open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
लुइकेगु युग

**मालेज्याया युग, लुइकेगु युग** (थ्यं-मथ्यं सन् १४१८ निसें सन् १६२० तक) बाय्  **अन्वेषणया युग** प्रारम्भिक आधुनिक कालया छगू भाग ख व पाल-लखःया युगनाप क्वातुक स्वापू दूगु युग ख। थ्व ई करिब १५गु निसें १७गु शताब्दीया ई ख, गुकिलि युरोपियन देय् या समुद्री यात्रीतेसं हलिंन्यंकया क्षेत्रया अन्वेषण, उपनिवेश व विजय यात। थ्व युग छगू परिवर्तनकारी ई ख गुबले हलिंया अलग-अलग भागतेत स्वानाः हलिं-प्रणाली दयेकल, व विश्वव्यापीकरणया आधार दयेकल। व्यापक विदेशी सामुद्रिक अन्वेषण, विशेष यानाः पूर्वी भारतया समुद्री मार्ग चायेकेगु, स्पेनिश व पोर्चुगिजतय्सं अमेरिकाया युरोपियन उपनिवेश दयेकूगु, व लिपा अंग्रेजी, फ्रान्सेली व डचतय्सं थ्व ज्याझ्वलय् ब्वति कयाः अन्तर्राष्ट्रिय वैश्विक व्यापारयात प्रेरित यात। २१गु शताब्दीया अन्तरसम्बन्धित विश्व अर्थतन्त्रया उत्पत्ति थ्व युगय् व्यापारिक संजालया विस्तारय् जूगु ख।

थ्व अन्वेषणं उपनिवेशवादी साम्राज्यत दयेकल व यक्व युरोपियन राज्यतेसं उपनिवेशवादयात सरकारी नीतिया रुपय् नालाकाल। थुकथं, थ्व युगयात गबलें गबलें युरोपेली उपनिवेशया न्हापांगु लहरया पर्यायवाची कथं थुइकेगु नं जुइ । थ्व उपनिवेशवादं शक्ति गतिशीलतायात पुनःआकार बिल गुकिलिं युरोपय् भूराजनीतिक हिउपाः वल व युरोप स्वया पिने न्हुगु शक्ति केन्द्र दयेकल। मानव इतिहासयात विश्वव्यापी साझा मार्गय् तयाः वंगु थ्व युगया प्रभावं थौं नं विश्वया आकार बियाच्वंगु दु।

युरोपियन महासागरीय अन्वेषण सन् १३३६इ क्यानरी टापुइ पोर्चुगलया समुद्री अभियानं न्ह्याःगु ख,   व पोर्चुगिजतेसं एटलान्टिक द्वीपसमूह मदेइरा व अजोरेस, पश्चिम अफ्रिकाया तट सन् १४३४य् लुइकूगु व सन् १४३४य् पश्चिम अफ्रिकाया तट व भारतया समुद्री मार्गया स्थापना भास्को दे गामां १४९८स केरल व हिन्द महासागरय् पुर्तगाली समुद्री व व्यापारिक उपस्थितिया कथं दयेकल।   स्पेनं क्रिस्टोफर कोलम्बसया ट्रान्सएटलान्टिक समुद्रया यात्रायात प्रायोजन व वित्तपोषण यात, गुकिलिं सन् १४९२ निसें १५०४ तक्क अमेरिकाय् उपनिवेशया शुरुवात जुल, व पोर्चुगिज अन्वेषक फर्डिनेन्ड म्यागेलनया अभियानं एटलान्टिकं प्रशान्त महासागर तक्कया मार्ग चायेकल, गुकिलिं लिपा न्हापांगु सर्कमन्याभिगेसन १५१९ व १५२२या दथुइ यात। थुगु स्पेनिश अभियानं हलिंया युरोपियन धारणायात यक्व हे प्रभावित यात। थ्व लुइकेगु ज्यां एटलान्टिक, भारतीय व प्रशान्त महासागर पार यानाः यक्व नौसेना अभियान व अमेरिका, एसिया, अफ्रिका व अष्ट्रेलियाय् भूमि अभियान १९गु शताब्दी तक्क न्ह्यात व २०गु शताब्दीइ ध्रुवीय अन्वेषण जुल।

युरोपियन अन्वेषणं पुलांगु हलिं (युरोप, एसिया, व अफ्रिका) व न्हुगु हलिं (अमेरिका) दथुइ कोलम्बियाया कायेबिये ज्या न्ह्यथन। थ्व आदानप्रदानय् पूर्वी व पश्चिमी गोलार्धय् वनस्पति, पशु, मनुया जनसंख्या ( दास नापं), संक्रामक ल्वे, व संस्कृतिया हस्तान्तरण दुथ्याः। खोजया युग व युरोपेली अन्वेषणय् हलिंया नक्सा दयेकेगु, न्हुगु हलिंदृष्टिकोणया आकार दयेकेगु व तापाःगु सभ्यतानाप स्वापू तयेगु ज्या दुथ्याःगु ख। युरोपेली नक्सा दयेकिपिंसं दयेकूगु महाद्वीपत अमूर्त रुपं निसें झीसं अप्व म्हसीके फइगु रुपरेखाय् विकास जुल।  नापं, न्हुगु ल्वेया प्रसार, विशेष यानाः अमेरिकी आदिवासीतेत प्रभावित यात व इमिगु जनसंख्याय् तीव्र ह्रासया कारण जुल। थ्व युगय् आदिवासी जनजातिया व्यापक दासता, शोषण व सैन्य पराजय खनेदत, पश्चिमी संस्कृतिया वृद्धिशील आर्थिक प्रभाव व प्रसारलिसे समवर्ती, विज्ञान व प्रविधिं छगू द्रुत जनसंख्या वृद्धि विश्वव्यापी रुपं न्ह्यःथन।

## लिधंसा

पुचः:युरोपया इतिहास
पुचः:इतिहास
लोगारिदम

right|thumb| साधारणकथं छ्यलीगु स्वंगू आधार दुगु लोगारिदम फंक्सनया प्लट । विशेष फुति logबि बि = १ डट ध्वलं क्यनी, अले दक्वं वक्रत logबिइ त्वाःदली १ = ० ।
गणितय्, छगू ल्याःया **लोगारिदम** धइगु थन्याःगु निश्चित एक्स्पोनेन्त ख गुकियात मेगु ल्या, **आधारं** थकाःसा व निश्चित ल्या दयेकी। दसुया निंतिं, १०००या १० आधार जुसाः लोगारिदम ३ जुइ छाय् धाःसा १००० १०या ३गू शक्ति ख: १००० = 10३ = १० × १० × १० । अप्व सामान्य रुपय्, यदि x = b y ख धाःसा y x या आधार b या लोगारिदम ख, गुकियात logb x धकाः च्वइ, अथे जुया log10 1000 = 3 जुइ। छगू सिङ्गल-भेरियबल फङ्क्सनया रुपय्, आधार b या लोगारिदम आधार b या एक्सपोनेन्सियसनया इन्भर्स जुइ।

लोगारिदम आधार 10 यात *दशमलव* वा *साधारण* लोगारिदम धाइ व थ्व सामान्यतया विज्ञान व इन्जिनियरिङय् छ्येलिगु या। *प्राकृतिक* लघुगणकय् &nbsp;e ≈ २.७१८ आधारया रुपय् स्थापित दु। थुकिया तसकं सरल देरिभेतिभ दूगुलिं थुकिया छ्यलाबुला गणित व भौतिक शास्त्रय् व्यापक रुपं जुइ । *बाइनरी* लघुगणकय् आधार २ छ्येलिगु या व कम्प्युटर विज्ञान, सूचं सिद्धान्त, संगीत सिद्धान्त व फोटोग्राफीइ व्यापक रुपं छ्येलिगु या। सन्दर्भं आधार स्पष्ट जुइबलय् बाय् अप्रासंगिक जुइबलय् थुकियात अप्वः धया थें त्वःफिकी, अले लघुगणकयात log x च्वइ ।

ल्याखायेगु ज्या अपुइकेगु माध्यमया रुपय् जोन नेपियरं सन् १६१४इ लोगारिदन न्ह्यथनादिल।  थुकियात तच्वलं नेभिगेटर, वैज्ञानिक, इन्जिनियर, सर्वेक्षक, व मेमेपिंसं उच्च-सटीकता गणना याइपिंसं छ्यःगु ख। लोगारिदम तेबल छ्यला, थाकुगु बहु-अंक गुणन चरण टेबलयात लुक-अप व सरल जोडं प्रतिस्थापन यायेछिं। थ्व सम्भव जू छाय् धाःसा गुणनफलया लघुगणक धयागु कारकया लघुगणकया योग खः :

 \log_b(xy) = \log_b x + \log_b y,

b, x व y सकलें सकारात्मक ल्या जुसाः व b ≠ 1 जुसा। स्लाइड रुप, लोगारिदमय् हे आधारित, तालिका मदयेक याकनं गणना यायेगु ल्याभः ख, तर थुकिलि म्हो लक परिशुद्धता दइ। थौंकन्हय् या लोगारिदमया धारणा लियोनहार्ड युलरं दयेकादीगु ख, गुम्हेस्यां १८गु शताब्दीइ थुकियात एक्सपोनेन्सियल फङ्क्सननाप स्वानादिल, व वय्कलं प्राकृतिक लोगारिदमया आधारया रुपय् e आखः नं न्ह्यथनादिल। 

लोगरिदमिक स्केलं तःधंगु मात्रायात चिधंगु लागाय् म्ह्व याइ। दसुया निंतिं, डेसिबल (dB) छुं संकेत शक्ति व आकारया निंतिं (दसु सः) छगू इकाइ ख। थुकियात अनुपातयात लोगारिदमया रुपय् व्यक्त यायेत छ्येलिगु या। रसायन शास्त्रय्, पिएच धयागु लखय् दूगु सोलुसनया अम्लताया निंतिं छ्यलीगु लोगारिदमिक माप खः। वैज्ञानिक सूत्रय् व एल्गोरिदमया जटिलता व फ्राक्टल धाःगु ज्यामितीय वस्तुया मापनय् लोगारिदम सामान्य कथं छ्यलीगु या। लोगारिदमं संगीत अन्तरालया फ्रिक्वेन्सी रेसियोया वर्णन, अभाज्य ल्याः वा अनुमानित फ्याक्टोरियल ल्याःखाइगु सूत्र, साइकोफिजिक्सय् छुं मोडेलयात जानकारी, व फोरेनसिक लेखाय् थीथी ज्याय् ग्वाहालि याइ।

घातीयकरण(exponentiation)या व्युत्क्रम(inverse)या रुपय् लोगारिदमया अवधारणा मेमेगु गणितीय संरचनाय् नं विस्तारित जुइ। न्ह्याथेसां, सामान्य सेटिङ्गय्, लोगारिदम छगू मल्टि-भ्याल्युद फङ्क्सन जुइगु प्रवृत्ति दु । दसुया निंतिं, जटिल लोगारिदम जटिल घातीय फङ्सनया बहु-मूल्य व्युत्क्रम ख। अथे हे, दिस्क्रित लोगारिदम परिमित पुचलय् एक्सपोनेन्सियल फङ्सनया बहु-मूल्य व्युत्क्रम ख; थुकिया छ्यलाबुला पब्लिक की क्रिप्टोग्राफीइ दु ।

