open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नववर्ष (पत्रिका)

**नववर्ष** छगु खेँ भाषाया पत्रिका खः। थ्व पत्रिकाया सम्पादक के.वी. डमजन ख। थ्व पत्रिका  २०२९ वैशाखय् न्ह्यथंगु खः।

## पिथना
थ्व पत्रिका रँजित मल्ल नं पिथंगु खः। थ्व छगू  अनियमित पत्रिका ख। थ्व पत्रिकाया ध्वायेज्या विराटनगरय् जुगु खः।

## सिरपा
## स्वया दिसँ
*पत्रिका

## लिधंसा
*मदन पुरस्कार पुस्तकालय
*मदन पुरस्कार पुस्तकालयया वेबथाय्‌
आनन्द भूमि (पत्रिका)

**आनन्द भूमि** छगु खेँ भाषाया पत्रिका खः। थ्व पत्रिकाया सम्पादक भिक्षु अश्वघोष व अरू ख। थ्व पत्रिका विसं २०३० वैशाखय् न्ह्यथंगु खः। थ्व नेपाःया दकले न्हापांगु बुद्ध धर्मया पत्रिका ख। 

## पिथना
थ्व पत्रिका आनन्दकुटी विहार गुठीं पिथंगु ख। थ्व छगू मासिक पत्रिका ख। थ्व पत्रिकाया ध्वायेज्या येँय् जुगु खः।

## इतिहास
वि. सं. २०३० बैशाख बु.सं. २५१६ खुनु आनन्दभूमिया न्हापांगु ल्या पिथन। न्हापांया भिक्षु अश्वघोष, वटुकृष्ण "भूषण" व न्हुछेबहादुर वज्राचार्यं सम्पादन व पिथनेज्या यानादिगु आनन्दभूमि १२ पौ जक्क दयाच्वन।  

## स्वया दिसँ
* बुद्ध धर्म
* पत्रिका

## पिनेया स्वापू
* आधिकारिक जाःथाय्
*मदन पुरस्कार पुस्तकालय
*मदन पुरस्कार पुस्तकालयया वेबथाय्‌

## लिधंसा

पुचः:नेपालभाषाया पत्रिका
पुचः:बुद्ध धर्मया पत्रिका
अखेती, चौखुटिया तहसील

**अखेती**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  चौखुटिया तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :२६
* कुल राजस्व :१३७
* कुल खातेदार :१३१
* कुल गाटे :२६९
* कुल क्षेत्रफल :८.९५१

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
पिथौरागढ जिल्ला

**पिथौरागढ जिल्ला** भारतया उत्तराखण्ड राज्यया छगू जिल्ला ख। 

## तहसील
* पिथौरागढ़ (सदर) तहसील
* धारचुला तहसील
* मुनस्यारी तहसील
* गंगोलीहाट तहसील
* डीडीहाट तहसील
* बेरीनाग तहसील
* देवलथल तहसील
* कनालीछीना तहसील

## जनसंख्या

## स्वयादिसँ
*भारत
*उत्तराखण्ड

पुचः:उत्तराखण्डया जिल्ला
देवायल, सल्ट तहसील

**देवायल**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सल्ट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख।  थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।  

## इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।

## भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सल्ट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।

## अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :८७
* कुल राजस्व :८५५.२५
* कुल खातेदार :८३९
* कुल गाटे :३३५१
* कुल क्षेत्रफल :१०४.४४९

## संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु। 

### भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
लेबाननया प्रशासनिक विभाजन

right|thumb|लेबानन
लेबाननयात क्वे बियातःगु प्रान्त व जिल्लाय् विभक्त याना तःगु दु-

### जब्बल लिबनान प्रान्त
थ्व प्रान्तय् ६गु जिल्ला दु 
* **[[जबील जिल्ला]]** 
* **[[कसरवान जिल्ला]]** 
* **[[अलमतन जिल्ला]]** 
* **[[बाबदा जिल्ला]]** 
* **[[आलीह जिल्ला]]** 
* **[[अलशोफ़ जिल्ला]]**

### अलबका प्रान्त
थ्व प्रान्तय् ५गु जिल्ला दु 
* **[[अल्हरमल जिल्ला]]** 
* **[[बालबक जिल्ला]]** 
* **[[ज़हलथ जिल्ला]]** 
* **[[अलबका अलग़रबी जिल्ला]]** 
* **[[राशीआ जिल्ला]]**

### अलशमाल प्रान्त
थ्व प्रान्तय् ७गु जिल्ला दु 
* **[[अकार जिल्ला]]** 
* **[[तराबलस जिल्ला]]** 
* **[[ज़ग़रता अलज़ावीथ जिल्ला]]** 
* **[[बशरी जिल्ला]]** 
* **[[अलबतरुन जिल्ला]]** 
* **[[अलकोरथ जिल्ला]]** 
* **[[अलमनीथ जिल्ला]]**

### अलजनोब प्रान्त
थ्व प्रान्तय् ३गु जिल्ला दु 
* **[[सैदा जिल्ला]]** 
* **[[सुर जिल्ला]]** 
* **[[जज़ीन जिल्ला]]**

### अलनबतीथ प्रान्त
थ्व प्रान्तय् ४गु जिल्ला दु 
* **[[अलनबतीथ जिल्ला]]** 
* **[[हासबीआ जिल्ला]]** 
* **[[मरजाईउन जिल्ला]]** 
* **[[बंत जबील जिल्ला]]**

पुचः:लेबानन
अल्जेरियाया प्रशासनिक विभाजन

अल्जेरियाया प्रशासनिक विभाजन थ्व कथं दु-

पुचः:अल्जेरिया
उन्नाव जिल्ला

**उन्नाव जिल्ला** भारतया उत्तरप्रदेशया छगू जिल्ला ख। 
## नांया उत्पत्ति
थ्व जिल्लाया नां थ्व जिल्लाया सदरमुकाम नगर उन्नावया नामं वःगु ख। करिब १२०० दँ न्ह्यः थ्व नगर दूगु थासय् जंगल दयाच्वन। गोडो सिंह नांयाम्ह छम्ह चौहान राजपूतं करिब १२गु शताब्दीया उत्तरार्धय् थ्व जंगल फाना सवाइ गोडो नांया छगू नगर देकल। नगर देकुगुया छुं ई धुंका हे थ्व नगर कन्नौज राजवंशतेगु ल्हातय् लाःवन। कन्नौजतेसं थ्व थासय् खण्डे सिंहयात राज्यपालया रुपय् नियुक्त याना थ्व थासय् छ्वयाबिल। खण्डेया छम्ह ल्युटिनेन्ट बिसेन राजपूत उन्वन्त सिंहं खण्डेयात स्याना थ्व थाय्‌ थःगु ल्हातय् कालः व थन छगू किला देका थ्व थाय्‌यात थःगु नामं उन्नाव धका नां बिल। 

## भूगोल
थ्व जिल्लाया आकार छगू प्यारलेलोग्राम थें च्वं। थ्व जिल्लाया सकल क्षेत्रफल ४५८९ वर्ग किमि दु। थ्व जिल्लाया अक्षांश २६°८'उ व २७°२'उ व देशान्तर ८०°३'पू व ८१°३'पू ख। थ्व जिल्लाया सीमा थ्व कथं दु-
*उत्तर: हरदोइ जिल्ला
*पूर्व:लखनऊ जिल्ला, 
*दक्षिण: रायबरेली जिल्ला
*पश्चिम :गंगा खुसि (कानपुर व फतेहपुर जिल्ला गंगाया मेगु सिथय् ला) 

थ्व जिल्लाया मू खुसि गंगा व साई नं थ्व जिल्लायात निगु मू भागय् विभाजित यानातःगु दु। थ्व निगु भागय् लोल्यान्ड व अपल्यान्ड ला।

## प्रशासन
थ्व जिल्लायात प्रशासनिक कथं क्वे बियातःगु तेहसीलय् विभाजित यानातःगु दु-
* उन्नाव तहसील
* हसनगंज तहसील
* सफीपुर तहसील
* पुरवा तहसील
* बीघापुर तहसील 

नापं जिल्लायात १६ विकास ब्लाकय् विभक्त यानातःगु दु। थ्व ख गंज मुरादाबाद, बंगारमौ, फतेहपुर चौरसी, साफीपुर, मियाँगञ्ज, औरास, हसनगञ्ज, नवाबगञ्ज, पुर्वा, असोहा, हिलौली, बिघापुर, सुमेरपुर, बिछिया, सिकन्दरपुर सिरौसी, सिकन्दरपुर करन।

## जनसंख्या
सन् २०११या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया तहसीलवर ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
*उत्तरप्रदेश

पुचः:उत्तरप्रदेशया जिल्ला
बिहार

बिहारया अर्थ क्वे बियातःगुलि छगू जुइफु-
* बिहार, बौद्ध धर्म
* बिहार राज्य, भारत
* बिहार नगर, नालन्दा जिल्ला
बिहार राज्य

**बिहार** भारतया छगू राज्य ख। बिहारया राजधानी पटना ख । बिहारया उत्तरय् नेपाल, पूर्वय् पश्चिम बंगाल, पश्चिमय् उत्तर प्रदेश व दक्षिणय् झारखण्ड दु। थुकिया नां बौद्ध विहारं वःगु धैगु मान्यता दु। थ्व लागा गंगा व उकिया सहायक खुसितेगु मैदानय् ला। प्राचीन कालया विशाल साम्राज्यतेगु गढ थ्व प्रदेश वर्तमानय् भारतया अर्थव्यवस्थाया दक्ले ल्युनेया राज्यय् छगू ख।

