कार्दियोलजि

**कार्दियोलजि** धाःगु नुगःया ल्वय् सीकिगु चिकित्साया ख्यः ख। थ्व ख्यलय् नुगः व भास्कुलर सिस्तमया सीकेज्या जुइ। थ्व ख्यःया थीथी कचा दु, दसु- इलेक्त्रोफिजिओलजि, इन्तर्भेन्सन कार्दियोलजि, पेदियात्रिक कार्दियोलजि आदि। 

## ल्वय्‌त
कार्दियोलजिं स्वयेगु व लंकिगु छुं ल्वय् थ्व कथं दु-
### करोनरी सर्कुलेसन (coronary circulation)या ल्वय्

नुगःया कोषय् हि थ्यंकिगु हि धोंतेगु प्रणालीयात करोनरी सर्कुलेसन धाइ। थ्व प्रणालीइ थीथी ल्वय् वयेफु। 
; एक्युत करोनरी सिन्द्रम (ACS) : मायोकार्दियल इन्फार्क्सन नाप स्वापू दूगु लक्षणतेत बियातःगु नां।  
; अन्जाइना पेक्तोरिस: नुगलय् हि मगाना नुगःपा स्याइगु, अन्जाइनाया शाब्दिक अर्थ "नुगःपा स्याइगु" ख। 
; एथेरोस्क्लेरोसिस: एथेरोस्क्लेरोसिसय् हि संकिगु आर्तरीया अंगलय् दाः थाना आर्तरीया अंगः तःफि जुया वै। करोनरी आर्तरीया एथेरोस्क्लेरोसिसं करोनरी हार्त दिजिज जुइ। 
; करोनरी हार्त दिजिज: करोनरी हि सर्कुलेसननाप स्वापू दूगु ल्वय्‌तेगु मंका नां।
; मायोकार्दियल इन्फार्क्सन: करोनरी सर्कुलेसन छुं कारणं पनाः नुगःया कोषय् हि मथ्यना नुगःकोष सिना वनिगु अवस्था। थुकियात साधारन भासय् "हार्त एत्याक" नं धाइ।
; रिस्तेनोसिस: तःह्वः याये धुंकूगु करोनरी आर्तरी हानं चि-ह्व जुइगु अवस्था।

### कार्दियाक अरेस्त

नुगः भारा-भारा मिनिगु छगू ताल दु। थ्व ताल स्यंसा नुगलं थःगु ज्या यायेफैमखु। नुगलं थःगु हि संकिगु ज्या याये मफैगु अवस्थायात कार्दियाक अरेस्त धाइ। कार्दियाक् अरेस्त थी-थी कारनं जुइफु।  
; असिस्तोली ("flatline") : नुगलय् जुयाच्वनेमाःगु इलेक्त्रिकल ज्या मजुइगु अवस्थायात असिस्तोली धाइ। थ्व अवस्थाय् इलेक्त्रोकार्दियोग्रामय् छ हाकः ग्वतुलाच्वंगु ध्वः जक खनेदै। अथेजूगुलिं थुकियात फ्ल्यातलाइन नं धाइ। 
; पल्स्‌लेस इलेक्त्रिकल एक्तिभिति (PEA) : इलेक्त्रोकार्दियोग्रामय् पल्स दयेमाःगु रिदम दयाः नं पल्स मदयाच्वंगु अवस्थायात पल्स्‌लेस इलेक्त्रिकल एक्तिभिति धाइ। 
; पल्स्‌लेस् भेन्त्रिकुलार त्याकिकार्दिया: Pulseless ventricular tachycardia (VT) Is one classification of VT such that no pulse is felt because of an ineffective cardiac output which causes cardiac arrest.
; सदन कार्दियाक देथ: Sudden cardiac death is a concept of natural death rather than a specific medical condition.  There are several causes of sudden cardiac death and it is distinct from cardiac arrest.
; भेन्त्रिकुलर फिब्रिलेसन: भेन्त्रिकलया फिब्रिलेसन जुया नुगलं थःगु ज्या यायेमफूगु अवस्था। 

कार्दियाक अरेस्तया निंतिं कार्दियोपल्मोनरी रिसस्सितेसन (CPR) व दिफिब्रिलेसन यायेछिं।

