open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
रायसेन तहसील

मध्यप्रदेशया रायसेन जिल्लाया छगू तहसील।

## गां
थ्व तहसीलया गां थ्व कथं दु -
*  अगरिया चौपड़ा
*  अगरिया नयापुरा
*  अजायबनगर {सुण्ड}
*  अण्डोल-बहेड़
*  अनोरी वेरखेड़ी
*  अमरावद डेम
*  अमरावद वाजयाप्त
*  अमोदा
*  अम्बाडी
*  अरवरिया
*  अल्ली
*  आँबा
*  आमखेड़ा
*  आलमखेड़ा
*  आलमपुर
*  उचेर
*  उनींदा
*  उमरिया
*  उर्देन
*  ऐरन
*  कचनारिया
*  कटसारी
*  कटारिया
*  कढ़ैया
*  कढ़ैया
*  कमका
*  करमोदिया
*  करहोद
*  करोंदिया
*  कांछीकानाखेड़ा
*  कांठ
*  कानपोहरा
*  कानाखेड़ा कलां
*  कामापार
*  कायमपुर
*  कुरावद
*  कुलहाडिया
*  केमखेड़ी
*  केवटी
*  कोटरा
*  खण्डेरा
*  खनपुरा
*  खरगावली
*  खरबई
*  खामखेड़ा
*  खेजड़ा
*  खेजड़ा
*  खैराबाद
*  खोहा
*  गमीरी
*  गिरवर
*  गीदगढ
*  गुदाबल
*  गुन्दरई
*  गुलगांव
*  गोदरा
*  गोपालपुर
*  गोपीसुर सतकुण्डा
*  ग्यारसाबाद
*  घाट पिपलिया
*  घाटला
*  चांदनगोड़ा
*  चांदना
*  चांदपुर
*  चिरहोली
*  चिरहोली
*  चिलवाहा
*  चौपड़ा
*  छोला
*  जमुनियां
*  जलालपुर
*  झिरनिया
*  झिरनिया
*  टिकोदा
*  टिगरा
*  डडेरा
*  डन्डोली
*  डाबर
*  डाबरा इमलिया
*  डूमाबली
*  ढकना-चपना
*  ताजपुर महल
*  ताजपुर सूर
*  तिजालपुर
*  दरगंवा {वी
*  दहीड़ा
*  दीवानगंज
*  दुर्गपुरा
*  देवलखेड़ा
*  धनाश्री
*  धनियाखेड़ी
*  धनियाखेड़ी
*  धनियाखेड़ी
*  धनोरा
*  धोवाखेड़ी
*  नकतरा
*  नयापुरा
*  नरखेड़ा
*  नरवर
*  नरोदा
*  नवावपुर
*  नसरूद्दीनखेड़ा
*  नांद
*  नागोरी
*  निहालपुर
*  नीनोद
*  नीमखेड़ा
*  नेवली
*  नोनाखेडी
*  पग्नेश्वर
*  पटी
*  पठारी
*  पड़रिया
*  परवरिया
*  परसौरा
*  पाटनदेव
*  पिपलई राजनवाड़ी
*  पिपलिया खुर्द
*  पिपलियां चांद खाँ
*  पीपलखिरिया
*  पीपलखेड़ा
*  पीपलखेड़ी
*  पुरा मुगावली
*  पेनगंवा
*  पैमत
*  फतहपुरा मरमटा
*  फिरोजपुर
*  फूलश्री
*  बगरोदा
*  बड़ोदा
*  बड़ौदा
*  बनखेडी
*  बनखेड़ी
*  बनखेड़ी
*  बनछोड़
*  बम्होरी
*  बरजोरपुर
*  बराईखास
*  बर्नीजागीर
*  बहेडिया
*  बहेडिया
*  बाँसखेडा
*  बागोद
*  बामनोद
*  बारला
*  बिरहोली
*  बिलारखो
*  बिलारा
*  बिलोरी
*  बीदपुरा
*  बीरपुर
*  बेजाखेड़ा
*  बेरखेड़ी घाट
*  भंवरखेडी
*  भरदा चंदौरा
*  भादनेर
*  भुआरा
*  भूसीवेटा
*  मउजागीर
*  मढ़बाई
*  मढ़ा
*  मर्दानपुर
*  महगांव
*  महुआखेडा
*  महुआखेड़ा
*  महुआखेड़ा
*  महू पथरई
*  माँची
*  माखनी
*  मानपुर
*  माना
*  मासेर
*  मिर्जापुर पाली
*  मुख्तापुर
*  मुगालिया
*  मुछेल
*  मुढियाखेड़ा
*  मुरलीखेडी
*  मुरेल कलां
*  मुरेलखुर्द
*  मुश्काबाद
*  मेढ़की
*  मेण्डोरी
*  मेहरमांगा
*  मोरीकोड़ी
*  मोहनियाखेड़ी
*  याकूबपुर
*  रंगपुरा इमलिया
*  रंगपुरा केसरी
*  रतनपुर
*  रतनपुर - गिरधारी
*  रतनपुरबुद्धा
*  रातातलाई
*  रायपुर रमासिया
*  रायसेन
*  र्बरूखार
*  लामाखेडा
*  वनखेड़ी
*  वनगंवा
*  वरोला
*  वावलिया
*  विशनखेड़ी
*  वेरखेड़ी
*  व्यावरा
*  शाहपुर
*  संग्रामपुर
*  संग्रामपुर
*  सगोनिया
*  सदालतपुर
*  सनखेड़ी
*  सरचम्पा
*  सरार
*  साँची
*  सांचेत
*  सालेरा
*  सालेरा
*  सिरसोदा
*  सिलपुरी
*  सिलवाहा
*  सिहोरा इमलिया
*  सुआखेड़ी
*  सुखासेन
*  सुनारी सला
*  सूरई
*  सेंडोरा
*  सेमरा
*  सेमरा कदीम
*  सेमरा बरामद
*  सेवासनी
*  सेहतगंज
*  सोजना
*  सोनकच्छ
*  हकीमखेड़ी
*  हिनोतिया
*  हिम्मतगंढ़

## लिधंसा

पुचः:मध्यप्रदेशया तहसील
भयभेरवसुत्त

**भयभेरवसुत्त** तिपिटकया मज्झिमनिकायया छपू सुत्त (सूत्र) ख। थ्व सुत्त भगवान बुद्ध जेथवन विहारय् श्रावस्ति(सावत्थि)इ अनाथपिण्डक नाप च्वनादीबिलय्‌ छम्ह "जाणुस्सोणि" नांया ब्राम्हण नापया खँल्हाबल्हां न्ह्यथनि। थ्व सुत्त *छकः जिं न्यना* धासें न्ह्यथनि (एवं मे सुतं)। थ्व सुत्तय् जाणुस्सोणिं भगवान बुद्धयात "थःगु कुल त्वताः वःपिं संघया मनूतेगु नेता वा न्ह्यःने वनिम्ह (पुब्बङ्गमो), ग्वहालियाइम्ह (बहुकारो) व लं क्यनिम्ह मनू (समादपेता), गौतम बुद्ध जुयादीला धका न्यनि (‘‘येमे, भो गोतम, कुलपुत्ता भवन्तं गोतमं उद्दिस्स सद्धा अगारस्मा अनगारियं पब्बजिता, भवं तेसं गोतमो पुब्बङ्गमो, भवं तेसं गोतमो बहुकारो, भवं तेसं गोतमो समादपेता; भोतो च पन गोतमस्स सा जनता दिट्ठानुगतिं आपज्‍जती’’) गुकिया लिच्वः भगवान बुद्धं "ख ब्राह्मण, ख ब्राम्हण! छें त्वताः वःपिं धम्म याइपिनिगु नेतृत्त्व, ग्वहालि व लं जिं क्यने धका धयादी। (‘‘एवमेतं, ब्राह्मण, एवमेतं, ब्राह्मण! ये ते, ब्राह्मण, कुलपुत्ता ममं उद्दिस्स सद्धा अगारस्मा अनगारियं पब्बजिता, अहं तेसं पुब्बङ्गमो, अहं तेसं बहुकारो, अहं तेसं समादपेता; मम च पन सा जनता दिट्ठानुगतिं आपज्‍जती’’)। थ्व सुत्तय् गुंइ च्वनिबिलय्‌ जुइफैगु भय व बोधिज्ञानं थन्यागु भयभाव स्वया थाहां वनिगु खँ कनातःगु दु।

## स्वयादिसँ
* मज्झिमनिकायया सुत्ततेगु धलः

## लिधंसा
* देवनागरीइ पालिभासय् तिपिटक
* धम्मलोक सुत्तया युत्युब च्यानलय् भयभेरवसुत्त
* अंग्रेजीइ भाय्‌हिला

पुचः:मज्झिमनिकाय
पालि ग्रन्थ

**पालि ग्रन्थ** धाःगु पालि भासय् च्वयातःगु बुद्ध धर्मया ग्रन्थ ख। पालि ग्रन्थ पालि साहित्यया दकलय् तःधंगु भाग ख। पालि ग्रन्थयात छुं मू पुचलय् बायेछिं। थ्व पुचःत थथे दु-
* तिपिटक
* अनुपिटक
* अट्ठकथा
* टीका
* अन्य

तिपिटक पालि ग्रन्थया दकलय् मू ग्रन्थ ख। थ्व ग्रन्थ भगवान बुद्धया धर्मदेशनायात सूत्रबद्ध यानातःगु दु। तिपिटकयात वर्णन यासें मेमेगु ग्रन्थतयेगु रचना जूगु ख। 

## स्वयादिसँ
* बुद्ध धर्म

पुचः:बुद्ध धर्म
पुचः:पालि साहित्य
बॆळगावि तालुका

**** भारतया दक्षिणी राज्य कर्नाटकया बेलगावि जिल्लाया छगु तालुका ख। थ्व तालुकाया मू ज्या बुंज्या, बनय्‌ज्या आदि ख। थ्व तालुकाय् द्रविड भाषा परिवारया कन्नड भाषा छ्यलिगु या। नापं, थन मेमेगु भाय्‌ ल्हाइपिं मनुत नं दु। 

## विभाजन
थ्व तालुकायात प्रशासनया निंतिं क्वय् बियातःगु होबळिइ विभाजित यानातःगु दु-

## स्वयादिसँ
* बेलगावि जिल्ला
* कर्नाटक
* कर्नाटकया तालुकातेगु धलः

पुचः:कर्नाटकया तालुका

पुचः:बेलगावि जिल्ला
गंगावति तालुका

**** कर्नाटकया कोप्पल जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## होबलि व गां

### कनकगिरि

## लिधंसा
* भूमि
## स्वयादिसँ
* कोप्पल जिल्ला
* कर्नाटक

पुचः:कर्नाटक
रबीन्द्रनाथ ठाकुर

**रवीन्द्रनाथ ठाकुर** वा **रबीन्द्रनाथ टैगोर** (बंगाली: রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর *रोबिन्द्रोनाथ ठाकुर*) (मे ७, सन् १८६१ – अगस्त ७, सन् १९४१), उपनाम: **गुरुदेव**, विश्वविख्यात चिनाखँमि, साहित्यकार, दार्शनिक व भारतीय साहित्यया छम्ह जक्क नोबल सिरपा त्यामि ख। वय्‌कलं बंगाली साहित्यया माध्यमं भारतीय सांस्कृतिक चेतनाय् हिउपा हयेगु ज्या यानादिल। वय्‌कःया निता म्ये भारत र बंगलादेशया राष्ट्रगानया रुपय् तयातःगु दु। भारतया राष्ट्रगान जन गण मन व बंगलादेशया राष्ट्रीय गान आमार सोनार बाँग्ला वय्‌कःया हे रचना ख।

