open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
उष्ण

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अग्निपुराणम् — अध्यायः २८१**
गुडुची तत्र तिक्तापि भवत्युष्णातिवीर्यतः ।। २८१.५ ।।
उष्णा कषायापि तथा पथ्या भवति मानद ।
मधुरोपि तथा मांस उष्ण एव प्रकीर्त्तितः ।। २८१.६ ।।

**अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् ७ — अध्यायः ६**
"त्वं एतावत्-कार्यं साधय । अहं इदं कार्यं साधयिष्यामि" इति परिपणित-अर्थः   ।। ०७.६.०७  ।।
 यदि वा मन्येत "शैल-वन-नदी-दुर्गं अटवी-व्यवहितं छिन्न-धान्य-पुरुष-वीवध-आसारं अयवस-इन्धन-उदकं अविज्ञातं प्रकृष्टं अन्य-भाव-देशीयं वा सैन्य-व्यायामानां अलब्ध-भौमं वा देशं परो यास्यति । विपरीतं अहम्" इत्येतस्मिन्विशेषे परिपणित-देशं संधिं उपेयात्  ।। ०७.६.०८  ।।
 यदि वा मन्येत "प्रवर्ष-उष्ण-शीतं अतिव्याधि-प्रायं उपक्षीण-आहार-उपभोगं सैन्य-व्यायामानां चाउपरोधिकं कार्य-साधनानां ऊनं अतिरिक्तं वा कालं परश्चेष्टिष्यते । विपरीतं अहम्" इत्येतस्मिन्विशेषे परिपणित-कालं संधिं उपेयात्  ।। ०७.६.०९  ।।
 यदि वा मन्येत "प्रत्यादेयं प्रकृति-कोपकं दीर्घ-कालं महा-क्षय-व्ययं अल्पं अनर्थ-अनुबन्धं अकल्यं अधर्म्यं मध्यम-उदासीन-विरुद्धं मित्र-उपघातकं वा कार्यं परः साधयिष्यति । विपरीतं अहम्" इत्येतस्मिन्विशेषे परिपणित-अर्थं संधिं उपेयात्  ।। ०७.६.१०  ।।
 एवं देश-कालयोः काल-कार्ययोर्देश-कार्ययोर्देश-काल-कार्याणां…

**अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् ९ — अध्यायः ४**
सामवायिकानां अनिर्बन्ध-गामित्वात्पुरोगः  इति   ।। ०९.४.२३  ।।
 तुल्ये लाभे देश-कालौ शक्त्य्-उपायौ प्रिय-अप्रियौ जव-अजवौ सामीप्य-विप्रकर्षौ तदात्व-अनुबन्धौ सारत्व-सातत्ये बाहुल्य-बाहु-गुण्ये च विमृश्य बहु-गुण-युक्तं लाभं आददीत   ।। ०९.४.२४  ।।
 लाभ-विघ्नाः  कामः कोपः साध्वसं कारुण्यं ह्रीरनार्य-भावो मानः सानुक्रोशता पर-लोक-अपेक्षा धार्मिकत्वं अत्यागित्वं दैन्यं असूया हस्त-गत-अवमानो दौरात्म्यं अविश्वासो भयं अप्रतीकारः शीत-उष्ण-वर्षाणां आक्षम्यं मङ्गल-तिथि-नक्षत्र-इष्टित्वं इति   ।। ०९.४.२५  ।।
 नक्षत्रं अति पृच्छन्तं बालं अर्थोअतिवर्तते  । ।। ०९.४.२६अ ब  ।।
 अर्थो ह्यर्थस्य नक्षत्रं किं करिष्यन्ति तारकाः   ।। ०९.४.२६च्द्  ।।

**अष्टाङ्गहृदयम् — चिकित्सास्थानम्**
पिप्पलीभिर् युतान् गालान् कलिङ्गैर् मधुकेन वा ॥ ६ ॥
उष्णाम्भसा स-मधुना पिबेत् स-लवणेन वा ।
पटोल-निम्ब-कर्कोट-वेत्र-पत्त्रोदकेन वा ॥ ७ ॥

## लिधंसा
शुचिद्रथ

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
परिप्लव

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अनुक्रमणिका**
* पारिप्लव,3/1/75/1/3,वि/
* परिप्लव,3/1/75/1/4,वि/
* अतिरिक्त,3/1/75/2/1,वि/

**तिब्बती-संस्कृत-शब्दकोशः(लोकेशचन्द्रकृतः)**
| rkyal ba || संतरण
|-
| rkyal byed || परिप्लव (?)
|-
| rkyal byed pa || अवगाहन

**वाचस्पत्यम् — परिच्छेद**
**परिप्रश्न**  पु० परितः प्रश्नः । युक्तायुक्तत्वप्रश्ने गीता ४ । ३४ अ०
**परिप्लव**  पु० परि + प्लु--अच् । १ चञ्चले अमरः । भावे अप् ।
: २ जलादेरुपरितरणे च ।

## लिधंसा
सुनय

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**जिनेन्द्रगुणसंस्तुतिः**
न हीन्द्रियधिया विरोधि न च लिङ्गबुद्धया वचो 
न चाप्यनुमतेन ते सुनय! सप्तधा योजितम् 
व्यपेतपरिशङ्कनं वितथकारणादर्शना-
दतोऽपि भगवंस्त्वमेव परमेष्ठितायाः पदम् ॥11॥

**सारावली**
सर्वैर्गगनभ्रमणैर्दृष्टश्चन्द्रो विनाशयति रिष्टम्।
आपूर्यमाणमूर्तिर्यथा नृपः सन्नयेद्द्वेषम्(सुनयविद्वेष्टृन्)॥3॥
चन्द्रः सम्पूर्णतनुः शुक्रेण निरीक्षितः सुहृद्भागे।

## लिधंसा
मेधाविन्

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अष्टाध्यायी-गणपाठः**
द्वंद्वमनोज्ञादिभ्यश्च ५.१.१३३
मनोज्ञ। कल्याण। प्रियरूप। छान्दस। छात्र। मेधाविन्। अभिरूप। आढ्य। कुलपुत्र। श्रोत्रिय। चोर। धूर्त। वैश्वदेव। युवन्। ग्रामपुत्र। ग्रामखण्ड। ग्रामकुमार। अमुष्यपुत्र। अमुष्यकुल। शतपत्र। कुशल। मनोज्ञादिः। 
156. पील्वादिः
तस्यपाकमूलेपील्वदिकर्णादिभ्यःकुणब्जाहचौ ५.२.२४

**ऋग्वेदः सूक्तं १.१२७**
शोचिःऽकेशम् । वृषणम् । यम् । इमाः । विशः । प्र । अवन्तु । जूतये । विशः ॥२
हे “विप्र मेधाविन् “शुक्र दीप्तज्वालाग्ने “यजिष्ठम् अतिशयेन यष्टृतमं “त्वा त्वां “यजमानाः वयं यष्टारः "हुवेम आह्वयामः । यतो वयं यजमाना यतश्च त्वं यजिष्ठः अतो हुवेमेत्यभिप्रायः । कीदृशं त्वाम् । “अङ्गिरसाम् अङ्गिरोगोत्रोत्पन्नानां मध्ये “ज्येष्ठम् । यद्वा । अङ्गारणां मध्ये ज्येष्ठं ज्वालायुक्तत्वात् । अङ्गिरा अङ्गाराः ' (निरु. ३. १७) इति यास्कः। ‘ येऽङ्गारा आसंस्तेऽङ्गिरसोऽभवन्' ( ऐ. ब्रा, ३. ३४ ) इति श्रुतेः । केन साधनेनेति तदुच्यते । “मन्मभिः मननसाधनैः “विप्रेभिः विशेषेण प्रीणयितृभिः “मन्मभिः मन्त्रैः । यद्वा । विप्रेभिर्मेधाविभिर्ऋत्विग्भिः मन्मभिर्मन्त्रैश्च सहिता वयमिति संबन्धः । त्वदाह्वानानन्तरं “परिज्मानं परितो गच्छन्तं “द्याम् इव सूर्यमिव “होतारं देवानामाह्वातारम् । केषामर्थे । “चर्षणीनाम् । मनुष्यनामैतत् । मनुष्याणां यजमानानामर्थे । यद्वा । चर्षणीनां पूर्वं मनुष्याणामेव सतां पश्चात् यागादिसाधनेन देवत्वमापन…

**ऋग्वेदः सूक्तं १.१३**
अद्य । कृणुहि । वीतये ॥२
हे “कवे मेधाविन् अग्ने “तनूनपात् एतन्नामकस्त्वम् “अद्य अस्मिन् दिने "नः अस्मदीयं “मधुमन्तं रसवन्तं “यज्ञं हविः “वीतये भक्षणार्थं “देवेषु “कृणुहि कुरु प्रापय इत्यर्थः ॥ मधुमन्तम् । फलेपाटिनमिमनिजनां गुक्पटिनाकिधतश्च ' ( उ. सू. १. १८) इति मन्यतेः उप्रत्ययो धकारश्चान्तादेशः।  ‘ नित्' इत्यनुवृत्तेः प्रत्ययस्य नित्त्वादाद्युदात्तो मधुशब्दः । तनूनपात् । आमन्त्रितनिघातः । अद्य ।  ‘ सद्यः परुत्° ' ( पा. सू. ५. ३. २२) इत्यादिना अस्मिन् काले इत्यर्थे द्यप्रत्ययान्तो निपातितः ।। प्रत्ययस्वरेणान्तोदात्तः ।  ‘ तद्धितश्चासर्वविभक्तिः ' ( पा. सू. १. १. ३८) इति अव्ययत्वात्  ‘ अव्ययादाप्सुपः ' ( पा. सू. २. ४. ८२ ) इत्युपरि सप्तम्या लुक् । संहितायाम्  ‘ अन्येषामपि दृश्यते' (पा. सू. ६. ३. १३७ ) इति दीर्घत्वम् । कृणुहि ।  ‘ कृवि हिंसाकरणयोश्च । इदितो नुम् धातोः ' ( पा. सू. ७, १. ५८ ) इति नुम् । लोटः सेर्हिरादेशः ।  ‘ धिन्विकृण्व्योर च ' ( पा.सू. ३. १. ८०) इति शपोऽपवादो विकरण उप्रत्य…

