open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henri Rol-Tanguy

thumb|right|Placa comemorativa de l'insureccion parisenca de 1944 e dau ròtle d'Henri Rol-Tanguy.

**Henri Rol-Tanguy**, nascut Henri Tanguy, (12 de junh de 1908, Morlaix - 8 de setembre de 2002, París) èra un militant comunista francés que participèt a la Guèrra Civila Espanhòla e venguèt un dei caps principaus de la Resisténcia Francesa durant la Segonda Guèrra Mondiala. 

D'efèct, après sa desmobilizacion en aost de 1940, intrèt rapidament dins la clandestinitat en octòbre de 1940 après lo començament deis arrestacions de militants comunistas. En aost de 1941, foguèt cargat ambé Raymond Losserand e Gaston Carré d'organizar de grops armats dins la region parisenca. Aquelei grops participèron a la formacion dau movement Francs-Tiraires e Partisans en febrier de 1942. Après l'arrestacion de Losserand e de Carré en mai de 1942, Rol-Tanguy deguèt passar en Zona Sud e formèt una equipa novèla ambé Roger Linet e Raymond Colin. Durant aqueu periòde, s'especializèt dins leis afaires militars.

En mai de 1943, venguèt tornarmai en region parisenca per reorganizar lei Francs-Tiraires e Partisans dau sector. En setembre de 1943, foguèt cargat de luchar còntra la desportacion, especialament còntra lei convòis dau Servici de Trabalh Obligatòri (STO). En mai, venguèt lo cap regionau dei Fòrças Francesas de l'Interior e acomencèt de preparar la liberacion de la capitala. Gràcias au sostèn de la CGT, una tièra de grèvas entre lo 11 e lo 17 d'aost de 1944 marquèt lo començament de l'insureccion de París. Lo 19, lei policiers resistents prenguèron lo contraròtle de la Prefectura de Polícia e lei combats acomencèron. La Resisténcia Francesa capitèt d'ocupar 90% de la vila mai deguèt finalament esperar l'arribada de la 2 DB dau generau Leclerc per eliminar lei darriers ponchs de resisténcia alemands. Lo 25 d'aost de 1944, Rol-Tanguy participèt a la ceremònia oficiala de la capitulacion de la garnison alemanda de París. 

Après aqueu succès, s'engatjèt dins l'armada francesa e participèt a la creacion de la 10 DI ambé lo coronèu Billotte. Puei, foguèt nomat au PC de la I Armada Francesa dau generau de Lattre de Tassigny après un estagi de perfeccionament militar en genier de 1945. Participèt ai combats sus lo front alemand dau 8 au 25 d'abriu de 1945. Après la guèrra, venguèt militar de carriera fins a sa retirada en 1962 puei membre dau Comitat centrau dau Partit Comunista Francés de 1962 a 1987. Sa mòrt foguèt marcada per una ceremònia d'omatge nacionau ais Invalides.

## Decoracions

* Companhon de la Liberacion.
* Grand Crotz de la Legion d'Onor.
* Crotz de guèrra 1939-1945 (tres citacions).
* Medalha de la Resisténcia francesa.
* Crotz dau combatent volontari.
* Crotz dau combatent volontari de la Resisténcia.
* Medal for Freedom (Estats Units d'America).
* Òrdre de l'Amistat dei pòbles (Union Sovietica).
Félix Eboué

[thumb|right|Tomba de Félix Eboué au Panteon de [París.]]

**Adolphe Sylvestre Félix Eboué** (26 de decembre de 1884, Cayenne - 17 de mai de 1944, Lo Caire) foguèt un administrator coloniau, un resistent e un òme politic francés. Nomat en 1938 governador de Chad per preparar un conflicte entre França e Alemanha, acomencèt la bastida d'un ret de rotas eficaç per permetre lo movement de tropas. En junh de 1940, se declarèt partisan dau generau de Gaulle, transformèt l'Africa Eqüatoriala Francesa en basa dei Fòrças Francesas Liuras e organizèt una armada de  òmes.

Lo 28 de setembre de 1948, una lèi ordonèt lo transferiment de son còrs au Panteon onte foguèt enterrat lo 20 de mai de 1949.

## Decoracions

* Oficièr de l'Òrdre de la Legion d'Onor.
* Companhon de l'Òrdre de la Liberacion.
* Grand Oficièr de l'Òrdre dau Nichan Iftikar (Tunisia).
* Oficièr de l'Òrdre de l'Estèla Negra.
* Oficièr de l'Òrdre Imperiau dau Dragon d'Annam.
* Chivalier de l'Òrdre dau Meriti Agricòla.
* Chivalier de l'Òrdre dei Paumas Academicas.
* Medalha de l'Educacion Fisica e deis Espòrts.
Anna Marly

thumb|Anna Marly (1942)
**Anna Marly**, nom vertadier **Anna Betoulinsky** (30 d'octòbre de 1917, Petrograd – 15 de febrier de 2006, Palmer) foguèt una cantairitz, una guitarrista e una resistenta francesa. En particular, compausèt la musica dau *Chant des Partisans* e de *La Complainte du Partisan*. 

## Decoracions

* Chivalier de la Legion d'Onor.
* Òrdre Nacionau dau Meriti.

## Nòtas e referéncias
Emmanuel d'Astier de La Vigerie

**Emmanuel d'Astier de La Vigerie** (6 de genier de 1900, París - 12 de junh de 1969, París) foguèt un escriban, un jornalista, un resistent e un òme politic francés. Venguèt resistent tre lo mes de setembre de 1940. Fondèt lo movement de resisténcia Libération-Sud e lo jornau *Libération* puei participèt a l'unificacion de la Resisténcia Francesa e a la preparacion de la liberacion dau país. Après la guèrra, venguèt « companhon de rota » dau Partit Comunista Francés durant la IV Republica puei gaullista d'esquèrra durant la V Republica. Foguèt deputat de 1945 a 1958.

## Decoracions

* Chivalier de la Legion d'Onor.
* Companhon de la Liberacion.
* Crotz de guèrra 1939-1945.
Jaime Paz Zamora

**Jaime Paz Zamora** (n. 15 d'abril de 1939 en Cochabamba) es un òme politic bolivian, president del seu país entre 1989 e 1993.
Gonzalo Sánchez de Lozada

**Gonzalo Sánches de Lozada Bustamante** (n. 1 de julhet de 1930 a La Paz) es un òme politic, filosòf e entrepreneire bolivian. Foguèt president de Bolívia en doas ocasions: 1993 fins a 1997, e 2002 fins a sa renòncia lo 17 d'octobre de 2003.
David Padilla Arancibia

**David Padilla Arancibia** (n. 13 d'agost de 1927) es un militar que foguèt president *de facto* de Bolívia entre novembre de 1978 e agost de 1979.
Paul Krugman

**Paul Robin Krugman** (Albany, estat de Nòva York, 28 de febrièr de 1953) es un economista american. Aqueste  professor d'economia e de politica internacionala de l'Universitat de Princeton, de tendéncia keynesiana, ganhèt lo Prèmi Nobel d'Economia en 2008. Dempuèi 1999 ten una rubrica dins lo jornal american *[[The New York Times]]*, çò que li permet de se situar dins los economistas mai influents del mond.
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca

L’**Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca** (*Centro Federal Celso Suckow da Fonseca*), o pus simplament **Cefet-RJ**, es una universitat situada a Rio de Janeiro, Brasil. Fondada en 1917, es considerada coma l'establiment d'ensenhament superior mai ancian del Rio de Janeiro.

