Khomišene ya Zondo

**Khomišene ya Boahlodi ya Dinyakišišo ka ga Ditatofatšo tša go Tshwa ga Mmušo, Bomenetša le Bomenetša ka Lefapheng la Setšhaba go akaretšwa Ditho tša Mmušo**, yeo e tsebjago kudu bjalo ka **Khomišene ya Zondo** goba **Khomišene ya go Gapiša Mmušo** ke dinyakišišo tša setšhaba tšeo di hlomilwego ka Pherekgong 2018 ke Mopresidente wa pele, Jacob Zuma, go nyakišiša ditatofatšo tša go thopša ga mmušo, bomenetša, le bomenetša ka lefapheng la mmušo ka Afrika Borwa. Ka December 2020, khomišene e be e boledišane le dihlatse tše 278 gomme ya kgoboketša matlakala a 159 109 le exabyte e tee ya ditshedimošo e le bohlatse. Ka morago ga go amogela dikatološo tše hlano, khomišene e letetšwe go phethagatša pego ya yona mafelelong a Dibatsela 2021, ka letšatšikgwedi la mafelelo la semmušo la la 1 Pherekgong 2022. Karolo ya mathomo ya pego ya dikarolo tše nne e phatlaladitšwe ka la 4 Pherekgong 2022.. E bitša mmušo kgauswi le R1 pilione, e lego go feta kgole dinyakišišo tša pele tša boahlodi tša Afrika Borwa.

## Ditiragalo
Ka 2016, Mošireletši wa Setšhaba, Thuli Madonsela, o thomile nyakišišo ya go swarwa ga mmušo ka morago ga go amogela dingongorego tša semmušo go tšwa go Stanislaus Muyebe wa Dominican Order of Southern Africa, setho se sengwe sa setšhaba, le moetapele wa kganetšo Mmusi Maimane. Ka November 2017, go gatišwa ga pego ya nyakišišo ya gagwe, yeo e bitšwago State of Capture, go bakile kgobogo e kgolo. Pego e be e akaretša Zuma le bahlankedi ba bangwe ba mmušo ditswalanong tše di sa swanelago le lapa la Gupta, gare ga tše dingwe tše di sa swanego, gomme e šišinya gore Zuma e swanetše go kgetha khomišene ya dinyakišišo ka go thopša ga mmušo.Zuma o ile a nyaka gore dikutollo tša Madonsela di fetolwe ka Kgorong ya Tsheko, eupša kgoro ya tsheko e ile ya gana kgopelo ya gagwe, ya hwetša gore tšhišinyo ya Mošireletši wa Setšhaba e be e tlametše le gore Zuma o be a swanetše go kgetha khomišene ya dinyakišišo mo matšatšing a 30. Ka taelo ya kgoro ya tsheko, e be e le Moahlodi yo Mogolo Mogoeng Mogoeng yo a kgethilego modulasetulo wa nyakišišo, Motlatša Moahlodi Raymond Zondo.

Khomišene e hlomilwe ka Janaware 2018 eupša ga se ya swara tsheko ya yona ya mathomo go fihla ka Agostose 2018, ka nako yeo Zuma o ile a rola modiro gomme a tšeelwa legato ke Mopresidente Cyril Ramaphosa.Ka morago ga lelokelelo la katološo, e phethile ditherišano tša yona ka Agostose 2021 ka bohlatse go tšwa go Ramaphosa. Le ge go le bjalo, ka la 29 Setemere, Kgorokgolo ya Tsheko ya Pretoria e dumeletše khomišene go katološwa gape ga dikgwedi tše tharo, yeo e fedilego mafelelong a Disemere 2021. Tona ya Toka le Ditirelo tša Toka Ronald Lamola o ikarabela ka go lefelela khomišene yeo e tlišitšwego, gomme a tlogela, tlhohlo ya semolao go kgopelo ya katološo. Khomišene e tšweleditše karolo ya boraro le ya mafelelo ya dikutollo tša yona ka March 1, 2022.

## Mafelo a kgahlego

### Mantšu a tšhupetšo
Khomišene e be e kgethilwe ka tlase ga mabaka a tšhupetšo ao a *bego* a fetofetoga le maemo eupša a hlaotše ditaba tše mmalwa bakeng sa nyakišišo, kudu-kudu tšeo di tšwelelago go tšwa pegong ya State of Capture le maemo a go fapafapana a go lebanya. Ka gona khomišene e be e swanetše go nyakišiša ge e ba:

