open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dijádídlǫ́ʼí łibáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Alauda arvensis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitéél éí diłhiłgo łikizh łeh; bidaaʼ éí dinilbá.

Dijádídlǫ́ʼí łibáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Dijádídlǫ́ʼí dinilbáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Spizocorys starki"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó bitsiitʼáád éí yishtłizhgo łibá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.

Dijádídlǫ́ʼí dinilbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Dijádídlǫ́ʼí yishtłizhí diltʼóshígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tó wónaanídi tʼéiyá hólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łání, ńléidi éí ádin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Galerida cristata"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitéél éí łizhingo łikizh; bidaaʼ éí łibá.

Dijádídlǫ́ʼí yishtłizhí diltʼóshígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Dijádídlǫ́ʼíłbáí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Certhilauda"* deiłníigo deiyózhí. Dijádídlǫ́ʼíłbáí éí hastą́ą́ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bizééʼ dóó bitéél dóó binátsʼiin éí łigai; bitéél éí łibáago łikizh; bidaaʼ éí łibá.

Dijádídlǫ́ʼíłbáí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Eremophila bilopha"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bítááʼ éí łigai; bitéél dóó binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí łibá.

Tó wónaanídę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí, ńléidi éí ádaadin; Naakaii Łizhiní Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Alaudidae"* deiłníigo deiyózhí. Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí éí 98 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 4&ndash;9di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí łibá dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh.

Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.

Tʼááłáhági átʼéego:Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí
Chʼizhaazhii bítááʼ łitsxooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Stachyris leucotis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí diłhił; bítááʼ éí łitsxo; binátsʼin éí łigai; bitéél éí halbá; bidaaʼ éí łibá.

Chʼizhaazhii bítááʼ łitsxooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii biyaayááh halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cyanoderma pyrrhops"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ dóó bitéél éí łitsxo; biyaayááh dóó binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.

Chʼizhaazhii biyaayááh halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii dibéłchíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Macronus striaticeps"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí dinilgai; bitsiitʼáád éí halzhin dóó łigaigo yistłʼin; bidaaʼ éí łibá.

Chʼizhaazhii dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii bidaaʼ shiyishígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pomatorhinus horsfieldii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łitsxo dóó shiyish.

Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii bidaaʼ shiyishígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii daashiyishí diłhiłígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pomatorhinus gravivox"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitsiiyah éí halchííʼ; bizééʼ éí łigai; bitéél éí łigai dóó diłhiłgo łikizh; bidaaʼ éí łibá dóó shiyish.

Chʼizhaazhii daashiyishí diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii bidaaʼ shiyishígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pomatorhinus musicus"* deiłníigo dayózhí. Chʼizhaazhii bidaaʼ shiyishígíí éí 15 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; łaʼ éí bizééʼ dóó bitéél éí daalgai; bidaaʼ éí shiyish.

Chʼizhaazhii bidaaʼ shiyishígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii daashiyishí ntsaaígíí

*Yuta was blabbing on and on about some mentally insane shit because he was fed a cursed object that was slowing taking over (it was the sword curses cursed object)*

Yuta...?: "I APPOINT MYSELF THE NEW JUJUTSU GOD AND A NEW HIGHER-UP! THE KYOTO BRANCH WILL BE KILLED AND YAGA IS ALSO DEAD NOW! I AM GOD AND YOU WILL ALL WORSHIP ME AND RIKA. AND HEIL HITLER!! I AM THE NEW GOD OF ALL GODS AND I WILL SMITE EVERYONE DOWN WHO DISAGREES. WORSHIP ME AND THE DISASTER CURSES AND THE WEAPON CURSES. MAHITO IS JUSTIFIED! BURN THE NON SORCERERS! GETO WAS RIGHT! BURN THE NON SORCERERS!!"