## रचना
### उपन्यास

### चिनाखँ
रबीन्द्रनाथ ठाकुरया पिथंगु चिनाखँज्या थ्व कथं दु-

### बाखँ
वय्‌कलं च्वया पिथनादीगु चीहाकःगु बाखँत थ्व कथं दु- 

### गीतिनाटक, नाटक, नृत्यनाट्य

### च्वखँ मुना

### यात्रा

### जीवनी

### पत्र-साहित्य
* छिन्नपत्र

## स्वयादिसँ
* बंगाली

पुचः:बंगाली साहित्य
पिथना

**पिथना** वा **पिथनेज्या** धैगु छुं सामाग्रीयात साधारण जनसंख्याया निंतिं उपलब्ध यायेगु ज्या ख।  थ्व खँग्वःया निश्चित अर्थ देय्‌ कथं पाइगु जुसां समग्रय् थ्व खँग्वः च्वखँ, किपा, वा मेमेगु न्यने-स्वये(audio-visual) ज्युगु वा ध्वायेगु माध्यम (बुखँपौ, म्यागाजिन, क्यातालग आदि) आदिया निंतिं छ्येलि। 

## लिधंसा

पुचः:पिथना
बाआखः

**बाआखः** नेपालभासय् व थीथी भासय् छ्येलिगु छथी आखः ख। 

## बाआखःत

## स्वयादिसँ
* आखः
* माआखः

पुचः:आखः
टीकमगढ़ तहसील

**टीकमगढ तहसील** भारतया मध्यप्रदेशया टीकमगढ जिल्लाया छगू तहसील jatara 

## jatara -

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश

पुचः:मध्य प्रदेशया तहसील
अंबाजोगाई तालुका

**अंबाजोगाई तालुका** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* अंंजनपूर 
* अंबलटेक 
* अंबलवाडी 
* अंबाजोगाई (रुरल) 
* अकोला 
* आपेगांव 
* उजणी 
* उमराई 
* केंद्रेवाडी. 
* कोद्री 
* कोपरा 
* कोळकानडी 
* कातकरवाडी 
* कुंबेफळ 
* कुसळवाडी 
* कुरणवाडी 
* खापरटोन 
* गित्ता 
* गिरवली (आपेट) 
* गिरवली (बावणे) 
* घोलपवाडी 
* घाटनांदुर 
* चंंदनवाडी 
* चोथेवाडी 
* चनई 
* चोपनवाडी 
* चिचखंंंंंडींंंंं 
* जोडवाडी 
* जवळगाव 
* डोगरपिंपळा 
* डिघोळ अंबा 
* सोनवळा 
* सौंदना 
* सनगांव 
* सोमनवाडी 
* सोमनाथ बोरगांव 
* सेलुअंबा 
* सांळुंकवाडी 
* साकुड 
* सातेफळ 
* सायगाव 
* सुगांंव 
* दगडवाडी 
* तट बोरगांव 
* तडोळा 
* धसवाडी 
* दैठणा (राडीे) 
* दत्तपुर 
* तेलघना 
* देवळा 
* नवाबवाडी 
* नांदगाव 
* नांदडी 
* निरपना 
* दरडवाडी 
* तळेगाव घाट 
* तळणी 
* धानोरा (खुर्द) 
* धानोरा (बु) 
* धावडी 
* पट्टीवडगांव 
* पोखरी 
* भतनवाडी 
* बर्दापूर 
* पिंपरी 
* पिंपळा धायगुडा 
* बागझरी 
* पाटोदा (म.) 
* बाभळगाव 
* भारज 
* भावठाणा 
* पुस 
* मोरेवाडी 
* येल्डा 
* ममदापुर (परळी) 
* ममदापूर (पा.) 
* मांडवा पठाण 
* माकंेगाव 
* राक्षसवाडी 
* राजेवाडी 
* राडी 
* मालेवाडी 
* मुडेगांंव 
* मुरंबी 
* मुरकुटवाडी 
* मुर्ती 
* लोखंडी सावरगाव 
* लमानतांडा 
* लिंबगांव 
* हनूमंतवाडी 
* श्रीपतरायवाडी 
* वरपगांंव 
* वरवटी 
* वाकडी 
* वाघाळा (राडी) 
* हातोला 
* वालेवाडी 
* हिवरा (ख्रु)

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्रया तालुका
आष्टी तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* ंनांदा
* अंभोरा
* आंधळेवाडी
* आनंदवाडी
* आरणविहिरा
* आष्टी
* आष्टा (हरीनारायण )
* इमनगाव
* उंदरखेल
* औरगपुर
* क-हेवडगाव
* क-हेवाडी
* कंुभेफळ
* कडा
* कोयाळ
* केरुळ
* केळ
* केळसांगवी
* कोहिनी
* करंजी
* कासारी
* कानडी खुर्द
* कानडी बुदुक
* किन्ही
* कापसी
* कारखेल ( बु )
* कारखेल [खुर्द]
* खडकत
* खडकवाडी
* खरडगवहाण
* खलाटवाडी
* खाकाळवाडी
* खानापुर
* खिळद
* खुंंंटेफळ  ( वाटेफळ )
* खुटेफळ पुडी
* गंगादेवी
* गणगेवाडी
* गहुखेल
* गांधनवाडी
* घोगडेवाडी
* घाटापिंपरी
* चिंचोली
* चिंचेवाडी
* चिंचपुर
* चिंचाळा
* चिखली
* जळगांव
* जामगाव
* टाकळशिंग
* टाकळी आमिया
* ठोबळसागवी
* डोंगरगण
* डोईठाण
* सोलेवाडी
* सोलापुरवाडी
* सराटेवडगांव
* सांगवी आष्टी
* सांगवी पाटण
* साकत
* साबलखेड
* सालेवडगांव
* सावरगाव घाट
* सुंबेवाडी
* सुरुडी
* सुलेमान ( देवळा )
* देउळगावघाट
* दैठणा
* देसुर
* धनगरवाडी  (डोईठाण )
* धनगरवाडी (पिंपळा)
* दौलावडगाव
* देवळाली
* देवीगव्हाण
* देविनिमगाव
* नांदुर
* नागतळा
* निमगाव चोभा
* निमगाव बोडखा
* तवलवाडी
* तागडखेल
* दादेगाव
* धानोरा
* धानोरा
* धामनगाव
* धिर्डी
* पोखरी
* भोजेवाडी
* फत्तेवडगाव
* बोरोडी
* भोरवाडी
* बोरुडवाडी
* बेलगाव
* ब्रम्हगांव
* बळेवाडी
* पिंंपरी घुमरी
* पांगरा
* पांगुळगव्हाण
* पांडेगव्हाण
* बांदखेल
* पांढरी
* पिंपरखेड
* पिंपरी घाटा
* पिंपळगाव घाट
* पिंपळसुट्टी
* पिंपळा
* पाटसरा
* पाटण
* बीडसांगवी
* भातोडी
* पिप्री आष्टी
* पिपळगाव दानी
* बिरंगळवाडी
* पारगाव जोगेश्वरी
* पारोडी
* बाळेवाडी
* भाळवणी
* बावी
* पुडी
* मंगरुळ
* येताळवाडी
* मोरेवाडी
* मोराळा
* म्हसोबाचीवाडी
* मराठवाडी
* महिंदा
* महाजनवाडी
* मांडवा
* राघापुर
* मातकुळी
* मातावळी
* राळेसंागवी
* रुईनालकोल
* रुटी
* मुर्शदपुर
* लोणी
* लमानतंाडा  (वाघळुज )
* लिंबोडी
* लाटेवाडी
* वंजारवाडी
* वटणवाडी
* शेकापूर
* शेडाळा
* वनवेवाडी (मोराळा )
* वनवेवाडी (मातावळी)
* हनुमंतगांव
* शेरी  (खुर्द )
* शेरीबुद्रुक
* वेलतुरी
* हाकेवाडी
* वाकी
* हिगणी
* वाघळुज
* हाजीपुर
* हातोला
* हातोळण
* शिदेवाडी
* शिरापुर
* शिराळ
* हिवरा
* वाहीरा
* वाळुंज

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
बीड तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* अंजनवती
* अंधापुरी
* अंबील वडगाव
* अंर्थरवणपिंपरी
* अवलपुर
* आंबेसावळी
* आडगाव
* आनंदवाडी
* आनंदवाडी
* आहेर निमागांव
* आहेर धानोरा
* आहेरचिंचोली
* आहेरवडगाव
* इमामपुर
* इमामपुर
* ईट
* उदंडवडगाव
* उमरद (खालसा )
* उमरद (जहागिर)
* उमरी
* औरंगपुर
* केसापुरी (परभणी )
* केतुरा
* कदमवाडी
* कोल्हारवाडी
* कोळवाडी
* करचोंडी
* कर्झणी
* कळसंबर
* कांबी
* काकडहिरा
* काटवटवाडी
* काठोडा
* कानडीघाट
* किन्हापाई
* कामखेडा
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारेगव्हाण
* कारळवाडी
* काळेगाव हवेली
* कुंभारी
* कुक्कटगाव
* कुटेवाडी
* कुर्ला
* कुमशी
* खंडाळा
* खंाडे पारगाव
* खडकीघाट
* खडेवाडी
* खापरपांगरी
* खामगाव
* खुडरस
* गंगनाथवाडी
* गंुधावाडी
* गोगलवाडी
* गौळवाडी
* गणपूर
* गोलंग्री
* गवारी
* गुंंंंंधा
* गुंजाळा
* घोसापुरी
* घाटजवळा
* घाटसावळी
* घारगाव
* चौसाळा
* चौदसवाडी
* चराटा
* चराटा
* चव्हाणवाडी
* चिंचोळीमाळी
* चांदेगाव
* चांदणी
* चाकरवाडी
* जैताळवाडी
* जेबापिंप्री
* जरुड
* जाधववाडी
* जिरेवाडी
* जुजगव्हाण
* डोईफोडवाडी
* ससेवाडी
* सोनगाव
* सोनपेठवाडी
* सौंदाना
* सौंदाना
* सोमनाथवाडी
* सफेपुर
* समनापुर
* सांडरवण
* साक्शाळपिंप्री
* साखरेबोरगंाव
* सानपवाडी
* सात्रा
* सावंतवाडी
* सावरगांव घाट
* सुर्डी (थोट)
* सुर्याचीवाडी
* सुलतानपुर
* ढेकणमोहा
* धोतरा
* धनगरवाडी
* तेलगाव
* देव-याचीवाडी
* देवीबाभळगाव
* नेकनुर
* नबाबपुर
* नांदुर हवेली
* नागझरी
* नागापुर खु
* नागापूर बु
* नाथापुर
* निर्मळवाडी
* नामलगाव
* निवडंगवाडी
* नाळवंंंंंंडी
* तळेगाव
* दहीफळ
* दहीवंडी नि
* तांंदळवाडीघाट
* तांदळयाचीवाडी
* तांदळवाडीभिल्ल
* तांदुळवाडी (हवेली)
* ताडसोन्ना
* तिप्पटवाडी
* धावज्याचीवाडी
* भंडारवाडी
* बकरवाडी
* पेंंडगाव
* पोखरी
* बेडकुचीवाडी
* पोथरा
* बोरखेड
* बोरदेवी
* बोरफडी
* बेलखंडी
* बेलगाव
* बेलवाडी
* बेलापुरी
* बेलुरा
* ब्रम्हगाव
* ब्रम्हगाव
* परभणी (के)
* भवानवाडी
* बहादरपूर
* बहिरवाडी
* पांढऱ्याचीवाडी
* पिंपरगव्हाण
* पिंपरनई
* पिंपळगंाव मंजरा
* पिंपळगावघाट
* पिंपळनेर
* पिंपळवाडी
* पिंपळादेवी
* भाटसांगवी
* पाटेगाव
* पाटोदा
* बीड तरफ खोड
* बीड तरफ माळी
* बीड तर्फ गिराम
* बीड तर्फ देशमुख
* बीड तर्फ बलगुजार
* बीड बोबडे
* बीड पिंगळे
* बाभळखूंटा
* बाभळवाडी
* बाभळवाडी
* पारगांवजप्ती
* पारगाव शिरस
* पालसिंगन
* पालवन
* पाली
* भाळवणी
* बाळापूर
* फुकेवाडी
* बऱ्हाणपूर
* रंजेगाव
* मंझरीहवेली
* मंाडवखेल
* रज्जाकपूर
* मसेवाडी
* मेंगडेवाडी
* मैंदा
* मोचि पिंपळगाव
* मौज
* मौजवाडी
* रत्नागिरी
* मन्यारवाडी
* रौळसगाव
* मोरगाव
* येळंबघाट
* म्हाळस जवळा
* म्हाळसापुर
* महाजनवाडी
* मांजरसुंबा
* मांडवजाळी
* राक्षसभुवन
* राजुरी (घोडका)
* राजुरी नवगन
* मानकुरवाडी
* मानेवाडी
* रामगाव
* माळेवाडी
* माळापुरी
* रुइलिंबा
* रुईगव्हाण
* मुगगाव
* रुद्रापूर
* मुर्शदपुर
* मुर्शदपुर (घाट)
* मुळुकवाडी
* लोणी (शहाजहानपुर)
* लोणीघाट
* लोळतगांव
* लिंबागणेश
* लिंबारुई
* लिबारुई (देवी)
* वंजारवाडी
* वडगाव  (क)
* वडगाव (गुंधा)
* वैतागवाडी
* वरवटी
* वलीपुर
* शहाजानपुर (दगडी)
* शहाजानपुर (लोणी)
* शहाजानपूर (लिंबा)
* शहाबाजपुर
* वांंंंगी
* हिंगणे बु
* हिंगणी खुर्द
* हिंगणी हवेली
* वाकनाथपुर
* वासनवाडी
* शिदोड
* वानंगाव
* वाढवणा
* वायबटवाडी
* शिवणी
* हिवरापहाडी