* Maiteko a be a dirilwe ka go hlohleletša maloko a khuduthamaga ya setšhaba goba bahlankedi ba bangwe ba mmušo, go akaretša ge e ba lapa la Gupta le be le file maemo a kabinete go boradipolotiki Vytjie Mentor le Mcebisi Jonas;
* go kgethwa ga maloko a khuduthamaga ya setšhaba le bao ba rwelego diofisi go be go utolotšwe go lapa la Gupta goba batho ba bangwe bao ba sa dumelelwego pele ga ge dikgetho di dirwa semmušo goba di tsebišwa;
* bahlankedi ba setšhaba goba ba mmušo ba be ba thušitše go fa ditheko ka ntle le molao ke mekgatlo ya mmušo go hola lapa la Gupta goba batho ba bangwe goba mekgatlo ya khamphani.
* go be go na le bomenetša ge go fiwa ditumelelano le ditheko ke mekgatlo ye megolo ye 21 ya mmušo yeo e lokeleditšwego ka go Šetulo 2 ya Molao wa Taolo ya Ditšhelete tša Setšhaba;
* go be go na le go se dumelelane le molao, go humišwa mo go sa swanelago, bomenetša goba tutuetšo ye e sa swanelago go fiwa ga ditumelelano, dilaesense tša meepo, papatšo ya mmušo ka kuranteng ya *Mehla e Mefsa*, le ditirelo tše dingwe tša mmušo go lapa la Gupta;
* setho se sengwe le se sengwe sa khuduthamaga ya bosetšhaba se ile sa tsena ditaba tša go tswalelwa ga mafelo a panka a dikhamphani tša Gupta;
* baeletši ba bangwe le ba bangwe ka Lefapheng la Ditšhelete ba be ba kgethilwe ka ntle le ditshepedišo tša maleba, go akaretšwa ge e ba baeletši bao ba phagamego ba Tona Des van Rooyen ba be ba kgethwa ka mo go sa swanelago;
* go be go bile le bomenetša ge go fiwa ditumelelano le ditheko ke mmušo, le mohuta le bogolo bja mohuta ofe; le
* ka mo go kgethegilego, ge e le gore bahlankedi ba setšhaba goba bahlankedi bao ba bego ba na le tutuetšo ya go fiwa ditheko tša go ikhola, malapa a bona, goba mekgatlo yeo ba bego ba e na le kgahlego ya motho ka noši.

Ge go be go ka hwetšwa go se dumelelane le molao, Khomišene e be e swanetše go nyakišiša go fihla bokgoleng bjoo khuduthamaga ya setšhaba go akaretšwa Zuma le batlatšatona ba bego ba ikarabela ka bjona.
thumb|Motlatša Moahlodi yo Mogolo Raymond Zondo yo a bego a eteletše pele Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ya Ditatofatšo tša go thopša ga mmušo ka la 17 Mei 2019 ge e be e gašwa ka go thelebišene.
Bohlatse bjo bontši bjo bo filwego nyakišišong bo be bo lebišitšwe go bomenetša le taolo ye e sa lokago go dihlongwa tša mmušo nakong ya pušo ya Zuma (2009[2018). Dihlatse tša ka godimo ga tše 300 di hlatsetše, ka dikutollo go akaretša ditatofatšo mabapi le:

* Go thopša ga mmušo ke barwarre ba Gupta, go akaretšwa, ka dikgwebo tša bona tša boraditaba, ditumelelano tšeo dikhamphani tšeo di tswalanago le barwarre di di hweditšego go tšwa dikhamphaning tša mmušo, le dingangišano mabapi le tiragalo ya Air Force Base Waterkloof;
* Bomenetša le taolo ye e sa lokago ka Vrede Dairy Project;
* Ditaba tšeo di amanago le lobbying go šireletša taolo ya pay-TV ya MultiChoice;
* Tefo ya tsogo-le-kobong go šireletša ditumelelano tša mmušo ka EOH Group;
* Tema yeo McKinsey & Company e kgathwago ke go nolofatša bomenetša bjo bogolo bja barwarre ba Gupta;
* Tema yeo e kgathilwego ke Bain & Company go thuša go fokotša bokgoni bja Tirelo ya Ditseno ya Afrika Borwa; le
* Go tlaišwa le tlaišo yeo e bego e lebane le basenyi bao ba thušitšego go pepentšha bomenetša.

Nakong ya ditherišano tša dikanegelo tše, khomišene e kwele bohlatse bjo bogolo mabapi le taolo ye e sa lokago le/goba bomenetša dikhamphaning tša mmušo le dihlongwa tša mmušo go akaretša:

* Transnet yeo e laolwago ke mmušo wa seporo;
* Tirelo ya mohlagase ya setšhaba Eskom;
* Khamphani ya tšhireletšo ya mmušo ya Denel;
* Khamphani ya Kgašo ya Afrika Borwa;
* Khamphani ya sefofane ya mmušo ya South African Airways;
* Ditheo tša go gapeletša molao, go akaretšwa Tirelo ya Maphodisa a Afrika Borwa le Taolo ya Bosetšhaba ya Batšhotšhisi;
* Tirelo ya Ditseno tša Afrika Borwa;
* Ejensi ya Tšhireletšo ya Mmušo; le
* Mmasepala wa Motse wa Johannesburg.

