Julius Malema

**Julius Malema** ke Radipolotiki wa Afrika Borwa yo a šomago bjalo ka  Moetapele wa Bahlabani ba Tokologo ya Ekonomi **(EFF)**.

## Letšatši la Afrika
Ka Letšatši la Afrika, la 25th May 2022 Julius Malema le EFF ba swaya Segopotšo sa bo 59 sa Letšatši la Afrika. Letšatši la Afrika le keteka go hlongwa ga Mokgatlo wa Botee bja Afrika [OAU] ke baetapele ba bagolo ba pan-Afrika bao ba ilego ba etelela pele mokgatlo wa tokologo ka Afrika nakong ya bo-1960. O ile a gwanta le Balwela Tokologo ya Ekonomi go ya Botseta bja Fora ka Pretoria.  Moemedi wa Fora, Morena Lechevallier , o ile a feleletša a tšwile go amogela memorantamo wa EFF wo o bego o na le tše di latelago: 

### Memorantamo wa rena go mmušo wa bokoloniale wa Fora – EFF
Sinawo Thambo |

25  Mopitlo 2022

Bahlabani ba re naga e swanetše go fa dinaga ka moka tša Afrika tokologo ye e tletšego

Memorantamo wa Balwela Tokologo ya Ekonomi go mmušo wa bokoloniale wa Fora 25 Mopitlo 2022

Bahlabani ba Tokologo ya Ekonomi ba sola dipontšho ka moka tša bokoloniale le bokoloniale bjo bofsa ka kontinenteng ka moka ya Afrika. Rena bjalo ka moloko wa Balwela Tokologo re gana le go sola taba ya gore mengwagasome ka morago ga go tsebagatšwa ga seo se bitšwago tokologo ya mafelo ao a kilego a dirwa dikoloni, Bakoloni ba tšwela pele go hlokomela dikamano tša bokoloniale le tša bokoloniale bjo bofsa le dinaga tša Afrika tšeo go thwego di lokologile taolong ya bokoloniale .

Bakoloni ba Brithania, bakoloniale ba Mapotokisi, bakoloniale ba Belgium, Bakoloni ba Sepania le bakoloni ka moka ba Fora ba tšwela pele go diriša ka sehlogo, go gatelela le go laola dinaga ka moka tšeo ba di dirilego dikoloni nywageng-someng e mentši e fetilego. Bokoloniale bja Fora kontinenteng ya Afrika bo tšwela pele go ba mohuta o sehlogo kudu, o sehlogo le wa bodiabolo wa bokoloniale kontinenteng ya Afrika.

Ge dinaga tšeo di bego di le ka tlase ga pušo ya bokoloniale ya Fora di tsebagatša tokologo ya dipolitiki, mmušo wa Fora o ile wa senya le go senya mananeokgoparara ka moka le ditshepedišo tšeo di ilego tša hlabollwa ka methopo ya Afrika le matla a bašomi ka gobane di be di nyaka go boloka taolo e feletšego ya dikoloni ka moka tša peleng. Mebušo ya bokoloniale ya Fora e ile ya senya selo se sengwe le se sengwe seo e bego e sa kgone go se thopa morago nageng ya bona ka morago ga tokologo. Bakoloniale ba Fora ba ile ba fiša dijo, ba bolaya dikgomo le go senya meago le dipuku.

Dikoloni tša peleng tša mmušo wa Fora tše bjalo ka Gabon, Mali, Niger, Senegal, Benin, Togo, Burkina Faso, Congo-Brazzaville, Ivory Coast, Chad, Repabliki ya Afrika Bogare, Equatorial Guinea, Cameroon le Guinea-Bissau di tšwela pele go diriša Franc chelete le melawana bona chelete di dictated ke French Central Bank. Fora e tšwela pele go boloka mafelo a matla le a tšhošago a tša bohlabani mo e nyakilego go ba dinageng ka moka tša Afrika tšeo ba bego ba e-na le taolo ya bokoloniale go tšona.

Dinaga tša Afrika tšeo di bego di le ka fase ga pušo ya bokoloniale ya Fora di gapeletšega go lefa metšhelo ya bokoloniale gomme ga bjale di lefa go feta US$500 BILLION go matlotlo a Fora ngwaga o mongwe le o mongwe gomme seo se arogile go methopo ye mentši ya tlhago yeo dikhamphani tša Fora di tšwelago pele go e thopa go tšwa kontinenteng ya Afrika. Kgwerano ya bokoloniale yeo Fora e ilego ya gapeletša dikoloni tša yona ka moka tša peleng go tsena go yona e akaretša tše di latelago:

Go lefa mananeokgoparara ao Fora e a agilego nakong ya go dira dikoloni.

