open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पुखु

**पुखु** धयागु पृथ्वीया सतहय् वा पृथ्वीया लिक्कसं प्राकृतिक रुपं दयाच्वंगु, अपेक्षाकृत तःधंगु व निश्चित लःया निकाय ख। थ्व सुख्खा भूमिं घेरे यानातःगु बेसिन वा स्वानाच्वंगु थीथी बेसिनय् दयाच्वनि। पुखुत भूपरिवेष्ठित जुइ व समुद्र वा महासागर नाप प्रत्यक्ष कथं स्वाइमखु। पुखु, मेमेगु लःया स्रोत थें, लःया चक्रया छगू भाग ख। लःया चक्रया प्रक्रियां लः पृथ्वीया चाकःलिं चाःहिली। अप्व पुखुत ताजा वा यचु लः दयाच्वनि, तर गुलिखे पुखुत समुद्रया लः स्वया नं अप्व चि मात्रा नं दु। पुखुया सतह क्षेत्रफल व लःया मात्राय् यक्वं पाः।

## पुखुयागु प्रकार
*प्राकृतिक पुखु
*मनुं दयेकूगु पुखु

## नांजागु पुखुत
*लानि पुखु
*सिद्ध पुखु

पुचः:भूगोल
ल्याम्ह

**ल्याम्ह** धागु मिजं मनुयागु जीवनयागु छगु अवस्था खः। थ्व अवस्थाय् मनु मचा अवस्थायागु गुणत त्वता वनि। ल्याम्हम मिसायात ल्यासे धाइ। 

पुचः: मनु
ल्यासे

**ल्यासे** धागु मिसा मनुयागु जीवनयागु छगु अवस्था खः। थ्व अवस्थाय् मनु मचा अवस्थायागु गुणत त्वता वनि।

पुचः: मनु
एबेभिल, अलाबामा

**एबेभिल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९८७ दु धाःसा थ्व थासे १३५३ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.५६६३६७ उत्तर व देशान्तर ८५.२५१३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ४०३०१९४५ वर्ग मिटर (१५.५६०६६९ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १२०३८३ वर्ग मिटर (०.०४६४८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
एडिसन, अलाबामा

**एडिसन** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७२३ दु धाःसा थ्व थासे ३३९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.२०००४२ उत्तर व देशान्तर ८७.१७७८५१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ९१०१३२५ वर्ग मिटर (३.५१४०४१ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
गुणनिधिं

**गुणनिधिं** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — काकुत्स्यं करुणार्णवं **गुणनिधिं** विप्रप्रियं धर्र्मिकम्। 
* दसु — ईदृग्विधं **गुणनिधिं** समवाप्य लोके। 
* दसु — अप्रबुद्धमथाव्यक्तमिमं **गुणनिधिं** सदा। 
* दसु — काकुत्स्थं करुणार्णवं **गुणनिधिं** विप्रप्रियं धार्मिकम्। 
* दसु — शान्तं **गुणनिधिं** योग्यं द्रष्टारं तं सुयोजय। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा
बे मिनेत्त, अलाबामा

**बे मिनेत्त** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७८२० दु धाःसा थ्व थासे २९५० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.८८३४४६ उत्तर व देशान्तर ८७.७७७१८३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २०७१८४२५ वर्ग मिटर (७.९९९४२९ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ९६६१७ वर्ग मिटर (०.०३७३०४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
ब्लु रीज, अलाबामा

**ब्लु रीज** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३३१ दु धाःसा थ्व थासे ५२६ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.४८६७४४ उत्तर व देशान्तर ८६.१९०८२३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २०३६१३३४ वर्ग मिटर (७.८६१५५५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १७२९९३ वर्ग मिटर (०.०६६७९३ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
हार्पर्सभिल, अलाबामा

**हार्पर्सभिल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६२० दु धाःसा थ्व थासे ६८५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.३२५८४८ उत्तर व देशान्तर ८६.४२६१२१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ४१११९९२६ वर्ग मिटर (१५.८७६४९३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १८७९२ वर्ग मिटर (०.००७२५६ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
होल्ट, अलाबामा

**होल्ट** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४१०३ दु धाःसा थ्व थासे १८३५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.२३०४६७ उत्तर व देशान्तर ८७.४८६३०३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ८३८०६११ वर्ग मिटर (३.२३५७७२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३४१२ वर्ग मिटर (०.००१३१७ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
हन्त्सभिल, अलाबामा

**हन्ट्स्भिल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी ख। थ्व नगरय् नासाया युएस स्पेस एन्द रकेत सेन्तर दूगुलिं थ्व नगरयात रकेत सिति नं धाइगु या।  

## जनसंख्या
सन् २०००या तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या १५८२१६ दु। थ्व थासय् ७३६७० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व नगर अक्षांश ३४.७१२३४१ उत्तर व देशान्तर ८६.५९६२९६ पश्चिमय् ला()। थ्व थासय् ४५०७७७२८४ वर्ग मिटर (१७४.०४६०९० वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ९९४३७७ वर्ग मिटर (०.३८३९३१ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
पुचः:अलाबामा
मोन्तगोमरी, अलाबामा

**मोन्टगोमरी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः। थ्व सहर अलाबामा राज्ययागु राजधानी नं ख। 

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०१५६८ दु धाःसा थ्व थासे ८६७८७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.३६१५३८ उत्तर व देशान्तर ८६.२७९११८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ४०२४३४४५४ वर्ग मिटर (१५५.३८०८१८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २०९४२०३ वर्ग मिटर (०.८०८५७६ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
मूर्स मिलसिडिपि, अलाबामा

**मूर्स मिलसिडिपि** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु 5178 खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०३० दु धाःसा थ्व थासे ३५८९४४१७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश  उत्तर व देशान्तर ८६.५२०५३८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १३.८५८९१२ वर्ग मिटर (३४.८३०६६२ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
मोरिस, अलाबामा

**मोरिस** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८२७ दु धाःसा थ्व थासे ६८७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७४७३७४ उत्तर व देशान्तर ८६.८०७०२३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ७८८३६०१ वर्ग मिटर (३.०४३८७५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २८९९९ वर्ग मिटर (०.०१११९७ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
माउन्टेन ब्रूक, अलाबामा

**माउन्टेन ब्रूक** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०६०४ दु धाःसा थ्व थासे ८२६८ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.४८६९७२ उत्तर व देशान्तर ८६.७४०४६५ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ३१६८८८७२ वर्ग मिटर (१२.२३५१४२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४३२८ वर्ग मिटर (०.००१६७१ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
न्यु होप, अलाबामा

**न्यु होप** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५३९ दु धाःसा थ्व थासे ११२४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५३८१९४ उत्तर व देशान्तर ८६.४१२१२९ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २२८६७१७२ वर्ग मिटर (८.८२९०६५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४२९२७ वर्ग मिटर (०.०१६५७४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
चिनाखँमि

**चिनाखँ** च्वैम्ह मनुयात चिनाखँमि धाई। चिनाखँ धागु साहित्ययागु छगु ख्यः ख। 
## खँग्वयागु उत्त्पत्ति
चिनाखँमि धागु खँग्व नेपाल भाषाय् थमंतु बुया वगु खँग्व खः। खँयात छगु कथं चिना च्वैम्ह च्वमियात चिनाखँमि धाई।

## नांजापिं चिनाखंमित
*व्यास ऋषि
*बालमीकी
*होमर
*सिद्धिदास महाजु
*चित्तधर हृदय

## स्वया दिसँ
*साहित्य

पुचः:चिनाखँ
पिनसन, अलाबामा

**पिनसन** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५०३३ दु धाःसा थ्व थासे १९५३ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६८६३०१ उत्तर व देशान्तर ८६.६८१९१३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १८०७५२८१ वर्ग मिटर (६.९७८९०५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ७१३७५ वर्ग मिटर (०.०२७५५८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
र्‍याग्‌ल्यान्द्, अलाबामा

**र्र्यागल्यान्ड** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९१८ दु धाःसा थ्व थासे ८४० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७४३४१५ उत्तर व देशान्तर ८६.१४२२६८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ४३३८३६६० वर्ग मिटर (१६.७५०५२५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३०५२४६ वर्ग मिटर (०.११७८५६ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
गुरुचरणाम्बुज