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
किल्ले धारूर तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* अंजनडोह
* आंंबेवडगाव
* आडहिंगणी
* आस्वला
* आसरडोह
* आरणवाडी
* आमला
* आवरगाव
* उमरे वाडी
* कचारवाडी
* कोथिंबीरवाडी
* कोयाळ
* कोळ पिंपरी
* कांदेवाडी
* काटेवाडी
* कासारी बोडखा
* कान्नापूर
* कारी
* कुंडी
* खोडस
* खामगाव
* गंावदरा
* गांजपुर
* घागरवाडा
* चोरंाबा
* चिंचपूर
* चांेढी
* चाटगांव
* चारदरी
* जैतापुर
* जायभाये वाडी
* संगम
* सोनीमोहा
* सुकळी
* सुरनवाडी
* थेटेगव्हाण
* तेलगांव
* देवठाणा
* देवदहीफळ
* नागझरी गा
* निमला
* तांंदळवाडी
* धारुर (नगर)
* धुनकवड
* फकीर जवळा
* भोगलवाडी
* भोपा
* पहाडी दहीफळ
* पहाडी पारगावं
* पांंगरी
* बांेडखा
* पिंपरवाडा
* मैंदवाडी
* मौजे चिखली
* रेपेवाडी
* मोरफळी
* मोहखेड
* मोहा जहागिर
* म्हातारगाव
* रुई धारुर
* मूंगी
* लमानतांडा गोपाळपुर
* व्हरकटवाडी
* हिंगणी (खू)
* हिंगणी (बू)
* वांघोली
* शिगणवाडी
* हासनाबाद

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
परळी-वैद्यनाथ तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* आसवलअंांंबा
* आनंदवाडी
* इंंंदिरानगर
* इंजेगाव
* इंदपवाडी
* औरंगपुर
* कौठळी
* कौठळी तांंंंंंंडा
* कौडगाव ( घोडा )
* कौडगाव साबळा
* कौडगाव हुडा
* कन्हेरवाडी
* करेवाडी
* कासारवाडी
* कासारवाडी
* कानडी
* कावळयाची वाडी
* खोडवा सावरगांव
* गडदेवाडी
* गोपाळपुर
* गोवर्धन
* गुट्टेवाडी
* चांदापुर
* जयगाव
* जलालपुर
* जळगव्हाण
* जिरेवाडी
* टोकवाडी
* टाकळी आचार्य
* टाकळी देशमुख
* डिग्रस
* डाबी
* डाबी तंाडा
* संगम
* सोनहिवरा
* सेलु
* सैलु (परळी)
* सफदराबाद
* सरफराजपुर
* सारडगांव
* सिरसाळा
* दगडवाडी
* तडोळी
* दैठणा (घाट )
* दौडवाडी
* दौनापुर
* तेलसमूख
* देव्हाडा
* नंदनज
* नंदागौळ
* तपोवन
* नागदरा
* नागपिंपरी
* नागापूर
* नाथरा
* धर्मापुरी
* तळेगाव (परळी )
* दाऊतपुर
* बोधेगंाव
* भोपला
* बेलंबा
* पोहनेर
* ब्रम्हवाडी
* परचुंंडी
* परळी
* बहादूरवाडी
* पांगरी
* बांेरखेड
* पिंपळगांव (गाडे )
* पाडोळी
* पिपरी (बु )
* भिलेगाव
* मैंदवाडी
* रेवली
* मोहा
* ममदापुर
* मरळवाडी
* मलकापुर
* मलनाथपूर
* मांडेखेल
* मांडवा (परळी)
* मिरवट
* माळहिवरा
* लेंडवाडी
* लोणी
* लोणारवाडी
* लिंबोटा
* लाडझरी
* वंसंतनगर
* वडखेल
* वडगाव (दादाहरी )
* हसनाबाद
* वैजवाडी
* हेळम
* श्रीकृष्णनगर
* श्रीराम नगर
* वाका
* वागबेट
* वाघाळा (परळी )
* वानटाकळी
* वानटाकळी तांडा
* हाळब
* हिवरा (गोवर्धन)

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
केज तालुका

**** भारत या महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

केज तालुक्यातील डोका या गावी संत रामगिरी बाबा यांचे जिवंत समाधी स्थळ आहे. तसेच गावात सुसज्ज असे भगवान बाबा यांचे सुध्दा मंदिर आहे. व डोका गावापासून वरपगाव येथे १.५ किमी अंतरावर संत रामकृष्ण महाराज यांचा मठ आहे. 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* आंधळयाचीवाडी
* आडस
* आनंदगाव
* आनेगाव
* आरणगाव
* आवसगंाव
* इस्थळ
* उंदरी
* उमरी
* एकुरका
* औरंगपूर
* केकत सारणी
* केकाणवाडी
* केज
* कोठी
* कोरडेवाडी
* कोरेगाव
* कोल्हेवाडी
* केळगाव
* केवड
* कवडगाव
* कळमअंबा
* कासारी
* कानडी बदन
* कानडी माळी
* कापरेवाडी
* काळेगाव (घाट)
* काशिदवाडी
* कुंभेफळ
* गोटेगाव
* गौरवाडी
* गदळेवाडी
* गप्पेवाडी (शिंदी )
* घाटेवाडी
* चंदन सावरगाव 1
* चिंचोली (माळी)
* जोला
* जवळबऩ
* जानेगाव
* जाधव जवळा
* जिवाचीवाडी
* टाकळी
* डोका
* डोणगांव
* संागवी (संा )
* सोनेसांगवी
* सोनीजवळा
* सनगंाव
* सौदंना
* सासुरा
* सातेफळ वाडी
* सादोळा
* साबला
* सारणी ( सांगवी )
* सारणी आनंंदगाव
* सारुक वाडी
* सारुळ
* साळेगाव
* सावळेश्वर
* सुकळी
* सुर्डी
* धोञा
* दैठणा
* धनेगांव
* देवगाव
* नांदुरघाट
* नागझरी
* नायगाव
* नारेवाडी
* नाहोली
* दरडवाडी
* तरनळी
* धर्माळा
* दहीफळ वडमाऊली
* तांबवा
* ढाकेफळ
* ढाकणवाडी
* दिपेवडगाव
* तुकुचीवाडी
* पैठण
* बनकरंजा
* बोबडयाचीवाडी
* बनसरोळा
* भोपला
* बोरगाव (बु).
* बोरीसावरगाव
* बेलगंाव
* पळसखेडा
* पिंपळगव्हाण
* पिटटीघाट
* भाटुंबा
* पिसेगंाव
* बानेगाव
* पाथरा
* पिराची वाडी
* भालगांव
* बावची
* मस्साजोग
* मोटेगाव
* येवता
* मागंवडगांव
* राजेगाव
* रामेश्वर वाडी
* माळेगाव
* माळेवाडी
* युसूफ वडगाव
* मुलेगांव
* मूंढेवाडी
* लव्हुरी
* लाखा
* लाडेगाव
* लाडेवडगांव
* हनमंत पिंप्री
* शेलगाव गांजी
* होळ
* वरपगाव
* शिंदी
* वाकडी
* वाघे-बाभुळगाव
* विडा
* हादगाव
* शिरपुरा
* शिरुर घाट
* खरमाटा

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
गेवराई तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* अनकोटा
* अर्धपिंपरी
* अर्धमसला
* आंतरवाली ंं बू ाा
* आगर नांदूर
* आडपिंपरी
* आनंदवाडी
* आमला
* आहेर वाहेगांव
* इटकूर
* इरगाव
* उक्कडपींपरी
* उमापुर
* एरंडगाव
* औरंगपुर कुकडा
* औरंगपुर जवळका
* कटचिंचोली
* केकत पांगरी
* कोबंडवाडी
* कोपरा
* कोलत्याचीवाडी
* कोल्हेर
* कोळगांव
* कवडगाव
* कांबी मजरा
* काजळेचीवाडी
* काजळा
* काठोडा
* किनगंाव
* काळवाडी
* कुंभे जळगांव
* कुंभारवाडी
* कुरणपिंपरी
* खडकी
* खोपटी
* खेर्डा बु.
* खेर्डावाडी
* खळेगाव
* खांंडवी
* खामगाव
* गंगावाडी (राक्षसभंुवन)
* गंगावाडी (राहेरी)
* गंुंतेगंाव
* गोंदी खुर्द
* गौंडगांव
* गोपत पिंपळगांव
* गोळेगांव
* गेवराई
* गोविंदवाडी ( गेवराई)
* गोविदवाडी ( चव्हाणवाडी)
* गढी
* गायकवाड जळगांव
* गुळज
* चकलांबा
* चोपड्याचिवाडी
* चोरपुरी
* चव्हाणवाडी
* चिखली
* जळगाव मजरा
* जवाहरवाडी
* जातेगंाव
* टाकळगव्हाण तरफ गेवराई
* टाकळगव्हाण तरफ तालखेड
* टाकळगाव
* ठाकर आडगांव
* डोईफोडवाडी
* डोईफोडवाडी
* डिग्रस
* संगम जळगांव
* सैदापुर/जोडवाडी
* सेलू
* सिंदखेड
* सिंधफना चिंचोली
* सिंपेगांव
* साठेवाडी
* सिरसदेवी
* सिरसमार्ग
* सावरगांव जहागीर
* सावरगाव (पोखरी)
* सावळेश्वर
* सुजानपुर
* सुर्डी बु .
* सुरळेगांव
* सुलतानपुर
* सुशि
* सुशी वडगांव
* धोंडराई
* दैठण
* देवकी
* देवपिंपरी
* नंदपूर
* तपे निमगाव
* नांदलगाव
* नागझरी
* निपाणी जवळका
* तरटेवाडी
* तलवाडा
* तळनेवाडी
* तळेवाडी
* तळवट बोरगांव
* तांदळा
* ताकडगांंव
* धानोरा
* धारवंटा
* दिमाखवाडी
* ढालेगाव
* धुमेगाव
* बंगाली पिंपळा
* पंचाळेश्वर
* भडंगवाडी
* भेंड (ब ु)
* भेंड(खुर्द)
* भेंडटाकळी
* पोईतांडा
* पोखरी
* भोगलगांव
* भोजगांव
* पौळाची वाडी
* बोरगंाव बु.
* बोरगावथडी
* बोरीपिंपळगाव
* बेलगाव
* बेलगुडवाडी
* ब्रम्हगांव
* पांगुळगाव
* पांढरवाडी
* पांढरी
* पिंपळगांव कानडा
* बागपिपळंगाव
* पाचेगांव
* भाटआंतरवाली
* भाटेपुरी
* पाडळसिंगी
* पाडुळयाची वाडी
* पाथरवाला खुर्द
* पाथरवाला बुद्रुक
* बाबुलतारा
* बऱ्हाणपुर
* रसुलाबाद
* रोकडा
* मन्यारवाडी
* मनुबाई जवळा
* रेवकी
* रोहितळ
* म्हाळसपिंपळगाव
* महांडुळा
* महार टाकळी
* रांजणी
* राक्षसभुवन
* राजपिंपरी
* राजापूर
* माटेगांव
* माणका पूर
* मानमोडी
* रानमळा
* मादळमोही
* मिरकाळा
* मिरगांव
* मारोतीचीवाडी
* रामेश्वर
* मारफळा
* रामपूरी
* मालेगांव मजरा
* मालेगाव खुर्द
* मालेगाव बु.
* राहेरी
* माळहिवरा
* रुई
* मुधापूरी
* मुळुकवाडी
* लोणाळा
* लौळतगाव
* लुखामसला
* वंजारवाडी
* वडगांंव ढोक
* शेकटा
* श्रीपत आंतरवाला
* शहाजणपूर चकला
* शिंदेवाडी
* हिगणगाव
* हिरापुर
* शिराळा
* वाहेगांव आमला
* हिवरवाडी
* शाहाजानपूर (निरजन)