Go boloka 50 lekgolong ya dipolokelo tša bona tša dinaga dišele Lefapheng la Matlotlo la Fora. Dinaga tše 14 tša Afrika di na le nywaga e mentši di dira se. Ka mo go kgahlišago, dinaga tše di ka hwetša feela 15 lekgolong ya dipolokelo tša tšona ngwaga o mongwe le o mongwe. Ge e ba ba nyaka tše dingwe, ba swanetše go e adima.

Fora e na le tokelo ya pele ya go reka methopo le ge e le efe ya tlhago yeo e utolotšwego.

Dikhamphani tša Fora di na le tokelo ya mathomo ya go kgetha go dipeeletšo ka moka tša theko ya mmušo.

Bahlankedi ba bagolo ba tša bohlabani ba tlwaeditšwe kua Fora.

Fora e na le tokelo ya go romela sešole sa yona dinageng tša Afrika.

Dinaga di swanetše go dira gore Sefora e be leleme la semmušo le leleme la thuto.

Go diriša tšhelete ya bokoloniale ya Fora.

Dikoloni tša peleng di swanetše go romela pego ya polokelo go Fora.

Dikoloni tša peleng di ka se tsene dikgwerano tša tša bohlabani le dinaga tše dingwe ntle le tumelelo go tšwa go Fora.

Dikoloni tša peleng di swanetše go kopana le Fora nakong ya ntwa goba mathata a lefase ka bophara.

Mmušo wa Fora le mmušo di kgathile tema e lebanyago go phetogelo ya mmušo le go menong mo go sego molaong le mo go sego molaong ga mebušo e mentši dikontinenteng tša Afrika. Fora e bile e ikarabela ka polao ya baetapele ba bantši ba tumilego kontinenteng ya Afrika. Go oketša moo, Fora e tšwela pele go thekga le go tiišetša mebušo yeo e se nago tlhaologanyo yeo e se nago tlhompho go batho ba Afrika. Tše di akaretša tše di latelago.

Burkina Faso, e leng e ileng ea lebisa polao ea Thomas Sankara.

Guinea

Rephabliki ya Afrika Bogare

Tchad

Go se tsepame ga Mali go be go dutše go thekgwa ka tšhelete ke Fora.

Go swarwa ga baetapele mo go sego molaong ga Ivory Coast le go se tsepame go thekgwa ka tšhelete ke Fora.

Pušo e tšwelago pele ya Paul Biya kua Cameroon e thekgwa ka ditšhelete le go hlokomelwa ke Fora.

Go se tsepame ga sa ruri le mo go sa felego ga Repabliki ya Temokrasi ya Congo go thušwa ke mmušo wa Fora.

Re reta le go leboga mošomo wa mašole a phetogo a go lwantšha bokoloniale ao a thomago go nyenyefatša bokoloniale bja Fora kudukudu ka Mali le go ipiletša go batho ka moka bao ba dirilwego bokoloniale bjo bofsa ka fase ga seo se bitšwago Francophone go gana pušo le taolo ya bokoloniale ya Fora. Re reta mašole a mantši a go lwantšha bokoloniale le a Pan Africanist dinageng ka moka tša Afrika gomme re bušeletša pitšo ya rena ya botee bja kontinente ya Afrika.

Go sa šetšwe taolo ye nnyane ya dikoloni tša peleng, mmušo wa Fora o tšwela pele go šomiša methopo ya wona go tutuetša ka bomenetša tshepedišo ya ka gare ya dipoelo tša dikgetho tša mekgatlo ya kontinente ya Afrika ya go swana le African Union le Palamente ya Pan African. Fora e tšwela pele go šupa dipopaye dinageng tše di fapanego tša Afrika di tšhemo tšona bjalo ka bonkgetheng ba maemo a bohlokwa le a maano ka mekgatlong ye e fapanego ya kontinente ya dinagamahlakore tše dintši.

**DINYAKWA.**

Ka fao Bahlabani ba Tokologo ya Ekonomi ba eme mo, ka pele ga ntlo ya botseta ya bagwebi ba makgoba, bokoloniale, barekiši ba ntwa, le bo-imperiale, go dira dinyakwa tše di latelago:

Fora e swanetše go fa dinaga ka moka tša Afrika tokologo ye e tletšego le go di dumelela go laola ditšhelete tša tšona, melawana ya tšhelete le tlhahlo ya ekonomi.

Fora e swanetše go emiša metšhelo ka moka ya bokoloniale ka gobane ke lehumo la kontinente ya Afrika, madi le mofufutšo wa Maafrika tšeo di agilego mananeokgoparara ka moka ao dinaga tša Afrika di gapeletšegago go lefa mengwagasome ye mentši ka morago ga seo se bitšwago tokologo.