### मायोकार्दियमया ल्वय्

; कार्दियोमायोप्याथी: मायोकार्दियमया ल्वय्।
:; इस्केमिक कार्दियोमायोप्याथी : करोनरी आर्तरी ल्वचं कार्दियोमायोप्याथी जुइगु अवस्था
:; नन-इस्केमिक कार्दियोमायोप्याथी : इस्केमिया स्वया मेगु कारणं जुइगु कार्दियोमायोप्याथी
::; एमिलोइद कार्दियोमायोप्याथी: एमिलोइदोसिसं जुइगु कार्दियोमायोप्याथी
::; हाइपरत्रफिक कार्दियोमायोप्याथी (HCM) : नुगःया हाइपरत्रफीं जुइगु कार्दियोमायोप्याथी।
:::; हाइपरत्रफिक अब्स्त्रक्तिभ कार्दियोमायोप्याथी (HOCM) (Idiopathic hypertrophic subaortic stenosis (IHSS)) :
::; दाइलेतेद कार्दियोमायोप्याथी : नुगः दाइलेत जुया जुइगु कार्दियोमायोप्याथी। 
:::; अल्कोहलिक कार्दियोमायोप्याथी : अल्कोहल अप्व छ्येला जुइगु कार्दियोमायोप्याथी। 
:::; त्याकिकार्दिया इन्द्युस्द् कार्दियोमायोप्याथी : A type of dilated cardiomyopathy caused by chronic tachycardia.
:::; ताकोसुबो कार्दियोमायोप्याथी (Transient apical ballooning, stress-induced cardiomyopathy) : A type of dilated cardiomyopathy caused by a sudden temporary weakening of the myocardium.
::; एरिद्मोजेनिक राइत भेन्त्रिकुलर दिस्प्लेसिया (Arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy) : Cardiomyopathy caused by a genetic mutation of the desmosomes that connect myocytes.
::; रेस्त्रिक्तिभ कार्दियोमायोप्याथी : Cardiomyopathy caused by excessive rigidity of the heart.
; हार्त फेलुअर : नुगलं म्हयात माःगु रुपय् हि संकेमफूगु अवस्था।
:; कोर पल्मोनाले 
; भेन्त्रिकुलर हाइपरत्रफी: नुगःया भेन्त्रिकलया हाइपरत्रफी। 
:; लेफ्त भेन्त्रिकुलर हाइपरत्रफि : Hypertrophy of the left ventricle.
:; राइत भेन्त्रिकुलर हाइपरत्रफि : Hypertrophy of the right ventricle.
; नुगःया प्राइमरी त्युमर : Tumors that arise initially in the heart and not from elsewhere in the body.
:; मिक्सोमा: नुगलय् खनिगु त्युमरय् दकलय् सामान्य।
; मायोकार्दियल रप्चर: A gross structural failure of the heart.  Commonly a result of myocardial infarction.

### पेरिकार्दियमया ल्वय्

नुगःयात निभः अंगः दूगु छता भुंसा भुनातै। थ्व भुंसायात पेरिकार्दियम धाइ। थ्व भुंसाया पिनेया भाग छासे च्वनि गुकियात फाइब्रस पेरिकार्दियम धाइ धाःसा नुगः नापंया अंगः पेचुसे च्वनि व थुकियात सिरस पेरिकार्दियम धाइ। पेरिकार्दियमय् जुइफूगु छुं ल्वय् थ्व कथं दु-

; कन्स्त्रिक्तिभ पेरिकार्दाइतिस : पेरिकार्दियम मनाः नुगः चकने मबीगु अवस्था। 
; पेरिकार्दियल इफ्युजन : पेरिकार्दियमय् असाधारण रुपय् ति जानावैगु अवस्था।
; कार्दियाक तेम्पोनाद : पेरिकार्दियमय् ति जाना नुगःया ज्या पनिगु अवस्था।
; पेरिकार्दाइतिस : पेरिकार्दियल मनावैगु अवस्था अर्थात पेरिकार्दियमया इन्फ्लामेसन। 

### नुगःया भाल्भतेगु ल्वय्

नुगलय् हि छगू हे दिशाय् बाहा वंकेत प्यता भाल्भ दयाच्वनि। थन्याःगु भाल्भं हि बाहा ल्युने वनिगु पने मफुसा उकियात रिगर्जितेसन वा इन्सफिसियन्सि धाइ धाःसा भाल्भ चिप्वा जुया हि न्ह्यःनेया दिशाय् बाहा वने मफैगु अवस्थायात स्तेनोसिस धाइ। 