Yuta...?: "KILL ALL NON SORCERER MONKEYS. HEIL MAHITO AND GUN!!!! I AM YOUR GOD AND I APPOINT GOJO TO BE RAPED IN THE ASSHOLE BY NON SORCERER MONKEYS. I SHOULD'VE JOINED GETO IN 2017! I AM THE GOD OF JUJUTSU AND TENGEN IS A FRAUDULENT MONKEY PRETENDING TO BE!! THE STAR PLASMA VESSELS ARE YOUNG GIRLS. TENGEN IS A PEDO RING IN COSTUMES AND WHEN THE STAR PLASMA VESSEL IN ASSIMILATED THEY RAPE THE GIRLS! KILL ALL NON SORCERER MONKEYS!! GOJO IS A JEW! GOJO IS A PEDOPHILE! GOJO IS A MONKEY! KILL ALL BLACKS AND NON SORCERER MONKEYS! THE WEAPON CURSES ARE THE NEW HIGHER-UPS!! I LOVE KILLING INNOCENT CHILDREN!!!! ALL NON SORCERERS SHOULD BURN IN THE FIREY PITS OF HELL. HEIL ME AND RIKA NOW!! I, YUTA OKKOTSU, APPOINT MYSELF AS A NEW HIGHER-UP AS WELL AS THE NEW GOD OF JUJUTSU! I ORDER EVERYONE TO KILL SUKUNA!! I ORDER EVERYONE TO KILL NON SORCERERS! KILL ALL OF THEM!! HEIL SUGURU GETO! HEIL SUGURU GETO!! HEIL MAHITO!"

Yuta said this in jjk chapter 69420 totally not lying

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10&ndash;11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí łibá dóó shiyish.

Chʼizhaazhii daashiyishí ntsaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii yázhí bitéél łikizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Spelaeornis chocolatinus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3&ndash;4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí łigai; bitéél éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bidaaʼ éí diłhił.

Chʼizhaazhii yázhí bitéél łikizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii (Ałtsʼáʼáztiin)

*Tó wónaanídę́ę́ʼ chʼizhaazhii
*Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii
*Hodíłchʼiltah chʼizhaazhii

*Chʼizhaazhiiłbáí
*Chʼizhaazhiitsoh
*Ayáásh chʼizhaazhii
|}
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii bitsiitʼáád halbáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pomatostomus temporalis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiitʼáád éí halbá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii bitsiitʼáád halbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii binákʼee halbáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Malacocincla sepiaria"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; binákʼee éí halbá; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bitłʼaaʼ éí diniltso; bidaaʼ éí łibá.

Chʼizhaazhii binákʼee halbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pomatostomus"* deiłníigo deiyózhí. Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;9di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíi łeh;  bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii bidaaʼ nineezígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí  dóó Náhookǫsjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Rimator malacoptilus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí dinilgaigo łikizh; bidaaʼ éí łibá dóó nineez dóó tʼóó bíyó shiyish.

Chʼizhaazhii bidaaʼ nineezígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhii bitsiitʼáád dinilzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pellorneum fuscocapillus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád dóó bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí łibá.

Chʼizhaazhii bitsiitʼáád dinilzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dah daaskʼidtah chʼizhaazhii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pellorneum ruficeps"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3&ndash;4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí dibéłchíʼíi łeh; bizééʼ éí łigai; bitéél éí łigai dóó dibéłchíʼíigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá.

Dah daaskʼidtah chʼizhaazhii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼohtah chʼizhaazhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Laticilla burnesii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí dinilzhin dóó nineez; bidaaʼ éí łibá.

Tłʼohtah chʼizhaazhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhiiłchííʼ bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Alcippe dubia"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; binátsʼiin éí łigai; binákʼee éí halzhin; bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí łibá.

Chʼizhaazhiiłchííʼ bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Hodíłchʼiltah chʼizhaazhiiłchííʼ

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Alcippe"* deiłníigo deiyózhí. Hodíłchʼiltah chʼizhaazhiiłchííʼ éí 17 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai łeh; bidaaʼ éí łibá.