## स्वयादिसँ
* गणित

पुचः:गणित
शेन कुओ

**शेन कुओ** ( चिनिया भासय् 沈括; १०३१–१०९५) वा **शेन गुआ** , शिष्टाचार नां **कुन्झोङ** (存中) व छद्मनाम **मेङची** (आः सामान्यतया **मेङसी** ) **वेङ** (夢溪翁),  छम्ह चिनियाँ बहुज्ञ, वैज्ञानिक, व सोङ राजवंशया राजनेता (७९६०) ख। शेन गणित, जः शास्त्र, व घडीशास्त्र लिसेंया अध्ययनया आपालं ख्यलय् प्रवीण ज्ञान दूम्ह मनू खः। निजामती कर्मचारीया रुपय् थःगु जीवनय् वय्कः अर्थमन्त्री जुयादिल, नापं सरकारी राज्य निरीक्षक, सोङ लाय्कूलि खगोलशास्त्र ब्यूरोया प्रमुख अधिकारी, इम्पेरियल आतिथ्यया सहायक मन्त्री, व प्राज्ञिक कुलपतिया रुपय् नं ज्या यानादिल।  लाय्कूलि वय्कःया राजनीतिक निष्ठा चान्सलर वाङ आंशी (१०२१–१०८५)या नेतृत्वय् न्हुगु नीति पुचःया नामं म्हसीकिगु सुधारवादी खलःया प्रति दयाच्वन।

वय्कःयागु १०८८या *ड्रीम पूल च्वखँ* बाय् *ड्रिम टोरेन्ट च्वखँय्*  (; *मेङसी बितान* ) शेनं दकलय् न्हापां चुम्बकीय मुलु कम्पासया वर्णन यानादिल, गुकियात लिपा नेभिगेसनया निंतिं छ्येलिगु जुइ (युरोपय् दकलय् न्हापां अलेक्जेन्डर नेकमं ११८७य् वर्णन यानादिल)।   शेनं उत्तरी ध्रुवपाखे चुम्बकीय झुकावया सन्दर्भय् वास्तविक उत्तरया अवधारणा लुइकादिल,  खानातःगु चुम्बकीय मुलुया प्रयोग व "शेनया [खगोलीय] ध्रुव नगु व वास्तविक उत्तर दथुया हाकः निर्धारण याःगु सुधारित मेरिडियन " छ्यला वय्कलं थथे यानादीगु ख।  थ्व मानव इतिहासय् कम्पासयात नेभिगेसनया निंतिं अप्व उपयोगी दयेकेगु निर्णायक पलाः ख, व युरोपय् मेगु प्यसः दँ तक्क थ्व अवधारणा थुइके फइमखु करिब १४५०इ वया दयेकूगु जर्मन सूर्यघडीया ध्वतेसं तिनि चिनियाँ जियोम्यान्सरया कम्पास थें न्याःगु चिं दकलय् न्ह्यः युरोपय् खनेदै। 

थः सहकर्मी वेइ पु नापं शेनं दैनिक अवलोकन दुथ्याःगु न्यादँया गहन परियोजनाय् मिला व ग्रहया कक्षीय लँपुया नक्सा दयेकेगु योजना दयेकल, अथे जुसां थ्व ज्यायात न्यायालयय् राजनीतिक विरोधीतय्सं असफल यात।  खगोलशास्त्रय् थःगु ज्यायात ग्वाहालि यायेत शेन कुओं आर्मिलरी स्फीयर, ग्नोमोन, साइटिङ ट्युबया भिंगु डिजाइन दयेकादिल, व न्हुगु प्रकारया इनफ्लो वाटर क्लकया आविष्कार यानादिल। शेन कुओं भूमि निर्माणया निंतिं छगू भूगर्भीय परिकल्पना ( भूआकृति विज्ञान ) प्रतिपादन यानादिल। वय्कलं थ्व परिकल्पना समुद्रस्वया ताःपाःगु भित्री थासय् समुद्री जीवाश्मया अवशेष, बुँया क्षरणया ज्ञान व सिल्त निक्षेपणया आधारय् दयेकादीगु ख।  वय्कलं प्राचीन पेट्रिफाइड पँयात पँ मबुइगु सुख्खा उत्तरी क्षेत्रय्  भूमिगत रुपं  संरक्षित जूगु खँ खनाः क्रमिक जलवायु परिवर्तनया छगू परिकल्पना नं प्रस्ताव यानादिल। वय्कः चीनया न्हापांम्ह साहित्यिक व्यक्ति ख गुम्हेस्यां लःया पिने पिकानातःगु लःखःयात मर्मत यायेत सुक्खा बन्दरगाहया छ्येलेज्याया उल्लेख यानादिल, व नहर पाउण्ड लकया अपेक्षाकृत न्हुगु आविष्कारया प्रभावकारिताया बारेय् नं च्वयादिल। क्यामरा ओब्स्कुराया आविष्कार याइम्ह न्हापांम्ह मखुसां शेनं कन्केभ न्ह्याय्कंया फोकल प्वाइन्ट व पिनहोलया स्वापूलि टिप्पणी यानादिल। शेनं बि शेङ (९९०–१०५१) नं आविष्कार याःगु सनाः प्रकारया ध्वायेज्याया बारेय् यक्व च्वयादिल, व वय्कःया च्वसुया कारणं बि शेङया ज्या व दकलय् न्हापाया सनाः प्रकारया ध्वायेगु ज्याभःया आधुनिक थुइका लिपाया पुस्ताय् लःल्हानादिल।  चीनया पुलांगु परम्परा कथं शेनं सीमावर्ती भूमिया निरीक्षण यायेगु झ्वलय् रेज्द रिलिफ म्याप दयेकादीगु खः । वय्कलं छम्ह लय्ताः पुरातत्वविद्यामिया रुपय् लुइकादीगु प्राचीन क्रसबो संयन्त्रया वर्णन छगू जेकबया स्टाफ साबित जुल। थ्व छगू सर्वेक्षण उपकरण ख गुकियात युरोपय् १३२१य् लेभि बेन गेर्सनं वर्णन मयाःतले म्हसीके मफुत।

## लिधंसा

पुचः:जीवनी
पुचः:चीनया इतिहास
सलिन मान बनिया

**सलिन मान बानिया** ( नेपाली : सलिन मान बानिया) छम्ह नेपाली अभिनेता व मोडेल खः गुम्ह नेपाली संकिपाय् थःगु ज्याया निंतिं नांजाःम्ह खः । वय्कः दकलय् अप्वः तलब काइम्ह कलाकार खःसा नेपाःया शीर्ष कलाकार मध्ये छम्ह खः ।    

## प्रारम्भिक जीवन
बानिया जन्म ५ मे १९९५ मा काठमाडौँ, नेपाल।  वय्कःया पितृपक्षीय बाज्या, प्रेम बानिया नं छम्ह नांजाःम्ह निर्माता, व थःगु ईया निर्देशक खः । 

## फिल्मोग्राफी

* ए मेरो हजुर २.
* यात्रा २.
* लाउरे

## सिरपाः

* कामना सिरपाः
* समालोचक ल्यज्या सिरपाः
* डि सिने सिरपाः

## थ्व नं स्वयादिसँ

* नेपाली कलाकारहरुको धलः ३.

## सन्दर्भ


## पिनेया लिङ्क

* 
* Salin Man Bania on Instagram
पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
लोको मोको

**लोको मोको** छगू समकालीन हवाई नसाय् न्ह्यब्वयातःगु छगू परिकार खः। परम्परागत लोको मोकोय् जा, ह्यामबर्गर प्याटी व ब्राउन ग्रेभीलिसें अन्तय् सनी-साइड अप फ्राइड एग दइ । नसायात लोको मोको धायेत थुगु प्यता हलंज्वलं दये हे माः । मेगु छुं नं खेँया परिकारयात परम्परागत कथं काइमखु व परम्परागत लोको मोको परिकारय् थ्व प्यता ज्वलं थ्व हे झ्वलय् प्लेतय् तइगु जुइ।  खेँय् शैली, ला, व स्ट्याकिङया भिन्नतां परिकारया कथं थ्व नसाया थीथी नां दु। थ्व परिकारया आधुनिक (गैरपरम्परागत) पह दुने मेमेगु टपिङ व साइड डिस गथेकि ग्रिल प्याज व म्याकरोनी वा आलु सलाद दयेफु।

## इतिहास व उत्पत्ति
left|thumb| पुकातःगु खेँय्, ह्यामबर्गर व जाया द्यःने ग्रेभि
thumb| न्या लोको मोको
थ्व परिकार हिलो, हवाईया लिङ्कन ग्रिल रेष्टुरेन्टय् सन् १९४९ य् थुकिया मालिक रिचर्ड इनोये व वय्कःया कलाः न्यान्सीं लिंकन रेकर्स स्पोर्ट्स क्लबया ल्याम्हतय्गु इनापय् स्यान्डविच स्वया पाःगु, दंगु, व याकनं हे दयेके नसा दयेकीगु इनापय् दयेकूगु ख।  इमिसं न्यान्सीयात छगू बाउलय् छुं भचा जा तयाः, जाया च्वय् ह्यामबर्गर प्याटी तसें, अले उकिया च्वय् ब्राउन ग्रेभी तयेगु इनाप यात। खेँय् धाःस थ्व नसाय् लिपा वल। ल्याम्हतय्सं थः छम्ह दुजः जर्ज ओकिमोतोया नामं थुगु परिकारया नां लोको मोको तःगु खः। जर्जया वँय् कथंया ख्याच्वःया कारणं वयात “क्रेजी” धकाः उपनाम बियातःगु खः। हिलो हाईस्कूलय् स्पेनिश भाय् ब्वनाच्वंम्ह जर्ज ताकाहाशीं लोको खँग्वः छ्यलेगु सुझाव ब्यूगु खः, गुगु खँग्वःया स्पेनिश भासं अर्थ वँय् खः । इमिसं "मोको"यात ट्याक यात गुकिलिं "लोको नापं राइम जुल व नां बांला तालः"।   

## लोकप्रियता
right|thumb| छगू लोको मोको प्लेट लन्च, याकिसोबा (खवय्) व म्याकरोनि सलाद (जवय्) नापं
थ्व नसा *गर्ल मीट्स हवाई* या  "टेस्ट अफ हवाई" एपिसोडय् न्ह्यब्वःगु दु । थ्व छगू ट्राभल च्यानल शो ख गुकियात सामन्था ब्राउनं होस्ट याःगु खः । थ्व एपिसोडय् लोकंह्वाःगु रेष्टुरेन्ट, हवाईयन स्टाइल क्याफेय् वाइमेयाय् थुकियात प्लेट लन्च, मेगु हवाईयन विशेषता परिकार नापं क्यंगु ख।

लोको मोकोयात होनोलुलु -आधारित ट्राभल च्यानल शो *म्यान भर्सेस फूडया* छगू एपिसोडय् नं क्यनातःगु खः (थ्व एपिसोड शोया निगूगु सिजनय् प्रसारण जूगु खः) । होस्ट, एडम रिचम्यान, लिक्क लाःगु लाइए च्वंगु हुकिलाउ क्याफेय् थ्व नसाः क्यंगु ख। रिचम्यानं सन् २०१४ य् थःगु शो *म्यान फाइन्ड्स फूडय्* स्यान फ्रान्सिस्कोया नामु गाजी नांया छगू इटरीइ अफ द मेनु लोको मोको नं ट्रायल याःगु खः । सन् २०१८ य् पुनर्जीवित *म्यान भर्सेस फूड*या छगू मेगु एपिसोडय् होस्ट केसी वेबं माउइया दा किचनय् लोको मोकोया लोदेद संस्करणयात क्यन।

