion son estatut de vila reiala per venir lo capluòc del departament de las Yvelines (ancianament *Sèina e Oise* de 1790 a 1964). Es uèi una vila residenciala e terciària a 17&nbsp;km de París. Es coneguda subretot per son castèl, destinacion toristica de primièr plan.

## Geografia

## Istòria

## Administracion

## Demografia

## Luòcs e monuments

## Personalitats ligadas amb la comuna

## Ensenhament superior e recèrca
* Institut supérieur international du parfum, de la cosmétique et de l'aromatique alimentaire
* Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines

## Veire tanben
### Bibliografia
### Articles connèxes
### Ligams extèrnes

## Nòtas e referéncias
### Nòtas

### Referéncias
Resende

**Resende** es una vila de l'estat brasilièr de Rio de Janeiro. Sa populacion totala èra estimada a  personas en 2006. Sa superfícia totala es 1113,5 km².
Atlantic City (Nòva Jersei)

**Atlantic City**, dins l'Estat de Nòva Jersei als Estats Units, es una vila reputada per sos 12 casinòs e son pòrt de plasença. Compta 40 580 habitants (2005) e se situa a 80 km de Filadèlfia (Pensilvània), sus lo litoral Atlantic. Las carrièras d'Atlantic City son utilizadas dins la version originala americana del Monopoly.
Gdańsk

thumb|right|300px|La vila vielha
thumb|right|300px|Localizacion: Gduńsk o Gdańsk (carrat jaune) es au limit orientau de Cashobia (en verd), en riba de mar.
**Gdańsk** (en polonés) o **Gduńsk** (en cashob) —o ancianament **Danzig** en alemand— es una vila dau nòrd de l'estat de Polonha, au limit orientau dau país de Cashobia. Es un grand pòrt en riba de la mar Baltica. A  estatjants.
Atlantic City

**Atlantic City** es lo nom de doas vilas dels Estats Units :

* Atlantic City (Nòva Jersei), situada dins l'Estat de Nòva Jersei.
* Atlantic City (Wyoming), localitat dins l'Estat de Wyoming.
Casinò (omonimia)

**Casinò**, **Casino** o **Casinos** pòt designar :

* Casinò, un luòc per jogar d'argent.
* Casinò (filme), un filme de Martin Scorsese.
* Casino, una localitat d'Austràlia.
* Casinos, una localitat espanhòla.
Phoenicopterus ruber

*Phoenicopterus ruber* es l’espècia de **becarut** o **flamenc** pus espandida. Es un aucèl qu'aperten a la familha *Phoenicopteridae* e l'órdre Ciconiiformes, anteriorament *Phoenicopteriformes*. 
Los flamencs son d'aucèls cambaruts, de bèc corbat  e long (becarut). Mesuran entre 90 e 150 cm de nautor. Lor plumatge pòt èsser fòrça colorat de tons ròses vius. Son d' animals que s'alimentan d'algas e de pichons crustacèus per filtracion.

Los becaruts son d'aucèls gregaris, que vivon en tropelats nombroses amassats en zònas aqüaticas. 
S'encontran dins de regions d’Africa, en Asia del Sud-Oèst (e Turquia), Euròpa prèp de la Mediterranèa (Camarga, Formentera). Qualques populacions fan de migracions cortas.

### Alimentacion
Los becaruts se noirisson per filtracion mercé a la forma particulara de lor bèc plan adaptat per desseparar la fanga e la baudra del manjar que lor cal. Lo filtratge dels elements nutritius es facilitat per una estructura en penche, de lamèlas situadas a la broa de las maissèlas, e per una lenga rufa.
La color dels becaruts ven de la pigmentacion dels crustacèus rosencs que manjan.

[thumb|left|280px|Siloeta caracteristica de becarut en vòl en [Camarga]]
Flamenc

**Flamenc, flamenca** pòt designar :
**[[Geografia]]*: un abitant de la region de **[[Flandra]]** de Belgica .
**[[Lingüistica]]*: nom que recep lo **[[neerlandés]]** en Flandra.
**[[Literatura]]*: roman d'amor occitan del sègle XIII : Lo **[[Roman de Flamenca]]**.
**[[Musica]]*: estil musical originari d'Andalosia en Espanha. Vejatz **[[musica flamenca]]** .
**[[Zoologia]]*: aucèl que viu en zònas umidas. Vejatz **[[becarut]]**.
Poker

thumb|100px|Taula de poker

Lo **poker** (mot d'origina anglesa) es una familha de jòc de cartas comprenent fòrça formulas e variantas. Se practica a mai d'un jogaire amb un jòc generalament de cinquanta doas cartas e de getons.

La tòca del jòc es d'aver la melhora combinason de cinc cartas, la man, a fin de ganhar l'ensemble de las mesas, lo pòt. Los jogaires subredison en foncion de la fòrça de lor man e de lor espèr de la melhorar, senon abandonan lo torn.

La varianta mai jogada en torneg oficial o dins los jòcs de casinò es ara lo Texas Hold'em. Lo poker es devengut coma los escacs, un espòrt.

## Istòria
[thumb|100px|right|Una partida de [Texas hold 'em.]]

L' origina istorica del poker es pas clara. Le nom del jòc vendriá de l'alemand *pochen* (en occitan, tustar), jòc de cartas que se practicava al sègle XVII en Alemanha, e sembla d'èsser l'aujòl del poker, tant per sas règlas fòrça pròchas del poker actual coma per sas tacticas del jòc. Un jòc francés, *la poque*, se practicava ja al temps de Loís XI, mas amb de las règlas pro diferentas. La legenda del jòc restaca son nom anglés al vèrb *to poke*, butar o empusar.