## इतिहास
बिहारया ऐतिहासिक नां मगध ख । बिहारया राजधानी पटनाया ऐतिहासिक नाम पाटलिपुत्र ख।

### प्राचीन काल
प्राचीन कालय् मगधया साम्राज्य भारतया दक्ले शक्तिशाली साम्राज्यय् छगू ख। थनं मौर्य वंश, गुप्त वंश व मेमेगु यक्व राजवंशतयेसं भारतया यक्व भागय् राज यात। मौर्य वंशया शासक सम्राट अशोकया साम्राज्य सकल भारतनापं पश्चिमय् अफ्गानिस्तान तक्क थ्यं। मौर्य वंशया शासन ३२५ ईस्वी पूर्व निसें १८५ ईस्वी पूर्व तक्क दयाच्वन। खुगु व न्यागु शताब्दी इसापूर्वय् थन बौद्ध व जैन धर्मतयेगु उद्भव जुल। अशोकं बुद्ध धर्मया प्रचारय् महत्वपूर्ण भूमिका म्हितल व वय्‌कलं थःगु काय्‌ महेन्द्रयात बौद्ध धर्मया प्रसारया निंतिं  श्रीलंका छ्वयाबिल। वय्‌कलं थःगु काय्‌यात पाटलिपुत्र (वर्तमान पटना)या छगू घाटं विदा यानादिल व थ्व घाटयात आःतक्क नं महेन्द्रया नामं *महेन्द्रू घाट* धाइगु या।

## भूगोल
थ्व राज्यया मू झ्वलाय् ककोलत, मंझर कुंड, धुआ कुंड, नॉर्थ टैंक आदि ला। 

## प्रशासन

थ्व राज्ययात विभाग, विभागतेत जिल्ला व जिल्लातेत तहसीलय् बायातःगु दु। तहसीलया अधीनय् थी-थी ग्राम पञ्चायत ला। 
* भागलपुर विभाग: बाँका जिल्ला, भागलपुर जिल्ला
* दरभंगा विभाग: बेगूसराय जिल्ला, दरभंगा जिल्ला, मधुबनी जिल्ला, समस्तीपुर जिल्ला
* कोसी विभाग: मधेपुरा जिल्ला, सहरसा जिल्ला, सुपौल जिल्ला
* मगध विभाग: अरवल जिल्ला, औरंगाबाद जिल्ला, गया जिल्ला, जहानाबाद जिल्ला, नवादा जिल्ला
* मुंगेर विभाग: जमुई जिल्ला, खगड़िया जिल्ला, मुंगेर जिल्ला, लखीसराय जिल्ला, शेखपुरा जिल्ला
* पटना विभाग: भोजपुर जिल्ला, बक्सर जिल्ला, कैमुर जिल्ला, पटना जिल्ला, रोहतास जिल्ला, नालंदा जिल्ला
* पूर्णिया विभाग: अररिया जिल्ला, कटिहार जिल्ला, किशनगंज जिल्ला, पूर्णिया जिल्ला
* सरन विभाग: गोपालगंज जिल्ला, सरन जिल्ला, सीवान जिल्ला
* तिरहुत विभाग: पूर्वी चंपारण जिल्ला, मुजफ्फरपुर जिल्ला, शिवहर जिल्ला, सीतामढी जिल्ला, वैशाली जिल्ला, पश्चिम चंपारण जिल्ला

थ्व राज्यया मू नगर थ्व कथं दु-

* वारिसलिगञ्ज
* अमरपुर
* अररिया
* अरेराज
* आरा
* असरगञ्ज
* औरंगाबाद
* बागहा
* बैरगानिया
* बकतरारपुर
* बांका
* बनमनखि बजार
* बरहिया
* बरौली
* बरौनी आइ ओ सी टाउनशिप
* बरबिघा
* बर्ह्
* बेहेया
* बेलसांढ
* बेत्तिया
* भबुवा
* भागलपुर
* बिहार नगर, नालन्दा जिल्ला
* विक्रमगञ्ज
* बोद्ध गया
* बक्सर
* चन्पटिया
* चप्रा
* कोल्गोंग
* दलसिंहसराइ
* दरभंगा
* दौडनगर
* देह्री
* ढाका (भारत)
* दिघ्वारा
* दिनापुर क्यान्टोन्मेन्ट
* दिनापुर निजामत
* दम्रा
* दम्रावं
* फत्वाह
* फोर्बेस्गञ्ज

## संस्कृति
### नसा
थनया मू नसाय् कढ़ी, खिचड़ी, घूगनी, पिट्ठा, चिवड़ा, सत्तू, धेस्का, साग, कोफ्ता, भर्वां करेला, पचरंगी कोरमा, पालक पनीर, शाही पनीर, लिट्टी, चोखा, पुआ , सूरन चटनी, ठेकुआ, खाजा, बेसन की सब्जी, काला चना घूमनी, आलू चोखा, चना-नेनुआ, चना दाल की कचौरी, तिल बर्फी आदि ला।

### प्याखँ
थनया मू प्याखँय् करमा, घुमकड़िया कीर्तनियां, चेकवा, छऊ, जटजटनि, जदूर, जातरा, जाया, झीका, डांगा, पंवरिया, बरबो-बरवाहन, बैमा, माघा, माधी, मुझरी, मूका, विदायत, विदेशिया, सोहराई आदि ला।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*भारत

पुचः:भारत
पुचः:बिहार राज्य
परिवारपालि

**परिवार** थेरवादी विनय पिटकया अन्तिम वा स्वंगुगु सफू ख। थ्व सफूलि विनयपिटकया न्हापाया निगु सफू, सूत्तविभंग व खन्धकया सारांश व विनय पिटकया नियमतेगु मुख्यतः प्रबोधात्मक विश्लेषण दु। श्रीलंकाय् थ्व सफूलि थेरवादीगुरुतेगु नांया धलः नं दूगुलिं थ्व सफू मेमेगु सफू स्वया लिपा जक्क दयावःगु धैगु विश्वास दु। श्रीलंकाय् इपू प्रथम शताब्दीइ जूगु प्यंगूगु परिषद बिले पालीया मौखिक परम्परायात लिपिबद्ध यायेगु झ्वले थ्व सफू दयावःगु धैगु विद्वानतेगु विचाः दु।  

थ्व सफूलि १९गु अध्याय दु। 

## स्वयादिसँ
*त्रिपिटक
*विनय पिटक

पुचः:त्रिपिटक
परिवार

**परिवार**या क्वे बियातःगु निगु अर्थ जुइफु
* प्राणीतेगु परिवार (समाज)
*परिवार, त्रिपिटक
भूपेंद्र नाथ कौशिक

**भूपेंद्र नाथ कौशिक** "फ़िक्र" छम्ह नांजाम्ह हिन्दी उर्दू साहित्यकार खः।
## स्वयादिसँ
*हिन्दी
पुचः:हिन्दी साहित्यकार
पुचः:उर्दू साहित्यकार
बिन्सर म.कमलनिवास, अल्मोडा तहसील

**बिन्सर म.कमलनिवास**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख।  थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।  

## इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।

## भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।

## अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :१
* कुल राजस्व :१४.०५
* कुल खातेदार :१४
* कुल गाटे :११६
* कुल क्षेत्रफल :०.९८

## संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु। 

### भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
वासलं जुइगु ल्युपस इरिथेमाटोसस

**वासलं जुइगु लुपस इरिथेमाटोसस** वासःया प्रभावं जुइगु छगू अटोइम्युन ल्वे ख। थ्व ल्वेय् छ्येंगु, जोर्नी, नुगः,सों, जलासें, न्ह्यपु आदियात आपालं असर याइ। थ्व ल्वे वासः छ्यःगु छुं ला वा दं धुंका खने दै व आपालं वासः त्वतिगु छुं ला वा दंया दुने थमंतु लना वनि। थ्व ल्वे लुपसया मेगु प्रकार विशेषयाना एसएलइ थें च्वनिगु या।

थ्व ल्वे याकिगु वासले रक्तचापप्रतिरोधक (antihypertensives), एन्टिबायोटिक, एन्टिकन्भल्सेन्ट आदि ला। थ्व ल्वे याइगु दक्ले आम वासले हाइड्रालाजिन, आइसोनायाजाइड, प्रोकेनामाइड, क्विनिडिन, डिल्टिआजेम, मिनोसाइक्लिन आदि ला । 
 
## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*ल्वे
*अटोइम्युनिटी
पुचः:ल्वे
सिमाणगूठ, भनोली तहसील

**सिमाणगूठ**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  भनोली तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :३७
* कुल राजस्व :६४.६
* कुल खातेदार :३४०
* कुल गाटे :४२६
* कुल क्षेत्रफल :७.४९

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
झारखण्डया विधानसभा क्षेत्रतेगु धलः

झारखण्डया विधानसभा क्षेत्रया धलः थ्व कथं दु 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*झारखण्ड
## पिनेया स्वापू
*भारत निर्वाचन आयोगया जाःथाय् 
पुचः:झरखण्ड
हरियाणाया विधानसभा क्षेत्रतेगु धलः