; एओर्तिक भाल्भ: एओर्तिक भाल्भ लेफ्त भेन्त्रिकल व एओर्ताया दथुइ दयाच्वनि। थ्व भाल्भया ल्वय् थ्व कथं दु- 
:; एओर्तिक रिगर्जितेसन / एओर्तिक इन्सफिसियन्सि : एओर्तिक भाल्भय् संरचनात्मक समस्या दै गुकिलिं याना एओर्ताया हि लेफ्त भेन्त्रिकलय् लिहां वै। 
:; एओर्तिक स्तेनोसिस: एओर्तिक भाल्भ चायेबिलय् दयाच्वनिगु ह्वः चिह्वः जुया भाल्भं म्हो मात्राय् जक्क हि बाहावनेफै। 
:; Aortic valve replacement: Replacement of the aortic valve due to aortic regurgitation, aortic stenosis, or other reasons.
:; Aortic valve repair: Repair, instead of replacement, of the aortic valve.
::; Aortic valvuloplasty: Repair of the valve by using a balloon catheter to force it open.
; Mitral valve: Disorders and treatments of the mitral valve that separates the left atrium and left ventricle.
:; Mitral valve prolapse: Prolapse of the mitral valve into the left atrium during ventricular systole.
:; Mitral regurgitation / mitral insufficiency : Deficiency of the mitral valve that permits regurgitation from the left ventricle into the left atrium.
:; Mitral stenosis: Narrowing of the mitral valve opening that reduces blood flow through the valve.
:; Mitral valve replacement: Replacement of the mitral valve due to mitral regurgitation, mitral stenosis, or other reasons.
:; Mitral valve repair: Repair, instead of replacement, of the mitral valve.
::; Mitral valvuloplasty: Repair of the valve by using a balloon catheter to force it open.
; Pulmonary valve: Disorders of the pulmonary valve that separates the right ventricle and pulmonary artery.
:; Pulmonary regurgitation / pulmonary insufficiency : Deficiency of the pulmonary valve that permits regurgitation from the pulmonary artery into the right ventricle.
:; Pulmonic stenosis: Narrowing of the pulmonary valve opening that reduces blood flow through the valve.
; Tricuspid valve: Disorders of the tricuspid valve that separates the right atrium and right ventricle.
:; Tricuspid regurgitation / tricuspid insufficiency : Deficiency of the tricuspid valve that permits regurgitation from the right ventricle into the right atrium.

### बुइबिलय् (कन्जेनाइतल) नुगः अवस्था

बुइबिलय् दयाच्वनिगु नुगःया संरचनात्मक ल्वय्‌तेत कन्जेनाइतल हार्त दिफेक्त (Congenital heart defect) धाइ।
; एत्रियल सेप्तल दिफेक्त: इन्त्राएत्रियल सेप्तमया ल्वय् 
; बाइकस्पिद एत्रियल भाल्भ: Formation of two valve leaflets in the aortic valve instead of three leaflets.
; हाइपोप्लास्तिक लेफ्त हार्त सिन्द्रम: Defect in the development of the left heart such that it is hypoplastic (under developed).
; पेतेन्त दक्तस आर्तेरियोसस् (PDA) : Failure of the ductus arteriosus to close on birth.
; पेतेन्त फोरामेन ओभेल (PFO) : An atrial septal defect in that the foramen ovale fails to close at birth.
; पर्सिस्तेन्त त्रङ्कस आर्तेरियोसस् : Defect in that the truncus arteriosus fails to divide.
; फेलतया तेत्रालजि: Set of four anatomical abnormalities: pulmonary stenosis, overriding aorta, ventricular septal defect, and right ventricular hypertrophy.
; त्रान्स्पोजिसन् अफ ग्रेत भेसल्स् (TGV) : Abnormal spatial arrangement of the great vessels (superior vena cava, inferior vena cava, pulmonary arteries, pulmonary veins, and aorta).
; भेन्त्रिकुलर सेप्तल् दिफेक्त: Defect in the ventricular septum that permits blood flow between ventricles.

### हि धों (ब्लद भेसल)या अवस्था

; एथेरोस्क्लेरोसिस : कोलेस्तेरोल व म्याक्रोफेजं याना आर्तरीया अंगः तफि जुइगु अवस्था 
; एन्युरिजम: आर्तरी बेलुन थें ग्वाराचिना वैगु अवस्था 
; एओर्ता धाःगु दकलय् मू आर्तरी ख। एओर्ताया छुं ल्वय् थ्व कथं दु-
:; एओर्ताया कोआर्क्तेसन: एओर्ता दक्तस आर्तेरियोसस्/लिगामेन्तम् आर्तेरियोसम्‌य् चिह्वः जुइगु अवस्था।
:; एओर्तिक दिसेक्सन: एओर्ताया बः बाना वंसें बःतेगु दथुइ हि वनिगु अवस्था। 
:; एओर्तिक एन्युरिजम: एओर्ताया एन्युरिजम्।
; करोतिद् आर्तरीया ल्वय्:
:; करोतिद आर्तरी स्तेनोसिस्: करोतिद् आर्तरीया ह्वः चिप्वा जुइगु; साधारनकथं एथेरोस्क्लेरोसिसं याना। 
:; करोतिद् आर्तरी दिसेक्सन्: करोतिद् आर्तरीया बः बाया उकिया दुने हि दैगु
; दिप भेन थ्रम्बोसिस् (DVT): दिप भेन्‌य् थ्रम्बस् दयावैगु। 
:; यात्रीतेगु त्रम्बोसिस्: फय्‌खतय् ताःहाकः ईतक्क च्वनिबिलय् जुइगु DVT।
; भेरिकोज भेन: भेनया भाल्भं ज्या मयाइबिलय् भेन तग्वारा जुया वैगु अवस्था।
; भास्कुलाइतिस: ब्लद भेसलया इन्फ्लामेसन।

## स्वयादिसँ
* मायोकार्दियल इन्फार्क्सन