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
माजलगाव तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* अडोळा
* आनंदगाव
* आबेगांव
* इरला मजरा
* उमरी बु
* एकदरा
* एकबुर्जी वाडी
* केसापुरी
* कोथरुळ
* केदार सांंगवी
* कौडगाव थडी
* किट्टी आडगाव
* काळेगाव थडी
* खतगव्हाण
* खेर्डा खुर्द
* खरात आडगंाव
* खानापूर
* गंगामसला
* गंुजथडी
* गोविंदपूर
* गोविंदवाडी
* गव्हाणथडी
* घळटवाडी
* चोपनवाडी
* छोटिवाडी
* छत्र बोरगाव
* जदीद जवळा
* जिवनापुर
* जिवनापूर
* टाकरवन
* टालेवाडी
* डुब्बा मजरा.
* डुब्बाथडी
* सोमठाणा
* सेान्नाथडी
* सरवर पिंपळगांव
* सांडस चिंचोली
* सादोळा
* सिमरी पारगाव
* साळेगाव
* सावरगाव
* सुर्डी नजीक
* सुरुमंगांव
* सूलतानपूर
* धनगरवाडी (पायतळवाडी )
* देपेगाव
* ढोरगावं
* तेलगांव खुर्द
* देवखेडा
* देवळा खूर्द
* नांदूर
* नाखलागाव
* नागडगांव
* निञुड
* निपाणी टाकळि
* दिंद्रुड
* तालखेड
* बेलुरा (अलापुर )
* पवार वाडी
* पिंप्री खूर्द
* पिंपळगाव (नाखले )
* पाञुड
* भाट  वडगाव
* बाभुळगांव
* पुगंणी
* पुनंदगांव
* पुरुषोत्तमपुरी
* फुलेपिंपळगांंव
* फुलपिपळंगाव
* मंगरुळ
* मंजरथ
* मोगरा
* मोठीवाडी
* रेणापुरी
* मनुर
* रोषणपूरी
* राजेगांव
* राजेवाडी
* माजलगांव
* रिधोरी
* रामपिंपळगांंव
* मालीपारगाव
* लऊळ
* लोनगांव
* लहामे
* 
* 
* वाडी
* लुखेगाव
* शेलगांवथडी
* शेलापुरी
* हरकी निमगांव
* शहापुर मजरा
* वांगी (बु )
* शिंदेवाडी
* वाघोरा
* शिपेटाकळी
* वारुळा
* शाहजानपुर
* हिवरा बु.
* शुक्लतिर्थ निबंगाव

## लिधंसा
334

25

25

12

पुचः:महाराष्ट्र
पाटोदा तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* अंतापुर
* अंमळनेर
* अंाबेवाडी
* अनपटवाडी
* उंबरविहरा
* उकांडा पिठ्ठी
* कंठाळवाडी
* कोतन
* करंजवन
* कवाडवाडी
* काकडहिरा
* कारेगांव
* कुटेवाडी
* कुसळंब
* खडकवाडी
* खाडे वस्ती एन.व्ही .
* गंडाळवाडी
* गवळवाडी
* गांधनवाडी
* गांधनवाडी एन.व्ही.
* गितेवाडी
* गायकवाडी
* घोलेवाडी एन.व्ही.
* घाटेवाडी
* चंदरवाडी
* चिंचोली
* चिखली
* चुंबळी
* जोगदंडवाडी एन.व्ही.
* जन्याचीवाडी एन.व्ही.
* जवळाला
* जाधववाडी एन.व्ही.
* जिरेवाडी
* डोंगरकिन्ही
* डोमरी
* डागाचीवाडी
* संकुडवाडी
* सोनेगाव
* सौंदाना
* सौताडा
* सागळेवाडी
* साबळेवाडी
* सावरगांव घाट
* सावरगाव सोने
* सुप्पा
* तगारवाडी
* धनगर जवळका
* धोपटवाडी
* दौलतवाडी
* थेरला
* नफरवाडी
* नागेशवाडी
* नायगाव मंयुर
* निरगुडी
* निवडंगा
* नाळवंडी
* तळे पिंपळगाव
* तांबा राजुरी
* दासखेड
* तिरमलवाडी
* ढाळेवाडी
* तुपेवाडी
* पंाचग्री
* भक्ताचे गोठे
* बेडुकवाडी
* बेनसुर
* बेदरवाडी
* बेदरवाडी  एन. व्ही .
* बेलेवाडी
* पवारवाडी (सरदवाडी)
* पांढरवाडी
* पिंपळगाव धस
* पिंपळवंडी
* पाचेगाव
* पाटोदा
* भाटेवाडी
* पिठ्ठी
* पारगांव घुमरा
* पारनेर
* भायाळा
* भुसनारवाडी
* भुरेवाडी
* मंगेवाडी
* मंझरीघाट
* मेंगडेवाडी
* रोहतवाडी
* येवलवाडी  (पारनेर )
* येवलवाडी ( पाटोदा )
* महेंद्रवाडी
* मळेकरवाडी
* महासांगवी
* महालपाचीवाडी
* मांडवेवाडी
* राउतवाडी एन.व्ही.
* मिसाळवाडी
* रामवाडी  एन. व्ही .
* मुगगंाव
* लांबरवाडी
* वडझरी
* वैजाळा
* वैदयकीन्ही
* वहाली
* वाघाचावाडा  एन.व्ही .
* वाघीरा
* वानेवाडी

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
ई (काल)

**ई** धाःगु झकातेगु झ्वःयात निनेत दयेकातःगु छगू विचाः ख। ईयात न्हापा (भूत), आ (वर्तमान) व लिपा (भविष्य)य् बायेछिं। नापं, निता झकात, छगू स्वया मेगु गुलि तापाः धका दाना स्वयेगु इकाइ नं ई हे खः।

## ईया इकाइ
* १ सहस्राव्दी =  १००० दँ
*  १ सताब्दी वा शदि =  १०० दँ
*  १ दशक =  १० दँ
*  १ लस्त्रम (lustrum) = ५ दँ
*  १ दँ =  १२ ला ≈ ३६५ दिं (३६६ अधिवर्षय्)
*  १ ला ≈ २८ निसें ३२ दिं ≈ ४ वा 
*  १ कला (नि वाः) =  १४ दिं = २ वा
*  १ वा = ७ न्हु
*  १ दिं/न्हु = २४ घौ
*  १ घौ = ६० मिनेत
*  १ मिनेत = ६० सेकेन्द
*  १ सेकेन्द = एस् आइ कथं ईया इकाइ ल्या
*  १ मिलिसेकेन्द =  १/ १,००० सेकेन्द
*  १ माइक्रोसेकेन्द =  १/ १,०००,००० सेकेन्द
*  १ न्यानोसेकेन्द =  १/ १,०००,०००,००० सेकेन्द
*  १ पिकोसेकेन्द =  १/ १,०००,०००,०००,००० सेकेन्द
*  १ फेम्तोसेकेन्द =  १/ १,०००,०००,०००,०००,००० सेकेन्द
*  १ एत्तोसेकेन्द =  १/ १,०००,०००,०००,०००,०००,००० सेकेन्द
*  १ प्लाङ्क ई = ईया दकलय् म्हो ल्या

## स्वयादिसँ
* दँ
* ला

पुचः:ई
गोपीनाथ महान्ति

** गोपीनाथ महान्ति** (ओडिशा भासय्: ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି) (सन् १९१४- सन् १९९१)  ज्ञानपीठ सिरपा त्यामि ओडिशा साहित्यकार ख। वय्‌कःयात २०गु शताब्दीया ओडिया भाय्‌या दकलय् मू साहित्यकारया रुपय् नालिगु या। 

## प्रारम्भिक जीवन व शिक्षा
महानदीया छगू चिधंगु गां नागबळिय् २० एप्रिल १९१४स वय्‌कःया जन्म जूगु ख। रेभेन्सा कलेजय् उच्चशिक्षा कासें पटना विश्वविद्यालयय् सन् १९३६स एम.ए. डिग्रि कयादिल। 

## च्वखँ
वय्‌कःया २४पु उपन्यास, १०पु बाखँ, ३पु नाटक, २गु आत्मजीबनी, २पु निबन्ध, नापं थीथी च्वखँ पिथंगु दु। नापं, वय्‌कलं लियो तल्स्तोइया उपन्यास "वार एन्द पीस"यात ओडिया भासय् भाय्‌हिलादीगु दु। 

### उपन्यास

* *[[मन गहीर चाष]]* (१९४०स पिथंगु वय्‌कःया प्रथम उपन्य़ास)
* *[[दादिबुढ़ा]]* (१९४४)
* *[[परजा]]* (१९४५)
* *[[अमृतर सन्तान]]* (१९४७) (केन्द्र साहित्य़ अकादमी -१९५५)
* *[[हरिजन]]* (१९४८)
* *[[शरतबाबुङ्क गळि]]* (१९५०)
* *[[राहुर छाय़ा]]* (१९५२)
* *[[दुइपत्र]]* (१९५४)
* *[[सपनमाटि]]* (१९५४)
* *[[दानापाणि]]* (१९५५)
* *[[शिबभाइ]]* (१९५५)
* *[[अपहञ्च]]* (१९६१)
* *[[लय़ बिलय़]]* (१९६१)
* *[[तन्त्रिकार]]* (१९६३)
* *[[माटिमटाळ]]* (१९६४)
* *[[पाहान्ता]]* (१९७०)
* *[[आकाश सुन्देरी]]* (१९७२)
* *[[अनळनन्द]]* (१९७३)
* *[[मनर निआँ ओ चिलपुरि]]* (१९७९)
* *[[दिगदिहुड़ि]]* (१९७९)
* *[[बुन्दाए पाणि]]* (१९८८)
* *[[किछि कहिबाकु चाहेँ]] * (१९८९)
* *[[जानकामा]]*(१९८९)
* *[[मेरिआ]]* (१९८९)

