open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii

**Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii** éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ecdysozoa"* deiłníigo deiyózhí.
[thumb|left|200px|[Chʼosh bikágí ntłʼizí bikágí yiiʼ haaʼnééh]]
Díí chʼosh éí aghá ánéelą́ąʼgo bijáád dahólǫ́; łaʼ éí bijáád ádin. Áádóó éí bikágí ntłʼiz łeh; díí bikágí éí doo niyée da &mdash; éí biniinaa díí chʼosh éí tʼáá ałtso bikágí yiiʼ hańdaaʼnah.
Chʼosh doo yitʼíinii bidaaʼ dichʼízhí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Kinorhyncha"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh doo yitʼíinii bidaaʼ dichʼízhí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 217 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|200px
Díí chʼosh éí 0.1&ndash;1 *mm* ádaníłtso; bitsʼíís éí nineez dóó tʼóó bíyó diwozh; áádóó bigháhootʼį́į łeh. Binááʼ éí ádin. Táłtłʼáahdi, łeeyiʼgi éí dahiná. Dííłdzid dóó chʼil éí bichʼiyąʼ.
Chʼosh doo yitʼíinii bikágí ntłʼizígíí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Loricifera"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh doo yitʼíinii bikágí ntłʼizígíí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 100 ałʼąą ádaatʼé.

Díí chʼosh éí 100*µm*&ndash;1*mm* ádaníłtso; bitsʼíís éí tʼóó bíyó dijool; áádóó éí bideeʼ łání. Binááʼ éí ádin. Táłtłʼáahdi, séítahgi éí dahiná.
Zizchʼosh

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Priapulida"* deiłníigo deiyózhí. Zizchʼosh éí tónteel bibąąhgi dóó tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 20 ałʼąą ádaatʼé.

Díí chʼosh éí 0.1&ndash;15di asdzoh ádaníłtso; bitsʼíís éí nineez. Binááʼ éí ádin. Bitsii éí tʼóó bíyó diʼil łeh. Táyiʼdi, łeeyiʼgi éí dahiná. Hashtłʼish dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ.
Yaatsʼósí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Nematomorpha"* deiłníigo deiyózhí. Yaatsʼósí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; adóó éí 350 ałʼąą ádaatʼé.
[thumb|left|250px|Yaatsʼósí dóó [nahachagii]]
Díí chʼosh éí 2&ndash;4di asdzoh ádaníłnéez łeh; bitsʼíís éí ayóo ádaałtsʼósí. Binááʼ éí ádin. Táyiʼdi (naaldlooshii yiiʼ daʼadlání dóó beʼekʼidi) éí dahiná.
Tsįdláádkááʼ naatʼiʼí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Tardigrada"* deiłníigo deiyózhí. Tsįdláádkááʼ naatʼiʼí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; adóó éí 1,150 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Díí chʼosh éí 0.1&ndash;0.5 *mm* ádaníłtso; bitsʼíís éí tʼóó bíyó ditą́, adóó éí bijáád tseebíí. Binááʼ éí áłtsʼíísí. Tsįdláád bikáaʼgi dóó táyiʼdi éí tʼóó ahayóí. Chʼil dóó chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Chʼoshłóóʼ bitsʼaʼ yilzhólí

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Umbraculoidea"* deiłníigo deiyózhí. Chʼoshłóóʼ bitsʼaʼ yilzhólí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́.
thumb|left|250px
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí *cm* ádaníłtso. Bitsʼaʼ éí yilzhóólí dóó tʼóó bíyó nteel łeh. Táłtłʼáahdi éí naakai, áádóó éí ałʼąą átʼéego ndaashchʼąąʼ. Chʼosh doo yitʼíinii dóó chʼil dóó łóóʼ yázhí éí bichʼiyąʼ.
Táyiʼ naatʼiʼí bizééʼ nímazígíí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rotifera"* deiłníigo deiyózhí. Táyiʼ naatʼiʼí bizééʼ nímazígíí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; adóó éí 2,200 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Díí chʼosh éí 0.1&ndash;0.5 *mm* ádaníłtso łeh; bitsʼíís éí nineez áádóó éí bigháhootʼį́į łeh; bijáád éí ádin. Beʼekʼid biyiʼdi éí dahináa łeh. Chʼosh doo yitʼíinii dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ.
Chʼoshtsoh bíláshgaantsohí biyaʼ (chʼosh doo yitʼíinii)

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cycliophora"* deiłníigo deiyózhí. Chʼoshtsoh bíláshgaantsohí biyaʼ éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí naaki ałʼąą átʼé.

Díí chʼosh éí 0.1&ndash;0.5 *mm* ádaníłtso łeh. Chʼoshtsoh bíláshgaantsohí bizééʼ yikáaʼgi éí dahiná.
Łóóʼ bigaan dahólónígíí biyaʼ

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dicyemida"* (éí doodaiiʼ *"Rhombozoa"*) deiłníigo deiyózhí. Łóóʼ bigaan dahólónígíí biyaʼ éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 77 ałʼąą ádaatʼé.

Díí chʼosh éí 0.5&ndash;7 *mm* ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí nineez, bijáád éí ádin. Łóóʼ bigaan dahólónígíí bichą́ʼáshkʼazhí yikáaʼgi éí dahiná.
Táyiʼ chʼosh bideeʼ názbąsí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Phoronida"* deiłníigo deiyózhí. Táyiʼ chʼosh bideeʼ názbąsí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 10 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Díí chʼosh éí 2&ndash;20 *cm* ádaníłnéez łeh. Bitsʼíís éí nineez, bijáád éí ádin. Táłtłʼáahdi, séítahgi éí naháaztą́. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Tóchʼilgi átʼéhígíí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Bryozoa"* deiłníigo deiyózhí. Tóchʼilgi átʼéhígíí éí beʼekʼid dóó tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 5,000 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px|Díí éí doo tóchʼilgi átʼéhígíí tʼááłáʼí átʼée da; tóchʼilgi átʼéhígíí ląʼí ádaatʼé
Díí chʼosh éí tʼóó 0.5 *mm* ádaníłtso łeh. Tóchʼil yázhí éí ndahalin łeh. Táłtłʼáahdi, tóchʼil halánítahgi éí naháaztą́. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí

**Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí** éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Spiralia"* deiłníigo deiyózhí (Łaʼ éí *"Lophotrochozoa"* deiłníigo deiyózhí).