**गुरुचरणाम्बुज** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — **गुरुचरणाम्बुज** निर्भर भकतः। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा
गेँसु

300px|thumb|गुरुत्वाकर्षणं ग्रहतयेत सूर्द्यः नापं थःथःगु परिधिइ तइ।(किपाया मापक्रम मथ्या)

**गेँसु** छगु प्रकारया तिबः ख। थ्व तिबलं याना मात्रा दूगु वस्तुं थःगु मात्रा अनुसार मेमेगु मात्रा दूगु वस्तुयात थःनापं सालाकायेगु कुतः याइ। न्हिन्हिया जीवनय् थ्व तिबःया यक्व प्रभाव खनेदु। वस्तुतयेत वस्तुया तौल थ्व हे तिबलं बी। बँग्वारा(पृथ्वी)या गेँसुं बँग्वाराय् दयाच्वंगु दक्वं वस्तुतेत थःपाखय् सालिगु याइ। छुं वस्तुया तौल धाःगु व वस्तुया मात्राय् बँग्वारां गेँसु तिबः छ्येला सालिगु प्रक्रियाया लिच्वः ख। थ्व तिबःया कारणं हे पृथ्वीइ वस्तुयात त्वतेबिले वस्तु बँय् कुतुंवनि। गेँसुं ह्वलाच्वंगु वस्तुयात छधि याना छगू पिण्डया रुप बि। अतः, पृथ्वी, सुर्द्यः, व खगोलया सकल पिण्डया आकार थ्व हे बलं निर्धारण याइ। थ्व हे बलया कारणं पृथ्वीं सूर्द्यःयात चाहिलि धाःसा तिमिलां पृथ्वीयात चाहिली। समुद्रया ज्वारभाटा, नगुतयेगु ताप व पृथ्वीइ खनेदूगु यक्व अवस्था थ्व हे बलया लिच्वया रुपय् दइच्वनि। प्रकृतिइ दूगु प्यंगु आधारभूत बलय् थ्व छगू ख। प्रकृतिया प्यंगु बलय् गुरुत्वाकर्षण, विद्युतचुम्बकत्व, बल्लागु व बमलागु आणविक बल ला। थ्व प्यंगु बलय् दकले बमलागु बल गुरुत्वाकर्षण ख। आधुनिक भौतिक शास्त्रं थ्व बलयात आइन्स्टाइनया सामान्य सापेक्षतावादया सिद्धान्तं परिभाषित याइ गुकिया कथं थ्व बल जड वस्तु (इनर्सियल वस्तु) निर्धारण याइगु अन्तरिक्ष समयया वक्रताया लिच्वः ख। सरल न्युटनया ब्रह्माण्डिय गुरुत्वाकर्ष्णया नियमं सकल थें भौतिक अवस्थाया स्थिति निर्धारण या। 

## स्वया दिसँ
* भौतिकशास्त्र

## लिधंसा

पुचः:विज्ञान
गुल्म

**गुल्म** धागु सेनायु छगु टुकडी ख। 

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे नेपाल भासे छ्येलेज्या जुल। 

## स्वया दिसँ
*सेना
*भैरवनाथ गुल्म
रेहोबेथ, अलाबामा

**रेहोबेथ** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९९३ दु धाःसा थ्व थासे ३९९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.१३५२४५ उत्तर व देशान्तर ८५.४३६००८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १६२१६३५३ वर्ग मिटर (६.२६११६९ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४४१३२ वर्ग मिटर (०.०१७०३९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
रोबर्ट्सडेल, अलाबामा

**रोबर्ट्सडेल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३७८२ दु धाःसा थ्व थासे १५७३ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.५५४४५४ उत्तर व देशान्तर ८७.७०५५६६ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १४१४२१८७ वर्ग मिटर (५.४६०३२९ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
रसेलभिल, अलाबामा

**रसेलभिल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८९७१ दु धाःसा थ्व थासे ३८८२ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५१०३४४ उत्तर व देशान्तर ८७.७२८२४८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ३४२७६३५६ वर्ग मिटर (१३.२३४१७६ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३०६६२० वर्ग मिटर (०.११८३८७ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
सिप्से (अलाबामा)

**Sipsey** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५५२ दु धाःसा थ्व थासे २३९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८२३१०८ उत्तर व देशान्तर ८७.०८६१२७ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १२७१३७४ वर्ग मिटर (०.४९०८८० वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
स्मिथस्, अलाबामा

**स्मिथस्** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१७५६ दु धाःसा थ्व थासे ८४३७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.५३९२५९ उत्तर व देशान्तर ८५.०९८७०३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १८४३१७२१५ वर्ग मिटर (७१.१६५२७८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १८५९११० वर्ग मिटर (०.७१७८०६ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
समरडेल, अलाबामा

**समरडेल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६५५ दु धाःसा थ्व थासे २८२ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.४८७६३० उत्तर व देशान्तर ८७.७०११२१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १३४९६०५० वर्ग मिटर (५.२१०८५४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ८३५० वर्ग मिटर (०.००३२२४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
तस्कम्बिया, अलाबामा

**टस्कुम्बिया** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७८५६ दु धाःसा थ्व थासे ३८०१ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.७३०८३९ उत्तर व देशान्तर ८७.७०२८५४ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १८९०४५९३ वर्ग मिटर (७.२९९१०४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १७१६९ वर्ग मिटर (०.००६६२९ वर्ग माइल) ल दु।

## नांजापिं मनुत
* हेलेन केलर

## लिधंसा


पुचः:अलाबामाया थाय्
अडक, अलास्का

**अडक** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३१६ दु धाःसा थ्व थासे ८८४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५१.८८३४१९ उत्तर व देशान्तर १७६.६४५०६१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ३१६८९२९६२ वर्ग मिटर (१२२.३५३०६२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १२७७६२६८ वर्ग मिटर (४.९३२९४५ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
गौरव

**गौरव** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — लोह-मणिमयानां पङ्कम-लोपदेहता स्नेह-राग-**गौरव**-प्रभाव-वर्ण-स्पर्शवधश्च इति विषयुक्तस्य लिङ्गानि। 
* दसु — आकर-अध्यक्षः शुल्ब-धातु-शास्त्र-रस-पाक-मणि-रागज्ञस्तज्ज्ञ-सखो वा तज्-जात-कर्म-कर-उपकरण-सम्पन्नः किट्ट-मूष-अङ्गार-भस्म-लिङ्गं वाआकरं भूत-पूर्वं अभुत-पूर्वं वा भूमि-प्रस्तर-रस-धातुं अत्यर्थ-वर्ण-**गौरव**ं उग्र-गन्ध-रसं परीक्षेत। 
* दसु — सर्व-धातूनां **गौरव**-वृद्धौ सत्त्व-वृद्धिः। 
* दसु — तस्य प्राग्-रूपम् आलस्यम् अ-रतिर् गात्र-**गौरव**म्। 
* दसु — कफाद् अ-रोचकश् छर्दिः कासो मूर्धाङ्ग-**गौरव**म्। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा
एखियोर, अलास्का

**एखियोर** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८० दु धाःसा थ्व थासे ३४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५६.९४४५८२ उत्तर व देशान्तर १५४.१७०३४८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २०५५१४८३ वर्ग मिटर (७.९३४९७२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ६३७९००९ वर्ग मिटर (२.४६२९४९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
एकिएक, अलास्का

**एकिएक** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०९ दु धाःसा थ्व थासे ७६ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६०.९१००८२ उत्तर व देशान्तर १६१.२१८२८२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ५०८९६४६ वर्ग मिटर (१.९६५१२३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २८२३१४८ वर्ग मिटर (१.०९००२४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
एन्करेज म्युनिसिप्यालिटी, अलास्का

**एन्करेज म्युनिसिप्यालिटी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु 260283 खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १००३६८ दु धाःसा थ्व थासे ४३९५७६६२७९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश  उत्तर व देशान्तर 
 पश्चिम खः ()। थ्व थासे ६८३४४५९३९ वर्ग मिटर (२६३.८७९९६४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १६९७.२१४९२१ वर्ग मिटर (६१.१९१९००१४९.७६२०९७ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
एङ्कर पोइण्ट (अलास्का)