हरियाणाया विधानसभा क्षेत्रतेगु धलः थ्व कथं दु

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*हरियाणा
पुचः:हरियाणा
बोकारो

**बोकारो**या अर्थ क्वे बियातःगु जुइफु-
*बोकारो नगर
*बोकारो जिल्ला
बोकारो जिल्ला, झारखण्ड

**बोकारो जिल्ला** भारतया झारखण्ड राज्यया छगू जिल्ला ख। 
## पलिस्था
थ्व जिल्लाया पलिस्था सन् १९९१य् धनबाद जिल्लाया निगु प्रखण्ड व गिरीडीह जिल्लाया ६गु प्रखण्डतेत स्वाना जूगु ख। बोकारो जिल्ला मुख्यालय स्थित बोकारो इस्पात नगर २३.२९ अक्षांश व ८६.०९ देशान्तरय् ला । बोकारो जिल्लाया सकल क्षेत्रफल २८६१ वर्ग कि.मी. (३५७६६.३६ हेक्टर)दु। समुद्रसतह स्वया थ्व जिल्लाया सदरमुकामया जा २१० मिटर दु।
## पिनेया स्वापू
*बोकारो जिल्लाया वेबथाय्‌
*बोकारो 
## लिधंसा

पुचः:झारखण्ड
रांची जिल्ला

**रांची जिल्ला** भारतया झारखण्ड राज्यया राजधानी ख। 
## इतिहास
थ्व जिल्लाया न्हापाया नां लोहरदगा ख। लोहरदगा जिल्लाया पलिस्था सन् १८३१-३२य् नन रेगुलेशन दक्षिण – पश्चिम फ्रंटियरया गठन धुंका जूगु ख। सन् १८९९य् थ्व जिल्लाया नां लोहरदगां हिलाः रांची देकल।

न्हापा थ्व जिल्लाय् स्वंगु अनुमंडल व २०प्रखण्ड दु। १२ सेप्टेम्बर २००७य् खूंटी जिल्लाया पलिस्था नापं वर्तमान रांची जिल्लाय् २ अनुमंडल क्रमशः रांची व बुंडु व १४ प्रखण्ड व १५ अञ्चल दु। 
## भूगोल
थ्व जिल्लाया अक्षांश २३.३३ उत्तर व देशान्तर ८५.२३ पूर्व दु व क्षेत्रफल ७५७४.१७ वर्ग कि.मि दु। थ्व जिल्ला औशतय् समुद्रसतह स्वया २१४०फिट च्वे ला। थ्व जिल्लाया मू खुसि स्वर्णरेखा, द. कोयल व शंख ख।
## जनप्रतिनिधि
थ्व थाय्‌या लोकसभाय् छम्ह, राज्यसभाय् निम्ह व विधानसभाय् ७म्ह प्रतिनिधि दु। विधानसभाय् थ्व थाय्‌या रांची, हटिया, मांडर, तमाड, सिल्ली, कांके व खिजरीया प्रतिनिधित्व दु। थ्व थासं प्रतिनिधित्त्व यानाच्वंपिं थ्व कथं दु-
* सांसद लोकसभा, रांची माननीय श्री सुबोधकांत सहाय 
* सांसद राज्यसभा, रांची माननीय माबेल रिबेलो 
* सांसद राज्यसभा, रांची माननीय श्री एस.एस.अहलुवालिया 
* विधान सभा, रांची माननीय श्री सी.पी.सिंह 
* विधान सभा, हटिया माननीय श्री गोपाल शरण नाथ शाहदेव 
* विधान सभा, मांडर माननीय श्री बंधु तिर्की 
* विधान सभा, तमाड माननीय श्री रमेश सिंह मुंडा 
* विधान सभा, सिल्ली माननीय श्री सुदेश महतो 
* विधान सभा, कांके माननीय श्री राम चंद्र बैठा 
* विधान सभा, खिजरी माननीय श्री कडिया मुण्डा

## जलवायु

थ्व जिल्लाय् वर्खा, चिकुला व मनसून याना स्वंगु मौसम दु। थ्व जिल्लाया तापक्रम चिकुलाय् न्यूनतम १०.३ निसें अधिकतम २२.९ व ताहाःन्वैबिले न्यूनतम २०.६ निसें अधिकतम ३७.२ तक्क थ्यं। थनया वार्षिक वृष्टि १५३० दु।

## जनसंख्या
थ्व जिल्लाया मू जाति उरांव, मुण्डा आदि ख। थनया मू भाषा हिन्दी,नागपुरी,उरांव,मुण्डा व कुरमाली ख। थ्व जिल्लाया जनघनत्त्व ३६२ दु। 

थ्व जिल्लाया प्रखण्ड कथंया जनसंख्या थ्व कथं दु

## अर्थतन्त्र
थ्व जिल्लाया मू खनिज ह्येंग्वा, चून लोंह, एस्बेस्टस, धातु आदि ख। थ्व जिल्लाया मू बाली जाकी, दलहन, तिलहन आदि ख। 
## परिवहन
थ्व जिल्लाय् रांची रेलवे स्टेशन, रांची विमानस्थल व भारतीय राष्ट्रिय राजमार्ग-३३, भारतीय राष्ट्रिय राजमा‍र्ग २३ ला।
## लिधंसा

## पिनेया स्वापू
* रांची जिल्लाया पोर्टल

पुचः:रांची जिल्ला
पुचः:झारखण्ड
पुचः:झारखण्डया जिल्ला
लोहरदगा जिल्ला, झारखण्ड

thumb|right|झारखण्डय् लोहरदगा
**लोहरदगा जिल्ला** भारतया झारखण्ड राज्यया छगू जिल्ला ख।
## पलिस्था
लोहरदगा जिल्ला सन् १९८३, मे १७य् दक्षिणी छोटानागपुर प्रमण्डलया राँची जिल्लानाप बाया पलिस्था जूगु जिल्ला ख। थ्व जिल्लाय् छगू जक्क नगर लोहरदगा नगर दु। क्षेत्रफल व जनसंख्या कथं थ्व जिल्ला झारखण्डया दक्ले चिधंगु जिल्ला ख। 
## प्रशासन
थ्व जिल्लाय् न्यागु प्रखण्ड दु। थ्व ख -लोहरदगा, सेन्हा, भंडरा, कू़डू व किस्को। थ्व जिल्लाय् कूल ६६ पञ्चाचत व ३५३ ग्राम दु।

## भूगोल
थ्व जिल्ला २३'३०* निसें २३'४०*उत्तर अक्षांश व ८४'४०* निसें ८४'५०* पूर्व देशान्तरया दथुइ ला। थ्व जिल्ला समुद्र सतह स्वया ६५४ मिटर (करिब २२०० फिट) च्वे ला। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल १७९१०७.४७ हेक्टर दु। थुकिलि बुंज्या योग्य भूमि ७७७४४.७४ हेक्टर, गुं क्षेत्र ४४३७३.५३ हेक्टर व बंजर भूमि ५६९८९.२० हेक्टर दु।
 
थ्व जिल्लाया स्थिति थ्व कथं दु-
*उत्तरय् पलामु प्रमंडलया लातेहार जिल्ला, 
*दक्षिणय् दक्षिणी छोटानागपुर प्रमण्डलया गुमला जिल्ला, 
*पूर्वय् दक्षिणी छोटानागपुर प्रमण्डलया मुख्यालय राँची जिल्ला 
*पश्चिमय् पलामू प्रमण्डलया लातेहार जिल्ला
## प्रतिनिधि
थ्व जिल्लाया लोकसभाय् छम्ह व विधानसभाय् निम्ह प्रतिनिधि दु। थ्व थाय्‌या आःया प्रतिनिधित थ्व कथं दु-
*सासंद लोहरदगा लोक सभा क्षेत्र – श्री रामेश्वर उराँव 
*विधायक लोहरदगा विधानसभा क्षेत्र – श्री सुखदेव भगत
*विधायक विशुनपुर विधानसभा क्षेत्र- श्री चन्द्रेश उराँव

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*झारखण्ड
पुचः:झारखण्ड
धनवाद जिल्ला, झारखण्ड

thumb|right|झारखण्डय् धनवाद

**धनवाद जिल्ला** भारतया झारखण्ड राज्यया छगू जिल्ला ख।
 
## इतिहास
सन् १९२८य् धनबादयात पुलिस जिल्ला घोषित यायेनापं थ्व जिल्लाय् प्रशासनिक संरचना पलिस्था जूगु खने दु।  भारत स्वतन्त्र जुइधुंका केन्द्र सरकारद्वारा स्थापित राज्य पुनर्गठन आयोगया सिफारिशय् अक्टोबर २४, १९५६य् धनबाद जिल्लाया पलिस्थाया अधिसूचना ल्याखं १९११ जारी जुल। थुकिया छन्हु लिपा अक्टोबर २६य् जिल्लाया प्रथम उपायुक्त शरण सिंहया पदस्थापना व पदग्रहण जुल। थ्व ईले धनबाद जिल्लाय् मानभुम जिल्लाया सदर अनुमण्डलया छुं भाग, धनबाद अनुमण्डल व चास अनुमण्डल जाना थ्व जिल्ला देकुगु ख। जिल्लाया स्वरुपय् सन् १९९१य् तत्कालीन बिहार सरकारं चास अनुमण्डल व गिरिडीह जिल्लायात बेरमो अनुमण्डलय् स्वाना बोकारो जिल्ला गठन याबिले छकः परिवर्तन वल। थ्व धुंका जिल्लाया क्षेत्रफलय् छुं मपानि। जिल्लाया आन्तरिक संरचना धाःसा सन् २००८या नोभेम्बरय् पूर्वी टुण्डी प्रखण्डया पलिस्था नापं परिवर्तन वःगु दु। थुकिया पलिस्थानापं थ्व जिल्लाय् आः ९ प्रखण्ड जूगु दु।

