Mammalia

Li **mamiferes** (klase *Mammalia*) es li klase de vertebrosi animales karakterisat dal presenteso de mamal glandes, kel in females produkte milke por nutrio de yunes. Les es anke karakterisat del presenteso de piles o fure e homeotermi, tu es varmi-sangal, korpores. Li serebre regula li homeotermi e sirkulational sistemes, inklusent li quar-chambral kordie. Mamiferes inkluse 5 500 spesies (inklusent homes) distribut trans sirk 1 200 genres, 152 families e til 46 ordines, quankam li exakti nombres varia segun li klasifikal skeme.

Filogenetikalim on defini li klase *Mammalia* kom omni desenseres del maxim resenti komuni ansestre del ordine *Monotremata* (exemplim ekidnes e ornitorinkes) e del subklase *Theria* (marsupiales e plasentales). 

= Mamiferal anatomia =

## Skeletal sisteme

Li majoritate de mamiferes have set servikal vertebres (kolal oses), inklusent vespertilies, girafes, balenes e homes. Li poki exeptiones inkluse li genre *Choloepus*, kel have nur six servikal verterbres, e li genre *Bradypus* kun nin servikal vertebres. Mamiferes have tri oses in chaki orele e uni (li mandible) an chaki flanke del subi maxile. Un grupe de terapsides nomat sinodontes haved tri oses in li maxile, ma li maxim grandi maxilal junkte esed li mandible e li altri oses kondukted suone. On kreda ke li plusi maxilal oses de altri vertebroses es homologi ye li *malleus* (hamre ose) e *incus* del mamiferal orele. 

## Respiral sisteme

Vida li texte pri mamiferal lunges.

## Sirkulal sisteme

Li mamiferal kordie have quar chambres: li dextri atrie(?), dextri ventrikle, lefti atrie(?) e lefti ventrikle. Atries resiva sange e li ventrikles pumpa sange al lunges e korpore. Li ventrikles es plu grandi kam li atries e lusen mures es diki, pro ke musklosi mures es besonat por forsosim pumpa li sange fro li kordie al korpore e lunges. Desoxigenat (?) sange fro li korpore envada li dextri atrium, kel pumpa lu al dextri ventrikle. Li dextri ventrikle pumpa sange al lunges, vor karbo dioxide difuse eku e oxigene difuse inu. Fro li lunges oxigenat sange envada li lefti atrie, kel pumpa lu al lefti ventrikle (li maxim grandi a maxim forti del quar chambres), kel pumpa lu eku al reste del korpore, inklusent li kordien propri sangal provisione.

* Cetacea (balenes, delfines e marsuines)
* Chiroptera (vespertilies)
* Rodentia (roderes: mauses, rates, hamstres e set.)

* Chinani rivere-delfine
* Orcinus orca (karnevori delfine)