**ऋग्वेदः सूक्तं १.१४**
देवेभिः । अग्ने । आ । गहि ॥२
हे विप्र मेधाविन् अग्ने “कण्वाः मेधाविन ऋत्विजः “त्वा यज्ञनिष्पादकं त्वाम् “आ “अहूषत आह्वयन्ति । तथा “ते “धियः त्वदीयानि कर्माणि “गृणन्ति कथयन्ति । ततो हे “अग्ने “देवेभिः देवैः सह “आ “गहि आगच्छ।  ‘ विप्रः' इत्यादिषु चतुर्विंशतिसंख्याकेषु मेधाविनामसु कण्वः ऋभुः' (नि. ३. १५. ७ ) इति पठितम् ॥ त्वा । “त्वामौ द्वितीयायाः' (पा. सू. ८. १. २३) इति त्वादेशः सर्वानुदात्तः । कण्वाः। कण शब्दार्थः ।  ‘ अशिप्रुषिलटिकणिखटि' ( उ. सू. १. १४९) इत्यादिना क्वन् । नित्त्वादाद्युदात्तः । अहूषत । “ ह्वेञ् स्पर्धायां शब्दे च'। ‘ छन्दसि लुङ्लङ्लिटः' इति वर्तमाने लुङ् । ञित्त्वादात्मनेपदं झः ।  ‘ आत्मनेपदेष्वनतः' (पा. सू. ७. १. ५) इति अदादेशः । च्लेः सिच। एकाचः० ' ( पा. सू. ७. २. १०) इति इट्प्रतिषेधः ।  ‘ बहुलं छन्दसि ' इति संप्रसारणं परपूर्वत्वम् । हलः' ( पा. सू. ६. ४. २ ) इति दीर्घत्वम् ।' आदेशप्रत्यययोः ' ( पा. सू. ८. ३. ५९ ) इति षत्वम् । छान्दसत्वात् ऊकारस्य न गुणः । अडागमः। गृणन्…

## लिधंसा
सुनीथ

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**कथासरित्सागरः — लम्बकः ८ — तरङ्गः २**
एकान्तत्वं च तं चन्द्रप्रभभूपं मयोऽभ्यधात् ।। ४७
शृणु राजन्रहस्यं ते वच्म्यद्य चिररक्षितम् । 
त्वं दानवः सुनीथाख्यो मम पुत्रो महाबलः ।। ४८
सूर्यप्रभः सुमुण्डीकसंज्ञकश्च तवानुजः । 
देवाहवे हतौ जातौ पितापुत्रौ युवामिह ।। ४९

**वाचस्पत्यम् — सुचित्रा**
: ३ शोभनाथां नीतौ स्त्री ।
**सुनीथ**  त्रि० सु + नी--थक् । १ धर्मशीले उणादिको० २ विप्रे संक्षिप्त०
**सुनील**  न० प्रा० स० । १ मणिमेदे (नीलम) २ दाड़िमे

**हरिवंशपुराणम् — पर्व २ (विष्णुपर्व) — अध्यायः ०४८**
| previous   = अध्यायः ०४७
 | next       = अध्यायः ०४९
 | notes      =  श्रीकृष्णस्य आगमनेन चिन्तितानां राजानां सभायां जरासंधसुनीथानां भाषणम् 
}}

## लिधंसा
रुच

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**ऋग्वेदः सूक्तं १.११२**


ईळे द्यावापृथिवी पूर्वचित्तयेऽग्निं घर्मं सुरुचं यामन्निष्टये ।
याभिर्भरे कारमंशाय जिन्वथस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१॥
युवोर्दानाय सुभरा असश्चतो रथमा तस्थुर्वचसं न मन्तवे ।

**ऋग्वेदः सूक्तं १.१२१**
इन्दुः । येभिः । आष्ट । स्वऽइदुहव्यैः । स्रुवेण । सिञ्चन् । जरणा । अभि । धाम ॥६
“अध इदानीमयमिन्द्रः स्तुतिभिः प्रीयमाणः सन् “प्र “जज्ञे प्रकर्षेण प्रादुर्बभूव। सः “तरणिः शत्रूणां तारकोऽस्मान् “ममत्तु मादयतु । स च “प्र “रोचि प्रकृष्टं रोचते । तत्र दृष्टान्तः । “अस्याः अस्माभिर्दृश्यमानायाः “उषसः समीपे वर्तमानः “सूरः “न सूर्य इव । “जरणा जरणीयः स्तोतव्यः  “इन्दुः सोमः “धाम आहवनीयलक्षणं स्थानम् अभिलक्ष्य “स्रुवेण “सिञ्चन् सिच्यमानः सन् 'स्वेदुहव्यैः स्वभूतसमृद्धहविष्कैः "येभिः यैरस्माभिः “आष्ट आशितः आसीत् । तानस्मान्मादयत्वित्यर्थः ॥ जज्ञे।  ‘ जनी प्रादुर्भावे'। लिटि ‘ गमहन' इति उपधालोपः । ममत्तु । ‘मदी हर्षे '।  ‘ बहुलं छन्दसि' इति विकरणस्य श्लुः । रोचि । “ रुच दीप्तौ । छान्दसो वर्तमाने लुङ् । व्यत्ययेन च्ले: चिणादेशः । आष्ट । ‘अश भोजने '। कर्मणि लङि ‘बहुलं छन्दसि ' इति विकरणस्य लुक् । व्रश्चादिषत्वे ष्टुत्वम् । आडागमः ।  ‘ यद्वृत्तान्नित्यम्' इति निघातप्रतिषेधः । स्वेदुहव्यैः। ‘इदि परमैश्व…

**ऋग्वेदः सूक्तं १.१४**
विप्रः । होता । इह । वक्षति ॥९
"विप्रः मेधावी "होता होमनिष्पादकोऽग्निः "उषर्बुधः उषःकाले योगगमनाय प्रबुध्यमानान् "विश्वान् “देवान "सूर्यस्य संबन्धिनः "रोचनात् स्वर्गलोकात् "इह कर्मणि "आकीं “वक्षति आवहतु॥ आकीम् । निपात आद्युदात्तः । सूर्यस्य । सूर्यशब्दो  ‘ राजसूयसूर्य° ' ( पा. सू. ३. १. ११४ ) इत्यादिना क्यप्प्रत्ययान्तो निपातितः । क्यपः पित्त्वात् धातुस्वरेणाद्युदात्तः । रोचनात् रोचमानात् । “ रुच दीप्तौ ' । ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः' (पा. सू. ३. २. १४९ ) इति कर्तरि युच् । चितः' इत्यन्तोदात्तत्वम् । विश्वान् । विशेः क्वनन्तो नित्त्वादाद्युदात्तः । उपर्बुधः। उषर्बुध्यन्ते इत्युषर्बुधः। ‘क्विप् च' (पा. सू. ३. २. ७६ ) इति क्विप् । धातुस्वरेण उकार उदात्तः । समासे कृदुत्तरपदप्रकृतिस्वरत्वम् । विप्रः । ‘ऋज़ेन्द्र ' ( उ. सू. २. १८६ ) इत्यादिना रन् । नित्वादाद्युदात्तः । होता । ह्वयतेस्ताच्छील्ये तृन् । ‘बहुलं छन्दसि ' इति संप्रसारणम् । परपूर्वत्वम् । गुणः । नित्त्वादाद्युदात्तः । इह ।  ‘ इदमो हः ' (…

**ऋग्वेदः सूक्तं १.१४९**
सूरः । न । रुरुक्वान् । शतऽआत्मा ॥३
“यः अग्निः “नार्मिणीं नर्मवतीं यजमानानां संबन्धिनीम् उत्तरवेदिम् । यद्वा। नृणां मनसि स्थितां यजमानानां यज्ञार्थं यां भूमिं प्रति अग्न्यागमनमनीषा विद्यते ताम् । “पुरं तत्स्थानम् “आ “अदीदेत् दीपयति । कीदृशोऽयम् । “अत्यः अपेक्षितदेशं प्रति अतनशीलः “कविः क्रान्तदर्शी । तत्र दृष्टान्तः । “अर्वा अरणकुशलः "नभन्यो "न नभस्याकाशे भवो नभस्वान् वायुरिव । किंच “शतात्मा । शतं सहस्रम् इत्यपरिमितवचनः । तत्तद्यजमानगृहापेक्षया आहवनीय गार्हपत्याद्यपेक्षया वा नानारूपत्वम् । अथवा मित्रवरुणभेदेन अग्नेः मित्रादिरूपं ‘ त्वमग्ने  वरुणो जायसे यत्' (ऋ. सं. ५.३.१), ‘इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमाहुः' (ऋ. सं. १.१६४.४६ ) इत्यादिश्रुतिषु प्रसिद्धम्। अग्नेरेव इन्द्राद्यात्मकत्वमाहुरिति द्वितीयमन्त्रस्यार्थः । तादृशोऽयं “सूरो “न सूर्य इव "रुरुक्वान् दीप्यमानः ॥ ‘रुच दीप्तौ' । छान्दसस्य लिटः क्वसुः । अतः स तादृशोऽग्निरस्ति उत्कृष्टं वर्तते इति पूर्वत्रान्वयः ।।
अ॒भि द्वि॒जन्मा॒ त्री रो॑च॒न…