## प्रशासन
थ्व जिल्लाय् छगू अनुमण्डल, ९ प्रखण्ड व ९ अञ्चल दु। 

थ्व जिल्लाया प्रशासनिक केन्द्र "समाहरणालय" धनबाद नगरया हीरापुर मौजाय् दु। थन उपायुक्तया ज्याकुथि, अनुमण्डल ज्याकुथि व ट्रेजरीया ज्याकुथि दु। नापं थन प्रहरी अधीक्षकया ज्याकुथि व नगर झ्यालखाना नं दु। ग्रामिण विकास अभिकरण, शिक्षा विभाग, बिजुली विभाग, वनविभाग, कृषि आदि यक्व विभागतेगु ज्याकुथि कम्बाइण्ड बिल्डिङ परिसरय् समाहरणालय स्वया बच्छि किलोमिटर तापाक्क दु। थ्व निगु ज्याकुथिया दथुइ खनन क्षेत्र, विकास प्राधिकरण, माडा, पीएमसीएच आदि मेमेगु ज्याकुथित दु। 

थ्व जिल्लाया प्रशासनिक बायेज्या थ्व कथं दु-
* जिल्ला : १ धनबाद 
* अनुमण्डल : १ धनबाद 
* प्रखंड : ८ धनबाद ,झरिया बाघमारा ,निरसा ,तोपचाँची, टुंडी , गोंविन्दपुर ,बलियापुर 
* गां : १३४९ (सन् १९९१ कथं) 
* राजस्व अञ्चल निरीक्षक : ८ धनबाद ,झरिया बाघमारा ,निरसा ,तोपचाची, टुंडी , गोविन्दपुर ,बलियापुर 
* पञ्चायत ३८३ 
* नगर निगम : १ धनबाद नगर निगम 
* एन. ए. सी. ५ 
** एन. ए. सी. ,सिन्दरी (बलियापुर प्रखण्ड)
** एन. ए. सी. ,झरिया ( झरिया प्रखण्ड)
** एन. ए. सी. ,छाताटाँड (धनबाद प्रखण्ड)
** एन. ए. सी.,कतरास (बाघमारा प्रखण्ड)
** एन. ए. सी, चिरकुंडा (निरसा प्रखण्ड)

## उद्योग
थ्व जिल्ला ह्येंग्वाः उद्योगया निंतिं सकल भारतय् नांजाः। थ्व थासय् दूगु ह्येंग्वायात थ्व जिल्लाया दक्ले नापं, २५०किमि तापाक्क दूगु मेट्रो नगर कोलकाताय् अप्व छ्येलि। कोलकाताया उत्तर-पश्चिम स्थित धनबाद कोलियरीया झरिया क्षेत्रय् थुकिया निंतिं भारतया दक्ले तःधंगु कोकिंग ह्येंग्वाया भण्डार दु। 

## शैक्षिक संस्था
थ्व जिल्लाया मू शैक्षिक संस्थाय् इंडियन स्कूल अफ माइंस यूनिवर्सिटि - आईएसएमयू, बिहार इंस्टीच्यूट अफ टेक्नोलाजी -बीआईटी सिदंरी आदि दर्जनों कलेज व यक्व प्राइभेट व सरकारी स्कूल ला। वैज्ञानिक मालेज्याया निंतिं सेंट्रल इंस्टीच्यूट फर माइनिंग एण्ड फ्युअल रिसर्च (सी॰आई॰एम ॰एफ॰आर॰)नं धनबादय् स्थापित दु।

## परिवहन
थ्व थासय् सडक व रेलमार्ग दु। नापं हवाइमार्गया नं परिमार्जन जुयाच्वंगु दु।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* झारखण्ड

पुचः:झारखण्ड
झारखण्डया जिल्लातेगु धलः

भारतया झा‍रखण्ड राज्यया जिल्ला थ्व कथं दु-
* कोडरमा जिल्ला 
*  गढवा जिल्ला 
*  गिरीडीह जिल्ला 
*  गुमला जिल्ला 
*  चतरा जिल्ला 
*  जामताड़ा जिल्ला 
*  दुमका जिल्ला 
*  देवघर जिल्ला 
*  गोड्डा जिल्ला 
*  धनबाद जिल्ला 
*  पलामू जिल्ला 
*  पश्चिमी सिंहभूम जिल्ला (मुख्यालय:चाईबासा) 
*  पूर्वी सिंहभूम जिल्ला (मुख्यालय: जमशेदपुर) 
*  बोकारो जिल्ला 
*  पाकुड जिल्ला 
*  राँची जिल्ला 
*  लातेहार जिल्ला 
*  लोहरदग्गा जिल्ला 
*  सराइकेला खरसावाँ जिल्ला 
*  साहिबगंज जिल्ला 
*  सिमडेगा जिल्ला 
*  हजारीबाग जिल्ला

## स्वयादिसँ
* झारखण्ड

पुचः:झारखण्ड
पुचः:झारखण्डया जिल्ला
तडी ज्यूली, रानीखेत तहसील

**तडी ज्यूली**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  रानीखेत तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :१२९
* कुल राजस्व :४६१.७५
* कुल खातेदार :१९९४
* कुल गाटे :४०८३
* कुल क्षेत्रफल :५५.१९६

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
अटक जिल्ला

**अटक जिल्ला** पाकिस्तानया पञ्जाब प्रान्तया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया मू नगर अटक ख। थ्व जिल्लाया नांजाःगु नगरय्  अटक, हसन अबदाल व फतह जंग ला।
## तहसील
थ्व जिल्लाय् खुगु तहसील दु। थ्व तहसीलत थ्व कथं दु-
*अटक तहसील
*पिंडी घीप तहसील
*जिन्द तहसील
*हसन अबदाल तहसील
*हजरो तहसील
*फ़तह जंग तहसील

पुचः:पञ्जाब, पाकिस्तान
ओकाडा जिल्ला

ओकाडा जिल्ला पाकिस्तानया पञ्जाब प्रान्तया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया मू नगर ओकाडा ख। थ्व नगर लाहौर स्वया ११० किलोमिटर तापा। थ्व जिल्लाया नांजाःगु नगरय् ओकाडा,रीना ला खुर्द व दीपालपोर ला।

## तहसील
थ्व जिल्लायात स्वंगु तहसीलय् विभक्त यानातःगु दु। थ्व ख
* ओकाडा तहसील
* रीना ला खुर्द तहसील
* दीपालपुर तहसील

पुचः:पञ्जाब, पाकिस्तान
बहावलपुर जिल्ला

**बहावलपुर जिल्ला** पाकिस्तानया पञ्जाब प्रान्तया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया मू नगर बहावलपुर ख। थ्व जिल्लाया नांजाःगु नगरय् अहमदपुर शिरकिया, हासिलपुर व बहावलपुर ला।

## तहसील
थ्व जिल्लायात ५गु तहसीलय् बायातःगु दु। थ्व ख-
* अहमदपुर शिरकिया तहसील
* पहावलपोर तहसील
* खैरपुर टामीवाली तहसील 
* हासिलपुर तहसील
* यज मान मंडी तहसील