## Klasifikatione

### Subklase [[Prototheria]]
* Ordine Monotremata
** Familie Tachyglossidae 
** Familie Ornithorhynchidae 

### Subklase [[Theria]]
* Infraklase Metatheria 
** Ordine Didelphimorphia
*** Familie Didelphidae 
** Ordine Paucituberculata
*** Familie Caenolestidae 
** Ordine Microbiotheria
*** Familie Microbiotheriidae 
** Ordine Dasyuromorphia
*** Familie Thylacinidae 
*** Familie Myrmecobiidae 
*** Familie Dasyuridae 
** Ordine Peramelemorphia 
*** Familie Peramelidae
*** Familie Peroryctidae
** Ordine Notoryctemorphia 
*** Familie Notoryctidae
** Ordine Diprotodontia
*** Familie Phascolarctidae 
*** Familie Vombatidae 
*** Familie Phalangeridae 
*** Familie Potoroidae 
*** Familie Macropodidae 
*** Familie Burramyidae 
*** Familie Pseudocheiridae 
*** Familie Petauridae 
*** Familie Tarsipedidae
*** Familie Acrobatidae 
* Infraklase Eutheria
** Ordine Xenarthra
*** Familie Bradypodidae
*** Familie Megalonychidae
*** Familie Dasypodidae
*** Familie Myrmecophagidae
** Ordine Insectivora
*** Familie Solenodontidae
*** Familie Nesophontidae
*** Familie Tenrecidae
*** Familie Chrysochloridae
*** Familie Erinaceidae
*** Familie Soricidae
*** Familie Talpidae
** Ordine Scandentia
*** Familie Tupaiidae
** Ordine Dermoptera
*** Familie Cynocephalidae
** Ordine Chiroptera
*** Familie Pteropodidae
*** Familie Emballonuridae
*** Familie Craseonycteridae
*** Familie Rhinopomatidae
*** Familie Nycteridae
*** Familie Megadermatidae
*** Familie Rhinolophidae
*** Familie Phyllostomidae
*** Familie Mormoopidae
*** Familie Noctilionidae
*** Familie Mystacinidae
*** Familie Molossidae
*** Familie Myzopodidae
*** Familie Thyropteridae
*** Familie Furipteridae
*** Familie Natalidae
*** Familie Vespertilionidae
** Ordine Primates
*** Familie Daubentoniidae
*** Familie Lemuridae
*** Familie Lepilemuridae
*** Familie Galagidae
*** Familie Lorisidae
*** Familie Cheirogaleidae
*** Familie Indriidae
*** Familie Tarsiidae
*** Familie Cercopithecidae
*** Familie Hominidae
*** Familie Hylobatidae
*** Familie Callitrichidae
*** Familie Cebidae
** Ordine Carnivora
*** Familie Felidae
*** Familie Viverridae
*** Familie Herpestidae
*** Familie Hyaenidae
*** Familie Canidae
*** Familie Ursidae
*** Familie Otariidae
*** Familie Phocidae
*** Familie Odobenidae
*** Familie Mustelidae
*** Familie Procyonidae
** Ordine Cetacea
*** Familie Balaenopteridae
*** Familie Eschrichtiidae
*** Familie Balaenidae
*** Familie Neobalaenidae
*** Familie Physeteridae
*** Familie Ziphiidae
*** Familie Platanistidae
*** Familie Delphinidae
*** Familie Monodontidae
*** Familie Phocoenidae
** Ordine Sirenia
*** Familie Dugongidae
*** Familie Trichechidae
** Ordine Proboscidea
*** Familie Elephantidae
** Ordine Perissodactyla
*** Familie Equidae
*** Familie Tapiridae
*** Familie Rhinocerotidae
** Ordine Hyracoidea
*** Familie Procaviidae
** Ordine Tubulidentata
*** Familie Orycteropodidae
** Ordine Artiodactyla
*** Familie Suidae
*** Familie Tayassuidae
*** Familie Hippopotamidae
*** Familie Camelidae
*** Familie Tragulidae
*** Familie Giraffidae
*** Familie Moschidae
*** Familie Cervidae
*** Familie Antilocapridae
*** Familie Bovidae
** Ordine Pholidota
*** Familie Manidae
** Ordine Rodentia
*** Familie Aplodontiidae
*** Familie Sciuridae
*** Familie Castoridae
*** Familie Geomyidae
*** Familie Heteromyidae
*** Familie Dipodidae
*** Familie Muridae
*** Familie Anomaluridae
*** Familie Pedetidae
*** Familie Ctenodactylidae
*** Familie Myoxidae
*** Familie Bathyergidae
*** Familie Hystricidae
*** Familie Petromuridae
*** Familie Thryonomyidae
*** Familie Erethizontidae
*** Familie Chinchillidae
*** Familie Dinomyidae
*** Familie Caviidae
*** Familie Hydrochaeridae
*** Familie Dasyproctidae
*** Familie Agoutidae
*** Familie Ctenomyidae
*** Familie Octodontidae
*** Familie Abrocomidae
*** Familie Echimyidae
*** Familie Capromyidae
*** Familie Heptaxodontidae
*** Familie Myocastoridae
** Ordine Lagomorpha
*** Familie Ochotonidae
*** Familie Leporidae
** Ordine Macroscelidea
*** Familie Macroscelididae