## लिधंसा
नृपञ्जय

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**वाचस्पत्यम् — नीचगृह**
: न श्रेयसे दुर्गवामे राज्ञः स्याद् बन्धनाय वै” ।
**नृपञ्जय**  पु० अन्यान् नृपान् जयति जि--खश् । पौरवे
: नृपभेदे “क्षेम्यात् सुवीरो नृपतिः सुवीरात्तु 
: नृपञ्जयः । नृपञ्जयो बहुरथ इत्येते पौरवाः स्मृताः”

## लिधंसा
ध्रुव

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**आश्वलायन श्रौतसूत्रम् — अध्यायः ७**

सत्राणां  १  उक्ता दीक्षोपसदः  २  एतेनाह्ना सुत्यानि  ३  प्रातरनुवाका-द्युदवसानीयान्तान्यन्त्यानि  ४  पत्नीसंयाजान्तानीतराणि  ५  द्र प्सप्राशन-ख्यविसर्जने त्वन्त्य एव  ६  ध्रुवाः शस्त्राणामातानाः  ७  सूक्तान्येव सूक्त-स्थानेष्वहीनेषु  ८  दैवतेन व्यवस्थाः  ९  तृचाः प्रउगे  १०  सर्वाहर्गणेषु तायमानरूपाणां प्रथमादह्नः प्रवर्त्तेते अभ्यासातिप्रैषौ  ११  अह्न उत्तमे शस्त्रे परिधानीयाया उत्तमे वचन उत्तमं चतुरक्षरं द्विरुक्त्वा प्रणुयात्  १२  द्वितीयादिषु त्यमूषु वाजिनन्देवजूतमिति तार्क्ष्यमग्ने निष्केवल्यसूक्तानां  १३  जातवेदसे सुनवाम सोममित्याग्निमारुते जातवेदस्यानां  १४  आरम्भणीयाः पर्यासान् कद्वतोऽहरहःशस्यानीति होत्रका द्वितीयादिष्वेव  १५  तानि सर्वाणि सर्वा-त्रान्यत्राह्न उत्तमात्  १६  वैकल्पिकान्यग्निष्टोमेऽहर्गणमध्यगते  १७  अग्नि-ष्टोमायनेषु वा  १८  अन्यान्यभ्यासातिप्रैषाभ्यामिति कौत्सो विकृतौ तद्गुण-भावात्  १९  नित्यानि होतुरिति गौ…

**ऋग्वेदः सूक्तं १०.१७३**
{{header
 | title      = ऋग्वेदः - मण्डल १०
 | author     = ध्रुव आङ्गिरसः
 | translator = 
 | section    = सूक्तं १०.१७३

**ऋग्वेदः सूक्तं २.३१**
प्र। यत्। वयः। न । पप्तन्। वस्मनः। परि। श्रवस्यवः । हृषीऽवंतः। वनऽसदः ॥१॥ 
मित्रावरुणा हे मित्रावरुणौ आदित्यैर्धात्रर्यमादिभिर्द्वादशभिः रुद्रैरेकादशसंख्याकैः वसुभिर्धरो ध्रुव इत्यादिभिरष्टसंख्याकैः एवं त्रिभिर्देवगणैः सचाभुवा सह भवंतौ सह वर्तमानौ युवामस्माकं रथमन्नलाभाय प्रवृत्तमवतं । यद्यदास्मदीया रथा वस्मनस्परि ॥ वसंत्यस्मिन्निति वस निवासस्थानं । औणादिको मनिन् ॥ तस्मात्स्थानात्परि उपरि देशांतरे ॥ पंचम्याः परावध्यर्थ इति सत्वं । अध्यर्थ उपर्यर्थ इति वृत्तिः ॥ वयो न पक्षिण इव प्रपप्तन् । प्रपतंति । प्रकर्षेण गच्छंति ॥ पतेश्छांदसे लुङि लृदित्वात् च्लेरङादेशः । पतः पुमिति पुमागमः । कीदृशा वयः। श्रवस्यवो ऽन्नकामाः । हृषीवंतः प्राप्तहर्षाः । वनर्षदो वने वृक्षादौ निषणाः ॥ सांहितिकश्छांदसो रेफोपजनः ॥
अध॑ स्मा न॒ उद॑वता सजोषसो॒ रथं॑ देवासो अ॒भि वि॒क्षु वा॑ज॒युम् ।

**ऋग्वेदः सूक्तं ३.६**
द्यौश्च त्वा पृथिवी यज्ञियासो नि होतारं सादयन्ते दमाय ।
यदी विशो मानुषीर्देवयन्तीः प्रयस्वतीरीळते शुक्रमर्चिः ॥३॥
महान्सधस्थे ध्रुव आ निषत्तोऽन्तर्द्यावा माहिने हर्यमाणः ।
आस्क्रे सपत्नी अजरे अमृक्ते सबर्दुघे उरुगायस्य धेनू ॥४॥
व्रता ते अग्ने महतो महानि तव क्रत्वा रोदसी आ ततन्थ ।

## लिधंसा
निरमित्र

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**वाचस्पत्यम् — निदेश**
: निरष्टं निरमणम्” शत० ब्रा० १३ । ४ । २ । ५
**निरमित्र**  पु० पाण्डवनकुलस्य पुत्रमेदे “नकुलस्तु चैड्यां
: करेणुमतीं नाम भार्य्यामुदवहत् यस्यां पुत्रं निरमित्रं
: नामाजनयत्” भा० आ० ४५ अ० । निर्गतोऽमित्रो यस्य ।

## लिधंसा
सुकृत्त

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
## स्वया दिसँ
*हिन्दू धर्म
*पुराण
सेनाजित्

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**मत्स्यपुराणम् — अध्यायः २७१**
बृहत् कर्मा त्रयोविंशदब्दं राज्यमकारयत् ।।  २७१.२२
सेनाजित् सम्प्रयातश्च भुक्त्वा पञ्चशतं महीम्।
श्रुतञ्जयस्तु वर्षाणि चत्वारिंशद् भविष्यति ।।  २७१.२३

## लिधंसा
विभु

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अथर्ववेदः — काण्डं २०**
महस्ते सतो महिमा पनस्यतेऽद्धा देव महामसि ॥३॥
बट्सूर्य श्रवसा महामसि सत्रा देव महामसि ।
मह्ना देवानामसुर्यः पुरोहितो विभु ज्योतिरदाभ्यम् ॥४॥
20.59

**ऋग्वेदः मण्डल ६**
मैत्रायणीसंहितायां  १, ११,५ कथनमस्ति यत् वाग् हि वाजस्य प्रसवः। अर्थात् यदा वाजस्य संभरणं कर्तुं शक्यन्ते, तदा तत् वाजः वाचः सर्जनं करोति। अयं वाक् दिव्या वाक् अपि भवितुं शक्यते। 
वैदिकवाङ्मये ऋभु, विभु एवं वाजस्य उल्लेखं भवति। ऋभुः – ज्ञानं, विभुः – प्रेम, भावना एवं वाजः – क्रियाशक्ति। आधुनिकभौतिकविज्ञाने क्रियाशक्तिः एव एण्ट्रांपी, अव्यवस्थायाः वर्धनस्य कारणमस्ति। केवलं ज्ञानतः एवं प्रेमतः अव्यवस्थायाः वर्धनं न भवेत्। किन्तु कर्मकाण्डे वाजपेययागः भवति यत्र ये वाजिसंज्ञकाः देवाः सन्ति, तेषां मध्ये काष्ठासंज्ञकस्य लक्ष्यस्य प्राप्त्यर्थं आजिः, प्रतिस्पर्द्धा भवति। अयं विषयः अन्वेषणीयः अस्ति।
पुराणेषु कथनमस्ति यत् त्रयाः देवाः – ब्रह्मा, विष्णु, शिवः – ते अत्रेः ऋषेः पुत्राः अभवन्। ओंकारे त्रयः अक्षरा भवन्ति – अ(ब्रह्मा), उ (विष्णुः) एवं म (शिवः)। एतेभ्यः परि एका अर्धमात्रा भवति। यदा शक्तिः, प्रकृतिः प्रभूता बलवती प्रजायते, यदा सा पुरुषस्य समाना भवति, तस्याः प्रतीकं ओंकारस्य अर्धमात्रा अस…

**ऋग्वेदः सूक्तं १.१६५**
अहम् । हि। उग्रः । मरुतः। विदानः । यानि । च्यवम्। इन्द्रः । इत्। ईशे। एषाम् ॥१०॥
इदानीम् इन्द्र आह। “मे मम “एकस्य चित् एकस्यैव "विभु सर्वत्रगमनशीलम् “ओजः बलम् “अस्तु । यद्वा । बलम् एकस्यैवास्तु किमर्थमिति चेत् उच्यते । "या यानि कर्माणि "मनीषा मनीषया मनसः ईषया "दधृष्वान् धर्षितवानहं नु क्षिप्रं "कृणवै कर्तुं शक्नुवानि । हे "मरुतः अहं “हि अहं खलु “उग्रः उद्गूर्णबलः "विदानः वेदनावान् । "यानि यानि वसूनि "च्यवं अवगच्छामि “एषाम् अहमेव “इन्द्र “इत् ईश्वर एव सन् "ईशे ईश्वरो भवामि । अथवा विदानोऽहं यानि च्यवं यान्युद्दिश्य गच्छेयं एषामीशे । यतोऽहमिन्द्रः अतः शक्त इत्यर्थः ॥ ॥ २५ ॥
अम॑न्दन्मा मरुत॒ः स्तोमो॒ अत्र॒ यन्मे॑ नर॒ः श्रुत्यं॒ ब्रह्म॑ च॒क्र ।

