ऋच्छति

**ऋच्छति** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — पत्नी वै प्रच्यवमानामुष्यादित्यस्य लोकमभिप्रच्यवेत, हिनस्ति खलु वा एष तं योऽस्य लोकमभिप्रच्यवते, यदाह, नमस्त आतानेति , अमुष्मा एव नमोऽकर् , अनर्वाक् प्रेहीति अनेनाः प्रेहीति वा एतदाह यजमानाय, घृतस्य कुल्यामनु सह रायस्पोषेणेति , आशिषं एवाशास्ते, देवीरापः शुद्धा यूयं देवान् युयुध्वं इति , अपो वा एतद् भूषन्ति, पूताभिराभिः पूताश्चरन्ति, तस्माद्वा एतां बहु रिप्रममेध्यं चरन्तीमापो न हिंसन्ति, हतो वा एष मृतोऽमुत्र भूतो , अद्भ्यो वै प्रजाः प्रजायन्ते, पत्नी प्रजनयति, यदद्भिरभिषिञ्चति पुनरेवैनं प्रजनयति, सर्वान् प्राणान्त्संमृशति सर्वाण्यङ्गानि , एतावान् हि पशुः, पशोर्वै मार्यमाणस्य प्राणाञ् शुग् **ऋच्छति**, यदाह, वाचमस्य मा हिंसीः, प्राणमस्य मा हिंसीरिति , अद्भिर्वावास्यैतत् प्राणाञ् शुचो मुञ्चति, यत्ते क्रूरं यदास्थितं तदेतेन शुन्धस्व, देवेभ्यः शुम्भस्वेति, यदेवास्य गमयन्तः क्रूरम् अक्रंस्तदक्रूरं अक, स्तच् शमयति, ये वा एते स्तोका अवपद्यन्ते त इमामशान्ता ऋच्छन्ति, तत इमाञ् शुग् **ऋच्छति**, यदाह, शमद्भ्य इति, शमयत्येव, शान्ता एवेमां ऋच्छन्ति अहिंसायै , ओषधे त्रायस्वैनमित्याह, त्रात्या एव, स्वधिते मैनं हिंसीरिति, वज्रो वै स्वधिति , र्वज्राद्वावास्मा एतदन्तर्दधाति अहिंसायै, सर्वाभ्यो वै देवताभ्यः पशुरालभ्यते, यदाह, रक्षसां भागोऽसीति , एतेन वा एतद् भागधेयेन रक्षांसि पशोर् निर्भजति , इदमहं रक्षोऽवबाधे , इदमहं रक्षोऽधमं तमो नयामीत्याह, रक्षसां ध्वरायै रक्षसामन्तरित्यै, पशवो वै वपा, यदुपतृन्द्यात् पशून् हिंस्यात् , यन् नोपतृन्द्यादयताः स्यु , र्यत्र तन्निष्ठं तदुपतृन्द्यात् पशूनां यत्यै , इषे त्वोर्जे त्वेति , इषे ह्येषा ऊर्जे ह्येषा, देवेभ्यः शुन्धस्व, देवेभ्यः शुम्भस्वेति, देवेभ्य एवैनां शुन्धति, देवेभ्यः शुम्भति, घृतेन द्यावापृथिवी प्रोर्णुवातामिति, घृतेनैव द्यावापृथिवी प्रोर्णौति , अमुष्मै त्वा जुष्टं इति, यस्या एव देवतायै पशुरालभ्यते तस्या एनं जुष्टमकर् , नमः सूर्यस्य संदृशा इति , अमुष्मा एव नमोऽकर्, इत्थं पर्यावर्तते , एवं हि यज्ञः पर्यावर्तते , अथो अमुष्य वा एतदादित्यस्यावृतमनु पर्यावर्तते , उर्वन्तरिक्षं वीहीति , अन्तरिक्षदेवत्यो वा एष एतर्हि, रक्षांसि वा एतं जिघांसन्ति, प्रच्युतं इतोऽप्राप्तं अमुत्र, कार्ष्मर्यमयी वपाश्रपणी भवतो रक्षसामपहत्यै, यस्मा एवामुतोऽग्निं पुरस्ताद्धरन्ति तस्मा इतो देवता वा एतद्धव्यमनुपर्यावर्तमानं एति, चरमत उपप्रतिगृह्णाति अच्छम्बट्काराय, यदतिहरेदेतं एवातिहरेत् , विश्वतोमुखो ह्यग्निः, प्रत्युष्टँ रक्षः, प्रत्युष्टाराति, रित्याह, रक्षसां ध्वरायै रक्षामन्तरित्यै, वायोः स्तोकानां, इति तृणं उपास्यति स्तोकानां विधृत्यै, वायुर् ह्येतानमुतो विसृजति प्रजानां क्लृप्त्यै , अग्रं वा एतद्धव्यस्या, ऽग्रमोषधीनां, अग्रेणैवाग्रं समर्धयति , अथो अग्राय वा एतद्धव्यस्याग्रमोषधीनां इध्मं चिनोति, हविषो वा एते स्तोकाः, स्कन्दति वा एतद्धविर्यद्विश्चोतति यद्विलिप्यते, यदाह। 
* दसु — इत्य् उपरिष्टात् , तथास्य त उभयेऽवरुद्धा भवन्ति, पशोर्वै मार्यमाणस्य प्राणाञ् शुग् **ऋच्छति**, प्राणान्त्संगृह्य वपाम् उपविसृजेत् , आत्मा वपा पशो , रात्मन्न् एवास्य प्राणान् दधाति, दक्षिणस्य पूर्वपदस्यावदेयमिति ह स्माहुर् दाक्षायणा, स्तथास्य सर्वस्य पशोरवत्तं भवतीति, स्वाहोर्ध्वनभसं मारुतं देवं गच्छ, तं इति वपाश्रपणी अनुप्रास्यति , ऊर्ध्वनभसो वा एते मारुतस्य भागधेयम् , तं एवैनेन गमयति , इमे वा एते विषूची अनुप्रास्यति , अनयोर्विधृत्यै। 
* दसु — क्लिष्टं अर्थो यदीयोऽर्थ-श्रेणिनिःश्रेणिं **ऋच्छति**। 
* दसु — स एष वा आपो यदा ह्य् एष **ऋच्छति**। 
* दसु — 3-261-10 **ऋच्छति** प्राप्नोति। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा