open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii łichíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Platyceps collaris"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łichííʼ dóó dinilbáago naashchʼąąʼ; bitsiiyah éí halzhin łeh.

Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii łichíʼígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii noodǫ́zígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Platyceps ventromaculatus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z.

Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naʼashǫ́ʼii hadaalzheehii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Platyceps"* deiłníigo deiyózhí. Naʼashǫ́ʼii hadaalzheehii éí 27 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tłʼiish éí 20&ndash;60di asdzoh ádaníłnéez łeh, áádóó éí naʼashǫ́ʼii deilghał; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Trimorphodon vilkinsonii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 35&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.

Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh; naʼatsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish diłhiłígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Drymarchon melanurus erebennus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 35&ndash;75di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łigai.

Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish diłhiłígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał dóó tsídii yilghał.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tłʼiish diłhiłígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Drymarchon couperi"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 35&ndash;75di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ.

Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tłʼiish diłhiłígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał dóó chʼééh digháhii dóó tsídii yilghał.
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łichíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cemophora coccinea"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łichííʼ dóó łigai dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z.

Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łichíʼígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał yilghał.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łizhin dóó łitsooígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Wallaceophis gujaratensis"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Wallaceophis"*-jí atah yisdzoh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó łigai dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z.

Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łizhin dóó łitsooígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał yilghał.
Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ hashkéhé łikizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó  dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Hemorrhois ravergieri"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 35&ndash;50di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilgai dóó łibáago łikizh.

Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ hashkéhé łikizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał yilghał.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ hashkéhé

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó  dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Hemorrhois"* deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ hashkéhé éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 35&ndash;70di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał deilghał.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish diniltsooígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Symphimus mayae"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó łigaigo naashchʼąąʼ.

Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish diniltsooígíí éí nahachagii dóó nahakʼízii yildeeł łeh.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łizhin dóó łigaaígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sympholis lippiens"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Sympholis"*-jí atah yisdzoh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z.

Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łizhin dóó łigaaígíí éí chʼosh yázhí tʼéiyá yildeeł.
Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ noodǫ́zígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Argyrogena fasciolata"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40&ndash;45di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltsxo dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z.

Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ noodǫ́zígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiish

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhinechis scalaris"* (éí doodaiiʼ éí *"Zamenis scalaris"*) deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Rhinechis"*-jí atah yisdzoh.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50&ndash;60di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z.

Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiish éí naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bíchį́į́h kʼídzígaaígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Scaphiophis albopunctatus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bíchį́į́h éí kʼídzígai łeh.

Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bíchį́į́h kʼídzígaaígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bizábąąh halchíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Crotaphopeltis hotamboeia"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizábąąh éí halchííʼ; bitsiiyah éí halzhin.

Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bizábąąh halchíʼígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish binááʼ ntsaaígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhamnophis aethiopissa"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łibáago naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łigai.

Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish binááʼ ntsaaígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał haalzheehii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Oocatochus rufodorsatus"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Oocatochus"*-jí atah yisdzoh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał haalzheehii éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Nihookááʼ tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhynchocalamus melanocephalus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 14&ndash;16di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łitsxogo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí łizhin łeh; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łigai.

Nihookááʼ tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí éí wáláchííʼ biyęęzhii yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tlʼiish ayęęzhii yildeełí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pseustes poecilonotus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50&ndash;55di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił; bibid dóó bitłʼaaʼ éí diniltso.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tlʼiish ayęęzhii yildeełí éí tsídii biyęęzhii yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish chį́į́shchʼį́dígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ficimia publia"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tlʼiish chį́į́shchʼį́dígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish noodǫ́zígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pliocercus euryzonus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;18di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó łitsxogo noodǫ́ǫ́z.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał.
Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dispholidus typus"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Dispholidus"*-jí atah yisdzoh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50&ndash;60di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ.

Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał; tsídii biyęęzhiii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiish bíchį́į́h nineezí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́ǫ́ dóó Diné Bikéyahdi yitʼį́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhinocheilus lecontei"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łichíiʼgo noodǫ́ǫ́z dóó łigaigo yistłʼin.