**ऋग्वेदः सूक्तं १.९**
अजोषा वृषभं पतिम् ॥४॥
सं चोदय चित्रमर्वाग्राध इन्द्र वरेण्यम् ।
असदित्ते विभु प्रभु ॥५॥
अस्मान्सु तत्र चोदयेन्द्र राये रभस्वतः ।
तुविद्युम्न यशस्वतः ॥६॥

## लिधंसा
शुचि

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अग्निपुराणम् — अध्यायः १५६**
मुखवर्जञ्च गौः शुद्धा शुद्धमश्वाजयोर्मुखं  ।१५६.०१०
नारीणाञ्चैव वत्सानां शकुनीनां शुनो मुखं  ॥१५६.०१०
मुखैः प्रस्रवणे वृत्ते मृगयायां सदा शुचि  ।१५६.०११
भुक्त्वा क्षुत्वा तथा सुप्त्वा पीत्वा चाम्भो विगाह्य च  ॥१५६.०११
रथ्यामाक्रम्य चाचामेद्वासो विपरिधाय च  ।१५६.०१२

**अग्निपुराणम् — अध्यायः १९**
प्रह्रादस्य चतुष्कोट्यो निवातकवचाः कुले  ।१९.०१४
ताम्रायाः षट्सुताः स्युश्च काकी श्वेनी च भास्यपि  ॥१९.०१४
गृध्रिका शुचि सुग्रीवाताभ्यः काकादयोऽभवन्  ।१९.०१५
अश्वाश्चोष्ट्राश्च ताम्राया अरुणो गरुडस्तथा  ॥१९.०१५
विनतायाः सहस्रन्तु सर्पाश्च सुरसाभवाः  ।१९.०१६

**ऋग्वेदः सूक्तं १.१२१**
यद्ध प्रसर्गे त्रिककुम्निवर्तदप द्रुहो मानुषस्य दुरो वः ॥४॥
तुभ्यं पयो यत्पितरावनीतां राधः सुरेतस्तुरणे भुरण्यू ।
शुचि यत्ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पय उस्रियायाः ॥५॥
अध प्र जज्ञे तरणिर्ममत्तु प्र रोच्यस्या उषसो न सूरः ।
इन्दुर्येभिराष्ट स्वेदुहव्यैः स्रुवेण सिञ्चञ्जरणाभि धाम ॥६॥

**ब्रह्मपुराणम् — अध्यायः २१९**
स्वेदोद्भवांस्तिलांश्चैव चक्रे चोल्मुकमुत्तमम्॥ २१९.४१॥
ज्योतिः सूर्यप्रभं कृत्वा पात्रं तीर्थं च कामिकम्।
स्थितः कोटिवटस्याधो वारि गङ्गाधरं शुचि॥ २१९.४२॥
तुङ्गकूटात्समादाय यज्ञीयानोषधीरसान्।
मधुक्षीररसान् गन्धान् पुष्पधूपानुलेपनान्॥ २१९.४३॥

## लिधंसा
सुव्रत

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अग्निपुराणम् — अध्यायः १२०**
अक्षप्रमाणमुभयोः प्रमाणन्तदद्युगार्धयोः  ॥१२०.०२५
ह्रस्वोऽक्षस्तद्युगार्धञ्च ध्रुवाधारं रथस्य वै  ।१२०.०२६
हयाश्च सप्त छन्दांसि गायत्र्यादीनि सुव्रत  ॥१२०.०२६
उदयास्तमनं ज्ञेयं दर्शनादर्शनं रवेः  ।१२०.०२७
यावन्मात्रप्रदेशे तु वशिष्ठोऽवस्थितो ध्रुवः  ॥१२०.०२७

**अग्निपुराणम् — अध्यायः २४३**
त्रित्रिकस्त्रिप्रलम्बश्च त्रिभिर्व्याप्नोति यस्तया ।
त्रिबलीमांस्त्रिविनतस्त्रिकालज्ञश्च सुव्रत ।। २४३.३ ।।
पुरुषः स्यात्सुलक्षण्यो विपुलश्च तथा त्रिषु ।

**अग्निपुराणम् — अध्यायः २४९**
एवं विधमुपक्रम्य मोक्तव्यं विधिवत् खगं ।। २४९.३२ ।।
दृष्टिमुष्टिहतं लक्ष्यं भिन्द्याद्वाणेन सुव्रत ।
मुक्वा तु पश्चिमं हस्तं क्षिपेद्वेगेन पृष्ठतः ।। २४९.३३ ।।

**अग्निपुराणम् — अध्यायः ३००**
वें विभूतीं वैं विमलां वोमसिघातविद्युताम्  ॥३००.०२२
वौं सर्वतोमुखीं वं पीठं वः प्रार्च्य रविं यजेत् ।३००.०२३
आवाह्य दद्यात्पाद्यादि हृत्षडङ्गेन सुव्रत  ॥३००.०२३
खकारौ दण्डिनौ चण्डौ मज्जा दशनसंयुता  ।३००.०२४
मांसदीर्घा जरद्वायुहृदैतत्सर्वदं रवेः  ॥३००.०२४

## लिधंसा
क्षेम

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## स्वया दिसँ
*हिन्दू धर्म
*हिन्दू पात्र

## शास्त्रय् दसु

**अग्निपुराणम् — अध्यायः १३९**
श्रीमुखे वर्धते लोको भावे भावः प्रवर्धते  ।१३९.००३
पूरणो पूरते शक्रो धाता सर्वौषधीकरः  ॥१३९.००३
ईश्वरः क्षेम आरोग्यबहुधान्यसुभिक्षदः  ।१३९.००४
प्रमाथी मध्यवर्षस्तु विक्रमे शस्यसम्पदः  ॥१३९.००४
वृषो वृष्यति सर्वांश्च चित्रभानुश्च चित्रतां  ।१३९.००५

**अग्निपुराणम् — अध्यायः २९३**
गोपालककुटीं प्रायात्फुल्लामित्युदिता लिपिः  ।
अनेन जन्म, सम्पद्, विपत्, क्षेम, प्रत्यरि, साधक, वध, मित्र एवं अतिमित्रस्य तारकस्य विचारं क्रियते। साधकस्य नाम्नः यः आद्यक्षरः अस्ति, तदारभ्य मन्त्र्स्य आद्यक्षरं यावत् गण्येत। तं नवसंख्यया विभज्य यः शेषं स्यात्, तेनानुसारेण जन्मादि तारकं ज्ञायेत् (कल्याण अग्निपुराण विशेषांकः)।
}}

**अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् १ — अध्यायः ४**
कृषि-पाशुपाल्ये वणिज्या च वार्ता । धान्य-पशु-हिरण्य-कुप्य-विष्टि-प्रदानादौपकारिकी   ।। ०१.४.०१  ।।
 तया स्व-पक्षं पर-पक्षं च वशी-करोति कोश-दण्डाभ्यां   ।। ०१.४.०२  ।।
 आन्वीक्षिकी त्रयी वार्त्तानां योग-क्षेम-साधनो दण्डः । तस्य नीतिर्दण्ड नीतिः । अलब्ध-लाभ-अर्था लब्ध-परिरक्षणी रक्षित-विवर्धनी वृद्धस्य तीर्थे प्रतिपादनी च   ।। ०१.४.०३  ।।
 तस्यां आयत्ता लोक-यात्रा   ।। ०१.४.०४  ।।
 "तस्माल्लोक-यात्रा-अर्थी नित्यं उद्यत-दण्डः स्यात्  ।। ०१.४.०५  ।।

**अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् १ — अध्यायः ५**

 तस्माद्दण्ड-मूलास्तिस्रो विद्याः   ।। ०१.५.०१  ।।
 विनय-मूलो दण्डः प्राणभृतां योग-क्षेम-आवहः   ।। ०१.५.०२  ।।
 कृतकः स्वाभाविकश्च विनयः   ।। ०१.५.०३  ।।
 क्रिया हि द्रव्यं विनयति नाद्रव्यं   ।। ०१.५.०४  ।।

## लिधंसा
त्रिनेत्र

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अग्निकार्यपद्धतिः**
तत्रादौ पुस्तकवागीश्वरीं पुस्तके पूजयेत् ॥ 
पद्माधिरूढां सुसितां त्रिनेत्रां शूलाक्षमाले कमलं च खड्गाम् ॥ 
करैश्चतुर्भिः पतितो वहन्तीं सरस्वतीं सिद्धिकरीं नमामि ॥

**अष्टमातृकापूजाविधिः**
संसृष्टं येन तस्मै नमत गुरुवरं भैरवं श्रीकुजेशं ।।
स्यामारक्ता त्रिनेत्रा तनभन णमिता मर्तमातङ्गामि
बिम्बोष्ठि चारुनेत्रा पृथुत रजघना मेषरा रत्नेसोभे ।
देवाङ्गे वस्तुसोभे वरवरकुसुमे वर्वरे केसभारे

**कलशार्चनविधिः**
संसृष्टं येन तस्मै नमत गुरुवरं भैरवं श्रीकुजेशं ।।
श्यामारक्ता त्रिनेत्रा स्तनभरणमिता मत्तमातङ्गगामी 
वोम्वोष्ठी चारुनेत्रा पृथुतरजघना मेखलारत्नशोभे ।
प्. १ब्) देवाङ्गे वस्त्रशोभे वरवरकुसुमे वर्वरे केशभारे

**कुमारसम्भवम् — द्वादशः सर्गः**
महेश्वरोपान्तिकवर्तमानं शत्रोर्जयाशां मनसा बबन्ध ।। १२.२५ ।।	
श्रीनीलकण्ठ द्युपतिः पुरोऽस्ति त्वयि प्रणामावसरं प्रतीच्छन् ।	
सहस्रनेत्रेऽत्र भव त्रिनेत्र दृष्ट्या प्रसाद प्रगुणो महेश ।। १२.२६ ।।	
इति प्रबद्धाञ्जलिरेत्य नन्दी निधाय कक्षामभिः हेम नेत्रम् ।	
प्रसादपात्रं पुरतो भविष्णुरथ स्मरारातिमुवाच वाचम् ।। १२.२७ ।।	