==== Ditatofatšo kgahlanong le Zuma ====
Dihlogo tše mmalwa go ya ka khomišene, tše di fetago 40 ka Feberware 2021 di ile tša akaretša Zuma ka go se itshware gabotse. Ka mohlala:

* Vytjie Mentor o hlatsetše gore ka 2010, ge Zuma a be a le ka phapošing ya kgauswi, lapa la Gupta le be le ithaopetše go mo dira Tona ya Dikgwebo tša Setšhaba ge a ka phumola tsela ya South African Airways go ya India, go hola Jet Airways le Etihad Airways;
* Themba Maseko, yo e bego e le hlogo ya Government Communications and Information Systems, o hlatsetše gore ka 2010 Zuma o mo kgopetše go "thuša" lapa la Gupta, go akaretša le ka go bea dipapatšo tša mmušo ka go ''Mehla e'' Mpsha ya Gupta;
* Yo e bego e le Tona ya Ditšhelete Nhlanhla Nene o hlatsetše gore ka 2015, Zuma o ile a mo omanya ka baka la go se phethe tumelelano ya R1.6 trillion ya nuclear le Russia, yeo Nene a bego a nagana gore e bitša kudu le yeo mafelelong e ilego ya dumelelwa ke Kabinete bošegong bjona bjoo Nene a rakilwego ka bjona;
* Yo e bego e le Tona ya Dikgwebo tša Setšhaba Barbara Hogan o hlatsetše gore Zuma o lekile go šitiša go kgethwa ga balaodi ba bagolo ba Transnet le Eskom, a leka go hloma Siyabonga Gama le Jacob Maroga ka go latelana;
* Angelo Agrizzi, yo e bego e le hlogo ya Bosasa ya ditiro, o hlatsetše gore hlogo ya bosasa Gavin Watson o be a lefa R300,000 ya tsogo-le-kobong kgwedi le kgwedi go Zuma, le gore Watson o be o holofetše go hlohleletša Zuma go thwala molaodi yo mofsa go National Prosecuting Authority pele ga dinyakišišo ka Bosasa; le gore Watson
* Yo e bego e le morulaganyi wa ANN7 Rajesh Sundaram o hlatsetše gore Zuma le morwa wa gagwe Duduzane Zuma, yo a bego a na le kgahlego ya ditšhelete go ANN7 ya Gupta, o be a akaretšwa kudu ka leano la ANN7 gomme a holofela go aroganya ANN7 go eNCA, yeo a bego a nagana gore e be e bontšha yena le mmušo gampe.

== Bohlatse bjo bo lemogegago ==
Batho ba bantši ba biditšwe go hlatsela pele ga Khomišene, go akaretšwa mopresidente wa peleng [Jacob Zuma le ditona le bahlankedi ba bangwe ba mmušo ba gona bjale le ba pele, gammogo le balaodi ba kgwebo ba go fapafapana. Bao ba nyakegago go hlatsela ba akaretša Ben Ngubane, Mosebenzi Zwane, Barbara Hogan, Mcebisi Jonas, Des van Rooyen, Nomvula Mokonyane, Vytjie Mentor, Pravin Gordhan, Sibongile Sambo, Job Mokgoro le Angelo Agrizzi, gare ga ba bangwe ba bantši.

### Setheo sa Tshireletso ya Mmuso sa Afrika Borwa
Bohlatse bjo bo filwego ke maloko a mantši a Setheo sa Tshireletso ya Mmuso sa Afrika Borwa (SSA) bo ile bja dira dihlogo tša ditaba tša setšhaba ka palo ya ditšhelete tša mmušo tšeo di šomišwago ka tsela yeo e sa tlwaelegago, bogolo bja mediro ya ka sephiring ya dingangišano, le thekgo ya phatlalatša yeo e filwego mopresidente Zuma nakong ya bopresidente bja gagwe. Molaodi-pharephare wa nakwana wa SSA, Loyiso Jafta, o hlatsetše gore e be e le mokgatlo wa dipolitiki ka morago ga go hlongwa ga yona ka 2009 le gore o be o šomišwa go thekga le go thekga mediro ya dipolitiki ya African National Congress (ANC). Se se tiišeditše bohlatse bja peleng bjo bo filwego ke Modulasetulo wa peleng wa Sehlopha sa Tshekatsheko ya Maemo a Godimo go SSA, Sydney Mufamadi. Jafter o boletše gore bonnyane R9 bilione (mo e ka bago go lekana le US$758.7 milione) ya dithoto tša SAA "ga di a hwetšwa le gore R125 milione e ka se akaretšwe ngwageng wa ditšhelete wa 2017/18." Pele ga bohlatse bja Jafta Tona ya Tšhireletšo ya Mmušo Ayanda Dlodlo o ile a nyaka go thiba Jafta ka go bolela gore e tla bea tšhireletšo ya mmušo kotsing.