Díí chʼosh éí bijáád ádin; łaʼ éí táyiʼ dóó tónteel biyiʼdi dahiná, náánáłaʼ éí nihookááʼ naaldeeh. Áádóó łaʼ éí bitsʼaʼ dahólǫ́.
Chʼosh bitsiiní

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Entoprocta"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsiiní éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; łaʼ éí beʼekʼid biyiʼdi dahiná ałdóʼ; adóó éí 150 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Díí chʼosh éí 0.1&ndash;7 *mm* ádaníłnéez łeh. Tsékááʼ dóó séítahgi éí naháaztą́ą łeh; łaʼ éí ndadilnaʼgo naaldeeh. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Chʼoshtʼą́hí dóó chʼosh naatsʼǫǫdí biyaʼ

&nbsp;dóó **chʼosh naatsʼǫǫdí biyaʼ** éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Orthonectida"* deiłníigo deiyózhí. Chʼoshtʼą́hí biyaʼ dóó chʼosh naatsʼǫǫdí biyaʼ éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 20 ałʼąą ádaatʼé.

Díí chʼosh éí bitsʼíís nineez áádóó éí bigháhootʼį́į łeh; bijáád éí ádin. Chʼoshtʼą́hí dóó chʼosh naatsʼǫǫdí dóó sǫʼ łóóʼ biyiʼdi éí dahiná. Biyázhí éí tónteel biyiʼdi ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Chʼosh bitsʼaʼí aaʼańdaʼaʼniłígíí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Gastrochaenidae"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsʼaʼí aaʼańdaʼaʼniłígíí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.

Díí chʼosh éí bitsʼaʼ nímaz dóó áłtsʼą́ą́ʼí dóó tʼóó bíyó nineez. Tsékááʼ dóó tsé biyiʼdi dóó tóchʼil yooʼí biyiʼdi éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Chʼosh bitsʼaʼí tsʼaaʼígíí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Corbulidae"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsʼaʼí tsʼaaʼígíí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; łaʼ éí tó ńlį́įdi dahólǫ́ ałdóʼ.

Díí chʼosh éí bitsʼaʼ nímaz dóó áłtʼą́ą́ʼí dóó heetsʼóóz. Łeeyiʼdi éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Chʼosh bitsʼaʼí taʼneeskʼánígíí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pholadidae"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsʼaʼí taʼneeskʼánígíí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.
thumb|left|250px
Díí chʼosh éí bitsʼaʼ 1&ndash;7di asdzoh ádaníłnééz; adóó éí taʼneeskʼą́. Łeeyiʼdi dóó séítahdi éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Chʼosh bitsʼaʼí dijoolígíí

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cardiidae"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsʼaʼí dijoolígíí éí tónteel bibąąhdi dahólǫ́; adóó éí 205 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Díí chʼosh éí bitsʼaʼ dijool dóó taʼneeskʼą́ą łeh. Łeeyiʼdi éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Chʼosh bitsʼaʼí bideełání

&nbsp;éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Limidae"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsʼaʼí bideełání éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 130 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Díí chʼosh éí bitsʼaʼ diłhił dóó bitsʼíís łichííʼ dóó łitsxogo naashchʼąąʼ łeh. Tsékááʼ dóó tóchʼil yooʼítah éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.
Tsinaaʼeeł biyaʼ

/**Tónteel tsinaʼayąʼii** éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Teredinidae"* deiłníigo deiyózhí. Tsinaaʼeeł biyaʼ éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.
thumb|left|250px
Azhą́ éí chʼosh bitsʼaʼígíí yidáoltąʼ ndi, díí chʼosh éí bitsʼaʼ ádin. Bitsʼíís éí nineez dóó áłtsʼóózí. Tsin éí bichʼiyąʼ.
Jááłánii dilwoʼígíí

&nbsp;éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzo. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Scutigeromorpha"* deiłníigo deiyózhi. Jááłánii dilwoʼígíí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; adóó éí 100 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí bijáád danineez dóó binááʼ ntsaa. Bitseeʼ dóó bideeʼ éí danineez ałdóʼ. Bitsʼíís éí 0.5&ndash;1.5di asdzoh áníłnééz. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tséyaa jááłánii

&nbsp;éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzo. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Lithobiomorpha"* deiłníigo deiyózhi. Tséyaa jááłánii éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́; adóó éí 1,300 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí bijáád 30 dóó binááʼ ádaałtsʼíísí; łaʼ éí binááʼ ádaadin. Bitsʼíís éí 0.5&ndash;2di asdzoh áníłnééz. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Jááłánii áłtsʼózígíí

&nbsp;éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzo. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Geophilomorpha"* deiłníigo deiyózhi. Jááłánii áłtsʼózígíí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; adóó éí 1,200 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí bijáád doo danineez da; adóó binááʼ éí ádaałtsʼíísí. Bitsʼíís éí 1&ndash;2.5di asdzoh áníłnéez łeh. Łeeyiʼdi éí dahináa łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Dzidiłháshii

&nbsp;éí jááłánii dah yikahjí atah daasdzo. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Scolopendromorpha"* deiłníigo deiyózhi. Dzidiłháshii éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí dóó Hakʼaz Dineʼé Bikéyah; adóó éí 800 ałʼąą ádaatʼé.