## लिधंसा
महासेन

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**गौड़राज्ञाम् अभिलेखानि — प्रथम शूरपालस्य मिर्ज़ापुर ताम्रशासनम्**
दान-धी-कीर्ति-चारित्र्य-सत्येष्वन्याः कुल-स्त्रियः ॥ (१६)
पुत्त्रस्ताभ्यां शिवाभ्यामिव जगति गतः स्वामिभावात्-प्रतिष्ठाम्-उर्वीभृद्-गर्व-खर्वीकरण-पटुतरां शक्तिम्-उग्रान्-दधानः ।
देवानां भीतिभाजाम्-अभय-वितरणैकाध्वर-प्राप्त-दीक्षो देवः श्री-शूरपालः किम्-अपरम्-अपरोऽभून्-महासेन एव ॥ (१७)
माया-मूल-गृहं पुराण-पुरुषं क्रोड़ाननं वामनं नित्योदीर्ण-गदं विनायक-युतं दिव्याङ्गनालोकितम् ।
पश्यन्त्या बहु सेर्षयमेव हि हरिं त्यक्त्वा विरागादिव श्रीमद्-योवन-रूप-सद्गुण-तृषा देव्या श्रीयाश्लेषितः ॥ (१८)

**देवीभागवतपुराणम् — स्कन्धः ११ — अध्यायः ०४**
पश्चान्ममाकुलाक्षिभ्यः पतिता जलबिन्दवः ॥ ७ ॥
तत्राश्रुबिन्दुतो जाता महारुद्राक्षवृक्षकाः ।
ममाज्ञया महासेन सर्वेषां हितकाम्यया ॥ ८ ॥
बभूवुस्ते च रुद्राक्षा अष्टत्रिंशत्प्रभेदतः ।
सूर्यनेत्रसमुद्‌भूताः कपिला द्वादश स्मृताः ॥ ९ ॥

**देवीभागवतपुराणम् — स्कन्धः ११ — अध्यायः ०६**
 ईश्वर उवाच
महासेन कुशग्रन्थिपुत्राजीवादयः परे ।
रुद्राक्षस्य तु नैकोऽपि कलामर्हति षोडशीम् ॥ १ ॥
पुरुषाणां यथा विष्णुर्ग्रहाणां च यथा रविः ।

**पद्मपुराणम् — खण्डः १ (सृष्टिखण्डम्) — अध्यायः ४१**
त्वं कांतिः कांतवपुषां त्वं सोमः सोमपायिनाम्१३१।
सौम्यस्त्वं सर्वभूतानां तिमिरघ्नस्त्वमृक्षराट्।
तद्गच्छ त्वं महासेन वरुणेन वरूथिना१३२।
शमयस्वासुरीं मायां यया दह्यामहे रणे।
सोम उवाच।

## लिधंसा
सत्यजित्

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**कूर्मपुराणम्-पूर्वभागः — द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः**
रथस्वनोऽथ वरुणः सुषेणः सेनजित्तथा ।। ४२.६
तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च रथजित् सत्यजित् तथा।
ग्रामण्यो देवदेवस्य कुर्वतेऽभीषुसंग्रहम् ।। ४२.७

**गरुडपुराणम् — आचारकाण्डः — अध्यायः ५८**
माघमासे वसन्त्येते सप्त भास्करमण्डले ॥ 58.18 ॥
विष्णुरश्वतरो रम्भा सूर्य्यवर्च्चाश्च सत्यजित् ॥
विश्वामित्रस्तथा रक्षो यज्ञापेतो हि फाल्गुने ॥ 58.19 ॥

**भारतमञ्जरी — द्रोणपर्व**
कालाग्नितेजसं वीरं धौरेयं सर्वधन्विनाम्  ।
अवारयितुमभ्येत्य सत्यजित्सत्यविक्रमः  ॥ ७.६० ॥
युध्यमानं ततो हत्वा वृकं राजसुतं गुरुः  ।

**महाभारतम्-18-स्वर्गारोहणपर्व-005**

	धृष्टकेजुर्जयत्सेनो राजा चैव स सत्यजित्।दुर्योधनसुताश्चैव शकुनिश्चैव सौबलः।।		18-5-2a18-5-2b	


## लिधंसा
वीरजित्

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
क्षेमजित्

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**शब्दकल्पद्रुमः — क्षुरिका**
|-
| style="width: 240pt;" |
**क्षेमजित्**, पुं, (क्षेमं मङ्गलं जयति जितवान्
:वा सर्व्वदा पुण्यात्मककर्म्मणा । यद्बा क्षेमं
:प्राप्तस्य रक्षणं जितवान् स्वायत्तीकृतवान्

## लिधंसा
दर्शक

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अनुक्रमणिका**
* प्राड्विवाक,2/8/5/2/1,पुं/
* अक्षदर्शक,2/8/5/2/2,पुं/
* प्रतीहार,2/8/6/1/1,पुं/

**अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् २ — अध्यायः ५**
तत्-जात-करण-अधिष्ठितः पुराणं नवं च रत्नं सारं फल्गु कुप्यं वा प्रतिगृह्णीयात्  ।। ०२.५.०८  ।।
 तत्र रत्न-उपधावुत्तमो दण्डः कर्तुः कारयितुश्च सार-उपधौ मध्यमः । फल्गु-कुप्य-उपधौ तत् च तावत् च दण्डः   ।। ०२.५.०९  ।।
 रूप-दर्शक-विशुद्धं हिरण्यं प्रतिगृह्णीयात्  ।। ०२.५.१०  ।।
 अशुद्धं छेदयेत्  ।। ०२.५.११  ।।
 आहर्तुः पूर्वः साहस-दण्डः   ।। ०२.५.१२  ।।

**अर्थशास्त्रम् — अधिकरणम् २ — अध्यायः ९**
यश्चास्य पर-विषये संचारं कुर्यात्तं अनुप्रविश्य मन्त्रं विद्यात्  ।। ०२.९.२६  ।।
 सुविदिते शत्रु-शासन-अपदेशेनएनं घातयेत्  ।। ०२.९.२७  ।।
 तस्मादस्याध्यक्षाः संख्यायक-लेखक-रूप-दर्शक-नीवी-ग्राहक-उत्तर-अध्यक्ष-सखाः कर्मणि कुर्युः   ।। ०२.९.२८  ।।
 उत्तर-अध्यक्षा हस्ति-अश्व-रथ-आरोहाः   ।। ०२.९.२९  ।।
 तेषां अन्तेवासिनः शिल्प-शौच-युक्ताः संख्यायक-आदीनां अपसर्पाः   ।। ०२.९.३०  ।।

**ऋग्वेदभाष्यम् प्रथममण्डले 41-50 सूक्तानि**
पि॒ता कुट॑स्य चर्ष॒णिः॥4॥
ह॒विषा॑। जा॒रः। अ॒पाम्। पिप॑र्ति। पपु॑रिः। न॒रा॒। पि॒ता। कुट॑स्य। च॒र्ष॒णिः॥4॥
पदार्थः—(हविषा) दानाऽऽदानेन (जारः) विभागकर्त्तादित्यः (अपाम्) जलानाम् (पिपर्त्ति) प्रपिपूर्त्ति (पपुरिः) प्रपूरको विद्वान् (नरा) नेतारावध्यापकोपदेशकौ। अत्र सुपां सुलुग्॰ इत्याकारादेशः। (पिता) पालयिता (कुटस्य) कुटिलस्य मार्गस्य सकाशात् (चर्षणिः) दर्शको मनुष्यः। चर्षणिरिति पदनामसु पठितम्। (निघं॰4.2) इमं मन्त्रं यास्कमुनिरेवं समाचष्टे। हविषापां जरयिता पिपर्ति पपुरिरिति पृणातिनिगमौ वा प्रीणातिनिगमौ वा। पिता कृतस्य कर्मणश्चायितादित्यः। (निरु॰5.24)॥4॥
अन्वयः—हे नरा! युवां यथा जारः पपुरिश्च कुटस्य पिता चर्षणिरादित्यो हविषाधिविष्टप्यपां योगेन पिपर्त्ति तथा प्रजाः पालयताम्॥4॥
भावार्थः—मनुष्यो यथा सूर्य्यो वर्षादिद्वारा प्राण्यप्राणिनः पुष्णाति तथा सर्वान् पुष्येत्॥4॥

## लिधंसा
उदायि

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**पाण्डुलोहितकवस्तु**
अश्वकपुनर्वसुकानां प्रवासमुत्तरः प्रतिसंहरे ॥
अदर्शनाय छन्दस् तथैवाप्रतिकरणा ।
अरिष्टपापीकादृष्टि उदायिपंचकर्मक ॥ ॥
 १.१ बुद्धो भगवां श्रावस्त्यां विहरति जेतवने अनाथपिण्डदस्यारामे  तेन खलु समयेन श्रावस्त्यां पाण्डुलोहितका भिक्षवः प्रतिवसन्ति कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवादकारका आधिकरणिका ते संघेऽभीक्ष्णमधिकरणान्युत्पादयन्ति येन संघः कलहजातो विहरति भण्डनजातो विगृहीतो विवादमापन्नः  एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह । कुरुत यूयं भिक्षवः पाण्डुलोहितकानां भिक्षूणां कलहकारकाणां भण्डनकारकाणां विगृहीतानां विवादमापन्नानामाधिकरणिकानां तर्जनीयं कर्म इति । यो वा पुनरन्योऽप्येवंजातीयः ।

## लिधंसा
सुमति

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**आर्यमञ्जुश्रीमूलकल्पम्-भागः १**
रत्नपाणिः वज्रपाणिः सुपाणि अनन्तपाणि क्षितिपाणि आलोकपाणि सुनिर्मल सुकूप 
प्रभूतकूट मणिकूट रत्नकूट रत्नहस्ति समन्तहस्ति गन्धहस्ति सुमति विगलगति 
लोकगति चारुगति अनन्तगति अनन्तकीर्ति विमलकीर्ति गतिकीर्ति **(?)लकीर्ति कीर्तिकीर्ति नाथ 
**** (?) **** (?) लोकनाथ नमन्तनाथ आत्रेय **(?) तत्रेय समन्तत्रेय ***(?) *** (?)