लोको मोकोया थीथी प्रकारय् बेकन, ह्याम, स्पाम, तोफू, कलुआ फाया ला, पोर्चुगिज ससेज, तेरियाकी बिफ, टतेरियाकी चिकन, माही-माही, श्रिम्प, ओइस्तर, व मेमेगु ला दुथ्यायेफु। न्ह्याथेसां लोको मोकोया परम्परागत नामं धाःसा ह्यामबर्गर प्याटिजय् जक म्हसीकी। प्रोटिन हिलेबलय् नां नं हिली अर्थात् स्पाम लोको, कलुआ लोको, श्रिम्प लोको आदि जूवनि।

## किपा

किपा:Locomoco_(7770124116).jpg
किपा:Loco_moco_001.jpg
किपा:Homestyle_Hawaiian_loco_moco.jpg


## थ्व नं स्वयादिसँ

* हवाई
* हवाईया तजिलजि

## लिधंसा

पुचः:हवाईया तजिलजि
पुचः:हवाईया नसात्वँसा
महापरिनिब्बानसुत्तं

**महापरिनिब्बान सुत्त**  बाय् **महापरिनिब्बानसुत्तं** (संस्कृत भासय् महापरिनिर्वाण सूत्र) थेरवाद बुद्ध धर्मया सुत्त पिटकय *[[दीघनिकाय]]* सुत्त १६ खः । थ्व गौतम बुद्धया जीवनया अन्त - वय्कःया परिनिब्बान नाप स्वापू दु व थ्व तिपिटकया दकलय् ताःहाकःगु सुत्त ख। तसकं विस्तारय् व विस्तृत ध्यान बियातःगुलिं बुद्धया मृत्युया दकले मानक विवरणय् थुकियात मू सन्दर्भया स्रोतया रुपय् छ्यलाबुला तःगु दु।

## दुखँ
थुगु सुत्तया शुरुवात वर्षावासया छुं दिं न्ह्यः जुइ, जब मन्त्री वस्साकरं मगधया हरियांक राजवंशया जुजु अजातसत्तुया पहलय् राजगीरय् बुद्धया भ्रमण याइ। थ्व आख्यान स्वलाया वर्षावास जुसें निरन्तर जुयावनि व बुद्धया निधन, वसपोलया दाहसंस्कार व अवशेष विभाजनया अभिलेख व अन्ततः बुद्धया अवशेषयात संरक्षण यानातःगु ८ गू चैत्य वा स्मारक दयेकेगुलि नापं क्वचाइ।  थुकिं बुद्ध धर्मया अन्तयेष्ठि चलनया झलक क्यनि। 

## संस्करणत
*महापरिनिब्बान सुत्तया* यक्व संस्करणत दु । उकी मध्ये पालि संस्करण भाषा व विषयवस्तुया ल्याखं प्रारम्भिक ईया खः । *महापरिनिब्बान सुत्त* अत्यन्त ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व दु। अतः थ्व बुद्ध धर्म, बुद्ध जीवनी तथा बौद्ध चिन्तन व साहित्यया  इतिहासया स्यनामितेगु निंतिं छगू लिधंसा सफू जूगु दु। थ्व ग्रन्थया मेमेगु संस्करण संस्कृत, सँदेय् व चिनियाँ भासय् दु।

## रचना तिथि
भाषाशास्त्रीय प्रमाणया आधारय् इन्डोलोजिष्ट व पालि विशेषज्ञ ओस्कार भन हिनुबर कथं छुं पालि सुत्तय् बुद्धया जीवनकालया लिक्कया तसकं पुरातन थाय्-नां, वाक्यविन्यास व ऐतिहासिक तथ्यांक तयातःगु दु। थन्याःगु सूत्रय् *महापरिनिब्बान सुत्त* नं ला। हिनुबरं थ्व ग्रन्थ ईसापूर्व ३५०-३२० स्वया न्ह्यः रचना तिथि प्रस्ताव यानादिल। थुकिलिं बुद्धया जीवनकालया करिब ६० दँ धुंका अबिलेया घटनाया "सत्य ऐतिहासिक स्मृति"या अनुमति बी। तर थ्व नं लुमंके बह कि थन्यागु ग्रन्थ मूलतः बुद्धया चरित्रवर्णन अभिलेख  ख व छगू ऐतिहासिक दसिंया कथं थ्व सूत्र च्वयातःगु मखु।  

न्हापांगु बौद्ध परिषदया ग्रन्थ व *महापरिनिब्बान सुत्तय्* न्ह्यब्वयातःगु आख्यान दथुइ भिन्नता मदू, गुकिलिं लुइ फिनोट व एरिच फ्रौवालनर थें न्यापिं विद्वानतयेसं मूल रुपं थ्व नितां छगू हे निरन्तर आख्यान ख धकाः निष्कर्ष पिकाःगु दु।  प्रथम परिषदया थ्व आख्यान व आःया फुक्क ६ गू विनय परम्पराय् आंशिक वा पूर्ण रुपं लुयावःगु सूत्रतेगु संगठन व आधारभूत विषयवस्तु यक्व विद्वानतय्सं बौद्ध संघय् दकलय् न्हापांया विभाजन स्वया न्ह्यःया ईलय् उत्पन्न जूगु विश्वास या।   छुं संस्करणय् विनय पिटकया स्कन्धक खण्डया अन्त्य याइगु न्हापांगु परिषद्या आख्यान स्वया न्ह्यः सुत्तया विषयवस्तु दुथ्याकातःगु दु। मेमेगु अवस्थाय् सुत्त आख्यान व परिषद् आख्यानयात सुत्त पिटक व विनय पिटकया दथुइ ब्वथलातःगु दु। 

## थ्व नं स्वयादिसँ

* त्रिपिटक
* सुत्तपिटक
* दीघनिकाय
* महायान महापरिनिर्वाण सूत्र

## लिधंसा

पुचः:बुद्ध धर्म
पुचः:तिपिटकया सुत्त
हवाईया काउन्तितेगु धलः

हवाई टापुया **हवाईया न्यागु काउन्ति** संयुक्त राज्य अमेरिकाया मू भूभागया यक्व काउन्टी स्वया छुं भचा अप्व स्तर प्राप्त याइ। हवाईया काउन्टीत राज्य स्वया क्वय् कानूनी रुपं गठित सरकारी निकाय ख। हवाईया काउन्टी स्वया क्वय् छुं नं औपचारिक तहया सरकार (दसु नगर सरकार) मदु।

मेगु ४९ राज्यत स्वया बिस्कं हवाईं स्थानीय स्कूल बोर्डयात शैक्षिक जिम्मेवारी मब्यू; सार्वजनिक शिक्षा हवाई राज्य शिक्षा विभागं न्ह्याकाच्वंगु दु ।  हवाई काउन्टी सम्पत्ति कर व छ्यलामि शुल्क संकलन याना लं मर्मत, सामुदायिक गतिविधि, पार्क (समुद्र तट पार्कय् जीवनरक्षक सहित), फोहर मुंकेगु, प्रहरी ( राज्य प्रहरी बल गुकियात हवाई सार्वजनिक सुरक्षा विभाग धाइ,), एम्बुलेन्स, व दमकल संचालन याइ। 

फुक्क काउन्टी सन् १९०५इ असंगठित भूभागं दयेकूगु ख, हवाई भूभाग दयेकूगु ७ दँ लिपा।   कालावाओया काउन्टी ऐतिहासिक रुपं विशेष रुपं कुष्ठरोगी उपनिवेशया रुपय् छ्यलाबुलाय् वःगु ख, व थ्व काउन्तिइ मेमेगु काउन्तिइ थें यक्व निर्वाचित अधिकारीत मदु।  कालावाओ काउन्टीया निंतिं यक्वं सेवात माउइ काउन्तिं बियाच्वंगु दु । दसुया निंतिं माउइ काउन्टी क्लर्कया ज्याकुथिया वेबसाइटय् च्वयातःगु दु "थ्व ज्याकुथि माउइ काउन्ति व कालावाओ काउन्तिइ जुइगु चुनावया निंतिं नं जिम्मेवार जुइ"। 

## काउन्तिया सुचं
संयुक्त राज्य अमेरिका सरकारं काउन्टीया विशिष्ट पहिचान यायेत छ्यलिगु संघीय सूचना प्रशोधन मानक (एफआईपीएस) कोड प्रत्येक प्रविष्टि नापं बियातःगु दु। प्रत्येक काउन्टीया एफआईपीएस कोडं उगु काउन्टीया जनगणनाया तथ्यांकलिसे स्वापू तइ ।

|}

## लिधंसा

पुचः:हवाई
फिलिपिन सागर

**फिलिपिन्स सागर** फिलिपिन्स द्वीपसमूहया पूर्वय् पश्चिमी प्रशान्त महासागरया छगू सीमान्त सागर ख। फिलिपिन्स द्वीपपुचःया नापं लाःगुलिं थ्व सागरया नां फिलिपिन सागर जूगु ख। थ्व हलिमय् दकलय् तःधंगु सागर ख व थुकिया अनुमानित सतह क्षेत्रफल    दु।  फिलिपिन समुद्री प्लेटं थ्व समुद्रया बँ दयेकी ।  थुकिया पश्चिमी सीमा पश्चिमय् न्हापांगु टापु झ्वः ख, गुकिलि उत्तरपश्चिमय् रियुक्यु टापु व पश्चिमय् ताइवान ला । थुकिया दक्षिणपश्चिमी सीमाय् फिलिपिन्सया लुजोन, क्यातान्डुआनेस, समर, लेते व मिन्दानाओ टापुत ला। थुकिया उत्तरी सीमाय् जापानी टापु होन्शु, शिकोकु व क्युशु ला। थुकिया पूर्वी सीमा पूर्वय् निगुगु टापु झ्वः ख, गुकिलि उत्तरपूर्वय् बोनिन टापु व इवो जिमा, द्यु-पूर्वय् मारियाना टापु ( गुआम, साइपान, व तिनियन नापं) व दक्षिणपूर्वय् हल्माहेरा, पलाउ, याप व उलिथि ( क्यारोलिन टापुया ) ला। थुकिया दक्षिणी सीमा इन्डोनेसियाया मोरोताई द्वीप ख। 

समुद्रया लखय् दुने जटिल व विविध  रिलिफ दु ।  भूगर्भीय फल्ट व फ्राक्चर जोनया झ्वलं यानाः बँ संरचनात्मक बेसिनया रुपय् दयाच्वंगु दु। टापु आर्क थ्व थासय् प्लेट टेक्टोनिक गतिविधिया कारणं समुद्रया सतह स्वया च्वय् पिहां वःगु विस्तारित रीज ख। थ्व आर्कं उत्तर, पूर्व व दक्षिणय् फिलिपिन्स सागरयात घेरेयाइ। फिलिपिन्स द्वीपसमूह, र्युक्यु टापु, व मारियाना थ्व आर्कया दसु ख। फिलिपिन्स सागरया मेगु मू विशेषता तसकं गाःलागु समुद्री गाःया उपस्थिति ख, गुकिलि फिलिपिन्स गाः व मारियाना गाः थें न्याःगु ग्रहया दकलय् गाःलागु थाय् दु।

## भूगोल
thumb| जुन २०१६ स फिलिपिन्स समुद्रया सिथय् ब्वयाच्वंगु इलय् आइएसएसं काःगु छपाः किपा

### थाय्
thumb| फिलिपिन सागरया थाय्
फिलिपिन्स सागरया पश्चिमय् फिलिपिन्स व ताइवान, उत्तरय् जापान, पूर्वय् मारियाना व दक्षिणय् पलाउ ला । नापंया समुद्रय् सेलेबेस सागर ला गुकियात दक्षिणय् मिन्दानाओ व चिधंगु टापुतेसं अलग याइ, दक्षिण चीन सागर गुकियात फिलिपिन्सं अलग याइ, व पूर्वी चीन सागर गुकियात र्युक्यु टापुं अलग याइ।

### लागा
अन्तर्राष्ट्रिय हाइद्रोग्राफिक संगठनं फिलिपिन्स सागरयात " फिलिपिन्स टापुया पूर्वी तटया उत्तरी प्रशान्त महासागरया व क्षेत्र" धकाः परिभाषित याःगु दु, गुकिया सीमा थुकथं दु: *पश्चिमय्।* पूर्वी भारतीय द्वीपसमूह, दक्षिण चीन सागर व पूर्वी चीन सागरया पूर्वी सीमा.

 *उत्तरय्*  क्युशुया दक्षिणपूर्वी तट, अन्तर्देशीय सागरया दक्षिणी व पूर्वी सीमा व होन्शु टापुया दक्षिणी तट।

 *पूर्वय्*  जापानयात बोनिन, ज्वालामुखी व लाद्रोन (मारियाना) टापुइ स्वाइगु रिजं, थ्व फुक्कं फिलिपिन्स सागरय् ला।

 *दक्षिणय्* गुआम, याप, पेलेव ( पलाउ ) व हलमाहेरा टापु स्वाइगु छगू लाइन।

### भूगर्भशास्त्र
thumb| फिलिपिन्स समुद्रया प्लेट
thumb| ताइवानया पिङ्गतुङ काउन्टीइ च्वंगु समुद्री तट, चट्टानी तट व फिलिपिन समुद्रया लु
फिलिपिन्स समुद्र प्लेटं फिलिपिन्स समुद्रया बँ दयेकी । थ्व फिलिपिन्स मोबाइल बेल्टया अन्तर्गत क्वबाइ गुकिलिं फिलिपिन्स द्वीपसमूह व पूर्वी ताइवानया अप्व भाग काइ। निगु प्लेटया दथुइ फिलिपिन ट्रेन्च दु ।

## स्वयादिसँ
* सागर
* हलिंया दकले तःधंगु सागरतेगु धलः

## लिधंसा

पुचः:हलिंया सागर
हलिंया दकले तःधंगु सागरतेगु धलः

हलिंया दकले तःधंगु सागर बाय् समुद्र क्वसं बियातःगु दु। थ्व धलखय् महासागर दुमथ्या। 

## स्वयादिसँ
* सागर
* महासागर

## लिधंसा

पुचः:भूगोल
कोरल सागर

**कोरल समुद्र** अष्ट्रेलियाया उत्तरपूर्वी तटय् दक्षिण प्रशान्तया छगू सीमान्त समुद्र ख। थुकियात अन्तरिम अष्ट्रेलियन बायोरिजनया रुपय् वर्गीकृत यानातःगु दु। कोरल सागर अष्ट्रेलियाया उत्तरपूर्वी तटं   दक्षिणतक थ्यं। थुकिया अप्वः धया थें भाग कोरल सागरया फ्रान्सेली प्राकृतिक निकुञ्जय् व अष्ट्रेलियन कोरल सी मरिन पार्कय् संरक्षित यानातःगु दु । थ्व समुद्र निक्वःगु विश्वयुद्धया इलय् जापान साम्राज्यया नौसेना, व संयुक्त राज्य अमेरिका व अष्ट्रेलिया दथुइ जूगु छगू मू हताः कोरल सागरया युद्धया रणभूमि ख।

समुद्रय् यक्व टापु व कोरल दु, गुकिलिं थ्व सागरया नां बुयावःगु ख। नापं हलिंया दकलय् तःधंगु रिफ प्रणाली ग्रेट ब्यारियर रिफ (GBR) थन हे दु, गुकियात युनेस्कों सन् १९८१इ विश्व सम्पदा घोषणा याःगु खः। थ्व स्वया न्ह्यःया फुक्क चिकं अन्वेषण परियोजना सन् १९७५य् क्वचाःगु ख, व यक्व थासय् न्या लायेत प्रतिबन्ध यानातःगु दु। कोरल सागरया रिफ व टापु विशेष यानाः झंगः व जलजीवया समृद्ध थाय् ख व थ्व थाय् आन्तरिक व अन्तर्राष्ट्रिय रुपं लोकंह्वाःगु पर्यटकीय गन्तव्य ख।

## भूगोल
थ्व थाय् पश्चिमय् क्वीन्सल्याण्डया पूर्वी तटं घेरेयानातःगु दु, गुकिलिं ग्रेट ब्यारियर रीफ नं ला, पूर्वय् भनुआतु (न्हापा न्यू हेब्रिड्स) व न्यू क्यालेडोनिया, व उत्तरपूर्वय् लगभग सोलोमन टापुया दक्षिणी सिथ ला। उत्तरपश्चिमय् थ्व पूर्वी न्यू गिनीया दक्षिणी तटय् थ्यनि, गुकिलि पपुवाया खाडी नं ला। दक्षिणय् तास्मान सागर, उत्तरय् सोलोमन सागर व पूर्वय् प्रशान्त महासागरनाप थुकिया सीमा स्वाः। पश्चिमय् थ्व थाय् क्वीन्सल्याण्डया मू भूमि तटं घेरेयानातःगु दु, व उत्तरपश्चिमय् थ्व सागर तोरेस जलसन्धि जुया अराफुरा सागरनाप स्वाइ। 

समुद्रया विशेषता थनया लुमुगु मौसम ख, गुकिलि बारम्बार वा वइगु व उष्णकटिबंधीय चक्रवात जुइ।

## लागा
thumb| कोरल सागर टापुया छगू नक्सा
ग्रेट ब्यारियर रीफ व थुकिया टापु व के क्वीन्सल्याण्डय् ला धाःसा थुकिया पूर्वय् च्वंगु अप्व रीफ व टापुत कोरल सी आइल्याण्ड्स टेरिटरीया भाग ख। थ्व नापं, न्यु क्यालेडोनियाया पश्चिमय् व व नापं लाःगु छुं टापुत नं भौगोलिक अर्थय् कोरल सागर टापुया भाग ख, दसु चेस्टरफिल्ड टापु व बेलोना रीफ ।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* सागर
* अष्ट्रेलिया

पुचः:Coordinates on Wikidata
पुचः:सागर
पुचः:समुद्र
शिकागो त्वाः लागातेगु धलः

alt=a colored map showing the 77 Chicago community areas broken into 9 regions|thumb| क्षेत्रकथं ब्वथलाः ७७ गू सामुदायिक लागाया नक्सा । थन ब्वयातःगु क्षेत्रतेगु आधिकारिक छ्येला व परिभाषा दु धाःसा रंग पुचः अनौपचारिक लागा ख, व थन्यागु "क्षेत्र"यात थीथी कथं थुइके व ब्वथले छिं।
शिकागो नगरयात तथ्यांक व योजनाया उद्देश्यया निंतिं ७७गु  **कम्युनिति एरिया बाय् त्वालय्** बायातःगु दु। मनूल्या तथ्यांक व मेमेगु तथ्यांकतेत स्थानीय व क्षेत्रीय निगुलिं तहलय् थीथी नगर योजनाया पहलया आधार क्षेत्रया रुपय् स्वानातःगु दु। थथे दयेकातःगु त्वाःतेगु लागाया परिधि अप्वः धया थें हिली मखु, गुकिं यानाः ईकथं तथ्यांकया तुलना याये फइ । थ्व कम्युनिति एरियात शिकागोया अप्व ल्याखय् दूगु स्थानीय त्वाः स्वया बिस्कं पाःसां थ्व नितां दथुइ स्वापू दु; छगू क्षेत्र प्रायः छगू त्वाःनाप मेल खनी वा यक्व त्वाःयात कःघाइ, तर ऐतिहासिक विकास व क्षेत्रया सर्जकतेसं याःगु विकल्प नापंया यक्व कारकया कारणं क्षेत्रत न्ह्याबलें त्वाःया लोकंह्वाःगु अवधारणानाप मेल खनी मखु। २०२० कथं, नर्थ साइडया लिक्क १ लख ५ द्व स्वया अप्व मनु दूगु थासय् दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु थाय् ख धाःसा बर्नसाइड दकलय् म्हो जनसंख्या दूगु थाय् ख गुकिलि २५०० स्वया भचा अप्व मनु दु। शिकागोया मेमेगु भौगोलिक विभाजन दु, गथेकि शिकागो खुसिया ३पू कचा उत्पत्ति दूगु "साइद", शिकागो नगर परिषदया ५०गु वार्ड गुकियात जनसंख्याया हिलाया आधारय् पुनर्विभाजन याइ, व रोमन क्याथोलिक चर्चया प्यारिस।

## त्वाः लागातेगु धलः

## लिधंसा
वेबपेज

**वेबपेज** (बाय् **वेब पेज** ) धयागु इन्टरनेटया छपा पौ खः गुकियात वेब ब्राउजरं स्वयेफइ । वेब पेजया प्रत्येकया युआरएल वा एड्रेस दइ, गुकियात छ्यला पौ लुइकेगु याइ, व प्रत्येक पेजया निंतिं थ्व युआरएल पाः। छगू वेबपेज छगू कम्पनी, व्यक्ति वा संगठनं व्यवस्थापन यानातःगु जुसाः पेज छगू तःधंगु पुचःया छगू ब्व जुइ, गुकियात वेबसाइटया धाइ।

पेजय् खँग्वः, किपा, संकिपा व लिङ्क दयेफु । लिङ्क धयागु मेगु वेभ पेजय् वनेत लँपु खः ।

दसुया निंतिं, थुगु च्वसु छगू वेभपेज खः । थुकिया URL **[https://new.wikipedia.org/wiki/वेबपेज वेबपेज]** ख, व थ्व विकिपिडिया वेबसाइटया छगू भाग ख। थ्व वेबपेजय् खँग्वःत व स्वापू दु। थुगु पेजय् च्वंगु लिङ्कयात वँचुगु रंगं क्यनातःगु दु अले मेगु वेभपेजय् वनेत क्लिक यायेछिं ।

## प्रविधि
वेब पेज सामान्यतया एचटीएमएल कोडय् स्वथनातइ गुकिं पेजय् छु छु क्यनेगु धकाः वर्णन याइ गथेकि खँग्वः वा किपा । वेब पेजं पेजयात गथे यानाः ज्या यायेगु धकाः धायेत मेगु निगू ताजिया कोड नं छ्यलेफु ।

# क्यास्केडिङ्ग स्टाइल शीट (बाय् सिएसएस) धयागु पेजयात गथे यानाः स्वयेमाः धकाः धायेत छ्यलीगु कोड खः ।
# पेजय् खँग्वः, स्टाइल बाय् किपा हिलेत जाभास्क्रिप्ट (बाय् जेएस) छ्यली ।

## स्वयादिसँ
* प्रविधि
* इन्तरनेत
पुचः:इन्तरनेत
हनुमानगढ़ विधानसभा क्षेत्र (राजस्थान)

## हनुमानगढ़ विधानसभा क्षेत्र (राजस्थान)
जेत (लिग्नाइत)

right|thumb| शोक तिसा: जेत ब्रोच, १९गू शताब्दी.
right|thumb| जेतया नमूना
**जेत** छगू भूगर्भीय पदार्थ खः गुकियात कमसल रत्नकथं म्हसीकिगु या। थ्व मूलतः लिग्नाइट धाःगु सिँया उत्पादन खः, गुकियात थीथी भूगर्भीय प्रक्रियां तिसिनाः व क्वाका दयेकी। खनिजया पुलांगु परिभाषा जैविक पदार्थय् लागु जुइमखु । अथे जूगुलिं जेतयात खनिज/मिनिरल धाइ मखु, व *मिनरलाइद* धाइगु या। न्ह्याथेसां, थुगु बिचाः हिलाच्वंगु दु, छाय् धाःसा यक्वं क्रिस्टलाइन पदार्थया जैविक उत्पत्ति वर्तमानय् खनावःगु दु । 

अंग्रेजी खँग्वः "जेत" थ्व हे पदार्थया फ्रान्सेली खँग्वः ** नं बुयावःगु ख।  जेत हाकु वा गाढा सियुगु जुइ। थुकिलि पाइराइट दुथ्यायेफु,  गुकिलि लीया रंग व धातुया झःझः दइ।  अंग्रेजीइ *जेत-ब्ल्याक* खँग्वःया अर्थ तसकं हाकुसे च्वंगु छगू हाकुगु रंग ख गुकिया नां थ्व हे पदार्थं वःगु ख।

## गुण
जेतय् करिब ७५% कार्बन व १२% अक्सिजन दइ व ल्यंगु मात्राय् सल्फर व हाइड्रोजन दइ। मेमेगु तत्त्वत म्हो मात्राय् जक खने दु व जेत प्रकार नापं पाः। दसुया निंतिं स्पेनिश जेतय् व्हितबी जेट स्वया अप्व सल्फर दइ। जेटया मोह्स कठोरता २.५ निसें ४ व विशिष्ट गुरुत्वाकर्षण १.३० निसें १.३४ तक्क जुइ। जेतया रिफ्र्याक्तिभ इन्देक्स थ्यं-मथ्यं १.६६  इ। ह्याउँगु क्वाःगु मुलिं थिइबलय् जेतं ह्यंग्वाः थें न्याःगु गन्ध पिकाइ।

जेतयात घर्षण यायेबलय् एम्बर थें न्याःगु विद्युत चार्ज ब्वलंकेफु।

जेतयात चायेगु ज्याभः छ्यला तसकं अःपुक चायेछिं तर चिचिधंगु टुक्रात त्वाःदलेगु प्रवृत्ति दु, गुकिलिं बांलाःगु बुट्टा दयेके थाकुइ। अथे जूगुलिं बांलाक्क चायेत छम्ह अनुभवी लापिदारिस्त माः।

## स्वयादिसँ
* ह्यंग्वाः

## लिधंसा

पुचः:रत्न
पुचः:अर्ग्यानिक पदार्थ
पुचः:कार्बन
एतोल

[thumb|225x225px| [संघीय गनतन्त्र माईक्रोनेसिया|माइक्रोनेसियाया संघीय राज्यय् नुकुओरोया एतोल ।]]
right|thumb|225x225px| एतोल दयावइगु प्रक्रिया।
**एतोल** छताजिया टापु खः । यक्वं दँ तक लखय् दुनाच्वंगु टापुया जःखः कोरल रीफ दयावइबलय् थन्यागु टापु दयावइ। अन्तय्, दथुया बँ मदया वनि, व कोरल रीफ जक एटोल, सेल थें न्यागु आकारया टापुया पुचः जक दया च्वनी । 

चार्ल्स डार्विन, गुम्ह थःगु विकासवादया सिद्धान्तया निंतिं दकलय् नांजाःम्ह खः, एटोल गथे यानाः दयावइ धकाः लुइकूम्ह न्हापांम्ह मनू खः । वय्कलं धायादिल कि समुद्रय् च्वंगु ज्वालामुखी गुबलें गुबलें क्षय जुया वनी बाय् लखय् दुने बुलुहुं क्वबाना। ज्वालामुखीइ बुयावइगु कोरल सतहया लिक्क दयावइ, अले अन हे च्वना बुयाच्वनी।

अप्व एटोल प्रशान्त महासागर वा हिन्द महासागरया लुमुगु थासय् ला।

किरिबाती, तुवालु, व माइक्रोनेसियाया संघीय राज्य थें न्याःगु छुं टापु देय् तयेगु सकल वा छुं भाग एटोलय् दयाच्वंगु दु।

## नामाकरण
*एतोल* खँग्वः धिवेही खँग्वः   , ) खँग्वलं बुयावःगु खँग्वः ख।  धिवेही माल्दिभ्सय् ल्हाइगु छगू इन्दो-आर्य भाषा ख। थ्व खँग्वःया न्हापांगु रेकर्ड अंग्रेजी छ्येलेज्या १६२५य् *एटोलोनया* रुपय् जूगु ख। चार्ल्स डार्विनं थःगु मोनोग्राफ *द स्ट्रक्चर एण्ड डिस्ट्रिब्युसन अफ कोरल रीफय्* थ्व खँग्वः छ्येलादिल। वय्कलं थ्व खँग्वःया आदिवासी उत्पत्तियात म्हसीकादिल व थ्व खँग्वःयात "कोरल आइलेटया गोलाकार पुचः"या रुपय् परिभाषित यानादिल, गुकिया पर्यायवाची "लगुन-आइल्याण्ड" ख।  

*एतोलया* अप्व आधुनिक परिभाषां थुकियात "लगुनयात घेरेयाइगु एनुलर रीफ गुकिलि रीफ डेट्रिटसं दयावःगु रीफ व आइलेट बाहेक मेगु छुं नं प्रोमोन्टोरी मदु"  वा "विशेष रुपं आकारया अर्थय् छगू लगुनयात घेरेयाइगु अंगू आकारया रिबन रीफ"या रुपय् वर्णन याइ।

## लिधंसा
* डार्विन, सन् १८४२। १८The structure and distribution of coral reefs, being the first part of the voyage of the Beagle under the command of Capt. Vitzroy R.N. during the years 1832 to 1834। स्मिथ, एल्डर व कम्पनी: लण्डन. २१४ पृ.

पुचः:भूगोल
पुचः:टापु
पुचः:द्वीप
पुचः:एतोल
न्हसि

right|thumb|150x150px| माकःचाया जालय् सुति
thumb| लःया हाः थःथम्हं ख्वाउँगु भलय् मुनाच्वंगु।
thumb| छेँ दुने अप्वगु न्हसिं पःखालय् च्वंगु रंग  थमंतुं प्वलेफु। थ्व किपाय् चःबिया पःखालय् च्वंगु रंग प्वलावयाच्वंगु क्यनातःगु दु।
**न्हसि धयागु** फसय् वा छुं वस्तुइ म्हो मात्राय् ति (विशेष यानाः लः) दयाच्वनिगु अवस्था खः। न्हसियात एब्जर्ब वा एद्जर्ब जूगु अवस्थाया लः धकाः म्हसीकेछिं।  दसु- फस ( न्हसिजाः वा आर्द्रता ), नसाय् व छुं व्यावसायिक उत्पादय् म्हो मात्राय् लः दयेफु। न्हसि धयागु फसय् दुगु लःया बाफया मात्रायात नं धाइ । चाय् दुने नं न्हसि दयाच्वनि। 

## थीथी उत्पादनय् न्हसि नियन्त्रण
उत्पादनय् न्हसियात नियन्त्रण यायेगु ज्या उत्पादनया प्रक्रियाया छगू महत्वपूर्ण ब्व जुइफु । गंगु पदार्थय् यक्व हे न्हसि दयाच्वनेफु। कर्नफ्लेक्स निसें वाशिंग पाउदर तकया उत्पादनय्, न्हसिं उत्पादनया अन्तिम गुणस्तरय् महत्वपूर्ण भूमिका म्हितेफु। उत्पादनय् न्हसि नियन्त्रणय् चिउताःया निगु मू पक्ष दु: यक्व न्हसि दुथ्याकेगु वा यक्व म्हो न्हसि दुथ्याकेगु। दसुया निंतिं तौलया आधारय् मीगु कर्नफ्लेक्स सिरियलय् छुं लः तयेबलय् खर्च म्हो जुइ व यक्व सुख्खा सवाः वइमखु, तर यक्व लः तयेबलय् सिरियलया कुरकुरेच्वंगु सवाः व ताजापन म्हो जुइगु लिच्वः लाइ। नापं, लःया मात्रां ब्याक्टेरिया बुइत ग्वहालि याइ। क्यालोरीया ल्याः म्ह्व यायेत छुं नसाय् लःया मात्रायात हिलेगु याइ ।

न्हसिया थी थी उत्पादनय् थी थी लिच्वः लाइ, गुकिं उत्पादनया लिपांगु गुणस्तरयात प्रभावित याइ । दसुया निंतिं वुड पेलेट सिँया ल्यनाच्वंगु कुचायात नचुकाः कम्प्याक्ट पेलेट दयेकेगु याइ, गुकियात इन्धनया रुपय् मीगु याइ। छ्वयेकेगु दक्षता भिंकेगु निंतिं पेलेटय् अपेक्षाकृत म्हो लःया मात्रा दयेमाः। पेलेटय् गुलि अप्वः न्हसि दइ, उलि हे पेलेट च्याकेबलय् अप्वः धुँ पिहां वइ।

छुं नं उत्पादनय् लःया मात्रा ल्याखायेत यायेमाःगु आवश्यकतां विज्ञानया छगू न्हूगु क्षेत्र, एक्वामेट्रीया जन्म जूगु दु। उत्पादय् न्हसि दानास्वयेगु यक्व पहः दु, गथेकि थी-थी तरंग दानास्वयेगु (जः व सः), विद्युत चुम्बकीय क्षेत्र, क्यापासिटिभ विधि, व अप्व परम्परागत तौल व गंकिगु प्रविधि।

## थ्व नं स्वयादिसँ

* प्याःगु (संरचनात्मक)
* गंगु पदार्थ
* ह्युमिदोर
* लःया मात्रा

## लिधंसा

पुचः:हाइद्रोलोजी
काउन्ति मेयो

right|344x344px
**काउन्ति मेयो** आयरल्यान्दया कन्नाक्त प्रान्तया छगू काउन्ति ख। क्यासलबार व बलिना थ्व काउन्तिया दकलय् अप्व मनु च्वनिगु निगु नगर ख। मेयो व कन्नाक्तया दकलय् तजाःगु थाय् म्वेलरिया ख।

