open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कोयिलकोण्ड मण्डल, महबूबनगर जिल्ला

**कोयिलकोण्ड मण्डल** (तेलुगु: కోయిలకొండ) भारतया तेलंगाना राज्यया महबूबनगर जिल्लाया छगू मण्डल खः। थ्व मण्डलया नापंया नगर महबूब नगर स्वया थ्व मण्डल २३ किमी तापाः। २०१६या जिल्ला पुनर्गठन स्वया न्ह्यः नं थ्व मंडल थ्व हे जिल्लाय् दूगु ख। थ्व मंडल वर्तमानय् महबूब नगर राजस्व प्रभागया भाग खः। थ्व मण्डलय् ३५ राजस्व गां ला। मंडलया केन्द्र कोइलाकोंडा खः।

## भूगोल
थ्व मण्डलया राजश्व गां थ्व कथं दु-

एलारेड्डीपल्ली
विंजमूर
कुशमोहम्मदपल्ली
मोदीपुर
सेरिवेंकटपुर
लिंगालचेड
सुराराम
मल्लापुर
कोटलावाद
बुरुगपल्ली
चंद्रापल्ली
तिरुमलमपल्ली
चनमनपल्ली
कन्नैपल्ली
लिंगुपल्ली
पारपल्ली
वीरमपल्ली
अनंतपुर
सालेपल्ली
काजीपुर
नेल्लावल्ली
जमालपुर
पंजे
चंदापुर
अय्यावरपल्ली
इब्राहिमनगर
कोइलाकोंडा
आचार्यपुर
केशवपुर
पेर्किविदु
मल्कापुर
अक्कईपल्ली
रामपुर
अभंगापट्टनम
गरलपाडु

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## स्वयादिसँ
* तेलंगाना

## लिधंसा
जग्देव् पुर मण्डल, मेदक जिल्ला

**जग्देव् पुर  मण्डल** (तेलुगु: జగ్దేవ్ పూర్ ) भारतया तेलङ्गाना राज्यया  मेदक जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
नेल्लिमर्ल मण्डल, विजयनगरम् जिल्ला

**नेल्लिमर्ल मण्डल** (तेलुगु: నెల్లిమర్ల) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  विजयनगरम् जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
### मण्डलया गां

*जर्जपुपेट
*परसं
*बुरदपेट
*टेक्कलि
*लक्ष्मीनरसिंहापुरं
*कोंडवेलगाड
*गरिकपेट
*तुम्मलपेट
*कोंडगुंपं
*मोयिदविजयरां पुरं
*पुतिकपेट

*गोर्लपेट
*सीतारामुनिपेट
*रामतीर्थं
*डी. नेलिवाड
*नीलंराजुपेट
*सरिपल्लि
*आत्मारामुनि आग्रहारं
*दन्ननपेट
*कोरदपेट
*तंगुदुबिल्लि
*तम्मपुरं

*नंदिगाम अल्तिपालें
*वोम्मि
*सतिवाड
*गुषिनि
*अलुगोलु
*मधुपद
*पिनतरिमि
*बोप्पदं
*वल्लूरु
*पेदतरिमि
*मल्यद

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
चिंतपल्लि मण्डल, विशाखापत्तनम् जिल्ला

**चिंतपल्लि  मण्डल** (तेलुगु: చింతపల్లి ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  विशाखापत्तनम् जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डलया गां थ्व कथं दु-
अंजलं, अंतर्ल, अन्नवरं, चिंतपल्लि, असिराड, इटिकबॆड्ड, उम्रसिगॊंदि, उसुरुपुट्टु, ऊकबंड, ऊबलगरुवु, ऎगवलसपल्लि, ऎगुवजनब, ऎर्रगड्ड, ऎर्रनबिल्लि, ऒन चकरायबंड, कंदुलगॊदि, कत्तुबंड, कदसिल्प, कपसुपाडु, कप्पगॊंदि, कप्पलु, करकपल्लि, करकपल्लि, कागुलबंड, किक्किसलबंड, किटुमल, किटुमळ्ळ, किन्नॆर्ल, किलिमिसिंगि दुर्गं, कुडुमुलु, कुडुमुसरि, कुदुपुसिंगि, कुम्मरिवंचल, कुरमनपाकलु, कुरुसिंगि, कृष्णपुरं, कॊंडवंचुल, कॊत्तपालॆं, कॊत्तवूरु, कॊम्मंगि, कॊरुकॊंड, कॊलनुबंड, कॊलपरि, कोटगुन्नलु, कोरुकॊंड, गट्टुंपाकलु, गड्डिबंड, गदपरि, गानुगुलपाडु, गुन्नमामिडि, गुम्मिडिपालॆं, गॆंजिगॆद्द, गॆंजिगॆद्द, गॆर्रिलगद्द, गॊंडिपाकलु, गॊडुगुमामिडि, गॊडुगुमामिडि, गॊदुगुलमॆट्ट, गॊद्दिबंड, गॊप्पुगुडिशॆलु, गॊय्यलमॆट्ट, गॊर्रॆलमॆट्ट, गॊसैगॊंदि, गोचपल्लि, चदलपाडु, चदिपेट, चवतपाडु, चिंतपल्लि, चिंतलूरु, चित्तंगरुवु, चित्रालगॊप्पु, चिन्न गॆद्द, चिन्नबरड, चिन्नयपालॆं, चिन्नराजु पाकलु, चिलकलमामिडि, चीमलबयलु, चॆरपल्लि, चॆरुकुंपाकलु, चॆरुवूरु, चौडुपल्लि, जंगंपाकलु, जंगंपाकलु, जंगंबंड, जंगंबुड्डि, जदुगूरु, जीलुगुमॆट्ट, जुन्नुलु, जॆर्रिगड्ड, जॊहरु, जोहेरु, डेगलपालॆं, तप्पुलमामिडि, तम्मिंगल, तल्लकोट, ताटिपालॆं, ताटिबंड, ताटिबंड, ताड्लपल्लि, तामरपल्लि, तीगलमॆट्ट, तूरुबॊंडलु, तूरुमामिडि, तूरुयेबॊंगलु, तॆरपल्लि, तेजंगि, तोकपाडु, तोटमामिडि, दिगवलसपल्लि, दिगुजनब, दिगुवपाकलु, दॆब्बगरुवु, दॊंगलॆग, दॊमलगॊंदि, दॊवरपल्लि, दोनिपॊलालु, नग्रहारं, नडिमिपालॆं, नागुलगॊंदि, निम्मलपाडु, निम्मलपालॆं, नूतिबंड, पंद्लिमामिडि, पकबु, पनसलपाडु, परिकलु, पशुवुलबंड, पातपाडु, पालमामिडि, पालाड, पिन कॊत्तूरु, पिनपाडु, पुलिगॊंदि, पुल्ललमामिडि, पूसलपालॆं, पॆदकॊंड, पॆदगरुवु, पॆदगॊंदि, पॆदपाकलु, पॆद्दबरड, पॊटूरुआजुगुम्मलु, पॊर्लुबंड, पॊलमबंड, पोतुराजुगुन्नलु, बंगारुगुम्मि, बंडबयलु, बड्डिमॆट्ट, बयपाडु, बयलुकिंचंगि, बरिकदॊरपाकलु (राजुपाकलु दग्गर), बलपं, बलबद्रं, बसंगि कॊत्तूरु, बालाजिपेट, बुरदमामिडि, बुरिसिंगि, बुसिबंड, बुसुलकोट, बूडिदपाडु, बूरुगुबैलु, बॆन्नवरं, बॆन्नवरं, बॆमुडिचट्रु, बॊक्कॆल्लु, बॊड्डपुट्टु, बॊद्दजुव्वि, बॊर्रमामिडि, बोयलगूडॆं, बौड, बौर्ति, भीमनपल्लि, भीमनुपल्लि, भीमसिंगि, मंदिपल्लि, मच्चलमामिडि, मदिगुंट, मर्रिचॆट्टु पाकलु, मल्लवरं, मामिडिपल्लि, मुंतमामिडि, मुलुसुबंड, मॆरकलु, मेडिमबंड, मेडूरु, यर्नाबिल्लि, यर्रवरं, यॆर्रबॊम्मलु, राकोट, राचपनस, राचपनुकुलु, राजुबंड, रायिपालॆं, राळ्ळगड्ड कॊत्तूरु , राळ्ळगड्ड, राविमानुपाकलु, रेगल्लु, रेगुबैलु, रेलंगि, रोलुगुंट, रौतुपयलु, रौरिंटाड, लंबदंपल्लि, लक्कवरं, लक्ष्मीपुरं, लब्बंगि, लब्बंगिकॊत्तवीधि, लम्मडंपल्लि, लम्मसिंगि, लिंगालगुडि, लुंबूरु, लुब्बगुंट, लॊतुगॆड्ड, वंगसरि, वंचुलदुर्गं, वंटमामिडि, वंड्लमामिडि, वंतमामिडि, वंतलपाडु, वंदनपल्लि, वनजाजुलु, वमिगॆद्द कॊत्तूरु, वमिगॆद्द, वरतनपल्लि, वीरवरं, वुरिसिंगि, वॆदुरुपल्लि, वेलंजुव्वि, वॊत्ति बुसुलु, शीकायबंड, संपंगिपुट्टु, सत्यवरं, सदिक, सनिवारं, समगिरि, सल्लै, सिंगवरं, सिंगवरं कॊत्तूरु , सिरिपुरं, सीतारंपुरं, सुद्दगरुवु, सोमवरं।

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
वंगर मण्डल, श्रीकाकुलम् जिल्ला

**वंगर  मण्डल** (तेलुगु: వంగర ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  श्रीकाकुलम् जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
### गां
* जॆ के गुंडा
* यु वेंकटपति राजु पेट
* राजुलगुंड
* बंगारु वलस
* कॊप्पर
* कॊप्परवलस
* रुषिंगि
* तलगं
* शिव्वं
* यं यस् पुरं
* मद्दि वलस
* कॊप्पर
* के सी यच् पल्लि
* गीतनपल्लि
* गुडिवाड अग्रहारं
* लक्षिंपेट
* कॊट्टिश
* वंगर
* वॊनि अग्रहारं
* संगं
* मुग्गुरु
* मड्डुवलस
* पटुवर्धनं
* नरॆंद्रपुरं
* देवकीवाड
* वी पी आर् पेट
* कोनंगिपाडु
* इरुवाड
* चंद्रंपेट
* सीतादेविपुरं
* मरुवाड
* किंजंगि
* श्रीहरिपुरं
* भगॆंपेट  ?? 
* नीलय्यवलस
* जगन्नधवलस
* अरसद