Hodíłchʼiltah chʼizhaazhiiłchííʼ éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Hodíłchʼiltah chʼizhaazhii dóó bikʼéí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pellorneidae"* deiłníigo deiyózhí. Hodíłchʼiltah chʼizhaazhii dóó bikʼéí éí 70 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 3&ndash;7di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh.

Hodíłchʼiltah chʼizhaazhii dóó bikʼéí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.

Tʼááłáhági átʼéego:Hodíłchʼiltah chʼizhaazhii dóó bikʼéí
Tsídiidlohí bikʼiiz halchíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Montecincla meridionalis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago yistłizh; bikʼiis éí halchííʼ; bitsiiʼ éí łibá; binátsʼin dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Tsídiidlohí bikʼiiz halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiidlohí binákʼee halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Trochalopteron affine"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼízhdeetłʼizh; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.

Tsídiidlohí binákʼee halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiidlohí binághah noodǫ́zígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Garrulax lunulatus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; binákʼee éí dinilgai; binághah eí dibéłchíʼí dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ éí kʼídzíbá; bidaaʼ éí łitso.

Tsídiidlohí binághah noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhiiłbáí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Argya squamiceps"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10&ndash;11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bidaaʼ éí diłhił.

Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhiiłbáí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhiiłbáí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Argya"* deiłníigo deiyózhí. Chʼizhaazhiiłbáí éí 16 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 9&ndash;12di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo łibáa łeh.

Chʼizhaazhiiłbáí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí deilghał; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼíshiibeezhiiniiʼí bitłʼaakááʼ yishtłizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Yuhina occipitalis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí dinilbá; bitłʼaakááʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiyah dóó bitłʼaaʼ éí łitsxo; bidaaʼ éí diłhił.

Chʼíshiibeezhiiniiʼí bitłʼaakááʼ yishtłizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼíshiibeezhiiniiʼí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Yuhina"* deiłníigo deiyózhí. Chʼíshiibeezhiiniiʼí éí 11 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bidaaʼ éí diłhił.

Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼíshiibeezhiiniiʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nákʼeehgaii łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Zosterops senegalensis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nákʼeehgaii łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nákʼeehgaii íiyisígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí tó wónaanídi tʼéiyá dahólǫ́;  dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Zosterops"* deiłníigo deiyózhí. Nákʼeehgaii íiyisígíí éí 100 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh ádaníłtso łeh; bitsʼíís éí diłhiłgo łitso łeh; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Nákʼeehgaii íiyisígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nákʼeehgaii łitsxooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cleptornis marchei"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxo; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí łichííʼ.

Nákʼeehgaii łitsxooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ yádíłtihii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sylvia hortensis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitsiiʼ éí diłhił; bitʼaʼ dóó binághah éí łibá; bidaaʼ éí diłhił.

Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ yádíłtihii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Yádadíłtihii íiyisígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí tó wónaanídi tʼéiyá dahólǫ́; Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sylvia"* deiłníigo deiyózhí. Yádadíłtihii íiyisígíí éí 28 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhiiłchííʼ

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó  dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Fulvetta"* deiłníigo deiyózhí. Chʼizhaazhiiłchííʼ éí tseebíí ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; łaʼ éí bitʼaʼ dóó bitłʼaaʼ éí daalitsxo; bidaaʼ éí diłhił.

Chʼizhaazhiiłchííʼ éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitsiiʼ łibáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psittiparus gularis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí łigai; bitsiiʼ éí łiba; binátsʼiin éí łizhin; bidaaʼ éí łitso.

Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitsiiʼ łibáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chéchʼiltah ayáásh

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Chamaea fasciata"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.

Chéchʼiltah ayáásh éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Hodíłchʼiltah tsídii bitsiitʼáád halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Lioptilus nigricapillus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí diłhiłgo łibá; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí dinilbá.

Hodíłchʼiltah tsídii bitsiitʼáád halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tʼáłkizhii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Nicator"* deiłníigo deiyózhí. Tʼáłkizhii éí tááʼ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí łikizh; bidaaʼ éí diłhił.