## Nòtas


## Ligams extèrnes
*  Sit web oficial de l'Universitat
Hernán Siles Zuazo

**Hernán Siles Zuazo** (21 de març de 1914 a La Paz - 6 d'agost de 1996 a Montevideo) foguèt un òme politic bolivian, president del seu país en 3 ocasions: abril de 1952 (interim), entre 1956 e 1960, e entre 1982 e 1985.
Lauri Ingman

**Lauri Johannes Ingman** (n. 30 de junh de 1868 - m. 25 d'octobre de 1934) evesque e òme politic foguèt primièr ministre de Finlàndia entre 1918 e 1919, e entre 1924 e 1925.
Dictator (Roma antica)

Lo **dictator** (en latin : *dictator*) èra un magistrat extraordinari que teniá lei plens poders. Aqueu títol foguèt creat en 501 avC per faciar una situacion de perilh grèu per Roma ò per remplaçar de cònsols absents durant certanei ceremònias. Lo mandat dau dictator èra inferior a sièis mes e la nominacion d'un dictator foguèt frequenta entre lei sègles V e III avC. Pasmens, dins lo corrent dau sègle I avC, lei trèbols militars intèrnes e l'afebliment deis institucions republicanas entraïnèron la nominacion de dictators per de mandats pus lòngs que menacèron lo mantenement de la Republica. Après l'assassinat de Cesar, Marc Antòni faguèt donc escafar la dictatura deis institucions romanas.

## Liames intèrnes

* Dictatura.
* Republica Romana.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Levant

**Levant** (var. **Lhevant**, significant l'; ) es una region de l'Orient Mejan, en Asia Occidentala, situada sus la riba orientala de la Mar Mediterranèa, limitròfa d'Anatolia, de Mesopotamia, d'Arabia e d'Egipte.

Seis estatjants se sònan lei **[[levantin]]s** o lei *levantés*.

Aqueu tèrme èra utilizat dempuei l'Edat Mejana per designar lei territòris mediterranèus a l'èst d'Itàlia, valent a dire lo Levant actuau e lei regions de l'Empèri Bizantin.
Bharrat Jagdeo

**Bharrat Jagdeo** (n. 23 de genièr de 1964) òme politic e economista foguèt president de Guyana entre lo 1999 e lo 2011.
Pieter Gerbrandy

**Pieter Sjoerds Gerbrandy** (13 d'abril de 1885 - 7 de setembre de 1961) es un avocat e òme politic frison que foguèt Primièr ministre de Païses Basses en exili, de 1940 fins a 1945.
## Nom
Pieter Gebrandy èra frison e son nom seguissiá las convencions frisonas en utilizar lo patronim (Sjoerds, filh de Sjoerd) abans lo nom de familha.
## Posicions politicas
Nomenat per dirigir lo govèrn en exili en Anglatèrra, èra un nacionalista conservator que demissionèt a la liberacion totala del país per dire de protestar contra la descolonizacion d'Indonesia.
Tetrarquia

La **Tetrarquia** foguèt lo sistèma politic creat per l'emperaire Diocletian per dirigir l'Empèri Roman a la fin dau sègle III e faciar leis invasions barbaras. L'autoritat èra devesida entre dos emperaires dichs August e dos emperaires adjonch dichs Cesar. Lei foncions d'August e de Cesar venián de mandats de vingt ans e non plus de cargas ereditàrias. Après vingt ans, lei dos August èran cargats de nomar dos Cesar novèus e èran remplaçats per lei dos Cesar existent. Aqueu sistèma fonciona corrèctament sota Diocletian de 285 a 305 mai sei successors se devesiguèron rapidament a partir de 306 entraïnant una tièra de guèrras civilas fins a 324 e la victòria finala de Constantin I.
Arianisme

L**'arianisme** o *arrianisme* (castelhanisme) èra una tendéncia teologica dau cristianisme basada sus leis estudis e leis ensenhaments d'Ari (256-336). Fòrça populara pendent l'Empèri Roman e lei premiers sègles de l'Edat Mejana, foguèt qualificada d'eretgia au sègle IV. Pasmens, aquela condemnacion foguèt pas sufisenta car mai d'un emperaire roman, coma Constantin I, o mai d'un pòble barbar coma lei gòts èran arians. Ansin, una tiera de concilis se debanèron dins lo corrent dau sègle IV sus la question ariana que foguèt finalament condemnada definitivament. Puei, la desparicion dei reiaumes barbars arians entraïnèt la de l'arianisme.
Robert Aumann

**Israel Robert John Aumann** (n. 8 de junh de 1930) es un matematician e professor universitari nòrd-american, de nacionalitat israelian, premiat amb lo Prèmi Nobel d'Economia l'an 2005.

## Biografia
Doas setmanas abans de se produsir lo que se nomena la *Kristallnacht* (“Nuèch dels Veires Rotes”) la siá familha se transportèt als Estats Units d'America. Estudièt matematicas al City College de Nòva York, graduant-se lo 1950. Après realizar un postgrau l'an 1952 realizèt lo doctorat en matematicas a l'Institut Tecnologic de Massachusetts l'an 1955.

Membre de l'Academia Nacionala de Sciéncias dels Estats Units, l'an 1956 s'installèt a Israèl e inicièt la docéncia academica al centre per l'Estudi de la Racionalitat de l'Universitat Ebrèa de Jerusalèm, que ne n'es encara professor.
Donald Ramotar

**Donald Ramotar** (n. 22 d'octobre de 1950) òme politic foguèt president de Guyana entre lo 2011 et lo 2015.
Donatus Magnus

**Donatus Magnus**, tanben dich **Donat lo Grand** (mòrt vèrs 355, èra un evesque esquimatica d'Africa dau Nòrd que sei partisans foguèron dichs donatistas. A partir de 305, causèt de tensions prefondas dins la Glèisa d'Africa en refusant d'admetre dins la comunion lei traites, es a dire aquelei qu'avián liurats lei libres o leis objèctes sacrats ais autoritats durant lei persecucions de Diocletian. Puei, totjorn per aquela rason, refusèt de reconoisser l'eleccion de l'eleccion de l'evesque de Cartage causant l'esquisme entre sei partisans e lo rèsta dei crestians de la region. Excomunicat per lo papa en 313, se revoutèt entraïnant divèrsei guèrras civilas entre lei comunautats crestianas d'Africa sota lei rèines de Constantin I e de sei successors.
Solidus

thumb|right|Solidus dau rèine de l'emperaire Valens.

Lo **solidus** èra una moneda d'aur de l'Empèri Roman e de l'Empèri Bizantin. Creada au començament dau sègle IV apC per remplaçar l*'[[aureus]]*, aguèt un ròtle important dins l'economia mediterranèa en causa de son estabilitat fins au sègle XI.