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
राजाम् मण्डल, श्रीकाकुलम् जिल्ला

**राजाम्  मण्डल** (तेलुगु: రాజాం ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  श्रीकाकुलम् जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डलया गां थ्व कथं दु-
* डोलपेट
* डी.आर्.ऎन्. वलस
* आगूरु
* अमरं
* गाडिमुदिडं
* कंचरं
* कॊंडंपेट
* गुरवं
* सारधि
* कॊत्त वलस
* गोपालपुरं
* राजय्यपेट
* ऒम्मि
* इल्लंनायिडु वलस
* विजयरामपुरं
* बॊम्मिनायुडु वलस
* मुद्दाड जॊगिवलस
* मारेडुबाक
* गर्राजु चीपुरुपल्लि
* सापेरु
* बॊद्दां
* पॆनुबाक
* कोटारिपुरं
* नंडबलग
* बॊड्डवलस
* गुय्यन्न वलस
* श्यांपुरं
* रामानुजुलपेट
* अंतकपल्लि
* वि आर अग्रहारं
* पॊगिरि
* नरसिंहापुरं

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
पालकोण्ड मण्डल, श्रीकाकुलम् जिल्ला

**पालकोण्ड  मण्डल** (तेलुगु: పాలకొండ ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  श्रीकाकुलम् जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
### मंडलंया गां

* अवलंगि
* गोपालवॆंकटापुरं
* डोलमड
* जंपरकोट
* लोवीदुलक्ष्मीपुरं
* मल्लिवीडु
* सिंगुपरं
* पॊट्लि
* नवगं
* दुग्गि
* नक्कपॆटपरपुरं
* वटपगु
* पद्मापुरं
* बासुरु
* पॆदकोटिपल्लि
* चिनकोटिपल्लि
* गुडिवाड
* वोनि
* सिरिकॊंड
* वॆलगवाड
* सिंगन्नवलस
* परसुरामपुरं
* नंदिवाडकूर्मराजपुरं
* वादम
* पोलकॊंड
* पॆंड्यालरामभद्रराजुपेट
* गरुगुबिल्लि
* लुंबूरु
* तुमराड
* अरदल
* अत्तलि
* पणुकुवलस
* बॆज्जि
* टि.डि.परपुरं
* टि.कॆ.राजपुरं
* बुक्कूरु
* यॆरकरायपुरं
* चिनलंगळापुरं
* गॊट्टमंगळापुरं
* तंपटपल्लि
* गोपालपुरं
* अन्नवरं, पालकॊंड
* अंपिलि
* कॊंडापुरं
* चिंताड

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
सलकपार, धारी तहसील

**सलकपार**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  धारी तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :११
* कुल राजस्व :१३९.०५
* कुल खातेदार :८८
* कुल गाटे :४३०
* कुल क्षेत्रफल :१६.४४१

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
न्ह्याइपुकेगु

**न्ह्याइपुकेगु** धाःगु नुगः हयेकेत याइगु थीथी ज्या ख। छुं साधारण न्ह्याइपु ज्या क्वसं बियातःगु दु:

* ख्यः कासा म्हितेगु, गथेकि भकुंग्वारा बाय् हकी
* क्वथा कासा म्हिता: गथेकि चेस बाय् तास
* ब्यायाम यायेगु (दसु ब्वाँय् वनेगु बाय् ग्यँसु ल्ह्वनेगु)
* टेलिभिजन व संकिपा स्वयेगु
* संगीत न्यनिगु
* सोंख, गथेकि पियानो बाय् गितार थायेगु, वसः थायेगु/दयेकीगु
* चाहिलिगु 
* ब्वनेगु
* च्वयेगु
* किपा दयेकिगु 
* ध्यान यायेगु।

बिदा बाय् भेकेसन धयागु विशेषकथं ई लायेका यायेगु ज्या ख। बिदाया इलय् गुलिखे मनूत छेँय् लिक्क याये मफुगु ज्या यायेत मेगु हे क्षेत्र वा देशय् वनाः होटलय् च्वनी। मेपिं मनूतय्सं थःगु हे समुदायया छेँय् बिदाया ईलय् न्ह्याइपुइक च्वनि।

अमेरिका व क्यानाडा थेंज्याःगु पाश्चात्य औद्योगिकीकरण जूगु देशया लिसें युरोपेली अधिकांश देसय् ज्यायाइपिं मनूतेत छ वाःया लिपतय् (सामान्यतया शनिवाः व आइतबाः) छेँय् हे च्वनाः फुर्सदया ईया रुपय् छ्यलेगु अनुमति बियातःगु दु। 

## स्वयादिसँ
* लय्ताज्या
* लाज्या

पुचः:लय्ताज्या
हनुमान ध्वखा लाय्‌कू

right|thumb|
**हनुमान ध्वखा लाय्‌कू** नेपाःया येँ जिल्लाय् विहारशैलीय् देकातःगु छगू लाय्‌कू ख। थ्व लाय्‌कू लिच्छवि, मल्ल व शाहकालया पूर्वकालतक्क नेपाः व येंदेय्‌या मू लाय्‌कूया रुपय् स्थापित जुयाच्वन। सन् १९७९ अक्टोबरय् थ्व लाय्‌कू लागायात युनेस्कोया विश्वसम्पदासूचीय् सूचीकृत याःगु दु। 

## नां
थ्व लाय्‌कूया नां थ्व लाय्‌कूया मू ध्वखाया नापं मल्ल जुजु प्रताप मल्लं वि.सं.१७२९य् दयेकातःगु हनुमानद्यःया मूर्तिं वःगु ख।

## इतिहास
ऐतिहासिक दस्ताबेज कथं यम्बु व यंगालया दथुइ जुजु गुणकामदेवं येँदेय्‌या जग तया थ्व थासय् दूगु मसानय् लाय्‌कू देकूगु खं उल्लेखित दु। थ्व लाय्‌कूया लागाय् येँदेय्‌या जगया कथं म्हस्युगु छगू लोहं थ्व खंयात तेवा ब्यु। ने. सं. २६२य् थ्व थासय् मण्डप शैलीया सतः  मरुसत्तल (काष्ठमण्डप)या देकेज्या जुल। 

थ्व थासय् न्हापानिसें बस्ती दूगु दसि दःसां न्हापानिसें थन लाय्‌कू दूगुया धाःसा प्रमाण मलुनि। थ्व लाय्‌कूया दक्ले पुलांगु भाग करिब वि. सं. १६२०या मल्ल जुजु महेन्द्र मल्लं देकाःतःगु मूलचुकःयायेत कायेगु या। प्रताप मल्लं थ्व दरबारयात परिमार्जित याना थ्व दरबारय् सुन्दरीचुकः, नासःचुकः, भण्डारखाल क्येब, हनुमानया मूर्ति, थःगु मूर्ति नापं यक्व वास्तु देकादिल। पार्थिवेन्द्र मल्लं गद्दीबैठक न्ह्यने दूगु त्रैलोक्यमोहन नारायणया देगः देकादिल धाःसा वि सं १८१३य् येँदेय्‌या अन्तिम जुजु जयप्रकाश मल्लं कुमारीछेँ देकादिल।

वि. सं. १८२६य् पृथ्वीनारायण शाहं मल्ल जुजुतेगु कलाप्रेमयात अनुसरणयाना ९तःजाःगु बसन्तपुर लाय्‌कू देकल। पृथ्वीनारायण शाह धुंका वि. सं. १९४३य् जुजु पृथ्वीवीरविक्रम शाहया ईतक्क थ्व लाय्‌कु नेपाया राजप्राषादया रुपय् दयाच्वन। 

## लाय्‌कूया चुकः
विहारशैलीइ दयेकूलिं थ्व लाय्‌कूया मू आधार चुकः/ननि ख। थ्व लाय्‌कूया मू चुकः थ्व कथं दु  -

 

## क्षेत्र

नेपाः सरकारं २०४४ साल पुस १३ गतेया राजपत्र कथं थ्व लाय्‌कू लागा थ्व कथं दु -
*पूर्व- विशालबजार भवन ल्युनं भूगोल पार्क तक्क।
*पश्चिम- मरु सिंहसत्तल, महादेव देगःकाष्ठमण्डप, मरु गणेद्यः, जोशी आगमछेँ, प्याफः यतखा कुमारीस्थान निसें ४५ फिट पश्चिम तक्कया क्षेत्र । 
*उत्तर-का. म. न. पा. वडा नं. १९या सिमानगल्ली निसें ४५ फिट च्वे (उत्तर जुया कम्पुकोत, महेन्द्रेश्वर महादेव देगः, मखं त्वाया शिवलिङ्गस्थाननिसें १५० फिट उत्तर व मखनत्वाः जुया वंगःया आकाशभैरव देगलं ४५ फिट उत्तरतक्कया क्षेत्र। 
*दक्षिण - भूगोलपार्कया ल्युनं नेपाल बैंक वनिगु लं निसें लाय्‌कुसाःगल्ली जुया झोछेँ, बसन्तपुर, ग्वाछेँमुगगल्ली मरुतक्क व अनं अट्कोनाराणस्थानया लागातक्कया सतकया देपां ४५ फिटतक्कया क्षेत्र व अट्कोनारायण देगः स्वया पश्चिम भीमसेनस्थान वनिगु मूलंय् दूगु सत्तलतक्क।


Kathmandu-Hanuman Dhoka-Eingang-04-2007-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-16-Galerie-Putzfrau-2013-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-Lohan Chowk-04-2013-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-Lohan Chowk-06-Fenster-2013-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-Lohan Chowk-12-Pfeiler-2013-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-14-Pancamukhi Hanuman Mandir-2013-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-28-Pancamukhi Hanuman Mandir-2013-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-30-Basantapur Bhavan-2013-gje.jpg
Kathmandu-Hanuman Dhoka-Nasal Chowk-36-Tuer-2007-gje.jpg