Díí jááłánii éí bijáád daditą́ dóó doo danineez da; binááʼ éí ádaałtsʼíísí. Bitsʼíís éí 3&ndash;12 asdzoh áníłnéez łeh. Tséyaagi éí dahináa łeh. Tłʼéeʼgo éí chʼosh dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał hadaalzheehgo naakai.
Jááłánii binááʼ dį́įʼii

&nbsp;éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzo. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Colobognatha"* deiłníigo deiyózhi. Jááłánii binááʼ dį́įʼii éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; adóó éí 230 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí bijáád dóó bitsiitsʼiin ádaałtsʼíísí; binááʼ dį́įʼ łeh (łaʼ éí binááʼ naaki). Bitsʼíís éí 1&ndash;4di asdzoh áníłnéez łeh. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Jáálánii diʼilígíí

&nbsp;éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzo. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Polyxenida"* deiłníigo deiyózhi. Jááłánii diʼilígíí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́; adóó éí 86 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí bikágí tʼóó bíyó diʼil. Bitsʼíís éí 0.3&ndash;0.5di asdzoh áníłnééz, áádóó éí dinilbá dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Chʼosh bitsʼaʼnézí

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Scaphopoda"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsʼaʼnézí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.

Díí chʼosh bitsʼaʼ éí 0.5&ndash;15 *cm* ádaníłnééz; adóó éí łigai dóó yistłizhgo ndaashchʼąąʼ leh. Łeeyiʼdi éí dahiná.
Chʼosh kétsʼaʼii

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Caudofoveata"* deiłníigo deiyózhí. Chʼosh kétsʼaʼii éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 130 ałʼąą ádaatʼé.

Díí chʼosh éí 1&ndash;30 *mm* ádaníłtso; adóó éí yistłizhgo ndaashchʼąąʼ leh. Łeeyiʼdi éí dahiná.
Chʼosh yíldzisí

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Solenogastres"* deiłníigo deiyózhí (łahda *"Neomeniomorpha"* deiłní). Chʼosh yíldzisí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 180 ałʼąą ádaatʼé.

Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí *mm* ádaníłtso; adóó éí dinilgai dóó yistłizhgo ndaashchʼąąʼ leh. Bitsʼaʼ éí ádin. Łeeyiʼdi dóó tóchʼil halánítah éí dahiná. Jélii łóóʼ bikágí éí bichʼiyąʼ.
Łóóʼ bigaan neeznání íiyisígíí

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahiná; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Teuthida"* deiłníigo deiyózhí. Łóóʼ bigaan neeznání íiyisígíí éí 300 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Łóóʼ bigaan neeznání íiyisígíí éí bitsʼíís yilzhólí; bitsʼaʼ dóó bitsʼíístsʼiin doo hólǫ́ǫ da; áádóó éí 24di asdzoh ádaníłtso łeh (łaʼ éí yéigo dantsxaa ndi). Łaʼ éí bikágí adiníłdíín. Binááʼ éí naaki. Bidaaʼ éí tsídii bidaaʼ nahalin. Łóóʼ dóó táyiʼ naaztʼiʼígíí éí bichʼiyąʼ.
Łóóʼ bigaan neeznání nímazígíí

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahiná; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sepiolida"* deiłníigo deiyózhí. Łóóʼ bigaan neeznání nímazígíí éí 70 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Łóóʼ bigaan neeznání nímazígíí éí bitsʼíís nímaz dóó doo nineez da; bitsʼaʼ dóó bitsʼíístsʼiin éí ádin; áádóó éí tʼóó 0.5&ndash;3di asdzoh ádaníłtso łeh. Binááʼ éí naaki. Bidaaʼ éí tsídii bidaaʼ nahalin. Łóóʼ dóó táyiʼ naaztʼiʼígíí éí bichʼiyąʼ.
Jááłánii nineezígíí

&nbsp;éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzo. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Juliformia"* deiłníigo deiyózhi. Jááłánii nineezígíí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Hakʼaz Dineʼé Bikéyah dóó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí; adóó éí 2,200 ałʼąą ádaatʼé.

Díí jááłánii éí binááʼ dóó bijáád ádaałtsʼíísí dóó bikágí dantłʼiz. Bitsʼíís éí 2&ndash;13di asdzoh áníłnééz, áádóó éí diłhił dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Chʼil dóó tsin bineestʼąʼ dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.

Tʼááłáhági átʼéego:Jááłánii nineezígíí
Jááłánii biziiz łání

&nbsp;éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzo. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Polydesmida"* deiłníigo deiyózhi. Jááłánii biziiz łání éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́; adóó éí 3,500 ałʼąą ádaatʼé.

Díí jááłánii éí bikágí dantłʼiz; binááʼ éí ádin łeh. Bitsʼíís éí 0.5&ndash;1.5di asdzoh ádaníłnéez łeh, áádóó éí diłhił dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Dííłdzid dóó atʼąąʼ biyaagi éí dahináa łeh. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.

Tʼááłáhági átʼéego:Jááłánii biziiz łání
Łóóʼ bigaan neeznání bitsʼinígíí

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahiná; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sepiida"* deiłníigo deiyózhí. Łóóʼ bigaan neeznání bitsʼinígíí éí 120 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px|Łóóʼ bigaan neeznání binááʼ
thumb|left|250px|Díí łóóʼ bigaan neeznání bitsʼin (tʼááłáʼí tʼéiyá bee hólǫ́)
Łóóʼ bigaan neeznání bitsʼinígíí éí 6&ndash;10di asdzoh ádaníłtso łeh; bitsʼaʼ doo hólǫ́ǫ da, áko ndi bitsʼíís yiyiʼdi tsʼin tʼááłáʼí hólǫ́. Binááʼ éí naaki. Bidaaʼ éí tsídii bidaaʼ nahalin. Łóóʼ dóó chʼosh bikágí ntłʼizí éí bichʼiyąʼ.
Łóóʼ bigaan tseebíí ntsxaaígíí