**एन्कर पोइन्ट** संयुक्त राज्य अमेरिकाया अलास्का राज्यया छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००या तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या १८४५ दु धाःसा थ्व थासय् ९७९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरया अक्षांश ५९.७७७४६८ उत्तर व देशान्तर १५१.७७०२२० पश्चिम खः ()। थ्व थासय् २३५१३३०८३ वर्ग मिटर (९०.७८५३९५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २९८१९४ वर्ग मिटर (०.११५१३३ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः: अलास्काया थाय्‌
अट्टु स्टेसन, अलास्का

**अट्टु स्टेसन** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २० दु धाःसा थ्व थासे ० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५२.८४६३३१ उत्तर व देशान्तर १७३.१८६१४२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ३६९२५४५२६ वर्ग मिटर (१४२.५६९९७६ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २७९६९९९ वर्ग मिटर (१.०७९९२७ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
बट, अलास्का

**बट** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५६१ दु धाःसा थ्व थासे ९६४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६१.५४८०३० उत्तर व देशान्तर १४९.०२६६१७ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १०४३२६१९६ वर्ग मिटर (४०.२८०५७१ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १९२८५३१ वर्ग मिटर (०.७४४६१० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
ईक, अलास्का

**ईक** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८० दु धाःसा थ्व थासे ८३ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६०.२१८६६२ उत्तर व देशान्तर १६२.०२५९२८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २३६०८३० वर्ग मिटर (०.९११५२२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३४८६०८ वर्ग मिटर (०.१३४५९८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
ईयलसन ए एफ बी, अलास्का

**ईयलसन ए एफ बी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४०० दु धाःसा थ्व थासे १५३१ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६४.६४२७०१ उत्तर व देशान्तर १४७.१४५४६९ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १३४६८०२६४ वर्ग मिटर (५२.०००३४३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३९२७४२९ वर्ग मिटर (१.५१६३८९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलास्कायागु शहर
गाहा

**गाहा** धाःगु सामान वा सेवा न्याइम्ह मनु ख। 

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् *ग्राहकः*या रुपय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु। 

## स्वया दिसँ
*बनेज्या

पुचः:बनेज्या
घः

"घ:" यागू निगू अर्थ दु।
* घ:(यें-यल-किपू भाषिका)
* घ:(ख्वप भाषिका)
गःपः

**गःपः** धागु मनुयागु म्हयागु छगु भाग खः। थ्व भाग मनुयागु छ्यं स्वया क्वे व म्ह (थोर्‍याक्स) स्वया च्वे ला। 
## गःपःयागु स्ट्रक्चरतः
*मसल (डाइग्यास्ट्रिक, स्टर्नोक्लीडोम्यास्टोइड, ओमोहायोइड आदि)
*छ्येंगु
*हिधोंत (ब्लड भेसल)
*इसोफेगस
*भोकल कर्ड
*ट्राकिया
*ल्यारिंगोफ्यारिंक्स

## स्वयादिसँ
*एनाटोमी
*ओटोराइनोल्यारिंगोलोजी

पुचः:एनाटोमी
मुगः

**मुगः** धागु छगु ज्याभः खः। थ्व ज्याभःयात छुं नं वस्तुयात कयेकेयात छ्येलि। मुगः नमुगः, सिँमुगः, लःमुगः, खतांमुगः, ख्वःमुगः (Claw hammer) आदि प्रकारया जुइफु।  मुगःयत संस्कृतय् मुद्गरः धाइ। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*ज्याभः

पुचः:ज्याभः
होली क्रस, अलास्का

**होली क्रस** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२७ दु धाःसा थ्व थासे ८१ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६२.१९८०४८ उत्तर व देशान्तर १५९.७७३४१८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ८०९५३१०१ वर्ग मिटर (३१.२५६१६८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १६०१४५२७ वर्ग मिटर (६.१८३२४४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
होमर, अलास्का

**होमर** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३९४६ दु धाःसा थ्व थासे १८७३ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५९.६४३०५९ उत्तर व देशान्तर १५१.५२५९०० पश्चिम खः ()। थ्व थासे २७४०७८७१ वर्ग मिटर (१०.५८२२३९ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३०६९७८४५ वर्ग मिटर (११.८५२५०५ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
होप, अलास्का

**होप** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३७ दु धाःसा थ्व थासे १७५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६०.९१९४३३ उत्तर व देशान्तर १४९.६४२०४४ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १३३९११९६४ वर्ग मिटर (५१.७०३७०१ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २१०८८३ वर्ग मिटर (०.०८१४२२ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
घसु

**धसु** धागु छगु मानवीय भाव ख। थ्व भावय् मनुयात भाव दयाच्वंगु वस्तु वा प्राणी सिक्क हे मयया च्वनि। थ्व भाव मतिनाया उल्टा भाव ख। 

## स्वयादिसँ
*भावना
*मतिना

पुचः:भावना
चक्रासन

**चक्रासन** धागु छगु कथंयागु योगयु आसन ख। 
## खँग्वया उत्त्पत्ति
चक्रासन खँग्व संस्कृतं तत्सम खँग्वया रुपे नेपाल भाषाय् वगु ख। थ्व खँग्व निगु संस्कृत खँग्व "चक्र" व "आसन" स्वाना बुयावगु ख। 

## स्वयादिसँ
*योग

पुचः:योग आसन
चक्रिणं

**चक्रिणं** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — त्रिशूलिनं वृषे चेशं कूर्म्मेनन्तन्तु **चक्रिणं**। 
* दसु — द्वादश्यां **चक्रिणं** प्रार्येदर्घाद्यैरुपचारकैः। 
* दसु — किरीटिनं कुण्डलिनं **चक्रिणं** वनमालिनम्। 
* दसु — **चक्रिणं** गदिनं शांतं शंखिनं गरुडध्वजम्। 
* दसु — अध्वषट्‌कमये चक्रे **चक्रिणं** चक्रमुत्तमम। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा
प्यकुं

**प्यकुं** वा **चतुर्भुज** छगु रेखाशास्त्र यागु आकार ख। थ्व आकारय् प्येंगु कोण व प्येंगु रेखा दै। थ्व आकार दक्ले आधारभूत आकारय् छगु ख। थ्व आका‍रय् हे अप्व छें, क्वथा आदियागु देकेज्या जुइ। 

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। संस्कृतय् र्हुकियात चतुर्भुजेन धका धाइ। लिपा थ्व खँग्व तत्सम खँग्वया रुपे नेपाल भाषे छ्येलेज्या जुल। 

## प्यकुंया प्रकार
चतुर्भुज थ्व प्रकारयागु जुइ-
*स्क्वायर
*रेक्ट्यांगल
*डायमन्ड
*ट्रापेजियम
*प्यारेलेलोग्राम

## स्वया दिसँ
*रेखागणित

पुचः:रेखागणित
तःहाःनगु

****  छगु सर्गयागु पिण्ड खः। थुकियात **कमेत** वा स्मप सोलार सिस्तम बदि (small Solar System body) (SSSB) नं धाइगु या। थ्व पिण्ड सूर्द्यनापं वइबिलय् थुकिया न्ह्यपं खनेदै। थ्व फेनोमेना सोलार विन्द व सोलार रेदियसनया तःहाःनगुइ प्रभावं खनिगु ख। थ्व पिण्ड लोहं, धू, च्वापू व ग्यांस नं देकिगु ची धंगु खगोलीय पिण्ड ख। थुकिलिं सूर्द्य यात चाहिला च्वनि। चीधंगु पथ दुगु धूम्रकेतू सूर्द्ययागु परिक्रमा छगु अण्डाकार पथय् लगभग ६ निसें २०० दंय् पूवंकी। छुं धूम्रकेतूतेगु पथ प्याराबोलिक जुइ व अन्यागु धूम्रकेतू छक जक खने दै। ताहाकगु धूम्रकेतू छगु परिक्रमा यायेत द्वलंद्व दं मिंकी।