## नगर व गाँ
काउन्ति मेयोया नगर व गांया धलः क्वसं बियातःगु दु- 

* अचिल टापु
* बल्ला, बलिना, बलिनरोब, बलिन्टोबर, बलिकासल, बलिहौनिस, बलिग्लास, बलिभरी, बंगोर, बेलमुलेट, बोहोला
* क्यासलबार, चार्ल्सटाउन, क्लेयरमोरिस, कंग, क्रसमोलिना
* डेरे
* फक्सफोर्ड
* गीसला
* कील, किल्केली, किल्लाला, किल्तिमाघ, क्नक
* लुइसबर्ग
* मेयो, मुलरानी
* न्यूपोर्ट
* स्विनफोर्ड
* टुरमेकेडि
* वेस्टपोर्ट

## मेगु वेबसाइटत

* मेयो काउन्ति काउन्सिलया वेबसाइट
*    मेयोया नक्सा
पुचः:काउन्ति मेयो
नर्मन विजय

**नर्मन विजय** ११गु शताब्दीइ द्वलंद्वः नर्मन, फ्रान्सेली, फ्लेमिश व ब्रेटन सैनिकतेगु सेनां इंग्ल्याण्डया आक्रमण व कब्जा ख। थ्व सकलें कब्जा ड्यूक अफ नर्मन्डीया नेतृत्वय् जूगु ख। विजय धुंका वय्कःयात लिपा विलियम द कन्क्वेररया नामं म्हसीकल।

विलियमया अंग्रेजी सिंहासनया दाबी मचा मदुम्ह एंग्लो-स्याक्सन जुजु एडवर्ड द कन्फेसर नापया पारिवारिक स्वापूं वःगु ख, गुम्हेस्यां विलियमया सिंहासनया इच्छायात प्रोत्साहित याःगु जुइफु। एडवर्ड १०६६ जनवरीइ मन्त व वयागु उत्तराधिकारी वया किजा हेरोल्ड गोडविन्सन जुल । नर्वेया जुजु हेराल्ड हार्द्रादां सन् १०६६या सेप्टेम्बरय् उत्तरी इंग्ल्याण्डय् आक्रमण यात व २० सेप्टेम्बरय् जूगु फुलफोर्ड युद्धय् विजयी जुल तर गोडविन्सनया सेनां २५ सेप्टेम्बरय् स्ट्यामफोर्ड ब्रिजया युद्धय् हार्द्रादायात बुकाः वयात स्यानाबिल। स्वन्हु लिपा २८ सेप्टेम्बरय् विलियमया द्वलंद्वः मनूत व सलंसः जहाजया आक्रमणकारी सेना दक्षिणी इंग्ल्याण्डया ससेक्सया पेभेन्सीइ अवतरण जुल। हेरोल्डं वयागु विरोध यायेत दक्षिणपाखे वन। थ्व झ्वलय् वयागु सेनाया छगू महत्वपूर्ण भाग उत्तरय् त्वःताः वन। हेरोल्डया सेनां १४ अक्टोबरय् हेस्टिङया युद्धय् विलियमया आक्रमणकारीतेगु सामना यात। विलियमया सेनां रणभूमिइ हेरोल्डयात बुकल व स्यात, थ्व नापं विलियम जुजु जुल।

विलियमया मू प्रतिद्वन्द्वीत मदुसां वय्कलं लिपाया दँय् नं विद्रोहया सामना यायेमाल व १०७२ लिपा तक्क अंग्रेजी गद्दीइ सुरक्षित मजुल। प्रतिरोध याइपिं अंग्रेज अभिजात वर्गया बुँ जफत यात; व छुं अभिजात वर्ग निर्वासनय् बिस्युं वन। थःगु न्हुगु राज्ययात नियन्त्रण यायेत विलियमं थः अनुयायीतेत भूमि प्रदान यात व भूमि न्यंकं सैन्य बल्लाःगु थासय् कमाण्ड याइगु क्वाः दयेकल। द दूम्सदे बुक, इंग्ल्याण्डया यक्व भाग व वेल्सया छुं भागया "महान सर्वेक्षण"या छगू हस्तलिखित अभिलेख, १०८६ तक्क पूवन। विजयया मेमेगु प्रभावय् लाय्कू व सरकार, अभिजात वर्गया भाय् कथं फ्रान्सेली भाय् या छगू भाषिकाया प्रवेश व उच्च वर्गया संरचनाय् हिउपाः ला। विलियमं जुजुपाखें प्रत्यक्ष रुपं कब्जा यायेगु भूमियात फिअफमेन्त प्रथाय् यंकल। अप्व क्रमिक हिउपां कृषि वर्ग व गांया जीवनयात प्रभावित यात: मू हिउपा दासताया औपचारिक उन्मूलन खनेदु, गुकि आक्रमणनाप प्रत्यक्ष स्वापू दूगु सम्भावना दु। न्हुगु नर्मन प्रशासकतेसं एंग्लो-स्याक्सन सरकारया यक्व सत्ता थःगु ल्हातय् काल व सरकारया संरचनाय् यक्व हिउपा मवः।

## स्वयादिसँ
* बेलायत

## लिधंसा

पुचः:बेलायतया इतिहास
विश्लेषणात्मक न्यायशास्त्र

**विश्लेषणात्मक न्यायशास्त्र** कानूनया छगू दार्शनिक दृष्टिकोण ख गुकिलिं आधुनिक विश्लेषणात्मक दर्शनया स्रोत साधनयात छ्यला कानूनया प्रकृति थुइकेगु कुतः याइ। थ्व न्यायशास्त्रया छगू कचा ख, गुकियात कानूनया दर्शन नं धाइ । विश्लेषणात्मक दर्शनया सीमा छुं भचा अस्पष्ट जूगुलिं थुकिया परिधि निर्धारण याये थाकु । एचएलए हार्ट आधुनिक विश्लेषणात्मक न्यायशास्त्रया इतिहासय् दकलय् प्रभावशाली च्वमि ख,    यद्यपि न्यायशास्त्रया विश्लेषणात्मक दृष्टिकोण म्होति नं जेरेमी बेन्थमया ईले तक लिहां वं।

विश्लेषणात्मक न्यायशास्त्रयात कानूनी औपचारिकता (कानूनी तर्कयात यान्त्रिक, एल्गोरिदमिक प्रक्रियाया रुपय् मोडेल यायेगु वा यायेछिं धइगु बिचाः)या रुप नाप ज्व नः धैगु विचाः पाय्छि मजू। खय्त ला कानूनी औपचारिकतायात कानूनया सिद्धान्त धकाः मौलिक रुपं दकलय् न्हापां विश्लेषणात्मक न्यायाधीशतय्सं हे क्यंगु ख।

विश्लेषणात्मक, वा 'स्पष्टीकरणात्मक' न्यायशास्त्रं कानूनी प्रणालीया पक्षयात सन्दर्भित यायेबलय् तटस्थ दृष्टिकोण व वर्णनात्मक भाषा छ्यलि। कानून छु खः व छु जुइमाः धइगु प्राकृतिक कानूनया विचायात थुकिं अस्वीकार याइ । डेभिड ह्यूमं *ए ट्रेटिस अफ ह्युमन नेचरय्* प्रसिद्ध तर्क बियादिगु दु कि मनूतेसं अपरिहार्य रुपं संसार छगू निश्चित कथं (दयाच्वंगु) खः धकाः वर्णन यायेगु या व अथे जूगुलिं झीसं छगू विशेष क्रियाकलापय् लगे जुइमाः धकाः निष्कर्ष पिकाइगु गल्ती याइ। तर शुद्ध तर्कया जक रुपं स्वयेगु खःसा छुं खँ जूगुलिं जक झीसं छुं ज्या यायेमाः धकाः निष्कर्ष पिकाये फइमखु । अथे जुयाः विश्लेषण कथं संसारया मापदण्डयात मूल्यांकनात्मक न्ह्यसःत स्वयां ब्यागलं कथं कायेमाः।

विश्लेषणात्मक न्यायशास्त्रया दकलय् महत्त्वपूर्ण न्ह्यसःत थ्व कथं दु: " कानूनत छु ख ?"; "कानून छु खः ?"; "कानून व शक्तिया दथुइ छु स्वापू दु ?"; व "कानून व नैतिकताया दथुइ छु स्वापू दु ?"

## थ्व नं स्वयादिसँ
* न्यायशास्त्र
* न्याय
* विधिया शासन
* वैधता
* उच्च विधि अनुसारया शासन

## लिधंसा

पुचः:विधि
पुचः:विश्लेषणात्मक विधि
प्रियंका कार्की

**प्रियंका कार्की** (२७ फरवरी १९८७) एक नेपाली अभिनेत्री, निर्देशक तथा निर्माता हैं। मिस टिन नेपाल पेजेन्टया विजेता कार्की नेपाःया दकलय् अप्वः तलब काइम्ह अभिनेत्री खःसा वय्कलं निगू राष्ट्रिय संकिपा सिरपाः व स्वंगू कामना संकिपा सिरपाः लिसेंया आपालं प्रशंसा नं त्याकादीगु दु ।  २०२३ स नेपाल सरकारं नेपाली संकिपा ख्यलय् योगदान याःगुलिं वय्कःयात चेम्बर अफ कमर्सपाखें सम्मान याःगु खः ।  थःगु पेजेन्ट त्याकेधुंकाः कार्कीं नेपाली संकिपा ख्यलय् दुहां वनेगु प्रस्ताव स्वीकार याःगु खः । वय्कलं *३ लभर्स* (२०१२) नांया संकिपां अभिनयया शुरुवात यानादिल, वयां लिपा बक्स अफिसय् हिट जूगु *संकिपा भिजिलान्टे ३डी* (२०१३), *झोले* (२०१४), *नाइ नभन्नु ला २* (२०१४), *पुन्ते परेड* (२०१४), *मेरो बेस्ट फ्रेन्ड* (२०१४), थ्व फुक्क संकिपात क्याब्लिस्टेर हेरयात थ्यन । वय्कलं रोमान्टिक संकिपा *सुन्तली* (२०१४) य् थःगु अभिनयया निंतिं न्हूगु मान्यता प्राप्त यानादिल, गुकिं वय्कःयात राष्ट्रिय संकिपा सिरपाः व नेफ्टा संकिपा सिरपाः लिसेंया थीथी प्रशंसा व नोमिनेशन प्राप्त याःगु खः । थ्व संकिपा १९ क्वःगु बुसान अन्तर्राष्ट्रिय संकिपा महोत्सवय् नं ल्यःगु खः । 

## प्रारम्भिक जीवन
कार्कीया जन्म सन् १९८७ य् काठमाडौं, नेपालय् जूगु खः । वय्कःया मांअबु भूपेन्द्र कार्की व रक्षा मल्होत्रा खः ।  वय्कलं रातो बंगला स्कूलं स्कूली शिक्षा यानादिल व नर्थ अलाबामा विश्वविद्यालयय् स्नातक डिग्री कयादिल, वय्कलं फिल्म व डिजिटल मिडिया प्रोडक्सनय् मेजर यानाः रंगमञ्चय् माइनर यानादिल व *सुम्मा कम लाउडय्* स्नातक यानादिल ।  नेपाःया संकिपा ख्यलय् दुहां वने न्ह्यः वय्कलं कान्तिपुर टेलिभिजनय् *सेल्युलोइड* व *द ग्ल्याम फ्याक्टर* शोया होस्टिङया भिजे जुयाः ज्या यानादीगु खः । अनंलि वय्कलं कमेडी टिभी सिरियल *घर बेटी बाय्* अभिनय यानादिल ।

