open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí biwos dootłʼizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Tangara cabanisi"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; bitéél éí łizhingo halkizh; biwos éí dootłʼizh; bitʼaʼ éí łizhin dóó dootłʼizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí biwos dootłʼizhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dadichiłígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Tangara"* deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dadichiłígíí éí 49 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.

Tʼááłáhági átʼéego:Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dadichiłígíí
Shádiʼááhdę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Thraupis palmarum"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó diniltsogo yishtłizh; bitsiitʼáád éí diniltso; bidaaʼ éí diłhił.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídii éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼil bijeeh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dadiłhiłígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Iridosornis"* deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dadiłhiłígíí éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh ádaníłtso, áádóó éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh; chʼil bijeeh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tááʼyaʼniiltʼóshii bidaaʼ łitsxooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Paroaria capitata"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitsiiʼ éí łichxííʼ; bizééʼ dóó bitʼaʼ dóó binághah dóó bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łitsxo.

Tááʼyaʼniiltʼóshii bidaaʼ łitsxooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsintaalzhahii yił aheełtʼéhé

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Neothraupis fasciata"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bítłʼah éí halzhin; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí łibá dóó dinilgai.

Tsintaalzhahii yił aheełtʼéhé éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsinyiʼ tsídii łizhin dóó łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Bangsia melanochlamys"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitso; biwos éí yágo dootłʼizh; bidaaʼ éí diłhił.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsinyiʼ tsídii łizhin dóó łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsiinoodǫ́ǫzii bitéél łitsxooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Spindalis zena"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitsiiʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitéél dóó bitsiiyah éí łitsxo; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.

Tsiinoodǫ́ǫzii bitéél łitsxooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsiinoodǫ́ǫzii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Spindalidae"* dóó *"Spindalis"* deiłníigo deiyózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dinilbáa łeh; bitéél dóó bitsiiyah éí łitsxo; bitsiiʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.

Tsiinoodǫ́ǫzii éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ biibiiʼii dibéłchíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Mohoua novaeseelandiae"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.

Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ biibiiʼii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé łaʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ biibiiʼii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Mohoua ochrocephala"* deiłníigo deiyózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé łaʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídii bitsiitʼáád halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Phaenicophilus palmarum"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bikʼiiz éí dinilbá; bitsiitʼáád dóó bítłʼah éí halzhin; bitʼaʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.

Atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídii bitsiitʼáád halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó 
dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ayááshiłtsxoii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Yootó Hahoodzodi dóó  dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Phaenicophilus palmarum"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitsiiʼ dóó bitéél éí łitsxo; binághah dóó binákʼee éí diłhiłgo halbá; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.

Ayááshiłtsxoii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼilátah hózhóón bijeeh yidlánítsoh bitseeʼ nineezígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Promerops cafer"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15&ndash;17di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí dinilgaigo halkizh; bizééʼ éí łigai; bitłʼaaʼ éí łitso; bitseeʼ éí ayóo nineez; bidaaʼ éí diłhił dóó tʼóó bíyó shiyish.

Chʼilátah hózhóón bijeeh yidlánítsoh bitseeʼ nineezígíí éí chʼilátah hózhóón bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼil bijeeh deidlánítsoh bitseeʼ nineezígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Promeropidae"* dóó *"Promerops"* deiłníigo deiyózhí. Chʼil bijeeh deidlánítsoh bitseeʼ nineezígíí éí naaki ałʼąą átʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15&ndash;17di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ éí łigai; bitłʼaaʼ éí łitso; bitseeʼ éí ayóo nineez; bidaaʼ éí diłhił dóó tʼóó bíyó shiyish.

Chʼil bijeeh deidlánítsoh bitseeʼ nineezígíí éí chʼil bijeeh deidlą́; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Daałchíiʼii łizhin dóó łigaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Náhookǫsjí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Lamprospiza melanoleuca"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitsiiʼ dóó bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí diłhiłgo łichííʼ.

Daałchíiʼii łizhin dóó łigaaígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh.
Dziłtátʼah tsídii bitsiiyah łigaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Picathartes gymnocephalus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 13&ndash;15di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łizhin; bitsiiʼ éí łitso, bítłʼah éí halzhin; bikʼos éí ninees; bidaaʼ éí diłhił.