Tłʼiish bíchį́į́h nineezí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał; naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiishkʼaaʼ bitsiitsʼiin dootłʼizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Leptodrymus pulcherrimus"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Leptodrymus"*-jí atah yisdzoh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 35&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łigai.

Tłʼiishkʼaaʼ bitsiitsʼiin dootłʼizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yilghał.
Tłʼiishkʼaaʼ łibáhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Coluber constrictor"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;60di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łigai.

Tłʼiishkʼaaʼ łibáhígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał.
Tséʼą́ąyiʼ tłʼiishkʼaaʼ

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Orthriophis taeniurus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;60di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó diniltsogo naashchʼąąʼ dóó dah daalzhin; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łigai.

Tséʼą́ąyiʼ tłʼiishkʼaaʼ éí naʼatsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní yilghał; tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dolichophis schmidti"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;60di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo yistłʼin.

Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ éí naʼatsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní yilghał; tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łizhinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Shádiʼááhjí Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó  dóó Táłkááʼ Bineʼ Naʼadziʼnii Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dolichophis jugularis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 55&ndash;85di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin; bibid dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai.

Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łizhinígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii yilghał; tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ yistłʼinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Hierophis gemonensis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 45&ndash;50di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; bibid dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai.

Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ yistłʼinígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał; tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nihookááʼ tłʼiish íiyisígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó éí tʼóó ahahyóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Colubrinae"* deiłníigo deiyózhí. Nihookááʼ tłʼiish íiyisígíí éí 717 ałʼąą ádaatʼé.

Tʼááłáhági átʼéego:Nihookááʼ tłʼiish íiyisígíí
Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyah

&nbsp;éí Ásáí Dineʼé Bikéyah dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah bitaʼdi siʼą́. Tónteel Diłhił bibąąhgi éí siʼą́.

Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyah éí 26,900 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso; 3,713,804 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́ (díí éí 2014góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).

Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyah biwááshindoon éí Tó Sido hoolyéedi bił hazʼą́.
Teełtah tłʼiish bitsiitsʼiin łichxíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Calamaria schlegeli"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó łizhingo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí łichxííʼ.

Teełtah tłʼiish bitsiitsʼiin łichxíʼígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Teełtah tłʼiish dinilzhinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Calamaria gervaisi"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łitso.

Teełtah tłʼiish dinilzhinígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Teełtah tłʼiish

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Calamaria"* deiłníigo deiyózhí. Teełtah tłʼiish éí 65 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;20di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Tłʼiish naalkʼįhí yistłʼinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Chrysopelea paradisi"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
Díí tłʼiish éí tsinlátah naalkʼįh.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;45di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó łizhingo naashchʼąąʼ dóó łitsogo yistłʼin.

Tłʼiish naalkʼįhí yistłʼinígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał; jaaʼabaní dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiish ndaalkʼįhí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Chrysopelea"* deiłníigo deiyózhí. Tłʼiish ndaalkʼįhí éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
Díí tłʼiish éí tsinlátah ndaalkʼįh.
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;55di asdzoh ádaníłnéez łeh, áádóó éí naʼashǫ́ʼii deilghał; jaaʼabaní dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ naʼatłʼoʼii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dryophiops philippina"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;70di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łitso.

Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ naʼatłʼoʼii éí naʼashǫ́ʼii yilghał; chʼał dóó chʼosh chʼééh digháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiishkʼaaʼ naʼatłʼoʼii łichíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dryophiops rubescens"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Tłʼiishkʼaaʼ naʼatłʼoʼii łichíʼígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał; chʼał dóó chʼosh chʼééh digháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiishkʼaaʼ ndaʼatłʼoʼii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dryophiops"* deiłníigo dayózhí. Tłʼiishkʼaaʼ ndaʼatłʼoʼii éí naaki ałʼąą átʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;70di asdzoh áníłnééz, áádóó éí naʼashǫ́ʼii yilghał; chʼał dóó chʼosh chʼééh digháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiish naʼatłʼoʼii bikágíneeskʼání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bitsįʼ Yishtłizhii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Proahaetulla antiqua"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Proahaetulla"*-jí atah yisdzoh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;50di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łibáago yistłʼin.