अप्व धूम्रकेतू च्वापू, कार्बन डाईआक्साइड, मीथेन, एमोनिया व अन्य पदार्थ दसु सिलिकेट व कार्बनिक मिश्रणं दया च्वनि।

## धूम्रकेतूयागु भाग

धूम्रकेतूयागु स्वंगु मू भाग दै -
१) न्युक्लियस
२) कोमा
३) न्हेपं

न्युक्लियस धूम्रकेतूयागु केन्द्र खः। थुकियात लोंह व च्वापू नं देका तै। न्युक्लियसयागु प्येखें दैगु ग्यांस व धूयागु सुपायंयात कोमा धाइ। न्युक्लियस व कोमा नं पिहां वैगु ग्यांस व धू नं छगु न्ह्येपंयागु आकार काई।

धूम्रकेतू सूर्द्य नापं वैबिले, सौर्य-विकिरणयागु प्रभाव नं न्युक्लियसयागु ग्यांसतेगु वाष्पिकरण जुइ। थुकिलिं कोमायागु आकार तधना वनि व येक्व कोटी माइल तक्क जुवनि। कोमा नं पिहां वैगु ग्यांस व धू अरवों माइल ताहाकगु न्ह्येपंयागु आकार काइ। सौर्य-फे नं याना थ्व न्ह्येपं सूर्द्य स्वया उल्टा दिशाय् दै। गथे-गथे धूम्रकेतू सूर्द्य नापं वै, न्ह्येपंयागु आकार ताहाकया वनि।

## छुं नाजागु धूम्रकेतू
* हेली धूम्रकेतू
* शूमाकर-लेवी धूम्रकेतू
* हेल-बप धूम्रकेतू

## स्वयादिसँ
*खगोलशास्त्र
*सौर्यमण्डल

## पिनेयागु स्वापूत
* कमेटोग्राफी डट कम
* धूम्रकेतू पौ
* नासायागु सौर्य-मण्डल अन्वेषण
* न्हुगु धूम्रकेतूतेगु धलः
* 
* सीची योशिदायागु धूमकेतू सम्बन्घित सूचना जा:पौ
* धूमकेतू सम्बन्घित सूचना स्रोत
* आयागु व न्हापायागु धूमकेतूयागु किपा
* European Southern Observatory. (2003). "A Brief Hstory of Asteroids." Available online: Part I
* Part II.

पुचः:तःहाःनगु
इभानोफ बे (अलास्का)14

**इभानोफ बे** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२ दु धाःसा थ्व थासे १२ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५५.९११००४ उत्तर व देशान्तर १५९.४८९११३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ८७११११९ वर्ग मिटर (३.३६३३८२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
इगियुगिग, अलास्का

**इगियुगिग** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५३ दु धाःसा थ्व थासे २० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५९.३३०३२७ उत्तर व देशान्तर १५५.९०७९२६ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ५१३७१३६८ वर्ग मिटर (१९.८३४५९७ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३२८६४८५ वर्ग मिटर (१.२६८९१९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
काके, अलास्का

**काके** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७१० दु धाःसा थ्व थासे २८८ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५६.९७०८४१ उत्तर व देशान्तर १३३.९३३७५१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २११३३४०५ वर्ग मिटर (८.१५९६५४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १५५३९२९३ वर्ग मिटर (५.९९९७५५ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलास्कायागु शहर
काक्टोभिक, अलास्का

**काक्टोभिक** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९३ दु धाःसा थ्व थासे ९५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ७०.१३२८३२ उत्तर व देशान्तर १४३.६१६२३० पश्चिम खः ()। थ्व थासे २०४५४५५ वर्ग मिटर (०.७८९७५५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ५३३२८३ वर्ग मिटर (०.२०५९०२ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
सिनःसिँ

**सिनःसिँ** वा **चन्दन** छगु कथंयागु भिंगु सिं ख। थ्व सिंयागु हिन्दू धर्मय् येक्व थाय् दु। थुकियात थीथी कथंया मूर्ति, समाःज्वलंतैगु वस्तु, ब्वयेगु वस्तु, धार्मिक वस्तु आदिया रुपय् छ्यलेगु या। 

## स्वया दिसँ
*हिन्दू धर्म
*सिंमा
*सिं

पुचः:सिमा
पुचः:सिं
जुन्यु, अलास्का

**जुन्यु** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी  व बरो खः। थ्व नगरपालिकाया पलिस्था जुन्यु नगरपालिका व डग्लस नगरपालिका छ-धी जुया नापंया बरोतेत ल्वाकाछ्याना जुगु ख। थ्व नगरपालिकाया क्षेत्र रोड आइल्यांड राज्य व  
डेलावेर राज्य स्वया तधं। थ्व निगु हे राज्यया क्षेत्र मुंकुसा थ्व नगरपालिकाया क्षेत्र स्वया भतिचा अप्व जुवै।
## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या बरो दु धाःसा थ्व थासे ३०७११ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५३८.३४२८१५ उत्तर व देशान्तर ५८.३५१४२२१३४.५११५७९ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १२२८२ वर्ग मिटर (१३९४३०१४३० वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ७०३६१४१३६९ वर्ग मिटर (२७१६.६६९४८६ वर्ग माइल) ल दु।

## जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु थ्व कथं दु-

## लिधंसा


पुचः:अलास्कायागु शहर
चन्द्रलग्न

**चन्द्रलग्न** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु। 
## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चिकित्सक

चिकित्सा शास्त्रय् एम् बी बी एस् वा एम् डी डिग्री याना लंकिगु वा उसायं ज्या याइपिं मनुतेत **चिकित्सक** धाई। 

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथं छ्येलेज्या जुल। थ्व हे झ्वले थुकिगु छ्येलेज्या नेपाल भाषे नं जुगु खने दु।

## स्वया दिसँ
*उसायं

## पिनेयागु स्वापू
*चिकित्सायागु जाःथाय्
चिकित्सालय

**चिकित्सालय‌** धागु उसायं मदुगु मनुपिंत लंकिगु, उसायं लित हयेगु वा चिकित्सा यायेगु थाय् ख। थुकियात अस्पताल धका नं धाई। 
## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। संस्कृतय् थुकियात चिकित्सालयम् धका धाई। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे नेपाल भाषे छ्येलेज्या जुल। 

## चिकित्सालयय् दैगु व्यवस्थात
छगु चिकित्सालयय् अप्वयाना चिकित्सक (डक्टर), नर्स, व उसायं नाप स्वापू दुगु मेमेपिं मनुत, वासयागु लागि फार्मासिस्ट, ल्याबय् मनु आदि दै। 
 

## स्वया दिसँ
*उसायं
*चिकित्सा

## पिनेयागु स्वापू
इमेडिसिन
खय् भाय्

**खय् भाय्** छगु भारोपेली भाय् खः। थ्व भाय्‌यागु छ्येलेज्या नेपाः, भारत, भूटान आदि थें न्यागु थासे जुगु खने दु। थ्व भाय् नेपाःयागु देय् भाय् नं खः।
## नां
'खय् भाय्' धकाः आपलं यौता (पश्चिम) नेपालभासय् धाइगु खःसा 'पर्त्या भाय्' धकाः आपलं वन्ता (पूर्व) नेपालभासय् धाइगु खः ।

## कचाभाय्
खय् भासय् यक्व कचा भाय्‌त दु।
* औपचारिक खय् भाय्‌
* वन्ता नेपाःया खय् भाय्
* सिमतालया खय् भाय्
* भारतया खय् भाय्
* बर्माया खय् भाय्
* भुतानया खय् भाय्
* कर्नालीया खय् भाय्
## लिपि
खय् भाय्‌या थःगु हे लिपि मदु। भारतया देवनागरी लिपिं च्वयेगु यानाच्वङ्गु दु। 
 

पुचः:भाषा
अस्करभिल, अलास्का

**अस्करभिल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६१ दु धाःसा थ्व थासे २० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६०.७२१२७४ उत्तर व देशान्तर १६१.७६८४४ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ३८९५०७८ वर्ग मिटर (१.५०३८९८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३५९८४८ वर्ग मिटर (०.१३८९३८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
औजिन्की, अलास्का

