गञ्जाम जिल्ला

**** भारतयागु उडिसा राज्ययागु छगु जिल्ला खः।

ब्रह्मपुर गञ्जाम जिल्लाया दकलय् तःधंगु नगर ख। थ्व जिल्लाया प्रशासनिक मुख्यालय छत्रपुर ख। सदर थनया मू थाय् ब्रह्मपुर, छत्रपुर व भञ्जनगर ख।

## इतिहास
गञ्जाम प्राचीन दक्षिण कलिंग प्रान्तया भाग जुयाच्वन। अशोकं कलिङ्ग त्याकाः रुसिकुल्य खुसिया सिथय् च्वंगु गञ्जाम जिल्लाया पुरुषोत्तमपुरया लिक्क जौगडय् छगू शिलालेख दयेकल। थ्व ल्याखं गञ्जाम क्षेत्र सम्राट अशोकया अधीनय् दूगु अनुमान यायेछिं। यक्व लिपा सन् १५७२इ गोलकोण्डा सुल्तान इब्राहिम कुताब शाहीं चिलिका पुखुलिं न्ह्याःगु छगू विशाल भूभाग कब्जा यात, गुकियात उत्तरा सरकारया नामं म्हसीकिगु या। लिपा थ्व क्षेत्रया नां फारसी भासं गंज-इ-आम (सामान्य बजार थाय्) तल। सामान्यतया थ्व 'गञ्ज'पाखें वःगु ख धका: विश्वास याइ; गञ्जया अर्थ गुगुं नं थाय् वा क्षेत्र खः। मेगु धारणाय् गञ्जा वा गञ्ज खँग्वःया अर्थ गोदाम, भण्डार आदि ख। छुं अनुसन्धानकर्तातेगु कथं गञ्जाम ७गु शताब्दीया कंगोडा खँग्वःं दयावःगु ख। कलिङ्ग सीमाय् च्वंगु समतल तटीय क्षेत्रय् कङ्गोडा राज्यया निर्माण जूगु खः। थ्व खँग्वःयात थुकथं रुपान्तरण यानातःगु दु: कंगोडा > गंगोडा > गंगो > गंजो > गंजा > गंजाम > गंजाम। 

## भूगोल
 ।
थ्व जिल्ला ओड़िशाया दक्षिण-पश्चिम भागय्, कोरापुट जिल्ला नापं १९.१४' अक्षांश व ८२.३२ देशान्तरय् ला। समुद्र सतह स्वया थ्व  च्वय् ला धाःसा थ्व थाय्‌या क्षेत्रफल ८०७०.६ बर्ग कि.मि. दु। 

### जनसंख्य़ा
२०११ जनगणना अनुसार गञ्जाम जिल्लाया सकल जनसंख्या ३५,२०,१५१ दु। थुकिलि गामय् २७,५३,५८८ व नगरय् ७,६६,५६३ मनु च्वं। ।
* मिजं: १७,७७,३२४
** ग्रामाञ्चल: १३,८१,०५१
** सहराञ्चल: ३,९६,२७३
* मिसा: १७,४२,८२७
** ग्रामाञ्चल: १३,७२,५३७
** सहराञ्चल: ३,७०,२९०
* खुदँ स्वया म्होया मचा: ३,९७,९२०
** ग्रामाञ्चल: ३,२५,३५९
** सहराञ्चल: ७२,५६१
* साक्षरता प्रतिशत: ७१.८८%
** मिजं: ८१.५५%
** महिळामिसा: ६१.८४%

## जनसंख्या
सन् २०११स जूगु जनगणना कथं थ्व जिल्लाया उपजिल्ला (तहसील) व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## शिक्षा
* महाराजा कृष्ण चन्द्र गजपति भेषज महाबिद्य़ाळय़,ब्रह्मपुर
* ब्रह्मपुर बिश्ॱबिद्य़ाळय़,ब्रह्मपुर (स्थापित १९६७)
* खल्लिकोट स्ॱय़ंशासित महाबिद्य़ाळय़, ब्रह्मपुर
* नेस्‌नाल्‌ इन्‌ष्टिच्य़ुट अफ साइन्स आण्ड टेक्नोलोजि (निष्ट्),ब्रह्मपुर
* लिङ्गराज आइन महाबिद्य़ाळय़,ब्रह्मपुर
* राम चन्द्र मर्दराज बिज्ञान महा बिद्य़ाळय़,खल्लिकोट
* चारु ओ कळा महाबिद्य़ाळय़, खल्लिकोट

## विभाग
* उपखण्ड (सब् डिभिजन): (०३): ब्रह्मपुर, छत्रपुर व भञ्जनगर
* तहसिल: (१२): 
* ब्ळक: (२२):
* सहर: १८
* ग्राम पञ्चायत: ४७५
* ग्राम: ३,२२९

## निर्वाचन मण्डली
### लोकसभा निर्वाचन मण्डली
# ब्रह्मपुर
# आस्का
# कन्धमाळ
### बिधानसभा निर्बाचन मण्डली
गञ्जाम जिल्ला अन्तर्गत १३गु बिधानसभा निर्वाचन मण्डली दु- 
# भञ्जनगर (१२३)
# पोलसरा (१२४)
# कबिसूर्य्य़नगर (१२५)
# खलिकोट (१२६)
# छत्रपुर (१२७)
# आस्का (१२८)
# सोरड़ा (१२९)
# सानखेमुण्डि (१३०)
# हिञ्जिळि (१३१)
# गोपाळपुर (१३२)
# ब्रह्मपुर (१३३)
# दिगपहण्डि (१३४)
# चिकिटि (१३५)

## पर्यटन थाय्

* गोपाळपुर बेळाभूमि
* तारातारिणी मन्दिर, पुरुषोत्तमपुर
* जगन्नाथ मन्दिर, धराकोट
* महुरी काळुआ
* पञ्चमा श्री गणेष, ब्रह्मपुर
* सिद्ध भैरबी मन्दिर व सोनपुर बेळाभूमि
* कनकदुर्गा ठाकुराणी मन्दिर
* बालुङ्केश्वर मन्दिर
* माउसी मा मन्दिर
* रामण्डा मृग बिहार, बुगुड़ा (कृष्णसार मृग पाइँ प्रसिद्ध) 
* भञ्जनगर ड्य़ाम
* बुढ़ाखोल
* कळिङ्गा घाटी
* धबळेश्वर
* तप्तपाणि जळप्रपात
* उपेन्द्रनगर (कुलाड़, दुर्ग, ब्य़ाघ्रदेबी मन्दिर, जगन्नाथ मन्दिर)
* चन्द्रगिरि बौद्ध बिहार 
* जउगड़र बौद्ध कीर्त्ति, पाण्डिआ
* निर्मळ झर, खल्लिकोट
* जगन्नाथ मन्दिर, खल्लिकोट
* श्री श्री झाडेश्ॱर, खल्लिकोट
* नाराय़णी खोल, खल्लिकोट
* मा बड़राउळ, खल्लिकोट
* बरकुदा, खल्लिकोट
* श्री श्री शकळेश्ॱर मन्दिर, बिक्रम पुर,खल्लिकोट

## गञ्जाम जिल्ला परिषद पञ्चायत

## स्वयादिसँ
* ओडिशा

## लिधंसा