Tłʼiish naʼatłʼoʼii bikágíneeskʼání éí naʼashǫ́ʼii yilghał; chʼał dóó chʼosh chʼééh digháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tłʼiistsʼózí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dendrelaphis andamanensis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;50di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tłʼiistsʼózí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał; naʼatsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiistsʼózí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dendrelaphis schokari"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai.

Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiistsʼózí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał; naʼatsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiistsʼózí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dendrelaphis cyanochloris"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50&ndash;65di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí diniltso.

Náátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiistsʼózí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał; naʼatsʼǫǫsí dóó łóóʼ dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiistsʼózí noodǫ́zígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dendrelaphis caudolineatus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50&ndash;65di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łigai dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z; bibid dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai.

Tłʼiistsʼózí noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał; naʼatsʼǫǫsí dóó chʼosh chʼééh digháhii dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish ádaałtsʼózígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Náhookosjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dendrelaphis"* deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish ádaałtsʼózígíí éí 47 ałʼąą ádaatʼé.
Tłʼiish naʼatłʼoʼii yishtłizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bitsįʼ Yishtłizhii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ahaetulla perroteti"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; bizééʼ éí łitso.

Tłʼiish naʼatłʼoʼii yishtłizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał; naʼatsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiish ndaʼatłʼoʼii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ahaetulla"* deiłníigo deiyózhí. Tłʼiish naʼatłʼoʼii éí 17 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tłʼiish éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał; naʼatsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nihookááʼ tłʼiish

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Colubridae"* deiłníigo deiyózhí. Nihookááʼ tłʼiish éí naaki damííltsoh ałʼąą ádaatʼé.

Tʼááłáhági átʼéego:Nihookááʼ tłʼiish
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsintah tłʼiish dinilchíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pseudorabdion mcnamarae"* deiłníigo dayózhí. 

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 8&ndash;10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilchííʼ dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsintah tłʼiish dinilchíʼígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání dootłʼizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhabdophis plumbicolor"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ dóó bibid éí łigai.

Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání dootłʼizhígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání dibéłchíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhabdophis chrysargoides"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40&ndash;45di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bibid éí łigai.

Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání dibéłchíʼígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tó tłʼiish bikágíneeskʼání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhabdophis spilogaster"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bibid éí dinilbá.

Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tó tłʼiish bikágíneeskʼání éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhabdophis tigrinus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh.

Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Tó tłʼiish bikágíneeskʼání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rhabdophis"* deiłníigo deiyózhí. Tó tłʼiish bikágíneeskʼání éí 27 ałʼąą ádaatʼé.

Tó tłʼiish bikágíneeskʼání éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó łóóʼ deilghał.
Náátsʼózídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó  dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Trimerodytes"* deiłníigo deiyózhí. Náátsʼózídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání éí hastą́ą́ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;35di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí chʼał dóó łóóʼ deilghał.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Tropidonophis dendrophiops"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łikizh; bizábąąh éí dinilbá.

Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Nihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Colubroidea"* deiłníigo deiyózhí.

Nihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí éí naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó łóóʼ deilghał łeh; łaʼ éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí tʼéiyá deildeeł.

Tʼááłáhági átʼéego:Nihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí
Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dootłʼizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjhí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Philodryas baroni"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 60&ndash;70di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizábąąh dóó bitłʼaaʼ éí łigai.

Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dootłʼizhígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.
Tłʼiish dootłʼizhígíí (Ałtsʼáʼáztiin)

*Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dadootłʼizhígíí
*Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish dadootłʼizhígíí

*Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dootłʼizhígíí
|}
Atsá Yee Ndaalzheehii Bikéyah

&nbsp;éí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyah dóó Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah Ntsaaígíí bitaʼdi bił hazʼą́.