**औजिन्की** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२५ दु धाःसा थ्व थासे ८६ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५७.९२४२२५ उत्तर व देशान्तर १५२.५१०७२२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १५६२६३४४ वर्ग मिटर (६.०३३३६५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४२७४९८२ वर्ग मिटर (१.६५०५८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
पाल्मर, अलास्का

**पाल्मर** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५३३ दु धाःसा थ्व थासे १५५५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६१.६०१८७९ उत्तर व देशान्तर १४९.११७३५१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ९७३२७०४ वर्ग मिटर (३.७५७८१८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १११६७ वर्ग मिटर (०.००४३१२ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलास्कायागु शहर
सित्का, अलास्का

**सित्का** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी and खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या बरो दु धाःसा थ्व थासे ८८३५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश १९३७.५४८४६८ उत्तर व देशान्तर ५७.०७९८७११३५.३३१७५७ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ३६५० वर्ग मिटर (५०१८२२७२८१ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ७४४३५७७०६३ वर्ग मिटर (२८७३.९८१२९४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलास्कायागु शहर
सन् ०

**०** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।

## झाकातः

### ज्यानुवरी-मार्च

### अप्रिल-जुन

### जुलाई-सेप्टेम्बर

### अक्टोबर-डिसेम्बर

## मस्युगु तिथियागु झाका

## बुगु

### ज्यानुवरी-मार्च

### अप्रिल-जुन

### जुलाई-सेप्टेम्बर

### अक्टोबर-डिसेम्बर

## मदुगु

### ज्यानुवरी-मार्च

### अप्रिल-जुन

### जुलाई-सेप्टेम्बर

### अक्टोबर-डिसेम्बर
सन् २३

**२३** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।

## झाका

### थाय् कथं

#### रोमन साम्राज्य

* ग्रीक भूगोलविद् स्ट्राबों जियोग्राफिका पिथंगु, गुकिलि सम्राट अगस्तसया ईले रोमन व ग्रीकतयेसं म्हस्यूगु हलिंयात क्यनातःगु दु &#x2013; प्राचीन हलिमय् च्वयातःगु व थौं तक म्वानाच्वंगु  थ्व छगू जक्क थन्यागु सफू ख। 
* सम्राट ताइबेरियसया काय् द्रुसस जुलियस सिजर मदूगु।  उगु इलंनिसें ताइबेरियसया राज्यया ज्या याये मयःगु व भौतिक सुख मालेगु कुतः याःगु खनेदु ।
* द्रुसस मदये धुंका लुसियस एलियस सेजानसं रोमन सिनेत व ताइबेरियसय् प्रभुत्व कायेगु ज्या न्ह्यथन। 

#### चीन

* हान राजवंशया राजपरिवारया वंशज व सिन राजवंश विरोधी विद्रोहीतय्गु नेता लिउ जुआनं वाङ माङं थःत सम्राट घोषणा याःगु। 
* जुलाई &#x2013; निला घेराबन्दीइ लायेधुंका लिउ सिउया नेतृत्वय् करिब १९,००० विद्रोहीतयेसं कुन्याङ युद्धय् वाङ माङया ४५०,००० सैनिकतेत बुकल, गुकिलिं वाङ माङया सिन राजवंशया पतन व हान राजवंशया पुनर्स्थापना जुल। 
* अक्टोबर ६ – सम्राट लिउ जुआनया सेनां स्वन्हुया घेराबन्दीया अन्तय् वाङ माङया स्यानाबिल।

## लिधंसा

पुचः:२३
पुचः:दँ
सन् २७

सन् २७ (XXVII) जूलियन पात्रोया बुधवाःनिसें शुरु जूगु सामान्य दँ खः। थ्व दँया इलय्, थ्व दँयात पिसो व फ्रुगीया कन्सुलेटया दँ (वा कम प्रचलित कथं साल ७८० Ab urbe condita) धकाः नं म्हसीकातःगु दु। दँया लागिं सन् २७ धाःगु नां मध्यकालीन समयनिसें प्रयोगय् वयाच्वंगु दु। अनो दोमिनि पात्रो यूरोपय् प्रचलित जुसें थ्व दँयात एदि २७ वा सन् २७ धकाः म्हसीकिगु प्रचलन जुयावल।

## घटना

### थाय् कथं

#### रोमन साम्राज्य

* रोम मिं नःगु ।
* फिदेनेय् कमसल रंगशाला दुंगु, गुकिलिं रंगशालाय् दुपिं न्ये द्व मनूय् निद्व मनू मदूगु। 
*
* सम्राट अगस्टसया सम्मानय् रोम शहरइ छगू आर्क अफ ट्रायम्फ (Arc of Triumph) निर्माण याःगु।

### विषयकथं

## बूगु

* हेरोद अग्रीपा द्वितीय, जुदियाया जुजु। 
* पेत्रोनियस, रोमन च्वमि व सुफेक्त कन्सुल (मृत्यु ६६ ई.) 
* वाङ्ग चोङ्ग, चीनया खगोलशास्त्री व दार्शनिक (मृत्यु: ई. १००) 

## मदूगु

* पब्लिकस क्विन्च्तिलियस भारस द यङ्गर, रोमन कूलीन भाजु

## लिधंसा

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रो
सन् ५९

**५९** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।

## झाकातः
### थाय् कथं
#### रोमन साम्राज्य
*पब्लियस क्लोदिअस थ्रासी पेइत्रसनं रोमन सेनेटं अवकास कयादी।
*ग्नेअस दोमितिअस कोर्बुलो, रोमन पूर्वय् त्यागु तिग्रानोसेर्ताया कमान्डरं मेसोपोतामियाय् पार्थियामितेत बुके धुंका तिग्रानेस अफ आर्मेनियाया नामं आर्मेनियाय् शासन याइ। 

### विषय कथं
#### विज्ञान व कला
*सातीरिकोनय्, पेत्रोनियस नं रोमन अनैतिकताया बारेय् ख्यालि याइ।

## बुगु
*

## मदुगु
*मार्च — अग्रिप्पिना द यंगर, नेरोया मां, नेरोया आदेशय् स्यागु

पुचः:५९
पुचः:दँ
न्यताः

**न्यताः** (खेँ भाषा:गाला) धागु ख्वाया छगु अंग ख। 

पुचः:एनाटोमी
सन् १२४

**१२४** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।

## झाकातः
### थाय् कथं
#### रोमन साम्राज्य
* ज्यानुवरी १ – गायस बेलिसियस टोर्क्वाटस व म्यानियस एसिलियस ग्लाब्रियो न्हुगु कन्सुलया रुपय् दँ न्ह्याकी , तर निम्ह अप्रिलय् प्रतिस्थापित जुइ।
* मे – औलस लार्सियस मासेडो, गलातियाया पूर्व गभर्नर ; व पब्लियस डुसेनियस वेरेसं बेलिसियस व ग्लाब्रियोया उत्तराधिकारीया निंतिं सफेक्ट कन्सुलया रुपय् च्यालाया निंतिं पदभार ग्रहण याइ व अगस्टया अन्त्य तक्क सेवा याइ।
* सेप्टेम्बर – गायस भलेरियस सेभेरस व गायस जुलियस ग्यालसं कन्सुल लार्सियस व डुसेनियसया थासय् दच्छिया अन्त्य तक्क सेवा याइ।
सम्राट हेड्रियनं एथेन्सय् ओलम्पियनया देगःया पुनःनिर्माण यायेगु ज्या न्ह्याकल।
* एन्टिनोस रोमन साम्राज्यया यात्राय् हेड्रियनया यःम्ह पासा जुइ।
* ग्रीसया समुद्री यात्राया झ्वलय् हेड्रियनयात "एलुसिनियन रहस्य" (Eleusinian Mysteries)या नामं म्हसीकातःगु प्राचीन संस्कारय् दीक्षा बी।

#### एसिया
* उत्तरी भारतय् सिथियनतय्गु शासक नहपान जुजु गौतमीपुत्र सतकर्णीलिसे युद्धय् पराजित जुयाः मृत्यु जुइ। थ्व पराजयं पश्चिमी क्षत्रपया सिथियन राजवंशया शासन क्वचाल।

## बुगु
* अपुलियस (Apuleius), नुमिडियन उपन्यासकार, च्वमि, सार्वजनिक वक्ता (अनुमानित तिथि)

## मदुगु
* मार्कस एनियस भेरस, मार्कस अरेलियसया अबु
* नहापान, सिथियनतय्गु शासक (अनुमानित न्हिल्याः)
* सिक्स्टस प्रथम , रोमन क्याथोलिक परम्परा कथं रोमया बिशप (सम्भावित तिथि) 

पुचः:१२४
पुचः:दँ
सन् १५३

**१५३** ग्रेगोरियन पात्रोया छगु साधारण दँ खः।
## झाका
### थाय्‌कथं
#### [[रोमन साम्राज्य]]
*मिस्रय् रोमन शासनया विरुद्ध चिधंगु आन्दोलन जुइ। 

#### [[एसिया]]
*चीनया हान राजवंशय् युगया नां युआनजिया (३गु दं)नं योङजिङय् हिलाछ्वइ।

## बूगु
*लू बुउचीनया हान राजवंशबिलेया योद्धा(मृ. १९८)।
*कोङ रोङ Beihaiया राज्यपाल(मृ. 208)। 

## मदूगु
*Cathair Mor

पुचः:१५३
पुचः:दँ
सन् २३८

**२३८** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।

## झाकातः

### रोमन साम्राज्य
* सम्राट म्याक्सिमिनस थ्रेक्सं मोएसिया (बाल्कन)य् डेन्युबय् च्वंगु कार्पियनतयेगु विरुद्ध अभियान न्ह्याकल।  
* थ्यंमथ्यं मार्च – अफ्रिकाय् रोमन प्रजातेसं म्याक्सिमिनसया विरुद्ध विद्रोह याइ। वृद्ध गोर्डियनं म्याक्सिमिनसया उत्तराधिकारी थः जुइमाःगु सार्वजनिक मागयात नाला काइ व थः ४६ दँ दुम्ह काय् गोर्डियन द्वितीयलिसे मंकाः रुपं शासन याइ। 
* थ्यंमथ्यं अप्रिल – कार्थेजया युद्ध : म्याक्सिमिनसया वफादार नुमिडियन सेनां लेजियो तृतीय अगस्टाया समर्थनय् अफ्रिकाय् आक्रमण याइ। गोर्डियन द्वितीययात स्याइ व घेराबन्दी धुंका गोर्डियन प्रथमं थःगु बेल्टं खाना आत्महत्या याइ ।
* थ्यंमथ्यं मे – सिनेटं म्याक्सिमिनसयात प्राचीन रोमय् वयागु हिसात्मक निषेधया निंतिं पिथनि व निम्ह दुजःत, पुपिएनस व बाल्बिनसयात सिंहासनय् मनोनित यात।
* म्याक्सिमिनस उत्तरी इटालीया एक्विलिया नगरय् न्ह्याः वनी; शहरयात घेराबन्दी याइबिले वया सेनायात अनिकाल व ल्वचं काइ। लेजियो द्वितीय पार्थिकाया सैनिकतयेसं वय्कःयात वय्कःया पालय् स्याइ, नापं वय्कःया काय् म्याक्सिमिनस(सह-सम्राट नियुक्त जुम्ह)यात नं स्याइ। इमिगु सीम्हया छ्यं क्वछुकाः इमिगु छ्यं रोमय् यंकी।
* थ्यंमथ्यं अगस्ट – प्रेटोरियन गार्डं दरवारय् आक्रमण याइ व पुपिएनस व बाल्बिनसयात ज्वनी। इमित रोमया सतकय् नांगां सालाकया स्यानाबी। व हे दिं १३दँ दुम्ह गोर्डियन तृतीययात न्हुम्ह सम्राट घोषणा याइ। टाइमसिथियस सम्राटया शिक्षक व सल्लाहकार जुइ।
* भविष्यया सम्राट भ्यालेरियन प्रिन्सेप्स सेनेटस जुइ।
* कोलोसियम स्यनेधुंकाः पुनःस्थापना जुइ।
* युक्रेनं वःपिं गोथतसें डेन्यूब पार यानाः रोमन साम्राज्ययात एनातोलियाया सीमा तक स्यंकी।
* उत्तरी अफ्रिकाय् , लेजियो तृतीय अगस्टा विघटन जुल। थुकिया २५३य् पुनर्गठन जुइतले अफ्रिकाया रक्षा सहायक सेनां जक्क याइ।

### चीन
* सिमा यी , काओ वेई राज्यया छम्ह चिनियाँ जनरल, लियाओडोङ अभियानय् पिनेया उत्तरपूर्वी सरदार गोंगसुन युआनयात ध्वस्त याइ।

### बिषय कथं
#### वाणिज्य
* रोमन डेनारियसया वहःया मात्रा सम्राट गोर्डियन तृतीयया ईलय् २८ प्रतिशतय् थ्यंनि, न्हापाया अलेक्जेन्डर सेभेरसया ईलय् ३५ प्रतिशत स्वया थ्व मात्रा म्हो ख।

## बूपिं
* वेन याङ (वा सिकियान), चिनियाँ जनरल (मृत्यु २९१ )
* याङ यान (वा वुयुआन), चिनियाँ सम्राज्ञी (म. २७४ )

## मदूपिं
* अप्रिल १० - हान जी (वा गोंगझी), चिनियाँ राजनीतिज्ञ
* अप्रिल १२
** गोर्डियन प्रथम , रोमन सम्राट (जन्म १५९ )
** गोर्डियन द्वितीय , रोमन सम्राट (जन्म १९२ )
* जुलाइ २९
** बाल्बिनस , रोमन सम्राट (जन्म १६५)
** पुपिएनस , रोमन सम्राट (जन्म १७८)
* बु लियानशी , चिनियाँ कुलीन मिसा व कन्कुबाइन
* गोंगसुन युआन (बाय् वेनी), चिनियाँ युद्ध नायः
* म्याक्सिमिनस थ्रेक्स , रोमन सम्राट (जन्म १७३ )
* म्याक्सिमिनस द यंगर , रोमन सम्राट
* झु हुआन (वा सिउमु), चिनियाँ जनरल (जन्म १७७ )

पुचः:२३८
पुचः:दँ
सन् २८०

__NOTOC__
**सन् २८०**  (**CCLXXX** )  जुलियन नगुमाया बिहिबाः न्ह्यथंगु छगू अधिवर्ष ख।  अबिलय् थ्व दंयात **मेसाला व ग्रेतसया काउन्सुलशिपया दं**  (वा **दं १०३३ ''Ab urbe condita'' ** ) धका म्हसीकिगु या।  मध्यकालीन युगया उत्तरार्धय् एनो दोमिनि नगुमा युग युरोपय् प्रचलित जुइधुंका थ्व दंयात सन् २८० धका म्हसीकिगु यात। 

## झाका
### थाय् कथं
#### रोमन साम्राज्य
* प्रोकुलस् धाम्ह रोमन विद्रोहीं लग्दुनम् (ल्योन, फ्रान्स)य् छगू विद्रोह न्ह्यथना थःयात सम्राट घोषित यात। 
* सम्राट प्रोबसं एशिया माइनरं एलान्स्तेत पिदना छ्वया गउलया विद्रोहयात दमन याइ, प्रोकुलसयात प्राणदण्ड बी।  
* जर्मनतेसं राइनय् दूगु रोमन लःखः नष्ट याइ, बोनोसस् कोलोनिआ एग्रिपिना (कोलोन)या सम्राट घोषित जुइ।  
* प्रोबसं बोनोससया सेनायात हतालय् बुके धुंका मेगु उपाय मखंसें बोनोससं थःइत खाना मदयावनि। वय्कःया परिवारयात सम्मानपूर्वक व्यवहार याइ। 
* जूलियससातर्निकस, सीरियाया राज्यपाल, अलेक्जेन्द्रियाय्  पूर्वया रक्षाया हुनिइ थ्यनि। वय्कःयात अन सम्राट घोषित याइ व वय्कः Apameaय् लिहांझाइ।  प्रोबसं नगरयात घेराबन्दि याना वय्कःयात स्यानाबी।  
* रोमन क्षेत्र फ्र्याङ्कतेगु हमलाया निरन्तर भयय् दयाच्वनि। गउलया नगरतयेत रक्षात्मक पःखाः दना बल्लाकिगु ज्या जुइ। 