## सन्दर्भ

## पिनेया लिङ्क

* 
* 
* 
पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
दाये (गणित)

alt=|thumb| अनौपचारिककथं, दायेगुया मोनोटोन जुइगु गुण दइ थुगु अर्थय् कि यदि <math>A</math> थन <math>B,</math>या छगू उपपुचः खः धाःसा दापू <math>A</math>या दापू <math>B.</math>स्वयां म्ह्व बाय् बराबर जुइ। थ्वयां अप्वः,  खालिगु सेटया दापू ० जुइमाः । दायेगु ज्याया छगू साधारण दसु धयागु आयतन (छुं बस्तुं गुलि तःधंगु थाय् काइ) खः ।
गणितय् **दाये बाय् दायेगुया** अवधारणा ज्यामितीय दाये ( हाकः, क्षेत्रफल, आयतन ) व मेमेगु सामान्य अवस्था, दसु परिमाण, द्रव्यमान, व घटनाया सम्भावनाया औपचारिक म्हसीकाया कुतः ख। थ्व बिस्कं थें खनेदुगु थीथी अवधारणाय् यक्व समानता दु व प्रायः छगू हे गणितीय सन्दर्भय् छथाय् तयाः व्यवहार यायेछिं। दायेगु सम्भाव्यता सिद्धान्त, एकीकरण सिद्धान्तय् आधारभूत अवधारणा ख व विद्युत चार्ज थें ऋणात्मक मात्रा ग्रहण यायेत नं सामान्यीकरण यायेछिं। दायेगुया मेमेगु ताःपाःगु सामान्यीकरण (दसु स्पेक्त्रल दाये व प्रक्षेपण-मू दाये ) क्वान्टम भौतिक विज्ञान व सामान्य रुपय् भौतिक विज्ञानय् व्यापक रुपं छ्येलिगु या।

थ्व अवधारणाया ल्यूनेया अन्तर्ज्ञान प्राचीन ग्रीसया ईया खः, गुबलय् आर्किमिडीजं छगू चाकःया क्षेत्रफलया ल्याखायेत स्वःगु खः।   तर १९गु शताब्दीया अन्त व २०गु शताब्दीया सुरुइ जक दाये सिद्धान्त गणितया छगू कचा जुल। आधुनिक दाये सिद्धान्तया जग एमिल बोरेल, हेनरी लेबेग, निकोलाई लुजिन, जोहान रेडन, कन्स्ट्यान्टिन क्याराथियोडोरी, व मौरिस फ्रेचेट आदिया ज्यां दयेकूगु ख।

## थुइके
thumb|300x300px| दापूया ल्याः खाये ज्यूगु योगशीलता <math>\mu</math> : दायेज्यूगु असम्बद्ध संघया दाये दक्वं उपपुचःया सकल ल्याया योग  जुइ।
X छगू सेट जुसा अले \Sigma a छगू σ-अल्जेब्रा ओभर X.। \Sigma नं न्ह्यथंगु  विस्तारित वास्तविक ल्याःया ध्वःया छगू सेट फंक्सन \mu यात **दाये** धाइ यदि क्वय् बियातःगु शर्तत पालना जुसा:

* **गैर-नकारात्मकता** : सकसितं E \in \Sigma, \ \ \mu(E) \geq 0.
* \mu(\varnothing) = 0.
* **ल्याः खाये ज्यूगु योजकता** (बाय् σ-योजकता ): दक्वं ल्याः खाये ज्यूगु मुनाज्याया निंतिं \{ E_k \}_{k=1}^\infty Σ य् जोडीकथं असम्बद्ध सेटया, \mu{\left(\bigcup_{k=1}^\infty E_k\right)} = \sum_{k=1}^\infty \mu(E_k).

म्ह्व निं छगू सेट E दुने सीमित दापू दुसा, आवश्यकता \mu(\varnothing) = 0 ल्याः खाये ज्यूगु एडिटिभिटिया हुनिं थःथम्हं पूवनी : \mu(E)=\mu(E \cup \varnothing) = \mu(E) + \mu(\varnothing), अले उकिं \mu(\varnothing)=0.

यदि गैर-ऋणात्मकताया अवस्थायात त्वःतल धाःसा, अले \mu अप्वः स्वया अप्वः\pm \infty,दुनेया छगू ल्या काःसा, अले \mu यात *साइन्द मेजर  वा चिं ल्याये* धाइ ।

जोडी (X, \Sigma) यात *दाये ज्यूगु थाय्* धाइ, अले \Sigmaया दुजःतय्त  **दायेज्यूगु सेट** धाइ।

छगू स्वंगूगु (X, \Sigma, \mu)यात *दाये थाय्* धाइ । सम्भाव्यता दाये धयागु मुक्कं दाये ल्या १ दुगु मापन खः – व खः, \mu(X) = 1. सम्भाव्यता थाय् धयागु सम्भाव्यता दाये दुगु दायेज्या थाय् खः।

## स्वयादिसँ
* गणित

## लिधंसा

पुचः:गणित
पुचः:ल्या
पुचः:ल्याखायेज्या
पुचः:दाये
पुचः:दासु
जावा सागर

**जावा सागर** (इन्दोनेसियन भासय् Laut Jawa, जावा भासय् Segara Jawa) सुन्दा शेल्फय् छगू ब्याःगु क्वजाःगु समुद्र ख। थ्व सागरया उत्तरय् इन्दोनेसियाया बोर्नियो टापु, दक्षिणय् जाभा, पश्चिमय् सुमात्रा, व पूर्वय् सुलावेसी ला। थुकिया उत्तरपश्चिमय् करिमाता जलसन्धिं थ्व सागरयात दक्षिण चीन सागरनाप स्वाइ। सामान्यतया पश्चिमी प्रशान्त महासागरया छगू भागया रुपय् कायेगु यासां   जावा सागरयात गबलें गबलें हिन्द महासागरया छगू भागया रुपय् कायेगु या। 

## भूगोल
जाभा सागरं सुन्दा शेल्फया   दक्षिणी भाग कःघाइ। थ्व चिजाःगु समुद्रया औसत जाः  दु । थुकिया हाकः  पूर्व-पश्चिम व ब्याः  उत्तर-दक्षिण  दु व मुक्कं  सतह क्षेत्रफलय् दयाच्वंगु दु।

वंगु हिमयुगया अन्तय् समुद्रया सतह अप्वया वंलिसे थ्व सागर दयावल ।  थुकिया लगभग समान रुपं समतल बं, व ड्रेनेज च्यानलया उपस्थितिया आधारय् सुन्दा शेल्फ छगू ईले छगू स्थिर, गंगु, क्वसं लाःगु भूमि क्षेत्र ( peneplain ) जूगु व गुकिया च्वय् छुं मोनाडनोक्स (ग्रेनाइट पर्वः) दूगु खनेदु।

## आर्थिक गतिविधि
समुद्रया तलया दक्षिणी भागयात भूगर्भीय रुपं उत्तरी जाभा नाप ज्वःलाःगु कथं ताःई न्ह्यःनिसें म्हसीकातःगु दु, गन चिकंया ख्यः दयाच्वंगु दु समुद्रया क्वय् विस्तारित जुइ। दक्षिणपूर्वी कालिमान्तानया जल क्षेत्रय् चिकंया ख्यःया सम्भावना नं अनुकूल दु । पेट्रोलियम व प्राकृतिक ग्यासया सफल अन्वेषणया थाय् कथं जाभा सागर इन्डोनेसियाया निर्यात ज्याझ्वःया आधार जुयाच्वंगु दु ।

जाभा सागरय् न्या लायेगु छगू महत्वपूर्ण आर्थिक ज्याखँ ख। थ्व थासय् ३,००० स्वया अप्व समुद्री जीवया प्रजाति दु। थ्व थासय् यक्वं राष्ट्रिय निकुञ्जत दु गथेकि करिमुन्जावा । थाउजेन्द आइल्यान्द्स राष्ट्रिय राजधानी जकार्ताया उत्तरय् ला, व थ्व नगरया छगू जक्क रीजेन्सी ख।

जाभा सागरया जःखःया लागा नं छगू लोकंह्वाःगु पर्यटकीय गन्तव्य खः । स्कूबा डाइभिङ यासें लःया दुनेया गुफा, थुनावंगु सामान, कोरल, स्पञ्ज, व मेमेगु समुद्री जीवनया अन्वेषण व किपा कायेछिं। 

## स्वयादिसँ
* इन्दोनेसिया

## लिधंसा

पुचः:Coordinates on Wikidata
पुचः:जावा सागर
पुचः:सागर
भेक्तर क्यालकुलस

**भेक्तर क्यालकुलस** वा **भेक्तर विश्लेषण** गणितया छगू कचा ख गुकिया स्वापू भेक्तर क्षेत्रया दिफरेन्सियसन व इन्तेग्रेसन नाप दु, मू कथं स्वंगु आयामया युक्लिदियन अन्तरिक्षय्, \mathbb{R}^3.  *भेक्तर क्यालकुलस* खँग्वःयात गबलें गबलें मल्ताइभेरियबल क्यालकुलसया व्यापक विषयया पर्यायवाचीया रुपय् छ्यलिगु या, गुकिलिं भेक्तर क्यालकुलसया नापं पार्सियल दिफरेन्सियसन व मल्तिपल इन्तेग्रेसनयात नं कःघाइ। भेक्तर क्यालकुलसं दिफरेन्सियल ज्यामितिइ व पार्सियल दिफरेन्सियल इक्वेसनया सीकेज्याय् महत्त्वपूर्ण भूमिका म्हिती । थ्व भौतिक शास्त्र व इन्जिनियरिङय् व्यापक रुपं छ्येलिगु या, विशेष यानाः विद्युत चुम्बकीय क्षेत्र, गुरुत्वाकर्षण क्षेत्र व द्रव प्रवाहया विवरणय्।

भेक्तर  क्यालकुलस १९गु शताब्दीया अन्तया लिक्क जे विलार्ड गिब्स व ओलिभर हेभिसाइडं क्वाटरनियनया सिद्धान्तं विकास याःगु ख, व अप्व नोतेसन व शब्दावली गिब्स व एडविन बिडवेल विल्सनं सन् १९०१या थःगु सफू, *भेक्तर एनालाइसिसय्* स्थापित याःगु ख, यद्यपि थ्व स्वया न्ह्यः आइज्याक न्युतन थें न्यापिं गणितविदतेसं थ्व ख्यलय् च्वयादीगु दु।  थःगु मानक रुपय् क्रस प्रदक्त छ्येला भेक्तर क्यालकुलसं उच्च आयामय् सामान्यीकरण याइमखु, तर ज्यामितीय बीजगणितया वैकल्पिक दृष्टिकोण धाःसा क्यनि  गुकिलिं एक्स्तेरियर प्रदक्त छ्येलि।

## स्वयादिसँ
* गणित
* बीजगणित

## लिधंसा

पुचः:गणित
पुचः:भेक्तर गणित
प्रसन वीरसिंह कंसाकार

**प्रसन वीर सिंह कंसाकार** नेपाःया ग्यास्ट्रोइन्टेस्टाइनल व हेपाटोबिलियरी सर्जन, मेडिकल एकेडेमिक, व नेपालया काठमाडौंस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालया प्राध्यापक खः ।  वय् कः ग्यास्ट्रोइन्टेस्टाइनल व हेपाटोबिलियरी सर्जरीया ख्यलय् क्लिनिकल व अनुसन्धान योगदानया निंतिं म्हसीका दु।     