Dziłtátʼah tsídii bitsiiyah łigaaígíí éí chʼosh dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Hodíłchʼiltah tsídii yádíłtiihí binááʼ łichíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Microligea palustris"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhiłgo łitso; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił.

Hodíłchʼiltah tsídii yádíłtiihí binááʼ łichíʼígíí éí chʼosh dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Ghą́ą́dootłʼizhii (tsídii)

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Irena puella"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9&ndash;11di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís éí łizhin; binághah dóó bitsiitʼáád dóó bitłʼaakááʼ yágo dootłʼizh; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí diłhiłgo dootłʼizh; bitʼaʼ éí kʼíjíjin.

Ghą́ą́dootłʼizhii éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí éí yildeeł ałdóʼ.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii daantélí bitéél łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Machaerirhynchus flaviventers"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó binátsʼiin éí łitso; binákʼee éí halzhin; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí nteel dóó diłhił.

Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii daantélí bitéél łitsooígíí éí chʼosh dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí naashchʼąąʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Daphoenositta chrysoptera"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3&ndash;4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dinilzhin; łaʼ éí bitsiiʼ łizhin, náánáłaʼ éí bitsiiʼ dinilbá dóó dibéłchíʼí; bijáád dóó bikeeʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.

Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí naashchʼąąʼígíí éí chʼosh dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Nástą́ą́kááʼ ndaakaaígíí (tsídii)

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Orthonychidae"* dóó *"Orthonyx"* deiłníigo deiayózhí. Nástą́ą́kááʼ ndaakaaígíí éí tááʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3&ndash;4di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Nástą́ą́kááʼ ndaakaaígíí éí chʼosh dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Ghą́ą́halchíiʼii (tsídii)

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Philesturnus rufusater"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10&ndash;11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; binághah éí halchííʼ; binátsįʼgo éí łichxííʼ; bidaaʼ éí diłhił.

Ghą́ą́dootłʼizhii éí chʼosh dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.

Tʼááłáhági átʼéego:Ghą́ą́halchíiʼii dóó Nátsįʼgoʼ dootłʼizhí
Shádiʼááhdę́ę́ʼ nákʼeeshzhiin

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Mitrospingus cassinii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; binákʼee éí halzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ dóó bitsiiyah éí diłhiłgo łitso; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ nákʼeeshzhiin éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ nátsʼįįłchíiʼii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhodinocichla rosea"* deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii *"Rhodinocichlidae"* atah yisdzoh).
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bizééʼ dóó binátsʼiin éí dinilchííʼ; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ nátsʼįįłchíiʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tséneeshbízhii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó  dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Tichodroma muraria"* deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii *"Tichodromidae"* atah yisdzoh).
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigai dóó łichxíiʼgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łibá dóó nineez.

Tséneeshbízhii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Tsídiidaaʼilí dibéłchíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dasyornis broadbenti"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10&ndash;11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí łibá dóó dinilgaigo yistłʼin; bidaaʼ éí łibá.

Tsídiidaaʼilí dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ ayááshiłtsoii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Acanthisitta chloris"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3&ndash;3.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilbáago naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łigai; bitéél dóó binághah éí łitso; bitseeʼ éí doo nineez da; bidaaʼ éí áłtsʼóózí dóó łibá.

Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ ayááshiłtsoii éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ noołnahii binátsʼiin łigaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Eupetes macrocerus"* deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii *"Eupetidae"* atah yisdzoh).

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 11&ndash;12di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí łizhin; binátsʼiin éí łigai; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bidaaʼ éí diłhił dóó áłtsʼóózí dóó tʼóó bíyó shiyish.

Náátsʼózídę́ę́ʼ noołnahii binátsʼiin łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Nátsįʼgoʼ dootłʼizhí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Łeesdísí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Callaeas wilsoni"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 14&ndash;15di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; binákʼee éí halzhin; binátsįʼgoʼ éí dootłʼizh; bidaaʼ éí diłhił.

Nátsįʼgoʼ dootłʼizhí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.