#### युरोप
* Thuringii, छगू जर्मनिक जाति, Harz च्वापुगुं (Thuringia), मध्य  जर्मानियाय् खनेदइ। 

#### एसिया
* सम्राट सिमा यानं वू राजतन्त्रया आपालं दक्षिणी भूभाग अधिग्रहण यासें  चिनिया साम्राज्ययात छगू शासनया दुने एकीकृत याइ, वय्कलं पश्चिमी जिन राजवंश पलिस्था यानादी।  स्वंगु राज्यया काल क्वचायेका राजधानी पुलांगु व तःमि नगर लुओयाङयात दयेकि।  थ्व बनय्ज्याया सम्पन्न केन्द्र जुइ व हलिंया थाय्थासं राजदूतत थन वइ।
* ससानी साम्राज्य(फारस)या जुजु बहराम द्वितीय रोमनाप शान्तिपूर्ण स्वापूया निंतिं थःगु दूत छ्वइ। 
* गुप्त साम्राज्य (भारत)या पलिस्था। (अनुमानिततिथि) 

### विषय कथं
#### कला व दुसिका
* यूनानी गणितज्ञ Pappusजुं ज्यामितीय रुपं गुरुत्वाकर्षणया केन्द्रया गुण क्यनि। 

## बुपिं
* सेन्त जर्ज, रोमन साम्राज्यया सैनिक व लिपा ईसाई शहीद (वा सन् २७५, अनुमानित तिथि)

## मदूगु
* बोनोसस् रोमन विद्रोही
* सेन् हुन् वु राजतन्त्रया मन्त्री। 
* जूलियस सेतर्नियस, रोमन विद्रोही। 
* कङ् सेन्घुइ बौद्ध भिक्षु व भाय्हिलामि। 
* गुप्त वंशया  महाराज श्री गुप्त
* प्रोकुलस्, रोमन विद्रोही
* झाङ ति, वूया राज्यया मन्त्री

## लिधंसा
सन् २८१

**२८१** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।

## झाकातः

### ज्यानुवरी-मार्च

### अप्रिल-जुन

### जुलाई-सेप्टेम्बर

### अक्टोबर-डिसेम्बर

## मस्युगु तिथियागु झाका

## बुगु

### ज्यानुवरी-मार्च

### अप्रिल-जुन

### जुलाई-सेप्टेम्बर

### अक्टोबर-डिसेम्बर

## मदुगु

### ज्यानुवरी-मार्च

### अप्रिल-जुन

### जुलाई-सेप्टेम्बर

### अक्टोबर-डिसेम्बर

पुचः:२८१
पुचः:दँ
सन् ३०८

**३०८** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।

## झाकातः
### थाय् कथं
#### रोमन साम्राज्य
* नोभेम्बर ११ — कार्नन्तमया कंग्रेस: रोमन साम्राज्यनाप शान्ति तयातेत तेत्रार्कीया नेतातेसं माक्सेन्तियस व लिसिनियसयात अगस्टस घोषित याइ धाःसा प्रतिद्वन्दी कन्स्ट्यान्टिन १यात ब्रिटानिया व गौलया सीजरया घोषणा याइ।
* कन्स्ट्यान्टिन १या नेतृत्वय् रोमनतेसं जर्मनतेत राइनय् बुकी।
* माक्सेन्तियसं रोमन फोरमय् थगु नामे माक्सेन्तियसया बासिलिका देकेज्या न्ह्यथनि।

#### एसिया
* जियोङ्नु राजतन्त्र उत्तरी चीनय् पलिस्था।

### विषय कथं
#### धर्म
* मे २७ वा जुन २६ — पोप मार्सेलस १ पोप मार्सेलिनस धुंका पोप जुइ। वय्‌कः ३०म्ह पोप ख। 

## बुगु
*

## मदुगु
*

पुचः:३०८
पुचः:दँ
सन् ३८०

**३८०** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।

## थाय्कथंया झाकातः

### रोमन साम्राज्य
* फेब्रुअरी २७ – थेसालोनिकाया आदेश : थियोडोसियस प्रथम, सह-सम्राट ग्रेटियन व भ्यालेन्टिनियन द्वितीय नापं , थःगु इच्छा घोषणा कि सकल रोमन नागरिकत त्रिमूर्तिवादी (trinitarian) क्रिश्चियन धर्मय् धर्म परिवर्तन यायेमा। थ्व घोषणा रोम व अलेक्जेन्ड्रियाया पेत्रियार्क नाप सहमत जुल। थुकिलिं निहित रुपं कन्स्त्यान्तिनोपलया एरियनवादी पेतृयार्कयात अस्वीकार याइ।
* थेसालोनिकाया युद्ध : फ्रिटिगरनया नेतृत्वय् गोथतेसं म्यासेडोनियाय् रोमन सेनायात बुकल। थियोडोसियस प्रथम थेसालोनिकाय् लिचिलाः ग्रासियनयात पश्चिमी रोमन साम्राज्यया नियन्त्रणय् त्वःताबिल ।
* रोमया शत्रुत (जर्मन , सार्मेटियन व हून)त रोमनतेगु शाही सेवाय् दुथ्यात। थुकिया लिच्वः कथं, बर्बर नेतातयेसं रोमन साम्राज्यय् सक्रिय भूमिका म्हितेगु शुरु जुल।
* नोभेम्बर २४ – थियोडोसियस प्रथमं कन्स्ट्यान्टिनोपलय् थःगु औपचारिक प्रवेश(adventus) याइ।
* रानी माभियां थःगु सारासेन सेनालिसें दक्षिणी सिरियाय् रोमन सेनायात बुकल।
* सम्राट थियोडोसियस १ बाप्ताइज जुल।

### युरोप
* बाल्कनयात तहस नहस यायेधुंका भिजिगोथिक नायः फ्रिटिगेर्न मदइ; वया प्रतिद्वन्द्वी एथानारिक सकल गोथिक राष्ट्रया जुजु जुइ।

### भारत
* चन्द्रगुप्त द्वितीयं पश्चिमी प्रान्तया सफल कब्जा नापं वय्कःयात युरोप व इजिप्टनाप व्यापार मार्ग चायेकि।

### प्रशान्त
* इस्टर टापु , दक्षिणी प्रशान्त महासागरय्, होतु मातुआ ("सर्वोच्च प्रमुख") या अधीनय् नवपाषाणकालीन समुद्री यात्रीतेसं कब्जा याःगु। थ्व ईलय् इमिसं टापुयात सुदृढ यायेगु शुरु यात।

## बिषय कथंया झाकातः
### कला व विज्ञान
* गणित व खगोलशास्त्रय् महत्वपूर्ण कृतित संस्कृत भासं च्वयातःगु।

## मस्युगु तिथियागु झाका

## बुगु
* एलिया युडोक्सिया, आर्काडियसया सम्राज्ञी व कलाः (अनुमानित न्हिल्याः)
* एलेक्सियस, पूर्वी सन्त (अनुमानित न्हिल्याः)
* यूचेरियस, लियोनया बिशप (अनुमानित न्हिल्याः )
* युटिक्स, प्रेस्बिटर व आर्किमान्ड्राइट (अनुमानित न्हिल्याः)
* थेब्सया हेफेस्टन, इजिप्सियन ज्योतिष (अनुमानित न्हिल्याः)
* कालिदास, शास्त्रीय संस्कृत च्वमि (अनुमानित न्हिल्याः) 
* थेब्सया ओलिम्पियोडोरस, ऐतिहासिक च्वमि (अनुमानित न्हिल्याः)
* पीटर क्राइसोलोगस, राभेनाया बिशप (अनुमानित न्हिल्याः)
* फिलिप अफ साइड, क्रिश्चियन चर्चया इतिहासकार (अनुमानित न्हिल्याः)
* कन्स्ट्यान्टिनोपलया सुकरात, चर्चया इतिहासकार (अनुमानित न्हिल्याः)