### बाखँ
* *[[घासर फुल]]* (१९५१)
* *[[पोड़ाकपाळ]]* (१९५१)
* *[[नबबधू]]* (१९५२)
* *[[छाइआलुअ]]* (१९५६)
* *[[रणधन्दोळ]]* (१९६३)
* *[[गुप्तगङ्गा]]* (१९६७)
* *[[नाँ मनेनाहिँ]]* (१९६८
* *[[उड़न्ता खइ]]* (१९७१)
### भाय्‌हिला
* ''माइँ य़ुनिभर्सिटि (गर्कि), सोभियत ल्यान्द नेहेरु
*  लियो तल्स्तोइया ऐतिहासिक उपन्यास "War and Peace"यात ओडिया भासय् भाय्‌हिलादिगु। 

## सिरपा व हना
* साहित्यया निंतिं भारत सरकारया पाखें पद्म भूषण, १९८१
* माटिमटाळ (१९६४स)या निंतिं ज्ञानपीठ सिरपा, १९७३ 
* अमृतर सन्तान (१९४७स च्वखँ)या निंतिं केन्द्र साहित्य अकादमि सिरपा, १९९३
* ओडिशा साहित्य एकाडेमि सिरपा, १९९३
* सोभियत ल्यान्द नेहेरु सिरपा, १९७०
* सम्बलपुर विश्वविद्यालयपाखें डि. लिट.  डिग्रि, १९७६

## लिधंसा

पुचः:ओडिया साहित्य
शिरूर तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* अनंदगांव
* आनदवाडी
* आर्वी
* उकीर्डा (चकला )
* औरंगपुर
* कोळवाडी
* कमळेश्वर धानोरा
* कान्हांेबाची वाडी
* खंंंाबा
* खोकरमोहा
* खोपटी
* खोल्याचीवाडी
* खालापुरी
* गोमळवाडा
* गाजीपूर
* घोगसपारगाव
* घाटशिळ पारगाव
* घुगेवाडी
* जांब
* जाटनांंंदुर
* जाटवड
* झापेवाडी
* टेंभूर्णी
* टाकळवाडी
* सांंगळवाडी
* सावरगाव (चकला )
* ढोकवड
* धनगरवाडी
* नांदेवली
* निमगाव मायंबा
* नारायणवाडी
* तरटगव्हण
* तरडगव्हाण
* दहिवंंडी
* तिंतरवनी
* तिंतरवनी
* तागडगाव
* भडकेल
* बडेवाडी
* पोहोडुंळ
* ब्रम्हनाथ यळब

* बरगवाडी
* पांंंगरी
* बांेरगाव चकला
* पिंपळनेर
* पिंपळयाचीवाडी
* पाडळी
* भानकवाडी
* बावी
* फुलसांगवी
* मदमापुरी
* येवलवाडी
* मलकाचीवाडी
* मांगेवाडी
* राक्षस भुवन
* मातोरी
* मानूर
* मारकडवाडी
* रायमोहा
* मालेगाव चकला
* राळेसंांगवी
* रुपुर
* लोणी
* लिंबा
* वंजारवाडी
* वंरंगळवाडी
* हटकरवाडी
* वडाळी
* श्रीपतवाडी
* शिंगारवाडी
* विघनवाडी
* हाजीपूर
* वार्णी
* शिरापुर धुमाळ
* शिरापूरगात
* शिरुर
* हिवरसिंगा

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
कासरगोड तालुका

**कासरगोड तालुका** केरलया कासरगोड जिल्लाया छगू तालुका ख। थ्व तालुका मञ्चेश्वरं, कासरगोड, उदुम स्वाना दयावःगु ख। थ्व तालुका केरलया उत्तरय् कर्नाटकया लागा सिथय् ला।

## कासरगोड तालूकाया ब्लक
### मञ्चेश्वरं ब्लक
थ्व ब्लकय् मञ्चेश्वरं, वोर्क्काटि, मीञ्च, पैवळिकॆ, मंगल्पाटि, ऎन्मकजॆ, पुत्तिगॆ, कुम्पळ नांया ग्रामपञ्चायत दु।

### कासर्गोड् ब्लोक्क्
थ्व ब्लकय् मॊग्राल् - पुत्तूर्, मधूर्, चॆङ्कळ, बदियड्‌क्क, कुंबडाजॆ, बेलूर्, काऱडुक्क नांया ग्रामपञ्चायत ला।

### उदुम ब्लोक्क्
थ्व ब्लकय् चॆम्मनाट्, उदुम, पळ्ळिक्कर, पुल्लूर्-पॆरिय, बेडडुक्क, मुळियार्, कुऱ्ऱिक्कोल्, देलंपाटि नांया ग्रामपञ्चायत ला। 

पुचः:कासरगोड जिल्लाया तालूका
वडवणी तालुका

**** भारतया महाराष्ट्र राज्यया बीड जिल्लाया छगू तालुका ख। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु -
* उपळी
* केंडे पिंंंप्री
* कोठारबन
* कौडगाव (बू )
* काडी वडगाव
* कान्होबाचीवाडी
* कान्हापूर
* कुप्पा
* खडकी
* खळवट लिमगाव
* चिंचोटी
* चिंचवडगाव
* चिंचवण
* चिंचाळा
* चिखल बीड
* टोकेवाडी
* डावरगाव बु
* सोन्नखोटा
* साळींबा
* ढोरवाडी
* देवगाव
* देवडी
* देवळा बू
* तिगांव
* धानोरा
* दुकडेगांव
* परडी
* पिंपरखेड
* पिंपळटक्का
* पिंपळारूई
* बाबी
* बाहेगव्हाण
* पुसरा
* मोरवड
* माटेगाव
* मामला
* रूई पिंपळा
* लक्ष्मीपुर
* लोणवळ
* वडवणी
* हरीश्चंद्रपिंप्री
* हिवरगव्हाण

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्र
बाली

**बाली** बाय् **बालि** (बालि भाषा: ᬩᬮᬶ) इन्दोनेसियाया छगू टापु व प्रान्त ख। थ्व प्रान्तय् बालि टापु व छुं मेमेगु टापुत ला। बालिइ करिब ४३,००,००० मनु च्वनि। बालिया दकलय् महत्त्वपूर्ण नगर देनपासर ख। हिन्दू धर्म बालिया दकलय् तःधंगु धर्म ख। थनया ९०% स्वया अप्व मनु हिन्दू ख। कापः व वसः इमिगु निर्यातया ४५% खः। बालीया मुद्रा इन्डोनेसियाली रुपिया (आइडिआर) ख। बालि यागु साक्षरता दर ९५% दु। 

## स्वयादिसँ
* इन्दोनेसिया

पुचः:इन्दोनेसिया
जावा

**जावा** (इन्दोनेसियन भासय् Jawa; जावा भासय्: ꦗꦮ) इन्दोनेसियाया छगू मू द्विप ख। १ कोटि ४३ लखः जनसंख्या नापं थ्व टापू हलिंया दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु उप-राष्ट्रिय स्तरया टापू ख। नापं थ्व टापू हलिंया दकलय् अप्व जनघनत्त्व दूगु थासय् छगू ख। जावाद्विपय् इन्दोनेसियाया ५७% जनसंख्या च्वनिगु या। इन्दोनेसियाया राजधानी जकार्ता पश्चिमी जावाय् ला। इन्दोनेसियाया इतिहासया आपालं झका थ्व हे टापूइ जूगु दु। ऐतिहासिक रुपय् थ्व टापू शक्तिशाली हिन्दू-बौद्ध साम्राज्यतेगु केन्द्र, मुस्मां सल्तनत, साम्राज्यवादी डच इस्त इन्दिजया केन्द्र जुसें वर्तमानय् इन्दोनेसियाया छगू मू भूभाग जूगु दु। सन् १९३० व सन् १९४०या दशकया इन्दोनेसियामि स्वतन्त्रता संग्रामया केन्द्र नं जावा हे ख। अथे जूगुलिं, जावां इन्दोनेसियाया राजनीति, अर्थतन्त्र व तजिलजिइ यक्व प्रभाव दयेकूगु दु। 

ज्वालामुखी पर्वतया विष्फोटन जुया दयावःगु थ्व द्विप हलिंया १३गु दकलय् तःधंगु द्विप खः धाःसा इन्दोनेसियाया ५गु दकलय् तःधंगु टापू ख। थ्व टापूइ पूर्वं-पश्चिमय् छझ्वः पर्वः दयाच्वंगु दु। थ्व द्विपया मू भाय् जावानिज भाय् ख। जावायात प्यंगु प्रान्तय् बायातःगु दु- पश्चिम जावा, केन्द्रिय जावा, पूर्व जावा व बान्तेन। नापं, थ्व टापूइ निगु विशेष प्रशासनिक क्षेत्र दु- जकार्ता व योग्यकर्ता।

## स्वयादिसँ
* इन्दोनेसिया

पुचः:इन्दोनेसिया
धः

लःया निता तःधंगु स्थिर खण्डतयेत स्वाइगु चिब्याःगु लःबाला यात **धः बाय् जलसन्धि** (Strait) धाइ। आपालं थ्व खँग्वः महासागर, समुद्र आदि थें न्याःगु तः-तःधंगु स्थिर लः स्वाइगु लःबालाया निंतिं छ्येलिगु या। व्यवहारिक रुपय्, बनेज्याया निंतिं छ्येलिगु मालवाहक लःखः जुइछिंगु लःबालायात जलसन्धि धाइ।  

## थीथी नां
[left|thumb| [फिनल्यान्ड|फिनल्याण्डया वासाय् च्वंगु पालोसारि जलसन्धि ( *Brändö sund* )]]
*च्यानल*, *पास*, वा *पासेज* खँग्वःत पर्यायवाची जुइफु व*स्त्रेत वा जलसन्धि* समान कथं छ्यलेछिं। यद्यपि प्रत्येकयात गबलें गबलें थी-थी अर्थनाप बायेगु याइ। स्कटल्याण्डय् *फर्थ* वा *काइल* नं गबलें गबलें जलसन्धिया पर्यायवाचीया रुपय् छ्यलिगु या।

यक्वं जलसन्धि आर्थिककथं महत्वपूर्ण जुइ । जलसन्धि महत्वपूर्ण जहाज मार्ग जुइफु व थुकियात नियन्त्रणया निंतिं हःताः जूगु दु ।

यक्व कृत्रिम लःया मार्ग, गुकियात *[[नहर]]* धाइ, निगु महासागर वा समुद्रयात भूमि चिलाः स्वायेत दयेकूगु दु, गथेकि स्वेज नहर । खुसि व नहरं प्रायः निगु तःधंगु पुखुया दथुइ लँपु बीगु याइ, व थ्व जलसन्धिया औपचारिक परिभाषा कथं खनेदुसां सामान्यतया इमित जमसन्धिया कथं काइमखु। खुसि व प्रायः नहर, सामान्यतया असमान जाःगु लखय् दयाच्वनिगु व इमिगु लः स्थिर मजुसें छगू दिशाय् बाहा वनिगु जुइ, धाःसा जलसन्धि प्रायः निगुलिं दिशाय् स्वतन्त्र रुपं प्रवाह जुइ, व जलसन्धिं स्वाइगु सागरत समान जाःया जुइ। *जलसन्धि* खँग्वः सामान्यतया समुद्री वातावरणया यक्व तःधंगु, ब्यापक विशेषताया निंतिं आरक्षित जुइ। थुकिया अपवाद नं दु, छुं जलसन्धियात नहर धाइ; पियर्स नहर थुकिया दसु ख।