Bohlatse bjo bo filwego khomišene mabapi le mediro ye e sa swanelago ya SSA bo bolela gore:

* Tirelo ya ditaba, African News Agency, e ile ya fiwa R20 milione ka 2015/16 bjalo ka karolo ya lesolo la mmušo la go dira "projeke ya boraditaba yeo e ikemišeditšego go 'lwa le dikgopolo tše mpe tša selegae le tša boditšhabatšhaba tša naga, Zuma le SSA'".
* Ke moka mopresidente Jacob Zuma o ile a fiwa dimilione tša Rands ka boyena le ka mo go sa swanelago ka tšhelete go tšwa go tekanyetšo ya tšhelete ya SSA kgwedi le kgwedi magareng ga 2015 le 2017.
* Ditlabakelo tša SSA le tshedimošo di be di šomišwa go lwantšha dintwa tša dipolitiki ka gare ga ANC. Se se akaretša go lwa kgahlanong le lesolo la Mopresidente Ramaphosa la 2017 la bopresidente bja ANC go tšea sebaka sa Zuma.
* Dithušo tša SSA di be di šomišwa go kaonafatša mahlatse a dikgetho a ANC.
* SSA e be e šomišwa go hlola le go thibela batho bao ba šomago setšhabeng go swana le lesolo la Right2Know, Zuma Must Fall le Fees Must Fall.
* Dithušo tša SSA di be di šomišwa go thibela dinyakišišo tša bomenetša bja mmušo le mediro ye e sa swanelago ka gare ga SSA.

### Angelo Agrizzi
Mohlankedimogolo wa Tshepedišo wa Bosasa (COO), Angelo Agrizzi o ile a dira dihlogo tša ditaba tša setšhaba ge a be a hlatsela go khomišene gore khamphani e file bahlankedi ba mmušo wa Afrika Borwa letsogo-le-kobong go netefatša gore khamphaning e hweditše ditumelelano tša mmušo gomme ga se ya nyakišišwa. Bohlatse bja Agrizzi bo akareditše Mopresidente wa nako yeo Zuma, tona ya mmušo Nomvula Mokonyane, modulasetulo wa South African Airways Dudu Myeni, le radipolitiki wa ANC Gwede Mantashe.

### Nomvula Mokonyane
Yo e bego e le tona ya meetse le ditšhila, Nomvula Mokonyane, o be a akareditšwe ditatofatšong tše mmalwa tša bomenetša nakong ya khomišene. Se se be se akaretša bohlatse bja Agrizzi bja gore Mokonyane o be a lefša R50,000 (mo e ka bago US$3,500) ka kgwedi ka mengwaga ye mentši go šireletša Bosasa go baemedi ba molao le gore o amogetše 'dimpho' tše mmalwa go tšwa go Bosasa go swana le dikoloi tše di bitšago tšhelete ye ntši. Bohlatse bja Mokonyane pele ga khomišene bo be bo tumile ka dipolelo tša bjona tše di ganetšanago, mohuta o mogolo wa ditatofatšo tšeo di dirilwego kgahlanong le yena, le maemo a godimo ao a a hweditšego ka mekerong ya ditaba.

### Dudu Myeni
Dudu Myeni, modirišani wa kgauswi wa mopresidente Zuma, o be a akaretšwa ditirong tša go se dumelelane le molao ge e be e le modulasetulo wa South African Airways. Ge Myeni a tšwelela pele ga khomišene ka la 5 Nofemere 2020 o utolotše leboelela gore ke mang yo e lego hlatse ya sephiri ya mmušo, ka go roba melao yeo e beilwego ke Khomišene. Hlatse e be e amogetše go se tsebje ka ge khomišene e be e na le lebaka la go dumela gore bophelo bja hlatse bo be bo tla ba kotsing ge e ba bo be bo ka phatlalatšwa. Se se feleleditše ka gore Moahlodi Zondo a kgopele gore ditatofatšo tša bosenyi di bewe go Myeni.

### Athol Williams
Yo e bego e le modirišani wa Bain & Company, Athol Williams, o hlatsetše ka matšatši a mabedi a tšweletša bohlatse bja kgwerano magareng ga Bain & Company. Bohlatse bja gagwe bo file bohlatse bja maano ao a rulagantšwego e sa le pele a go rulaganya lefsa Tirelo ya Ditseno ya Afrika Borwa yeo e lebišitšego go go wa ga yona. Ka November 2021, Williams o gatišitše *Deep* Collusion: Bain and the capture of South Africa yeo e theilwego godimo ga bohlatse bja gagwe.

### [[Jacob Zuma]]

#### Bohlatse
Go tloga ka la 16 Julae 2019, Zuma o hlatsetše pele ga Khomišene ya Zondo mabapi le tema ya gagwe go go thopeng mmušo le ditiro tša bomenetša. Letšatšing la mathomo la bohlatse bja gagwe o boletše gore go be go na le maano-mabe ao a thekgwago ke dinaga tša ka ntle kgahlanong le yena le gore ba bangwe ba bao ba bego ba hlatsela kgahlanong da yena e be e le dimpimpi tša mehleng ya kgethologanyo. Zuma o latofaditše Khomišene ya Zondo ka go ba sedirišwa sa go fediša mošomo wa gagwe wa dipolitiki. 

Zuma o dumetše gore o na le tswalano ya bogwera le barwarre ba Gupta, eupša o ganne go tšea karolo medirong le ge e le efe ya bomenetša. Ka morago ga letšatši la mathomo la bohlatse bja Zuma, Democratic Alliance e ile ya latofatša Zuma ka go leka go bapala mohlaselwa le go timetša khomišene.