Atsá Yee Ndaalzheehii Bikéyah éí 77,202 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso; 5,362,800 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́ (díí éí 2009góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).

Atsá Yee Ndaalzheehii Bikéyah biwááshindoon éí Łeezh Bee Bineʼadziihii hoolyéedi kin bił hazʼą́.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish dadootłʼizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjhí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Philodryas"* deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish dadootłʼizhígíí éí 17 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40&ndash;70di asdzoh ádaníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh łeh.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish dadootłʼizhígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał dóó naʼashǫ́ʼii deilghał.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼééʼtłʼiish dah daalzhinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjhí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Siphlophis leucocephalus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40&ndash;60di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łigai dóó dah daalzhin.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼééʼtłʼiish dah daalzhinígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał; tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii łichíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjhí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Oxyrhopus melanogenys"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łichííʼ; bitsiitʼáád dóó bitsiiyah éí halzhin.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii łichíʼígíí éí łéʼétsoh dóó naʼastsʼǫǫsí yilghał; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ łéʼétsoh hadaalzheehii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjhí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Oxyrhopus"* deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ łéʼétsoh hadaalzheehii éí 15 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;35di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí łéʼétsoh dóó naʼastsʼǫǫsí deilghał; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ naʼatsʼǫǫsí yilghałii łichíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjhí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pseudoboa neuwiedii"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiyah dóó bitsiitʼáád éí halzhin.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ naʼatsʼǫǫsí yilghałii łichíʼígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh yilghał łeh; naʼashǫ́ʼii dóó tłʼiish éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Łeeyiʼ chʼosh yiyání bitsiitsʼiin łizhinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjhí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Apostolepis vittata"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 6&ndash;8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí łizhin; bitłʼaaʼ éí łigai.

Łeeyiʼ chʼosh yiyání bitsiitsʼiin łizhinígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii yildeeł łeh.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání yishtłizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Gomesophis brasiliensis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání yishtłizhígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał łeh.
Naʼashǫ́ʼii łóóʼ haalzheehii noodǫ́zígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Hydrops triangularis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bitsiiyah éí łigai.

Naʼashǫ́ʼii łóóʼ haalzheehii noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii łóóʼ yilghał łeh.
Tłʼiish ayęęzhii yildeełí bitsiiyah halzhinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhdę́ę́ʼ kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Drepanoides anomalus"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Drepanoides"*-jí atah yisdzoh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łichííʼ; bitsiiʼ éí łigai; bitisiiyah éí halzhin.

Tłʼiish ayęęzhii yildeełí bitsiiyah halzhinígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó tsídii biyęęzhii yildeeł łeh.
Tłʼiish gohwééłchíʼí bitsiiyah halchxíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhdę́ę́ʼ kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ninia atrata"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo łichííʼ; bitsiiyah éí halchxííʼ.

Tłʼiish gohwééłchíʼí bitsiiyah halchxíʼígíí éí tsinaʼayąʼii yildeeł.
Tłʼiish gohwééłchíʼí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Shádiʼááhdę́ę́ʼ kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ninia"* deiłníigo deiyózhí. Tłʼiish gohwééłchíʼí éí neeznáá ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;15di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí tsinaʼayąʼii dóó łeeyiʼ chʼosh deildeeł łeh.
Dziłtah tłʼiish yiijį́į́ʼí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Synophis insulomontanus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;12di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ éí dinilgai.

Dziłtah tłʼiish yiijį́į́ʼí bichʼiyąʼ doo ééhózin da.
Tłʼiish yiijį́į́ʼí naashchʼąąʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Synophis bicolor"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 8&ndash;10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo diłhił; bitłʼaaʼ éí łitso.

