सहारा

**सहारा** उत्तर अफ्रिकाय् दयाच्वंगु छगू मरुभूमि ख।  नापं थ्व हलिंया दकलय् तःधंगु क्वाः मरुभूमि ख व समग्र मरुभूमिइ स्वंगुगु दकलय् तःधंगु मरुभूमि ख, थ्व मरुभूमि एन्टार्क्टिका व उत्तरी आर्कटिक स्वया जक्क चिधं।   

"सहारा" नां अरबी खँग्वलं वःगु ख। थ्व छगू बहुवचनवाची खँग्वः ख गुकिया अर्थ "मरुभूमि" ख।    

मरुभूमिं उत्तरी अफ्रिकाया यक्व भागय् दयाच्वंगु दु। भूमध्यसागरया तटय् उर्वर क्षेत्र, मघरेबया एटलस पर्वत, व इजिप्ट व सुडानया नाइल स्वनिगःयात त्वःताः सकल उत्तरी अफ्रिका थ्व मरुभूमिइ ला। 

थ्व मरुभूमि पूर्वय् लाल सागर व उत्तरय् भूमध्यसागरं पश्चिमय् एटलान्टिक महासागर तक्क थ्यनाच्वंगु दु, पश्चिमय् बुलुहुँ मरुभूमिं तटीय मैदानय् हिलावनि। थ्व मरूभूमिया दक्षिणय् साहेल अर्ध-शुष्क उष्णकटिबंधीय सभानाया छहाकः, नाइजर खुसिया स्वनिगः व सब-सहारा अफ्रिकाया सुडान क्षेत्र ला। सहारायात यक्व क्षेत्रय् बायेछिं, गुकिलि पश्चिमी सहारा, मध्य अहग्गर पर्वत, तिबेस्ती पर्वत, ऐर पर्वत, टेनेरे मरुभूमि व लिबियाया मरुभूमि ला।

यक्व सलंसः दँ निसें सहारा २०,००० दँया चक्रय्  पृथ्वीया धुरीया हिला (लगभग २६,००० दँ)या पूर्वाग्रहया कारणं मरुभूमि व सभाना घाँय् भूमिया दथुइ हिलाच्वंगु दु। पृथ्वीया धुरी हिलेबिले सूर्द्यःया जःया मात्रा हिली व उत्तर अफ्रिकी मन्सुनया थाय् हिली।

## भूगोल
thumb| अफ्रिकाया मू बायोम
thumb| नासा वर्ल्डविन्डं २००२ या सहाराया भूउपग्रहया किपा
सहारा अल्जेरिया, चाड, इजिप्ट, लिबिया, माली, मौरिटानिया, नाइजर, पश्चिमी सहारा व सुडानया तःधंगु भाग व दक्षिणी मोरक्को व ट्युनिसियाया छुं भागय् ला। थुकिं  कःघाइ, थ्व अफ्रिकी महादेशया ३१% क्षेत्र ख। यदि दक्वं लागाय्  स्वयां म्ह्व औसत वार्षिक वा थाय्यात ल्या खायेगु खःसा, सहाराया क्षेत्रफल  जुइ । थ्व अफ्रिकी विशाल फिजियोग्राफिक विभागया स्वंगु बिस्कं फिजियोग्राफिक प्रान्तय् छगू ख। सहारा थुलि तःधं व चकंगु दु कि सैद्धान्तिक रुपं मेमेगु नगुलिं स्वःसा पृथ्वीया सतहया विशेषताया रुपय् थुकियात लुइके फइ । 

सहारा मू कथं चट्टानी हमादा (चट्टानी पठार) क्षेत्र ख। सामान्य विश्वासया विपरित ergs (समुद्री फि – फिया द्युनं त्वपुयातःगु तःधंगु थाय् ) थ्व मरुभूमिया छगू चिधंगु भाग जक ख।  तर यक्व बालुवाया डुन  तजाः ।  वायु वा दुर्लभ वर्षां मरुभूमिया विशेषतायात आकार बी: फिया टिला, टिलाया बुँ, फिया समुद्र, ल्वहंया पठार, गिट्टीया मैदान ( *reg* ), सुख्खा उपत्यका ( *wadi* ), सुख्खा पुखु ( *oued* ), व चिकंया समतल ( *shatt* वा *chott* )।  असामान्य भूमिरुपय् मौरिटानियाया रिचाट संरचना दुथ्याः ।