पुचः:पञ्जाब, पाकिस्तान
पाकिस्तानया जिल्लातेगु धलः

पाकिस्तानया जिल्ला थ्व कथं दु-
## समग्र
 

## राजधानी

## संघ शाषित क्षेत्र

## बलोचिस्तानया जिल्ला

## सीमाक्षेत्रया जिल्ला

## पञ्जाबया जिल्ला

## सिन्धया जिल्ला

## स्वयादिसँ
*पाकिस्तान

पुचः:पाकिस्तान
के॰ एस॰ सेतुमाधवन्

**के॰ एस॰ सेतुमाधवन्** छम्ह मलयालम संकिपाया निर्देशक‍ ख।

## संकिपा‍
* कण्णुं करळुं १९६२
* नित्य कन्यक १९६३
* सुशील १९६३
* मणवाट्टि १९६४
* ओमनक्कुट्टन्‍ १९६४
* दाहं १९६५
* ओटयिल्‍ निन्न् १९६५
* अर्‍च्चन १९६६
* स्थानार्‍थि साऱाम्म १९६६
* कोट्टयं कॊलक्केस्‌ १९६७
* नाटन्‍ पॆण्ण्‌ १९६७
* ऒळ्ळतु मति १९६७
* भार्यमार्‍ सूक्षिक्कुक १९६८
* तोक्कुकळ्‍ कथ पऱयुन्नु १९६८
* यक्षि १९६८
* अटिमकळ्‍ १९६९
* कटल्‍प्पालं १९६९
* कूट्टुकुटुंबं १९६९
* अर नाऴिक नेर* १९७०
* कुऱ्ऱवाळि १९७०
* मिण्टाप्पॆण्ण्‌ १९७०
* वाऴ्वे माय* १९७०
* अनुभवङ्ङळ्‍ पाळिच्चकळ्‍ १९७१
* इ*ख्विलाब्‌ सिन्दाबाद्‌ १९७१
* करकाणाक्कटल्‍ १९७१
* ऒरु पॆण्णिन्ऱॆ कथ १९७१
* तॆऱ्ऱ्‌ १९७१
* आद्यत्तॆ कथ १९७२
* अच्छनुं बाप्पयुं १९७२
* देवि १९७२
* पुनर्‍जन्म* १९७२
* अऴकुळ्ळ सॆलीन १९७३
* चुक्क्‌ १९७३
* कलियुगं १९७३
* पणि तीरात्त वीट्‌ १९७३
* चट्टक्कारि १९७४
* कन्याकुमारि १९७४
* चुवन्न सन्ध्यकळ्‍ १९७५
* मक्कळ्‍ १९७५
* प्रियंवद १९७६
* अम्मे अनुपमे १९७७
* ओर्‍म्मकळ्‍ मरिक्कुमो १९७७
* नक्षत्रङ्ङळे कावल्‍ १९७८
* अविटत्तॆप्पोलॆ इविटॆयुं १९८५
* सुनिल्‍ वयस्स्‌ इरुपत् 
## स्वयादिसँ
*मलयालम संकिपा
पुचः:मलयालम संकिपा
कोडंगल् मण्डल, महबूबनगर जिल्ला

**कोडंगल् मण्डल** (तेलुगु: కోడంగల్) भारतया तेलंगाणा राज्यया  महबूबनगर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
## मंडलया गां

*रुद्रारं
*नागारं
*अन्नारं
*चिट्लपल्लि
*अप्पायिपल्लि / ऎरन्‌पल्लि 
*उडिमेश्वर्
*कोडंगल्

*अंगडि रायिचूरु
*टेकुल‌कोड्
*उप्परपल्लि
*गांड्लपल्लि
*कस्तूर्‌पल्लि
*इंदनूर्

*रावल्‌पल्लि
*चिन्न नंदिगं
*पॆद्द नंदिगं
*प्यालमद्दि
*पर्सापूर्
*हस्नाबाद्

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
मद्दूरु मण्डल, महबूबनगर जिल्ला

**मद्दूरु मण्डल** (तेलुगु: మద్దూరు) भारतया तेलङ्गाना राज्यया  महबूबनगर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डलया गां थ्व कथं दु-

*लक्कायिपल्लि, मद्दूरु मण्डल
*नंदिपहाड, मद्दूरु मण्डल
*जादवरावपल्लि, मद्दूरु मण्डल
*पल्लेर्ल, मद्दूरु मण्डल
*पर्सापुरम्, मद्दूरु मण्डल
*दामगनपुरम्, मद्दूरु मण्डल
*काजीपुरम्, मद्दूरु मण्डल
*नागिरेड्डिपल्लि, मद्दूरु मण्डल
*चिंतलदिन्ने, मद्दूरु मण्डल
*दोरेपल्लि, मद्दूरु मण्डल
*मद्दूरु, मद्दूरु मण्डल
*पेद्रिपहाड्, मद्दूरु मण्डल
*चॆन्रेड्डिपल्लि, मद्दूरु मण्डल
*मोमिनापुर, मद्दूरु मण्डल
*रेन्वट्ल, मद्दूरु मण्डल
*चन्वार, मद्दूरु मण्डल
*निड्जिंट, मद्दूरु मण्डल
*भूनीड, मद्दूरु मण्डल
*कोत्तपल्लि, मद्दूरु मण्डल
*दुप्पट‌घाट, मद्दूरु मण्डल
*अल्लिपुर, मद्दूरु मण्डल
*गोकुल‌नगर, मद्दूरु मण्डल
*तिम्मारेड्डिपल्लि, मद्दूरु मण्डल
*मन्नापुर, मद्दूरु मण्डल
*कोम्मूरु, मद्दूरु मण्डल
*वीरारम्, मद्दूरु मण्डल
*पेद्दापुर, मद्दूरु मण्डल
*लिंगालचेडु, मद्दूरु मण्डल
*नंदिगं, मद्दूरु मण्डल

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
तिम्माजिपेट मण्डल, महबूबनगर जिल्ला

**तिम्माजिपेट मण्डल** (तेलुगु: తిమ్మాజిపేట) भारतया तेलंगाना राज्यया  नगरकुर्नूल जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डलया गां थ्व कथं दु: पुल्लगिरि, मरिकल्,  इप्पलपल्लि, आवंच, बुद्धसमुद्रं, नेरॆळ्ळपल्लि, मारेपल्लि, ऎदिरेपल्लि, तिम्माजिपेट, गोरिट, चेगुंट, बाजीपुरं, गुम्मकॊंड, अप्पाजीपल्लि, कोडुपर्ति, बावाजीपल्लि, पोतिरॆड्डिपल्लि।

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
वनगाँव, लोहाघाट तहसील

**वनगाँव**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  चम्पावत जनपदया  लोहाघाट तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :३७
* कुल राजस्व :२०९.१३
* कुल खातेदार :२१०
* कुल गाटे :१७२४
* कुल क्षेत्रफल :२३.७६३

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
कोत्तकोट मण्डल, महबूबनगर जिल्ला

**कोत्तकोट मण्डल** (तेलुगु: కొత్తకోట) भारतया तेलङ्गाना राज्यया  महबूबनगर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## Gallery

TS RTC Bus stand,Kothakota.jpg|TS RTC Bus stand,Kothakota
Panchayat Office, Kothakota.jpg|Panchayat Office, Kothakota
Centre of the Kothakota.jpg|Centre of the Kothakota


## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
आन्ध्रप्रदेशया जिल्लातेगु धलः

आन्ध्र प्रदेश राज्यय् सकल २३ जिल्ला, ११२३(1123) मंडल, व 20538 गां दु।(28936) 

## लिधंसा


## स्वयादिसँ
* भारत

पुचः:आन्ध्रप्रदेशया जिल्ला
पुचः:भारतया जिल्ला
कागजनगर मण्डल, अदिलाबाद जिल्ला

**कागज्‌नगर मण्डल** (तेलुगु: కాగజ్‌నగర్‌) भारतया तेलङ्गाना राज्यया  अदिलाबाद जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
### थाय्
* मल्नि, कागज्नगर मण्डल
* मेटिंधनि, कागज्नगर मण्डल
* मारेपल्लि , कागज्नगर मण्डल
* रेगुल्गूड, कागज्नगर मण्डल
* कोस्नि, कागज्नगर मण्डल
* बोरेगाव, कागज्नगर मण्डल
* गोंडि, कागज्नगर मण्डल
* नारापूर, कागज्नगर मण्डल
* मेट्पल्लि , कागज्नगर मण्डल
* दुब्बगूड , कागज्नगर मण्डल
* अंकुशापूर , कागज्नगर मण्डल
* नंदिगूड, कागज्नगर मण्डल
* वंजिरि, कागज्नगर मण्डल
* बारेगूड, कागज्नगर मण्डल
* चिंथगूड, कागज्नगर मण्डल
* ईस्गाव, कागज्नगर मण्डल
* नज्रुल्नगर, कागज्नगर मण्डल
* अंखोद, कागज्नगर मण्डल
* मांद्वा, कागज्नगर मण्डल
* गन्नारं , कागज्नगर मण्डल
* वल्लकोंड, कागज्नगर मण्डल
* अंडवेल्लि, कागज्नगर मण्डल
* भट्पल्लि , कागज्नगर मण्डल
* जगन्नाथ्पूर , कागज्नगर मण्डल
* बोडेपल्लि, कागज्नगर मण्डल
* सीतानगर , कागज्नगर मण्डल
* जंबूग, कागज्नगर मण्डल
* नागंपेट , कागज्नगर मण्डल
* मोसं, कागज्नगर मण्डल
* रस्पल्लि, कागज्नगर मण्डल
* सर्साल, कागज्नगर मण्डल
* कदंब , कागज्नगर मण्डल
* जंकापूर, कागज्नगर मण्डल
* गुंट्लपेट, कागज्नगर मण्डल

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
उरवकोण्ड मण्डल, अनन्तपुर जिल्ला

**उरवकोण्ड  मण्डल** (तेलुगु: ఉరవకొండ ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  अनन्तपुर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## गां
* नेरिमॆट्ल (अनंतपुर)
* रायंपल्लॆ (अनंतपुर)
* रेनिमकुलपल्लॆ (अनंतपुर)
* बुडगावि (अनंतपुर)
* वॆलिगॊंड (अनंतपुर)
* लतवरं (अनंतपुर)
* षेक्‌सानिपल्लॆ (अनंतपुर)
* राचर्ल (अनंतपुर)
* पॆन्नहोबिलं (अनंतपुर)
* चिन्न मुष्टूरु (अनंतपुर)
* पॆद्द मुष्टूरु (अनंतपुर)
* मोपिडि (अनंतपुर)
* इंद्रावति (अनंतपुर)
* निंबगल् (अनंतपुर)
* व्यासपुरं (अनंतपुर)
* अमिडाल (अनंतपुर)
* राकॆट्ल (अनंतपुर)
* पॆद्दकौकुंट्ल (अनंतपुर)
* वै.रांपुरं (अनंतपुर)
* मैलारंपल्लॆ (अनंतपुर)

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
पेनुकोण्ड मण्डल, अनन्तपुर जिल्ला

**पेनुकोण्ड मण्डल** (तेलुगु: పెనుకొండ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  अनन्तपुर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## गां
* चॆर्लोपल्लि (अनंतपुर)
* दुद्देबंड (अनंतपुर)
* गुट्टूरु (अनंतपुर)
* मुनिमडुगु (अनंतपुर)
* वासुदेवपुरं (अनंतपुर)
* ऎर्रमंचि (अनंतपुर)
* गॊंदिपल्लॆ (अनंतपुर)
* मावटूरु (अनंतपुर)
* नागलूरु (अनंतपुर)
* अडदाकुलपल्लॆ (अनंतपुर)
* पॆनुकॊंड (अनंतपुर)
* गोनिपेट (अनंतपुर)
* रांपुरं (अनंतपुर)
* कॊंडंपल्लॆ (अनंतपुर)
* शॆट्टिपल्लॆ (अनंतपुर)
* बॊज्जिरॆड्डिपल्लॆ (अनंतपुर)

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
कोण्डापुरम् मण्डल, कडप जिल्ला

**कोण्डापुरम्  मण्डल** (तेलुगु: కొండాపురం ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  कडप जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डलया थाय् थ्व कथं दु-* अनंतपुरं (कडप)
* बॆडुदूरु (कडप)
* बुक्कपट्नं (कडप)
* बुरुजुपल्लि (कडप)
* चामलूरु (कडप)
* चॆन्नमनेनिपल्लॆ (कडप)
* चौटपल्लि (कडप)
* डॊंकुपल्लि (कडप)
* गंड्लूरु (कडप)
* गंगापुरं (कडप)
* जोगापुरं (कडप)
* कॆ.बॊम्मेपल्लि (कडप)
* कॆ.ब्राह्मणपल्लॆ (कडप)
* कॆ.सुगुमंचिपल्लॆ (कडप)
* कॆ.वॆंकटापुरं (कडप)
* कोनवारिपल्लि (कडप)
* कोडापुरं (कडप)
* लावनूरु (कडप)
* लिंगमनेनिपल्लॆ (कडप)
* मुच्चुमर्रि (कडप)
* मुरुगंपल्लि (कडप)
* ओबन्नपेट (कडप)
* पकीरुपेट (कडप)
* रेगडिपल्लॆ (कडप)
* ऐस्.तिम्मापुरं (कडप)
* संकेपल्लि (कडप)
* ताल्ल प्रॊद्दूटूरु (कडप)
* वॆंकय्य काल्व (कडप)
* यॆनमलचिंतल (कडप)
* यॆर्रगुडि (कडप)

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
पेद्दमुडियम् मण्डल, कडप जिल्ला

**पेद्दमुडियम् मण्डल** (तेलुगु: పెద్దముడియం) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  कडप जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
### गां
* बलपन गूडूरु (कडप)
* भीमगुंडं (कडप)
* भूतमपुरं (कडप)
* बोडितिप्पनपाडु (कडप)
* चिदिपिराल्लदिन्नॆ (कडप)
* चिन्नमुडियं (कडप)
* चिन्नपसुपुल (कडप)
* दिगुव कलुवट्ल (कडप)
* गरिसॆलूरु (कडप)
* गुंड्लकुंट (कडप)
* जे. कॊत्तपल्लॆ (कडप)
* जे.कॊट्टालपल्लॆ (कडप)
* जंगालपल्लॆ (कडप)
* कोडसुंकेसुल (कडप)
* मेडिदिन्नॆ (कडप)
* ऐन्.कॊट्टालपल्लॆ (कडप)
* नागराजुपल्लॆ (कडप)
* नॆमल्लदिन्नॆ (कडप)
* पापायपल्लॆ (कडप)
* पॆद्दमुडियं (कडप)
* पॆद्दपसुपल्लॆ (कडप)
* सुद्दपल्लॆ (कडप)
* उलवपल्लॆ (कडप)

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
मल्ता

**मल्ता** छगू कथंया नसाः ख। थ्व नसाः छगू मसला ख व थुकिया पालुइसेच्वंगु सवाःया निंतिं नांजा।
thumb|मल्ता

## थी-थी कथंया मल्ता
* ह्यांगुमल्ता
* वांगुमल्ता
* न्यामल्ता

## किपा स्वयादिसँ


File:Capsicum annuum-Red Chilli Pepper 01.jpg|ह्यांगुमल्ता
File:Capsicum annuum-Red Chilli Pepper 04.jpg|ह्यांगुमल्ता
File:Red chilli pickle in plate 4.jpg|ह्यांगुमल्ता अचार 
File:Aesthetic green Chillies.JPG|वांगुमल्ता
File:Capsicum annuum-Red Chilli Pepper 02.jpg|ह्यांगुमल्ता
File:Dried Capsicum annuum-Red Chilli Pepper on Nanglo.jpg|ह्यांगुमल्ता
File:-2019-09-15 Cayenne pepper (Capsicum annuum), Trimingham (1).JPG|मल्ता
File:Bell pepper fruits.jpg|मल्ता 
File:Pepper Bouquet.jpg|मल्ता



पुचः:नसात्वँसा
अलचौना, नैनीताल तहसील

**अलचौना**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  नैनीताल तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :२७९
* कुल राजस्व :२४५२.९५
* कुल खातेदार :३४४६
* कुल गाटे :३३९५
* कुल क्षेत्रफल :१०३.३४

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
असंभुलु अजिमा

असं त्वा, येँय्‌ च्वंगु अन्नपूर्ण द्यः या मेगु नां असंभुलु अजिमा ख । असंभुलु अजिमायात हिन्दुतय्‌‍सं महालक्ष्मी, भगवती व पार्वतीया रुपय्‌‍ मानय्‌ याना च्वंगु दु, धाःसा बरेतय्‌सं बसुन्धरा, ज्ञानेश्वरी, महालक्ष्मी, योगाम्बर (महामयूरिदेवी) धका: पुज्याना च्वंगु दु ।

## पिनेया स्वापू
*श्री असंभुलु अजिमा (अन्नपूर्ण) असंत्वा: व असंभुलु अजिमाया मोहनीबलय्‍ याइगु जात्राया छगू परिचय

पुचः:नेवाः धर्म
इब्रहीमपट्नम् मण्डल, करीमनगर जिल्ला

**इब्रहीमपट्नम् मण्डल** (तेलुगु: ఇబ్రహీంపట్నం) भारतया तेलंगाणा राज्यया  करीमनगर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डलया गां थ्व कथं दु-
* कोमटिकॊंडापूर् (करीमनगर)
* ऎर्दंडि (करीमनगर)
* बर्दिपूर् (करीमनगर)
* मूलरांपूर् (करीमनगर)
* वेमुलकुर्ति (करीमनगर)

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
येम्मिगनूरु मण्डल, कुर्नूल जिल्ला

**येम्मिगनूरु  मण्डल** (तेलुगु: యెమ్మిగనూరు ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  कुर्नूल जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डलया गां थ्व कथं दु-
*बनवासि, येम्मिगनूरु मण्डल
*देविबेट्ट, येम्मिगनूरु मण्डल
*दिवंदिन्ने, येम्मिगनूरु मण्डल
*ऐनिगबाल, येम्मिगनूरु मण्डल
*गार्लदिन्ने, येम्मिगनूरु मण्डल
*गुडिकल, येम्मिगनूरु मण्डल
*के.तिम्मापुरम्, येम्मिगनूरु मण्डल
*कडिमेट्ल, येम्मिगनूरु मण्डल
*कडिवेल्ल, येम्मिगनूरु मण्डल
*कंदनाति, येम्मिगनूरु मण्डल
*कोटेकल, येम्मिगनूरु मण्डल
*पार्लपल्ले, येम्मिगनूरु मण्डल
*पेसलदिन्ने, येम्मिगनूरु मण्डल
*राल्लदोड्डि, येम्मिगनूरु मण्डल
*सरदारपुरम्, येम्मिगनूरु मण्डल
*सोगनूरु, येम्मिगनूरु मण्डल
*सल्लकुद्लुरु, येम्मिगनूरु मण्डल

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
मोव्व मण्डल

**मोव्व  मण्डल** (तेलुगु: మొవ్వ ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  कृष्णा जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
### गां
#अवुरुपूडि
#अय्यंकि
#बर्लपूडि
#भट्लपेनुमर्रु
#चिनमुत्तेवि
#गुडपाडु
#कोंडवरं
#काजा
#कोसूरु
#कूचिपूडि
#मोव्व
#निडुमोलु
#मंत्रिपालें
#पलंकिपाडु
#पेदमुत्तेवि
#पेदपूडि
#पेडसनगल्लु
#वेमुलमाड
#यद्दनपूडि
#मोव्वपालें

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
वाजेडु मण्डल, खम्मम् जिल्ला