Letšatšing la bobedi la bohlatse bja Zuma, o boletše gore e be e le mohlaselwa wa maiteko a go ipolaya ka pomo, Tirelo ya Maphodisa a Afrika Borwa ka morago e boletše gore ba be ba sa tsebe gore tiragalo le ge e le efe ya go swana le ye e diregago. Zuma o ile a latofatša leloko le legolo la ANC Ngoako Ramatlhodi ka go ba tlhodi yeo e akaretšwago ka go maano-mabe kgahlanong le yena. Letšatšing la boraro la bohlatse bja Zuma o ile a latofatša khomišene ka go mo kgetholla gomme a tšhošetša ka go tlogela tirišano ya gagwe. Letšatšing la bone, sehlopha sa molao sa Zuma se tsebišitše gore se tla tšwa go khomišene, eupša ka morago letšatšing lona leo se tsebišitše gore o fetotše monagano wa gagwe gomme o tla boa go tla nea bohlatse bjo bo oketšegilego ka letšatšikgwedi la ka morago.

#### Go nyatša kgoro ya tsheko
Ka morago ga bohlatse bja Zuma go khomišene, boraditaba ba Afrika Borwa ba ile ba šišinya gore kgonagalo ya gore Zuma a latofatšwe le go bonwa molato ka morago ka bosenyi bjo bo dirilwego nakong ya pušo ya gagwe goba ka go nea bohlatse bja maaka go khomišene e oketšegile. Ka la 11 Oktoboro 2019, kgoro ya tsheko ya Afrika Borwa e ganne Zuma go dira kgopelo ya go fediša ditatofatšo tše 16 tša bosenyi tša bomenetša, boradia le go hlatswa tšhelete tšeo di amanago le kgwebo ya dibetša ya $2.5bn (£1.98bn) yeo go thwego e dirilwe mafelelong a bo-1990 go netefatša gore madira a Afrika Borwa a itlhamilego a ka reka di-rand tše 30 tša didirišwa tša madira a Yuropa.

Sehlopha sa molao sa Zuma se ile sa leka go dira gore Moahlodi Zondo a ikarole go khomišene yeo e latofatšago Zondo ka kgethollo le go ba le segwera sa pele le Zuma. Moahlodi Zondo o ganne kgopelo ya go gana.

Dikgwedi tša ka godimo ga tše 16 ka morago ga ge Zuma a tšweletše la mathomo pele ga ge khomišene e ka latofatšwa ka bosenyi ka go tšwa khomišeneng ka ntle le tumelelo le go gana go nea bohlatse.  Se se be se dirilwe pele ga nako ye telele yeo ka yona Zuma a bego a leka go phema go tšwelela pele ga khomišene ka dikgato tša molao le dingangišano ka kholofelo ya gore khomišene e tla phetha pele ga ge a swanetše go tšwelela pele. Mokgwa wo o be o bitšwa leano la tšhireletšo la Zuma la Stalingrad. Ka Disemere 2020, Moahlodi Zondo o laetše Zuma go hlatsela pele ga khomišene mabapi le go akaretšwa ga Zuma ka ditirišanong tša kgwebo ya Guptas. Taelo ya Moahlodi Zondo e ile ya išwa Kgorong ya Molaotheo yeo e ilego ya ahlola gore Zuma o swanetše go araba dipotšišo pele ga khomišene gomme ya laela Zuma go lefa ditshenyagalelo tša molao tša khomišene.

Zuma o ile a nyatša Kgorotsheko ya Molaotheo gomme a gana go nea bohlatse go Khomišene ya Zondo ka la 4 Feberware 2021. Khomišene, yeo taelo ya yona e felago ka la 31 Matšhe, e kgopetše kgoro ya tsheko taelo ya tšhoganetšo yeo e mo laelago go fa bohlatse. Moahlodi ka morago o ile a kgopela gore Zuma a nyatšwe molato wa kgoro ya tsheko. Ka la 25 Matšhe 2021, Kgorotsheko ya Molaotheo e ile ya thekga kahlolo ya peleng yeo e hweditšego gore go gana ga Zuma go nea bohlatse pele ga Khomišene go hlalošitšwe bjalo ka go nyatša kgoro ya tsheko. Ka la 29 June Kgorotsheko ya Molaotheo e ile ya ahlolela Zuma dikgwedi tše 15 kgolegong. Kapejana ka morago ga go golegwa ga Zuma ka la 7 Julae go ile gwa tsoga dikhuduego tše kgolo le bohodu diprofenseng tša KwaZulu-Natal le Gauteng, go tloga ka la 9 go ya go la 17 Julae 2021.