Tʼááłáhági átʼéego:Ghą́ą́halchíiʼii dóó Nátsįʼgoʼ dootłʼizhí
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Acanthisitti"* dóó *"Acanthisittidae"* deiłníigo deiyózhí. Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh éí naaki ałʼąą átʼé.

Díí tsídii éí 3&ndash;3.5di asdzoh ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii deildeeł.



Tʼááłáhági átʼéego:Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh
Tsídii yádíłtiihí łibá dóó łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Teretistris fornsi"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél dóó bizééʼ dóó binákʼee éí łitso; bidaaʼ éí łibá dóó áłtsʼóózí.

Tsídii yádíłtiihí łibá dóó łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Tsiitʼáád halchíiʼii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Zeledonia coronata"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bitéél éí halbá; bidaaʼ éí diłhił dóó áłtsʼóózí.

Tsiitʼáád halchíiʼii éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Tsʼitsʼiʼii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Łeesdísí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Notiomystis cincta"* deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii *"Notiomystidae"* atah yisdzoh).
thumb|left|250px|Baʼáádígíí
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dinilzhin; bitsiiʼ éí diłhił; bitʼaʼ éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; biwos éí łitso; bítłʼah éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí; biwos éí łigai.

Tsʼitsʼiʼii éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Zééyistłʼinii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Arcanator orostruthus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ éí dinilgaigo yistłʼin; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí diłhił.

Zééyistłʼinii éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.
Zahalánii bitsiitʼáád halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dumetella carolinensis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitsiitʼáád éí halzhin; bitseeʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí diłhił.

Zahalánii bitsiitʼáád halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé dóó chʼil binááʼ deildeeł; łahda naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał ałdóʼ.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ łeezh bitʼohii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Corcoracidae"* deiłníigo deiyózhí (*"Struthideidae"* deiłníí ńtʼę́ę́ʼ). Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ łeezh bitʼohii éí naaki ałʼąą átʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 12&ndash;18di asdzoh áníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ dzidzé yiyiitsahii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́ ( éí tʼóó ahayóí). Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cryptopipo holochlora"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił dóó yishtłizhgo łitso; bizééʼ dóó bitéél éí diniltso; bidaaʼ éí diłhił.

Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ dzidzé yiyiitsahii éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Dzidzé yiyiitsahii bikʼos łigaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Manacus candei"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bikʼos éí łigai; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.

Dzidzé yiyiitsahii bikʼos łigaaígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Dzidzé yiyiitsahii bítááʼ łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Masius chrysopterus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bítááʼ éí łitso; bitʼaʼ éí kʼídzítso; bidaaʼ éí dinilbá. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Dzidzé yiyiitsahii bítááʼ łitsooígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Machaeropterus pyrocephalus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí łitso dóó dah dzíłchiiʼ; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.

Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád łitsooígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Dzidzé yiyiitsahii tseechʼį́dígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ceratopipra chloromeros"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís łizhin; bitsiiʼ éí łichííʼ; bitseeʼ éí doo nineez da; bidaaʼ éí łibá.

Dzidzé yiyiitsahii tseechʼį́dígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Dzidzé yiyiitsahiichilí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Tyranneutes virescens"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3&ndash;4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; binághah éí diłhiłgo łitso; bitsiitʼáád éí łitso; bitłʼaaʼ éí diniltso; bidaaʼ éí łibá.

Dzidzé yiyiitsahiichilí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Dzidzé dayiitsahii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pipridae"* deiłníigo deiyózhí. Dzidzé dayiitsahii éí 60 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 3&ndash;5di asdzoh ádaníłtso, áádóó éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí deiłchozh.

Tʼááłáhági átʼéego:Dzidzé dayiitsahii
Atʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ yiłchozhii bitʼaʼ yishtłizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Lipaugus vociferans"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitsiiʼ dóó binághah dóó bitseeʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łibá.

Atʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ yiłchozhii bitʼaʼ yishtłizhígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.
Chʼil náyiigéshé łichíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Phytotoma rutila"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bítááʼ dóó bitéél dóó bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Chʼil náyiigéshé łichíʼígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé yiłchozh.
Díilii bidághaaʼ hólóní

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Procnias averano"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10&ndash;11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ éí łizhin; bitsiiʼ éí łichííʼ; bidághaaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.

