Aerodactylus

**Aerodactylus** (que vò díder det deth vent) ei un genre de pterosaure que conten diuerses espècies coma *Aerodactylus scolopaciceps*, auans vist coma *Pterodactylus kochi* (1). 

Es despulhes de fossil d'aguesta espècie sonque s'an trapat enes formacions caucinoses de Solnhofen, en Baviera, Alemanha, e son deth Jurassic superior (Titonian lèu) pendent hè 150.8 e 148.5 milions d'ans (2).

Coma toti es pterosaures , es ales d'Aerodactylus èren formades per ua peth e membranes deth muscul qu'anauen des des quatau det enquia sòns malucs. Laguens auia coma suport fibres de colagèn e dehòra ponts de keratina.

## Descripcion

Aerodactylus ei conegut per siei fossils e tot e que toti eri son d'individús joens, toti son esqueletas sanceras (1). Eth descurbiment de diuersi fossils ben conservats damb sòns teishits permetèc as scientifics rebastir era sua imatge.

Es crans d'Aerodactylus èren longs e estrets damb 64 dents qu'anauen entà deuant ena maissa. Es arrels des dents acabauen auans dera henestra nasoantorbital, er horat mès gran deth cran (3). Aerodactylus ère disparièr d'autes espècies pr'amor que sòn cran e maissa superior ère corvada entà naut e ère pas recta(4). Un bec petit e corb definia es maisses e es dents qu'èren ath sòn entorn (5).

Eth còth ère long e caperat damb picnofibres. Auia ua bossa en eth còth qu'anaua des dera maissa inferior enquia era part superior deth còth (6).

Aerodactylus, coma d'autes pterosaures, auia ua cresta sus sòn cran hèta de teishit mòfle. Un fossil, MCZ 1505, a ua cresta de tesishit mòfle triangular sus era part posterior dera henestra naso-orbital e er uelh. Era cresta hèia 44 a 51 cm (eth 38 a 45% dera longada deth cran) e ua amplada de 9,5 mm (3).

Bennettt confermèc en 2013 damb d'autes scientifics qu'aguesta cresta de teishit mòfle arribaua ben endarrèr deth cran. Aguest scientific trapèc pas nat evidencia d'ua aresta qu'anès entàra part posterior deth cran (3). Eth darrèr deth cran auia ua cresta un pauc ponchuda qu'anaua entàra darrèr e damb ua forma conica. Aguesta ère hèta de fibres dures e longues.

Es ales èren longues e es membranes des ales sembla qu'auien pas picnofibres que les caperessen coma d'autes pterosaures (Pterorhynchus e Jeholopterus). Es membranes dera ala s'espandien demest es dets des mans coma ua ret. Tamben auia ua dusaua membrana demest eth pè e era coa e ua auta demest es braçi e es mans (6). Es ungles èren caperades de keratina e èren plan ponchudes (5).

## Istòria

En 1850 Hermann von Meyer descriguéc eth fossil BSP AS V29 a/b coma un nau fossil de *[[Pterodactylus]]<nowiki/>longirostris*. Aguest nom ère un sinonim d**Ornithocephalus antiquus'' mès aguest nom siguec mès utilizat. aguest esemplar siguec descrit en sòn libe Fauna der Vorwelt (7) en 1860 damb eth nom ''Pterodactylus scolopaciceps''.

Zittel e Wagner descrigueren aguest fossil en 1883 (8) coma ''Pterodactylus koch''i. Un dusau fossil siguec aperat ''Pterodactylus scolopacicep''s. Totun, eth nom queiguèc ena hoscor e [[Peter Wellnhoffer]] ac considerèc coma un sinonim joen de ''Pterodactylus kochi''. En 2013 ''Pterodactylus kochi'' siguec estudiat per Bennet (3) e se confermèc qu'ère un sinonim de ''Pterodactylus antiquus''. Vidodic e Martill (1) èren pas d'acòrd damb Bennett (3) e dideren que ''P. kochi'' ère un nom parafiletic.

Quan Vidovic e Martill dessepararen ''P. scolopacipeps'' de ''P. kochi'', se pensèc qu'ère pro desparièr tà auer eth solet eth nom deth genre Aerodactylus que provenia d'Aerodactylus, un nom de Pokemon (1).

==Referències==
# <sup>***a***</sup> <sup>***b***</sup> <sup>***c***</sup> <sup>***d***</sup> Vidovic, S. U.; Martill, D. M. (2014). "''Pterodactylus scolopaciceps'' Meyer, 1860 (Pterosauria, Pterodactyloidea) from the Upper Jurassic of Bavaria, Germany: The Problem of Cryptic Pterosaur Taxa in Early Ontogeny". ''PLoS ONE'' **9** (10): e110646.doi:10.1371/journal.pone.0110646. edit
# Schweigert, G. (2007). "Ammonite biostratigraphy as a tool for dating Upper Jurassic lithographic limestones from South Germany – first results and open questions". ''Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie – Abhandlungen'' **245** (1): 117–125.doi:10.1127/0077-7749/2007/0245-0117.
# <sup>***a***</sup> <sup>***b***</sup> <sup>***c***</sup> <sup>***d***</sup> <sup>***e***</sup> Bennett, S. Christopher (2013). "New information on body size and cranial display structures of ''Pterodactylus antiquus'', with a revision of the genus". ''Paläontologische Zeitschrift''. in press. doi:10.1007/s12542-012-0159-8.
# Jouve, S. (2004). "Description of the skull of a ''Ctenochasma'' (Pterosauria) from the latest Jurassic of eastern France, with a taxonomic revision of European Tithonian Pterodactyloidea". ''Journal of Vertebrate Paleontology'' **24** (3): 542–554.doi:10.1671/0272-4634(2004)024[0542:DOTSOA]2.0.CO;2.
# <sup>***a***</sup> <sup>***b***</sup> Frey, E., Tischilinger, H., Buchy, M.-C. and Martill, D.M. (2003). "New specimens of Pterosauria (Reptilia) with soft partes with implications for pterosaurian anatomy and locomotion. In: Buffetaut, E. and Mazin, J.-M. (eds.)". ''Evolution and Palaeobiology of Pterosaurs'' (London: Geological Society) **217**: 233–266.
# <sup>***a***</sup> <sup>***b***</sup> <sup>***c***</sup> Frey, E., and Martill, D.M. (1998). "Soft tissue preservation in a specimen of ''Pterodactylus kochi'' (Wagner) from the Upper Jurassic of Germany". ''Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen'' **210**: 421–441.
# von Meyer, C.E. Hermann (1860). "Zur Fauna der Vorwelt: Reptilien aus dem lithographischen Schiefer des Jura in Deutschland und Frankreich".
# Zittel, K.A. (1883). "Über Flugsaurier aus dem lithographischen Schiefer Bayerns". ''Palaeontographica'' **29*': 47–80.
# Broili, F (1938). "Beobachtungen an Pterodactylus". *Sitzungsberichte der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-naturwissenschaftliche Abteilung'': 139–154. doi:10.5962/bhl.title.60847.