## हलिंया मू जलसन्धि
हलिमय् दयाच्वंगु छुं मू जलसन्धित थ्व कथं दु-
* मलक्का जलसन्धि 
* एम्क्ल्यूरे जलसन्धि 
* नेमुरो जलसन्धि 
* पाक जलसन्धि 
* सुण्डा जलसन्धि 
* टोकरा जलसन्धि 
* सुगारु जलसन्धि 
* सुसीमा जलसन्धि 
* युकाटन जलसन्धि 
* मेसिना जलसन्धि 
* ओत्राण्टो जलसन्धि 
* बब-एल-मण्डब जलसन्धि  
* कुक जलसन्धि 
* मोजाम्बिक जलसन्धि 
* लेजोन जलसन्धि 
* बाला ब्याङ्क जलसन्धि 
* शेली कफ जलसन्धि 
* नर्थ च्यानल  
* टारसा जलसन्धि  
* डुंण्डास जलसन्धि 
* बस जलसन्धि 
* बेलेद्वीप जलसन्धि 
* बेरिङ जलसन्धि 
* बोनी-फैसियो जलसन्धि 
* बोस्पोरुस जलसन्धि 
* ड्याम्पियर जलसन्धि 
* डार्डेनलीज जलसन्धि 
* डेविस जलसन्धि 
* डेनमार्क जलसन्धि 
* डोवर जलसन्धि 
* फ्लोरिडा जलसन्धि 
* फोवो जलसन्धि 
* होर्मुज जलसन्धि 
* हड्सन जलसन्धि 
* जिब्राल्टर जलसन्धि 
* जापेन जलसन्धि 
* कारीमाटा जलसन्धि 
* म्यागेलन जलसन्धि 
* कोरिया जलसन्धि 
* जुआन डि फूका जलसन्धि

## स्वयादिसँ
* भूगोल

## लिधंसा

पुचः:भूगोल
मध्यम प्रान्त, श्रीलंका

**मध्यम प्रान्त** (सिंहल भासय् मध्यम पलात वा මධ්‍යම පළාත, तमिल भासय् मलैयकम माकानम् वा மத்திய மாகாணம்) श्रीलङ्काया छगू प्रान्त ख। थ्व प्रान्तय् स्वंगु जिल्ला दु। 

## प्रान्तया प्रशासनिक विभाजन
### महनुवर जिल्ला

* अकुरण विभागीय सचिवालय
* दॆल्तॊट विभागीय सचिवालय
* दॊलुव विभागीय सचिवालय
* गँगइहळकोरले विभागीय सचिवालय
* हारिस्पत्तुव विभागीय सचिवालय
* हतरलियद्द विभागीय सचिवालय
* महनुवर विभागीय सचिवालय
* कुन्डसाले विभागीय सचिवालय
* मॅददुम्बर विभागीय सचिवालय
* मिनिपे विभागीय सचिवालय
* पन्विल विभागीय सचिवालय
* पस्बागेकोरले विभागीय सचिवालय
* पातदुम्बर विभागीय सचिवालय
* पातहेवाहॅट विभागीय सचिवालय
* पूजापिटिय विभागीय सचिवालय
* तुम्पने विभागीय सचिवालय
* उडदुम्बर विभागीय सचिवालय
* उडप्रान्त विभागीय सचिवालय
* उडुनुवर विभागीय सचिवालय
* यटिनुवर विभागीय सचिवालय

### मातले जिल्ला

* अँबन्गँग कोरले विभागीय सचिवालय
* दँबुल्ल विभागीय सचिवालय
* गलेवॆल विभागीय सचिवालय
* लग्गल पल्लेगम विभागीय सचिवालय
* मातले विभागीय सचिवालय
* नाउल विभागीय सचिवालय
* पल्लेपॊल विभागीय सचिवालय
* रत्तॊट विभागीय सचिवालय
* उकुवॆल विभागीय सचिवालय
* विल्गमुव विभागीय सचिवालय
* यटवत्त विभागीय सचिवालय

### नुवर ऎळिय जिल्ला

* अँबगमुव विभागीय सचिवालय
* हगुरन्केत विभागीय सचिवालय
* कॊत्मले विभागीय सचिवालय
* नुवर ऎळिय विभागीय सचिवालय
* वलपने विभागीय सचिवालय

## स्वयादिसँ
* श्रीलङ्काया प्रशासनिक विभाजन

## लिधंसा

पुचः:श्रीलङ्का
पेशदादयान राजवंश

**पेशदादयान राजवंश** इरानया छगू पौराणिक राजवंश ख। थ्व राजवंशया बारेय् शाहनामेय् च्वयातःसां थ्व राजवंशया प्रामाणिक भौतिक वस्तु धाःसा मलूनि।

## शाहनामेय् पेशदादयान राजवंश
शाहनामेया बाखँ कथं कीवमरस (केयुमर्स) दकलय् न्हापांयाम्ह मनूतेगु जुजु ख। वय्‌कः गुफाय् च्वंसें तिँधुँया छ्येंगुया वसः पुनाः च्वनिम्ह मनू ख। थ्व बाखँ कथं अहुरा मज़्दा(परमेश्वर)या कृपां वय्‌कःयाके जुजुपिंके जक्क दैगु "फर" धाःगु आलौकिक रश्मि दयाच्वन। वय्‌कःया काय् सियामक (Siyāmak, سیامک) सकसितं नं ययाच्वन। थ्व खँ मयःगुलिं अह्रिमन (Ahriman) धाम्ह दैत्यं थःगु सेना दयेकल। सोरुस धाम्ह द्यः नं केयुमर्सयात थ्व खँ धाःबिलय् सियामकं थःगु सेना ज्वंसें अह्रिमननाप ल्वाः वन व दानवया ल्हातं सिनावन। 

केयुमर्स दच्छि तक्क बिचा हायेका च्वन व दच्छि धुंका सोरुशया अर्ती कथं अह्रिमननाप ल्वा वन। शियामकया काय् हुशंग थ्व ई तक्क ल्याम्ह जुल व कीवमर्सया सेनाया नेतृत्त्व यासें अह्रिमनया काय्‌यात बुकल। केयुमर्स ३०दँ तक्क राज याये धुंका थःगु गद्दि थःगु छेय् हुशंगयात त्वता मदयावन। 

हुशंगं आकल-झुकलय् मि सीकल व थ्व झकायात हनेत सदेह भ्वय्या चलन न्ह्यथल। तेमोरस, जमशेद, ज़ह्हाक, कवा, फरीदूँ व वय्‌कःया स्वम्ह काय् सल्लम, तौर व इराजया बाखँ नं थ्व हे राजवंशया बाखँया खण्डय् दु। शाहनामेय् पेशदाद राजवंशया कालखण्डया मू पात्र कीवमरस (बादशाह) वय्‌कःया काय् सियामक, हुशंग (बादशाह), तेमोरस (बादशाह), जमशेद (बादशाह), अरनवाज़ (जमशेदया केहें वा म्ह्याय्), शेर नाज़ (जमशेदया केहें वा म्ह्याय्), मुर्दास (ज़ह्हाकया अबु), ज़ह्हाक (बादशाह), आबुतैन (फरीदूँया अबु), फ्रॉंक (फरीदूँया मा), जंदल (फरीदूँया नापंया मनू), कावेआएनगर (हिउपाया नायः), फरीदूँ (बादशाह), इराज (फरीदूँया काय् व बादशाह), तौर (फरीदूँया काय् तूरानया बादशाह), सल्लम (फरीदूँया काय् व शामया बादशाह), मनोचेर (बादशाह), आरिश कमा नगीर (इरानी बलामि), नोज़र (बादशाह), ज़ौ (बादशाह), गरशासप (बादशाह), साम (ज़ालया अबु खलःया मनू) आदि दु। 
 
शाहनामे कथं थ्व राजवंशया बादशाह(जुजु)त थ्व कथं दु-
* कीवमरस वा केयुमर्स (Keyumars)
* हुशंग
* तेमोरस
* जमशेद
* ज़ह्हाक
* फरीदूँ
* इराज
* मनोचेर
* नोज़र
* ज़ौ वा जाव
* गरशासप

## स्वयादिसँ
* इरान
* शाहनामे

पुचः:इरानया इतिहास
आदिपर्व

**आदि पर्व** हिन्दू धर्मया ग्रन्थ महाभारतया दकलय् न्हापांगु पर्व ख। थ्व पर्वया प्रारम्भय् महाभारतया पर्व, उपपर्व व थुमिगु विषयतेगु संक्षिप्त संग्रह बियातःगु दु। थुकिलि सर्वप्रथम महर्षि उत्तंगया महात्म्य, भृगुवंशया विस्तार, नागतेगु वंश, कद्रू व विनताया बाखँ, देव-दानवतेगु समुद्र मन्थन, जनमेजयया सर्पसत्रया सूचं, व्यास आदिया उत्पत्ति, द्यःतेगु अंशावतरण, दुष्यन्त-शकुन्तलाया बाखँ, भरतया चरित्र, ययातिया चरित्रया वर्णन, शान्तनु व गंगाया बाखँ, महर्षि वसिष्ठ द्वारा श्रापित वसुया भीष्मया रुपय् जन्म, भीष्म प्रतिज्ञा, कौरव तथा पाण्डवतेगु उत्पत्ति, लाक्षागृहया वृत्तान्त, हिडिम्बया वध व हिडिम्बाया इहिपा, बकासुरया वध, धृष्टद्युम्न व द्रौपदीया उत्पत्ति, द्रौपदी-स्वयंवर व इहिपा, पाण्डवतेगु हस्तिनापुरय् आगमन, सुन्द-उपसुन्दया बाखँ, नियम भंगया कारण अर्जुनया वनवास, सुभद्राहरण व विवाह, खाण्डव वनया दहन व इन्द्रप्रस्थया स्थापना वर्णित दु।

## संयोजन
आदिपर्वय् कूल १९पू उप-पर्व दु। थ्व पर्वया उप-पर्वत थ्व कथं दु-

* अनुक्रमणिका पर्व
* पर्वसंग्रह पर्व
* पौष्य पर्व
* पौलोम पर्व
* आस्तीक पर्व
* अंशावतार पर्व
* सम्भाव पर्व
* जतुगृह पर्व
* हिडिम्बवध पर्व
* बकवध पर्व
* चैत्ररथ पर्व
* स्वयंवर पर्व
* वैवाहिक पर्व
* विदुरागमन राज्यलम्भ पर्व
* अर्जुनवनवास पर्व
* सुभद्राहरण पर्व
* हरणाहरण पर्व
* खाण्डवदाह पर्व
* मयदर्शन पर्व। 



## स्वयादिसँ
* महाभारत

पुचः: महाभारत
एमक्सिसिलिन

**एमक्सिसिलिन** व **अमोक्सिसिलिन** (amoxicillin) छगू एन्तिबायोतिक वासः ख। थ्व वासःयात थीथी ब्याक्तेरियल संक्रमण (पुनिगु ल्वय्) लंकेत छ्येलि। 

एमक्सिसिलिन छगू मोदरेत-स्पेक्त्रम, ब्याक्तेरियोलाइतिक, β ल्याक्तम एन्तिबायोतिक ख। थ्व छगू अमाइनोपेनिसिलिन (aminopenicillin) परिवारया वासः ख गुकियात थी-थी संवेदनशील (susceptible) ग्राम-पोजितिभ व ग्राम-नेगेतिभ ब्याक्तेरियाया विरुद्धय् छ्येलिगु याइ। ओरल एद्मिनिस्त्रेसन धुंका, मेमेगु β-ल्याक्तम एन्तिबायोतिकतेगु तुलनाय्, बांलाक्क अवशोषण (absorption) जुइगुलिं थ्व वासः थःगु क्लास दुनेया मेमेगु वासः स्वया अप्व ल्यइगु वासः (the drug of choice) जुइ। β-ल्याक्तमेज (β-lactamase) दयेकिगु ब्याक्तेरियात विरुद्धय्  एमक्सिसिलिनं ज्या मब्यु। β-ल्याक्तमेज दयेकिगु ब्याक्तेरियात विरुद्धय् एमक्सिसिलिन छ्येलेत थुकियात β-ल्याक्तमेज इन्हिबितर (β-lactamase inhibitor), क्लाभुलनिक एसिद, नापं बीइगु या। थन्याःगु मंका वासःयात को-एमक्सिक्लाभ धाइ। थन्यागु मंका वासलं ब्याक्तेरियाया β-ल्याक्तमेज प्रतिरोधया विरुद्धय् ग्वहालि याइ व वासःया प्रभावकारिता तःच्वयेका बी। 