## Dilo tšeo di hweditšwego
Mathomong dikutollo di be di swanetše go lokollwa ka dikarolo tše tharo eupša palo ye e ile ya oketšwa ka morago. E nngwe le e nngwe ya dikarolo tše mmalwa tša dikutollo tša pego e be e arogantšwe ka dibolumo tše mmalwa. Go ile gwa kgopelwa go katološwa gore khomišene e be le nako ya tlaleletšo ya go tliša dikutollo tša yona; se se ile sa šuthiša nako ya go lokolla dikutollo tsa yona ka moka go fihla ka la 15 June 2022. Khomišene e hweditše gore ditiragalo tše dintši tša go thopša ga mmušo di diregile ka gare ga dikgoro tša mmušo wa Afrika Borwa le dikgwebo tša mmušo nakong ya bopresidente bja Jacob Zuma bjalo ka ge bahlankedi ba bagolo ba be ba tshela molao ka mehla.

### Karolo 1
Karolo 1 e lokolotšwe ka Labobedi 4 Janaware 2022. E na le dibolumo tše tharo tšeo bolumo ya mathomo e lebišitšwego go bomenetša ka gare ga South African Airways ya mmušo, ya bobedi e le mabapi le dikutollo tše di amanago le lapa la Gupta, le ya boraro e le mabapi da Tirelo ya Ditseno tša Afrika Borwa le ditšhišinyo tša go mpshafatša tshepedišo ya go reka ya mmušo. Dikutollo tše dingwe tše di lemogegago tša karolo 1 ya Khomišene ya Zono di hweditše tše di latelago:

#### Difofane tša Afrika Borwa
Karolo 1 e hweditše dikutollo tše di latelago mabapi le South African Airways (SAA):

* Go kgethwa ga Dudu Myeni bjalo ka modulasetulo wa SAA ka nako yeo e bego e le Mopresidente Zuma go bakile tshenyo ye e sa swarelelego khamphaning.
* Go sa šetšwe dingangišano tša setšhaba mabapi le ditiro tša Myeni bjalo ka modulasetulo maiteko ka moka a go mo tloša a ile a ganetšwa "ka maemo a godimo" a mmušo.
* Myeni o be a na le "go nyatša taolo le ditshepedišo tša khomišene.
* Dithoto tšeo Myeni "a di amogetšego ka ntle le molao go tšwa go [the] State Security Agency" di utolotše "kgaufsi le ka moo a bego a le kgauswi le Mopresidente Zuma".
* Yakhe Kwinana, nakong ya ge e be e le leloko la lekgotla magareng ga 2009 le 2016, o bakile "tšhitišo ye e tšwelago pele" go maemo a ditšhelete a SAA gomme go bonala a hloka "tsebo le tebogo" ya mešomo ya gagwe bjalo ka akhaontente.
* PricewaterhouseCoopers e kgontšhitše ka katlego go thopa SAA ka go palelwa ke go hlahloba ka mo go lekanego ditshepedišo tša yona tša ditšhelete le tša diakhaonto magareng ga 2012 le 2016.

* Myeni o tla latofatšwa ka bomenetša le boradia.
* Kwinana e tla nyakišišwa ke South African Institute of Chartered Accountants.

#### Tirelo ya Ditseno ya Afrika Borwa
Karolo 1 e dirile dikutollo tše di latelago tše di lemogegago mabapi le South African Revenue Service (SARS):

* Moyane le Zuma ba kgathile tema ye bohlokwa kudu go "tšea" SARS le gore Moyane o be a kgethilwe ke Mopresidente wa nako yeo Zuma bjalo ka mokomišenare wa SARS go nolofatša se.
* SARS e be e lebišitšwe ka ge maatla a yona a go nyakišiša bosenyi bjo bo rulagantšwego a be a bonwa bjalo ka tšhošetšo go porojeke ya go thopa mmušo.
* Zuma, Moyane le Bain & Company ba šomile mmogo go nolofatša go tšea SARS.

Pego e šišintše gore:

* Ditumelelano ka moka tša mmušo le Bain & Company di swanetše go lekolwa.
* Moyane o tla latofatšwa ka go bolela maaka ka go bolela bofora le go fa palamente tshedimošo ya maaka.

#### Lapa la BaGupta
Karolo 1 e dirile dikutollo tše di latelago tše di lemogegago mabapi le dikgwebo le mediro ya lapa la Gupta:

* Go fiwa ga ditheko tša mmušo le ditumelelano tša papatšo tša kgwebo ya mmušo go New Age Newspapers ya Gupta go ile gwa nyatša bobedi "dinyakwa tša tlhaologanyo le tša molao".
* Ka nako yeo Tona ya Dikgwebo tša Setšhaba, Malusi Gigaba, o be a itokišeditše go dira phošo go Guptas goba Mna Zuma.

Pego e šišintše gore:

* Brian Molefe le Collin Matjila ba thušitše bomenetša bja Gupta ka gare ga Transnet le SAA ka go latelana; le gore ba swanetše go lebana le ditatofatšo tša bosenyi.

#### [[African National Congress]]
Karolo 1 e hweditše gore ANC:

* Ba holwa ke bomenetša bjo bogolo bja dikgwebo tša mmušo, go akaretšwa SARS le SAA. Bomenetša bjo bo boletšwego gape bo ile bja hola Zuma le bagwera ba gagwe ba dipolitiki.
* O bontšhitše go hloka go tshwenyega mabapi le go phuhlama ga mekgatlo ya mmušo, le go se rate goba go se kgone go lokiša dihlongwa tše.

### Karolo 2: Transnet
Karolo 2 e ile ya gatišwa ka la 1 Feberware 2022 gomme ya tsebiša ka dikutollo tša bomenetša le taolo ye e sa lokago ka gare ga dikhamphani tša mmušo tša Denel, Eskom le Transnet. Dikutollo tše di latelago tše di lemogegago di dirilwe: 

* Jacob Zuma o be a nyaka gore Siyabonga Gama a kgethwe bjalo ka CEO gomme ka go realo a šoma bjalo ka "moemedi yo a ikemišeditšego" wa ditiro tša bomenetša go Transnet.
* Go se go ye kae ka morago ga ge Gama le Brian Molefe ba kgethilwe go maemo a taolo ka 2011, SOE e bone "thekišo ya mathomo ya bohlokwa ya locomotive yeo e šilafaditšwego ke bomenetša".
* Ditirišano tše tharo tše kgolo tša bomenetša tša go reka ditimela tše 1,259 le China South Rail, China North Rail, General Electric le Bombardier Transportation.

* Brian Molefe, Anoj Singh le Siyabonga Gama ba swanetše go sekišwa ka baka la go nolofatša go reka ka bomenetša ditimela.
* Jacob Zuma o swanetše go lebana le ditatofatšo tša "bomenetša le bomenetša" tšeo di tšwago go karolo ya gagwe ya go ba sedirišwa.

### Karolo 3: Bosasa
Karolo 3 e gatišitšwe ka la 1 Matšhe 2022 gomme e lebišitšwe go dikutollo tše di amanago le bomenetša bjo bo amanago le konteraka ya mmušo ya poraebete BOSASA. Ka morago ga go lokollwa ga karolo ya 3 dikutollo tša khomišene di ile tša swawa diphošo ke bagwera ba Jacob Zuma. Karolo 3 e dirile dikutollo tše di latelago tše di lemogegago le ditšhišinyo mabapi le tirišano ya mmušo le motšweletši wa ditirelo tša mmušo BOSASA:

* Radipolitiki yo a phagamego wa ANC Gwede Mantashe o swanetše go nyakišišwa ka baka la bomenetša ka baka la go amogela tsogo-le-kobong go tšwa go BOSASA.
* Dudu Myeni o amogetše tsogo-le-kobong gomme a thuša go emiša nyakišišo ya BOSASA ya bomenetša.

### Karolo 4:

Karolo 4 ya dikutollo tša khomišene e be e arogantšwe ka dibolumo tše nne gomme ya gatišwa mesong ya 29 April 2022. Karolo ya bone ya dikutollo e be e lebišitšwe go go leka go thopa Letlotlo la Setšhaba, bomenetša magareng ga motšweletši wa ditirelo tša thekinolotši ya poraebete EOH le Motse wa Johannesburg, bomenetšo ka gare ga khamphani ya meepo ya ditaamane ya mmušo Alexkor, Free State asbestos le porojeke ya go tloša asbestos ya setšhaba, le go thopa tirelo ya mohlagase ya mmušo Eskom. Karolo ya bone ya pego ya dikomiti e dirile dikutollo tše di latelago tše di lemogegago:

* Porojeke ya R1.2 billion Free State Housing ya go aga dintlo tše 200,000 e be e le "go palelwa mo go nyamišago" ka lebaka la go se laole gabotse ga mmušo.
* Go rakwa ga Nhlanhla Nene ka 2015 bjalo ka tona ya ditšhelete go tiišeditše gore Mopresidente Jacob Zuma e be e le mpopi wa barwarre ba Gupta le gore e be e "mo e nyakilego go ba mohlolo" gore Letlotlo la Setšhaba ga se la thopša ke dikgahlego tša Gupta.
* Zuma o be a "ikgafetše", go feta mengwaga ye mmalwa, go fa taolo ya Letlotlo la Setšhaba go lapa la Gupta.
* "Batho ba bangwe goba mekgatlo yeo e kgokaganego le Gupta ba ile ba fiwa ditumelelano tše itšego ka go se dumelelane goba ka bomenetša kua Alexkor"

Pego e šišinya gore:

* Tony (Rajesh) Gupta o tla sekišwa ka baka la bomenetša.
* Mosebenzi Zwane, Moses Mpho Mokoena le batho ba bangwe bao ba kgathago tema ka porojekeng ya dintlo ya Free State ba swanetše go nyakišišwa le go latofatšwa ka boradia.
* Bao e bego e le balaodi ba Eskom Brian Molefe, Anoj Singh le Matshela Koko ba tla nyakišišwa ka bosenyi ka baka la go fa McKinsey & Company le Trillian Capital Partners dikontraka ka mo go sa swanelago.
* Balaodi ba Alexkor ba tla nyakišišwa ka baka la kgokagano ya bomenetša le lapa la Gupta le dikhamphani tša bona.
* Ramaphosa o swanetše go "hlokomela" maemo a Zizi Kodwa bjalo ka Motlatša Tona ya Tšhireletšo ya Mmušo ka lebaka la kgokagano ya gagwe le batho bao go thwego ke ba gobogilego ka EOH.