Díilii bidághaaʼ hólóní éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh.
Díilii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Procnias"* deiłníigo deiyózhí. Díilii éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10&ndash;12di asdzoh áníłtso, áádóó éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh.
Dzidzé yildeełii bitsiiʼ diłhiłígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Carpornis cucullata"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitsiiʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó diniltsogo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łizhin.

Dzidzé yildeełii bitsiiʼ diłhiłígíí éí dzidzé yildeeł; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dzidzé deildeełii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Carpornis"* deiłníigo deiyózhí. Dzidzé deildeełii éí naaki ałʼąą átʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí łitsogo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó diniltso łeh; bidaaʼ éí łizhin.

Dzidzé deildeełii éí dzidzé deildeeł; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dziłtah naaʼahóóhai bitsiiʼ łitsxooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rupicola peruvianus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 12&ndash;13di asdzoh áníłtso. Bikąígíí éí bitsʼíís łizhin; bitsiiʼ dóó bizééʼ dóó bitsiiyah éí łitsxo; binághah éí halbá; bidaaʼ éí diniltsxo. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí.

Dziłtah naaʼahóóhai bitsiiʼ łitsxooígíí éí tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dziłtah naaʼahóóhai

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rupicola"* deiłníigo deiyózhí. Dziłtah naaʼahóóhai éí naaki ałʼąą átʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 12&ndash;13di asdzoh áníłtso. Bikąígíí éí bitsʼíís łizhin dóó łitsxogo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diniltsxo. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí.

Dziłtah naaʼahóóhai éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsin bineestʼąʼ yiłchozhii binákʼee halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pipreola pulchra"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bidaaʼ éí diniltso. Bikąʼígíí éí binákʼee halzhin.

Tsin bineestʼąʼ yiłchozhii binákʼee halzhinígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsin bineestʼąʼ deiłchozhii íiyisígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pipreola"* deiłníigo deiyózhí. Tsin bineestʼąʼ deiłchozhii íiyisígíí éí 11 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bidaaʼ éí łitsxo łeh.
Tsin bineestʼąʼ yiłchozhii łichxíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Xipholena punicea"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí diłhiłgo łichxííʼ; bitʼaʼ éí łigai; bidaaʼ éí dinilbá. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Tsin bineestʼąʼ yiłchozhii łichxíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsin bineestʼąʼ yiłchozhii łizhin dóó łichxíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Phoenicircus carnifex"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Baʼáádígíí
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dóó bitsiitʼáád łichxííʼ; binákʼee dóó bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí bitsiitʼáád doo halchxíiʼ da; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí.

Tsin bineestʼąʼ yiłchozhii łizhin dóó łichxíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Jeeshóóʼniiʼí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Perissocephalus tricolor"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15&ndash;16di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo diniltsxo; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí dootłʼizhgo łibá; bidaaʼ éí dinilbá dóó kʼíjíjin.

Jeeshóóʼniiʼí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bináyaah łigaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Zaratornis stresemanni"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí halzhin; bináyaah éí łigai; bidaaʼ éí dinilbá.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bináyaah łigaaígíí éí dahtsʼaaʼ bidzidzeʼ yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitsiiyah halchíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ampelion rubrocristatus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bitsiiyah éí diłhiłgo halchííʼ; bidaaʼ éí łibá.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitsiiyah halchíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Zhį́ʼii daʼałchozhí bitéeltsįʼgoʼ hólónígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah daakahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cephalopterus"* deiłníigo deiyózhí. Zhį́ʼii daʼałchozhí bitéeltsįʼgoʼ hólónígíí éí tááʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15&ndash;22di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ éí łibá. Bikąʼígíí éí bitéeltsįʼgoʼ hólǫ́ (baʼáádígíí éí bitéeltsįʼgoʼ ádin).

Zhį́ʼii daʼałchozhí bitéeltsįʼgoʼ hólónígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii danizhónígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cotingidae"* deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii danizhónígíí éí 66 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh łeh. Łaʼ éí 19&ndash;20di asdzoh ádaníłtso, náánáłaʼ éí tʼóó 4&ndash;5di asdzoh ádaníłtso.