यक्व गालं बायातःगु  पर्वः व ज्वालामुखी, मरुभूमिं थहां वइ, गुकिलि ऐर पर्वत, अहाग्गर पर्वत, सहारान एटलस, तिबेस्ती पर्वत, अद्रार डेस इफोरास, व लाल सागर पर्वत ला । सहाराया दकलय् तजाःगु च्वका एमी कौसी ख। थ्व उत्तरी चाडया तिबेस्ती झ्वलय् लाःगु छगू ज्वालामुखी ख।

मध्य सहारा हाइपरएरिड (तसकं गनाच्वंगु)  दु, गुकिलि म्हो जक स्वांमा दु। मरुभूमिया उत्तरी व दक्षिणी सिथय् उच्चभूमि नापं, विरल घाँय् व मरुभूमिया झाःया क्षेत्र दु, वादीइ सिमा व तजाःगु झाः दु, गन खःसु मुनि। मध्य, अतिशुष्क क्षेत्रय् मरुभूमिया यक्व उपविभाजन दु: तानेजरौफ्त, टेनेरे, लिबियाया मरुभूमि, पूर्वी मरुभूमि, न्युबियन मरुभूमि आदि। थुगु तसकं शुष्क थासय् यक्व दँ तक वा वइमखु।

उत्तरय् सहारा इजिप्ट व लिबियाया छुं भागय् भूमध्यसागरया क्षेत्रय् थ्यं। सहारा उत्तरी अफ्रिकाया भूमध्यसागरीय गुं, सिं-बुं, व स्क्रब इको-क्षेत्रया सीमाय् ला। थ्व फुक्कं थासय् भूमध्यसागरीय जलवायु दूगु विशेषता दु। फ्र्याङ्क ह्वाइट  व भूगोलविद् रोबर्ट क्यापोट-रेया वनस्पति मापदण्ड कथं   सहाराया उत्तरी सीमा ताय्​गः सिमा सयेकेगु उत्तरी सीमा व एस्पार्तो घांय् बुइगु दक्षिणी सीमा ख। थ्व घांय् भूमध्यसागरीय मघरेब व आइबेरियाय् बुइ। उत्तरी सीमा नं   वार्षिक वर्षा जुइगु आइसोहेत नाप ज्वःलाः। 

दक्षिणय् सहाराया सीमा साहेल ख, थ्व छगू सुख्खा उष्णकटिबंधीय सभानाया हाकः ख गुकिलि ताल्लाःगु वा वइगु मौसम दु। थ्व अफ्रिकाया पूर्व निसें पश्चिम तक्क न्यनाच्वंगु दु। सहाराया दक्षिणी सीमा वनस्पति कथं *कोर्नुलाका मोनाकान्था* ( चेनोपोडियासीया गंगु मौसमय् ह्वइगु दुजः)या दक्षिणी सीमां वा साहेलया विशिष्ट घाँय् *सेन्क्रस बाइफ्लोरसया* उत्तरी सीमां क्यनि।   जलवायु मापदण्ड कथं, सहाराया दक्षिणी सीमा  वार्षिक वर्षाया isohyet दु (थ्व दीर्घकालीन औसत ख, छाय् धाःसा वार्षिक वर्षा दँय्-दच्छि पाइ)। 

सहाराय् दूगु महत्त्वपूर्ण नगरय् नोउआकचोट, माउरितानियाया राजधानी; अल्जेरियाय् तमनरसेट, ओउआर्ग्ला, बेचार, हसी मेसाउद, घरदैया, व एल ओउएद ; मालीया तिम्बुक्तु, नाइजरया अगाडेज, लिबियाया घाट, व चाडय् फाया-लार्जौ ला।

## पिनेयागु स्वापुतः

* Trans-Sahara routes
* Sahara pictures from Algerian UN Permanent Mission website
* Flora and Fauna of the Sahara

## लिधंसा

पुचः:मरुभूमि
पुचः:Coordinates on Wikidata