## Liames intèrnes

* Aur.
* Moneda.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Batalha dau pònt Milvius

La **batalha dau pònt Milvius** se debanèt lo 28 d'octòbre de 312 entre Constantin I e Maxenç durant la guèrra civila de la Tetrarquia. S'acabèt per una victòria de Constantin e la mòrt de son advèrsari.
Alamans (pòble)

Leis **alamans** èran una confederacion de tribús germanicas inicialament installadas dins la partida superiora de Ren. Apareguèron dins lei documents romans en 213. Participèron a l'invasion de l'Empèri d'Occident e formèron un reiaume en Gàllia que foguèt finalament conquistat per lei francs de Clovís.
Constanci I

**Constanci I**, de son nom latin complèt: *Marcus Flavius ​​Valerius Constantius Herculius Augustus* (vèrs 31 de març de 250 - 25 de julhèt de 306, Eboracum), foguèt un emperaire roman de 293 a 306 durant lo periòde de la Tetrarquia. Son fiu venguèt l'emperaire Constantin I.

## Nòtas e referéncias
Batalha d'Andrinòple (324)

La **batalha d'Andrinòple** se debanèt lo 3 de julhèt de 324 entre lei fòrças de l'emperaire Constantin I e aquelei de l'emperaire Licinius durant la fasa finala die guèrras civilas de la Tetrarquia romana. Constantin I foguèt venceire e son succès li permetèt de capturar son advèrsari a la fin de l'annada.
Abraham Kuyper

**Abraham Kuijper**, mai conegut coma **Abraham Kuyper** (Maassluis, 29 d'octobre de 1837 - L'Aia, 8 de novembre de 1920) foguèt un teologian, jornalista e politic neerlandés. Foguèt primièr ministre dels Païses Basses entre 1901 e 1905.
Tabari

**Tabari**, tanben dich **Mohammad bin Jarīr bin Yazīd al-Imām abū Ja`far** (en persan : محمد بن جریر طبری) (vèrs 839, region de Tabaristan - 17 de febrier de 923, Bagdad) foguèt un istorian e un exegeta de la vida de Maomet e de l'Alcoran pèrsa.
Ibn Isham

**Ibn Ishaq**, nom complèt **Abu `Abd Allah Muhammad ben Ishaq ben Yasar ben Khyar** (vèrs 704, Medina - vèrs 767, Bagdad), foguèt un istorian arabi autor d'una dei premierei biografias sus Maomet.
Hadit

thumb|right|Recuelh de ''hadiths''.|285x285px

Un **hadit** o ***ḥadīṯ*** es una comunicacion orala de Maomet, e per extension, un recuelh que compren un ensemble de tradicions relativas a la vida e ai paraulas de Maomet e de sei companhons. Son autenticitat es certificada per la preséncia d'una cadena de transmission que dèu remontar fins a Maomet. Permèton de completar e d'interpretar l'Alcoran. Per aquela rason, l'estudi dei *hadiths* es un element major dau drech islamic.

En causa d'aqueu ròtle centrau, lei *hadiths* foguèron fixats entre lei sègles IX e X gràcias a un important trabalh de canonizacion similar a aqueu aguent permés d'enregistrar lo tèxte de l'Alcoran. Pasmens, aquò foguèt pas totjorn sufisent per assegurar la traçabilitat. Ansin, segon lo nivèu de fisabilitat de sa cadena de transmission, lei *hadiths* son classificats dins de categorias coma *sahih* (« autentic »), *hasan* (« bòn ») ò *da'if* (« febla »). Pasmens, aquela categorizacion es l'objècte de debats. De mai, lei recuelhs de *hadiths* utilizats per lei diferentei brancas de l'islam son diferents.

## Liames intèrnes

* Alcoran.
* Islam.
* Maomet.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Abu Bakr as-Siddiq

thumb|right|Territòri musulman a la mòrt d'Abu Bakr.

**Abu Bakr as-Siddiq** (vèrs lo 27 d'octòbre de 573, La Mèca - 23 d'aost de 634, Medina) es lo prumier califa de l'islam de 632 a 634. Successor directe de Maomet, foguèc remplaçat per Umar (634-644). Relativament breu, son rèine aguèc una gròssa importància per l'estructuracion de l'islam car deguèc combatre las revòutas de las tribús aràbias desirosas de tornar venir independentas après la mòrt de Maomet e, de còps, d'abandonar la religion novela.

## Biografia

Abu Bakr nasquèc a La Mèca au sen d'una familha de marchands aisats que fasián partida de la tribú Qurays. Segon la tradicion sunita, foguèc lo prumier òme qu'acceptèc de se convertir a l'islam après l'esposa e los dos fius adoptius de Maomet. Durant l'Egira, Abu Bakr s'enfugissèc amb lo Profèta a Medina ont s'installèt. Après la mòrt de Maomet en 632, Abu Bakr foguèc chausit per li succedir per los companhons del Profèta. Prenguèc lo títol de « khalifat rasul Allah » (« successor de l'enviat de Dieu »).

Après son eleccion, deguèc combatre de movements de contestacion en las tribús de bedoins. En particular, de tribús de Hedjaz assaièron d'abandonar l'islam e de tribús de Najd refusèron de pagar lo tribut. Enterin, de profetas noveus contestèron lo messatge de Maomet. Aquò entraïnèt una tiera de guèrras fòrça violentas que son dichas Guèrras de Ridda. Aquelos combats s'achabèron per una victòria dels musulmans que mantenguèron l'unitat de la religion novèla. Pasmens, las pèrdas foguèron importantas e es, durant aquelas batalhas, qu'apareguèc la necessitat de fixar a l'escrich lo texte de l'Alcoran.

Abu Bakr moriguèc en causa d'una malautiá lo 23 d'aost de 634. Avans sa mòrt, designèc Umar coma successor.

## Anexas

### Liames internes

* Califa.
* Egira.
* Islam.
* Maomet.
* Ridda (guèrras de).
* Umar.

### Bibliografia

* **[[francés|(fr]]** Philippe Sénac, *Le monde musulman : des origines au XIe siècle*, Armand Colin, coll. « Cursus », 2007.
* **[[francés|(fr)]]** Janine Sourdel e Dominique Sourdel, *Dictionnaire historique de l'islam*, Presses universitaires de France, coll. « Quadrige - Dicos Poche », 2004.
* **[[francés|(fr)]]** Tabari, *Les chroniques (tome II); Les Quatre premiers califes; Abu Bakr*, Éditions Actes Sud Sindbad, 1983.

### Nòtas e referéncias
Willem Drees

**Willem Drees** (n. 5 de julhet de 1886 - m. 14 de mai de 1988) foncionari public, escrivan e òme politic foguèt lo primièr ministre dels Païses Basses entre 1948 e 1958.