## लिधंसा

पुचः:येँ जिल्ला
मेट्फर्मिन

**मेट्फर्मिन** छगू वासः ख। थ्व वासःयात डायबेटिज मलाइटस टाइप् २ व पोलिसिस्टिक ओभरियन डिजिजय् छ्येलिगु या।

## स्वयादिसँ
*वासः

पुचः:वासः
हवाईया बस्ती‌तेगु धलः

हवाईया बस्ती थ्व कथं दु-
*अहुइम्यानु (हवाई)
*एइयिया (हवाई)
*एइनालोआ (हवाई)
*एनाहोला (हवाई)
*बारबर्स पोइन्ट हाउसिंग (हवाई)
*क्याप्टेन कूक (हवाई)
*इडेन रोस् (हवाई)
*इलील (हवाई)
*इवा बीच (हवाई)
*इवा जेन्ट्री (हवाई)
*इवा भिलेजेस (हवाई)
*फर्न एकर्स (हवाई)
*फर्न फरेस्ट (हवाई)
*हाइकुपवेला (हवाई)
*हलौला (हवाई)
*हलवा (हवाई)
*हलेइवा (हवाई)
*हैमैली (हवाई)
*हेना (हवाई)
*हेनालेइ (हवाई)
*हेनामौला (हवाई)
*हेनापेपे (हवाई)
*हौला (हवाई)
*हवाइयन एकर्स (हवाई)
*हवाइयन बीचेज (हवाई)
*हवाइयन ओसन भ्यू (हवाई)
*हवाइयन प्याराडाइज पार्क (हवाई)
*हावी (हवाई)
*हीया (हवाई)
*हिकाम हाउसिंग (हवाई)
*हिलो (हवाई)
*होलुवालोवा (हवाई)
*होनालो (हवाई)
*होनाउनाउनापूपू (हवाई)
*होनोका (हवाई)
*होनोलुलु (हवाई)
*होनोमु (हवाई)
*इरोकोइस पोइन्ट (हवाई)
*कावा (हवाई)
*कानापाली (हवाई)
*काहालू (हवाई)
*काहालूकीओहु (हवाई)
*काहुकु (हवाई)
*कहुलुइ (हवाई)
*कैलुवा (हवाई)
*कैलुहुवा (हवाई)
*कालाहिवो (हवाई)
*कालाहोवा (हवाई)
*कालिहिवा (हवाई)
*कानेओहे (हवाई)
*कानेओहे स्टेसन (हवाई)
*कप्पा (हवाई)
*कपाओ (हवाई)
*कपालुवा (हवाई)
*कौमकानी (हवाई)
*कौनककाइ (हवाई)
*कावेला बे (हवाई)
*कीआउ (हवाई)
*कीयालेकुवा (हवाई)
*केकाहा (हवाई)
*किहेइ (हवाई)
*किलाउइया (हवाई)
*कोलोआ (हवाई)
*कुआलापू (हवाई)
*कुकुइहेली (हवाई)
*कर्टिसटाउन (हवाई)
*लाहाइना (हवाई)
*लाइ (हवाई)
*लानाइ सिटी (हवाई)
*लाउपाहोहो (हवाई)
*लावाइ (हवाई)
*लेइलानी एस्टेट्स (हवाई)
*लिह्यु (हवाई)
*मालेइया (हवाई)
*मैली (हवाई)
*मकहा (हवाई)
*मकहा भ्याली (हवाई)
*मकाकिलो सिटी (हवाई)
*मकाओवा (हवाई)
*मौनालोआ (हवाई)
*मौनाविलि (हवाई)
*मिलियानी टाउन (हवाई)
*मोकुलेइया (हवाई)
*माउन्टेन भ्यू (हवाई)
*नालेहु (हवाई)
*नानाकुली (हवाई)
*नानावाली एस्टेट्स (हवाई)
*नापिलिहोनोकोवाइ (हवाई)
*ओमाओ (हवाई)
*अर्किडल्यान्ड्स एस्टेट्स (हवाई)
*पाउलिटो (हवाई)
*पाहाला (हवाई)
*पाहोआ (हवाई)
*पैया (हवाई)
*पकला भिलेज (हवाई)
*पपैकौ (हवाई)
*पौका (हवाई)
*पर्ल सिटी (हवाई)
*पेपीकियो (हवाई)
*पोइपु (हवाई)
*प्रिन्सभिल (हवाई)
*पुआको (हवाई)
*पुही (हवाई)
*पुकालानी (हवाई)
*पुनालु (हवाई)
*पुपुकिया (हवाई)
*स्कोफिल्ड ब्याराक्स (हवाई)
*भिलेज पार्क (हवाई)
*भोल्क्यानो (हवाई)
*वहैवा (हवाई)
*वैयालुवा (हवाई)
*वैएनाइ (हवाई)
*वैहेइवाइहु (हवाई)
*वैकाने (हवाई)
*वैकापु (हवाई)
*वैकोलोआ भिलेज (हवाई)
*वैलिया म्याकेना (हवाई)
*वैलुवा (हवाई)
*वैलुआ होमस्टेडस् (हवाई)
*वैलुकु (हवाई)
*वैमालु (हवाई)
*वैम्यानालो (हवाई)
*वैम्यानालो बीच (हवाई)
*वैमिया (हवाई)
*वैनाकु (हवाई)
*वैपाहु (हवाई)
*वैपियो (हवाई)
*वैपियो एकर्स (हवाई)
*व्हीलर ए एफ बी (हवाई)
*व्हिटमोर भिलेज (हवाई)

## स्वयादिसँ
*हवाई

पुचः:हवाई
नेपाल सम्बत १०७४

नेपाल सम्बतया छगू दँ ख। थ्व दँया झाकात थ्व कथं दु-
*धुस्वां साय्‌मिया उपन्यास मिसा पिथंगु

## स्वयादिसँ
*नेपाल सम्बत

पुचः:११गु सदि
सिडिपि

**सेन्सस डेजिग्नेटेड प्लेस** (Census-designated place) वा तथाङ्कं निर्धारित थाय्‌ संयुक्त राज्य अमेरिकाया थन्यागु थाय्‌ ख गुकियात संरा अमेरिकाया तथ्याङ्क विभागं मान्यता बियातःगु दु।

## स्वयादिसँ
*संयुक्त राज्य अमेरिका

पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका
एक्सन पोटेन्सियल

**एक्सन पोटेन्सियल** (वा **नर्भ इम्पल्स**) छगू एक्साइटेबल मेम्ब्रेनया ट्रान्समेम्ब्रेन भोल्टेजय् मेम्ब्रेनय् दैगु भोल्टेज गेटेड आयोन च्यानलया एक्टिभिटीं जेनेरेट याइगु ट्रान्जियन्ट अल्टरेसन ख। एक्सन पोटेन्सियलया थी-थी एक्साइटेबल सेल (दसु- न्युरोन, मायोसाइट, इलेक्ट्रोसाइट)य् थी-थी कथंया ज्या दै। एक्सन पोटेन्सियलया दक्ले नांजाःगु प्रकार न्युरोनया एक्जोनय् बाहावैगु पल्स-थें न्याःगु भोल्टेजया वेभ ख।  

## म्हसीका
छगू साधारण एक्सन पोटेन्सियलया एक्सन हिल्लकय् मेम्ब्रेन पर्याप्त मात्राय् डिपोलराइज जुया न्ह्यथनि। अर्थात छगू एक्सन हिल्लकया भोल्टेज निर्धारित मात्राय् वृद्धि जुइ धुंका एक्सन पोटेन्सियल न्ह्यथनि। मेम्ब्रेन पोटेन्सियल अप्वये धुंका सोडियम व पोटासियम आयोन च्यानल चाइ। थुकिलिं सेलया दुने वैगु इन्वार्ड सोडियम करेन्ट (डिपोलराइजेसन) व उकियात ब्यालेन्स याइगु आउटवार्ड पोटासियम करेन्ट (रिपोलराइजेसन) निगु हे अप्वै। छगू चिधंगु भोल्टेज वृद्धिइ पोटासियम करेन्टं सोडियम करेन्ट स्वया याकनं ज्या याना भोल्टेजयात उकिया साधारण रेस्टिङ भ्यालु (साधारणतया −७०&nbsp;mV)य् लिहांहै।   तर यदि भोल्टेज क्रिटिकल थ्रेसहोल्ड स्वया अप्व थांहा वःसा अर्थात साधारणतया रेस्टिङ्ग भ्यालु स्वया १५&nbsp;mV थाहां वःसा सोडियम करेन्ट बल्लाइ। थुकिलिं याना छगू अवस्था वै गनकि सोडियम करेन्टया पोजिटिभ फिडब्याक संयन्त्रं झन अप्व मेमेगु सोडियम च्यानल सक्रिय जुइ। अतः, सेल चार्जया बाहाया माध्यम जुइ व एक्सन पोटेन्सियल दयावै। 

## लिधंसा

पुचः:एक्सन पोटेन्सियल
टर्कीया प्रशासनिक विभाजन

टर्कीयात ७गु क्षेत्र व ८१गु प्रान्तय् बायातःगु दु। सकल प्रान्तयात विभाजन याना कूल ९२३ जिल्ला दयेकातःगु दु।   

## एजियन क्षेत्र

*अफ्योंकरहिसार प्रान्त
*ऐदिन प्रान्त
*देनिजली प्रान्त
*इजमिर प्रान्त
*कुटहया प्रान्त
*मनिसा प्रान्त
*मुग्ला प्रान्त
*उशाक प्रान्त

## कृष्ण सागर क्षेत्र

*अमास्या प्रान्त
*अर्तविन प्रान्त
*बेबर्त प्रान्त
*कोरुम प्रान्त
*गिरेसुन प्रान्त
*गुमुशाने प्रान्त
*ओर्दु प्रान्त
*रिज़े प्रान्त
*सम्सुन प्रान्त
*सिनोप प्रान्त
*तोकात प्रान्त
*त्राब्जोन प्रान्त
*बार्तिन प्रान्त
*बोलू प्रान्त
*दुज्के प्रान्त
*काराबुक प्रान्त
*कस्तमोनू प्रान्त
*जोंगुलडक प्रान्त