**ऋग्वेद-पदपाठः — मण्डलम्-२**
वृषा | ते | वज्रः | उत | ते | वृषा | रथः | वृषणा | हरी इति | वृषभाणि | आयुधा | वृष्णः | मदस्य | वृषभ | त्वम् | ईशिषे | इन्द्र | सोमस्य | वृषभस्य | तृप्णुहि // ऋ. वे. २,१६.६ //
प्र | ते | नावम् | न | समने | वचस्युवम् | ब्रह्मणा | यामि | सवनेषु | दधृषिः | कुवित् | नः | अस्य | वचसः | नि-बोधिषत् | इन्द्रम् | उत्सम् | न | वसुनः | सिचामहे // ऋ. वे. २,१६.७ //
पुरा | सम्-बाधात् | अभि | आ | ववृत्स्व | नः | धेनुः | न | वत्सम् | यवसस्य | पिप्युषी | सकृत् | सु | ते | सुमति-भिः | शतक्रतो इतिशत-क्रतो | सम् | पत्नीभिः | न | वृषणः | नसीमहि // ऋ. वे. २,१६.८ //
नूनम् | सा | ते | प्रति | वरम् | जरित्रे | दुहीयत् | इन्द्र | दक्षिणा | मघोनी | शिक्ष | स्तोतृ-भ्यः | मा | अति | धक् | भगः | नः | बृहत् | वदेम | विदथे | सु-वीराः // ऋ. वे. २,१६.९ //
//१८//.

**ऋग्वेद-पदपाठः — मण्डलम्-८**
(ऋ. वे. ८,२२)
ओ इति | त्यम् | अह्वे | आ | रथम् | अद्य | दंसिष्ठम् | ऊतये | यम् | अश्विना | सु-हवा | रुद्र-वर्तनी इतिरुद्र-वर्तनी | आ | सूर्यायै | तस्थथुः // ऋ. वे. ८,२२.१ //
पूर्व-आपुषम् | सु-हवम् | पुरु-स्पृहम् | भुज्युम् | वाजेषु | पूर्व्यम् | सचनावन्तम् | सुमति-भिः | सोभरे | वि-द्वेषसम् | अनेहसम् // ऋ. वे. ८,२२.२ //
इह | त्या | पुरु-भूतमा | देवा | नमः-भिः | अश्विना | अर्वाचीना | सु | अवसे | करामहे | गन्तारा | दाशुषः | गृहम् // ऋ. वे. ८,२२.३ //
युवः | रथस्य | परि | चक्रम् | ईयते | ईर्मा | अन्यत् | वाम् | इषण्यति | अस्मान् | अच्छ | सु-मतिः | वाम् | शुभः | पती इति | आ | धेनुः-इव | धावतु // ऋ. वे. ८,२२.४ //

**ऋग्वेदप्रातिशाख्यम्**
33n४२क१२१६७७०ः २२२-०२ भा ककवेदप्रातिशारतय ।।। 1५१८ त ए १८३। ऽ त 8५ त? 8]
पायया च तर्पया काम गातुया च मन्दया गोभि १८ घा ख्यालादेना सुमति वोचा नु व्यथया मन्युम् नेथा च चक्रा जरस भवता मृच्छयन्तश्च १९
एवा चन भजा राये ररिमा पे भजा भूरि
श्रुधी न उभयत्रा ते भजा त्व मृच्छया नश्च २० ४ एकादशिद्वादशिनोr लघावष्टममक्षरम्

## लिधंसा
सुनेत्र

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अष्टाध्यायी-गणपाठः**
संकलादिभ्यश्च ४.२.७५
सङ्कल। पुष्कल। उद्वप। उडुप। उत्पुट। कुम्भ। विधान। सुदक्ष। सुदत्त। सुभूत। सुनेत्र। सुपिङ्गल। सिकता। पूतीकी। पूलस। कूलास। पलाश। निवेश। गवेष। गम्भीर। इतर। शर्मन्। अहन्। लोमन्। वेमन्। वरुण। बहुल। सद्योज। अभिषिक्त। गोभृत्। राजभृत्। गृह। भृत। भल्ल। माल। वृत्। 
81.  सुवास्त्वादिः

**आर्यमञ्जुश्रीमूलकल्पम्-भागः १**
चोद्द्योतयितुकामाः प्रत्यस्था ।। तद्यथा - 
सुबाहु सुरत्न सुव्रत सुनेत्र सूरत सुधर्म सर्वार्थसिद्धि सर्वोद्गत धर्मोद्गत 
रत्नोद्गत रत्नश्रीः मेरुश्रीः अचिन्त्यश्रीः प्रभाकरणीः ****** (?) ** (?)तिश्रीः 
सर्वार्थश्रीः सर्वरत्नपाणिः चूडामणिः मेरुध्व***** (?) **** (?) गर्भः

**काशिका — चतुर्थोऽध्यायः — द्वितीयः पादः**
`कूपेषु इति निवृत्तम् । `सङ्कल इत्येवमादिभ्योऽञ्‌ प्रत्ययो भवति चातुरर्थिकः । अणोऽपवादः । 
यथासम्भवमर्थसम्बन्धः । सङ्गतः कलः सङ्कलः, सङ्कलेन निवृत्तः साङ्कलः । पौष्कलः ।
	सङ्कल । पुष्कल । उद्वप । उडुप । उत्पुट । कुम्भ । विधान । सुदक्ष । सुदत्त । सुभूत । सुनेत्र । सुपिङ्गल । सिकता । पूतीकी । पूलास । कूलास । पलाश । निवेश । गवेष । गम्भीर । इतर । शर्मन्‌ । अहन्‌ । लोमन्‌ । वेमन्‌ । वरुण । बहुल । सद्योज । अभिषिक्त । गोभृत्‌ । राजभृत्‌ । गृह । भृत । भल्ल । माल । वृत्‌ ।।
स्त्रीषु सौवीरसाल्वप्राक्षु ।। 4-2-76 ।।
	`देशे तन्नान्नि इत्यस्य विशेषणम् - सौवीरादयः, स्त्रीत्वं च । ङ्याप्प्रातिपदिकादञ्‌ प्रत्ययो भवति चातुरर्थिकः । अणोऽपवादः । सौवीरे स्त्रीलिङ्गे देशे वाच्ये साल्वे प्राचि । सौवीरे तावत्‌ - दत्तामित्त्रेण निर्वृत्ता नगरी दात्तामित्त्री । साल्वे - विधूमाग्निना निर्वृत्ता वैधूमाग्नी । प्राचि खल्वपि - ककन्देन निर्वृत्ता काकन्दी । माकन्दी । माणिचरी । जारुषी ।।

**काशिकावृत्तिः — चतुर्थोध्यायः**
सुदत्त   ।
सुभूत   ।
सुनेत्र   ।
सुपिङ्गल   ।
सिकता   ।

## लिधंसा
राष्ट्रपाल

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**भैषज्यवस्तु**
व्याकरोति स्वकं कर्म अनवतप्ते महाह्रदे ॥ ॥ 
॥। मवोचन्* व्याकृतमायुष्मं राष्ट्रपाल आयुष्मता ज्योतिष्केण स्वका कर्मप्लोतिरिदानीमायुष्मानपि राष्ट्रपालो व्याकरोतु स्वकां कर्मप्लोतिम् । अथायुष्मान् राष्ट्रपालस्
+ + + + + + + +   + + + + + र्धनः

**राष्ट्रपालपरिपृच्छा**
{{header
 | title      = राष्ट्रपालपरिपृच्छा
 | author     = 
 | translator =

**शिक्षासमुच्चयः**
उदार-अधिमुक्तिकेषु सत्वेषु हीन-यान-संप्रकाशनाद् बोधि-सत्वस्य स्खलितम् इति । सम्यक्-स्मृत्य्-उपस्थितेषु शीलवत्सु कल्याण-धर्मेषु प्रति-विमानना दुः-शील-पाप-धर्म-संग्रहा बोधि-सत्वस्य स्खलितम् इति ॥
अन्-अधिमुक्तिर् अप्य् अन्-अर्थः । यथा + उक्तं राष्ट्रपाल-सूत्रे । यस्य अधिमुक्ति न विद्यति बुद्ध-धर्म-गणे च न तस्य धिमुक्तिः । शिक्ष-व्रतेषु न तस्य धिमुक्तिः पापमतेस् तिर-पाय-मुखस्य ॥
स इतश् च्युतो मनु-जेषु कर्म-वशाद् अ-बुधो हि विमूढः । नरकेष्व् अथ तिर्य-गतीषु प्रेत-गतीषु च विन्दति दुष्खम् ॥

## लिधंसा
महानन्द

**** पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

## शास्त्रय् दसु

**अष्टमातृकापूजाविधिः**
प्. ६१ब्) घोषनी पादुकां ।। निस्थुरायै पादुकां ।। पवनांगी पादुकां ।।
उलोत्मिकायै पादुकां ।। भीषनायै पादुकां ।। महानन्दायै पादुकां ।।
ज्वालामुखी पादुकां ।। थ्वतेनं बलिः ।।
मयूरासनाय नमः ।।