Fora e swanetše go tloša ka pela mafelo a yona ka moka a sešole ao ga bjale a lego Afrika.

Se se akaretša eupša ga se feleletše go, mafelo a sešole, mašole a Fora, thušo ya Fora ka dibetša le go ba gona gofe goba gofe ga khuetšo ya Fora ka madireng goba dihlopha tša mašole ka Afrika.

Fora e swanetše go kgaotša go tsena ditaba gare mererong ya ekonomi ya dinaga tša Afrika, ka pholisi ya tšhelete gomme tšhomišo ya tšhelete ya tšona ka Afrika Bodikela e swanetše go fokotšega ganyenyane-ganyenyane go ya go hloma ditshepedišo tša tšhelete tšeo di beilwego ke maAfrika ka bobona.

Fora e swanetše go bušetša dipolokelo ka moka tša diminerale goba tša ditšhelete tšeo di swerwego ke Matlotlo a Fora go ditšhaba tša Afrika le efe goba efe ya dikoloni tša tšona tša peleng.

Fora e swanetše go lefa ditefelo go dikoloni tša yona ka moka tša peleng, kudu-kudu baagi ba borabele bjo bogolo kudu bja makgoba bjo bo tsebjago ke batho, e lego Haiti. Haiti e bile le tlhabollo ya yona yeo e šitišitšwego ke thulaganyo ya lefase ka bophara ya kgethollo ya semorafe, yeo e bego e boifa Tokologo ya Afrika le mmušo wa mathomo wo o eteletšwego pele ke bathobaso.

Go tlošwa ga Sefora bjalo ka leleme la semmušo Afrika, go thekga kagoleswa ya kontinente ya boitšhupo bja Afrika, kgole le go gapeletšwa ga ditlhabologo tša bašweu maemo le ditlwaelo bjalo ka tekanyo ya botho.

Fora e swanetše go emiša go thekga ga yona ka tšhelete dikarogano tšeo di diregago ka dihlongwa tša dinagamaloko tše dintši tša kontinente ya Afrika kudukudu Palamente ya Pan African le Kopano ya Afrika.

Dinyakwa tše di dirwa go mmušo wa Fora gomme di romelwa go mašole ka moka a bokoloniale le a bokoloniale bjo bofsa kontinenteng ya Afrika go akaretša United Kingdom, Portugal, Spain, Italy, Belgium, Jeremane, le United States of America. Dibopego ka moka le dipontšho tša bokoloniale ka kontinenteng ya Afrika di swanetše go phušolwa gomme ke tlamo ya rena bjalo ka moloko go šoma ka go se boife go fediša pušo ya bokoloniale le ya bokoloniale bjo bofsa.

EFF e tla dira sohle seo e lego matleng a yona go šitiša mehuta ka moka ya bokoloniale ka kontinenteng ya Afrika gomme e tla kgatha tema ye e sa ipaleletšego le ye e etilego pele go phušoleng mašaledi ka moka a bokoloniale le pušo ya bokoloniale ka kontinenteng ya Afrika.

Re ema maheteng a maafrika a maholo a pan africa a hlahanang bakoloni bjalo ka KWAME Nkrumah, Sekou Toure, Emperor Haile Selasie, Ben Bella, Thomas Sankara, Gamal Abdel-Nasser, Julius Nyerere, Patrice Lumumba, Kenneth Kaunda, Robert Robert Mugabe Bantši Ba Pan Africanist ba ba ganetšego ka sebele bja koloni le ba emetšego botee bja Kontinente ya Afrika.

EFF e lebeletše karabelo go dinyakwa tše ka moka mo matšatšing a 14 a mošomo. Ge go se na karabelo ye e kgolwago le ye e šomago mo matšatšing a 14, re tla bjalo ka boetapele bja EFF go hlaloša lenaneo leo le kwagalago le leo le šomago ka fao re tlago nyenyefatša le go lwantšha go tšwela pele ga go dira dikoloni tša Fora go kontinente ya Afrika.

E ntšhitšwe ke Sinawo Thambo, Mmoleledi wa Bosetšhaba, EFF, ka la 25 Motsheganong 2022

### Karabelo go tšwa go Botseta bja Fora
Moemedi Lechevallier o ganne go saena memorantamo, a tlaleletša ka gore "Botseta bja Fora bo gopotša gore Fora ke molekane yo a ka botwago wa Afrika Borwa le mogwera wa batho ba Afrika Borwa. Fora e hlompha ka botlalo potego, boipušo le boipušo bja ditšhaba ka moka tša Afrika."

## Ditšhupetšo