Tʼááłáhági átʼéego:Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii danizhónígíí
Tsʼíʼii yildeełii binákʼee halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Conopophaga melanops"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá; binákʼee éí halzhin; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád éí halchxííʼ; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí diniltsxo dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Tsʼíʼii yildeełii binákʼee halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Wóláchííʼ yiyiitsahii bitsiitʼáád halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pittasoma michleri"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai dóó łizhingo yistłʼin; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí łibá.

Wóláchííʼ yiyiitsahii bitsiitʼáád halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tsʼíʼii deildeełii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Conopophagidae"* deiłníigo deiyózhí. Tsʼíʼii deildeełii éí 11 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.

Tʼááłáhági átʼéego:Tsʼíʼii deildeełii
Tsin yąąh dzootʼihí (Ałtsʼáʼáztiin)

***[[Tsin yąąh dzootʼihí]]**

*Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí
*Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí
*Tsin yąąh dzootʼihí bidaaʼ łitsxooígíí
*Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí naashchʼąąʼígíí
|}
Atʼąąʼ yiníłʼíní bitéél yishtłizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anabacerthia lichtensteini"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó binátsʼiin éí diniltsxo; bitsiitʼáád éí halbá; bidaaʼ éí diłhił.

Atʼąąʼ yiníłʼíní bitéél yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tsin bigaan yąąh dzootʼihí ntsaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Megaxenops parnaguae"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łibá dóó tʼóó bíyó shiyish.

Tsin bigaan yąąh dzootʼihí ntsaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tábąąh nátsʼįįłgaii baa dzólnígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cinclodes aricomae"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; binátsʼiin dóó bizééʼ éí łigai; bitéél éí dinilgaigo yistłʼin; bidaaʼ éí diłhił.

Tábąąh nátsʼįįłgaii baa dzólnígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tsʼaaʼ yitłʼóhí daachʼį́dígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Asthenes baeri"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił dóó doo nineez da.

Tsʼaaʼ yitłʼóhí daachʼį́dígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Hodíłchʼiltah ayáásh (Ałtsʼáʼáztiin)

*Shádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah ayáásh
*Tó wónaanídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah ayáásh
|}
Tsin diwozhítah tsídii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pseudoseisura lophotes"* deiłníigo deiyózhí. Tsin diwozhítah tsídii éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9&ndash;10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.

Tsin diwozhítah tsídii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Dziłtah tseewoshí binátsʼiin łigaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Leptasthenura xenothorax"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łiba; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; binátsʼiin éí łigai; bizééʼ éí diłhił dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.

Dziłtah tseewoshí binátsʼiin łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Dijádídlǫ́ʼí yił aheełtʼéhé

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Coryphistera alaudina"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bináyaah éí dibéłchíʼí; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.

Dijádídlǫ́ʼí yił aheełtʼéhé éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tsin yąąh dzootʼihí bizééʼ dinilgaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Margarornis stellatus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bizééʼ éí dinilgai; bitéél éí diniltsogo halkizh; bidaaʼ éí łibá.

Tsin yąąh dzootʼihí bizééʼ dinilgaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tseewoshí binátsʼiin łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aphrastura spinicauda"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; binátsʼiin éí łitso; bidaaʼ éí łibá.

Tseewoshí binátsʼiin łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tseewoshí bitsiiʼ łibáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cranioleuca semicinerea"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí łibá; bidaaʼ éí łibá ałdóʼ.

Tseewoshí bitsiiʼ łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tseewoshí yishtłizhí binághah halbáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Synallaxis azarae"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binághah dóó bitéél éí halbá; bidaaʼ éí łizhin.

Tseewoshí yishtłizhí binághah halbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tseewoshí yishtłizhígíí

&nbsp;(dóó **Tseewoshí daalbáhígíí**) éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Synallaxis"* deiłníigo deiyózhí. Tseewoshí yishtłizhígíí éí 35 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Łeʼígéédí bitʼaʼ diłhiłígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bike.yahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Geositta saxicolina"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí diłhił łeh; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.