Durant lo sieu mandat, venguèron de fachs considerables, coma la descolonizacion de las Índias Orientalas Neerlandesas, actuala Indonesia, e la reconstruccion dels Païses Basses, paucs ans après la fin de la Segonda Guèrra Mondiala.
Batalha de Teutoborg

La **batalha de Teutoborg**, tanben dicha **batalha de Teutberg** o **batalha de la Forèst de Teutoborg**, (en alemand : *Schlacht im Teutoburger Wald*, *Hermannsschlacht*, o *Varusschlacht*, en italian : *Disfatta di Varo*, en latin : *Clades Variana* pel istorians romans antics), es lo nom donat a un afrontament que se debanèt dins la seuva de Teutobourg, en Alemanha actuala, durant lo mes de setembre de l'an 9 apr. JC. entre l'armada romana menada per lo governador de Germania Publius Quinctilius Varus  e una aliança de pòbles germanics dirigits per Arminius. Arminius aviá obtengut la ciutadenetat romana e recebut una formacion militara romana que li permetèt d'enganar metodicament lo comandant roman e d'anticipar lei responsas tacticas de l'armada romana. S'acabèt per una victòria germanica e l'anientament quasi complèt de tres legions romanas. En consequéncia, lei Romans abandonèron la província de Germania que foguèt pas annexada a l'Empèri.
Batalha de Badr

La **batalha de Badr**, en arabi غزوة بدر, se debanèt lo 13 de març de 624 dins la region occidentala de la Peninsula Aràbia entre l'armada musulmana de Maomet e una armada de la tribú Quraish (La Mèca). Foguèt la premiera batalha importanta de la guèrra entre Medina e La Mèca e s'acabèt per una victòria musulmana.
Batalha d'Uhud

[thumb|right|Representacion iraniana de la batalha (realizada en [1595).]]

La **batalha d'Uhud** se debanèt lo 19 de març de 625 dins un vau situada a proximitat dau mont Uhud dins lo nòrd-oèst de la Peninsula Aràbia. Opausèt l'armada de Maomet, sostenguda per la vila de Medina, ai fòrças de la tribü Quraish de La Mèca. Lo combat s'inscriu dins la guèrra entre lei doas vilas que marca l'emergéncia de l'islam dins la region. Numericament inferiors, lei musulmans i foguèron durament batuts e Maomet eu meteis foguèt bleçat, çò que permetèt ai Quraishitas de menaçar Medina en 626.

## Liames intèrnes

* Islam.
* Maomet.

## Bibliografia

* **[[francés|(fr)]]** Tabarî, *La Chronique Tome II; Muhammed sceau des prophètes*, Arle, Actes Sud, 2001.

## Nòtas e referéncias
Guèrra dei Ducats

La **guèrra dei Ducats** se debanèt dau 1 febrier au 30 d'octòbre de 1864 entre la Confederacion Germanica (magerament Prússia e Àustria) e Danemarc dins lo sud de la peninsula danesa. S'acabèt per una victòria de la Confederacion Germanica e l'annexion dei ducats de Holstein e de Schleswig.

La causa de la guèrra foguèt l'estatut especiau dei ducats de Holstein e de Schleswig qu'èran partida de la Confederacion Germanica mai dirigits en union personala per lo rèi de Danemarc. Lo premer èra unicament poblat per de populacions alemandas mai lo segond teniá una minoritat danesa importanta. Aquela dominacion danesa èra mau acceptada per lei nacionalistas alemanda e ja, en 1848, la dieta revolucionària alemanda de Francfort aviá demandat au rèi de Prússia de conquistar lei dos ducats. Pasmens, la resisténcia danesa e una menaça d'intervencion britanica còntra lei Prussians aviá entraïnat la dubertura de negociacions. En mai de 1852, una conferéncia organizada a Londres ordonèt lo retorn au *statu quo ant*e : lei ducats de Holstein e de Schleswig èran dirigits per lo rèi danés en union personala e l'integracion d'aquelei territòris dins lo reiaume de Danemarc èra defenduda. Òr, lo 30 de març 1863, Frederic III aprofichèt lei dificultats intèrnas prussianas per proclamar l'integracion dei dos ducats dins son reiaume. Pasmens, sa mòrt sensa eiretier dirèct lo 15 de novembre seguent i entraïnèt una crisi de succession. Segon lo tractat de Londres, son successor deviá tanben gardar lo títol de duc de Holstein e de Schleswig mai lei populacions alemandas dei dos ducats sostenguèron la candidatura dau prince liberau Frederic d'Augustenborg.

Per Otto von Bismarck, cancelier prussian desirós de realizar l'unificacion d'Alemanha a l'entorn de Prússia, aquela crisi èra l'occasion d'annexar lei dos ducats au reiaume prussian. Pasmens, per aquò, deguèt contornejar l'oposicion dau rèi de Prússia gaire favorable au projècte, deis Austrians e de la màger part dau rèsta de la Confederacion Germanica. Establiguèt donc un plan per escondre seis intencions vertadieras e ganhar l'aliança de Viena. D'en premier, prepausèt donc au govèrn austrian de formar una aliança conservatritz per empachar l'arribada au poder d'un prince liberau. Un ultimatum foguèt donc mandat au rèi de Danemarc per restablir lo statu quo. Aquela demanda moderada permetèt tanben d'empachar una repòsta importanta de Reiaume Unit.

Lo 23 de genier de 1864, lo refús danés permetèt d'acomençar una guèrra. Pus nombrós, lei Prussians e leis Austrians prenguèron pauc a pauc l'avantatge e ocupèron militarament lei ducats. Lo 30 d'octòbre de 1864, Danemarc acceptèt sa desfacha e la sobeiranet sus lei ducats foguèt balhada a Prússia e Àustria. Lo reglament dau sòrt dei territòris conquists va alora venir un problema diplomatic grèu entre lei dos venceires. La degradacion dei relacions entre lei dos va entraïnar una guèrra novèla en 1866 entre Prússia e Àustria.
Giovanni Spadolini

**Giovanni Spadolini** (n. 21 de junh de 1925 - m. 4 d'agost de 1994) foguèt un jornalista e òme politic italian, primièr ministre del seu país entre 1981 e 1982.
Tractat de Viena (1864)

Lo **Tractat de Vièna de 1864** es lo tractat de patz signat lo 30 d'octòbre de 1864 entre l'Empèri d'Àustria, lo Reiaume de Prússia e lo Reiaume de Danemarc. Marca la fin de la guèrra dei Ducats e l'annexion dei ducats d'Holstein e d'Schleswig per lei venceires.
Craiova

**Craiova** es la 6 vila de Romania en populacion totala.Capluòc del județ de Dolj. Es sitadaée près de la riba senèstra de Jiu, en Oltenia centrala, a mièg-camin entre los Carpats meridionals e Danubi e a  a l'oèst de Bucarèst. Sa populacion s'enauçava a  abitants en 2011.
Batalha de Mysunde

La **batalha de Mysunde** se debanèt lo 2 de febrier de 1864 durant la guèrra dei Ducats entre Prússia e Danemarc. S'acabèt per una victòria de Danemarc que sei defensas fortificadas capitèron de replegar lo premier assaut prussian de la guèrra.
Batalha de Sankelmark