## मध्य एनातोलिया क्षेत्र

*अक्साराय प्रान्त
*अंकारा प्रान्त
*शांकिरि प्रान्त
*एस्किसेहर प्रान्त
*कारमान प्रान्त
*कायसेरी प्रान्त
*किरिक्काले प्रान्त
*किरसेहर प्रान्त
*कोन्या प्रान्त
*नवसेहर प्रान्त
*निगडे प्रान्त
*सिवास प्रान्त
*योज़्गत प्रान्त

## पूर्व एनातोलिया

*अग्री प्रान्त
*अर्दहान प्रान्त
*बिंगोल प्रान्त
*बितलिस प्रान्त
*एलाज़िग प्रान्त
*एर्ज़िंकान प्रान्त
*एर्ज़ुरम प्रान्त
*हक्कारी प्रान्त
*इग्दीर प्रान्त
*कार्स प्रान्त
*मलात्या प्रान्त
*मुस प्रान्त
*तुन्सेली प्रान्त
*वान प्रान्त

## मारमरा क्षेत्र

*बालिकेसिर प्रान्त
*बिलेसिक प्रान्त
*बुरसा प्रान्त
*चानकले प्रान्त
*एदिर्ने प्रान्त
*इस्ताम्बुल प्रान्त
*किरक्लालेरी प्रान्त
*कोकाएली प्रान्त
*साकर्या प्रान्त
*तेकिरडाग प्रान्त
*येलोवा प्रान्त

## भूमध्यसागरीय क्षेत्र

*अदन प्रान्त
*अन्ताल्या प्रान्त
*बुरदुर प्रान्त
*हताय प्रान्त (सीरिया नाप विवादित)
*इस्पार्टा प्रान्त
*कड़ांमनास प्रान्त
*मर्सिन प्रान्त
*ओस्मानिये प्रान्त
*अदियमान प्रान्त
*बतमान प्रान्त
*दियारबकिर प्रान्त
*गज़ियान्तेप प्रान्त
*किलिस प्रान्त
*मर्दिन प्रान्त
*सनलिउर्फ़ प्रान्त
*सीइर्त प्रान्त
*सिरनाक प्रान्त

## स्वयादिसँ
*टर्की

## लिधंसा

पुचः:टर्की
कायरो

**कायरो ** (अरबी: القاهرة **अलक़ाएरऩ**) मिस्रया राजधानी ख। १ कोटी ५२ लखः जनसंख्या दूगु थ्व नगर हलिमया १७गु दक्ले तःधंगु नगर ख। कायरो अरब हलिमया दक्ले तःधंगु नगर ख।

## भूगोल
कायरो मिस्रया उत्तरय् नाइल खुसिया सिथय् व दथुइ खुसिं थःगु मरुभूमि लागा त्वःता निगु भागय् विभाजित जुइगु म्हो जाःया नाइल डेल्टाय् ला।

नगरया पुलांगु भाग खुसिया पूर्वी भागय् ला। थनं थ्व नगर पश्चिमय् नाइलया खेतीयोग्य बुँ जुया फैलेजुइ। नगरया पश्चिमी क्षेत्रय् १९गु शताब्दीइ शाह इस्माईलं फ्रेञ्च राजधानी पेरिसया नकल याना दयेकातःगु बोलेभार्ड, सार्वजनिक क्यबः, सरकारी भवन आदि दु। नगरया पूर्वी भागय् अव्यवस्थित कथं शताब्दी निसें दयाच्वंगु पुलांगु मस्जिद व स्मारक दु धाःसा पश्चिमी थासय् व्यवस्थित नगर दु। 

परिमार्जित लया व्यवस्थां नगर मरुभूमिइ नं विस्तार जूगु दु। नाइलया टापू जजीरा व रो दायात तांया माध्यमं स्वानातःगु दु। थ्व निगु थासय् यक्व सरकारी भवन दु नापं थन यक्व सरकारी कर्मचारी नं च्वनिगु या। तांतेसं नाइल खुसि पुलाः कायरो नगरयात गिजाया उपनगर व इम्बाबानाप नं स्वाइ।  

गिजाया पश्चिमय् मरुभूमिइ गिजा प्लाटुइ प्राचीन नेक्रोपोलिस मेम्फिस ला। थ्व थासय् ग्रेट पिरामिड अफ गिजा नापं स्वंगु तःधंगु पिरामिड दु। आधुनिक कायरो स्वया करिब ११ माइल (१८ किमि) तापाक्क प्राचीन मिस्री नगर मेम्फिस व उकिया नापंया नेक्रोपोलिस सकारा ला। थ्व नगरत कायरोया प्राचीन पूर्वज ख।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* मिस्र

पुचः:मिस्र
मालिकु

----

**मालिकु** (अंग्रेजी:Minicoy),  भारतयागु लक्षद्बीप राज्ययागु  लक्षद्वीप जिल्लायागु छगु  सहर खः।

## भूगोल
right|thumb|मिनिकोया चट्टानया दक्षिणपश्चिमी छ्याकःलय् च्वंगु भिरिन्गिलि टापु, गन न्हापा कुष्ठरोगीतय्त निर्वासित यानातःगु खः।
लक्षद्वीप द्वीपसमूहया टापुत मध्ये मिनिकोय निगुगु दकलय् तःधंगु व दकलय् दक्षिणी टापु ख। थ्व कल्पेनीया दक्षिण-दक्षिणपश्चिमय् २०१ &nbsp;किमिस दु, नाइन डिग्री च्यानलया दक्षिणी सिथय् व माल्दिभ्सया थुराकुनुया १२५&nbsp;किमि उत्तरय् , एट डिग्री च्यानलया उत्तरी छ्याकःलय् ला। एटोल १०&nbsp;किमि हाकःगु खः, दकलय् अप्वः ब्या थ्यंमथ्यं ६&nbsp;कि.मि. दु। थनया दकलय् सत्तिगु भौगोलिक स्वरुप इन्भेस्टिगेटर बैंक खः, ३१&nbsp;कि.मि.उत्तरपूर्वय् च्वंगु छगू क्वबाना च्वंगु शोल खः । 

मालिकु एटोलया उत्तरी पक्षय् निगु प्रवेशद्वार दूगु लागुन दु, उत्तरपूर्वय् **सालु मागु** व उत्तरपश्चिमय् **कान्डिम्मा मागु** । थुकिया पश्चिमीपाखे चिब्यागु चट्टान व कोरल चट्टानं घेरे यानातःगु दु। लागुनया दुनेया ब्व फि दुगु व मध्यम जाः दु, व थनया जाः ४&nbsp;मि तक जक थ्यनी। थुकी छुं कोरल प्याच दु ।

मालिकु काण्डु माल्दिभ्सया मिनिकोय (मालिकु) व इहावन्दिप्पुल्हु (हा अलिफ एटोल)या दथुइ च्वंगु तब्याःगु च्यानलया परम्परागत नां ख। एडमिरलटी चार्टय् थुकियात **एट डिग्री च्यानल** धाइ । थ्व च्यानलया मेगु नां अद्दिगिरि काण्डु व मामाले काण्डु ख। थ्व पुलांगु फ्रान्सेली नक्साय् **कुरेन्ट डे मालिकट** नांया नापं खनेदु।
thumb|मिनिकोय एटोल (मालिकु) या नक्सा

### गां
मिनिकोय टापुइ मुक्कं झिंछगू गां  (  ) दु । उत्तरं दक्षिण तक, इपिं थथे दु :

# केन्डिपार्टी
# पालेसेरि
# कुदेही 
# फन्हिलोल
# आलूदी 
# सादिवालु 
# नयाँ बोडुआथिरी 
# राममेदु
# बोडुआथिरी 
# औउमागु 
# बडा 
## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मलिक शहरयागु जनसंख्या ९४९५ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात  ५१% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ८०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मलिक यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
हुल्डियाणा, डुण्डा तहसील

**हुल्डियाणा**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :१६२
* कुल राजस्व :६४१.७५
* कुल खातेदार :८५४
* कुल गाटे :४४९६
* कुल क्षेत्रफल :७०.६४९

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
एक्युट मायलोइड ल्युकेमिया

**एक्युट मायलोइड ल्युकेमिया** (**AML**), वा **एक्युट मायलोजेनस ल्युकेमिया** रक्त कोषतेगु मायलोइड लाइनया क्यान्सर ख गुकिलि असाधारण ल्युकोसाइटतेगु तीब्र विकास जुइ। थन्यागु तीब्र विकासं याना ल्युकोसाइट बोन म्यारोय् जम्मा जुइ व हेम्याटोपोयसिसय् बाधा याइ। AML is the most common acute leukemia affecting adults, and its incidence increases with age. Although AML is a relatively rare disease, accounting for approximately 1.2% of cancer deaths in the United States, its incidence is expected to increase as the population ages.

The symptoms of AML are caused by replacement of normal bone marrow with leukemic cells, which causes a drop in red blood cells, platelets, and normal white blood cells. These symptoms include fatigue, shortness of breath, easy bruising and bleeding, and increased risk of infection. Although several risk factors for AML have been identified, the specific cause of the disease remains unclear. As an acute leukemia, AML progresses rapidly and is typically fatal within weeks or months if left untreated.