Łeʼígéédí bitʼaʼ diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tsintah łeʼígéédí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Geositta poeciloptera"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí diłhił.

Tsintah łeʼígéédí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Atʼąąʼ nahjįʼadeiníiłii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sclerurus"* deiłníigo deiyózhí. Atʼąąʼ nahjįʼadeiníiłii éí tsostsʼid ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ.

Atʼąąʼ nahjįʼadeiníiłii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Hodíłchʼiltah dzootʼihí bitéél dinilbáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Upucerthia validirostris"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił dóó tʼóó bíyó shiyish.

Hodíłchʼiltah dzootʼihí bitéél dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeetʼoh ííłʼíní

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Furnarius longirostris"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.

Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeetʼoh ííłʼíní éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Atʼaʼ yiltʼąąʼí yąąh dzootʼihí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Berlepschia rikeri"* deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii *"Berlepschia"*-jí atah yisdzoh).
 
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo łikizh; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.

Atʼaʼ yiltʼąąʼí yąąh dzootʼihí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Kʼosiłgaii noodǫ́zígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pseudocolaptes boissonneautii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bikʼos éí łigai; bitéél éí dibéłchíʼí dóó dinilbáago noodǫ́ǫz łeh; bidaaʼ éí łibá.

Kʼosiłgaii noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tsétah dzootʼihí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ochetorhynchus andaecola"* deiłníigo dayózhí.
left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél dóó binátsʼiin éí dinilbá; bidaaʼ éí łiba.

Tsétah dzootʼihí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsin bigaan yąąh dzootʼihí bizééʼ łigaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pygarrhichas albogularis"* deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii *"Pygarrhichas"*-jí atah yisdzoh).
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ éí łigai; bitéél dóó bikʼiiz éí diłhił dóó łigaigo łikizh; bidaaʼ éí łiba dóó de shiyish.

Tsin bigaan yąąh dzootʼihí bizééʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsin bigaan yąąh dzootʼihí noodǫ́zígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Xenops rutilans"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí dinilzhin; bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bitéél éí dinilzhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łiba dóó de shiyish.

Tsin bigaan yąąh dzootʼihí noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Łeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Furnariidae"* deiłníigo deiyózhí. Łeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí éí 220 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo ndaashchʼąąʼ łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii deildeeł; łaʼ éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yázhí deilghał ałdóʼ.

Tʼááłáhági átʼéego:Łeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí
Dááshiyishii bidaaʼ dinilzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Campylorhamphus pusillus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9&ndash;11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiiʼ éí dinilgaigo łikizh; bidaaʼ éí shiyish dóó dinilzhin.

Dááshiyishii bidaaʼ dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Dááshiyishii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Campylorhamphus procurvoides"* deiłníigo deiyózhí. Dááshiyishii éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9&ndash;11di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhin; bidaaʼ éí shiyish.

Dááshiyishii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Lepidocolaptes albolineatus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél dóó bizééʼ éí dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsin yąąh dzootʼihí bidaaʼ nineezígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Nasica longirostris"* deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii *"Nasica"*-jí atah yisdzoh).
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 13&ndash;15di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí łigaigo halkizh; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhiłgo łigai dóó nineez.

Tsin yąąh dzootʼihí bidaaʼ nineezígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsin yąąh dzootʼihí bítááʼ noodǫ́zígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dendrocincla turdina"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bítááʼ éí dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.

Tsin yąąh dzootʼihí bítááʼ noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsin yąąh dzootʼihí bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Xiphorhynchus pardalotus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiiʼ éí dinilaigo łikizh; bitłʼaakááʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.

Tsin yąąh dzootʼihí bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsin yąąh dzootʼihí bizééʼ dinilbáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Xiphorhynchus guttatus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10&ndash;11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.

Tsin yąąh dzootʼihí bizééʼ dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsin yąąh dzootʼihí łigaigo noodǫ́zígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Lepidocolaptes leucogaster"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ dóó bizééʼ dóó bitéél éí ligaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá.

Tsin yąąh dzootʼihí łigaigo noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí yázhí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Xiphorhynchus fuscus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bítłʼah éí dinilgaigo halkizh; bidaaʼ éí łibá.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí yázhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.