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí dóó Haʼaʼaahjí Tónteel biyiʼdi dahiná; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Enteroctopus"* deiłníigo deiyózhí. Łóóʼ bigaan tseebíí ntsxaaígíí éí 4 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Łóóʼ bigaan tseebíí ntsxaaígíí éí 3&ndash;11 adéesʼeez ádaníłtso, áádóó éí łibá dóó dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ łeh (łaʼ éí daaltsxo). Bitsʼaʼ dóó bitsʼíístsʼiin doo hólǫ́ǫ da. Binááʼ éí naaki. Bidaaʼ éí tsídii bidaaʼ nahalin. Łóóʼ dóó chʼosh bikágí ntłʼizí éí bichʼiyąʼ.
Łóóʼ bigaan tseebíí bináátsohígíí

&nbsp;éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahiná; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Graneledone"* deiłníigo deiyózhí. Łóóʼ bigaan tseebíí bináátsohígíí éí 8 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Łóóʼ bigaan tseebíí bináátsohígíí éí dinilgai dóó dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ łeh. Bitsʼaʼ dóó bitsʼíístsʼiin doo hólǫ́ǫ da. Táłtłʼáahdi éí ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ. Binááʼ éí naaki. Bidaaʼ éí tsídii bidaaʼ nahalin. Łóóʼ dóó chʼosh bikágí ntłʼizí éí bichʼiyąʼ.
Chʼosh bitʼaʼ dayiidisígíí

**Chʼosh bitʼaʼ dayiidisígíí** éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Neoptera"* deiłníigo deiyózhí

Chʼosh bitʼaʼ dahólónígíí éí tʼáá ałtso bitʼaʼ dayiidis, tʼáá hazhóʼó tániilʼáí dóó aniłtʼánii bitseeʼ hólóní.

Díí chʼosh éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́.

 

Tʼááłáhági átʼéego:Chʼosh bitʼaʼ dayiidisígíí
Chʼosh łahgo ádaanéhígíí

**Chʼosh łahgo ádaanéhígíí** éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Holometabola"* (éí doodaiiʼ *"Endopterygota"*) deiłníigo deiyózhí.
thumb|left|100px
Díí chʼosh éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, áádóó éí 850,000 ałʼąą ádaatʼé.

Chʼosh łahgo ádaanéhígíí biyázhí éí bitʼaʼ ádaadin (binááʼ ałdóʼ doo hólǫ́ǫ da łeh), daneeyánígíí éí bitʼaʼ dahólǫ́ǫ ndi. 

 

Tʼááłáhági átʼéego:Chʼosh łahgo ádaanéhígíí
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiitsoh yázhí

&nbsp;éí tsídii doo ndaatʼáʼii dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhea pennata"* deiłníigo dayózhí. Díí tsídiitsoh éí halgaiigi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi naaghá.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiitsoh yázhí éí 2.5&ndash;3.5 adéesʼeez áníłtso, áádóó éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Bikʼos dóó bijáád éí danineez, bitsiiʼ éí áłtsʼíísí. Díí tsídiitsoh éí tsin bitʼąąʼ dóó bineestʼąʼ yiłchozhgo naagháa łeh; chʼil binááʼ yildeeł ałdóʼ.
Łeesdísí łibáhígíí

&nbsp;éí tsídii doo ndaatʼáʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyah beʼałníiʼdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Apteryx haastii"* deiłníigo dayózhí.

Łeesdísí łibáhígíí éí tsintah dóó hodíłchʼiltah hiná, áádóó éí tłʼéeʼgo naagháa łeh.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 18&ndash;20di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dijool dóó tʼóó bíyó łikizh, bidaaʼ éí nineez. Bikʼos éí doo nineez da. Binááʼ dóó bitʼaʼ éí ádaałtsʼíísí. Łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ.
Tsídiitsoh bikʼos łitsooí

&nbsp;éí tsídii doo ndaatʼáʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Casuarius unappendiculatus"* deiłníigo dayózhí. Tsintahgi dóó tábąąhgi éí hiná.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídiitsoh éí 5&ndash;6 adéesʼeez áníłtso. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó ditsʼoz; bijáád éí nineez dóó łibá. Tsídiitsoh bikʼos łitsooí éí tsin bineestʼąʼ yildeełgo naagháa łeh; łahda naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał ałdóʼ.
Tsídiitsoh bikʼos naashchʼąąʼí

&nbsp;éí tsídii doo ndaatʼáʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Casuarius"* deiłníigo deiyózhí. Dziłtah dóó tsintahgi dóó tábąąhgi éí dahiná. Tsídiitsoh bikʼos naashchʼąąʼí éí 3 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídiitsoh éí 4&ndash;6 adéesʼeez ádaníłtso. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó ditsʼoz; bijáád éí nineez dóó łibá. Tsídiitsoh bikʼos naashchʼąąʼí éí tsin bineestʼąʼ deildeełgo naakai łeh; łahda naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał ałdóʼ.
Tsídiitsoh bikʼos łibáhígíí

&nbsp;éí tsídii doo ndaatʼáʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Struthio molybdophanes"* deiłníigo dayózhí. Halgaiigi éí hiná.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídiitsoh éí 5&ndash;9 adéesʼeez áníłtso. Bikʼos dóó bijáád éí daalbá; dąągo éí tʼóó bíyó dadootłʼizh. Bitsʼíís éí łizhin; bijáád éí nineez. Tsídiitsoh bikʼos łibáhígíí éí tłʼoh dóó chʼil bikǫ́ǫ́ʼ yildeełgo naagháa łeh.
Hodíłchʼiltah naaʼahóóhai łibáhígíí

&nbsp;éí tsídii doo ndaatʼáʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Crypturellus"* deiłníigo deiyózhí. Hodíłchʼiltah naaʼahóóhai łibáhígíí éí 21 ánéelą́ą́ʼ ałʼąą ádaatʼé. 
thumb|left|250px
Azhą́ díí tsídii naaʼahóóhai dóó dįʼ ndahalin ndi, doo naaʼahóóhai ádaatʼée da &mdash; tsídiitsoh dah yikahjí atah daaszoh, áádóó éí tsídiitsohgi átʼéego nihookááʼ naakai łeh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;11di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí áłtsʼíísí, áádóó éí bitseeʼ ádin.