La **batalha de Sankelmark** se debanèt lo 5 de febrier de 1864 au començament de la guèrra dei Ducats entre Danemarc e l'Empèri Austrian après l'abandon de la linha fortificada dau Dannevirke. Lei Danés capitèron de replegar leis assauts austrians e permetèron de protegir la retirada dau rèsta de l'armada danesa.
Batalha de Rugen

La **batalha de Rugen** foguèt un combat naval de la guèrra dei Ducats que se debanèt lo 17 de març de 1864 entre Danemarc e Prússia. Foguèt la premiera batalha de l'istòria de la flòta prussiana dempuei sa formacion en 1848. S'acabèt per una revirada dei naviris prussianas que foguèron pas capables de levar lo blocus dei pòrts de Prússia per la flòta danesa.
Batalha de Dybbol

La **batalha de Dybbol** se debanèt dau 7 au 18 d'abriu de 1864 durant la guèrra dei Ducats entre Prússia e Danemarc. S'acabèt per una desfacha major dei Danés que perdèron  òmes sus una fòrça de  combatents. Après aquela desfacha, la situacion militara dei fòrças terrèstras danesas èran vengudas fòrça malaisadas mai lei venceires aprofichèron pas aqueu succès per ocupar lo rèsta de Jutland car crenhiá una reaccion britanica en cas de menaça de l'independéncia de Danemarc.
Egira

thumb|right|Exilis musulmans de 615 e de 622.

L**'Egira** (en arabi هِجْرَة / *Hijra*) designa la migracion dei premiers musulmans e de Maomet de La Mèca vèrs Medina en 622. La fin d'aquela partença marca lo començament dau calendier musulman.
Batalha de Heligoland (1864)

La **batalha de Heligoland** foguèt un combat naval que se debanèt lo 9 de mai de 1864 durant la guèrra dei Ducats e opausèt la flòta danesa ai flòtas aliadas de Prússia e de l'Empèri Austrian. La flòta danesa capitèt de replegar una ofensiva novèla deis Aliats.
Batalha de Spicheren

La **batalha de Spicheren** se debanèt lo 6 d'aost de 1870 au començament de la Guèrra Francoalemanda. Opausèt una fòrça prussiana de  òmes a una fòrça francesa de . Vencuts, lei Francés deguèron se replegar sus lei defensas de Metz. Lei pèrdas foguèron pron equilibradas ambé  tuats, bleçats e presoniers per lei Prussians còntra .
Batalha de Wörth (1870)

La **batalha de Wörth**, tanben dicha **batalha de Reichshoffen** o **batalha de Fröschweiler**, se debanèt lo 6 d'aost de 1870 au començament de la Guèrra Francoalemanda. Opausèt una armada prussiana de  òmes e 300 canons a una armada francesa de  òmes e 100 canons. Fòrça inferiors en nombre, lei Francés foguèron esquichats e perdèron  òmes còntra .
Batalha de Borny-Colombey

La **batalha de Borny-Colombey** se debanèt lo 14 d'aost de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda. Opausèt una fòrça francesa de  òmes a una fòrça prussiana de  òmes. S'acabèt per un succès tactic francés ( tuats e bleçats còntra ) e una retirada alemanda. Pasmens, lo generau francés Bazaine foguèt pas capable d'aprofichar sa victòria e lei Prussians poguèron finalament enceuclar lei Francés dins la zona de Metz a partir dau 19 d'aost.
Sètge d'Estrasborg

thumb|250px|Illustracion dins un jornal anglés de la capitulacion d'Estrasborg

Lo **sètge d'Estrasborg** se debanèt dau 15 d'aost au 28 de setembre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda entre una armada alemanda ( òmes) e la garnison francesa de la vila ( òmes). S'acabèt per la capitulacion dei Francés e la conquista de la vila.
Sètge de Toul

Lo **sètge de Toul** se debanèt dau 16 d'aost au 23 de setembre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda. Opausèt una fòrça alemanda de  òmes a una garnison francesa de  òmes sostenguda per una artilhariá fòrça importanta (120 canons). S'acabèt per la capitulacion dei Francés e la conquista de la vila per leis Alemands.
Batalha de Mars-la-Tour

La **batalha de Mars-la-Tour** se debanèt lo 16 d'aost de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda. Opausèt dos còrs d'armada prussians acampant  òmes a l'armada francesa de Ren gropant  òmes. Fòrça saunós, lo combat s'acabèt per una victòria prussiana e una retirada dei Francés vèrs Metz onte foguèron totalament enceuclats lo 19 d'aost.
Batalha d'Als

La **batalha d'Als** se debanèt lo 29 de junh de 1864 durant la guèrra dei Ducats entre Danemarc e Prússia. Foguèt la darriera batalha majora de la guèrra e lei Prussians prenguèron lo contraròtle de l'illa d'Als. Lei Danés perdèron  tuats, bleçats o presoniers mai la màger part de la garnison ( òmes au començament de la batalha) capitèt de s'escapar.
Batalha de Wissembourg (1870)

La **batalha de Wissembourg** se debanèt lo 4 d'aost de 1870 au començament de la Guèrra Francoalemanda. Opausèt tres còrs d'armada alemands ( òmes) a la garnison francesa de la vila ( òmes). Après una resisténcia acarnada, lei Francés deguèron abandonar la vila permetent ais Alemands d'acomençar l'invasion de França. Leis Alemands perdèron au mens  tuats còntra  tuats, bleçats e presoniers per lei Francés.
Batalha de Gravelòta

La **[[batalha]] de [[Gravelòta]]** (*bataio de Graveloto*  en grafia mistralenca; *bataille de Gravelotte* en francés) se debanèt lo 18 d'aost de 1870 pendent la Guèrra Francoalemanda. Opausèt  soudats prussians a  Francés. Maugrat de pèrdas fòrça importantas ( còntra  tuats, bleçats e presoniers) e una retirada prussiana dau prat batalhier, lei Prussians capitèron d'aprofichar lei consequéncias de la batalha per enceuclar lei Francés a Metz a partir dau 19 d'aost.