AML has several subtypes; treatment and prognosis varies among subtypes. Five-year survival varies from 15–70%, and relapse rate varies from 78–33%, depending on subtype. AML is treated initially with chemotherapy aimed at inducing a remission; patients may go on to receive additional chemotherapy or a hematopoietic stem cell transplant. Recent research into the genetics of AML has developed tests that better predict how long a patient is likely to survive and whether a drug is likely to be effective.
तिरानाया मेयरतेगु धलः

तिरानाया भूतपूर्व व वर्तमान मेयरतेगु धलः।

## पिनेया स्वपू
***(अंग्रेजी)** तिरानाया मेयर

पुचः:तिराना
पुचः:अल्बानिया
अल्बानियाया प्रशासनिक विभाजन

अल्बानियायात १२ अञ्चल, ३६ जिल्ला व ३५१ म्युनिसिपालिटीइ विभक्त यानातःगु दु। भक्त है, जिन्हें अल्बानिया में रेथे (*rrethe*) कहा जाता है। राजधानी तिराना को विशेष दर्जा प्राप्त है। ये प्रभाग हैं:

## लिधंसा

पुचः:अल्बानिया
अल्बानियाया भूगोल

thumb|right|200px|अल्बानियाया सातेलाइतं काःगु किपा।
अल्बानियाया क्षेत्रफल २८,७४८ वर्ग किलोमीटर दु। थ्व देय्‌या तटरेखाया हाकः ३६२ किलोमिटर दु। थ्व तट एड्रियाटिक व आयोनियन सागरय् ला । पश्चिमया म्हो जाःया बुं एड्रियाटिक सागरयागु दिशाय् ला। देय्‌या ७०% भूभाग पर्वतीय व दुर्गम दु। दक्ले तज्जाःगु गुं कोराब गुं, दिब्रा जिल्लाय् ला व २,७५३ मिटर (९,०३० फुट) तज्जा। देय्‌या तज्जाःगु थासय् चिकुइगु चिकुला व गृष्म मौसमनापं जलवायु महाद्वीपीय (कन्टिनेन्टल) दु। करिब ८,००,०००  जनसंख्या दूगु राजधानी तिराना अतिरिक्त मेमेगु मू नगरउ डूरेस (*Durrës*), कोर्से (*Korçë*), इल्बासन (*Elbasan*), श्कोदर (*Shkodër*), जिरोकास्तर (*Gjirokastër*), व्लोरे (*Vlorë*), व कूकेस (*Kukës*) ला।

बाल्कन प्रायद्वीपया स्वंगु दक्ले तःधंगु व गाःवंगु टेक्टोनिक दह आंशिक रूपं अल्बानियाय् ला। देय्‌या उत्तरपश्चिमय् स्थित श्कोदेर दहया सतह ३७० किमि२ निसें ५३० किमी२ तक्क दु। थ्व १/३ अल्बानियाय् व शेष मोण्टेनेग्रोय् ला। थ्व दहय्  अल्बानियाया तट ५७ किमि दु।  अर्किड दह देय्‌या दक्षिण-पश्चिमय् ला व थ्व अल्बानिया व म्यासिडोनियाया दथुइ बायाच्वंगु दु। थुकिया  अधिकतम जा २८९ मीटर दु। थन थी-थी कथंया वनस्पति व जीव दु। अर्किड दहया प्राकृतिक व ऐतिहासिक महत्वया कारणं थ्व दह  युनेस्कोया संरक्षण धलःय् ला।

## लिधंसा

पुचः:अल्बानिया
देय्‌तेगु राजधानीया धलः

हलिमया देय्‌ व इमिगु राजधानीतेगु धलः।

## लिधंसा


पुचः:राजधानी
अल्बानियाया अर्थतन्त्र

अल्बानिया पूर्वी यूरोपीय मानकया आधारय् छगू निर्धन देय्‌ ख। सन् २००८य् थ्व देय्‌या प्रति मनु सकल ग्राहस्थ उत्पाद (पी पी एसय् व्यक्त-व्यय शक्ति मानक) युरोपीय संघया औसतया २५ प्रतिशत जक्क दु। अथे जुसां अल्बानियां आर्थिक विकासया क्षमता क्यंगु दु। अतः, थन यक्व व्यापारिक प्रतिष्ठान स्थानांतरित जुयाच्वंगु दु व वर्तमान वैश्विक लागत-कटौतीया कारणं उपभोक्ता वस्तुत न्हुपिं बनियातेसं थन उपलब्ध यानाच्वंगु दु। युरोपय् केवल अल्बानिया व साइप्रस हे थन्याःगु निगु देय्‌ ख गुकिलिं सन् २००९या हलिम मन्दी बिले नं प्रथम त्रैमाशय् आर्थिक विकास क्यन।

देशय् चिकं व प्राकृतिक ग्यासया छुं भण्डार दु तर चिकं दयेकिगु धाःसा केवल ६,४२५ ब्यारल प्रतिदिं दु। प्राकृतिक ग्यासया उत्पादन लगभग ३ करोड़ घनमिटर दु व थ्व मात्रा राष्ट्रिय माग पूवंकेयात गा। मेमेगु प्राकृतिक संसाधनय् ह्येंग्वा, बक्साइट, सिजः, व नया अयस्क ला।

बुंज्या दक्ले मू आर्थिक ख्यः ख। थ्व ख्यले देय्‌या ५८% कार्यशक्ति क्रियाशील जुयाच्वंगु दु व थुकिलिं कुल ग्राहस्थ उत्पादनया २१% भाग उत्पन्न याइ। अल्बानियाय् पर्याप्त मात्रा छो, कःनि, बजां, न्या (हलिमय् १३गु थाय्‌), व फिगया उत्पादन याइ।

## स्वयादिसँ
*अल्बानिया

## लिधंसा

पुचः:अल्बानिया
अल्बानियाया तथ्याङ्क

अल्बानिया छगू बहुजातीय देय्‌ ख: ९४% मनुतेगु मूल अल्बानियामि ख। थ्व निगु मू खलःय् बानच्वंगु दु - घेस (उत्तर) व तोस्क (दक्षिण), व भौगोलिक कथं स्कुम्बिन खुसिं थ्व निगु क्षेत्रतेत बायातःगु दु। मेमेगु जातीय पुचले युनानी (२%), आर्मेनियामि (३%), रोमा, सर्ब व म्यासेडोनियामि (१%) ला।

१९१३इ जूगु विभाजन धुंका यक्व अल्बानियामि नापंया देय्‌ दसु कोसोभो, म्यासेडोनियाया पश्चिमय् , उत्तरी युनान आदिइ च्वनिगु या। १९१२-१३इ लण्डनय् जूगु राजदूत सम्मेलनय् जूगु सन्धिया कारणं अल्बानियाया नापंया देय्‌तेत अल्बानियां थःगु ४०% भूभाग व जनसङ्ख्या बी माल।

अल्बानियाया प्रवासी दक्ले अप्व युरोपय् दु। करिब १/३ अल्बानियामि विदेशय् च्वनि। सन् २००६इ लगभग ९,००,००० अल्बानियामि अल्बानिया स्वया पिने च्वंगु तथ्याङ्क दु गुकिलि आपालं निगु सीमाया देय्‌ - इटाली व युनानय् च्वंगु दु। थुकिया मू कारण अल्बानियाया शेष युरोपया तुलनाय् जीवन स्तर म्हो जूगु तथ्य ख। परिणाम कथं देय्‌या सकल जनसंख्याय् नं १९९१ व २००१या दथुइ जन्म दर सन्तुलित जुसां जनसंख्या १,००,००० क्वांवन। आ नं थ्व देशं प्रवासन जुयाच्वंगु दु।

## स्वयादिसँ
*अल्बानिया

## लिधंसा

पुचः:अल्बानिया
क्लाउस एब्नर

thumb|200px|right|क्लाउस एब्नर डिसेम्बर २०, सन् २००७य्
**क्लाउस एब्नर** (बूगु. अगस्ट ८, सन् १९६४) छम्ह अस्ट्रियन च्वमि, निवन्धकार, चिनाखँमि, व भाषान्तरणमि ख। वय्‌कः भियनाय् बूया अन हे हुर्केजुयादीगु ख। वय्‌कलं च्वयेगु ज्या मचाबिलेनिसें हे न्ह्यथना दिल। वय्‌कलं सन् १९८०या दशक निसें पत्रिकाय् बाखँ च्वयादिल व सन् १९८९ धुंका कम्प्युटर सफ्टवेयरय् च्वसु व सफू च्वयादिल। एब्नराया चिनाखँ जर्मन भाषाय् व कातालान भाषाय् दू। वय्‌कलं फ्रेञ्च भाषा व कातालान भाषाया साहित्ययात जर्मन भाषाय् भाषान्तरण यायेगु ज्या नं यानादि। वय्‌कः अस्ट्रियन च्वमितेगु थी-थी पुचःतेगु दसु ग्राजेर अटोरेन्भेरसम्म्लङ (Grazer Autorenversammlung) सदस्य नं ख। 

वय्‌कःया ज्याय् कातालान विषयय् सांस्कृतिक च्वसु व यहुदी परम्परा नाप स्वापू दूगु बाखँ ला। वय्‌कःया न्हापांगु चिहाकःगु बाखँया मुना सन् २००७य् पिथंगु ख। सन् २००८य् एब्नरं चिहाकःगु उपन्यास *[[होमिनिदे (उपन्यास)|होमिनिदे]]* पिथना दिल। वय्‌कलं यक्व साहित्यिक सिरपा त्यानादि धुंकल गुकिलि सन् १९८२इ ल्याम्ह सिरपा *Erster Österreichischer Jugendpreis*, व सन् २००७य् भियनिज *Wiener Werkstattpreis* आदि ला। अस्ट्रियामि क्रिटिक दसु वुल्फग्याङ्ग रात्जं एब्नरया सटिक व मेलोदी दूगु पद्यया वर्णन यानादीगु दु। वय्‌कः थःगु परिवारनाप भियनाय् च्वनादि। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* साहित्य
* जर्मन साहित्य
* अस्ट्रिया

पुचः:च्वमि
पुचः:चिनाखँमि
नवा ल० मजोठी, चमोली तहसील

**नवा ल० मजोठी**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  चमोली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख।  थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।  

## इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।

## भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  चमोली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।

## अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :५१
* कुल राजस्व :१२५.२
* कुल खातेदार :३८०
* कुल गाटे :८३०
* कुल क्षेत्रफल :२५.५९३

## संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु। 

### भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
अल्बानियाया इतिहास

निगु व प्यंगु शताब्दी तक्क थ्व थाय्‌ रोमन साम्राज्यया भाग जुयाच्वन। थुकिया मेगु १००० दँ तक्क थ्व युनानी भाषा नवाइपिं  ओस्ट्रोमिरिजतेगु भाग जुयाच्वन। स्कान्दरबर्गं थःगु मृत्यु तक्क अल्बानियां टर्कतेत पिथना छ्वेयात कुतः याना दिल। वय्‌कःयात आः अल्बानियाया राष्ट्रीय नायकया कथं हनिगु या। थ्व धुंका लगभग ५०० दँ तक्क थ्व थासय् टर्कतेगु आधिपत्य जुयाच्वन। टर्कतेगु अधिपत्यया  अन्त बाल्कन युद्ध धुंका जुल व अल्बानिया १९१२य् छगू स्वतन्त्र देय्‌ जूवन।

प्रथम बाल्कन युद्ध धुंका अल्बानियां अटोम्यान साम्राज्यं स्वया थःगु स्वतन्त्रताया घोषणा यात। देय्‌या स्थिति अथे जुसां अशान्त जुयाच्वन। द्वितीय विश्व युद्घबिले इटालीं थ्व देशय्‌ थःगु अधिकार तल। तर थुकिया प्रतिकारय् निरन्तर एन्वर होक्जाया  नेतृत्वय् साम्यवादी विरोध जुयाच्वन, व इटालियनतेसं लिपा देय्‌ त्वःता वने धुंका साम्यवादीतेसं सत्ता काल।

सन् १९९०इ एन्वर होक्जा मदूगु न्या दँ धुंका तक्क नं अल्बानिया छगू पृथक्कृत देय्‌ जुयाच्वन।

सन् १९९७य् थ्व देशय् पिनें निवेश याःगु ध्येबा ताट पुला वंबिले देशय् सशस्त्र विद्रोह जुल व सैन्य हथियार लाका यंकल। इटालीया नेतृत्वय्  नेटो सेना थन तैनात जुल व लिपा स्थिति शान्तिपूर्ण व वैधानिक शासन जूवन। सत्तारूढ राष्ट्रपति साली बेरिशायात अपदस्त जुइत बाध्य याना थ्व हे झ्वले समाजवादी नेता फातोस नानोयात त्वतल। संसदीय चुनाव धुंका समाजवादी सत्ताय् वल।

सेप्टेम्बर १९९८य् छम्ह मू नेता आजेम हज्दारीया हत्याया प्रयास जुल। थ्व धुंका थन दंगा जुलठे। फातोस नानो विदेशय् बिस्वन व वय्‌कःया थासय् छम्ह मेम्ह समाजवादी नेता पान्देली माज्को सत्ताय् वल।

अल्बानिया नेटो व युरोपीय संघया सदस्य जुइत स्वयाच्वंगु दु व थ्व देशं अफ्गानिस्तान व इराकय् अमेरिकी सेनाया समर्थन याना च्वंगु दु। युरोपीय संघ, विश्व बैंक आदि संस्थां अल्बानियाया समस्यातेत कया थुकिया आलोचना याःगु दु। तर लिपाया छुं दँय् थ्व देशय्  जूगु विकासं याना युरोपीय संघं अल्बानियायात अप्व सहयोग यायेगु प्रण याःगु दु।

होक्जाया सत्ता खतम जुइ धुंका अल्बानियाय् साली बेरिशाया अधीनय् लोकतन्त्रवादीतेगु हानं शासन वल। २००५या आम चुनावय् समाजवादीत बुत व लोकतन्त्रवादी पुनः सत्ताय् वल व थ्व हार धुंका फातोस नानां पार्टी चेयरम्यानया पद त्वतल व तिरानाया मेयर एदि रामा न्हुम्ह चेयरम्यान जुयादिल।

आः वया देय्‌य् बहुदलीय व्यस्थायात सुदृढ यायेगु कुतः जुयाच्वंगु दु, तर देशय् आ नं यक्व आर्थिक समस्या जुयाच्वंगु दु दसु- निवेश मगाःगु ,  आधारभूत संरचना मगाःगु व विद्युत आपूर्ति मगाःगु। थ्व नापं थन भ्रष्टाचार, अवैध अर्थव्यस्था व संगठित अपराधया नं समस्या दु। २००५य् थ्व समस्या समाधान यायेया निंतिं छुं पहल जुसां थुकिया यक्व उत्साहवर्धक परिणाम मवनि।

## लिधंसा

पुचः:अल्बानिया
लात्भियाया इतिहास

१३गु निसें १६गु शताब्दि तक्क लात्भिया लिभोनिया व कौरल्याण्ड तक्क दूगु व प्रशियन जुजुतेगु अधीनय् दूगु छगू भूभाग जुयाच्वन। १७गु शताब्दीइ लात्भियाय् पोल्याण्ड व स्विडेनं अधिकार यात।

१८गु शताब्दीइ न्येस्तादया सन्धि धुंका लिभोनिया व कौरल्याण्ड रूसी साम्राज्यया भाग जूवन। थुकिया सरकार कौरल्याण्ड व लिभोनिया निगु हे जाना दयेकल। 

रूसी गृहयुद्ध बिले (१९१७-१९२२) लात्भियाया अधिकांश सैन्य वाहिनीतेसं जर्मनी विरुद्ध बोल्शेभिकया पक्षय् युद्ध यात। लात्भिया दक्ले न्हापा सन् १९१८य् छगू स्वतन्त्र राष्ट्रया रूपय् अस्तित्वय् वल। 

निक्वःगु विश्व युद्ध बिले थ्व राष्ट्रय् दक्ले न्हापां (निगु मेगु बाल्टिक गणराज्य नापं) सोभियत संघं आक्रमण यानाबिल व लिपा नाजी जर्मनीं व अन्ततः १९४४य् सोभियत संघं थ्व देय्‌यात स्वाना छगू सोभियत गणराज्य दयेकल। 

सन् १९९१य् सोभियत संघया विघटन धुंका लात्भिया हानं छकः स्वतन्त्र राष्ट्र जुल। लिथुआनिया व इस्टोनिया स्वया पृथक लात्भियां स्वतन्त्र राष्ट्रतेगु राष्ट्रमण्डलया सदस्यता ग्रहण मया व लात्भिया अप्रिल, सन् २००४य् नेटोया सदस्य व मे १ सन् २००४य् यूरोपेली संघया सदस्य जुल।

## स्वयादिसँ
*लात्भिया

## लिधंसा

पुचः:लात्भिया
लात्भियाया प्रशासनिक विभाजन

लात्भिया २६ प्रशासकीय क्षेत्र व ७ नगरीय क्षेत्रय् विभाजित दु गुकियात लात्भियाय् क्रमशः *apriņķis* व *lielpilsētas* धाइ। 

## स्वयादिसँ
*लात्भिया

## लिधंसा

पुचः:लात्भिया
लात्भियाया अर्थतन्त्र

लात्भिया विश्व व्यापार संगठन (१९९९) व युरोपेली संघया (२००४) सदस्य ख।

सन् २००० धुंका लात्भियाया वृद्धि दर युरोपय् दक्ले अप्वय् छगू दु। अथे जुसां लात्भियाया मू उपभोग-चालित वृद्धिया कारणं २००८या अन्त वस् २००९या आरम्भय् लात्भियाया जीडीपी म्हो जूवन। थ्व मन्दी हलिमया आर्थिक मन्दीं अझ कया यंकल। सन् २००९या प्रथम स्वंगु लाय् लात्भियामि अर्थव्यस्थाय् १८%या ह्रास वल, थ्व ह्रास युरोपेली संघया दक्ले अप्व ह्रास ख। युरोस्टेट डाटा कथं क्रय शक्तिया आधारय् लात्भियाया प्रति व्यक्ति आय २००८य् युरोपीय संघया ५६% दु।

ज्यानुवरी २००९इ राजधानी रीगाय् आर्थिक संकटयात कया दङ्गा जुल गुकिलिं सरकारया कठोरता नीतिया विरोध यात। प्रदर्शनकारीतेसं संसद भंग यायेगु माग तल व राष्ट्रपति वाल्डिस याट्लर्सं सरकारयात नागरिकतेगु माँग पूमवंसा समयपूर्व हे निर्वाचन याकिगु सूचं बियादिल। सरकारयात आईएमएफं ७.५ अरब युरो प्राप्त यायेत तलब म्हो यायेमाल व कोसोभों अगस्ट २००९इ छुं  सैनिक लितकायेमाल।

## स्वयादिसँ
*लात्भिया

## लिधंसा

पुचः:लात्भिया
लात्भियाया राजनीति

१००-सीट दूगु छगू तहया लात्भियामि संसदयात सैइमा (Saeima ) धाइ। निर्वाचनद्वारा प्रति प्य दँय् प्रतिनिधि निर्वाचित जुइ। राष्ट्रपतिया निर्वाचन सैइमाद्वारा छगू मेगु चुनावय् जुइ व थ्व नं प्रति प्यदँय् जुइ। राष्ट्रपतिद्वारा प्रधानमन्त्री नियुक्त जुइ, प्रधानमन्त्रीं थःगु मन्त्रीपरिषद नाप कार्यकारी शाखा दयेकी गुकियात सैइमाया विश्वास मत मालि। थ्व हे संसदीय प्रणाली निक्वःगु विश्व युद्ध न्ह्यः नं दूगु ख। सर्वोच्च नाररिक सेवक १६म्ह राज्य सचिव जुइ।

लात्भियाय् १८ दँ स्वया च्वेया सकल लात्भियामितेसं नागरिक संसदीय निर्वाचनय् मतदान यायेदि।

## आम निर्वाचन
### २००६या आमनिर्वाचन
सन् २००६या संसदीय चुनावय् १९ राजनीतिक दलतेसं ब्वति काल। थ्व चुनावय् प्रधानमन्त्री एइग्कार्स काल्विटिसया सत्तारूढ़ गठबन्धनं त्यात।

संसद (*Saeima*), ७ अक्टूबर २००६

## स्वयादिसँ
*लात्भिया

## लिधंसा

पुचः:लात्भिया
लात्भियाया तथ्याङ्क

सन् २००९या अनुमान कथं लात्भियाया जनसंख्या २२,३१,५० दु। २००९या जनसंख्या अनुमानया आधारय् जन्म प्रत्याशी ७२.१५ दँ दु। मिसातेगु  जीवन प्रत्याशी ७७.५९ दँ व मिजंतेगु जीवन प्रत्याशी ६६.५९ दँ दु।