## मदुगु
* अप्रिल १० – जेम्स, अजादानस व अब्डिसियस, रोमन क्याथोलिक पुजारी, शहीद व सन्त
### तिथि मस्यूगू
* फ्रिटिगेर्न , भिसिगोथया जुजु ।
* समुद्रगुप्त , गुप्त साम्राज्यया शासक 
* वाङ फहुइ , जिन राजवंशया सम्राज्ञी (जन्म ३६० )

पुचः:३८०
पुचः:दँ
सन् २०१३

**२०१३** ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।

## झाकातः
* फेब्रुवरी १५: रुसया दक्षिणया युराल क्षेत्रय् स्थानीय समय अनुसार करिब ०९:१३ ईलय् (०३:१३ UTC), छगु बोलाइद सर्गतं करिब ५४,००० किमि/घौ(३४,००० mph)या गतिइ चेल्याबिन्स्कया नगरया च्वय् तज्यात। थ्व पिण्डया यक्व भाग चेबार्कुल पुखुलि क्वबात। रुसी वैज्ञानिक एकेदमीकथं थ्व मेतेओ —गुकियात KEF-2013या नां बिल—या मात्रा १०टन दु व सर्गतय् विष्फोटन जमिन स्वया करिब  च्वये जुल। 
* फेब्रुवरी २१: भारतया हैदराबाद नगरय् निगु बल मूगु। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* ग्रेगोरियन पात्रो

पुचः:२०१३
पुचः:दँ
सिलु

**सिलु** नेपाल भाषाया न्हापांगु संकिपा खः । नेवाः समाजय् तसकं लोकंव्हाःगु सिलु लोकम्येया लिधंसाय् थुगु संकिपा दयेकूगु खः। थुकिया निर्माण प्रेम बानियाजुं यानादीगु खः।

## कलाकार
थ्व संकिपाया कलाकारपिं थ्व कथं दु-
* मदनकृष्ण श्रेष्ठ
* हरिवंश आचार्य
* जय श्रेष्ठ
* नविना श्रेष्ठ
* बिना श्रेष्ठ 
* विजय विष्ट
* गोविन्द साँगामी
* नीता बज्राचार्य 
* विष्णु मालाकार 
* शुद्धमान श्रेष्ठ
* पवनमान जोशी
* भृगुराम श्रेष्ठ 
* मैयाँ महर्जन
* किशोर मालाकार
* गोपाल भुटानी
* प्रेम बानियाँ 
* राजु थापा 

## स्वयादिसँ
* नेपालभाषा

पुचः:नेपाल भाषा संकिपा
नेवा: प्याखं

नेपाल भाषाया प्याखं खंग्वलं (शव्दं) नृत्य व नाटक निगूयातं थुइकी । नेवाः प्याखंया इतिहास म्होतिं २ हजार वर्ष (निद्व: दँ) पुलां ।  

आःतकया अनुसन्धान कथं दककले पुलांगु नेवाः प्याखं जलया जलप्याखं (हरिसिद्धि प्याखं ) खः । थ्व प्याखं वित्रमादित्यं पुनरुत्थान याःगु धकाः धायेगु याः ।

## प्रकार
थी-थी कथंया नेवाः प्याखंतयेत यक्व आधारय् बायेछिं। ख्वापा दूगु/मदूगु, दैवी/लोक, शास्त्रीय/न्ह्याइपुइकेगु, दबू/ख्यः/नगर प्याखं आदि थुकिया छुं आधार ख। नेवाः तजिलजिइ नांजाःगु छुं प्याखँ थ्व कथं दु-
* लाखे प्याखं (नेवाःतयेगु बस्ती दूगु सकल थें थासय्)
* चचा प्याखं (चर्या नृत्य)
* नवदुर्गा प्याखं
* अष्टमातृका प्याखं
* पुलुकिसि प्याखं
* सवंभकु प्याखं
* माकः प्याखं (ख्वप)
* भिं प्याखं (खोकना)
* सिकाली प्याखं
* न्यतमरु अजिमा प्याखं वा श्वेतकाली प्याखं (येँ)
* पचली भैरव प्याखं
* नीलबाराही प्याखं
* गः प्याखं
* बाघभैरब प्याखं

## स्वयादिसँ
* नेवाः

पुचः:नेवा संस्कृति
तोल्सना, अलास्का

**तोल्सना** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७ दु धाःसा थ्व थासे ४६ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६२.१०००४५ उत्तर व देशान्तर १४६.०४०४३२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ११६५०६८५९ वर्ग मिटर (४४.९८३५५२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २९७७३१५ वर्ग मिटर (१.१४९५४८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
चिपण्यभिमुख

**चिपण्यभिमुख** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु। 
## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
हिन्दी चिनाखँमितेगु धलः

## वीरगाथा काल(सन 1000 निसें 1325 तक्क)
* दलपति विजय, 
* चंदबरदाई, 
* नरपति नाल्ह, 
* जगपति, 
* अमीर खुसरो, 
* विद्यापति

## भक्तिकाल(सन 1325 निसें 1650 तक्क)

* तुलसीदास
* कबीरदास
* सूरदास
* रहीम
* मीराबाई
* बिहारी (साहित्यकार)
* मलिक मोहम्मद जायसी

## रीतिकाल(सन 1650 निसें 1850 तक्क)

* बिहारी
* केशव
* भूषण
* पद्माकर
* देव
* घनानंद
* रत्नाकर
* आचार्य कृपाराम
* रसलीन
* ठाकुर
* आलम
* बोधा
 

## आधुनिककाल (सन 1850 निसें आतक्क)
* भारतेंदु हरिश्चंद्र (1850-1885)
* अयोध्यासिंह उपाध्याय 'हरिऔध' (1865-1941)
* मैथिलीशरण गुप्त (1886-1964)
* माखनलाल चतुर्वेदी (1889-1968)
* जयशंकर प्रसाद (1890-1937)
* निराला (1896-1961)
* सुमित्रानन्दन पन्त (1900-1977)
* सुभद्राकुमारी चौहान(1904-1948)
* महादेवी वर्मा (1907-1987)
* हरिवंश राय बच्चन(1907-2003)
* रामधारी सिंह दिनकर (1909-1974)
* अज्ञेय (1911-1987)
* जगदीश गुप्त (1924-2001)
* भवानी प्रसाद मिश्र (1914-1985)
* शिवमंगल सिंह 'सुमन' (1915-2003)
* सर्वेश्वर दयाल सक्सेना (1927-1983)
* गोपालदास नीरज (1926- )
* नागार्जुन(1911-1998)
* रामकुमार वर्मा
* गोपालदास व्यास
* कुँवर बेचैन (डा.)(1942- )
* दुष्यंत कुमार(1933-1975)
* नरेश मेहता
* भारतभूषण अग्रवाल
* सुभाष काक (1947- )
* अशोक चक्रधर(1951- )
* यश मालवीय(1962- )
* सोम ठाकुर
* विष्णु खरे
* लीलाधर मंडलोई
* मोहन डहेरिया
* त्रिलोचन
* शमशेर बहादुर सिंह
* केदारनाथ अग्रवाल
* राजेन्द्र शर्मा

## स्वयादिसँ
* आधुनिक हिन्दी पद्ययागु इतिहास
* हिन्दी गद्यकार

## पिनेयागु स्वापूतः

*हिन्दी साहित्ययागु श्रेष्ठ चिनाखँमितेगु उत्कृष्ट रचनातेगु उत्तम संकलऩ
*अनुभूतिय् हिन्दी चिनाखँमि
पुचः:हिन्दी साहित्य
उनालाक्लीत, अलास्का

**उनालाक्लीत** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७४७ दु धाःसा थ्व थासे २४२ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६३.८७८९०७ उत्तर व देशान्तर १६०.७८९६८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ७४२६९४८ वर्ग मिटर (२.८६७५६१ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ५८६९०२८ वर्ग मिटर (२.२६६०४४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा