open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
न्हाय्‌पंपिलि

**न्हाय्‌पंपिलि** वा **टिम्प्यानिक मेम्ब्रेन**  पिनेन्ह्यापंया दकलय् दुनेया छता पिलि कुचा ख। थ्व पिलिं पिने न्ह्यापं व दुने न्ह्यापंयात विभाजित याई। थ्व पिलिया श्रवणय् यक्व योगदान दु।

## संरचना
थ्व पिलिया निता खण्ड दै। थ्व खः-
*पार्स टेन्सा
*पार्स फ्लासिडा (श्रापेनेलया पिलि)

थ्व पिलिइ  स्वबः सतह दु। थ्व स्वबः थ्व कथं दु:
*पिनेयागु इपिथेलियल बः
*दथुइगु फाइब्रस बः
*दुनेयागु म्युकोजल बः

पार्स फ्लासिडाय् फाइब्रस बः नगण्य मात्राय् जक्क दै। 

## नसा
थ्व भागनाप स्वापूदुगु नसातः थ्व कथं दु;
* अरिकुलोटेम्पोरल नसा
*भेगस नसायागु अरिकुलर ह
*ज्याकोबसनयागु नसा
दथुयागु न्ह्यापं

**मनुयागु न्ह्यापंयागु दथु** वा दथुयागु न्ह्यापं मनुयागु न्ह्यापंयागु छगु भाग खः। थ्व भागयागु दक्ले पिने टिम्प्यानिक मेम्ब्रेन नाप स्वापु तै धाःसा दुने ल्याबिरिन्थनाप् स्वापु तै।
## बायेज्या
थ्व भागयागु बायेज्या (थाय कथं) क्वे बियातगु दु:-
*मेसोटिम्प्यानम
*इपिटिम्प्यानम
*हाइपोटिम्प्यानम

थ्व भागय् दैगु मूवस्तुत खः टिम्प्यानिक क्याभिटी, युस्टासियन ट्युब व म्यास्टोइड। 
## थ्व भागयागु ज्या
न्ह्यापंयागु दथुइगु थ्व भागयागु ज्या क्वे बियातगु दु:-
* स: मुनिगु
*सःयात दुने न्ह्यापंय् छ्वेगु
## थ्व भागयागु ल्वे
प्राचीन मिश्रयागु गणित

**प्राचीन मिश्रयागु गणित** व ईयागु मेमेगु थाय् स्वया सिक्क हे न्ह्यने ला। गणित छ्येला इमिसं पिरामिड थें न्यागु त-तधंगु संरचनात देकल।
मूत्र प्रणाली

**मूत्र प्रणाली**य् क्वे बियातगु अंग त: दै:

*जलासें
*युरेटर
*मूत्र थैली
*युरेथ्रा
एलर्जी

एलर्जिक अवस्थात: (इ-मेडिसिनयागु कथं)
*ट्रान्स्फ्युजियनं जुइगु एल्लोइम्म्युनाइजेसन
*एनाफाइल्याक्सिस्
*एन्जियोइडिमा
*ख्वांगु अग्लुटिनिन ल्वे
*कम्प्लिमेन्ट मगाइगु (डिफिसियन्सी)
*डिज्योर्ज सिन्ड्रोम
*नसु एलर्जी
*वंशानुगत एन्जियोइडिमा
*हाइपरसेन्सिटिभ रियाक्सन (लिबाइगु)
*हाइपरसेन्सिटिभ रियाक्सन (छकलं)
*हाइपोकम्प्लिमेन्टेमिया
*हाइपोगामाग्लोबुलिनेमिया
*इम्युनोग्लोबुलिन ए मगाइगु
*इम्युनोग्लोबुलिन डि मगाइगु
*इम्युनोग्लोबुलिन जी मगाइगु
*इम्युनोग्लोबुलिन एम् मगाइगु
*प्यानहाइपोगामाग्लोबुलिनेमिया
*रेटिकुलर डिस्जेनेसिस
* एलर्जिक राइनाइटिस
*तच्वगु कम्बाइन्ड इम्युनोडिफिसियन्सी
*युट्रिक्यारिया
*भोकल कर्ड डिस्फंक्सन
*विस्कट-अल्ड्रिच सिन्ड्रम
मधुमेह

**डायबिडिज मलाइटस** (मधुमेह, चिनी ल्वे) छगु ल्वेयागु नां ख। थ्व छगु जीवरसायनिक, सिस्टमिक ल्वे ख:। थ्व ल्वे नं छगु स्वया अप्व अंगय् थगु असर याइ। थ्व ल्वेयागु मू लक्षण पोलिडिप्सिया (लःयागु प्यास अप्वैगु), पोलिफेजिया (अप्व नेपित्याइगु) व पोलियुरिया(अप्व च्व फाय् मालिगु) खः। थ्व ल्वे प्यान्क्रियाज नं इन्सुलिन मदेका वा देकुगु इन्सुलिननं ज्यायाय् मफया जुइगु खः। थ्व ल्वेयात ल्वे न्ह्येथनिगु तव व ल्वेयागु मेक्यानिजमयागु आधारे निगु प्रकारय् बाय् छिं। व निगु प्रकार थ्व कथं दु:-

## [[डायबिटिज मलाइटस प्रकार १]]

थ्व ल्वे इन्सुलिन मगाना जुइगु खः। थ्व ल्वेय् मनुयात इन्सुलिनयागु सुई म्वाइ बिलेतक्क बिया ते मा। थ्व ल्वे अप्व याना अटोइम्युनिटींयाना जुइ। अटोइम्युनिटीयागु कारणं मनुयागु थगु प्रतिरक्षा प्रणाली नं थगु हे प्यान्क्रियायागु कोषतेत मेगु प्राणीयागु रुपय् काई व उकियात स्याय् त स्वै। प्यान्क्रियायागु इन्सुलिन देकिगु कोषतः सी धुंका मनुनं इन्सुलिन देके फै मखु। अले मनुयात थ्व ल्वे नं ज्वनि। थ्व ल्वे मचाखाचाय् अप्व खनेदै। 

## [[डायबिटिज मलाइटस प्रकार २]]

थ्व प्रकारयागु ल्वेय् मनुयागु प्यान्क्रियानं इन्सुलिन देका च्वनि तर व इन्सुलिनयागु मात्रा मनुयागु म्हयात मालिगु स्वया म्हो जुइ। थ्व प्रकारयागु डायबिटिज मनुतेसं वास ने माली।

## लिधंसा

पुचः:ल्वय्
मोन्टगोमरी

**मोन्टगोमरी** धागु खंग्व नं क्वे बियातगु अर्थ थुइफु-
* मोन्टगोमरी (अलाबामा)
अलाबामा

**** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य ख। थ्व राज्य दक्षिणी भागय् ला। थ्व राज्यया पश्चिमय् मिमिसिपी, उत्तरय् तेनिसि, पूर्वय् जर्जिया व दक्षिणय् फ्लोरिदा ला। 

## भूगोल
### मू खुसि
थ्व राज्यया मू खुसि थथे दु:
# तेनेसी खुसि – 
# चट्टाहुची खुसि – 
# अलाबामा खुसि – 
# कूसा खुसि - 
# तल्लापूसा खुसि – 
# टम्बिग्बी खुसि – 
# कोनेकु खुसि – 
# एल्क खुसि - 
# काहाबा खुसि – 
# ब्लाक वारियर खुसि – 

अलाबामा खुसि दकलय् ताःहाकःगु खुसि खः गुगु पूवंक हे अलाबामा दुने लाः । अलाबामाया खुसिया धलः नं स्वयादिसँ ।

## प्रशासन

## नगरक्षेत्र
थ्व राज्यया सिटी(नगर) थ्व कथं दु-

* एबेभिल
* एडम्सभिल
* अल्बर्टभिल
* अलेक्जेन्डर सिटी
* एलिसभिल
* एन्डालुसिया
* एनिसटन
* अरब
* एश्फर्ड
* एश्ल्यान्ड
* एथेन्स
* एट्मोर
* अटिल्ला
* अबर्न
* बे मिनेत्त
* बेयौ ला बात्रे
* बेस्सेमर
* बर्मिङ्गह्याम
* बोआज
* ब्रेन्ट
* ब्रीउटन
* ब्रिजपोर्ट
* ब्राइटन
* ब्रन्डिज
* बट्लर
* क्यालेरा
* कार्बन हिल
* सेन्टर
* सेन्टरभिल
* चिकासः
* चाइल्डर्सबर्ग
* साइट्रोनेल
* क्लान्टन
* कोयालिङ्ग
* कोलम्बियाना
* कोर्दोभा
* कलम्यान
* ड्याडेभिल
* डेलभिल
* ड्याफ्ने
* डेकाटर
* डेमोपोलिस
* डोरा
* डोथ्यान
* इस्ट ब्रीउटन
* एलबा
* इन्टरप्राइज
* युफौला
* युटः
* एभरग्रीन
* फेयरफिल्ड
* फेयरहोप
* फ्लोराला
* फ्लोरेन्स
* फोली
* फर्ट पेयन
* फ्रुटहर्स्ट
* फुलटनडेल
* ग्याड्स्डेन
* गार्डेनडेल
* जेनेभा
* ग्लेनको
* गूडवाटर
* ग्रेजभिल
* ग्रीनस्बरो
* ग्रीनभिल
* गुइन
* गल्फ शोर्स
* गुन्टर्सभिल
* ह्यालेभिल
* ह्यामिलटन
* ह्यान्सभिल
* हार्टफर्ड
* हार्टसेल
* हेडल्यान्ड
* हेफिन
* हेलेना
* होकेज ब्लफ
* होमवूड
* हूभर
* ह्युयटाउन
* हन्त्सभिल
* आइरनडेल
* ज्याकसन
* ज्याकसनभिल
* ज्यास्पर
* ला फायेट
* लेनेट
* लीड्स
* लिङ्कन
* लिन्डेन
* लाइनभिल
* लिप्स्कोम्ब
* लिभिंगस्टन
* लुभर्ने
* म्याडिसन
* मेरियन
* मिडफिल्ड
* मिलब्रूक
* मोबाइल
* मुन्रोभिल
* मोन्तेभ्यालो
* मोन्तगोमरी
* माउलटन
* माउन्टेन ब्रूक
* मशल शोल्स
* न्यु होप
* नर्थपोर्ट
* ओनियोन्टा
* ओपेलिका
* ओप्प
* अरेन्ज बीच
* अक्सफर्ड
* ओजार्क
* पेलह्याम
* पेल्ल सिटी
* फिनिक्स सिटी
* पाइडमन्ट
* पाइक रोड
* प्लिजेन्ट ग्रोभ
* प्र्याटभिल
* प्रिचार्ड
* रेन्बो सिटी
* रेन्सभिल
* रेड बे
* रिफर्म
* रोयानोक
* रोबर्ट्सडेल
* रसेलभिल
* स्यामसन
* साराल्यान्ड
* सात्सुमा
* स्कटस्बरो
* सेल्मा
* शेफफिल्ड
* स्लोकोम्ब
* साउथसाइड
* स्प्यानिश फर्ट
* स्टेभेनसन
* सल्लिजेन्ट
* सुमिटन
* सीलाकौगा
* टालाडेगा
* टालासी
* टर्र्यान्ट
* थोमसभिल
* ट्रोइ
* ट्रसभिल
* टस्कालूसा
* तस्कम्बिया
* टस्केजी
* युनियन स्प्रिङ्गस्
* युनियनटाउन
* भ्याली
* भर्नोन
* भेस्टाभिया हिल्स
* वारियर
* वीभर
* वेटुम्का
* विनफिल्ड
* यर्क

## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
*संयुक्त राज्य अमेरिका
*अलाबामाया बस्तीतेगु धलः

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
अलास्का

**अलास्का** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु एक्स्क्लेभ व छगु राज्य ख। थ्व थाय् क्यानाडाया पश्चिमय् उत्तर अमेरिकाया दक्ले सुदुर उत्तर पश्चिमय् ला। थ्व राज्य सं॰ रा॰ अमेरिकाया दक्ले तधंगु क्षेत्रफल दुगु राज्य,  व हे देय्‌या दक्ले तज्जागु च्वापूगुं दुगु राज्य, जाय् दक्ले अन्तर दुगु राज्य, दक्ले extensive wilderness दुगु रज्य, दक्ले अप्व पुकु, शोरलाइन (shoreline), व वेटल्यांड (wetlands) दुगु राज्य व दक्ले म्हो जनघनत्व दुगु राज्य ख। 

अलास्का जुगु आःया क्षेत्र सं॰रा॰अमेरिकां रुसनाप अक्टोबर १८ १८६७य् $७२,००,०००य् न्यागु ख। थ्व भूमि यक्व प्रशासनिक हिलेज्या धुंका १९१२य् अर्गेनाइज्द तेरितरी जुल व ज्यानुवरी ३, १९५९य् स॰रा॰अ॰या ४९गु राज्य जुल। अलास्का धागु नां अलेउतया *alaxsxaq* धागु खँग्वः नं वगु ख। थ्व खँग्वःया अर्थ "मू भूमि" (the mainland) ख वा "the object towards which the action of the sea is directed" वा "व वस्तु गुकिया तर्फ समुद्रया ज्या निर्देशित जुया च्वंगु दु" ख।

## इतिहास
अलास्का आदिवासी अमेरिकीतेगु बस्ती दूगु थाय्‌ ख। थ्व राज्ययात अमेरिकायात रुसं म्युगु ख।

## भूगोल
थ्व राज्यया काउन्तित थ्व कथं दु

थ्व राज्यया नगरक्षेत्र (सिटी) थ्व कथं दु-

* एखियोर
* एकिएक
* अकुतान
* अलाकनुक
* अलेकनागिक
* अल्लाकाकेक
* एम्ब्लर
* अनाकतुभुक पास
* एन्डरसन
* अन्गून
* एनियाक
* एन्भिक
* एट्का
* एत्कासुक
* ब्यारो
* बेथेल
* बेट्लेस
* ब्रेभिग मिसन
* बकल्यान्ड
* चेफर्न्याक
* चेभाक
* चिगनिक
* चुआथबालुक
* क्लार्कस् पोइन्ट
* कफम्यान कोभ
* कोल्ड बे
* कोर्दोभा
* क्रेग
* ड्यरिङ्ग
* डेल्टा जंक्सन
* डिलिङ्गह्याम
* डायोमेड
* इगल
* ईक
* इगेगिग
* एकवक
* एलिम
* एम्मोनाक
* फेयरब्याङ्क्स
* फल्स पास
* फर्ट युकोन
* ग्यालेना
* ग्याम्बेल
* गोलोभिन
* गूडन्युज बे
* ग्रेलिङ्ग
* हेइन्स
* होली क्रस
* होमर
* हूनाह्
* हूपर बे
* हाउस्टन
* ह्युज
* हस्लिया
* हाइडाबर्ग
* जुन्यु
* क्याचेमाक
* काके
* काक्टोभिक
* क्याटलाग
* कसान
* केनाइ
* केचिकान
* कियाना
* किङ्ग कोभ
* किभालिना
* क्लाउवोक
* कोबुक
* कोदियाक
* कोत्लिक
* कोत्जेब्यु
* कोयुक
* कोयुकुक
* कुप्रेयानोफ
* क्वेथलुक
* लार्सेन बे
* लोवर काल्सकाग
* मिकग्राथ
* म्यानोकोटक
* मार्शल
* मेकोर्युक
* माउन्टेन भिलेज
* नापाकियाक
* नापास्कियाक
* नेनाना
* न्युह्यालेन
* न्यु स्तुयाहोक
* नाइटम्युट
* निकोलाइ
* नोमे
* ननडाल्टन
* नूरभिक
* नर्थ पोल
* नुइक्सुत
* नुलातो
* नुनापित्चुक
* ओल्ड हार्बर
* औजिन्की
* पाल्मर
* पेलिकन
* पिटरस्बर्ग
* पाइलट पोइन्ट
* पाइलट स्टेसन
* प्ल्याटिनम
* पोइन्ट होप
* पोर्ट अलेक्जेन्डर
* पोर्ट हेइडेन
* पोर्ट लायन्स
* क्विन्हागाक
* रुबी
* रसियन मिसन
* सन्त जोर्ज
* सन्त मेरीज
* सन्त माइकेल
* सन्त पल
* स्यान्ड पोइन्ट
* साभूंगा
* स्याक्सम्यान
* स्क्यामोन बे
* सेलाविक
* सेल्दोभिया
* सेवार्द
* शागेलुक
* शाक्तुलिक
* शेल्डन पोइन्ट (नुनाम इकुवा)
* शिश्मारेफ
* शुन्गनाक
* स्काग्वे
* सोल्दोत्ना
* स्तेब्बिन्स
* तनाना
* तेल्लर
* तेनाकी स्प्रिङ्गस्
* थोर्न बे
* तोजियान
* तोकसूक बे
* उनालाक्लीत
* उनालस्का
* अपर काल्स्काग
* भाल्देज
* वेनराइट
* वेल्स
* वासिल्ला
* व्हाइट माउन्टेन
* व्हिटियर
* र्र्यांगेल

## जनसंख्या

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* अलास्काया बस्तीतेगु धलः

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:अलास्का
एरिजोना

**एरिजोना** छ्हगू दसिणपश्चिमी अमेरिकी राज्य ख। थ्व राज्य पश्चिमी संयुक्त राज्य व च्वापुगुं संयुक्त राज्यया नं छगू राज्य ख। थ्व राज्यया राजधानी व दक्ले तःधंगु नगर फिनिक्स ख। थ्व राज्यया निगुगु दक्ले तःधंगु नगर तक्सन व थ्व धुंकाया तःधंगु नगरी लागा ८गु फिनिक्स महानगर क्षेत्र : मेसा, ग्लेन्देल, च्यान्द्लर, स्कत्सदेल, गिल्बर्द, तेम्पे, पेओरिया, सर्प्राइज व युमा ख। 

एरिजोना ४८गु राज्य व मूथाय् अमेरिकाया दक्ले लिपांगु राज्य ख। थ्व राज्य फेब्रुवरी १४, १९१२य् पलिस्था जूगु ख। एरिजोना थःगु मरुभूमि, ताहान्वःगु वर्खा, चिकुगु चिकुला, सल्लाया गुं व च्वापुगुं लागा आदिया निंतिं नांजा। 

एरिजोना फो कर्नर्स राज्यय् छगू ख। थ्व राज्यया सीमा न्यु मेक्सिको, युटा, नेभादा, क्यालिफोर्निया, कोलोर्यादो व मेक्सिकोया बाया क्यालिफोर्निया व सोनोरा नाप स्वा। थ्व संयुक्त राज्य अमेरिकाया जनसंख्या कथं दक्ले तःधंगु भूपरिवेष्ठित राज्य ख। ग्र्याण्ड क्यानन नापं थ्व राज्यय् यक्व राष्ट्रिय पार्क, गुं, स्मारक आदि दु।  थ्व राज्यया १/४ स्वया अप्व भूभाग नाभायो राष्ट्र, होपी जाति, तोहोनो ओ'ओदाम, अपाचे व यकुइ जाति व थी-थी युमान भाषी जाति दसु यभपाइ जाति, क्वेशा जाति, हुआलापाइ जाति आदिया बसोबासया निंतिं संरक्षित दु। 

## इतिहास

## भूगोल
थ्व राज्यया आपालं भूभाग मरुभूमिइ ला। थ्व राज्यया राजधानी फिनिक्स ख। थ्व राज्यय् कोलोरादो खुसि व ग्रान्द क्यानन ला। थ्व राज्यया मू नगर क्षेत्र (सिटी) थ्व कथं दु-
* अपाचे जंकसन
* एभोनडेल
* बेनसन
* बिस्बी
* बुलहेड सिटी
* कासा ग्र्यान्ड
* च्यान्ड्लर
* कूलिज
* कटनवूड
* डगलस
* एल मिराज
* एलोइ
* फ्ल्यागस्टाफ
* ग्लेनडेल
* ग्लोब
* गूडयर
* होल्ब्रूक
* किङ्गम्यान
* लेक हभासु सिटी
* लीचफिल्ड पार्क
* मेसा
* नोगालेस
* पेज
* पेओरिया
* फिनिक्स
* प्रेस्कट
* स्याफफर्ड
* सन्त जोन्स
* स्यान लुई
* स्कटस्डेल
* सेडोना
* शो लो
* सीयरा भिस्ता
* सोमरटन
* साउथ टक्सन
* सर्प्राइज
* तेम्पे
* तोल्लेसन
* टुम्बस्टोन
* टक्सन
* विलकक्स
* विलियम्स
* विन्स्लो
* युमा

## अर्थतन्त्र
## लिधंसा

## स्वया दिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका
* एरिजोनाया बस्तीतेगु धलः
* ग्रान्द क्यानन


किपा:Tree, Canyon de Chelly, Apache County AZ.jpg|एरिजोनाय् सिमा
किपा:Sedona Arizona-27527-4.jpg|सेदोना, एरिजोना
किपा:Lockett Meadow, 1996.jpg|मिदोया किपा


पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
कोलोरादो

**कोलोर्यादो** छगू संयुक्त राज्य अमेरिकाया राज्य ख। थ्व राज्यया यक्व भूभागय् रक्की च्वापुगुं व उत्तरपूर्वी क्षेत्रय् कोलोर्यादो प्लातु ला धाःसा पश्चिमी क्षेत्रय् ग्रेत प्लेन्स ला। कोलोर्यादो पश्चिमी युएस व माउन्तेस राज्यया छगू राज्य ख।  

थ्व राज्यया नामाकरण कोलोर्यादो खुसिया नामं वःगु ख। न्हापाया स्पेनी अन्वेषकतयेसं थ्व खुसियात थ्व खुसि सिथया ह्यांगु चा खना स्पेनी भाषां *रियो कोलोरादो* वा ह्यांगु कोलोरादो चा (स्पेनी भाषाय् छगू कथंया चा)या नामं नामांकरण याःगु ख।  अगस्त १, १९७६ खुनु अमेरिकी राष्ट्रपति उलिसेस एस ग्रान्तं छगू प्रोक्लेमेसनय् हस्ताक्षर यानादिया कोलोरादोयात ३८गु राज्य दयेकादिल। कोलोरादो संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रता घोषणाया १००गु दँय् पलिस्था जुगु राज्य जूगुलिं थ्व राज्ययात सेन्तेनियल स्तेत (१०० जयन्ति राज्य) नामं नं म्हसीकिगु या।  

कोलोरादोया उत्तरय् उत्तरपूर्वी राज्य वायोमिङ, उत्तरपूर्व व पूर्वय् मध्यपश्चिमी राज्य नेब्रास्का व कान्सास, दक्षिणय् न्यु मेक्सिको व दक्षिणी राज्य ओक्लाहोमा व पश्चिमय् युता राज्य ला। कोलोरादो, न्यु मेक्सिको, अराइजोना व युता राज्य छगू फुतिइ नापला। थ्व फुतियात दक्षिणपश्चिमी संयुक्त राज्य अमेरिकाया नुगः धाइगु या। कोलोरादो, वायोमिङ व युता ३गु थन्यागु राज्य ख गुकिया प्राकृतिक सीमा मदु।  

कोलोरादो थःगु थी-थी कथंया च्वापुगुं भूमि, गुं, पथार, मेसा, क्यान्यन, उच्च मैदान, खुसि, मरुभूमि आदिया निंतिं नांजा। सन् २०१०या जनगणना कथं थ्व राज्यया जनसंख्या अप्रिल १, २०१०इ 5,029,196 दु धाःसा जनसंख्या वृद्धिदर 16.92% (२०००या जनगणना धुंका) दु। देनभर थ्व राज्यया राजधानी व दक्ले अप्व जनसंख्या दूगु नगर ख। थ्व राज्यया मनुतयेत कोलोरादान्स धाइ। 

## इतिहास

## भूगोल
थ्व राज्यया नगर क्षेत्र (सिटी) थ्व कथं दु-
* एलामोजा
* अर्भादा
* एस्पेन
* औरोरा
* ब्ल्याक हक
* बाउल्डर
* ब्राइटन
* ब्रूमफिल्ड
* ब्रश
* बर्लिङ्गटन
* क्यानन सिटी
* सेन्ट्रल सिटी
* चेरी हिल्स भिलेज
* कोलोर्र्याडो स्प्रिङ्गस्
* कमर्स सिटी
* कर्टेज
* क्रेग
* क्रिपल क्रीक
* ड्याकोनो
* डेल्टा
* देन्भर|
* डुरांगो
* एज्वाटर
* एंजेलवूड
* इभान्स
* फेडेरल हाइट्स
* फ्लोरेन्स
* फर्ट कोलिन्स
* फर्ट लपटन
* फर्ट मोर्गन
* फाउन्टेन
* फ्रुटा
* ग्लेनडेल
* ग्लेनवूड स्प्रिङ्गस्
* गोल्डेन
* ग्र्यान्ड जंक्सन
* ग्रीली
* ग्रीनवूड भिलेज
* गन्निसन
* होलीयोक
* आइडाहो स्प्रिङ्गस्
* लाफायेट
* ला जुन्टा
* लेकवूड
* लामार
* लस एनिमास
* लीडभिल
* लिटलटन
* लोन ट्री
* लङ्गमोन्ट
* लुईभिल
* लभल्यान्ड
* म्यानिटो स्प्रिङ्गस्
* मोन्ते भिस्टा
* मोन्टरोज
* नर्थग्लेन
* औरे
* प्युएब्लो
* राइफल
* रकी फर्ड
* स्यालिदा
* शेरिड्यान
* स्टिमबोट स्प्रिङ्गस्
* स्टरलिङ्ग
* थर्नटन
* ट्रिनिड्याड
* भिक्टर
* वालसेनबर्ग
* वेस्टमिन्स्टर
* व्हिट रीज
* वूडल्यान्ड पार्क
* रे
* युमा

## अर्थतन्त्र
## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
देलावेर

**** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य खः।
## इतिहास

## भूगोल
### खुसि
थ्व राज्यया मू खुसित थथे दु:
# डेलावेयर खुसि – 
# चोप्तांक खुसि – 
# पोकोमोक खुसि – 
# नान्टिकोक खुसि – 
# मार्शीहोप क्रीक - 
# क्रिस्टिना खुसि - 
# सासाफ्रास खुसि - 
# मर्डरकिल खुसि – 
# ब्रान्डिवाइन क्रीक - 
# व्हाइत क्ले क्रीक - 

मर्डरकिल खुसि दकलय् ताःहाकःगु खुसि खः गुगु पूवंक हे डेलावेयर दुने लाः । डेलावेयरया खुसिया धलः नं स्वयादिसँ ।
## प्रशासन
थ्व राज्ययात स्वंगु काउन्तिइ बायातःगु दु-
 

थ्व राज्यया नगरक्षेत्र (सिटी) थ्व कथं दु-
* डेलावेर सिटी
* दोभर
* ह्यारिंगटन
* लीवीज
* मिलफर्ड
* न्युआर्क
* न्यु क्यासल
* रेहोबोथ बीच
* सीफर्ड
* विल्मिंगटन

## अर्थतन्त्र
## लिधंसा

## स्वया दिसँ
* देलावेरया थाय्‌तेगु धलः
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
वाशिंग्तन, दिसि

**वासिङ्टन डि सि** सं रा अमेरिकाया राजधानी ख।

## स्वयादिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका

पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका
आइदाहो

**** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य खः।
## भूगोल
### खुसि

# स्नेक खुसि - 
# कूतेनाइ खुसि – 
# स्याल्मन खुसि - 
# बेर खुसि - 
# ओवीही खुसि – 
# क्लार्क फोर्क - 
# पालौज खुसि - 
# ब्रुनो खुसि - 
# बिग वुद खुसि - 
# ब्लाकफुट खुसि - 

स्याल्मन खुसि दकलय् ताःहाकःगु खुसि खः गुगु पूवंक हे आइडाहो दुने लाः । आइडाहोया खुसिया धलः व आइडाहोया दकलय् ताःहाकःगु खुसिया धलः नं स्वयादिसँ ।

## भूगोल
थ्व राज्यया नगरक्षेत्र(सिटी) थ्व कथं दु-

* एबर्डीन
* एसेक्विया
* एल्बियन
* अमेरिकन फल्स
* एमोन
* आर्को
* एरिमो
* एश्टन
* एथोल
* एटोमिक सिटी
* ब्यान्क्रफ्ट
* बासाल्ट
* बेलेभ्यु
* ब्ल्याकफूट
* ब्लिस
* ब्लूमिंगटन
* बोइसी
* बोनर्स फेरी
* बोभिल
* बुह्ल
* बर्ली
* बट सिटी
* काल्डवेल
* क्याम्ब्रिज
* केरी
* क्यास्केड
* क्यासलफर्ड
* च्यालिस
* चुब्बक
* क्लार्क फर्क
* क्लेटन
* क्लिफटन
* कोएउ ड्'आलेना
* कटनवूड
* काउन्सिल
* क्रेगमोन्ट
* काउच
* कल्डेस्याक
* डाल्टन गार्डेन्स
* डेटन
* डेीयरी
* डेक्लो
* डायटरिच
* डननेली
* डोभर
* डाउनी
* ड्रिग्स
* ड्रममंड
* डुबोइ
* इगल
* इस्ट होप
* इडेन
* एल्क रिभर
* इम्मेट
* फेयरफिल्ड
* फर्डिन्यांड
* फर्नान लेक भिलेज
* फाइलर
* फर्थ
* फ्र्याङ्क्लिन
* फ्रुटल्यान्ड
* गार्डेन सिटी
* जेनेसी
* जोर्जटाउन
* ग्लेनस् फेरी
* गूडिंग
* ग्रेस
* ग्र्यान्ड भ्यू
* ग्रान्जभिल
* ग्रीनलीफ
* ह्यागरम्यान
* हेइली
* ह्यामर
* ह्यान्सेन
* ह्यारिसन
* हाउसर
* हेडन
* हेडन लेक
* हेजेलटन
* हेबर्न
* होलिस्टर
* होमडेल
* होप
* हर्सशू बेन्ड
* ह्युएटर
* आइडाहो सिटी
* आइडाहो फल्स
* इन्कोम
* आयोना
* अर्विन
* आइल्यान्ड पार्क
* जेरोम
* जुलियाएटा
* कामियाः
* केलग
* केन्ड्रिक
* केचम
* किम्बर्ली
* कूस्किया
* कूटेनाइ
* कुना
* ल्याप्वाइ
* लाभा हट स्प्रिङ्गस्
* लीडोर
* लिविसटन
* लिविसभिल
* लस्ट रिभर
* मिक कल
* मिक क्यामोन
* म्याकके
* मलाड सिटी
* माल्टा
* मार्सिंग
* मेल्बा
* मेनन
* मेरिडियन
* मिडलटन
* मिडभेल
* मिनिडोका
* मोन्टपेलियर
* मूर
* मस्को
* माउन्टेन होम
* मोयी स्प्रिङ्गस्
* मड लेक
* मुलान
* मर्टः
* नाम्पा
* न्युडेल
* न्यु मीडोज
* न्यु प्लाइमाउथ
* नेज्पर्स
* नोटस्
* ओकली
* ओल्डटाउन
* ओनावे
* ओरोफिनो
* अज्बर्न
* अक्सफर्ड
* पेरिस
* पार्कर
* पार्कलाइन
* पार्मा
* पल
* पायेट
* पेक
* पियर्स
* पाइनहर्स्ट
* प्लेसरभिल
* प्लमर
* पोकातेलो
* पन्डरे
* पोस्ट फल्स
* पटल्याच
* प्रेस्टन
* प्रिस्ट रिभर
* र्र्याचड्रम
* रियुबेन्स
* रेक्सबर्ग
* रिचफिल्ड
* रिग्बी
* रिग्गिन्स
* रिरिइ
* रोबर्ट्स
* रकल्यान्ड
* रुपर्ट
* सन्त एन्थोनी
* सन्त चार्ल्स
* सन्त मरिन्स
* साल्मन
* स्यान्डपोइन्ट
* शेल्ली
* शोशोन
* स्मेल्टरभिल
* सोडा स्प्रिङ्गस्
* स्पेन्सर
* स्पिरिट लेक
* स्ट्यानली
* स्टार
* स्टेट लाइन
* स्टिटेज
* सुगर सिटी
* सन भ्याली
* स्वान भ्याली
* टेन्सेड
* टेटन
* टेटनिया
* ट्रोइ
* ट्विनफल्स
* उकोन
* भिक्टर
* वालेस
* वार्ड्नर
* वार्म रिभर
* वेइपी
* वेइजर
* वेनडेल
* वेस्टन
* व्हाइट बर्ड
* विल्डर
* विन्चेस्टर
* वर्ली

## अर्थतन्त्र
## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
स्प्रिंगफिल्ड

**स्प्रिङ्गफिल्ड** छगू नगरया नां ख। थ्व नां यक्व नगरतयेगु नां जुयाच्वंगु दु। थ्व नां दूगु छुं नगर थ्व कथं दु-
* स्प्रिङ्गफिल्ड, इलिनोइ इलिनोइया राजधानी
* स्प्रिङ्गफिल्ड, जर्जिया
* स्प्रिङ्गफिल्ड, कोलोराडो
* स्प्रिङ्गफिल्ड, फ्लोरिडा

पुचः:बहुवाचक खँग्वः
इन्दियानापोलिस

**इन्दियानापोलिस** अमेरिकाया इन्डियाना राज्यया राजधानी ख। साधारन भासय् थ्व नगरयात इन्दि धका म्हसीकिगु या। थ्व नगर इन्दियाना राज्यया राजधानी व दकलय् चकंगु नगर ख। थ्व नगर मेरियन काउन्तिया मूकुथि नं ख। सय् २०२०स मंका राज्य अमेरिकाया तथ्याङ्क कथं थ्व नगर व मेरियन काउन्तिया जनसंख्या ९,७७,२०३ दयाच्वन। थ्व नगर नापं मेरियन काउन्ति दुने दूगु अर्ध-स्वायत्त नगर पालिकातेगु जनसंख्या ८,८७,६४२ दयाच्वन। थ्व संरा अमेरिकाया १५गू दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु नगर ख। शिकागो व कोलम्बस ओहायो धुंका संरा अमेरिकाया मिडवेस्टय् थ्व ३गूगु दकलय् आपा जनसंख्या दूगु नगर ख। नापं, फिनिक्स, एरिजोना; अस्तिन, तेक्सास; व कोलम्बस, अहायो धुंका थ्व नगर संरा अमेरिकाया ४गूगु दकलय् आपा जनसंख्या दूगु राज्यया राजधानी ख। इन्दियानापोलिस महानगरीय क्षेत्र २१,११,०४० म्ह मनू नापं अमेरिकाया ३३गू दकलय् आपा जनसंख्या दूगु महानगरीय  क्षेत्र ख। थ्व नगर ३६८ वर्ग माइल (९५० वर्ग किमी) क्षेत्रय् दयाच्वंगु दु। क्षेत्रफल कथं थ्व नगर संरा अमेरिकाया १८गू दकलय् तःधं नगर ख। 

थ्व नगर दूगु थासय् आदिवासी अमेरिकनतेगु बसोबास १०,००० ईसा पूर्व निसें जूगु दसु दु। सन् १८१८स आदिवासी जाति लेनपतेसं थःगु थाय् सेन्त मेरीया सन्धिया अन्तर्गत त्वतल। सय् १८२१स इन्दियानापोलिसया पलिस्था इन्दियाना राज्य सरकारया न्हूगु मूकुथिया कथं जुल। व्हाइट खुसिया सिथय् १ वर्ग माइल (२.६ वर्ग किमी)या ग्रिडस भाजु अलेक्जेन्दर राल्स्तन व भाजु एलियास पाइम फोर्डह्यामजुं नगरया नक्सा दयेकादील। राष्ट्रीय व मिशिगन राज्यया राजमार्ग व रेल लं न्ह्यथने धुंका थ्व नगर दयेकेज्या (निर्माण) व ल्ह्येज्या (परिवहन)या केन्द्रया कथं चकना वन। ल्ह्येज्याया कुथिया कथं थ्व नगरयात निता नामं म्हसीकिगु या: "अमेरिकाया क्रसरोद" व "रेललं नगर"। सन् १९७०स नगर-काउन्ति एकिकरण(गुकियात यूनिगोभ धका नं म्हसीकिगु या) धुंका स्थानीय सरकार प्रशासनया भाला नगरप्रमुखया अध्यक्षताय् दूगु २५म्ह-सदस्यीय नगर-काउन्ति परिषदं याइ।

## स्वयादिसँ
* इन्दियाना

पुचः:इन्दियाना
पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका
आयोवा

**** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य खः। थ्व राज्यअमेरिकाया मध्यपश्चिमी क्षेत्रय् ला। थ्व छगू भूपरिवेष्ठित राज्य ख व थ्व राज्यया प्यखें दूगु सकल राज्यत नं भूपरिवेष्ठित राज्य ख। थ्व राज्यया पूर्वय् मिसिसिपी खुसि, पश्चिमय् मिसौरी खुसि व बिग सिउ खुसि, उत्तरपूर्वय् विस्कन्सिन, पूर्व व दक्षिणपूर्वय् इलिनोइ, दक्षिणय् मिजौरी, पश्चिमय् नेब्रास्का, उत्तरपश्चिमय् साउथ दाकोता व उत्तरय् मिनेसोटा दु।

आयोवा अमेरिकी राज्यय् कुल क्षेत्रफल कथं २६गु दकलय् तःधंगु व ३१गु दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु राज्य ख, गुकिया जनसंख्या २०२०या जनगणना कथं ३,१९०,३६९ दु। राज्यया राजधानी, दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु नगर, व राज्यया दुने पूर्ण रुपं अवस्थित दक्ले तःधंगु महानगरीय क्षेत्र दि मोइन ख। ग्रेटर ओमाहा, नेब्रास्का, महानगरीय क्षेत्रया छगू भाग दक्षिणपश्चिम आयोवाया स्वंगु काउन्टीइ स्वानाच्वंगु दु। आयोवायात अमेरिकाया दकलय् सुरक्षित राज्यय् छगू कथं कायेगु या।

१८गु व १९गु शताब्दीया सुरुइ आयोवा फ्रान्सेली लुइजियाना व स्पेनिश लुइजियानाया छगू भाग जुयाच्वन; थुकिया राज्य ध्वाँय् फ्रान्सया ध्वाँय्या आधारय् दयेकूगु खः। लुइजियाना पर्चेज धुंका थन वःपिं मनूतेसं कर्न बेल्टया केन्द्रय् कृषिइ आधारित अर्थतन्त्रया जग दयेकल। २०गु शताब्दीया उत्तरार्धय् आयोवाया कृषि अर्थतन्त्रय् उन्नत उत्पादन, प्रशोधन, वित्तीय सेवा, सूचना प्रविधि, जैव प्रविधि , व वांगु ऊर्जा उत्पादनया विविध अर्थतन्त्रय विकास जुल।

## काउन्ति
आयोवा राज्यया काउन्तित थ्व कथं दु-
 

## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
दि मोइन, आयोवा

**दि मोइन** संयुक्त राज्य अमेरिकाया आयोवा राज्यया राजधानी ख। 

## स्वयादिसँ
* आयोवा 

## लिधंसा

पुचः:अमेरिका
तोपेका, कान्सास

**तोपेका** कान्सासया राजधानी ख। 

## लिधंसा
}

## स्वयादिसँ
* कान्सास
फ्राङ्कफर्त, केन्चकी

**फ्राङ्कफर्त** संयुक्त राज्य अमेरिकाया केन्चकी राज्यया राजधानी ख। थ्व नगरया पलिस्था सन् १७८६स जूगु ख। 

## जलवायु

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* केन्चकी
* संयुक्त राज्य अमेरिका

पुचः:केन्चकी
लुइजियाना

**लुइजियाना** संयुक्त राज्य अमेरिकाया दक्षिणी भागय् अवस्थित छगू राज्य ख। थ्व राज्य संयुक्त राज्य अमेरिकाया ३१गू दकलय् तःधंगु व २५गू दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु राज्य ख। थ्व राज्यया राजधानी ब्यातन रुज खः धाःसा दकलय् तःधंगु नगर न्यु अर्लिन्स खः। लुइजियाना संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू जक्क थन्याःगु राज्य खः गन "काउन्ति" धाःगु प्रशासनिक इकाइ मदु। काउन्तिया थासय् थ्व राज्यय् "प्यारिश" धाःगु प्रशासनिक इकाइ दु। जनसंख्या कथं थ्व राज्यया दकलय् तःधंगु प्यारिश इस्त ब्यातन रुज खः धाःसा क्षेत्रफल कथं दकलय् तःधंगु प्यारिश Plaquemines ख। 

थ्व राज्यया आपाः बुं मिसिसिपि खुसिं चुइकाहःगु चां दयाच्वंगु दु। अथे जूगुलिं थ्व राज्यय् यक्व देल्ता व झ्वास्या बुं दु।  लुइजियानाय् निता स्वकुंलाःगु देल्ता दु। थुकिलि चिधंगु देल्ताया स्वकुं मोन्रो (वाशिता प्यारिशया प्यारिश सित), श्रिवेपोर्त(क्यादो प्यारिशया प्यारिश सित) व अलेक्जेन्द्रिया (Rapides प्यारिशया प्यारिश सित) नगरतेसं दयेकि धाःसा तःधंगु देल्ता मोन्रो, लेक चार्ल्स, व ल्यु अर्लिन्सं दयेकि। थ्व देल्ता दूगु थासय् भिंगु दक्षिणी बायोता (biota) दु। थ्व बायोताय् इबिस (ibis), इग्रेत (egret) आदि झंगः खनेदु। नापं, थ्व थासय् यक्व प्रजातिया सिमा ब्यां (tree frog), न्या दसु-sturgeon व प्यादलफिश (paddlefish) आदि प्राणीत नं म्वाइगु या। थ्व लागाया तःजाःगु थासय् लङ्गलिफ् पाइन जंगल व प्याःगु सभाना बुं दु। थ्व थासय् यक्व वनस्पतिया प्रजाति दसु-अर्किद मा व बमू मा (carnivorous plants) दयाच्वंगु दु।

लुइजियानाया छुं नगरीय वातावरणय् बहुसांस्कृतिक, बहुभाषिक सम्पदा खनेछिं। थ्व थासय् १८गू शदी निसें फ्रेञ्च, स्पेनी, आदिवासी अमेरिकी, अफ्रिकी आदि तजिलजि ल्वाकज्यानाः छगू भिंगु तजिलजि बुयावःगु दु। सन् १८०३स संयुक्त राज्य अमेरिकां थ्व थाय् न्याये स्वया न्ह्यः थ्व थाय् फ्रेञ्च व स्पेनी उपनिवेशया रुपय् दयाच्वन। थ्व नापं उपनिवेशवादीतेसं अफ्रिकी मूलया दासतेत ज्यामिया रुपय् थन १८गू शदीइ आयात यात। थथे वैपिं दासय् यक्व पश्चिम अफ्रिकाया छगू हे थासं वःगुलिं इमिगु संस्कार छुं रुपय् म्वानाच्वन। अमेरिकाया गृहयुद्ध धुंकाया इलय् एङ्ग्लो अमेरिकनतेसं अंग्रेजीकरणया सांस्कृतिक दबाब बियाहःल व सन् १९१५स थ्व राज्यया आधिकारिक भाय् अंग्रेजी जक्क दयेकल। लुइजियानाय् अमेरिकाया मेमेगु दक्षिणी राज्यय् स्वया अप्व आदिवासी अमेरिकनतेगु जाति दु। थन्याःगु जातिइ ४ता जाति संघीय रुपय् म्हसीकातःगु, १०ता जाति राज्यं म्हसीकातःगु दु धाःसा ४ता जातियात छुं नं स्तरय् म्हसीकातःगु मदु।

## प्यारिश
संयुक्त राज्य अमेरिकाया मेमेगु राज्यय् राज्ययात थीथी काउन्तिइ विभाजित यानातःगु दु। लुइजियानाय् धाःसा राज्ययात थीथी प्यारिशय् विभक्त यानातःगु दु। थ्व राज्यया प्यारिश थ्व कथं दु-

|}

## लिधंसा


## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
मिसिसिपि राज्य

right|thumb|अमेरिकाया मानकिपाय् मिसिसिपी

**मिसिसिपी** छगू सं रा अमेरिकाया राज्य ख। थ्व राज्य दक्षिणी संयुक्त राज्यय् ला। थ्व राज्यया राजधानी व दकले तःधंगु नगर ज्याक्सन ख। थ्व राज्यया नां मिसिसिपी खुसिया नामं वःगु ख। थ्व खुसि थ्व राज्यया पश्चिमी सीमानां बाहावं। मिसिसिपी खँग्वः एनिशिनाबे भाषाया खँग्वः *misi-ziibi* मिसि-जिब्बी नं वःगु ख गुकिया अर्थ तःधंगु खुसि ख। थ्व राज्यय् यक्व जंगल दु। मिसिसिपी देल्ता क्षेत्रय् धाःसा जंगल फडानी याना कपाय्या खेति १९गु शताब्दी निसें न्ह्यथंगु दु। वर्तमानय् थ्व राज्यया क्याटफिश लहिनेज्यां संरा अमेरिकाया दकले अप्व क्याटफिश उत्पादन या।
 
थ्व राज्यया चिं म्याग्नोलिया ग्रान्दिफ्लोरा सिमा ख। 

## इतिहास

## भूगोल
## अर्थतन्त्र
## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
मेइन

**मेइन** संयुक्त राज्य अमेरिकाया न्यु इङ्गल्याण्ड क्षेत्रया छगू उत्तरपूर्वी राज्य ख। थ्व राज्यया पूर्व व दक्षिणय् एट्लान्टिक महासागर, पश्चिमय् न्यु ह्याम्प्शायर व उत्तरय् क्यानाडाया प्रान्त क्वेबेक (उत्तर पश्चिम) व न्यु ब्रस्विक (उत्तरपूर्व) ला। मेइन संरा अमेरिकाया दकले उत्तर व दकले पूर्व राज्य ख। थ्व राज्य थनया प्राकृतिक दृष्यया निंतिं नांजा। थ्व राज्यया समुद्र तट, चिज्जागु च्वका, गुं आदिया निंतिं थ्व राज्य नांजा। थ्व राज्य समुद्री नसाः दसु अमेरिकन लब्स्टर, क्ल्याम आदिया निंतिं नं नांजा। 

## प्रशासन

## लिधंसा


## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापू
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्


किपा:A Lobster Boat at Bar Harbor.jpg
किपा:Desert of Maine - Freeport, ME - IMG 8012.JPG
किपा:First Congregational Church of Buxton ME.jpg


पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:मेइन
ब्यातन रुज, लुइजियाना

ब्यातन रुज लुइजियानाया राजधानी ख। थ्व नगर इस्त ब्यातन रुज प्यारिशय् ला। 

## स्वयादिसँ
* लुइजियाना
अगस्ता, मेइन

**अगस्ता** संयुक्त राज्य अमेरिकाया मेइन राज्यया राजधानी ख। नापं थ्व थाय् केनेबेक काउन्तीया मुख्यालय व मेइनया जनसंख्या केन्द्र ख।  सन् २०१०या जनगणनाय् थ्व नगरया जनसंख्या १९,१३६ दु। थ्व जनसंख्या नापं थ्व नगर भर्मोन्तया मोन्तपेलियर व साउद देकोताया पियर धुंका अमेरिकाया दकलय् म्हो जनसंख्या दूगु राजधानी ख।  केनेबेक खुसिया सिथय् लाःगू थ्व नगर युनिभर्सिटी अफ मेइन एट अगस्ताया छेँ नं ख। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* मेइन
* संयुक्त राज्य अमेरिका

पुचः:अमेरिका
मिशिगन

**मिशिगन** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू राज्य ख। थ्व राज्य ग्रेट लेक्स नापं ला। थ्व राज्य ओहायो, इन्डियाना, विस्कन्सिन व क्यानाडानाप स्वा। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका

पुचः:अमेरिका
बस्तन

**बस्टन** म्यासेच्युसेट्सया राजधानी ख।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* म्यासेच्युसेट्स

पुचः:बोस्टन
मोन्ताना

**** छगु अमेरिकी राज्य खः।
## राज्य

### सरकार
## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* अमेरिका
*
### पिनेयागु स्वापूत
*

पुचः:अमेरिका
नेब्रास्का

**नेब्रास्का** संरा अमेरिकाया मध्यपश्चिमया ग्रेट प्लेनय् दूगु छगू राज्य ख। थ्व राज्यया राजधानी लिङ्कन ख धाःसा दकले तःधंगु नगर ओमाहा ख। थ्व राज्यया दकले तःधंगु जनसंख्या जर्मन अमेरिकनया दु धाःसा पोलिश अमेरिकनतयेगु नं तःधंगु जनसंख्या दु। थ्व राज्यय् गोल्ड रश बिलय् यक्व बस्ती पलिस्था जुल। 

## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
न्यु ह्याम्प्शायर

**** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य खः। थ्व राज्य उत्तरपूर्वी संयुक्त राज्य अमेरिकाय् ला। थ्व राज्य न्यू इङ्गल्याण्ड क्षेत्रया ६गु राज्यय् छगू ख। थ्व राज्यया राजधानी कन्कर्ड ख धाःसा थुकिया दकले तःधंगु नगर म्यान्चेस्टर ख। निगुगु दकलय् तःधंगु नगर नाशुआ ख। मेमेगु मू नगरय् कीन, डोभर, पोर्ट्समाउथ, व मेरिम्याक ला।

थ्व राज्यया आदर्श वाक्य "लिभ फ्री अर डाइ" (Live Free or Die) ख व राज्यया उपनाम ग्रेनाइट राज्य ख। राज्यया स्वां लाइलाक खःसा राज्यया झंगः पर्पल फिन्च खः। न्यू ह्याम्पशायर न्यू इङ्गल्याण्डया छगू भाग ख। थ्व राज्यया पूर्वय् मेइन, दक्षिणय् म्यासाचुसेट्स, पश्चिमय् भर्मोन्ट व उत्तरय् क्यानाडाया छगू प्रान्त क्वेबेक ला।

सन् २०२०य् थ्व राज्यया जनसंख्या १३,७७,५२९ दु, अतः, थ्व राज्य जनसंख्याया ल्याखं संयुक्त राज्य अमेरिकाया १०गू दक्ले चिधंगु राज्य ख।

न्यू ह्याम्पशायरया पर्यटकीय आकर्षणया थाय्या धलखय् लेक्स रिजन, ह्वाइट माउन्टेन, व लौदनया न्यू ह्याम्पशायर मोटर स्पीडवे ला। न्यू ह्याम्पशायरया छुं नांजाःपिं मनूत फ्र्याङ्कलिन पियर्स, एडम स्यान्दलर व एयरोस्मिथ ब्याण्डया दुजःत ख। न्यू ह्याम्पशायर राष्ट्रपतिया प्रारम्भिक चुनावय् मतदान याइगु न्हापांगु राज्यया रुपय् नं नांजाः।

न्यू ह्याम्पशायर अमेरिकी स्वतन्त्रता युद्ध स्वया न्ह्यः बेलायती उपनिवेश ख। संयुक्त राज्य अमेरिकाया संविधान स्वीकार यायेधुंका सन् १७८८ जुन २१ खुनु थ्व राज्य ९गू राज्य जुल।

## भूगोल

## कासा

क्वय् बियातःगु कासा पुचःत न्यू ह्याम्पशायरय् दु ।

सन् १९८१इ हेनिकरय् पेन्टबल कासाया आविष्कार जुल  सटन हलिमया दकलय् न्हापांगु व्यावसायिक पेन्टबलया थाय् ख। 

लौडनय् न्यू ह्याम्पशायर मोटर स्पीडवे छगू ओभल ट्र्याक व रोड कोर्स ख गुकियात राष्ट्रिय मोटरस्पोर्ट च्याम्पियनसिप झ्वः दसु नास्कार कप सिरिज, नास्कार एक्सफिनिटी सिरिज, नास्कार क्राफ्त्सम्यान ट्रक सिरिज, नास्कार व्हेलेन मोदिफाइद तुर, अमेरिकन कनेदियन तुर, च्याम्प कार, व इन्दिकार सिरिज आदिया भ्रमण स्थल जूगु दु। मेमेगु मोटर रेसिङया थासय् एपिङया स्टार स्पीडवे व न्यू इंग्ल्याण्ड ड्रागवे, लीया ली युएसए स्पीडवे, क्लेरमोन्टया ट्विन स्टेट स्पीडवे, विन्चेस्टरया मोनाडनक स्पीडवे व कनानया कनान फेयर स्पीडवे ला।

न्यू ह्याम्पशायरय् निगु विश्वविद्यालय दु गुकिलिं फुक्क कलेजिएट कासाय् एनसीएए डिभिजन १ य् प्रतिस्पर्धा यानाच्वंगु दु: डार्टमाउथ बिग ग्रीन ( आइभी लीग ) व न्यू ह्याम्पशायर वाइल्डक्याट्स ( अमेरिका इस्त कन्फरेन्स), नापं स्वंगु एनसीएए डिभिजन २ टिम: फ्र्याङ्कलिन पियर्स रेभेन्स, सेन्ट एन्सेल्म हक्स, व साउदर्थ न्यू ह्याम्पशायर पेनमेन ( नर्थ इस्त-१० कन्फरेन्स)। मेमेगु अप्व स्कूलत एनसीएए डिभिजन III वा एनएआईएय् ब्वति काइ।

सन् २००२ निसें दँय् दँसं "ट्विन स्टेट" प्लेअफया इलय् हाईस्कूलया राज्यव्यापी अल-स्टारतयेसं १०ता कासाय् भर्मोन्ट विरुद्ध प्रतिस्पर्धा याइ। 

## लिधंसा


## स्वया दिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
लिङ्कन, नेब्रास्का

**लिङ्कन** संयुक्त राज्य अमेरिकाया नेब्रास्का राज्यया राजधानी ख। 

## लिधंसा
न्यु जर्सी

**न्हु जर्सी** अमेरिकायागु उत्तर-पूर्वी व मध्य एट्लान्टिक राज्य खः। 

## भूगोल
## ईतिहास
## शिक्षा
## राजनीति
## कासा
## अर्थतन्त्र
कार्सन सिति, नेभादा

**कार्सन सिति** नेवादाया राजधानी व छगू स्वतन्त्र नगर ख। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेभादा
* संयुक्त राज्य अमेरिका

पुचः:नेवादा
न्यु मेक्सिको

thumb|right|250px
**** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य खः।
## इतिहास

## भूगोल
## अर्थतन्त्र
## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
कङ्कर्द, न्यु ह्याम्प्शायर

**कङ्कर्द** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु न्यु ह्याम्पशायर राज्ययागु राजधानी खः। थौंया मेरिम्याक खुसिया सिथय् कङ्कर्द दूगु बुंइ द्वलंद्वः दँ न्ह्यःनिसें मूल अमेरिकीतय्सं बसोबास याःगु खः। खुसिया स्वनिगलय् बुँज्याया निंतिं बांलाःगु बुँ व मेरिम्याकय् अःपुगु यातायातया कारणं कङ्कर्द दूगु थाय् यात झिन्च्यागु शताब्दीइ अंग्रेजी भाषी च्वनामितेत थन हल। सन् १७२५इ म्यासाचुसेट्सं वःपिं आप्रवासीतेसं दयेकूगु थ्व समुदाय (कङ्कर्द)या नां झिन्च्यागु शताब्दीइ प्रचलित जुल। कङ्कर्दया छुं पुलांगु छेँत थौं नं मेन स्ट्रिटया उत्तरी छ्याकःलय् दनि। अमेरिकी क्रान्ति धुंकाया दँय् थ्व नगरया केन्द्रिय थासं थ्व नगरयात राज्यया राजधानीया निंतिं ल्ययेकल व सन् १८०८इ कन्कर्डयात राज्य सरकारया आधिकारिक केन्द्रया रुपय् पलिस्था यात। थौं थन दूगु १८१९या राज्य सदन छेँ अमेरिका देय्या सकल राज्यया दकलय् पुलांगु राज्य सदन छेँ ख गुकिलि व्यवस्थापिका संसदया कचात थःगु मू कक्षय् मुनी।