## जातीय विविधता
शताब्दीयौं निसें लात्भिया छगूओ बहुजातीय देय्‌ ख। २०गु शताब्दीइ विश्व युद्ध, प्रवासन व बाल्टिक जर्मनतेत पिथनाअ छ्वःगु, होलोकस्ट, व सोभियत अधिग्रहणया कारणं जनसंख्या यक्व हिलावंगु दु। सन् १८९७या रूसी साम्राज्यया जनगणना कथं लातभियामि १९.३ लखया जनसंख्याया का ६८.४% दु धाःसा रूसी मूलया १२%, यहुदी ७.४%, जर्मन ६.२%, व पोलिश मूलया ३.४% दु।

## धर्म
दक्ले तःधंगु धार्मिक समुदाय ख्रिस्टी धर्म ख। तर, ७% जनसंख्या जक्क नियमित कथं धार्मिक गतिविधिइ सक्रिय दु। दक्ले तःधंगु धार्मिक सम्प्रदाय थ्व कथं दु:
इभेन्जिकल लुथरन चर्च अफ लात्भिया - ४,५०,०००
रोमन क्याथोलिक - ४,५०,०००
लातवियामि अथोडक्स - ३,५०,०००

## भाषा
लातभिया भाषा लातवियाया आधिकरिक भाषा ख। थ्व भाषाया मातृभाषी १४ लाख दु। थ्व बाहेक १,५०,००० मनु मेमेगु देशय् थ्व भाषा नवाइ। गैह्र मातृभाषी लात्भिया भाषाय् खँल्हाइपिनिगु ल्याखँ यक्व दु। लात्भियाया भाषानीतिया कारणं थनया ८ लख जातीय-अल्पसंख्यक जनसंख्याय् ६०% थ्व भाषाय् नवाइ। लात्भिया भाषाया छ्येला लात्भियाया सामाजिक जीवनय् अप्वयाच्वंगु दु।

लात्भिया भाषा छगू बाल्टिक भाषा ख व थ्व लिथुआनियानाप दक्ले अप्व मेल नं। अथे जुसां थ्व निगु भाषाय् छगू भाषा खँल्हाइपिंसं मेगु भाषा मथु। 

सोभियत संघया भाग जुइधुंकुगु व तःधंगु ल्याखँय् रुसी मूलया मनुत दूगुलिं रूसी भाषा नं यक्व मनुतेसं छ्येलिगु या व यक्व बुरा-बुरीतेसं थ्व भाषा थु।

## स्वयादिसँ
*लात्भिया

## लिधंसा

पुचः:लात्भिया
बंगलादेशया इतिहास

**बंगलादेश** दूगु क्षेत्रया इतिहास ४ सहस्राब्दी स्वया अप्व ई न्ह्यःया च्याल्कोलिथिक ई तक्क थ्यं। थ्व क्षेत्रया प्रारम्भिक इतिहासय् हिन्दू व बौद्ध राज्य व साम्राज्यया उत्तराधिकार खने दु गुकिलिं बंगाल क्षेत्रय् नियन्त्रणया निंतिं ल्वापु यात। इस्लाम धर्म ८गु शताब्दीइ थ्यन व १३गु शताब्दीया सुरुइ बख्तियार खिलजीया नेतृत्वय् विजय व शाह जलाल थें न्यापिं सुन्नी धर्मप्रचारकतेगु गतिविधिं बुलुहुँ थन इस्लामया प्रभुत्व कायम जुल। मुस्मां शासकतसें थ्व क्षेत्रय् मस्जिद दयेकाः इस्लाम धर्मया प्रसारयात प्रवर्द्धन यात। १४गु शताब्दी निसें बंगालय् बंगाल सल्तनतया शासन जुल, गुकियात फख्रुद्दीन मुबारक शाहं पलिस्था यात व वय्कलं थःगु मुद्राया पलिस्था यात। बंगाल सल्तनत शमसुद्दीन इल्यास शाह थें न्यापिं शासकतेगु अधीनय् विस्तार जुल गुकिलिं आर्थिक समृद्धि व सैन्य प्रभुत्व दत। थ्व थाय् लिपा मुगल साम्राज्यया छगू भाग जुल।

सन् १७००या दशकया सुरुइ मुगल साम्राज्यया पतन धुंका बंगाल बंगालया नवाबतेगु अधीनय् अर्धस्वतन्त्र राज्य जुल गुकिया नेतृत्व अन्ततः सिराज उद-दौलाहं यात। लिपा सन् १७५७इ प्लासीया युद्ध धुंका थ्व थाय् ब्रिटिश ईस्ट इन्डिया कम्पनीं त्याकल।बेलायतया औद्योगिक क्रान्तिइ बंगालं महत्वपूर्ण भूमिका म्हितल, तर बेलायतया औद्योगिकरणं बंगालया अवन्नति जुल। बंगाल प्रेसिडेन्सी बेलायती शासनकालय् पलिस्था जूगु खः।

१९४७ सालय् भारत विभाजन या ईले पाकिस्तानया पूर्व अंश (पूर्व पाकिस्तान)या हिसाबं बंगलादेशया लागा निर्धारित जुल। औसतय् पूर्व व पश्चिम पाकिस्तानया दथुई १६००किमि (१००० माइल) दूरी जुसां निगुगु पाकिस्तानतेगु मंका धर्म (इस्लाम धर्म) छगु जूगुलिं देय्‌या पलिस्था जुल। तर निगु देय्‌ दथुई जातिगत व भाषागत व्यवहारय् यक्व अमेल खनेदत। थ्व अमेलं याना १९७१ सालय् भारतया ग्वहालिइ छगु रक्तपातपूर्ण युद्धया माध्यमं बंगलादेशं स्वतन्त्रता कायेफत। सन् १९७१या मार्चय् जूगु बंगलादेशया स्वतन्त्रताया घोषणां न्यालाया बंगलादेश मुक्ति युद्ध न्ह्याकल गुकिया लिच्वः कथं जनवादी गणतन्त्र बंगलादेशया उदय जुल। बंगलादेश स्वाधिन जुई धुंका बाँमलागु राजनैतिक अवस्थां याना आ तक्क प्यक सैनिक शाषण वये धुंकल।

स्वतन्त्रता प्राप्त जुइधुंकाया ईलय् बंगलादेशय् राजनीतिक अस्थिरता, आर्थिक पुनर्निर्माण, व सामाजिक रुपान्तरणया सामना यायेमाःगु अवस्था वःगु दु। थ्व देसय् सैन्य शासन व निरंकुश शासनया अनुभव जुल, विशेष यानाः जनरल जियाउर रहमान व जनरल हुसैन मुहम्मद एर्शादया अधीनय्। सन् १९९०या दशकय् संसदीय लोकतन्त्रया पुनर्स्थापनाय् अवामी लीग, व बंगलादेश राष्ट्रवादी पार्टी दथुइ सत्ता लावन। लिपांगु दशकय् बंगलादेशं उल्लेखनीय आर्थिक वृद्धि प्राप्त याःगु दु, हलिंया दकलय् याकनं विकास जुइगु अर्थतन्त्रय् छगूया रुपय् उदय जूगु दु। थ्व विकास थनया वसः उद्योग, रेमिट्यान्स, व पूर्वाधार विकासं न्ह्याकूगु दु। तर राजनीतिक अस्थिरता, मानव अधिकारया विषय व जलवायु परिवर्तनया लिच्वःलिसे थ्व देय् ल्वानाच्वंगु दु । सन् २००९ य् शेख हसिनाया नेतृत्वय् अवामी लीग सत्ताय् लिहां वयेवं आर्थिक प्रगति जूगु खःसां निरंकुशताया आलोचना जुल। बंगलादेशं रोहिंग्या शरणार्थी संकट लिसेंया क्षेत्रीय मुद्दायात सम्बोधन यायेत महत्वपूर्ण भूमिका म्हितूगु दु, गुकिं थःगु स्रोत साधनयात तनावय् लाकूगु दुसा मानवीय प्रतिबद्धतायात नं उजागर याःगु दु ।

## स्वयादिसँ
* बंगलादेश

## लिधंसा

पुचः:बंगलादेश
बंगलादेशया भूगोल

thumb|180px|right|स्यटेलाइटं काःगु बंगलादेशया किपा
दक्षिण एशियाया तःधंगु खुसि गङ्गा खुसि व ब्रह्मपुत्रं देकूगु देल्टाय् बंगलादेश ला। भौगलिक रुपय् बंगलादेश दक्षिण एशियाय्‌ भारत व म्यानमारया दथुइ ला। थ्व दे‌या क्षेत्रफल १ लख ४७ द्व ५७० वर्ग किलोमिटर दु। बंगलादेशया पश्चिम व उत्तरय् भारत, पूर्वय् भारत व म्यानमार व दखिनय् बंगाली खाडी ला। बंगलादेशया पश्चिमय् भारतया पश्चिम बङ्गाल राज्य, उत्तरय् पश्चिमबङ्गाल, आसाम, मेघालय राज्य, पूर्वय् आसाम, त्रिपुरा, मिजोराम। व म्यान्मार (बर्मा) नाप सीमा दु। दक्षिणय् बङ्गालया खाडी ला। बङ्गलादेशया सीमायार ४,२४६ किलोमिटरय् ९४ प्रतिशत (९४%) भारतनाप व ६ प्रतिशत म्यानमारनाप दु। बांलादेशया तटरेखाया हाकः ५८० किलोमिटर दु। 

बंगलादेशया अधिकांश इलाका समूद्र सतह स्वया १० मिटर जक्क च्वे ला। समुद्र सतह १ मिटर जक्क व्रृदि जुसां थ्व देय्‌या ५०% इलाका लखे दुने लाःवनि।