**वाजेडु  मण्डल** (तेलुगु: వాజేడు ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  खम्मम् जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डल दक्षिण भारतया पूर्वी तटीय राज्य आन्ध्रप्रदेशय् ला। थ्व मण्डलया गां थ्व कथं दु-
* टेकुलगूडॆं (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* टेकुलगूडॆं चल्क-ई, वाजेडु मण्डल
* पॆद्दगंगारं (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* चंद्रुपट्ल  (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* कृष्णापुरं  (जि), वाजेडु मण्डल
* कडेकळ् (जि), वाजेडु मण्डल
* कडेकळ् (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* पेरूरु (जि), वाजेडु मण्डल
* पेरूरु (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* अय्यवारिपेट (जि), वाजेडु मण्डल
* भुवनपल्लि, वाजेडु मण्डल
* लक्ष्मीपुरं, वाजेडु मण्डल
* लिंगपेट (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* अर्लगूडॆं (जि), वाजेडु मण्डल
* चिंतूरु (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* चॆरुकूरु (जि), वाजेडु मण्डल
* मुलकनपल्लि (जि), वाजेडु मण्डल
* पॆनुगोलु (जि), वाजेडु मण्डल
* कोयवीरपुरं (जि), वाजेडु मण्डल
* पॆद्दगॊल्लगूडॆं (जि), वाजेडु मण्डल
* पॆद्दगॊल्लगूडॆं (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* चीकुपल्लि (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* गुम्मडिदॊड्डि (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* गुम्मडिदॊड्डि (जि) चल्क, वाजेडु मण्डल
* जंगालपल्लि (जि), वाजेडु मण्डल
* इप्पगूडॆं (जि), वाजेडु मण्डल
* दूलपुरं (जि), वाजेडु मण्डल
* नागारं (जि), वाजेडु मण्डल
* वाजेडु(जि), वाजेडु मण्डल
* कॊंगल (जि), वाजेडु मण्डल
* अरुणाचलपुरं, वाजेडु मण्डल
* घनपुरं (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* कॊप्पुसूरु, वाजेडु मण्डल
* पूसूरु (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* बॊम्मनपल्लि (जि), वाजेडु मण्डल
* मॊरुमूरु (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* मॊरुमूरु (जि), वाजेडु मण्डल
* प्रगळ्लपल्लि (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* ऎड्जर्लपल्लि (जि), वाजेडु मण्डल
* ऎड्जर्लपल्लि (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* मूटारं चौक्, वाजेडु मण्डल
* अर्गुंटपल्लि (जॆड्), वाजेडु मण्डल
* बिजिनपल्लि (वाजेडु), वाजेडु मण्डल
* बॊल्लारं (जॆड्), वाजेडु मण्डल

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
माचेर्ल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला

**माचेर्ल मण्डल** (तेलुगु: మాచెర్ల) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  गुन्टूर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व मण्डलया गां थ्व कथं दु-दक्षिण विजयपुरि, गन्नवरं (माचर्ल मंडलं),  नागुलवरं, कॊप्पुनूरु, पसुवेमुल, ताळ्ळपल्लॆ, कॊत्तपल्लॆ(माचर्ल), आमनि जम्मलमडक, कंभंपाडु (माचर्ल मंडलं), मुत्यालंपाडु (माचर्ल मंडलं), रायवरं(माचर्ल), माचर्ल (ग्रामीण), माचर्ल (पट्टण)।

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
नगरम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला

**नगरम् मण्डल** (तेलुगु: నగరం) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  गुन्टूर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
गां
* मंत्रिपालॆं(नगरं मंडलं)
* पॆद्दवरं 
* तोटपल्लि
* धूळिपूडि
* पमिडिमर्रु
* एलेटिपालॆं
* नगरं
* पूडिवाड
* सिरिपूडि
* पॆदपल्लि
* पॆदमट्लपूडि
* ईदुपल्लि
* अल्लपर्रु
* सज्जावारिपालॆं
* कम्मवारिपालॆं

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
कर्लपालेम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला

**कर्लपालेम् मण्डल** (तेलुगु: కర్లపాలెం) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया गुन्टूर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
थ्व जिल्ला भारतया प्रायद्वीपिय खण्डय् लाःगु राज्य आन्ध्रप्रदेशया गुन्टूर जिल्लाय् ला। थ्व जिल्लाया गां थ्व कथं दु-
* कर्लपालेम्, कर्लपालेम् मण्डल
* याजलि, कर्लपालेम् मण्डल
* बुद्धाम्, कर्लपालेम् मण्डल
* गणपवरम्, कर्लपालेम् मण्डल
* पेरलि, कर्लपालेम् मण्डल 
* चिंतायपालेम्, कर्लपालेम् मण्डल
* पेद गॊल्लपालेम्, कर्लपालेम् मण्डल

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
पातली N.Z.A., नैनीताल तहसील

**पातली N.Z.A.**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  नैनीताल तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :२३
* कुल राजस्व :१०७.३५
* कुल खातेदार :३२
* कुल गाटे :४५१
* कुल क्षेत्रफल :५२.१५३

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
कार्वेटिनगरम् मण्डल, चित्तूर जिल्ला

**कार्वेटिनगरम् मण्डल** (तेलुगु: కార్వేటినగరం) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  चित्तूर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## गां
अन्नूरु, अलतूरु, ऎर्रमराजुपल्लॆ, एदुवारिपल्लॆ, कत्तॆरपल्लॆ, कलिकिरिंद्लु, कार्वेटिनगर्, कृष्णसमुद्रं, केतुमत्‌महाराजपुरं, केशवकुप्पं, केशवराजपुर अग्रहारं, कॊल्लगुंट, कोटारवीडु, गजंकि, गोपिचॆट्टिपल्लॆ, डेराकंड्रिग, तिरुमलकॊंडमांबगारिपेट, दामोदर महाराजपुरं, निस्संकदुर्गं, पॊन्नगल्लु, बत्तुवारिपल्लॆ, माकमांबविलासं, मुक्करवारिपल्लॆ, राजकुमारवेंकट बहदूर्‌पेट्, लक्ष्मिराजुपेट, विराटपुरं व सुरेंद्रनगरं।

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
पेद्दापुरम् मण्डल, पूर्व गोदावरी जिल्ला

**पेद्दापुरम्  मण्डल** (तेलुगु: పెద్దాపురం ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  पूर्व गोदावरी जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल
### मंडलया पंचायती गां
* जे.तिम्मापुरं
* कट्टमूरु
* कांड्रकोट
* मर्लाव
* तिरुपति
* चंद्रमांपल्लि
* ताटिपर्ति
* दिविलि
* चदलाड
* उलिमेश्वरं
* गुडिवाड
* पुलिमेरु
* गोरिंट
* सिरिवाड
* अनूरु
* वालुतिम्मापुरं
* रायभूपालपट्नं
* चिनब्रह्मदेवं
* जी.रागंपेट
* वड्लमूरु
* तूरुपु पाकलु
* आर्.बि.कॊत्तूरु
* कॊंड पल्लॆ

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
गनेद्यः

**गणेद्यः** हिन्दू धर्म कथं छम्ह द्यः ख। थ्व द्यःयात विघ्न नाशक द्यःया कथं हनिगु या। थ्व द्यःयात सकल द्यःतेत पुज्याये स्वया न्ह्यः पुज्याइगु या। वसपोलयात महाद्यः व पार्वतीया काय्‌या रुपय् वर्णन यानतःगु दु। वसपोलं याकनं च्वयेफैगु धका वर्णन यानातःगु दु। बाखँ कथं महाभारत व्यासं वय्‌कःयागु ग्वहालिं च्वयादीगु ख। वय्‌कःया छ्यँ किसिया दूगु व बाहन धाःसा छुं ख।

## तजिलजि
### [[भोत]]
भोतयात ८ म्ह गणेद्यया देय्‌या रुपय् नालिगु या। थ्व देय्‌या गनेद्यःतेगु नां थ्व कथं दु:
* तुकंप्व गणेद्य
* कोभ गणेद्य
* वकु गणेद्य
* क्वँ लाँ गणेद्य
* तालापुखु गणेद्य
* काथुँ गणेद्य
* थाछुँ गणेद्य
* ज्यासननी गणेद्य

## किपापुचः
थी-थी गनेद्यःया किपा

File:Vinayak20120901 182939.jpg
File:Gajanan20120901 182954.jpg
File:Ganapathi20120901 183219.jpg
File:Ganapati20120901 183229.jpg
File:Ganaraj20120901 183011.jpg
File:Ganesh20120901.jpg
File:Ganesh20120901.jpg
File:Ganesha20120901.jpg|
File:Vighnavarta20120901 183242.jpg
File:गणपति १२३.JPG|
File:गणपति मखरात.JPG|
File:मोदकIMG 0375.JPG|
File:मोदक नैवैद्यIMG 0376.JPG|
File:ModakaIMG 0377.JPG|
File:गणपती सजावट.JPG|
File:Gajanan गजनन.JPG|
File:Ganapathi गणपति.JPG|
File:Siddhivinayak.JPG|
File:Ganesh Closeup.JPG|
File:मखर.JPG|
File:Vighnaharta.JPG|