## लिधंसा

पुचः:न्यु ह्याम्प्शायर
त्रेन्तन, न्यु जर्सी

**त्रेन्तन** संयुक्त राज्य अमेरिकाया उत्तरपूर्वी राज्य न्यु जर्सीया राजधानी ख। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* न्यु जर्सी
* संयुक्त राज्य अमेरिका

पुचः:न्यु जर्सी
रेली, नर्द क्यारोलिना

**रेली** नर्द क्यारोलाइनाय राजधानी ख। 

## लिधंसा
एल्बानी, न्यु यर्क

**एल्बानी** संयुक्त राज्य अमेरिकाया न्यु यर्क राज्यया राजधानी ख। नापं, थ्व नगर एल्बानी काउन्तिया मुख्यालय नं ख। थ्व नगर न्यु यर्क सिति स्वया करिब १४० माइल उत्तरय् ला। एल्बानी हद्सन खुसिया सिथय् मोहःक खुसि स्वया करिब १० माइल दक्षिणय् ला। सन् २०१०या तथ्याङ्क कथं थ्व नगरया सकल जनसंख्या ९७,८५६ दु। एल्बानीया नापं दूगु नगर त्रोय, Schenectady, व Saratoga Springs, नाप एल्बानीया क्वातुगु स्वापू दु। थ्व नगरत नापं जाना एल्बानीं क्यापितल दिस्त्रिक्त धाःगु क्षेत्र दयेकु। थ्व क्षेत्रया मू लागा Albany-Schenectady-Troy महानगर क्षेत्रय् ला। थ्व महानगरया सन् २०१०या जनसंख्या ८,७०,७१६ दु। थ्व जनसंख्या न्यु यर्कया ४गु दकलय् अप्वगु व संरा अमेरिकाया ५८गु दकलय् अप्वगु नगरी जनसंख्या ख। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* न्यु यर्क
* न्यु यर्क नगर
कोलम्बस, ओहायो

**कोलम्बस** संयुक्त राज्य अमेरिकाया ओहायो राज्यया राजधानी व दकले तःधंगु नगर ख। वृहद कोलम्बस नगरी क्षेत्रय् कोलम्बस नगर नापं मेमेगु काउन्तितयेगु भूभाग नं ला। थ्व नगर क्षेत्र सिन्सिनाति व क्लिभल्यान्द धुंका ओहायोया दकले तःधंगु नगर क्षेत्र ख।  अमेरिकी मध्यपश्चिमय् कोलम्बस स्वंगु दकले तःधंगु नगर ख धाःसा सकल संयुक्त राज्य अमेरिकाय् थ्व नगर १५गु दकले तःधंगु नगर ख। थ्व नगर फ्र्याङ्क्लिन काउन्तिया काउन्ति सित नं ख। 
 
अथे जुसां थ्व नगर परिमार्जित जुया नापंया देलावेर काउन्ति व फेयरफिल्द काउन्तिया भूभाग नं थःगु अधीनय् तःगु दु। क्रिस्तोफर कोलम्बसया नामं नां वःगु थ्व नगरया पलिस्था सन् १८१२इ स्कियोता खुसि व ओलेन्तान्गी खुसिया दोभानय् जूगु ख। थ्व नगर सन् १८१६इ ओहायो राज्यया राजधानी जुवन। थ्व नगरया अर्थतन्त्रय् थी-थी आर्थिक क्षेत्रया प्रभाव दु। थ्व नगरय् शिक्षा, सरकार, विमा, बैंक, फेसन, दिफेन्स, उड़यन, नसाः, वसः, लजिस्तिक, स्तिल, उर्जा, मेदिकल रिसर्च, उसाँय् सेवा, हस्पितालिति, रितेल, प्रविधि आदि ख्यःया मू प्रभाव दु। 
आधुनिक कोलम्बस छगू प्राविधिक रुपय् परिष्कृत नगरया रुपय् विकशित जूगु दु। थ्व नगर हलिमया दकले तःधंगु निजी शोध व विकास प्रतिष्ठानत दसु बातेल मेमोरियल इन्स्तिच्युत (Battelle Memorial Institute); सिएएस (CAS वा Chemical Abstracts Service) हलिमया दकले तःधंगु क्लियरिङ्गहाउस, नेतजेत्स, हलिमया दकले तःधंगु आंशिक जेट विमान फ्लिटया आंशिक स्वामित्त्व दूगु संस्था, ओहायो राज्य विश्वविद्यालय, देय्या दकले तःधंगु क्याम्पस आदि दूगु नगर ख।

सन् २०१०या जनगणना कथं थ्व नगरया जनसंख्या ७,८७,०३३ दु। थ्व नगर ओहायो राज्यया दकले अप्व जनसंख्या दूगु नगर ख। 
 
सन् २००८य् कोलम्बस संरा अमेरिकाया १६गु दकले अप्व जनसंख्या दूगु नगर जुयाच्वन। ७५४,८८५ जनसंख्या नाप थ्व नगरया नगरी क्षेत्र व ईले देय्या ३२गु दकले अप्व जनसंख्या दूगु नगर जुयाच्वन। नापं थ्व नगर जनसंख्या कथं ४गु दकले अप्व जनसंख्या दूगु राज्यया राजधानी नं ख। थ्व नगरया करिब ११६००० मनु मेमेगु देशं वया थन बसोबास याःगु खने दु। थ्व कथं सण् २०००-२००६ दुनेया न्हुगु जनसंख्याय् ८२% मेगु देशं वःगु खने दु। 
 
युएसया जनगणना कथं थ्व नगरया नगरीय जनसंख्या १७,७३,१२० दु धाःसा सकल क्षेत्रया जनसंख्या (मेरियन व चिलिकोते नापं) २०,३१,२२९ दु।  
 
थ्व नगर संयुक्त राज्य अमेरिकाया बच्छि जनसंख्या नाप ५५० माइलया दुरी दुने ला।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*ओहायो

पुचः:ओहायो
पेन्सिल्भेनिया

**पेन्सिलभेनिया** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू राज्य ख। थ्व राज्य संयुक्त राज्य अमेरिकाया उत्तरपूर्वय्, मध्य-एत्लान्तिक व ग्रेत लेक क्षेत्रय् ला। थ्व राज्यया सीमाय् दक्षिणपूर्वय् देलावेर, दक्षिणय् मेरिल्यान्द, दक्षिण-पश्चिमय् वेस्त भर्जिनिया, पश्चिमय् ओहायो, उत्तरपश्चिमय् आइरी पुकु व ओन्तारियो, क्यानादा, उत्तरय् न्यु यर्क व पूर्वय् न्यु जर्सी ला। एपेलाचियन पर्वत थ्व राज्यया दथुं वं। 

पेन्सिल्भेनिया संरा अमेरिकाया ३३गु दकलय् तःधंगु व ६गु दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु राज्य ख। नापं थ्व राज्य ९गु दकलय् अप्व जनघनत्त्व दूगु राज्य नं ख। थ्व राज्यया दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु ४गु नगर फिलादेल्फिया, पित्सबर्ग, एलेनताउन व इरि ख। थ्व राज्यया राजधानी ह्यारिसबर्ग ख। पेन्सिल्भेनियाया इरि खुसिइ  हाकः तट दु धाःसा देलावेर इस्तुअरीइ  हाकःगु तटीय क्षेत्र दु।  थ्व राज्य अमेरिकाया ऐतिहासिक १३गु उपनिवेशय् छता ख। 

## भूगोल

पेन्सिल्भेनिया उत्तरं दक्षिणय्  व पूर्वं पश्चिमय्  दु। सकल क्षेत्रफल य्,  जमिन व  आन्तरिक जलसम्पदा, व  आइरी पुकु दु।  थ्व राज्य संयुक्त राज्य अमेरिकाया ३३गु दकलय् तःधंगु राज्य ख।
पेन्सिल्भेनियाय्  आइरी पुकु नापंया तटीय क्षेत्र दु धाःसा  देलावेर इस्तुअरीया तटीय क्षेत्र दु।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका
ओक्लाहोमा सिटी

**ओक्लाहोमा सिटी** संयुक्त राज्य अमेरिकाया ओक्लाहोमा राज्यया राजधानी ख। 

## स्वयादिसँ
* ओक्लाहोमा

पुचः:ओक्लाहोमा
प्रभिदेन्स

**प्रभिदेन्स** बाय् प्रोभिदेन्द बाय् प्रोभिडेन्स संयुक्त राज्य अमेरिकाया रोद आइल्यान्द राज्यया राजधानी ख। 

## प्रशासन
thumb|प्रोभिडेन्स सिटी काउन्सिलया क्वथा
प्रोभिडेन्स नगर परिषदय् १५म्ह पार्षद (काउन्सिलर) दइ, नगरया प्रत्येक वडां छम्ह,  गुकिलिं अध्यादेश दयेकी व वार्षिक बजेट पारित याइ।  प्रोभिडेन्सं छगू बल्लाःगु-मेयरया शासनया स्वरुप छ्येलि गुकिलि नगर परिषदं कार्यकारी कचा (मेयर)या शक्ति विरुद्ध चेकया रुपय् ज्या याइ। प्रोभिडेन्स सिटी काउन्सिलया दुजःत प्रोभिडेन्सया झिंन्यागू वडाया बासिन्दातय्सं ल्यइ। नगर परिषदया दुजःत प्यदँया कार्यकालया निंतिं निर्वाचित जुइ। नगर बडापत्रं कथं इमिसं अधिकतम स्वकः लगातार पूर्ण कार्यकालया निंतिं सेवा यायेछिं (न्हापा निदँ स्वया म्हो सेवा याःगु छुं नं आंशिक कार्यकालयात त्वःताः)।

राज्यया राजधानीया रुपय्, प्रोभिडेन्सय् रोड आइल्याण्ड महासभा बाय् जेनेरल असेम्ब्ली दु, नापं रोड आइल्याण्ड स्टेट हाउसय् गभर्नर व ल्युतिनेन्त गभर्नरया ज्याकुथि नं दु। प्रोभिडेन्सय् प्रोबेट व सुपरियर कोर्ट नं दु। रोड आइल्याण्ड जिल्लाया निंतिं अमेरिकी जिल्ला अदालत केनेडी प्लाजा लिक्क च्वंगु प्रोभिडेन्स सिटी हलया पारिइ डाउनटाउनय् लाः ।