Tʼáłkizhii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tseechʼį́įdii łikizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pnoepyga formosana"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łitsogo yistłʼin; bizééʼ dóó bitéél éí halzhin dóó łigaigo łikizh; bitseeʼ éí doo nineez da; bidaaʼ éí diłhił.

Tseechʼį́įdii łikizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ yádadíłtihii dóó bikʼéí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sylviidae"* deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ yádadíłtihii dóó bikʼéí éí 70 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.

Tʼááłáhági átʼéego:Tó wónaanídę́ę́ʼ yádadíłtihii dóó bikʼéí
Tseechʼį́įdii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pnoepyga"* deiłníigo deiyózhí. Tseechʼį́įdii éí ashdlaʼ ałʼąąʼ ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3&ndash;5di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó yistłʼin; bitseeʼ éí doo nineez da; bidaaʼ éí diłhił.

Tseechʼį́įdii yázhí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Hodíłchʼiltah dǫ́ʼiiyiyiitsahíchilí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pholidornis rushiae"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 2.5&ndash;3di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí dinilbáago yistłʼin; bidaaʼ éí diłhił.

Hodíłchʼiltah dǫ́ʼiiyiyiitsahíchilí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Teełtah tsídii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó  dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Panurus biarmicus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai dóó diniltsxogo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí dinilbá; bináyaah éí halzhin; bitʼaʼ éí diniltsxo dóó dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łitso.

Teełtah tsídii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Táshchozhii dóó Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Sylvioidea"* deiłníigo deiyózhí.

Díí tsídii éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, áádóó éí naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; łaʼ éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.

Tʼááłáhági átʼéego:Táshchozhii dóó Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí
Choozhghalii (íiyisígíí)

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Icterus bullockii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;10di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łitsxo; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó binághah éí halzhin; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dinilbá dóó bitʼaʼ diłhił; bizééʼ éí diniltso.

Choozhghalii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ lókʼaatah zahalánii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Donacobius atricapilla"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai dóó diniltsxo; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ lókʼaatah zahalánii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Choozhghalii bitéél halkizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Icterus pectoralis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxo; bitʼaʼ dóó binághah éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí łizhin; bizééʼ dóó binákʼee éí halzhin; bitéél éí łizhingo halkizh; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.

Choozhghalii bitéél halkizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Hodíłchʼiltah chʼagii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shadiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́;  éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dives warczewiczi"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił.

Hodíłchʼiltah chʼagii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼagii bitsiiyah łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Dolichonyx oryzivorus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitsiiyah éí łitso; binághah éí łigai; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.

Chʼagii bitsiiyah łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Átááʼntłʼizii binááʼ dootłʼizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psarocolius decumanus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15&ndash;18di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitłʼaaʼ éí dibéłchíʼí; bitseeʼ éí diniltso; binááʼ éí dootłʼizh; bítááʼ éí dinilgai dóó ntłʼiz; bidaaʼ éí dinilgai dóó deekį́.

Átááʼntłʼizii binááʼ dootłʼizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Átááʼntłʼizii diłhiłígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psarocolius montezuma"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15&ndash;20di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí łizhin; bináyaah éí dinilgai; bitseeʼ éí kʼídzítso; bítááʼ éí halzhin dóó ntłʼiz; bidaaʼ éí łizhin dóó kʼíjíchiiʼ dóó deekį́.

Átááʼntłʼizii diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Átááʼntłʼizii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Psarocolius"* deiłníigo deiyózhí. Átááʼntłʼizii éí 9 ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 13&ndash;20di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ łeh; bítááʼ éí ntłʼiz; bidaaʼ éí deekį́.

Átááʼntłʼizii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼagiiłbáhí bízdílidígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Molothrus aeneus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitsiiʼ dóó binághah éí dinilzhin; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí łibá.

Chʼagiiłbáhí bízdílidígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼagiitseenézí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Quiscalus"* deiłníigo deiyózhí. Chʼagiitseenézí éí hastą́ą́ ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9&ndash;15di asdzoh ádaníłtso łeh. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitseeʼ éí nineez; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo łibá.