## लिधंसा

पुचः:हिन्दू धर्म
हिन्दी संकिपातेगु धलः

हिन्दी संकिपातेगु धलः
*महल (1949), श्री ४२० (1955), मदर इंडिया (1957), मुगल-ए-आजम (1960), गाइड (1965), पाकीजा (1972), बबी (1973), जंजीर (1973), यादोंया बारात (1973),  दीवार (1975), शोले (1975),  मिस्टर इंडिया (1987), कयामत से कयामत तक (1988), मैंने प्यार किया (1989), जो जीता वही सिकन्दर (1991), हम आपके हैं कौन (1994), दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे (1995), दिल तो पागल है (1997), कुछ कुछ होता है (1998), ताल (1999), कहो ना प्यार है (2000), लगान (2001), दिल चाहता है (2001), कभी ख़ुशी कभी ग़म (2001), देवदास (2002),  साथिया (2002), मुन्ना भाई MBBS (2003), कल हो ना हो (2003), धूम (2004), वीर-ज़ारा (2004), स्वदेस (2004), सलाम नमस्ते (2005), रंग दे बसंती (2006) इत्यादि ।
पुचः:हिन्दी संकिपा
माइकल ज्याक्सन

thumb|right|माइकल ज्याक्सन
thumb|right|माइकल ज्याक्सन
thumb|right|माइकल ज्याक्सन
thumb|right|माइकल ज्याक्सन
**माइकल ज्याक्सन** छम्ह नांजाम्ह गायक ख। वय्‌कःयात 'पप सम्राट'या नामं नं म्हसीकिगु या। वय्‌क सन् १९५८ अगस्त २९य् बुगु ख। सन् २००९य् न्यय्दँ ज्याक्सन नूगचूया ल्वंचं कयाः मदुगु खः। 

वय्‌कःया नांजाःगु एल्बमय् 'थ्रीलर', 'ब्याड', 'अफ द वाल', 'बिली जोन' आदि ला। सन् १९८२य् पिंहावःगु 'थ्रीलर' नांया एल्बम अत्याधिक विक्रि जूगु अल्बम कथं कयातःगु दु । 
उगु एल्बम ५ करोड प्रति बिक्रि जूगु खः । वय्‌कः थःगु प्याखं ल्हुइगु कलां व 'मूनवाक डान्स'या निंतिं नं नांजा । 

## जीवनी
वय्‌कलं थःगु सांगीतिक यात्राया शुरुवात ९दँ दुवलये यानादिल। ज्याक्सनं अबिले 'ज्याक्सन फाइब' नांया सांगीतिक पुचः पाखें दकले न्हापा सन् १९६०स सांगीतिक ख्यलय् पलाः तःगु खः। 
वय्‌कःया दक्ले न्हापांगु एल्बम सन् १९७२य् रेकर्ड जूगु ख। थःगु जीवनय् वय्‌कलं झिंस्वंगु ग्र्यामी अवार्ड त्याकेधुंकूगु दु ।

सन् १९९४य् ज्याक्सनंएल्भिस प्रेस्लीया म्हाय् लिजा मेरी प्रेस्लीनाप थःगु जीवनया न्हापांगु ईहिपा याःगु खः। 
उकीया निदँ लिपा हे निम्हतिपुया सम्बन्ध विच्छेद जुल। थ्व धुंका वय्‌कलं डेबी रानाप ईहिपा याःगु खः । थ्व ईहिपा सन् १९९९य् सम्बन्ध विच्छेदया रुकय् क्वचाल।

## विवाद
सन् २००३य् ज्याक्सनया जीवनय् आधारित छगू टिभि डकुमेन्ट्रीलय् मस्तय्‌त यौन दुर्व्यवहार याःगु क्यनेवं वय्‌कः विवादय् लात। थ्वहे द्वपंनय् सन् २००५य् वय्‌कःयागु विरोधय् मुद्दा दर्ता याःगु खः । प्यलाः तक मुद्दाय् बहस लिपाः ज्याक्सनयात अदालतं सफाई ब्यूगु खः ।

## लिधंसा

पुचः:माइकल ज्याक्सन
पुचः:पप संगीत
पोदिलि मण्डल, प्रकासम् जिल्ला

**पोदिलि मण्डल** (तेलुगु: పొదిలి) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया  प्रकासम् जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## मंडलया गां
* ईगलपाडु
* केशवभॊट्लपालॆं
* पामुलपाडु
* कुंचॆपल्लि
* दासल्लपल्लि
* रामुलवीदु
* मल्लवरं (पॊदिलि मंडलं)
* जुव्वलेरु
* सुदनगुंट
*रामापुरं
* तुम्मगुंट
* कॊंडयपालॆं
* सलकनूतल
* मूगचिंतल
* दॊंड्लेरु
* ओबुलक्कपल्लि (पॊदिलि)
* कंभालपाडु
* जफलापुरं
* नंदिपालॆं
* रामायण खंड्रिक
* मदलवारि पालॆं
* अक्कचॆरुवु
* पॊदिलि
** कॊत्तपालॆमु
* बुच्चनपालॆमु
* काटूरिवारिपालॆमु
* निम्मवरं
* तीगदुर्तिपाडु
* आमुदालपल्लि
* अन्नवरं
* चिंतगंपल्लि
* तालमळ्ल
* उप्पलपाडु (पॊदिलि मंडलं)
* यॆलूरु
* टी.साळ्लूरु

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
अमरेली जिल्ला

**अमरेली जिल्ला** भारतया गुजरात राज्यया छगू जिल्ला ख। 

## तथ्याङ्क

## भूगोल
*केन्द्र     = अमरेली जिल्ला
* उत्तर    = राजकोट जिल्ला
* ईशान  = भावनगर जिल्ला
* पूर्व     = भावनगर जिल्ला
* अग्नि   = भावनगर जिल्ला
*दक्षिण   = *खंभातया खाडी*
*नैऋत्य  = जुनागढ जिल्ला
* पश्चिम  = जुनागढ जिल्ला
* वायव्य = राजकोट जिल्ला

## तालुका
थ्व जिल्लाया तालुका थ्व कथं दु 

## अमरेली निर्वाचन - २००७ परिणाम
**धारी**
  
मनसुख भूवा -  ४५,३४०  बालुभाई तंती -  २७,४७८  मत अन्तर  -  १७,८६२ 

**बाबरा**
  
बावकु उंघाड -  ४८,५७५ बबाभाई मोवाडिया -  २०,३१३  मत अन्तर   २८,२६२
 
**लाठी**
  
हनुभाई धोराजिया -  ४२,४२०  बेचरभाई भादाणी -  १७,१११  मत अन्तर  -  २५,३०९ 
 
**अमरेली**
  
दिलीप संघाणी  -  ४८,७६७  परेश धानाणी -  ४४,५७८  मत अन्तर  -  ४,१८९ 
 
**राजुला**
  
हिरालाल सोलंकी  -  ५९,३९९  गुर्जर नयाभाई -  २७,०६९  मत अन्तर  -  ३२,३३० 
 
**कुंडला**
  
काळुभाई विराणी -  ४२,८३२  दिपक मालाणी -  २५,४९८  मत अन्तर - १७,३३४

## जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व जिल्लाया तहसील व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## अमरेलीया वेबसाइट
* अमरेली कलेक्टर,अधिकृत वेब
* अमरेलीया समाचार वेबसाइट - अवधटाइम्‍स.नेट  
*  जुनासावर ग्राम पंचायत

## लिधंसा

पुचः:गुजरात
पुचः:अमरेली जिल्ला
अमरेली तालुका

**** भारतया गुजरात राज्यया अमरेली जिल्लाया छगु तालुका ख। थ्व तालुकाय् प्राथमिक ब्वंकुथि, पंचायतघर, आंगणवाडी, डेरी आदि शैक्षिक, प्रशासनिक व आर्थिक थाय् दु। थ्व तालुकाय् बुंज्या, मजदुरी, पशुपालन आदि ज्या याइपिं मनुत दु। थ्व तालुकाया मू भाषा गुजराती ख। नापं थन हिन्दी नं थुपिं मनुत दु।  

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु  -

## लिधंसा

पुचः:अमरेली जिल्ला
पुचः:अमरेली तालुका
पुचः:गुजरात
थापली N.Z.A., कालाढूगी तहसील

**थापली N.Z.A.**  भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कालाढूगी तहसीलया छगु गां ख।

## भूगोल
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु 
* कूल खाता :१०
* कुल राजस्व :०.५
* कुल खातेदार :१६
* कुल गाटे :३९१
* कुल क्षेत्रफल :६६.५३१

## भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
*उत्तराखण्ड सरकारया वेबथाय्
गान्धीनगर जिल्ला

**** भारतया पश्चिमी राज्य गुजरातया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया मू भाषा गुजराती भाषा ख। नापं, थन हिन्दी व अंग्रेजी भाषा नं ल्हाइगु या। 

## तालुका
थ्व जिल्लाया तालुका थ्व कथं दु  
थ्व जिल्लाया तालुका थ्व कथं दु-
*दहेगाम तालुका, गांधीनगर जिल्ला
*माणसा तालुका, गांधीनगर जिल्ला
*गांधीनगर तालुका, गांधीनगर जिल्ला
*कलोल तालुका, गांधीनगर जिल्ला

## मू नगर
* अदलज
* चांदखेदा
* छत्रल आइ एन ए
* चिलोडा(नरोदा)
* दहेगाम
* गान्धीनगर
* कलोल
* कलोल आइ एन ए
* मान्सा
* मोटेरा

## जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व जिल्लाया तहसील व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## लिधंसा

## स्वयादिसँ

*गुजरात
*भारत
*गुजरातया जिल्लातेगु धलः

पुचः:गुजरात
पुचः:गान्धीनगर जिल्ला