**ऋग्वेदः सूक्तं ३.५३**
आकूत्यै त्वा कामाय त्वा ॥ इत्य् आह यथायजुर् एवैतत् किक्किटाकारं जुहोति किक्किटाकारेण वै ग्राम्याः पशवो रमन्ते प्रारण्याः पतन्ति यत् किक्किटाकारं जुहोति ग्राम्याणाम् पशूनां धृत्यै पर्यग्नौ क्रियमाणे जुहोति जीवन्तीम् एवैनाꣳ सुवर्गं लोकम् गमयति - तैसं ३.४.३.५
देवीभागवत ११.६.२१( कीकट में गर्दभ द्वारा रुद्राक्ष ढोने से शिव लोक प्राप्ति का कथन ), स्कन्द ४.२.९८.७६ ( महानन्द विप्र का कीकट देश में कुक्कुट बनने का वृत्तान्त ),
३.५३.१९ शिंशपाशब्दस्य व्याख्या

**कल्पवृक्षः**
वगलितरोषप्रीतिसंप्रीतस्या किञ्चिश्चिन्तनमेव कीर्तनं नवनव 
भावाभासेषु चौदासीन्यमेवास्य महालाभो तीता पर 
चर्चकस्यापि बीजयुगस्य स महानन्दं पुनज्पुनस्तस्यामेव 
परोदयवन्यां मातृकायां स्वपद एवसमनुसन्धान परतया 
समावर्तनमेवा विच्छिन्न प्रवाहरसनिर्भरो

**कुब्जिकामततन्त्रम्**
श्रीभैरव उवाच
साधु साधु महाभागे महानन्दविधायिनि  ।
पृच्छितं यत्त्वया वाक्यमत्यद्भुतमनामयम्  ॥ १.४४ ॥

## लिधंसा
निंथौखं

**निंथौखं** (अंग्रेजी भाय:Ningthoukhong), भारतयागु मणिपुर राज्ययागु  बिष्णुपुर जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
बिष्णुपुर

**बिष्णुपुर** (अंग्रेजी भाय:Bishnupur), भारतयागु मणिपुर राज्ययागु  बिष्णुपुर जिल्लायागु सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
मैरां

**मैरां** (अंग्रेजी भाय:Moirang), भारतयागु मणिपुर राज्ययागु  बिष्णुपुर जिल्लायागु सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ७६६&nbsp;मिटर (२५१३&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
कोय़ाक्ता

**कोय़ाक्ता** (अंग्रेजी भाय:Kwakta), भारतयागु मणिपुर राज्ययागु  बिष्णुपुर जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या

## स्रोत
१ एस् जी एम

**१ एस् जी एम** (अंग्रेजी भाय:1 SGM), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  गंगानगर जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
ए.थिरुमुरुगन्पून्डी

**ए.थिरुमुरुगन्पून्डी** (अंग्रेजी भाय:A.Thirumuruganpoondi), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
अष्टाध्यायी

**अष्टाध्यायी** संस्कृत व्याकरण महर्षि पाणिनी यु छगु सिक्क प्राचीन ग्रंथ (५०० ई पू)  खः गुकिलि संस्कृत व्याकरण यु सूत्र तेगु व्याख्या याना तगु दु।
## पिनेयागु स्वापूतः
*'s ''Ashtadhyayi'' in ITRANSliteration and देवनागरी लिपि
*Software based on 's Sanskrit Grammar
*Mendeleev and the Periodic Table of Elements in the :en:ArXiv.org e-print archive

## छ्येलेज्या
* दसु — वर्गः:**अष्टाध्यायी**। 
* दसु — वर्गः:**अष्टाध्यायी**। 

## लिधंसा
विष्णुपुर

**विष्णुपुर** (अंग्रेजी भाय:Bishnupur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  दक्षिण नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु  सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६&nbsp;मिटर (१९&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
आम्बालियसन्

**आम्बालियसन्** (अंग्रेजी भाय:Aambaliyasan), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  महासेना जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
आरामभान्डा

**आरामभान्डा** (अंग्रेजी भाय:Aarambhada), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  जामनगर जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
अभयपुरी

**अभयपुरी** (अंग्रेजी भाय:Abhayapuri), भारतयागु आसाम राज्ययागु  बोंगइगांव जिल्लायागु सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३६&nbsp;मिटर (११८&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
अबिरामम्

**अबिरामम्** (अंग्रेजी भाय:Abiramam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  रामनाथपुरम् जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४१&nbsp;मिटर (१३४&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
अबु रोड

**अबु रोड** (अंग्रेजी भाय:Abu Road), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  सिरोही जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
अचबल

**अचबल** (अंग्रेजी भाय:Achabal), भारतयागु जम्मू व कश्मिर राज्ययागु  अनन्तनाग जिल्लायागु सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
अलचपुर

**अलचपुर** (अंग्रेजी भाय:Achalpur), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  आम्रभाटी जिल्लायागु सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३६९&nbsp;मिटर (१२१०&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
अचमपुन्दुर

**अचमपुन्दुर** (अंग्रेजी भाय:Achampudur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  तिरुनेलभेली जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
अबोहर

**अबोहर** (अंग्रेजी भाय:Abohar), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  फिरोजपुर जिल्लायागु सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १८०&nbsp;मिटर (५९०&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
अछल्दा

**अछल्दा** (अंग्रेजी भाय:Achhalda), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  औरैया जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
अछ्नेरा

**अछ्नेरा** (अंग्रेजी भाय:Achhnera), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  आग्रा जिल्लायागु सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १६७&nbsp;मिटर (५४७&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
अचिपट्टी

**अचिपट्टी** (अंग्रेजी भाय:Achipatti), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
अदलज

**अदलज** (अंग्रेजी भाय:Adalaj), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  गान्धीनगर जिल्लायागु  सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६८&nbsp;मिटर (२२३&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
वाल्वैथनकोश्ठम

**वाल्वैथनकोश्ठम** (अंग्रेजी भाय:Valvaithankoshtam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कन्याकुमारी जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वनस्थली

**वनस्थली** (अंग्रेजी भाय:Vanasthali), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  तोंक जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वन्दलुर

**वन्दलुर** (अंग्रेजी भाय:Vandalur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कान्चीपुरम जिल्लायागु  सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५०&nbsp;मिटर (१६४&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
वन्‍दवासी

**वन्‍दवासी** (अंग्रेजी भाय:Vandavasi), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  तिरुभनमलाई जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ७४&nbsp;मिटर (२४२&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## लिधंसा


पुचः:तिरूवण्‍णामलई जिल्ला
अदारी

**अदारी** (अंग्रेजी भाय:Adari), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  मौ जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वनिपुथुर

**वनिपुथुर** (अंग्रेजी भाय:Vaniputhur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  इरोद जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
आचारीपालम्

**आचारीपालम्** (अंग्रेजी भाय:Acharipallam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कन्याकुमारी जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वनवादी (सदाशिवगढ)

**वनवादी (सदाशिवगढ)** (अंग्रेजी भाय:Vanvadi (Sadashivgad)), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  सतारा जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वपरल

**वपरल** (अंग्रेजी भाय:Vaparala), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  कुद्दपह जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वापि आइ एन् ए

**वापि आइ एन् ए** (अंग्रेजी भाय:Vapi INA), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  भल्साद जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वापि

**वापि** (अंग्रेजी भाय:Vapi), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  भल्साद जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वाराम

**वाराम** (अंग्रेजी भाय:Varam), भारतयागु केरला राज्ययागु  कन्नुर जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वाराणासी

**वाराणासी** (अंग्रेजी भाषा:Varanasi), भारतया उत्तर प्रदेश राज्यया वाराणासी जिल्लाया छगू छाउनी सहर खः।


Benares-56-Gangesufer-Bueffel-1976-gje.jpg
Benares-20-badende Hindus-1976-gje.jpg
Benares-28-Weise am Ganges-1976-gje.jpg
Benares-34-Boote-Palaeste am Gangesufer-1976-gje.jpg
Benares-42-Badende-Sonnenschirme-1976-gje.jpg
Benares-48-Manikarnika Ghat-Verbrennungsplatz-1976-gje.jpg
Benares-02-Schminke-1976-gje.jpg
Benares-08-Rikschafahrer-1976-gje.jpg


## भूगोल
थ्व थाय्‌या अक्षांश व देशान्तर  ख। थ्व थाय्‌या जा ७७&nbsp;मिटर (२५२&nbsp;फिट) दु।

## जनसंख्या
थ्व नगरया जनसंख्या १७,२४६ दु। 

## लिधंसा


पुचः:वाराणासी जिल्ला
वाराप्पुझा

**वाराप्पुझा** (अंग्रेजी भाय:Varappuzha), भारतयागु केरला राज्ययागु  इर्नाकुलम जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वर्च

**वर्च** (अंग्रेजी भाय:Varca), भारतयागु गोवा राज्ययागु  दक्षिण गोवा जिल्लायागु  सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ०&nbsp;मिटर (०&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
वरदराजनपेट्टै

**वरदराजनपेट्टै** (अंग्रेजी भाय:Varadarajanpettai), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  अरियालुर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वसाइ

**वसाइ** (अंग्रेजी भाय:Vasai), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४&nbsp;मिटर (१३&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
वसन्तनगर

**वसन्तनगर** (अंग्रेजी भाय:Vasantnagar), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  यभटमाल जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वासणा (बोरसद)

**वस्न बोर्सद आइ एन् ए** (अंग्रेजी भाय:Vasna Borsad INA), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  आनन्द जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वस्त्रल्

**वस्त्रल्** (अंग्रेजी भाय:Vastral), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  अहमदाबाद जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वारतेज