बंगलादेशया उच्चतम थाय्‌ देय्‌या दक्षिण-पूर्वाञ्चलय् दूगु पार्वत्य चट्टग्राम ख। थ्व छगू मोडक पर्वत श्रृङ्खलाया च्वका ख थुकिया जाः १,०५२ मिटर (३,४५१&nbsp;फुट) दु। बङ्गालया खाडीइ दूगु सुन्दरबन हलिमया दक्ले तःधंगु म्यानग्रोभ वन ख। थ्व थासय् रोयल बंगाल धुं, चित्तल हरिण आदि यक्व प्रकारया प्राणीतेसं बसोबास याइ। १९९७य् थ्व थाय्‌यात विश्व सम्पदा सूचीइ सूचीकृत यात। 

बांलादेशया जलवायु सबट्रपिकल दु। थ्व देशय् ६गु ऋतु दु-ग्रीष्म, वर्खा, शरद, हेमन्त, शीत व वसन्त। थनया वार्षिक वृष्टि १५००-२५००मि.मि./६०-१००इञ्च दु; पूर्वी लागाय्‌ थ्व मात्रा ३७५० मि.मि./१५०इञ्च अप्व। बंगलादेशय दथुं कर्कट रेखा वनि। नोभेम्बर निसें मार्चतक्क थन शीत मौसम,मार्च निसें जुन तक्क ग्रीष्म काल, जुन निसें अक्टोबर तक्क बर्षा मौसम दै। व‍खाय् मौसमी वायुं थन प्रचुर वृष्टि जुइ। वा अप्व वया थन प्राकृतिक प्रकोप दसु चलः, टोर्नेडो आदि वनिगु या।

## स्वयादिसँ
*बंगलादेश

## लिधंसा

पुचः:बंगलादेश
बंगलादेशया प्रशासनिक विभाजन

**Northern Bengal**
**Southern Bengal**
**Central Bengal**
**Eastern Bengal**|209x209px]]

बंगलादेश  ६गु  प्रशासनिक विभागय् विभक्त दु। सकल विभाग जिल्लाय् विभक्त दु। बंगलादेशया सकल जिल्लाया ल्याखँ ६४ दु। जिल्लाया प्रशासनया निंतिं उपजिल्ला नं दयेकातःगु दु। सकल देय्‌या उपजिल्ला व थाना ल्याखँ ५०७ दु। सकल थानाय् ४,४८४गु युनियन, ५९,९९०गु मौजा, एव ८७,३१९गु ग्रामय् विभक्त दु। विभाग, जिल्ला, व थानाया प्रशासनय् निर्वाचित प्रतिनिधि मदु; सरकारं नियुक्त याइगु प्रशासकया अधीनय् थ्व परिचालित जुइ। युनियन, वा पौरसभाय् धाःसा निर्वाचित जनप्रतिनिधि उपस्थिति दै। १९९७ सालया ऐन कथं युनियनय् २५% मिसातेत संरक्षण कोटा दु।  थ्व बाहेक नगराञ्चलय् ६गु  सिटि कर्पोरेशन  (ढाका, चट्टग्राम, खुलना, राजशाही, सिलेट, बरिशाल), व २२३गु पौरसभा दु। थ्व सकलं मेयर व जनप्रतिनिधि निर्वाचन कथं थःगु जनप्रतिनिधि ल्येइगु याइ। राजधानी ढाका बंगलादेशया दक्ले तःधंगु नगर ख। मेमेगु उल्लेखनीय नगरय् चट्टग्राम, राजशाही, खुलना, सिलेट, बरिशाल,  कक्सबाजार, कुमिल्ला, मयमनसिंह, रङपुर,  यशोर, टङ्गी, गाजीपुर व नारायणगञ्ज ला। 

## प्रशासनिक विभाजन
बंगलादेशया प्रशासनिक विभागत थ्व कथं दु

## जनसंख्या
### सन् २००१
बंगलादेशया जिल्ला थ्व कथं दु

### सन् २०११

## स्वयादिसँ
*बंगलादेश

## लिधंसा

पुचः:बंगलादेश
रैंतोली, गंगोलीहाट तहसील

**रैंतोली**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  गंगोलीहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख।  थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।  

## इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।

## भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  गंगोलीहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।

## अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :३३
* कुल राजस्व :२६०.४
* कुल खातेदार :१४३
* कुल गाटे :२२०८
* कुल क्षेत्रफल :३२.०६६

## संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु। 

### भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
वयलार सिरपा

वयलार सिरपा मलायलम साहित्यया सिरपा ख। सन् १९७७य् पलिस्था जूगु थ्व सिरपा वयलार‍ रामवर्‍म्म लुमन्ति गुथिं बीगु या।

## सिरपा त्यामि पिनिगु धलः

## लिधंसा


पुचः:मलयालम साहित्य‍
मालीया इतिहास

माली साम्राज्य(Mali Empire) पश्चिमी अफ्रिकाय् सन् १२३५ निसें १६४५ तक्क दयाच्वन। थनया मनुतेसं दयेकातःगु साम्राज्यय् घाना साम्राज्य (Ghana Empire), माली साम्राज्य व सोङ्घाइ साम्राज्य (Songhai Empire) ला। टिम्बक्टु (Timbuktu) थ्व साम्राज्यतेगु मू नगर ख। थ्व नगर सहारा मरुभूमिं जुइगु सकल बनेज्याया केन्द्र व धार्मिक केन्द्र नं ख। 

थ्व थासय् फ्रान्सेलीतेगु प्रवेश सन् १८८०इ जुल व फ्रान्सेली उपनिवेश सेप्टेम्बर ८, सन् १८८०इ च्वेया सेनेगल (Upper Senegal)या रुपय् जूवन। लिपा अगस्ट १८, सन् १८९०इ थ्व थाय्‌या नां हिला फ्रान्सेली सुडान जूवन व केयिज (Kayes) थुकिया राजधानी जुल। अक्टोबर १०, सन् १८९९इ उपनिवेश भंग जुया ११गु दक्षिणी प्रान्त फ्रेञ्च गिनी, आइभोरी कोस्ट व दोहामबे जुवन। थुकिया निगु प्रान्त लिपा लिहां वल। 

सन् १९०२इ उपनिवेशया भाग मजूगु जिल्ला सेनेगाम्बिया व नाइजर जूवन व लिपा सन् १९०४य् च्वेया सेनेगल व नाइजर जुल। थ्व धुंका पुलांगु नां हानं सन् १९२०इ पुनर्स्थापित जूवन। 

फ्रेञ्च अपर भोल्टायात सन् १९३३इ क्वचायेके धुंका (थुकिया हानं सन् १९४७इ पलिस्था जुल) फ्रेञ्च सुडानं थुकिया छुं भूभाग हानं लितकाल। 

अक्टोबर ४, सन् १९५८य् फ्रेञ्च संवैधानिक संसोधन धुंका फ्रेञ्च सुडान फ्रेञ्च कम्युनिटी (French Community)या सदस्य जुल व सन् १९५८या नोभेम्बर २५ खुनु थुकियात आन्तरिक स्वाधीनता दत। अप्रिल ४, सन् १९५९ खुनु फ्रेञ्च सुडानं सेनेगलनाप जाना माली गणराज्य (Mali Federation)या पलिस्था यात। अगस्ट २०, सन् २९६० खुनु सेनेगलं गणराज्य त्वते धुंका गणराज्य क्वचाल व सेप्टेम्बर २२ खुनु स्वतन्त्र गणतन्त्र मालीया पलिस्था जुल।

## स्वयादिसँ
*माली

पुचः:माली
तेजपाल सिंह धामा

स्वामी दयानन्द र डा. हेडगेवारको सामाजिक कार्यबाट प्रेरित श्री तेजपाल सिंह धमाले समाजको लागि केही गर्ने संकल्प गरे पनि उपन्यासकार गुरु दत्तको साहित्यमा रहेको वेद, उपनिषद र दर्शनको सारले उनलाई सामाजिक कुरीतिविरुद्ध लड्न प्रेरित गर्‍यो। विज्ञान, तर्क र प्रमाण सहित कलम उठाउन बाध्य । पहिलो काव्य रचना ‘आँधी और तुफान’ बालबालिकादेखि ठूलामा निकै लोकप्रिय भयो । त्यसपछि उनले आफ्नो दोस्रो उपन्यास ‘शान्ति मठ’ लेखे, जुन एक सम्पादकलाई यति मन पर्यो कि उनले आफ्नो साप्ताहिक पत्रिकामा क्रमशः प्रकाशित गरे ।

सामाजिक उत्थान, लागुऔषध दुव्र्यसन, छुवाछुत, पशुपक्षी हत्या, परनिर्भरता र प्रकृतिसँगको छेडछाड–यस्ता विकृतिहरू हुन् जसका कारण सिङ्गो समाजले आर्थिक, सामाजिक र प्राकृतिक समस्या झेल्नुपरेको छ । श्री तेजपाल सिंह धमा समाजमा व्याप्त यी रोगहरुलाई उन्मूलन गर्ने प्रयासमा जुटेका छन् । उनले राम्रो जागिर छोडेर समाजसेवालाई आफ्नो मुख्य लक्ष्य बनाएका छन् । कृषि विज्ञानमा स्नातकोत्तर गरेका श्री धामा जातिय व्यवस्थाको नाममा फैलिने कुरीतिको विरुद्धमा छन् । उनले आफैं अन्तरजातीय विवाह गरेका छन् । उनले बालबालिकाका लागि ‘वैदिक बाल संस्था’ र युवाका लागि युवा विकास परिषद् स्थापना गरेका छन् । युवा विकास परिषद्मार्फत उनले लागुऔषध दुव्र्यसन, पशुपक्षी संरक्षण, छुवाछुत मुक्ति जस्ता आन्दोलनहरु सञ्चालन गरेका छन् । लतमुक्ति आन्दोलनबाट प्रभावित भएर हालसम्म ४३ हजार युवाले बिडी, चुरोट, पान–मसाला आदिको सेवन त्यागेका छन् । बाल्यकालदेखि नै आर्य समाज र राष्ट्रिय स्वयम् सेवक संघसँग आवद्ध रहेका श्री धामा एउटा रोल मोडल बनेका छन् ।

"http://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A4%E0%A5%87%E0%A4%9C%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9_%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE" से लिया गया