Tłʼiish yiijį́į́ʼí naashchʼąąʼígíí bichʼiyąʼ doo ééhózin da.
Tłʼiish dayiijį́į́ʼí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Synophis="* deiłníigo deiyózhí. Tłʼiish dayiijį́į́ʼí éí náhástʼéí ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 8&ndash;12di asdzoh ádaníłnéez łeh. Bichʼiyąʼ éí doo ééhózin da.
Tłʼiistsʼózí naʼatłʼoʼii łikizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Imantodes gemmistratus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó dinilgai dóó dibéłchíʼíigo łikizh.

Tłʼiistsʼózí naʼatłʼoʼii łikizhígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał łeh.
Tłʼiistsʼózí ndaʼatłʼoʼii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Imantodes"* deiłníigo deiyózhí. Tłʼiistsʼózí ndaʼatłʼoʼii éí tseebíí ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25&ndash;30di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał łeh.
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼééʼtłʼiish

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́ǫ́ dóó Diné Bikéyahdi yitʼį́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Hypsiglena jani"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;16di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ.

Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼééʼtłʼiish éí naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał łeh.
Naʼashǫ́ʼii łóóʼ haalzheehii diłhiłígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Farancia abacura"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40&ndash;55di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ.

Naʼashǫ́ʼii łóóʼ haalzheehii diłhiłígíí éí naʼashǫ́ʼii łóóʼ dóó jáádchʼį́dí dóó tsxilgháánézí yilghał łeh.
Naʼashǫ́ʼii łóóʼ hadaalzheehii

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Farancia"* deiłníigo deiyózhí. Naʼashǫ́ʼii łóóʼ hadaalzheehii éí naaki ałʼąą átʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 36&ndash;55di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí naʼashǫ́ʼii łóóʼ dóó jáádchʼį́dí dóó tsxilgháánézí dóó chʼał deilghał łeh.
Tłʼiish bisóodichį́į́hí yishtłizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Heterodon simus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltsxo dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh łeh.

Tłʼiish bisóodichį́į́hí yishtłizhígíí éí chʼał yilghał łeh.
Tsinlátah tąądee naagháhii yiyání dah daalzhinígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dipsas catesbyi"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó dah daalzhin.

Tsinlátah tąądee naagháhii yiyání dah daalzhinígíí éí tąądee naagháhii yilghał łeh.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Atractus trihedrurus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łichíiʼgo noodǫ́ǫ́z.

Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání éí łeeyiʼ chʼosh yiyą́ą łeh.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tąądee naagháhii deiyání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Tropidodipsas"* deiłníigo deiyózhí. Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tąądee naagháhii deiyání éí tsostsʼid ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;25di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí tąądee naagháhii dóó łeeyiʼ chʼosh deilghał łeh.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tąądee naagháhii yiyání łitsogo noodǫ́zígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Tropidodipsas sartorii"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łitsogo noodǫ́ǫ́z.

Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tąądee naagháhii yiyání łitsogo noodǫ́zígíí éí tąądee naagháhii dóó łeeyiʼ chʼosh yilghał łeh.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Carphophis amoenus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 7&ndash;12di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Haʼaʼaahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání éí łeeyiʼ chʼosh tʼéiyá yiyą́.
Halgai Hóteeldę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; Halgai Hóteeldi dóó Dzígaii Chʼíńlį́ Hahoodzodi éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Carphophis vermis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 7&ndash;15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitłʼaaʼ éí dinilchíiʼ łeh.

Halgai Hóteeldę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání éí łeeyiʼ chʼosh tʼéiyá yiyą́.
Tłʼiish mósíyilnááʼí (Ałtsʼáʼáztiin)

*Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí
*Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí
*Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí
|}
Łeeyiʼ chʼosh yiyání bitsiiyah łitsxooígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Diadophis punctatus"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Diadophis"*-jí atah yisdzoh.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diłhiłgo łibáa łeh; bitsiiyah éí łitsxo.

Łeeyiʼ chʼosh yiyání bitsiiyah łitsxooígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó tsxilghááh yilghał.
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Leptodeira septentrionalis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ.

Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí éí chʼał yilghał łeh; chʼał binááʼ łichíʼígíí ayóo bił łikan.
Tłʼiish mósíyilnááʼí noodǫ́zígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Leptodeira annulata"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo noodǫ́ǫz łeh.