Karolo ya 4 ya dikhwetšo tša khomišene e ile ya arolwa ka dibolumo tše nne gomme ya phatlalatšwa mesong ya la 29 Moranang 2022. Karolo ya bone ya dikhwetšo e be e lebeletše kudu maiteko a go thopa Matlotlo a Bosetšhaba, bomenetša magareng ga moabi wa ditirelo tša theknolotši ya praebete EOH le Toropokgolo ya Johannesburg , bomenetša ka gare ga khamphani ya meepo ya ditaamane yeo e laolwago ke mmušo ya Alexkor, projeke ya go tloša asbestos ya Free State le ya go aga dintlo tša setšhaba, le go thopša ga khamphani ya mmušo ya mohlagase ya Eskom. Karolo ya bone ya pego ya dikhomišene e dirile dikhwetšo tše di latelago tše di lemogegago:

Protšeke ya R1.2 pilione ya Free State Housing ya go aga dintlo tše 200,000 e bile "go palelwa mo go nyamišago" ka lebaka la taolo ye mpe ya mmušo.
Go rakwa ga Nhlanhla Nene ka 2015 bjalo ka tona ya ditšhelete go tiišeditše gore Mopresidente Jacob Zuma e be e le popi ya bana babo rena ba Gupta le gore e be e le "mo e nyakilego go ba mohlolo" gore Matlotlo a bosetšhaba ga se a thopša ke dikgahlego tša Gupta.
Zuma o be a "ikemišeditše", go theoša le mengwaga ye mmalwa, go fa taolo ya Matlotlo a Setšhaba go lapa la Gupta.
"Batho ba itšego bao ba kgokaganego le Gupta goba ditheo ba ile ba fiwa dikonteraka tše itšego ka go se laolege goba ka bomenetša kua Alexkor"
Pego e šišinya gore:

Tony (Rajesh) Gupta a sekišwe ka baka la bomenetša.
Mosebenzi Zwane, Moses Mpho Mokoena le batho ba bangwe bao ba amegago mo protšekeng ya dintlo ya Free State ba swanetše go nyakišišwa gomme ba ka latofatša ka bomenetša.
Bakhuduthamaga ba peleng ba Eskom Brian Molefe, Anoj Singh le Matshela Koko ba nyakišišwe ka bosenyi ka lebaka la go aba dikonteraka ka mo go sa swanelago go McKinsey & Company le Trillian Capital Partners.
Balaodi ba Alexkor ba nyakišišwe ka dikgokagano tše di gobogilego le lapa la Gupta le dikhamphani tša bona.
Ramaphosa o swanetše go "nagana" ka maemo a Zizi Kodwa bjalo ka Motlatšatona wa Tšhireletšo ya Mmušo ka lebaka la dikgokagano tša gagwe le batho bao go thwego ba na le bomenetša ka EOH.

## Ditšhupetšo

## Bona gape

* Jacob Zuma
* Go thopša ke mmušo
* Bokapitalise bja Bagwera
* Ajay Gupta
* Malusi Gigaba
* Salim Essa
* Duduzane Zuma
* Gavin Watson
* Lapa la BaGupta

## Dikgokagano tša ka ntle
Karolo 1 e hweditšwego

* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 1 Vol. 1: South African Airways (4 January 2022)

Dikutollo tša Karolo 2

* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 2: Denel & Transnet (2 February 2022)
* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 2 Vol. 1: Transnet (2 February 2022)
* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 2 Vol. 2: Denel (2 February 2022)

**Dikutollo tša Karolo 3**

* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 3 Vol. 1: BOSASA (1 March 2022)
* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 3 Vol. 2: BOSASA (1 March 2022)
* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 3 Vol. 3: BOSASA (1 March 2022)
* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 3 Vol. 4: BOSASA (1 March 2022)

Dikutollo tša Karolo 4

* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 4 Vol. 1: Maiteko a go thopšwa ga Letlotlo la Setšhaba (29 April 2022)
* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 4 Vol. 2: Maiteko a go thopšwa ga Letlotlo la Setšhaba (29 April 2022)
* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 4 Vol. 3: Maiteko a go thopšwa ga Letlotlo la Setšhaba (29 April 2022)
* Khomišene ya Boahlodi ya Nyakišišo ka Pego ya go thopša ga Mmušo: Karolo 4 Vol. 4: Maiteko a go thopšwa ga Letlotlo la Setšhaba (29 April 2022)

## Dikgokagano tša ka ntle

* Wepesaete ya Khomišene ya Nyakišišo
* TimesLive coverage ya khomišene
* Hlatse yeo e bonego ka mahlo Ditaba tša khomišene
* Tshedimošo ya letšatši le letšatši ya Maverick ya khomišene
* News24 go akaretšwa ga khomišene
* Go eka Pego ya Kholofetšo.
* Go se be le Lefelo la go Hwetša: Mopresidente yo a Swerwego ke Pego ya Molao
* OUTAS State Capture Portfolio