Lo capitani provençau J. Cornilhon es mòrt a la batalha.
Sètge de Metz (1870)

Lo **sètge de Metz** se debanèt dau 19 d'aost au 27 d'octòbre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda entre una armada prussiana de  òmes e una armada francesa de  òmes. S'acabèt per la capitulacion dei Francés e la conquista de la vila per lei Prussians. Après la guèrra, lo generau francés Bazaine foguèt condamnat a mòrt per sa manca de combativitat.
Batalha de Beaumont

La **batalha de Beaumont** se debanèt lo 30 d'aost de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda entre un còrs d'armada francés e tres còrs d'armada alemand. S'acabèt per una victòria alemanda. Lei Francés perdèron  òmes e 42 canons còntra  òmes.
Batalha de Noisseville

La **batalha de Noisseville** se debanèt dau 31 d'aost au 1 de setembre de 1870 durant lo sètge de Metz pendent la Guèrra Francoalemanda. Foguèt una temptativa francesa per rompre lei linhas alemandas enceuclant Metz. S'acabèt per una desfacha francesa.
Batalha de Bazeilles

La **batalha de Bazeilles** se debanèt lo 1 de setembre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda entre França e Baviera. Leis Alemands capitèron de conquistar la vila mai deguèron faciar una resisténcia acarnada e de pèrdas fòrças importantas ( tuats e bleçats còntra  tuats, bleçats e presoniers).
Batalha de Sedan (1870)

La **batalha de Sedan** se debanèt lo 1 de setembre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda. Opausèt una armada francesa de  òmes e 564 canons a una armada alemanda de  òmes e 774 canons. S'acabèt per la desfacha totala de l'armada francesa que deguèt capitular entraïnant la captura de l'emperaire Napoleon III e de la màger part de seis efectius. Après aqueu succès, leis Alemands poguèron se dirigir vèrs París e acomençar lo sètge de la capitala.
Batalha de Bellevue

La **batalha de Bellevue** se debanèt lo 18 d'octòbre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda. Foguèt una temptativa de l'armada francesa blocada dins Metz de rompre l'enceuclament prussian de la vila. S'acabèt per una victòria prussiana e lo mantenement dau sètge.
Batalha de Coulmiers

La **batalha de Coulmiers** se debanèt lo 9 de novembre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda. Opausèt França a Baviera e s'acabèt per un succès francés de l'Armada de Léger. Pasmens, lo comandament francés capitèt d'aprofichar sa victòria per menaçar l'armada prussiana situada a l'entorn de París.
Region Sud-Èst (Brasil)

La **Region Sud-èst** (en portugués *Região Sudeste*) es una region del Brasil formada dels estats de Espírito Santo, Minas Gerais, Rio de Janeiro e São Paulo.

Amb una superfícia de 924.511 km² (10,85% del territòri brasilian), es la region mai populosa del Brasil: lo 2010 aviá 77.656.762 abitants. Lo Sud-èst es tanben la region mai rica del país, e la region mai industrializada de l'America Latina, responsabla de gaireben 60% del PIB brasilièr.

Aquela region es lo territòri que servís de transicion entre la region Nòrd-èst e la region Sud. Per definir aquela division s'usèron de critèris coma l'afinitat socioculturala e de semblanças naturalas, talas coma lo relèu, lo clima, la vegetacion e lo tipe de sòl. La region Sud-èst es extrèmament urbanizada (90,5%), e acuèlh los tres airals metropolitans pus importants del país, a l'entorn de las vilas de São Paulo, Rio de Janeiro e Belo Horizonte, en mai d'agropar lo màger cens electoral del país.

## Economia
[thumb|left|200px|Bastissas comercialas a l'avenguda Marginal Pinheiros, a [São Paulo.]]
L'economia del Sud-Èst es fòrça fòrt, desvolopada e diversificada. Aquela es la principala region geoeconomica del país en tèrmes economics.

L'agricultura se practica dins totes los estats de la region. Los principals produchs agricòlas son la cana de sucre, lo cafè, lo coton, lo milhòc, la tapioca, la arròs, la mongetas e las fruchas.

L'elevatge tanben se practica arreu. Lo tipe de bestial pus destacat es lo de bovins e l'estat de Minas Gerais n'es lo principal productor. I destacan tanben los cavals e los pòrcs.

A la region Sud-èst se practica la mineracion. Los principals minerales explorats son lo fèrre, lo manganès, l'aur e las pèiras preciosas. Los màgers jaciments se tròban dins l'estat de Minas Gerais.

## Referéncias
Batalha de Beaune-la-Rolande

La **batalha de Beaune-la-Rolande** se debanèt lo 28 de novembre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda. Opausèt una armada francesa de  òmes e 140 canons a tres bregadas prussianas acampant entre  e  òmes sostenguts per 70 canons. Pasmens, maugrat la superioritat numerica, lei Francés capitèron pas de rompre lei linhas alemandas e deguèron finalament se retirar après la pèrda de  òmes còntra solament 800.
Paul Vanden Boeynants

**Paul Emile François Henri Vanden Boeynants** (1919 - 2001) òme politic, foguèt primièr ministre de Belgica en doas ocasions: entre 1966 e 1968, e entre 1978 e 1979.
Leo Tindemans

**Leonard Clemence “Leo” Tindemans** (n. 16 d'abril de 1922) òme politic, foguèt primièr ministre de Belgica entre 1974 e 1978.
Edmond Leburton

**Edmond Jules Isidore Leburton** (n. 18 d'abril de 1915 - m. 16 de junh de 1997) òme politic, foguèt primièr ministre de Belgica entre 1973 e 1974.
Batalha d'Amians (1870)

La **batalha d'[[Amians]]** se debanèt lo 27 de novembre de 1870 pendent la Guèrra Francoalemanda e opausèt França a Prússia. S'acabèt per una victòria prussiana que sa consequéncia principala foguèt l'abandon de la vila per lei Francés.
Auguste Marie François Beernaert

**Auguste Marie François Beernaert** (n. 26 de julhet de 1829 - m. 6  d'octobre de 1912) òme politic, foguèt primièr ministre de Belgica entre 1884 e 1894. Lo 1909 el ganhèt lo Prèmi Nobel de la Patz.
Batalha de L'Avana (1870)

La **batalha de L'Avana**foguèt un combat naval que se debanèt lo 9 de novembre de 1870 durant la Guèrra Francoalemanda entre un naviri francés e un naviri prussia. S'acabèt sensa venceire maugrat lei revendicacions dei dos camps.
Santiago de Cuba

**Santiago de Cuba**, fondada en 1515 per Diego Velázquez de Cuéllar, es la segonda vila de Cuba en populacion totala après L'Avana.

## Istòria
Foguèt fondada en 1515 pel *conquistador* espanhòl Diego Velázquez de Cuéllar, entre las primièras sèt vilas de Cuba. Lo conquistador Hernán Cortés foguèt lo primièr cònsol de la vila e de partiguèt ailà cap a la conquista de Mexic. De Santiago partiguèt tanben lo conquistador e explorator Pánfilo de Narváez amb lo títol de *Adelantado* en mai del títol de Governador cap a las còstas de Florida en viatge d'exploracion, viatge qu'acabèt en fracàs e li costèt la vida. Foguèt la primièra capitala de Cuba, en comptant amb condicions geograficas excepcionalas. Per la baia santiaguera dintrèron los primièrs esclaus negros a Cuba e amb eles fòrtas raïses africanas e espanhòlas.
Ferdinand Buisson

**Ferdinand Édouard Buisson** (n. 20 de decembre de 1841 - m. 2 de febrièr de 1932) foguèt un pedagòg e òme politic francés qu'a recebut lo Prèmi Nobel de la Patz en 1927.
EPITECH European Institute of Information Technology

**EPITECH European Institute of Information Technology** o **EPITECH** o **Escòla superiora d'infomatica EPITECH** es una escòla internacionala d'informatica qu'existís dempuèi 1999. Es una granda escòla d'informatica en França amb 5000 escolans inscriches en 2015 e 14 sites dins lo mond. L'escòla prepausa un programa comun, aquò permet als estudiants de cambiar de site, nomenat *campus* per l'escòla, quand vòlon dins l'annada. L'ensems dels corses son en anglés dins lo mond entièr, mas en França los corses son en anglés a l'escrich e en francés a l'oral.