Tłʼiish mósíyilnááʼí noodǫ́zígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó tsxilghááh yilghał.
Tąądee naagháhii yiyáníchilí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sibon sanniolus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó niłhingo naashchʼąąʼ.

Tąądee naagháhii yiyáníchilí éí tąądee naagháhii dóó łeeyiʼ chʼosh yilghał łeh.
Áhí dah oojołítah tąądee naagháhii deiyání

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sibon"* deiłníigo deiyózhí. Áhí dah oojołítah tąądee naagháhii deiyání éí 18 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15&ndash;20di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí tąądee naagháhii dóó łeeyiʼ chʼosh deilghał łeh.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó  dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Leptodeira"* deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí éí 14 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;40di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó tsxilghááh deilghał łeh.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tłʼiish bitseeʼ deekʼínígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Eʼeʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́;  éí tʼóó áháyóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Contia tenuis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 12&ndash;18di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó łibáago naashchʼąąʼ.

Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tłʼiish bitseeʼ deekʼínígíí éí chʼosh chʼééh digháhii tʼéiyá yiyą́.
Chxiin yiyání łizhígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Geophis nigroalbus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;12di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin.

Chxiin yiyání łizhígíí éí chxiin dóó dííłdzid dóó tsin bitʼąąʼ yiłchxosh łeh.
Tsinyiʼ tłʼiish bitsiiyah halxchíʼígíí

&nbsp;éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Urotheca fulviceps"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10&ndash;12di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiyah éí halchxííʼ.

Tsinyiʼ tłʼiish bitsiiyah halxchíʼígíí éí chʼał dóó tsxilghááh yilghał łeh.
Séítah tłʼiish áłtsʼózígíí

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psammophis leightoni"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; binákʼee éí halzhin.

Séítah tłʼiish áłtsʼózígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh.
Séítah tłʼiish dinilzhinígíí

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psammophis orientalis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;40di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ éí łigai.

Séítah tłʼiish dinilzhinígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał dóó naʼastsʼǫǫsí yilghał łeh.
Séítah tłʼiish

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psammophis"* deiłníigo deiyózhí. Séítah tłʼiish éí 34 ałʼąą ádaatʼe.

Séítah tłʼiish éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał dóó naʼastsʼǫǫsí deilghał łeh.
Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii bizábąąh deekʼínígíí

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Malpolon insignitus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50&ndash;70di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ.

Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii bizábąąh deekʼínígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Naʼashǫ́ʼii haalzheehii bikʼos nteelígíí

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Malpolon moilensis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50&ndash;60di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh.

Naʼashǫ́ʼii haalzheehii bikʼos nteelígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼastsʼǫǫsí yilghał łeh.
Naʼageedí haalzheehii bizábąąh deekʼínígíí

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pseudaspis cana"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish *"Pseudaspis"*-jí atah yisdzoh.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50&ndash;60di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ.

Naʼageedí haalzheehii bizábąąh deekʼínígíí éí ndaʼageedí łichíiʼii dóó naʼastsʼǫǫsí yilghał łeh.
Tłʼiish bichóhí yił aheełtʼéhé yishtłizhígíí

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psammodynastes pulverulentus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20&ndash;25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ.

Tłʼiish bichóhí yił aheełtʼéhé yishtłizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah tłʼiish łikizhígíí

&nbsp;éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psammophylax rhombeatus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30&ndash;35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ.

Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah tłʼiish łikizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał dóó naʼastsʼǫǫsí yilghał łeh.
Kʼostsʼózíyaayí

&nbsp;éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Chéchʼil Łání Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.

Kʼostsʼózíyaayí éí 42.25 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 124,237 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).

Kʼostsʼózíyaayí éí -gi bił hazʼą́. Kʼostsʼózíyaayí éí tónteel bikááʼdóó deigo 768 adéesʼeez.

right|thumb|300px

* Kʼostsʼózíyaayí biníłchʼi naaltsoos