## प्रारम्भिक जीवन व शिक्षा
समाजवादी विद्या वीरसिंह कंसाकारया जन्म । कंसाकारं त्रिभुवन विश्वविद्यालय, नेपालं सामान्य शल्य चिकित्साय् एमबीबीएस व एमएस यानादीगु खः । लिपा वय्कलं सर्जिकल ग्यास्ट्रोएन्टेरोलोजीइ चिरुर्जिया (एमसीएच)या डाक्टरेट यानादिल। नेपाल मेडिकल काउन्सिलमा लाइसेन्स नम्बर ४२१५ सहित दर्ता हुनुहुन्छ। 

## लजगा
डा. कंसाकार चिकित्सा संस्थान, त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल (TUTH) या ग्यास्ट्रोइन्टेस्टाइनल व हेपाटोबिलियरी सर्जरीया प्राध्यापक खः । 

वय् कः काठमाडौंया यक्व अस्पतालनाप सम्बद्ध जुयादिल, गुकिलि *मेट्रो काठमाडौं अस्पताल* व *ओम अस्पताल व अनुसन्धान केन्द्र* नं ला, गन वय् कलं परामर्शदाता सर्जनया रुपय् ज्या यानादिल। 

कंसाकारं नेपाल सर्जिकल ग्यास्ट्रोएन्टेरोलोजी संघ (एनएएसजी) या महासचिवया रुपय् ज्या यानादीगु खः, अले चिकित्सा संस्थानय् मानव संसाधन व्यवस्थापन समितिया कार्यकारी दुजः खः ।  

## थ्व नं स्वयादिसँ

* त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल ३.
* चिकित्सा संस्थान
* नेपाल मेडिकल काउन्सिल ३.

## सन्दर्भ

## पिनेया लिङ्क

* डा. कंसाकार प्रोफाइल – मेट्रो काठमाडौं अस्पताल ३.
* ल्ययातःगु प्राज्ञिक प्रकाशन
पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
विद्या वीरसिंह कंसाकार

**विद्या वीर सिंह कंसाकार** नेपाली भूगोलविद्, प्राज्ञिक, तथा शोधकर्ता हैं।  वय् कःयात आप्रवासन, ग्रामीण विकास, शहरी गरिबी, व कालापानी सीमा विवाद नापं सीमापारया मुद्दाय् व्यापक ज्याया निंतिं दकलय् अप्व म्हसीकिगु या।   कंसाकारं त्रिभुवन विश्वविद्यालय, नेपालया भूगोल केन्द्रीय विभागया प्राध्यापक व पूर्व प्रमुखया रुपय् ज्या यानादीगु खः ।  

## प्रारम्भिक जीवन व शिक्षा
कंसाकारया जन्म काठमाडौं नेवार परिवारय् जूगु खः । वय्कलं भूगोलय् डिग्री कयादीगु खःसा लिपा त्रिभुवन विश्वविद्यालयय् भूगोल विभागय् प्राध्यापक जुयाः प्रवेश यानादीगु खः । 

## ब्यक्तिगत जीवन
विद्या वीर सिंह कंसाकार काठमाडौँ मा रहेको छ। वय्कःया काय्, डा. प्रसन वीरसिंह कंसाकार, छम्ह नांजाःम्ह नेपाली चिकित्सा पेशाकर्मी व सर्जन खः । 

## थ्व नं स्वयादिसँ

* त्रिभुवन विश्वविद्यालय ९.
* नेपालय् आप्रवासन ३.

## सन्दर्भ

## पिनेया लिङ्क

* OpenLibrary: विद्या वीर सिंह कंसाकार ४.
* Google Books: नेपालको चियापानीमा आप्रवासन र रोजगारी
* नेपाल जनसंख्या परिप्रेक्ष्य योजना २००१–२०३१ प्रदेश नं.
पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
ल्याखायेभः

thumb| न्हय् गू सेगमेंट लिक्विड क्रिस्टल डिस्प्ले (एलसिडि) दुगु इलेक्ट्रोनिक पकेट क्यालकुलेटर गुकिं अंकगणितीय ज्या यायेफु ।
thumb| डट-माट्रिक्स डिस्प्ले दुगु छगू आधुनिक वैज्ञानिक क्यालकुलेटर
**इलेक्ट्रोनिक ल्याखायेभः बाय् क्यालकुलेटर** सामान्यतया आधारभूत अंकगणित निसें जटिल गणित तक्कया ल्याखायेत छ्यलिगु छगू पोर्टेबल इलेक्ट्रोनिक उपकरण ख।

न्हापांगु सोलिड-स्टेट इलेक्ट्रोनिक क्यालकुलेटर १९६० या दशकया सुरुइ दयेकूगु खः । सन् १९७०या दशकय् पकेट साइजया उपकरणत उपलब्ध जुल, विशेष यानाः न्हापांगु माइक्रोप्रोसेसर, इन्टेल ४००४, इन्टेलं जापानी क्यालकुलेटर कम्पनी बुसिकमया निंतिं दयेकूगु खः । आधुनिक इलेक्ट्रोनिक क्यालकुलेटर दंगु, क्रेडिट कार्ड आकारया मोडलनिसें कयाः बिल्ट इन प्रिन्टर दुगु बल्लाःगु डेस्कटप मोडल तकया रुप दु । सन् १९७०या दशकया मध्यय् इन्टिग्रेटेड सर्किटया समावेशं इपिं चिधंगु व दंगु मू जूगुलिं इपिं लोकंह्वात। उगु दशकया अन्त्यतक मू थुलि कुहां वन कि अप्वःसिनं छगू आधारभूत क्यालकुलेटर न्यायेफत व ब्वनेकुथिइ नं सामान्य जुल ।

सामान्य-उद्देश्यया क्यालकुलेटरया नापनापं, विशिष्ट बजारया निंतिं थीथी डिजाइन यानातःगु ल्याखायेभः नं दु। दसुया निंतिं, छुं वैज्ञानिक क्यालकुलेटरत दु, गुकिलि त्रिकोणमितीय व तथ्यांकीय गणना दुथ्याइ। छुं क्यालकुलेटरय् कम्प्यूटर बीजगणित यायेगु क्षमता तकं दइ । ग्राफिङ क्यालकुलेतरयात वास्तविक ध्वलय् परिभाषित फङ्क्सन, वा उच्च-आयामी युक्लिडियन स्पेसय् ग्राफ यायेत छ्येलेछिं। २०१६ तक आधारभूत क्यालकुलेटरया मू म्हो जक जुइधुंकल, तर वैज्ञानिक व ग्राफिङ मोडेलया मू अप्वः जुइ । 

युनिक्सया न्हापाया ई तक्कया कम्प्युटर अपरेटिङ सिस्तमय् dc व hoc थें न्याःगु अन्तरक्रियाशील क्यालकुलेटर प्रोग्राम दुथ्याकातःगु दु, व अन्तरक्रियाशील BASIC छ्यला सन् १९७० व १९८०या दशकया अप्व होम कम्प्युटरय् ल्याखायेछिं। क्यालकुलेटरया ज्या अप्व स्मार्टफोनय् दुथ्याःगु दु। नापं, ट्याब्लेट, व व्यक्तिगत डिजिटल सहायक (पीडीए) प्रकारया उपकरणय् नं ल्याखायेज्या यायेछिं। स्मार्टफोन व थुज्वःगु तसकं व्यापक उपलब्धतालिसें समर्पित हार्डवेयर क्यालकुलेटर आः नं व्यापक रुपं छ्यलाबुलाय् वयाच्वंगु दुसां न्हापा स्वयां म्हो जक छ्यलाबुला जुयाच्वंगु दु । सन् १९८६इ क्यालकुलेटरं अबिलेया हलिंया सामान्य-उद्देश्यया हार्डवेयर क्षमताया अनुमानित ४१% सुचं ल्याखायेगु या। २००७ तक, थ्व ०.०५% स्वया म्ह्व जुल। 

## स्वयादिसँ
* गणित

## लिधंसा

पुचः:ज्याभः
पुचः:ल्याखायेज्या
पुचः:गणित
देता (कम्प्युतिङ्ग)

**देता** बाय् **डाटा** धयागु ल्याः, खँग्वः बाय् मेगु चिंया झ्वः खः । जानकारी जुइत देतायात ब्याख्या यायेमाः । डिजिटल देता धयागु बाइनरी सिस्टम छ्यलाः मुंकातःगु देता खः, गुकिलि १ व ० छ्यमि । १९६० लिपा आविष्कार जूगु कम्प्यूटर प्रणालिइ दक्वं डाटा डिजिटल जुइ। डाटायात नेटवर्कय् बाय् मेमोरिइ ढुवानी यायेफै, हिलेफै, बाय् भण्डारण यायेफै अले निष्क्रिय जुइफु । कम्प्युटर दुने न्ह्याइगु डाटा थ्व बाइनरी डिजिटया गुणनाय्, मल्टिपल कण्डक्टरय् न्ह्याइ। तापक्रम सीकेगु प्रणालीं वइगु ल्या प्रायः एनालग जुइ व थुकिया पलेसा यक्व बाइनरी डिजिट जुइमाः । ल्याः, आखः, वा चिंया निंतिं छ्यलिगु देता थी-थी चुम्बक, छगू डिस्क, इलेक्ट्रोनिक्स, वा यान्त्रिक रुपं छ्यला भण्डारण याइ।  कम्प्यूटरय् स्वानातःगु थी थी उपकरणय् डाटा दुने-पिने वनी । मेमोरी तत्त्वं अप्वः धया थें हेक्साडेसिमल एड्रेस, व १ बाइट स्टोरेज छ्यली । डाटा, आपालं, डाटाबेसय् मुंकातइगु जुइ। छगू भिजुअल, गथेकि ग्राफ, डाटां दयेके फै।

## गुण
डाटा मेटाडाटा जुइफु, बाय् मेगु डाटाया बारे डाटा जुइफु।  धाथेंया घटनालिसे स्वापू दुगु डाटाय् अप्वः धया थें ई मेटाडाटाकथं रेकर्ड जुइ। कम्प्युटरं थःत डाटाया रुपय् बियातःगु कमाण्डयात पालना याइ, अले उगु कमाण्डयात प्रोग्राम धाइ । प्रोग्राम धयागु कम्प्यूटरयात नियन्त्रण याइगु व थुकिं याइगु कमाण्डया धलः खः । कम्प्यूटरं प्रोग्रामय् ज्या याइबलय्, थुकी कोड दइ । प्रोग्रामं छ्यलीगु स्तोरेज, तर सेन्त्रल प्रोसेसिङ्ग युनितं (सिपियूं) ज्या मयाःगुयात डाटा धाइ। छगू हे डेटम धयागु कम्प्यूटर दुने मुंकातःगु भ्यालु खः । बाइनरी जक्क दूगु फाइलयात गबलें गबलें डाटा धाइ, गुकिलिं थ्व फाइल व ब्वनेफइगु पाठया दथुइ अन्तर क्यनेफइ।  २००८  डाटाया मात्रा २८१ एक्साबाइट जुइगु अनुमान याःगु दु। 

## लिधंसा

पुचः:प्रविधि