## Ligams extèrnes
*Sit oficial

## Nòtas
Lester Bowles Pearson

**Lester Bowles "Mike" Pearson** (n. 23 d'abril de 1897 - m. 27  de decembre de 1972) diplomatic e òme politic, foguèt primièr ministre de Canadà entre 1963 e 1968. L'an 1957 el ganhèt lo Prèmi Nobel de la Patz.
Ostal de Borbon

L**'ostal de Borbon** (var. **Estau de Borbon**, **Ostau de Borbon**), tanben nomenat **casa de Borbon**, es un ensemble de familhas occitanas eissidas dels ducs de Borbons, originari de Borbon d'Archambaud. L'istòria de la familha remonta al  quand lo cavalièr Ademar aquerís lo Castèl de Borbon (uèi dins la comuna eponima). 

Los Borbons son de còps qualificats de **borbonós**, **-osa**.

## Istòria
Son nom deriva del fèu de Borbon l'Archambaud que l'ancessor de la familha, Robert de Clarmont, seisen filh de Loís IX lo Sant, confisquèt en esposant Beatriu, filha de la darrièra feudataire d'aquela region, Anhès de Dampierre, en 1279. e son marit Joan de Borgonha.

Lo filh de Robert, Loís I de Borbon, obten lo títol ducal de Carles IV en 1327. Lo nom es demorat dins la familha meteissa après la confiscacion dels Borbonóses facha per Francés I de França seguida a la traïson del conestable Carles III de Borbon-Monpensèir.

Las brancas en las qualas los Borbons èran dividits a l'Edat Mejana èran al nombre de tres: la principala començada amb Pèire Ièr (1310-1356) s'escantiguèt quand la filha de Pèire II de Borbon, senhor de Beljòc, Suzana, obtenguèt de Loís XII lo drech per succedir a totes los bens dels parents e esposar son cosin Carles apartenissent a la branca cabdèta de Borbon-Monpansèir. Lo tresen linhatge remonta a un nebot de Robert, Joan de Marcha, que seguida a son maridatge amb la sòrre del darrièr comte de Vendòma, Bochard VII, fondèt la branca Borbon-Vendòma, que montèt sul tròne de França amb Enric IV en 1589, debuta de la dinastia reiala de los Borbons de França.

A partir del , aquela familha pren una importància granda e ven l'un dels protagonistas de l'istòria d'Euròpa  perseguís amb capitada la lucha contra los Absborg començada per los Valois, acaba l'unificacion de França e fins en 1848 s'identifica quasi a l'istòria d'aquò.

D'unes sobeirans d'importància coma Enric IV e Loís XIV apartenián a aquela familha.

De brancas cabdètas regnèron sus de parçans d'Itàlia (Parma, Doas Sicílias) e regnon ara encara en Espanha e Luxemborg.

## Bibliografia

*  
*  
*
Borbon

**Borbon** se pòt referir:
* A la vila de Borbon d'Archambaud, en Borbonés.
* A la familha nòbla de l'Ostal de Borbon.
Brian Mulroney

**Martin Brian Mulroney** (n. 20 de març de 1939, m. 29 de febrer de 2024) avocat, òme d'afars e òme politic foguèt primièr ministre de Canadà entre 1984 e 1993.
Cordell Hull

**Cordell Hull** (n. 2 d'octobre de 1871 - m. 23 de julhet de 1955) foguèt un avocat e òme politic nòrd-american que recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz l'an 1945.
Norman Angell

**Ralph Norman Angell** (n. 26 de decembre de 1872 - m. 7 d'octobre de 1967) foguèt un jornalista e òme politic britanic que recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz l'an 1933.
Concili de Sant Felitz de Lauragués

Lo **Concili de Sant Felitz de Caramanh** se seriá debanat en 1167 a Sant Felitz de Caramanh sota la direccion dau papa Nicetas, evesque bogomilista de Constantinòble. Auriá reünit sièis evesques catars. Lo resultat principau d'aqueu concili seriá estat la definicion dei limits entre leis evescats catars de Tolosa e de Carcassona. En realitat, aquel fach, consignat dins un fals abile dau sègle XVII, seriá legendari e non atestat per l'istòria .

## Nòtas e referéncias
Louis Saint-Laurent

**Louis Stephen Saint-Laurent** (n. **Louis-Étienne St-Laurent** lo 1 de febrièr 1882 - m. 25 de julhet de 1973) avocat e òme politic foguèt primièr ministre de Canadà entre 1948 e 1957.
Comtat de Borgonha

Lo **Comtat de Borgonha** èra un comtat medievau d'Euròpa de 982 a 1678 quand foguèt annexat per lo Reiaume de França.
Comtat d'Aussèrra

**Lo Comtat d'Aussèrra** èra un fèu medievau de l'Empèri Carolingian, dau Reiaume de Borgonha puei de França.
Vescomtat de Donges

Lo **Vescomtat de Donges** èra un fèu medievau de Reiaume de França fondat vèrs lo sègle X e desaparegut en 1794.
John Diefenbaker

**John George Diefenbaker** (n. 18 de setembre de 1895 - m. 16 d'agost de 1979) avocat e òme politic foguèt primièr ministre de Canadà entre 1957 e 1963.
Tiraspol

**Tiraspol** (pron. romanesa: [tiˈraspol]; en rus e ucraïnian: **Тирасполь**, pron. russa: [tʲɪˈraspəlʲ]) es un vila de Moldàvia. Es la capitala de la region separatista de Transnístria. 

Sa superfícia es de 50 km² e sa populacion estimada seriá de 135 700 abitants en 2013. La vila es situada a l'èst del riu Dnièstre.

## Vejatz tanben

### Liames intèrnes

* Transnístria
* Moldàvia

### Referéncias


### Liames extèrnes

* Tiraspol.info (en rus)
* Meteo2.md Tiraspol (en romanés)
* Tiraspol Times & Weekly Review (en chinés)
École des technologies numériques appliquées

**École des technologies numériques appliquées** o **ETNA** o **Escòla superiora d'infomatica ETNA** es una escòla d'informatica qu'existís dempuèi 2005. Es una escòla d'informatica en França. 

## Ligams extèrnes
*Sit oficial

## Nòtas
Jean-Paul Alduy

**Jean-Paul Alduy**, tanben conegut en catalan coma **Joan Pau Alduy (i Triaire)** (Lion, França, 7 de mai de 1942) es un politician nòrd-catalan de drecha. Foguèt cònsol de Perpinhan entre 1993 e 2009, senador del departament de Pirenèus Orientals de 2001 a 2011 e a mai dempuèi 2000 fins a uèi president de la Comunitat d'Aglomeracions de Perpinhan Mediterranèa.