Chʼagiitseenézí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tábąąh choozhghalii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pseudoleistes virescens"* deiłníigo dayózhí. Tábąąh choozhghalii éí naaki ałʼąą átʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9&ndash;10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.

Tábąąh choozhghalii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼohtah tsiiyah wozhii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Leistes defilippii"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ dóó bitéél éí halchííʼ; bitʼaʼ dóó binághah éí łigaigo łikizh; binátsʼiin éí łigai dóó łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼohtah tsiiyah wozhii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼagii dóó bikʼéí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Icteridae"* deiłníigo deiyózhí. Chʼagii dóó bikʼéí éí 29 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; łahda tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh ałdóʼ.

Tʼááłáhági átʼéego:Chʼagii dóó bikʼéí
Hoshtah jádídlǫ́ʼii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó  dóó Shádiʼááhjí Hoozdo Hahoodzodi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Campylorhynchus brunneicapillus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łigaigo yistłʼin; binátsʼiin éí łigai; bizééʼ éí halzhin; bitéél éí dinilbá dóó łizhingo łikizh; bidaaʼ éí diłhił.

Hoshtah jádídlǫ́ʼii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Jádídlǫ́ʼii binághah noodǫ́zígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Campylorhynchus zonatus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; binághah dóó bitʼaʼ éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.

Jádídlǫ́ʼii binághah noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Jádídlǫ́ʼii diłhiłígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cyphorhinus phaeocephalus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łizhingo noodǫ́ǫ́z; bitéél éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.

Jádídlǫ́ʼii diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Jádídlǫ́ʼii yishtłizhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Shádiʼááhjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Troglodytes cobbi"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binághah éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.

Jádídlǫ́ʼii yishtłizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Jádídlǫ́ʼii dóó Tsé noolchʼóshii dóó bikʼéí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́ (tʼááłáʼí éí tó wónaanídi yitʼį́ ałdóʼ). Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Troglodytidae"* deiłníigo deiyózhí. Jádídlǫ́ʼii dóó tsé noolchʼóshii dóó bikʼéí éí 88 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 3&ndash;10di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.

Jádídlǫ́ʼii dóó tsé noolchʼóshii dóó bikʼéí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.

Tʼááłáhági átʼéego:Jádídlǫ́ʼii dóó Tsé noolchʼóshii dóó bikʼéí
Áshįįh bibąąh tsídiiłbáhí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bibąądi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ammospiza caudacutus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; binátsʼiin éí łitsxo łeh; bidaaʼ éí łibá.

Áshįįh bibąąh tsídiiłbáhí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Eʼeʼaahdę́ę́ʼ tsʼahtah tsídiiłbáhí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Eʼeʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó () hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Artemisiospiza belli"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; binátsʼiin éí dinilbá; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí łibá.

Eʼeʼaahdę́ę́ʼ tsʼahtah tsídiiłbáhí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Hodíłchʼiltah tsídiiłbáhí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Melospiza lincolnii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó łizhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; binátsʼiin éí halbá; bidaaʼ éí diłhił.

Hodíłchʼiltah tsídiiłbáhí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiiłbáhí bináyaah łigaaígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Chondestes grammacus"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí diłhił dóó yishtłizhgo łitso; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí łizhin; binákʼee dóó bináyaah éí łigai; bikʼos éí dah dzíltso; bidaaʼ éí łibá.

Tsídiiłbáhí bináyaah łigaaígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiiłbáhí bitéél halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Peucaea humeralis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí diłhiłgo dinilzhin; bitéél éí halzhin; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Tsídiiłbáhí bitéél halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiiłbáhí bitʼaʼ dinilzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Hoozdo Hahoodzodi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Aimophila botterii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo dinilbá; bitʼaʼ dóó btsiitʼáád éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.

Tsídiiłbáhí bitʼaʼ dinilzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiiłbáhí bizééʼ halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Yootó Hahoodzo dóó Shádiʼááhjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Spizella atrogularis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí halzhin; bidaaʼ éí diniltsxo.