Hodíłchʼiltah naaʼahóóhai łibáhígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil binááʼ deildeeł. Łahda chʼosh chʼééh digháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał ałdóʼ.
Hodíłchʼiltah naaʼahóóhai dilwoʼígíí

&nbsp;éí tsídii doo ndaatʼáʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Eudromia"* deiłníigo dayózhí. Hodíłchʼiltah naaʼahóóhai dilwoʼígíí éí 2 ałʼąą átʼé. 
thumb|left|250px
Azhą́ díí tsídii naaʼahóóhai dóó dįʼ nahalin ndi, doo naaʼahóóhai átʼée da &mdash; tsídiitsoh dah yikahjí atah yiszoh, áádóó éí tsídiitsohgi átʼéego nihookááʼ naagháa łeh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15&ndash;16di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilgai dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ łeh; bitsiiʼ éí áłtsʼíísí, áádóó éí bitseeʼ ádin.

Hodíłchʼiltah naaʼahóóhai dilwoʼígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil binááʼ yildeeł. Łahda chʼosh chʼééh digháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał ałdóʼ.
Zéézhinii

**Zéézhinii** éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́; adóó éí 3 ałʼąą ádaatʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anhimidae"* deiłníigo deiyózhí.

Zéézhinii éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi dahináa łeh. Díí tsídii éí tʼáá ałtso bikʼos dóó bijáád nineez; áádóó éí bitsʼíís łibá dóó łizhingo naashchʼąąʼ. Bijáád éí łitsxo, áádóó éí bikéshgaan dahólǫ́.

Zéézhinii éí tʼáá ałtso daʼałchozhgo naakai; chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ éí deildeeł.
Zéézhinii bitsiiʼ łigaaígíí

&nbsp;éí táłkáaʼgi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Chauna chavaria"* deiłníigo dayózhi.
thumb|left|250px
Zéézhinii bitsiiʼ łigaaígíí éí tábąąhgi dóó nahoditsʼǫʼ dahólǫ́ǫgi naakai łeh, táłkáaʼgi éí ndaaʼeeł ałdóʼ (bikeeʼ éí naalʼeełí bikeeʼ nahalin).

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 34&ndash;35di asdzoh áníłtso; 8&ndash;9 dahidídloʼ áníłdáás. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá, bikʼos éí łizhin dóó nineez. Bijáád dóó bikeeʼ éí daalchííʼ.

Zéézhinii bitsiiʼ łigaaígíí éí ałchozhgo naaghá &mdash; chʼil bikétłʼóól dóó chʼil binááʼ yiłchozh; łahda chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Naalʼeełí bikéshgaan hólóní

&nbsp;éí táłkáaʼgi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́; áadi éí tábąąhgi naaghá. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Plectropterus gambensis"* deiłníigo dayózhi.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 30&ndash;45di asdzoh áníłtso; 9&ndash;15 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Bikąʼígíí éí łigai dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ dóó bijáád éí łichííʼ. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí dóó łibá.

Naalʼeełí bikéshgaan hólóní éí chʼil bitʼąąʼ yiłchozh łeh; chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Naalʼeełí yistłʼinígíí

&nbsp;éí táłkáaʼgi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́; áadi éí tábąąhgi naaghá. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Stictonetta naevosa"* deiłníigo dayózhi.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 20&ndash;23di asdzoh áníłtso; 1&ndash;2.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Bitsʼíís éí łigai dóó łizhingo yistłʼin. Bikąʼígíí éí bidaaʼ łichííʼ; baʼáádígíí éí bidaaʼ łibá.

Naalʼeełí yistłʼinígíí éí chʼil bitʼąąʼ yiłchozh łeh; chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Naalʼeełíchilí

&nbsp;éí táłkáaʼgi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó  dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Nettapus"* deiłníigo deiyózhi. Naalʼeełíchilí éí 3 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí tʼóó 5&ndash;15di asdzoh áníłtso. Bidaaʼ dóó bikeeʼ éí doo danineez da. Łaʼ éí bitsʼíís éí łigai dóó łizhingo ndaashchʼąąʼ, náánáłaʼ éí bitsʼíís łitsxo.

Naalʼeełíchilí éí chʼil bitʼąąʼ yiłchozh łeh; chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Táłkááʼ naalʼeełí

**Táłkááʼ naalʼeełí** éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anatinae"* deiłníigo deiyózhí.

Díí tsídii éí tʼáá ałtso bikʼos nineez dóó bitsʼíís dijool; áádóó éí beʼekʼid dóó tó ńlį́ yikáaʼgi ndaaʼeeł.

Táłkááʼ naalʼeełí éí daʼałchozhgo naakai.

Tʼááłáhági átʼéego:Táłkááʼ naalʼeełí
Ayánítsiiʼí

&nbsp;éí Tónteeldę́ę́ʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bibąąhgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Bucephala albeola"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Ayánítsiiʼí éí tʼáyaałchííʼ baʼáán yiyiʼdi bitʼoh ádeilééh.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsʼíís éí 1&ndash;1.5 adéesʼeez áníłtso, 1&ndash;1.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Ayánítsiiʼí éí chʼosh bitsʼaʼígíí dóó chʼosh bikágí ntłʼizí deildeeł; łóóʼ yázhí deilghał ałdóʼ.
Naalʼeełí ánínígíí

&nbsp;éí táłkáaʼgi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá átʼéé ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyah, ńléidi éí ádaadin; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dendrocygninae"* deiłníigo deiyózhi. Naalʼeełí ánínígíí éí 8 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó yihstłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí binághah diłhił.