थ्व वासलं जुइफैगु प्रतिकूल असरय् यिस्त संक्रमण, क्लाभुलनिक एसिद नाप बी बिलय् दायरिया (diarrhea) आदि ख।  नापं, एनाफाइल्याक्सिस (Anaphylaxis), रक्त-अल्पता, छ्यं स्याइगु, वाकवाकी, ल्ह्वैगु आदि नं खनेफु। 

एमक्सिसिलिन मस्तेत बीगु दकलय् साधारण वासलय् छगू ख। थ्व वासः सन् १९७२स सार्वजनिक रुपय् वःगु ख। थ्व वासः हलिं उसाँय् संगठनया माःगु वासःतेगु नमुना धलःय् दुथ्याःगु वासःपुचलय् नं दूगु वासः ख।

## लिधंसा

पुचः:वासः
पुचः:एन्तिबायोतिक
रुसया प्रशासनिक विभाजन

## प्रशासनिक विभाजनया संरचना

## प्रशासनिक विभागतेगु धलः

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* रुस

पुचः:रुस
बुद्धचरित

**बुद्धचरित** संस्कृत भासय् अश्वघोषं च्वयादीगु छगू महाकाव्य ख। थ्व महाकाव्यया रचना २गू शदीया पूर्वार्धय् जूगु ख। थ्व महाकाव्यया २८पू सर्गय् न्हापांगु १४पू सर्ग जक्क संस्कृतय् ल्यनाच्वंगु दनि। १५पू निसें २८पू तक्कया सर्ग चिनिया व सँदेय्‌या भासय् धाःसा आः तक्क नं दनि।  

सन् ४२०स धर्मक्षेमाजुं थ्व महाकाव्ययात चिनिया भासय् भाय्‌हिलादिल। व ७गू वा ८गू शदीइ सँदेय्‌या भासय् भाय्‌हिला जुल। सँय् भासय् जूगु भाय्‌हिला संस्कृतया ग्रन्थनाप यक्व ज्वः। 

## बुद्धचरितया सर्ग
बुद्धचरितया वर्तमानय् संस्कृतय् दूगु सर्ग थ्व कथं दु-
# भगवत्प्रसूति 
# अन्तःपुरविहार
# संवेगोत्पत्तिः
# स्त्रीविघातन
# अभिनिष्क्रमण
# छन्दकनिवर्तनम्
# तपोवनप्रवेशम्
# अंतःपुरविलाप
# कुमारान्वेषणम्
# श्रेणभिगमनम्
# कामविगर्हणम्
# आराडदर्शन
# मारविजय
# चतुर्दशसर्ग (नां मदूगु)

## स्वयादिसँ
* बुद्ध धर्म
* महाकाव्य

## पिनेया स्वापू
* संगणकीकृत बौद्धसंस्कृतत्रिपिटकम्‌या जाःथासय् बुद्धचरितया संस्कृत भासय् ल्यंगु संस्करण

## लिधंसा

पुचः:महाकाव्य
कुण्डलकेशी

**कुण्डलकेशी** (तमिल भासय्:**குண்டலகேசி**) तमिल भासय् नटकुटनार(Nathakuthanaar)जुं च्वयादीगु बौद्ध साहित्यया छगू खण्डित महाकाव्य ख।  थ्व महाकाव्ययात तमिल साहित्यया न्याता महान् महाकाव्यय् छताया रुपय् कायेगु या। तमिल भाय्‌या महान् महाकाव्यय् थ्व महाकाव्य नापं *सिलप्पतिकरम् (Silappatikaram)*, *मनिमेकलाइ (Manimekalai)*, *चिवक चिन्तामणि (Cīvaka Cintāmaṇi)* व *वलयपति (Valayapathi)* ला। थ्व न्याता महाकाव्यतेत तमिल भासय् ऐम्पॆरुङ् काप्पियङ्कळ् (ஐம்பெருங் காப்பியங்கள்) धका म्हसीकिगु या। मयिलैनतर (Mayilainathar)या नन्नुल् (Nannūl) धाःगु ग्रन्थय् दकलय् न्ह्यः ऐम्पॆरुङ् काप्पियङ्कळ्‌या बारेय् च्वयातःगु दु। अथे जुसां थ्व ग्रन्थय् न्याता महाकाव्यया नां धाःसा बियाःमतः। थ्व न्याता ग्रन्थया नां हे बियाःतःगु च्वसु धाःसा १८-१९गु शदीया तिरुतनिकैउल (*Thiruthanikaiula*) ख। थ्व स्वया न्ह्यः १७गू शदीया चिनाखँ तमिल विदु तुतु(*Tamil vidu thoothu*)इ "पञ्चकाव्यम्" धकाः न्याता काव्यया बारेय् च्वयातःगु दु।  थ्व काव्यया रचनाकाल करिब ५गू शदी इसं जूगु विज्ञतेगु अनुमान दु। 

## बाखं
*कुण्डलकेशी* धम्मपदया भिक्षुणी कुण्डलकेशीया बाखँय् आधारित महाकाव्य ख। थ्व बाखँया मू पात्र कुण्डलकेशी (शाव्दिक अर्थ: सं कुलिंचिंगु मिसा) पुहार नांया नगरय् बनिया परिवारया म्ह्याय्‌मचा जुयाच्वन। वय्‌कःया वास्तविक नां "भद्रा" जुयाच्वन। भद्राया मां व मचा बिलय् हे मदयावन व भद्रा सिक्क आश्रित वातावरणय् तःधि जुल। छन्हु छम्ह "कालन" नांया खुंयात पुहार नगरया लँय् हयातःगु भद्रां खन। कालनया रुप खना भद्रायात कालन ययावल। कालनयात धाःसा डकैटीया निंतिं मृत्युदण्ड बीत्यंगु जुल। भद्रायात कालन यःगुलिं भद्रां थःगु अबुयात कालनयात मस्यायेत जुजुयाके इनाप यायेत धालः व जुजुयात कालनया वजनति हे लुं व ८१म्ह किसि पुलाः भद्राया अबुं कालनयात मुक्त याइ। थ्व धुंका कुण्डलकेशी(भद्रा) व कालन इहिपा यासें छुं ईया निंतिं सुखी जुया च्वनि। छन्हु भद्रां ख्यालिं कालनयात "खुं" धकाः सःति। थ्व खँ न्यना कालन सिक्क तं चाइ व तम्वं भद्रायात स्यायेगु विचाः याइ। कालनं भद्रायात नापंया गुंया च्वकाय् यंका अनया च्वयाय् दूगु भीरं घ्वाना स्यायेगु विचाः याइ। च्वकाय् थ्यने धुंका कालनं कुण्डलकेशीयात स्यायेगु विचाः याःगु खँ धाइ। थ्व खँ न्यना कुण्डलकेशीयात आघात जुइ व सी स्वया न्ह्यः छगू अन्तिम इच्छा कथं थःगु भातःया पुजा कथं भातःयात स्वकः चाःहिले धका फ्वनि। कालनं ज्यु धाइ। कालनया प्यखें चाःहिलिगु धुनिइ कुण्डलकेशीं कालनया ल्युने वनाः कालनयात हे घ्वाना च्वकां कुर्का बी। थथे प्राणरक्षाया निंतिं थःगु भातःयात हे स्यायेधुंका जूगु दुःखं याना कुण्डलकेशीं बुद्ध धर्मया संघय् वनाः थःगु ल्यं दनिगु जीवन भिक्षुणीया रुपय् बुद्धोपदेशना यासें व्यथित याइ। वय्‌कलं जैन व हिन्दूत नाप वादविवाद यासें वादविवाद त्याःगु धकाः नं च्वयातःगु दु। वय्‌कलं अन्त्यय् निर्वांण प्राप्ति यात धकाः नं ग्रन्थय् धयातःगु दु।

## लिधंसा

पुचः:महाकाव्य
बहाः बहिः या धलः

**बहाः** नेवाः तजिलजिया छगू मदयेकः मगाःगु अंश ख। बहाःया धार्मिक, सांस्कृतिक व व्यवहारिक महत्त्व दु। नेवाः लहनाय् दयेकातःगु छुं बहाःतेगु धलः थ्व कथं दु- 

## लिधंसा

पुचः:नेवाः तजिलजि
धार जिल्लाया गांतेगु धलः

भारतया मध्य प्रदेश राज्यया धार जिल्लाया ग्राम पञ्चायत थ्व कथं दु -

## लिधंसा

पुचः:धार जिल्ला
कोतमा तहसील

**** भारतया मध्यप्रदेश राज्यया छगू तहसील ख।

## गां
थ्व तहसीलया गां (ग्राम पञ्चायत) व सन् २०११स जनसंख्या थ्व कथं दु:

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश
* मध्यप्रदेशया तहसीलतेगु धलः

पुचः:मध्यप्रदेशया तहसील
सन् २०१३स मराठी संकिपा

सन् २०१३ मराठी संकिपाया शतकमहोत्सवी दँ ख। थ्व दँय् १२५ मराठी संकिपा पिदना प्रदर्शित जुल। थ्व दँय् प्रदर्शित दुनियादारी संकिपां २७ कोटीया व्यवसाय यासें न्हूगु रेकर्द स्थापित यात। मराठीया प्रथम ३D संकिपा झपाटलेला २ थ्व हे दँय् प्रदर्शित जुल। 

थ्व सन् २०१३स पिदंगु मराठी संकिपातेगु धलः ख।
## ज्यानुवरी- मार्च

## एप्रिल – जुन

## जुलाइ – सप्तेम्बर

## अक्तोबर– दिसेम्बर

## लिधंसा

पुचः:सन् २०१३स संकिपा
मराठी संकिपा

मराठी भाषाया संकिपायात मराठी संकिपा धाइ। थन्यागु संकिपा भारतया महाराष्ट्र राज्यय् मू कथं दयेकिगु या। थ्व संकिपाया मू दर्शक महाराष्ट्र, गोवा, उत्तर कर्नाटक आदि थासय् दैगु या। 

## नांजाःगु संकिपा
### फिल्मफेयर सिरपा त्याःगु

### महाराष्ट्र राज्य सिरपा
महाराष्ट्र राज्य संकिपा सिरपा त्याम्हि मराठी संकिपा थ्व कथं दु-

### राष्ट्रीय संकिपा सिरपा
भारतया राष्ट्रिय संकिपा सिरपा त्याम्हि मराठी संकिपा थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* मराठी भाषा

पुचः:मराठी भाषा
बंगलादेशया युनियन परिषदतेगु धलः

बर्तमान बंगलादेशया ८गू बिभागया अन्तर्गत ६४गू जिल्लाय् ४९५गू उपजिल्ला व ४५७८गू युनियन दु। बिभाग कथं जिल्ला व उपजिल्ला दुनेया युनियन धलः थथे दु।