Lo jòc a vertadierament conegut lo succès als Estats Units pendent lo sègle XIX per devenir ara fòrça popular dins lo monde entièr.

## Las mans al poker
Economia de Panamà

L'economia de Panamà es una de las pus establas, dinamicas e amb màger creissença d'America Latina. Lo sector dels servicis, plan desvolopat, representa 80% del PIB. Los servicis comprenon lo foncionament del Canal de Panamà, las activitats bancàrias, la zòna franca de Colón, las activitats de segur, los pòrts de l'Atlantic e del Pacific, lo registre de vaissèls qu'utilizan la bandièra del país, e lo torisme.  La creissença economica serà impulsada per l'ampliament del Canal de Panamà, que comencèt en 2007 e li cal èsser conclusa en 2014 a un còst de 3,5 miliards de dolars - aperaquí 25% del PIB actual. L'expansion doblarà la capacitat del canal, en permetent acomodar  vaissèls que son a l'ora d'ara tròp amples per far la traversada, e ajudarà a redusir lo caumatge.

La principala moneda utilizada dins l'economia del país es lo dolar american.

## Sector primari
Près de 9% del sòl de Panamà es cultivat. La màger part de la siá produccion agricòla s'obten en espleitacions de caractèr comercial e es destinada a l'exportacion. Los principals cultius e de grops de cultius —produccion de 2006 en tonas— son: cana de sucre (1,77 milions); frucha (), principalament banana e iranja; ris (); milh (); cafè () e tomata.

En 2006 l'elevatge comptava amb 1,56 milions de caps de bestial bovin,  de bestial porcin e aperaquí 14,9 milions d'ausèls de corral.

Los produchs forestièrs de Panamà son conformats per una ampla varietat de fustas. Lo país compta amb resèrvas forestièras considerablas, gaireben 57% del sieu sòl, de còps malaisits d'espleitar a causa de la marrida infrastructura del transpòrt. En 2006 la produccion annala de fusta èra d'unes 1,35 milions de mètres cubics.

## Sectors segondaris e terciàri
La indústria de Panamà es basicament orientada cap a la satisfaccion de la demanda domestica. Lo país depend sustot de lo sieu conglomerat de servicis de transpòrt e logistica orientada cap al comèrci mondial, l'epicentre que n'es lo Canal de Panamà. A l'entorn del Canal de Panamà se aglutinen pòrts de trasbord de contenidors, zònas francas de comèrci, camin de fèrre e çò de mès de grand entroncament aerian de passatgièrs d'America Latina. Compta tanben amb lo centre financièr mai grand del continent.

## Referéncias
Martin Scorsese

**Martin Scorsese** es un realizaire american. Nascut lo 17 de novembre de 1942 à Flushing (Long Island, Estat de Nòva York), de parents d'origina siciliana, passa son enfança dins lo quartièr Little Italy de Nòva York, que li inspirèt sa carrièra. En 2007, ganha l'Oscar del melhor realizaire, per Los Infiltrats (The Departed). Sos principals filmes son Taxi Driver, Raging Bull, Goodfellas e Casinò.
Lo Borg (Sant Dalmatz)

**Lo Borg Sant Dalmatz**, pus correntament **Lo Borg** (colloquialament: **O Borg**; en italian: *Borgo San Dalmazzo*, ; en latin: *Pedona*), es una comuna italiana, dins la província de Coni, en Piemont. Sul plan cultural, aparten a las Valadas Occitanas e, pus precisament dins lo parçan de la val d'Estura, al limit de la plana padana. La disglossia al profieit dal italian —e mens especialament dal piemontés— es constanta,  encara qu'es considerada la pus granda ciutat de las Valadas Occitanas.

## Geografia

La comuna fai part de la Comunautat Montanhòla de la Val d'Estura. Lo territòri comunal s'eleva a una alitutd mejana de 636 m. s.n.m.. 

## Istòria
Lo 6 d'aost dal 1162 moriguèc al Borg lo comte catalan Ramon Berenguièr IV que se deviá retrobar amb l'emperaire Frederic Barbarossa a Turin.
### Lista delhs consols

## Patrimòni
### Glèisas
* la glèisa parroquiala de Sant Dalmatz dal .
* la glèisa de la Confrairiá de Sant Joan Degolat.
* la chapèla de Santa Anna o de Nòstra Dòna dal [Beale?].
* la chapèla de Sant Ròc.
* la chapèla de Sant Magne.
* lo santuari de la Dòna dal Mont Serrat.
* la glèisa de la Dòna Bruna.

### Musèus
thumb|200px|Glèisa de Sant Dalmatz.
* la cripta de l'abaia de Sant Dalmatz de Pedona.

## Cultura
* la *Fiera Freja de la Limaça* lo 5 de decembre.

## Espòrt
Lo Borg aubèrja lo Pedona Rugbi, un club de rugbi amator qu'a agut mai d'un succès dins los championats regionals.

## Annèxes

### Articles connèxes
* comunas de la província de Coni
### Liams extèrnes
* Sit oficial de la comuna dal Borg Sant Dalmatz 
* Sit d'informacions sus la comuna e sus la província de Coni
* Estatut de la comuna

### Nòtas