Naalʼeełí ánínígíí éí daʼałchozhgo naakai.
Naalʼeełí łichíʼígíí

&nbsp;éí naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Oxyura jamaicensis"* deiłníigo dayózhí.
left|250px|Baʼáádígíí
Naalʼeełí łichíʼígíí éí teeł dóó lókʼaatah dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai łeh.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łizhin dóó łigai; bidaaʼ éí dootłʼizh. Bitsʼíís éí 1&ndash;1.5 adéesʼeez áníłtso, 1&ndash;1.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí łibá.

Naalʼeełí łichíʼígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí bitsiiʼ łigaaígíí

&nbsp;éí naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Oxyura leucocephala"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Baʼáádígíí
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łigai; bidaaʼ éí dootłʼizh. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;1.8 adéesʼeez áníłtso, 1.2&ndash;1.7 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí łibá.

Naalʼeełí bitsiiʼ łigaaígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí

&nbsp;éí naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Oxyura maccoa"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łizhin; bidaaʼ éí dootłʼizh. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;1.7 adéesʼeez áníłtso, 1.2&ndash;1.8 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí diłhiłgo łibá.

Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí bitsiiʼ halzhinígíí

&nbsp;éí naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Heteronetta atricapilla"* deiłníigo dayózhí.

Naalʼeełí bitsiiʼ halzhinígíí nahoditsʼǫʼ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łizhin. Bitsʼíís éí 1&ndash;1.3 adéesʼeez áníłtso, 1.1&ndash;1.3 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí.

Naalʼeełí bitsiiʼ halzhinígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí niłchonígíí

&nbsp;éí naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Biziura lobata"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Bikąʼígíí
Naalʼeełí niłchonígíí éí teeł dóó lókʼaatah dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí diłhiłgo łibá; bitsiiʼ éí diłhił; bidaaʼ éí dootłʼizh. Bitsʼíís éí 2&ndash;2.5 adéesʼeez áníłtso, 3&ndash;5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Bikąʼígíí éí binátsįʼgoʼ hólǫ́.

Naalʼeełí niłchonígíí éí chʼosh yázhí deildeeł; łahda łóóʼ yázhí deilghał ałdóʼ.
Naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí

**Naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí** éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Oxyurini"* deiłníigo deiyózhí.

Díí naalʼeełí éí tʼáá ałtso bitsʼíís dijool dóó bitseeʼ ntłʼiz; áádóó éí teeł dóó lókʼaatah dóó beʼekʼid bibąąhgi dahoʼlǫ́ǫ łeh.

Naalʼeełí bitseeʼ ntłʼizígíí éí chʼil deiłchozh dóó chʼosh deildeełgo naakai; łaʼ éí łóóʼ deilghał aldóʼ.
Naalʼeełii

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anas carolinensis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Naalʼeełii éí tsintah dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai; halgaigi éí dahólǫ́ ałdóʼ.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitéél łigai; bitsiiʼ éí dibéłchíʼí dóó dootłʼizh. Bitsʼíís éí 0.8&ndash;1 adéesʼeez áníłtso, 0.5&ndash;1 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí.

Naalʼeełii éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Tónteeldę́ę́ʼ naalʼeełí

**Tónteeldę́ę́ʼ naalʼeełí** éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Mergini"* deiłníigo deiyózhí.

Díí naalʼeełí éí tʼáá ałtso bikʼos nineez dóó bitsʼíís dijool; łaʼ éí bidaaʼ daditsʼózí; áádóó éí tónteel bibąąhgi dahólǫ́ǫ łeh (łaʼ éí beʼekʼid yikáaʼgi ndaalʼeeł).

Tónteeldę́ę́ʼ naalʼeełí éí chʼil deiłchozh dóó chʼosh deildeełgo naakai.
Tseetsahí bidaaʼ łitsooígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anas georgica"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Tseetsahí bidaaʼ łitsooígíí éí lókʼaatah dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí bitsʼíís dóó bitsiiʼ dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí yishtłizh dóó łibá. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;2 adéesʼeez áníłtso, 1&ndash;1.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Tseetsahí bidaaʼ łitsooígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Biʼééʼ Łigaaí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anas poecilorhyncha"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Biʼééʼ Łigaaí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí éí nahoditsʼǫʼ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí bitsʼíís dinilbá dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łizhin dóó kʼíjíłtso. Bitsʼíís éí 1.8&ndash;2 adéesʼeez áníłtso, 2&ndash;3 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Biʼééʼ Łigaaí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ naalʼeełí dibéłchíʼígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anas wyvilliana"* deiłníigo dayózhí.
[thumb|left|250px|Naalʼeełí dóó [jáádtsʼósí]]
Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ naalʼeełí dibéłchíʼígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí bitsʼíís dinilgai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikąʼígíí éí bidaaʼ łizhin. Bitsʼíís éí 1.4&ndash;1.8 adéesʼeez áníłtso, 2&ndash;2.2 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ naalʼeełí dibéłchíʼígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí łibáhígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Mareca strepera"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Naalʼeełí łibáhígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá dó bitłʼaaʼ diłhił; bidaaʼ éí łizhin; bikeeʼ éí łitso. Bitsʼíís éí 1.4&ndash;2 adéesʼeez áníłtso, 1.8&ndash;2 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí.