Tsídiiłbáhí bizééʼ halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiiłbáhí nahachagii haalzheehígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Ammodramus savannarum"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó binághah éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí dinilzhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá.

Tsídiiłbáhí nahachagii haalzheehígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ dilchʼóshii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Junco insularis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bikʼiiz éí yishtłizh; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí dinilbá.

Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ dilchʼóshii éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ dilchʼóshii

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Junco vulcani"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; binákʼee éí halzhin; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí dinilbá.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ dilchʼóshii éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dilchʼóshii naashchʼąąʼí bidaaʼ łitsxooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Arremon aurantiirostris"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; biwos éí łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin; bitseeʼ dóó bitsiiʼ éí łizhin; bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łitsxo.

Dilchʼóshii naashchʼąąʼí bidaaʼ łitsxooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dilchʼóshii ndaashchʼąąʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Arremon"* deiłníigo deiyózhí. Dilchʼóshii ndaashchʼąąʼígíí éí 20 ałʼąą ádaatʼé.

Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí diłhiłgo haltso łeh.

Dilchʼóshii ndaashchʼąąʼígíí éí chʼil binááʼ deildeeł; éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tááʼyaʼniiltʼóshii łichíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cardinalis cardinalis"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łichííʼ; bizééʼ dóó binákʼee éí halzhin; bitʼaʼ éí łibáa łeh; bidaaʼ éí łitsxo. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá.

Tááʼyaʼniiltʼóshii łichíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tááʼyaʼniiltʼóshii łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Gubernatrix cristata"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí łitso dóó łizhin; binátsʼiin éí łitso; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí łibá.

Tááʼyaʼniiltʼóshii łitsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼoozhlaahalzhiin bitsiiʼ łichíʼígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Piranga erythrocephala"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił dóó yishtłizhgo łitso; bitsiiʼ éí łichííʼ; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.

Chʼoozhlaahalzhiin bitsiiʼ łichíʼígíí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tááʼyaʼniiltʼóshii łibáhígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Hoozdo Hahoodzodi dóó Yootó Hahoodzodi dóó  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Cardinalis sinuatus"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8&ndash;9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bikąʼígíí éí bizééʼ dóó bitéél dóó binákʼee halchííʼ; bidaaʼ éí diniltso.

Tááʼyaʼniiltʼóshii łibáhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼoozhlaahalzhiin íiyisígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Piranga ludoviciana"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5&ndash;7di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łichííʼ; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łitsxo; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitʼaʼ dibéłchíʼí.

Chʼoozhlaahalzhiin íiyisígíí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Daatsohí binághah halzhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pheucticus aureoventris"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binághah éí halzhin; bikąʼígíí éí bitéél halzhin ałdóʼ; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.

Daatsohí binághah halzhinígíí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Daatsohí binátsʼiin łitsooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Spiza americana"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí halzhin; bitéél dóó binaʼtsʼiin éí łitso; bidaaʼ éí łibá.

Daatsohí binátsʼiin łitsooígíí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼoozhlaahalzhiin

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí  dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Piranga"* deiłníigo deiyózhí. Chʼoozhlaahalzhiin éí náhástʼéí ałʼąą ádaatʼé.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh ádaníłtso, áádóó éí dzidzé dóó chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Daatsohí bitéél łitsxooígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Passerina leclancherii"* deiłníigo dayózhí.
thumb|left|250px
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4&ndash;5di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dootłʼizh; bitéél éí łitsxo; bitsiitʼáád éí chʼilgo dootłʼizh; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád yishtłizhgo łibá.

Daatsohí bitéél łitsxooígíí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Daatsohí bitʼaʼ łizhinígíí

&nbsp;éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Pheucticus tibialis"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7&ndash;8di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łitsxo; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó binákʼee éí łizhin; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí bitsʼíís diniltso.

Daatsohí bitʼaʼ łizhinígíí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.