## Biografia
Jean-Paul Alduy nasquèt en 1942 a Lion, filh de notables nòrd-catalans. Son paire Paul Alduy foguèt cònsol de Perpinhan e sa maire Jacqueline Alduy, nascuda Triaire, foguèt durant de decadas cònsol d'Els Banys i Palaldà e senadora. Obtenguèt sa licéncia en arquitectura en 1980 a l'Escòla Nacionala Superiora de las Bèlas Arts de París.

Interessat per la proteccion e la promocion de l'usatge del catalan, en 1995 foguèt premiat amb la distincion de la Crotz de Sant Jordi, concedida per la Generalitat de Catalonha.

## Trajectòria politica

Inicièt la siá carrièra politica a l'esquerra mercés a las influéncias de la siá esposa Dominique, conselhièra de Pierre Mauroy. Posteriorament, mas, abandonèt lo Partit Socialista per dintrar primièr a l'Union per la Democracia Francesa (UDF) e fin finala al Partit Radical, que n'es a l'ora d'ara lo vice-president, e que forma coalicion electorala permanenta amb l'Union per un Movement Popular (UMP).

La siá primièra carga dins l'administracion foguèt la de cap d'accions internacionalas del Ministèri d'Urbanisme francés en 1980. Exerciguèt posteriorament coma director adjunt del bastiment (1985) e conselhièr tecnic del ministèri dels transpòrts (1987). A mai en 1993 foguèt elegit cònsol de Perpinhan, jol lèma 'Perpinhan, la catalana', e reelegit en junh de 1995 per la candidatura *Perpinyà Oxigen*, amb 40 dels 55 bancs del consistòri. En aquel meteis an, recebèt la Crotz de Sant Jordi per la siá defensa de la cultura e l'identitat catalana, e dos ans après, en 1997, entreprenguèt la catalanizacion de la toponimia del parçan de Perpinhan.

Foguèt Primièr cònsol de Perpinhan en 1993, an en qué remplacèt lo sieu paire Paul Alduy a la municipalitat, fins en 2009, an que daissèt la carga per venir president de la Comunitat d'aglomeracion de Perpinhan-Mediterranèa.

Dempuèi lo 23 de setembre de 2001 fa partit del Senat francés.

## Referéncias

## Ligams extèrnes
*  Blog de Jean-Paul Alduy
Loís VIII de França

**Loís VIII de França** (5 de setembre de 1187, París - 8 de novembre de 1226, Montpensèir), filh de Felip August, foguèt rèi de França de 1223 a sa mòrt.
Umbèrt V de Beljòc

**Umbèrt V de Bèujòc** (1198-1250) èra un nòble francés, prince de Domba, senhor de Bèujòc e cap deis armadas francesas durant lo rèine de Loís IX. Dirigiguèt la campanha còntra lo Comtat de Tolosa a la fin de la Crosada deis Albigés a partir de 1226 puei foguèt lo segond dau rèi durant la Setena Crosada.
Gui de Montfòrt-Bigòrra

**Gui de Montfòrt**, puèi **de Montfòrt-Bigòrra** (sègle XII—1220, Castèlnòu d'Arri), qu'èra un cavalèr francés que participèt a la Crotzada deus albigés dens lo camp crotzat. Qu'èra lo segond hilh de Simon IV de Montfòrt e d'Alix de Montmorency. Qu'a vadut comte de Bigòrra en 1216 gràcias a las victòrias crotzadas, qu'èra tuat en 1220 au sèti de Castèlnòu d'Arri.

## Referéncias
Amalric VI de Montfòrt

**Amalric** o **Amauric VI de Montfòrt** (vèrs 1195 - 1241) foguèt còmte de Montfòrt, un cap major dau camp crosat pendent la Crosada deis Albigés e un conestable de França. Fiu ainat e eiretier de Simon IV de Montfòrt, foguèt son successor a sa mòrt en 1218 durant la Crosada deis Albigés. Pasmens, mau capitèt de resistir ais ofensivas de la reconquista occitana menada per lei còmtes de Tolosa e de Fois. En 1224, deguèt capitular dins Carcassona e rintrar dins lo nòrd de França. Incapable de mandar una ofensiva novèla còntra lei senhors occitans, acceptèt de donar sei drechs sus lo Comtat de Tolosa au rèi Loís VIII de França entraïnant l'intervencion dirècta de l'armada francesa dins leis operacions de la Crosada e la desfacha finala de Tolosa en 1229.

## Liames intèrnes

* Crosada deis Albigés.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
Conestable de França

Lo **Conestable de França** èra lo cap de l'armada reiala dau Reiaume de França. Aquela carga foguèt creada en 1060 e suprimida en 1627.
Los Sèt pecats capitals (film)

Film francés sortit en 1962, aquel film ensaja de tratar cada pecat amb l'ajuda d'un sketch realizat per un jove cineasta. Aquel film es ligat a la *Nouvelle Vague* atal coma a la comedia italiana de las annadas 1950 e 1960.

Los sèt pecats son tratats dins aquel òrdre:
la colèra, l'enveja, la pigresa, la luxúria,l'orguèlh, la golardisa, l'avarícia.

## Ficha tecnica

Realizacion: Sylvain Dhomme et Max Douy (1), Édouard Molinaro (2), Jean-Luc Godard (3), Jacques Demy (4), Roger Vadim (5), Philippe de Broca (6), Claude Chabrol (7)

Scenaristas:  Eugène Ionesco (1), Jean-Luc Godard (3), Jacques Demy et Roger Peyrefitte (4), Félicien Marceau (5, 7), Daniel Boulanger (6), Claude Chabrol (7)
País daus Fulhardiers

Lo **País daus Fulhardiers**, dins lo departament de la Nauta Vinhana, se tròba en entier dins lo Pargue Naturau Regionau de Perigòrd-Lemosin, e inclutz las comunas de Bussiera Galand, los Cars, Chamçac, Champanhac, la Chapela e Mont Brandés, Charennac, Chasluç, Cussac, Dornasac, Flavinhac, Lavinhac, Maisonès, Marvau, Orador, Pajas, Pansòu, las Salas la Vau Guion, Samatiá, Sent Basaris e Vairas, en mai de las ancianas comunas, auei absorbidas, de Milhaguet e de Sent Nicolaus Corba Fin.

thumb|'Na lòtja, abitat temporari daus fulhardiers
Son nom ven dau mestier de fulhardier.

### Liams externes
* Los fulhardiers en Lemosin
* Site oficiau dau País daus Fulhardiers: http://www.ot-feuillardiers-perigordlimousin.com

### Nòtas e referéncias
Fulhardier

Lo mestier de **fulhardier** se fasiá en Charanta, en Lemosin e dins lo nòrd de Perigòrd.

La serva dau vin dins daus toneus donet naissença a de mestiers nombrós. Los fulhardiers fabricavan sensiblament daus cercles latats de chastanhier per enrodar los toneus.

Esplechavan daus talhadís de chastanhiers.
Imany

**Imany**, vasuda **Nadia Mladjao** lo 5 d'abriu de 1979 au Martegue, ei ua cantaira, compositritz, autora occitana d'origina comoriana.

Escriu e canta en anglés.

## Discografia
* 2011: *The Shape Of A Broken Heart*