## स्वयादिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका
टेनिसी

संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू राज्य।

## नांजाःगु थाय्
* न्याशभिल, टेनिसी
* ग्रेसल्यान्ड

पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका
पियर

**पियर** (अंग्रेजी भासय्:Pierre) संयुक्त राज्य अमेरिकाया साउथ दाकोता राज्यया राजधानी ख। 

## स्वयादिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका
न्याश्भिल

**न्याश्भिल** अमेरिकायागु टेनिसी राज्ययागु राजधानी व दक्ले तधंगु सहर खः।

पुचः:सहर
युताः

**** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य खः।
## इतिहास

## भूगोल
## अर्थतन्त्र
## लिधंसा

## स्वया दिसँ
### स्वापू दुगु च्वसु
* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
मोन्टपेलियर

**मन्तपिलियर** संयुक्त राज्य अमेरिकाया भर्मन्त राज्यया राजधानी ख। थ्व थाय् वाशिंगटन काउन्टीया शायर टाउन (काउन्टीया सिट) नं ख। भर्मोन्टया राजधानीया रुपय् मोन्टपेलियर भर्मोन्ट सरकारया विधायक छेँ भर्मोन्ट स्टेट हाउस दूगु थाय् ख। भर्मोन्ट स्टेट हाउसय् लुँया गुम्बद दु। सन् २०२०या जनगणना कथं थ्व थासय् ८,०७४ मनु दु। जनसंख्याया ल्याखं थ्व नगर संयुक्त राज्य अमेरिकाया दकलय् चिधंगु राज्यया राजधानी ख। भर्मोन्ट इतिहास संग्रहालय व भर्मोन्ट कलेज अफ फाइन आर्ट्स मोन्टपेलियरय् दु।

राज्यया व्यवस्थापिका संसदं मोन्टपेलियरयात सन् १८०५स राज्यया राजधानी दयेकूगु ख। 

## स्वयादिसँ
* भर्मन्त
वायोमिङ

**वायोमिङ** पश्चिमी संयुक्त राज्य अमेरिकाय् स्थित छगू च्वापुगुं लागाया अमेरिकी राज्य ख। थ्व राज्यया पश्चिमी २/३ भूभागय् आपालं पूर्वी रक्की पर्वतया च्वापुगुं श्रृङ्खला दु धाःसा पूर्वी १/३ भूभाग उच्च समथल प्रेरी भूमि वा हाइ प्लेन्स दु। वायोमिङ संयुक्त राज्य अमेरिकाया १०गु दक्ले तःधंगु क्षेत्रफल दूगु राज्य ख तर थ्व राज्य देय्या हे दक्ले म्हो जनसंख्या दूगु राज्य ख। सन् २०१०या जनगणना कथं थ्व राज्यया जनसंख्या ५६३, ६२६ दु। थ्व जनसंख्या सन् २००० स्वया १४।१% अप्व।  चेयेनी थ्व राज्यया राजधानी व दक्ले तःधंगु नगर ख। थ्व नगरया जनसंख्या करिब ६०,००० दु।

## इतिहास

## भूगोल
थ्व राज्यया मू थाय् थ्व कथं दु

## अर्थतन्त्र

## लिधंसा


## स्वया दिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका

## पिनेया स्वापूत
*अमेरिकी सरकारया वेबथाय्

पुचः:अमेरिकाया राज्य
पुचः:
चार्ल्सतन, वेस्त भर्जिनिया

**चार्ल्सटन** संयुक्त राज्य अमेरिकाया वेस्त भर्जिनिया राज्यया राजधानी व दकलय् तःधंगु नगर ख। थ्व नगर एल्क व कनवा खुसिया दोभानय् कनवा काउन्तिइ ला। सन् २०१३स तथ्याङ्क अनुमान कथं थ्व नगरया जनसंख्या करिब ५०,८२१ दु। थ्व नगरर्या वृहद् नगर क्षेत्रया जनसंख्या धाःसा २,२४,७४३ दु। थ्व नगर वेस्त भर्जिनिया राज्यया सरकार, बनेज्या व उद्योग केन्द्र ख। थ्व नगरय् थ्यंगु न्हापांगु उद्योगय् चि व प्राकृतिक ग्यास मू उद्योग ख। लिपा, थ्व नगरया मू औद्योगिक व आर्थिक विकासया स्रोत ह्यंग्वाः उद्योग जुवन। वर्तमानय् व्यापार, उपयोगिक वस्तु, सरकार, चिकित्सा, शिक्षा आदि थ्व नगरया मू आर्थिक स्रोतया रुपय् स्थापित जूगु दु।

## स्वयादिसँ
* वेस्त भर्जिनिया
म्यादिसन, विस्कन्सिन

**मेडिसन** छगू नगर ख। थ्व नगर संयुक्त राज्य अमेरिकाया विस्कन्सिन राज्यया राजधानी ख।
## स्वयादिसँ
*विस्कन्सिन
*संयुक्त राज्य अमेरिका
अर्जुन एम् बि टि

**अर्जुन एम् बि टि** भारतीय सेनानं देकुगु छगु आधुनिक युद्ध यन्त्र खः।
दक्षिण एसिया

दक्षिण एसिया एसियायागु दक्षिणयागु छगु भूभाग खः। थ्व थासे दुगु देतेगु नां थ्व कथं दु-
* नेपा:
* भारत
* बंगलादेश
* श्रीलंका
* मालद्विप
* पाकिस्तान
* भूटान
ब्लिंक १८२

**ब्लिंक १८२**  (ब्लिंक वान-एट्टिटु) छगु अमेरिकी पंक रक ब्यान्ड ख।
अप्रिल

**अप्रिल** ग्रेगोरियन पात्रोयागु प्यंगुगु ला खः। थ्व लायागु नां रोमनय् नां अप्रिलिस् व फांसेय् नां एभ्रिल खः। थ्व ला दंयागु दक्ले न्हापांगु ३० न्हु दुगु ला खः। थ्व लायागु दक्ले न्हापांगु दिं यात आंग्लोफोनी थासय् "अप्रिल फूल" धका हनिगु चलन दु। थ्व लायागु दिं थुकथलं दु:-

*अप्रिल १ 
*अप्रिल २ 
*अप्रिल ३ 
*अप्रिल ४ 
*अप्रिल ५  
*अप्रिल ६  
*अप्रिल ७ 
*अप्रिल ८ 
*अप्रिल ९ 
*अप्रिल १० 
*अप्रिल ११ 
*अप्रिल १२ 
*अप्रिल १३  
*अप्रिल १४  
*अप्रिल १५ 
*अप्रिल १६ 
*अप्रिल १७ 
*अप्रिल १८ 
*अप्रिल १९  
*अप्रिल २० 
*अप्रिल २१
*अप्रिल २२ 
*अप्रिल २३ 
*अप्रिल २४ 
*अप्रिल २५ 
*अप्रिल २६ 
*अप्रिल २७ 
*अप्रिल २८ 
*अप्रिल २९ 
*अप्रिल ३०

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रो
ज्यानुवरी १

**ज्यानुवरी १** जुलियन पात्रो व ग्रेगोरियन पात्रोया न्हापांगु दिं ख। 

## झाकात
### इ पू
* इ पू १५३ - रोमन कन्सुलतेसं इमिगु न्हुगु दं ज्याकुथिइ न्ह्यथनि।
* इ पू ४५ - जुलियन पात्रो न्ह्यथनि।
### ०-१०००
* ४०४ - रोमया दक्ले लिपांगु ग्लेडियटर धेंधेंबल्ला जुइ।
* ६३० - मोहम्मद मक्काय् सेनानाप बिज्यावनि व लिपा मक्का त्यानादि।
* ९९० - कीभेन रुसतेसं जुलियन पात्रो मानेयाइ।
### १०००-१५००
* १२५९ - माइकेल ८ पलाइओलोगोस, वय्‌कया वार्ड जोह्न ४ लस्करिस नापं नाइसेइया साम्राज्यया द्वैध शासन यानादि। 
* १४३८ - अल्बर्ट २ जर्मनीमि हंगेरीया जुजु जुइ।
* १५१५ - फ्रान्सिस १ फ्रान्सयाम्ह फ्रान्सया जुजु जुयादि।
* १५२७ - क्रोएसियन नोबलतेसं फर्डिन्यांड १, पवित्र रोमन सम्राट अस्ट्रियाम्ह यात क्रोएसियाया जुजुया रुपय् सेतिनया संसदय् निर्वाचित याइ।

### १६००-१८९९
* १६०० - स्कटल्याण्डं जुलियन पात्रो चलनचल्तीइ हःगु।
* १६५१ - इंगल्याण्डया चार्ल्स द्वितीय स्कटल्याण्डया जुजु जूगु।
* १६६० - स्यामुइल पेपीस्नं थःगु डायरी न्ह्यथंगु।
* १६७३ - न्युयर्क सिटी व बोस्टन दथुइ साधारण डाक वितरण सेवा न्ह्यथंगु। 
* १७०० - रुसं जुलियन पात्रोया छ्येला न्ह्यथंगु।
* १७०७ - पोर्चुगलया जोन पञ्चम पोर्चुगलया जुजु जूगु।
* १७३९ - बूभे टापू फ्रेञ्च अन्वेषक जां-बाप्टिस्टे चार्ल्स बूभे दे लोजिएनं पत्ता लगे याःगु। 
* १७७२ - हलिमया दक्ले न्हापांगु ट्राभलर चेक लन्दनय् न्ह्यथन। 
* १७८८ - द टाइम्सया न्हापांगु संस्करण न्ह्यथन। 
* १७९७ - अल्बानी न्युयर्क राज्यया राजधानी जुवन। थ्व स्वया न्ह्य थ्व राज्यया राजधानी किंग्स्टन ख।

## बिदा व पर्व
### हनिगु कथं
* Many countries around the world using Gregorian calendar - New Year's Day; often celebrated at 0:01 with fireworks.
* क्वान्जाया अन्तिम दिं
* United States - Copyright Expiration Day, celebrating the expiration of the copyright of a year's worth of works of authorship into the public domain. Not celebrated from 1978 to 2018 because of repeated copyright term extensions.
* January 1st is also the given "birthday" to many refugees who come to safe countries but are unable to give a documented date of birth.

### देय् कथं
* क्युबा लिबरेसन दिं।
* चेक गणतन्त्र: चेक गणतन्त्रया पलिस्था।
* हेइटी स्वतन्त्रता दिं।
* स्लोभाकिया: स्लोभाक गणतन्त्रया पलिस्था।
* सुडान स्वतन्त्रता दिं।

### नगर कथं
* New Year's Day Parade in London, United Kingdom.
* Vienna New Year's Concert
* Pasadena, California - The Tournament of Roses Parade and, traditionally, the Rose Bowl football championship.