**वारतेज** (अंग्रेजी भाय:Vartej), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  भावनगर जिल्लायागु  सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २९&nbsp;मिटर (९५&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
वासुदेवनल्लुर

**वासुदेवनल्लुर** (अंग्रेजी भाय:Vasudevanallur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  तिरुनेलभेली जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १७८&nbsp;मिटर (५८३&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
भथिरायरुप्पु

**भथिरायरुप्पु** (अंग्रेजी भाय:Vathirairuppu), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  विरुधुनगर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भझक्कल

**भझक्कल** (अंग्रेजी भाय:Vazhakkala), भारतयागु केरला राज्ययागु  इर्नाकुलम जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वेदपट्टि

**वेदपट्टि** (अंग्रेजी भाय:Vedapatti), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वेदरनयम

**वेदरनयम** (अंग्रेजी भाय:Vedaranyam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  नागपट्टिनम जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वीरागनुर

**वीरागनुर** (अंग्रेजी भाय:Veeraganur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  सालेम जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वीरभद्र

**वीरभद्र** (अंग्रेजी भाय:Veerbhadra), भारतयागु उत्तराञ्चल राज्ययागु  देहरादून जिल्लायागु सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भेहिकल फ्याक्ट्री जबलपुर

**भेहिकल फ्याक्ट्री जबलपुर** (अंग्रेजी भाय:Vehicle Fac. Jabalpur), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  जबलपुर जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वेजलपुर

**वेजलपुर** (अंग्रेजी भाय:Vejalpur), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  अहमदाबाद जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १३३&nbsp;मिटर (४३६&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
वेल्लन्कन्नि

**वेल्लन्कन्नि** (अंग्रेजी भाय:Velankanni), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  नागपट्टिनम जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
२००१ की census मे पाया गया है की वेलंकन्नी मे कुल जनसँख्या १०,१४४ थी जिसमे ४८% पुरुष और ५२% महिलाये थी। १२% जनसँख्या ६ साल के अंदर है।
## स्रोत

## Gallery


Vailankanni_Basilica1.jpg|Velankanni Church - Front View
VeilankanniChurchExtn.jpg|Velankanni Basilica - Extension - Fron View
VelankanniPanorama.jpg|Veilankanni Basilica - A Panoramic Side View - Church and Church Extension seen at a stretch
Main-Church-Left-Side-View-Veilankanni.JPG|Veilankanni Basilica - Left side view
Main-Church-Righjt-Side-View-Veilankanni.JPG|Veilankanni Basilica - Right side view
Church of Our Lady of Health at dusk.jpg|Veilankanni Basilica at Dusk
VeilankanniPond.JPG|Veilankanni Church Pond
Holy path Vailankanni.jpg|Pilgrims walking on their knees towards the Pond
VeilankanniAdorationCenter.jpg|Veilankanni - Adoration Center
Vailankanni Basilica.JPG|Velankanni Basilica
Naduthittu-Church-Veilankanni.JPG|Chappel in Nadu Thittu where Mother Mary appeared for the first time
St-Sebastin-Chappel-Veilankanni.JPG|A Chappel for St Sebastin at Velankanni
Velankanni-Office-Priest.jpg|Velankanni Church Office housing office, priest residence and a shop
भेलुर

**भेलुर** (अंग्रेजी भाय:Velur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  नमक्काल जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १३१&nbsp;मिटर (४२९&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
वेंगुर्ल

**वेंगुर्ल** (अंग्रेजी भाय:Vengurla), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  सिन्धुदुर्ग जिल्लायागु सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ११&nbsp;मिटर (३६&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
वेंकटगिरि

**वेंकटगिरि** (अंग्रेजी भाय:Venkatagiri), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  नेल्लोर जिल्लायागु  सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४२६&nbsp;मिटर (१३९७&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
भेल्लोत्तम्परप्पु

**भेल्लोत्तम्परप्पु** (अंग्रेजी भाय:Vellottamparappu), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  इरोद जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वेंकटपुरा

**वेंकटपुरा** (अंग्रेजी भाय:Venkatapura), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  उत्तर कन्नड जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वेनमनद

**वेनमनद** (अंग्रेजी भाय:Venmanad), भारतयागु केरला राज्ययागु  थ्रिस्सुर जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वेन्नन्थुर

**वेन्नन्थुर** (अंग्रेजी भाय:Vennanthur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  नमक्काल जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भेपगुन्टा

**भेपगुन्टा** (अंग्रेजी भाय:Vepagunta), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  विसाखपट्नम जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भेप्पथुर

**भेप्पथुर** (अंग्रेजी भाय:Veppathur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  थंजभुर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वेट्टवलम्

**वेट्टवलम्** (अंग्रेजी भाय:Vettavalam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  तिरुभनमलाई जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २११&nbsp;मिटर (६९२&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## लिधंसा


पुचः:तिरूवण्‍णामलई जिल्ला
विचाराबाद

**विचाराबाद** (अंग्रेजी भाय:Vicarabad), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  रंगरेड्डि जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विदिशा

**विदिशा** (अंग्रेजी भाय:Vidisha), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  विदिशा जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४२४&nbsp;मिटर (१३९१&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
विद्याविहार

**विद्याविहार** (अंग्रेजी भाय:Vidyavihar), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  झुन्झुनुन् जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
वर्किलम्बि

**वर्किलम्बि** (अंग्रेजी भाय:Verkilambi), भारतया तमिलनाडु राज्यया कन्याकुमारी जिल्लाया छगू पञ्चायत-शासित नगर ख।

## जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या १७९८२ दु। 

## लिधंसा
विजयीगढ

**विजयीगढ** (अंग्रेजी भाय:Vijaigarh), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  अलिगढ जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विजालपोर

**विजालपोर** (अंग्रेजी भाय:Vijalpor), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  नभसरी जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विजय पुर

**विजय पुर** (अंग्रेजी भाय:Vijay Pur), भारतयागु जम्मू व कश्मिर राज्ययागु  जम्मु जिल्लायागु सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विजयवाडा

**विजयवाडा** (अंग्रेजी भाय:Vijayawada), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  कृष्ण जिल्लायागु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १२&nbsp;मिटर (३९&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
विकासनगर

**विकासनगर** (अंग्रेजी भाय:Vikasnagar), भारतयागु उत्तराञ्चल राज्ययागु  देहरादून जिल्लायागु सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विक्रमसिंहपुरम्

**विक्रमसिंहपुरम्** (अंग्रेजी भाय:Vikramasingapuram), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  तिरुनेलभेली जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २००&nbsp;मिटर (६५६&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
विजयपुर

**विजयपुर** (अंग्रेजी भाय:Bijayapur), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे610खा छेँ दु।

## जनसंख्या
## स्रोत
विजयपुरी

**विजयपुरी** (अंग्रेजी भाय:Vijayapuri), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  इरोद जिल्लायागु  सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३०३&nbsp;मिटर (९९४&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
विलन्गुडी

**विलन्गुडी** (अंग्रेजी भाय:Vilangudi), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  मदुराय जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विलन्कुरिचि

**विलन्कुरिचि** (अंग्रेजी भाय:Vilankurichi), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विलपक्कम्

**विलपक्कम्** (अंग्रेजी भाय:Vilapakkam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  भेल्लोर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विलथिकुलम्

**विलथिकुलम्** (अंग्रेजी भाय:Vilathikulam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  तूथुकुडी जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भिलभुर

**भिलभुर** (अंग्रेजी भाय:Vilavur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कन्याकुमारी जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भिल्लीअपल्ली

**भिल्लीअपल्ली** (अंग्रेजी भाय:Villiappally), भारतयागु केरला राज्ययागु  कोझिकोडे जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विनुकोन्दा

**विनुकोन्दा** (अंग्रेजी भाय:Vinukonda), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  गुन्टुर जिल्लायागु  सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ७५&nbsp;मिटर (२४६&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
विरामगाम

**विरामगाम** (अंग्रेजी भाय:Viramgam), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  अहमदाबाद जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३२&nbsp;मिटर (१०४&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत
विरार

**विरार** (अंग्रेजी भाय:Virar), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु सहर खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ११&nbsp;मिटर (३६&nbsp;फिट)।

## जनसंख्या

## स्रोत
विराटनगर

**विराटनगर** (अंग्रेजी भाय:Viratnagar), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  जयपुर जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विरुद्धचलम्

**विरुद्धचलम्** (अंग्रेजी भाय:Virudhachalam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  कड्डालोर जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विरुपाक्षिपुरम्

**विरुपाक्षिपुरम्** (अंग्रेजी भाय:Virupakshipuram), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  भेल्लोर जिल्लायागु  सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विशाखपट्टणम्

**विशाखपट्नम्** (अंग्रेजी भाय:Visakhapatnam), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  विसाखपट्नम जिल्लायागु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
विश्रामपुर

**विश्रामपुर** (अंग्रेजी भाय:Bishrampur), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1397खा छेँ दु।

## जनसंख्या
## स्रोत
विश्वनाथम्

**विश्वनाथम्** (अंग्रेजी भाय:Viswanatham), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु  विरुधुनगर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भित्तल उद्योगनगर आइ एन् ए

**भित्तल उद्योगनगर आइ एन् ए** (अंग्रेजी भाय:Vitthal Udyognagar INA), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  आनन्द जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भिता

**भिता** (अंग्रेजी भाय:Vita), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  संग्ली जिल्लायागु सहर खः।

## जनसंख्या
## स्रोत
भ्यार

**भ्यार** (अंग्रेजी भाय:Vyara), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  सुरत जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६९&nbsp;मिटर (२२६&nbsp;फिट)। 

## जनसंख्या
## स्रोत