Naalʼeełí łibáhígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí bitsiitʼáád łigaaígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Mareca americana"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Bikąʼigíí, shį́įgo
thumb|left|250px|Bikąʼigíí, haigo
Naalʼeełí bitsiitʼáád łigaaígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís łibáago naashchʼąąʼ; shį́įgo éí bitsiiʼ dootłʼizh dóó bitsiitʼáád łigai; haigo éí bitsiiʼ dóó bitsʼíís yishtłizh. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;3 adéesʼeez áníłtso, 1&ndash;3 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí łibá dóó dibéłchíʼí.

Naalʼeełí bitsiitʼáád łigaaígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi hólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Spatula clypeata"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí dootłʼizhgo disxǫs; bitʼaʼ éí łibá dóó dootłʼizh. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;2 adéesʼeez áníłtso, 1&ndash;1.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí łibá dóó dibéłchíʼí.

Naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼígíí

**Naalʼeełí táłtłʼááh ńdaalnoʼígíí** éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aythyinae"* deiłníigo deiyózhí. Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí dóó Binááʼádaałtsʼózíidi éí tʼóó ahayóí.

Naalʼeełí táłtłʼááh ńdaalnoʼígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi dahólǫ́, áádóó éí tʼáá ałtso daʼałchozhgo naakai.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Netta erythrophthalma"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Shádiʼááhdę́ę́ʼ naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhił dóó łizhin; bidaaʼ éí łibá; binááʼ éí łichííʼ. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;1.6 adéesʼeez áníłtso, 1&ndash;2 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí dinilbá dóó dibéłchíʼí.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełíłtsooí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aythya valisineria"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Baʼáádígíí dóó biyáázh
Naalʼeełíłtsooí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís diniltso dóó łibá; bikʼos dóó bitsiiʼ éí diłhiłgo łichííʼ; bidaaʼ éí łizhin. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;1.9 adéesʼeez áníłtso, 2&ndash;3.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí dinilbá dóó dibéłchíʼí.

Naalʼeełíłtsooí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ naalʼeełí bitsiiʼ halchíiʼii

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aythya ferina"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Tó wónaanídę́ę́ʼ naalʼeełí bitsiiʼ halchíiʼii éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitéél łizhin; bitsiiʼ éí diłhiłgo łichííʼ; bidaaʼ éí łibá dóó kʼíjíjin. Bitsʼíís éí 1&ndash;1.5 adéesʼeez áníłtso, 2&ndash;2.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí dinilbá dóó dibéłchíʼí.

Tó wónaanídę́ę́ʼ naalʼeełí bitsiiʼ halchíiʼii éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí diłhiłígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aythya collaris"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Naalʼeełí diłhiłígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís dóó bitsiiʼ łizhin; bitéél éí łibá; bidaaʼ éí łibá dóó łigai; binááʼ éí łitsxo. Bitsʼíís éí 1&ndash;1.5 adéesʼeez áníłtso, 1.2&ndash;1.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí diłhiłgo łibá.

Naalʼeełí diłhiłígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí binááʼ łigaaígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aythya nyroca"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Naalʼeełí binááʼ łigaaígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí bitsʼíís dóó bitsiiʼ diłhiłgo dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí diłhił dóó dinilgai; bikąʼígíí éí binááʼ łigai. Bitsʼíís éí 1.2&ndash;1.4 adéesʼeez áníłtso, 1.2&ndash;1.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Naalʼeełí binááʼ łigaaígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼí bidaaʼ dootłʼizhígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aythya marila"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼí bidaaʼ dootłʼizhígíí éí tónteel dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís łigai dóó bitéél łizhin; bitłʼaaʼ éí łizhin ałdóʼ; bitsiiʼ éí dootłʼizhgo disxǫs. Bitsʼíís éí 1.2&ndash;2 adéesʼeez áníłtso, 1.2&ndash;3 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí bitsʼíís yishtłizh dóó łibá; bitsiiʼ éí diłhił.

Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼí bidaaʼ dootłʼizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼí yázhí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aythya affinis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼí yázhí éí beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitéél łizhin; bitłʼaaʼ dóó bitsiiʼ éí łizhin ałdóʼ. Bitsʼíís éí 1.2&ndash;1.3 adéesʼeez áníłtso, 1&ndash;2 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó bitsiiʼ diłhił.

Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼí yázhí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí diłhiłígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aythya novaeseelandiae"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí diłhiłígíí éí beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí bitsʼíís diłhiłgo dibéłchíʼí; bikąígíí éí binááʼ łitso. Bitsʼíís éí 1.2&ndash;1.3 adéesʼeez áníłtso, 1.3&ndash;1.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. 

Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí diłhiłígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełí łikizhígíí

&nbsp;éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Marmaronetta angustirostris"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Naalʼeełí łikizhígíí éí beʼekʼid bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí bitsʼíís łibá dóó dinilgaigo łikizh; bidaaʼ éí diłhił. Bitsʼíís éí 1.2&ndash;1.3 adéesʼeez áníłtso, 1&ndash;1.2 dahidídloʼ áníłdáas łeh. 

Naalʼeełí łikizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Tábąąh dééłgai

&nbsp;éí chį́į́shłigaii dóó naalʼeełítsoh dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Dííshjį́įdi éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́ ałdóʼ. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cygnus olor"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Tábąąh dééłgai éí beʼekʼid dóó tó ńlį́ bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí táłkáaʼgi tsídii éí bitsʼíís łigai; bidaaʼ éí łitsxo. Bitsʼíís éí 4&ndash;5.5 adéesʼeez áníłtso, 17&ndash;32 dahidídloʼ áníłdáas łeh. 

Tábąąh dééłgai éí tłʼoh deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Dééłgaitsoh

&nbsp;éí chį́į́shłigaii dóó naalʼeełítsoh dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cygnus buccinator"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Dééłgaitsoh éí beʼekʼid dóó tó ńlį́ bibąąhgi naakai.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí táłkáaʼgi tsídii éí bitsʼíís łigai; bidaaʼ dóó bikaaʼ éí daalzhin. Bitsʼíís éí 4.5&ndash;6 adéesʼeez áníłtso, 15&ndash;30 dahidídloʼ áníłdáas łeh. 