## लिधंसा

## पिनेया स्वापूत
* बिबिसि: अन् दिस देय्
* 
* अन् दिस् देय् क्यानाडा

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
फेब्रुवरी १४

थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु ४५औं दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथं दु:

## मू घटनातः
* भ्यालेन्टाइनस् डे धागु नख थ्व हे दिं य् ला:। 

### न्हापा न्हापा

### १९औं शताब्दी

### २०औं शताब्दी

### २१औं शताब्दी
* कातलर् तिऩम्

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
इस्वि सम्बत

**इस्वि सम्बत** हलिं यङ्क छ्यलाबुला जुयाच्वंगु सम्बत खः । 

## इस्वि सम्बता ला
इस्वि सम्बतया झिन्निला थुगु कथं दु । :-
*ज्यानुवरी
*फेब्रुवरी
*मार्च
*अप्रिल
*मे
*जुन
*जुलाई
*अगस्ट
*सेप्टेम्बर
*अक्टोबर
*नोभेम्बर
*डिसेम्बर 

## इतिहास
पादरी ग्रेगोरियन १३नं जुलियन सम्बतयातः हिलाः थ्व सम्बत पिकाःगु खः ।
मे १

थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु छगु दिं खः। थ्व दिंयात अन्तराष्ट्रिय मजदूर दिवसया कथं नं हनिगु या। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथं दु:

## मू झाका
* ३०५ - डायोक्लेटियन (Diocletian) व म्याक्सिमियन (Maximian) रोमन सम्राटया पदं अवकाश।
* ८८० – द Nea Ekklesia Constantinopleया पलिस्था, थ्व गिर्जाघरया नमुनाय् लिपाया दक्व क्रस-इन्-स्क्वायर अर्थोडक्स गिर्जाघरत देकिगु जुल।  
* १३२८ – स्कटिश स्वतन्त्रता युद्ध क्वचालः एडिनबरा-नर्थाम्प्टन सन्धि कथं इंगल्यान्डया राजतन्त्रं स्कटल्यान्डया राजतन्त्रयात स्वतन्त्र राज्यया रुपय् म्हसीकल। 
* १५७६ - स्टेफान बाटोरी (Stefan Batory)ट्रान्सिल्भेनियाया राजकुमारं एना ज्यागिलोन (Anna Jagiellon)नाप इहिपा याइ व वय्‌कःपिं पोलिश-लिथुआनियन राष्ट्रमण्डलया द्वैध-शासक जुयादि। 
* १७०७ - एक्ट अफ युनियन कथं इंगल्यान्ड व स्कटल्यान्डया राजतन्त्र जाना ग्रेट ब्रिटेनया राजतन्त्रया पलिस्था जुइ। 
* १७५१ - अमेरिकाय् दक्ले न्हापांगु क्रिकेट कासा धेधेबल्ला म्हिति। 

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
मे (ग्रेगोरियन)

**मे** ग्रेगोरियन पात्रोयागु न्यागुगु ला खः। थ्व लायागु दक्ले न्हापायागु दिंयात अन्तरराष्ट्रिय श्रम दिं यागु रुपय् हनिगु चलन दु। थ्व लायागु दिं थुकथलं दु:-

* मे १ 
* मे २ 
** सन् १५५९– प्रेस्बितेरियन पादरी जन नक्स प्रवासं लिहां वःसें स्कतिश रिफर्मेसनया नेतृत्त्व याःगु। 
** सन् १८८९– वुकाले(Wuchale)या सन्धिइ हस्ताक्षर नापं इतालो-इथियोपियन युद्ध क्वचाल। 
** सन् १९६४– भियतनाम युद्ध: भियत कङ्गया कमान्दोतेसं युएसएनएस कार्दय् बम विष्फोट यासें लःखःयात लखय् दुंगु। 
** सन् १९९९– मिरेया मोस्कोसो (Mireya Moscoso) पनामाया न्हापांम्ह मिसा राष्ट्रपति जूगु। 
** सन् २०१४– अफगानिस्तानया बदख्शाँ प्रान्तय् भूक्षय जुया ३५० स्वया अप्व मनू मदूगु। 
* मे ३ 
** सन् १४८१– रोद्स द्विपया दकलय् भीषण भुखाय् करिब ३०द्व मनू मदूगु। 
** सन् १८४८– दर्बिशायर, इङ्गल्यान्दय् बेलायती ग्रन्थ बिवुल्फय् कनातःगु थें न्याःगु गुं-फाया च्वका दूगु एङ्गलो-स्याक्सन मुकुट लूगु।  
** सन् १९३९– सुभाष चन्द्र बोसं अल इन्दिया फर्वार्द ब्लक (All India Forward Bloc) स्थापना याःगु। थ्व पुचः भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसया दुने गान्धीवादी अहिंसाया विरोधी पुचः खः। 
** सन् १९९९– ब्रिज क्रिक, ओक्लाहोमाय् पृथ्वीया दकलय् तःच्वःगु फय् (३०१ ± २० माइल प्रति घौ वा ४८४ ± ३२ km/h) वःगु। 
* मे ४ 
** सन् १४९३– पोप अलेक्जेन्दर६ नं इन्तर काएतेरा (Inter caetera) लागू याःगु। थ्व नापं न्हूगु हलिंया स्पेनी व पोर्चुगिज सीमा निर्धारण जूगु।  
** सन् १७७६– अमेरिकन क्रान्ति: रोद आइल्यान्दया कोलोनीं व प्रोभिदेन्स प्लान्तेसनं बेलायती राजतन्त्र प्रति थःगु निष्ठा/समर्थन लितकाल। १३गू कोलोनीइ थथे राजतन्त्रया अधिनायकत्व त्वतूगु थ्व न्हापांगु घटना ख।  
** सन् १९४२– लिउ हलिं हताः: जापानी साम्राज्यया नाविक ल्वाभः लःखतं अलाइद नाविक सेनातेतत आक्रमण याःगु। थ्व नापं कोरल सागरया ल्वापू शुरु जूगु।
** सन् १९७४– जापानया सकल मिसातेगु पुचलं मनास्लु च्वापुगुं गःगु। ८००० मितर स्वया तःजाःगु च्वापुगुं मिसातेगु जक पुचलं गःगु थ्व न्हापांगु घटना खः। 
** सन् १९७९– मार्गरेत थ्याचर बेलायतया न्हापांम्ह मिसा प्रधानमन्त्री जुयादीगु। 
* मे ५ 
** सन् १६४६– न्हापांगु अंग्रेजी गृह युद्ध: चार्ल्स प्रथमं स्कतिश कोभेनेन्तर नेता देभिद लेस्लीयाके आत्मसमर्पण याःगु। 
** सन् १८६४– अमेरिकी गृह  युद्ध: युनियन सेनापति जेनरल युलिसेस ग्रान्तं भर्जिनियाया ओभरल्यान्द सैन्य अभियानया झ्वलय् न्हापांगु निष्कर्षहीन ल्वापू, विल्दरनेसया ल्वापू, स्पत्सिल्भेनिया काउन्तिइ ल्वागू। 
** सन् १८९१– न्युयर्कया कार्नेगी हल, एन्द्र्यु कार्नेगीं थःगु परोपकारी कुतःया झ्वलय् आधिकारिक कथं चायेकादिल। 
** सन् १९८०– ब्रिटिश स्पेसल एअर सर्भिसं थःगु इरानी राजदूतावास पूर्नकब्जा याःगु। थ्व दुतावासयात इरानया अरब विखण्डनवादीतेसं कब्जा यायेधुंका खुनु तकया ल्वापू जूगु खः।  
** सन् २००७– केन्या एअरलाइन्स फ्लाइत ५०७ दुर्घटनाय् ११४म्ह मनू मदूगु। 
* मे ६ 
** सन् १५३६– स्पेनीतेगु इङ्का साम्राज्य कब्जाया झ्वलय् दूगु युद्ध: इङ्कातेगु जुजु (सापा इङ्का) माङ्को इङ्का युपानकिया सेनां कुस्कोय् दूगु स्पेनी कन्क्विस्तादोरतेगु सेनायात झिला तक आक्रमण याःगु। 
** सन् १७८२– थाइल्यान्दया राजधानी ब्याङ्ककय् जुजु च्वनादीगु ग्रान्द प्यालेसया दयेकेज्या न्ह्यथंगु। 
** सन् २००४– तेलेभिजन ज्याझ्वः फ्रेन्दसया लिपांगु भाग पिथंगु। 
* मे ७ 
* मे ८ 
* मे ९ 
* मे १० 
* मे ११ 
* मे १२ 
* मे १३ 
* मे १४ 
* मे १५ 
* मे १६ 
* मे १७ 
* मे १८ 
* मे १९ 
* मे २० 
* मे २१
* मे २२ 
* मे २३ 
* मे २४ 
* मे २५ 
* मे २६ 
* मे २७ 
* मे २८ 
* मे २९ 
* मे ३० 
* मे ३१

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रो
सम्बत

**सम्बत** धागु दंयागु ल्याखं तेगु छगु प्रणाली खः। हलिमय् यक्व थासे यक्व कथं यागु सम्बततेगु छ्येलेज्या जुयाच्वंगु दु। हलिमय् छ्येलिगु सम्बततः थु कथलं दु:-
*नेपाल सम्बत
*बुद्ध सम्बत
*सक सम्बत
*बिक्रम सम्बत
*इस्वि सम्बत
*हिजरी सम्बत

पुचः:सम्बत
निन्हि

**आईतवाः** धागु वाःया न्हापांगु न्हि खः ।

## नां
थ्व न्हिया नां **[[निभाः]]**या नामं दूगु खः ।

पुचः:वाःया न्हि
बिक्रम सम्बत

**बिक्रम सम्बत** छगु सम्बत खः। थ्व सम्बत भारतीय जुजु बिक्रमादित्ययागु नां न न्ह्यथंगु खः। थ्व छगु सौर्यमांस सम्बत ख:। थ्व सम्बतयागु छ्येलेज्या भारतीय उपमहाद्वीपय् व विशेषयाना नेपा:य् जुगु खने दु। थ्व सम्बतयागु ला थुकथलं दु:
*बैशाख
*जेष्ठ
*आषाढ
*श्रावण
*भाद्र
*आश्विण
*कार्तिक
*मार्गसिर
*पौष
*माघ
*फाल्गुण
*चैत्र

 

## External links

* नव वर्ष २०७९ को शुभकामना
अगस्ट १५

**१५ अगस्ट**, थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु छगु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथं दु:

## मू झाकातः
* १९४७ - भारतय् बेलायती शासन क्वचाया भारतया स्वतन्त्रता। 

## बुगु
* १७७१ - वाल्टर स्कट, स्कटल्यान्डया नांजाम्ह ऐतिहासिक उपन्यासकार व चिनाखंमि।
* १८७२ - अरबिन्द घोष,बङ्गाली राजनैतिक नेता, आध्यात्मसाधक व दार्शनिक।
* १८९२ - लुइ दि ब्रय, नोबेल सिरपा त्यामि फ्रान्सयाम्ह रसायनशास्त्री।
* १९२२ - सैयद ओयालिउल्लाह, छम्ह बङ्गाली कथाशिल्पी।
* १९२६ - सुकान्त भट्टाचार्य, बांला साहित्यया छम्ह चिनाखँमि।
* १९४५ - आल्याँ जुपे, फ्रान्सया प्रधानमन्त्री। 
* १९४५ - खालेदा जिया बांलादेशया प्रधानमन्त्री।

## मदुगु
* १९७५ - शेख मुजिबुर रहमान, बंगलादेशया पलिस्थामि व प्रथम राष्ट्रपति।

## दिवस
* भारतया स्वतन्त्रता दिवस (१९४७)।

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
साँचो यशु गिर्जाघर

**साँचो यशु गिर्जाघर** चीनया बेइजिन्गय् १९१७ य् पलिस्था जूगु छगू जक स्वतन्त्र गिर्जाघर ।
 
थौंकन्हय् थुगु संस्थाया ४५ गू देसय् यानाः मुक्कं १५ लाख दुजःत दु । थ्व संस्था इसाई धर्म अन्तरगत प्रोटेस्टेन्ट समुदायलिसे स्वापू दु । थुगु चर्चय् क्रिस्‌मस व इस्टर पर्व हनीमखु । थ्व चर्च भारतय् सन् १९३२ स पलिस्था जूगु खः। 

थुगु चर्चया १० प्रमुख विश्‍वास क्वय् न्ह्यथना कथंया दु 

# बाप्तिसम
# पवित्र आत्मा
# पवित्र सम्बन्ध
# तुति सिलेगु 
# पवित्र बाइबल
# मोक्ष
# अन्तिम न्याय
# सब्बाथ दिं (शनिवाः)
# यशु क्राइस्ट
# गिर्जाघर