## खुलना बिभाग
### [[कुष्टिय़ा जिल्ला]]

### [[खुलना जिल्ला]]

### [[चुय़ाडाङ्गा जिल्ला]]

### [[झिनाइदह जिल्ला]]

### [[नड़ाइल जिल्ला]]

### [[बागेरहाट जिल्ला]]

### [[मागुरा जिल्ला]]

### [[मेहेरपुर जिल्ला]]

### [[यशोर जिल्ला]]

### [[सातक्षीरा जिल्ला]]

## चट्टग्राम बिभाग
### [[चट्टग्राम जिल्ला]]

### [[कक्सबाजार जिल्ला]]

### [[ब्राह्मणबाड़िय़ा जिल्ला]]

### [[बान्दरबान जिल्ला]]

### [[खागड़ाछड़ि जिल्ला]]

### [[राङ्गामाटि जिल्ला]]

### [[नोय़ाखाली जिल्ला]]

### [[लक्ष्मीपुर जिल्ला]]

### [[फेनी जिल्ला]]

### [[कुमिल्ला जिल्ला]]

### [[चाँदपुर जिल्ला]]

## ढाका बिभाग
### [[फरिदपुर जिल्ला]]

### [[किशोरगञ्ज जिल्ला]]

### [[गाजीपुर जिल्ला]]

### [[गोपालगञ्ज जिल्ला]]

### [[टाङ्गाइल जिल्ला]]

### [[ढाका जिल्ला]]

### [[नरसिंदी जिल्ला]]

### [[नाराय़णगञ्ज जिल्ला]]

### [[मादारीपुर जिल्ला]]

### [[मानिकगञ्ज जिल्ला]]

### [[मुन्सीगञ्ज जिल्ला]]

### [[राजबाड़ी जिल्ला]]

### [[शरीय़तपुर जिल्ला]]

## बरिशाल बिभाग

### [[बरिशाल जिल्ला]]

### [[भोला जिल्ला]]

### [[झालकाठि जिल्ला]]

### [[पटुय़ाखाली जिल्ला]]

### [[पिरोजपुर जिल्ला]]

### [[बरगुना जिल्ला]]

## मय़मनसिंह बिभाग

### [[मय़मनसिंह जिल्ला]]

### [[जामालपुर जिल्ला]]

### [[नेत्रकोणा जिल्ला]]

### [[शेरपुर जिल्ला]]

## रंपुर बिभाग
### [[कुड़िग्राम जिल्ला]]

### [[गाइबान्धा जिल्ला]]

### [[ठाकुरगाँओ जिल्ला]]

### [[दिनाजपुर जिल्ला]]

### [[नीलफामारी जिल्ला]]

### [[पञ्चगड़ जिल्ला]]

### [[रंपुर जिल्ला]]

### [[लालमनिरहाट जिल्ला]]

## राजशाही बिभाग
### [[चाँपाइनबाबगञ्ज जिल्ला]]

### [[जय़पुरहाट जिल्ला]]

### [[नओगाँ जिल्ला]]

### [[नाटोर जिल्ला]]

### [[पाबना जिल्ला]]

### [[बगुड़ा जिल्ला]]

### [[राजशाही जिल्ला]]

### [[सिराजगञ्ज जिल्ला]]

## सिलेट बिभाग

### [[मौलभीबाजार जिल्ला]]

### [[सिलेट जिल्ला]]

### [[सुनामगञ्ज जिल्ला]]

### [[हबिगञ्ज जिल्ला]]

## स्वयादिसँ
* बंगलादेश

## लिधंसा

पुचः:बंगलादेश
चंबल विभाग

**चंबल विभाग** भारतया मध्य प्रदेश राज्यया छगू विभाग ख। 
## जिल्ला
थ्व विभागया जिल्ला व जिल्ला अनुसारया तहसील थ्व कथं दु-

### भिण्ड जिल्ला
* भिण्ड तहसील
* गोहद तहसील
* लहार तहसील
* मेहगांव तहसील
* रोन तहसील
* मिहोना तहसील
* अटेर तहसील
* गोरमी तहसील

### मुरैना जिल्ला
* अम्बाह तहसील
* मुरैना तहसील
* जौरा तहसील
* पोरसा तहसील
* सवलगढ तहसील
* कैलारस तहसील

### श्योपुर जिल्ला
* बडौदा तहसील
* विजयपुर तहसील
* कराहल तहसील
* बीरपुर तहसील
* श्योपुर तहसील

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश

पुचः:मध्यप्रदेशया विभाग
ग्वालियर विभाग

**** भारतया मध्य प्रदेश राज्यया छगू विभाग ख। 

## जिल्ला
या जिल्ला व जिल्ला अनुसारया तहसील थ्व कथं दु-

### अशोकनगर जिल्ला
* अशोकनगर तहसील
* चन्देरी तहसील
* ईसागढ तहसील
* शाढोरा तहसील
* मुंगावली तहसील
* पिपरई तहसील
* नईसराय तहसील

### दतिया जिल्ला
* दतिया तहसील
* सेवड़ा तहसील
* भाण्डेर तहसील
* इन्दरगढ़ तहसील

### गुना जिल्ला
* मकसूदनगंढ तहसील
* गुना तहसील
* बमोरी तहसील
* आरोन तहसील
* कुम्भराज तहसील
* राघौगढ़ तहसील
* चाचौड़ा तहसील

### ग्वालियर जिल्ला
* ग्वालियर तहसील
* डबरा तहसील
* भितरबार तहसील
* चीनोर तहसील
* घाटीगांव तहसील
* हस्तिनापुर तहसील

### शिवपुरी जिल्ला
* पोहरी तहसील
* शिवपुरी तहसील
* नरवर तहसील
* करैरा तहसील
* कोलारस तहसील
* पिछोर तहसील
* खनियांधाना तहसील
* बदरवास तहसील
* बैराड तहसील

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश

पुचः:मध्यप्रदेशया विभाग
इन्दौर विभाग

**** भारतया मध्य प्रदेश राज्यया छगू विभाग ख। 

## जिल्ला
या जिल्ला व जिल्ला अनुसारया तहसील थ्व कथं दु-

### अलीराजपुर जिल्ला
* अलीराजपुर तहसील
* जोबट तहसील
* भाबरा तहसील
* कट्ठीवाडा तहसील
* सोडवा तहसील

### बडवानी जिल्ला
* बड़वानी तहसील
* ठीकरी तहसील
* राजपुर तहसील
* सेंधवा तहसील
* पानसेमल तहसील
* निवाली तहसील
* अंजड़ तहसील
* पाटी तहसील
* वरला तहसील

### बुरहानपुर जिल्ला
* बुरहानपुर तहसील
* नेपानगर तहसील
* खकनार तहसील

### धार जिल्ला
* धार तहसील
* कुक्षी तहसील
* मनावर तहसील
* धरमपुरी तहसील
* सरदारपुर तहसील
* बदनावर तहसील
* गंधवानी तहसील
* डही तहसील
* बाग तहसील
* तिरला तहसील
* निसरपुर तहसील
* उमरबन तहसील
* नालछा तहसील

### इन्दौर जिल्ला
* इन्दौर तहसील
* महू तहसील
* देपालपुर तहसील
* सांवेर तहसील
* हातोद तहसील

### झाबुआ जिल्ला
* थांदला तहसील
* पेटलावद तहसील
* झाबुआ तहसील
* रानापुर तहसील
* मेघनगर तहसील

### खण्डवा जिल्ला
* खण्डवा तहसील
* पंधाना तहसील
* पुनासा तहसील
* हरसूद तहसील
* खालवा तहसील

### खरगौन जिल्ला
* गोगाँवा तहसील
* महेश्वर तहसील
* सनावद तहसील
* बड़वाह तहसील
* कसरावद तहसील
* खरगौन तहसील
* भीकनगांव तहसील
* सेंगांव तहसील
* भगवानपुरा तहसील
* झिरन्या तहसील

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश

पुचः:मध्यप्रदेशया विभाग
जबलपुर विभाग

**** भारतया मध्य प्रदेश राज्यया छगू विभाग ख। 

## जिल्ला
या जिल्ला व जिल्ला अनुसारया तहसील थ्व कथं दु-

### बालाघाट जिल्ला
* बैहर तहसील
* बालाघाट तहसील
* कटंगी तहसील
* किरनापुर तहसील
* लाँजी तहसील
* वारासिवनी तहसील
* खैरलांजी तहसील
* लालबर्रा तहसील
* तिरोड़ी तहसील
* परसवाडा़ तहसील
* बिरसा तहसील

### छिन्दवाडा जिल्ला
* छिंदवाड़ा तहसील
* तामिया तहसील
* परासिया तहसील
* जुन्नारदेव तहसील
* अमरवाड़ा तहसील
* चौरई तहसील
* सौंसर तहसील
* पांढुरना तहसील
* बिछुआ तहसील
* उमरेठ तहसील
* मोहखेड़ तहसील
* हर्रई तहसील
* चांद तहसील

### जबलपुर जिल्ला
* जबलपुर तहसील
* कुंडम तहसील
* पाटन तहसील
* सिहोरा तहसील
* मझौली तहसील
* शहपुरा तहसील
* पनागर तहसील

### कटनी जिल्ला
* रीठी तहसील
* बडवारा तहसील
* बरही तहसील
* बहोरीबन्द तहसील
* कटनी तहसील
* विजयराघव गढ़ तहसील
* ढीमरखेड़ा तहसील

### मंडला जिल्ला
* निवास तहसील
* मंडला तहसील
* बिछिया तहसील
* नैनपुर तहसील
* नारायणगंज तहसील
* घुघरी तहसील

### नरसिंहपुर जिल्ला
* नरसिंहपुर तहसील
* करेली तहसील
* गोटेगाँव तहसील
* गाडरवारा तहसील
* तेंदूखेड़ा तहसील

### सिवनी जिल्ला
* सिवनी तहसील
* कुरई तहसील
* बरघाट तहसील
* केवलारी तहसील
* लखनादौन तहसील
* घंसोर तहसील
* छपारा तहसील
* धनौरा तहसील

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश

पुचः:मध्यप्रदेशया विभाग
नरमदापुरम विभाग

**** भारतया मध्य प्रदेश राज्यया छगू विभाग ख। 

## जिल्ला
या जिल्ला व जिल्ला अनुसारया तहसील थ्व कथं दु-

### बैतूल जिल्ला
* भैंसदेही तहसील
* बैतूल तहसील
* मुलताई तहसील
* शाहपुर तहसील
* आमला तहसील
* घोड़ाडोंगरी तहसील
* आठनेर तहसील
* चिचोली तहसील

### हरदा जिल्ला
* हरदा तहसील
* खिरकिया तहसील
* टिमरनी तहसील
* रहटगांव तहसील
* सिराली तहसील
* हंडिया तहसील

### होशंगाबाद जिल्ला
* सिवनी मालवा तहसील
* इटारसी तहसील
* होशंगाबाद तहसील
* बाबई तहसील
* सोहागपुर तहसील
* पिपरिया तहसील
* बनखेड़ी तहसील
* डोलरिया तहसील

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश

पुचः:मध्यप्रदेशया विभाग
रीव विभाग

**** भारतया मध्य प्रदेश राज्यया छगू विभाग ख। 

## जिल्ला
या जिल्ला व जिल्ला अनुसारया तहसील थ्व कथं दु-

### रीवा जिल्ला
* हुजूर तहसील
* गुढ़ तहसील
* रायपुर कर्चुलियान तहसील
* सिरमौर तहसील
* मऊगंज तहसील
* हनुमना तहसील
* त्योंथर तहसील
* मनगवां तहसील
* सेमरिया तहसील
* जवा तहसील
* नईगढ़ी तहसील

### सतना जिल्ला
* रघुराजनगर तहसील
* नागौद तहसील
* अमरपाटन तहसील
* उचेहरा तहसील
* रामपुर बाघेलान तहसील
* रामनगर तहसील
* मैहर तहसील
* मझगंवा तहसील
* बिरसिंहपुर तहसील
* कोटर तहसील

### सीधी जिल्ला
* बहरी तहसील
* चुरहट तहसील
* गोपद बनास तहसील
* कुशमी तहसील
* मझौली तहसील
* रामपुर नैक तहसील
* सिहावल तहसील

### सिंगरौली जिल्ला
* चितरंगी तहसील
* सिंगरौली तहसील
* देवसर तहसील
* सरई तहसील
* मांडा तहसील

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश

पुचः:मध्यप्रदेशया विभाग