Dééłgaitsoh éí chʼil deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł; łahda łóóʼ yázhí deilghał ałdóʼ.
Chį́į́shłigaii ałchinígíí

&nbsp;éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anser caerulescens"* (éí doodaiiʼ *"Chen caerulescens"*) deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chį́į́shłigaii éí bitsʼíís łigai (łaʼ éí bitsʼíís diłhił); bidaaʼ dóó  bikeeʼ éí daalbá; bitʼaʼ éí kʼíjíjin łeh. Bitsʼíís éí 2&ndash;3 adéesʼeez áníłtso, 7&ndash;9 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Chį́į́shłigaii ałchinígíí éí tłʼoh deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Chį́į́shłigaii łibáhígíí

&nbsp;éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anser canagicus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chį́į́shłigaii éí bitsʼíís łibá dóó łigai; bitsiiʼ éí łigai; bikeeʼ éí litsxo. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;2.5 adéesʼeez áníłtso, 4&ndash;6 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Chį́į́shłigaii łibáhígíí éí tłʼoh deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełítsoh bikeeʼ dinilchíʼígíí

&nbsp;éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Anser brachyrhynchus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełítsoh éí bitsʼíís dibélchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí dinilchííʼ dóó łizhin, áádóó éí doo nineez da. Bitsʼíís éí 2&ndash;2.5 adéesʼeez áníłtso, 4&ndash;7.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Naalʼeełítsoh bikeeʼ dinilchíʼígíí éí tłʼoh deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naalʼeełítsoh łizhinígíí

&nbsp;éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdi dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Branta leucopsis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełítsoh éí bitsʼíís diłhił dóó łibá; bikʼos éí łizhin; bitéél éí dinilbá; bidaaʼ dóó bikeeʼ éí daalzhin. Bitsʼíís éí 2&ndash;2.5 adéesʼeez áníłtso, 3&ndash;5 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Naalʼeełítsoh łizhinígíí éí tłʼoh deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ naalʼeełítsoh noodǫ́zígíí

&nbsp;éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Branta sandvicensis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełítsoh éí bitsʼíís dinilgai dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z; bikʼos dinilgai dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bitéél éí dinilbá; bidaaʼ łizhin. Bitsʼíís éí 1&ndash;2 adéesʼeez áníłtso, 3&ndash;6 dahidídloʼ áníłdáas łeh.

Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ naalʼeełítsoh noodǫ́zígíí éí tłʼoh deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Atseentélí

**Atseentélí** éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́, áádóó éí 55 ałʼąą átʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cracidae"* deiłníigo deiyózhí.

Díí tsídii éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí tązhiigi ádaníłtso łeh. Bitseeʼ éí nteel; bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ łeh. Łaʼ éí tsinlátahgi dahiná, náánáłaʼ éí halgaiigi dóó hodíłchʼiltah naakai.

Atseentélí éí tʼáá ałtso tsin bineestʼąʼ deilchozh dóó chʼil bikʼǫ́ǫ́ dóó chʼosh yázhí deildeeł.

Tʼááłáhági átʼéego:Atseentélí
Dziłtah atseentélí

&nbsp;éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí  dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Penelopina nigra"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí atseentélí bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo dootłʼizh dóó łizhin; bidaaʼ éí łitsxo dóó łichííʼ. Bitsʼíís éí 2&ndash;2.5 adéesʼeez áníłtso. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Dziłtah atseentélí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil bikʼǫ́ǫ́ dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Atseentélí łizhinígíí

&nbsp;éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Chamaepetes unicolor"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí atseentélí éí bitsʼíís diłhiłgo łizhin; binááʼ éí łichííʼ; bikeeʼ éí dinilchíiʼ łeh. Bitsʼíís éí 1.8&ndash;2 adéesʼeez áníłtso.

Atseentélí łizhinígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.
Atseentélí łibáhígíí

&nbsp;éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Akałii Bikéyahdi dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ortalis vetula"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí atseentélí éí bitsʼíís łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łizhin. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;2 adéesʼeez áníłtso.

Atseentélí łibáhígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.
Atseentélí bikʼos łikizhígíí

&nbsp;éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ortalis guttata"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí atseentélí éí bitsʼíís dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí dootłʼizh; bikʼos dóó bitéél éí dinilgaigo łikizh. Bitsʼíís éí 1.5&ndash;2 adéesʼeez áníłtso.

Atseentélí bikʼos łikizhígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.
Atseentélí bichʼahígíí

&nbsp;éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pauxi pauxi"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí atseentélí bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhił; bidaaʼ éí łichííʼ. Bitsʼíís éí 2.5&ndash;2 adéesʼeez áníłtso. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼée łeh; łaʼ éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ ndi.

Atseentélí bichʼahígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.
Tsétah díłdánii

&nbsp;éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ptilopachus petrosus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí díłdánii éí bitsʼíís yihshtłizhgo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó łikizh; bidaaʼ dóó bikeeʼ éí diłhiłgo daalchííʼ. Bitsʼíís éí 0.5&ndash;1 adéesʼeez áníłtso.

Tsétah díłdánii éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.
Dziłtah díłdánii

&nbsp;éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; Tsédeeshzha Dziłtah éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Oreortyx pictus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí díłdánii éí bitéél dóó bikʼos łibá; binághah éí yishtłizh; bizééʼ éí dibéłchíʼí; bikʼiiz éí łigai dóó dibéłchíʼíigo noodǫ́ǫ́z. Bitsʼíís éí 0.5&ndash;1 adéesʼeez áníłtso.

Dziłtah díłdánii éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.