वित्त

**वित्त**  मौद्रिक स्रोत व ध्यबा, मुद्रा, सम्पत्ति व लायबिलितिया ख्यः व थ्व ख्यःया सीकेज्या ख। अध्ययनया विषयया रुपय्, व्यापार प्रशासनया छगू ख्यःया कथं थ्व विषयय् छगू संगठनया लक्ष्य प्राप्त यायेत स्रोतया योजना, संगठन, नेतृत्व व नियन्त्रणया अध्ययन याइ। वित्तीय प्रणालीइ वित्तीय गतिविधिया आधारय् थ्व अनुशासनयात व्यक्तिगत, कर्पोरेट, व सार्वजनिक वित्तय् बायेछिं।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु। 
 

## वित्तया ख्यः

वित्तय् व्यापक रुपं स्वंगु क्षेत्र दुथ्या: व्यक्तिगत वित्त, कर्पोरेट वित्त, व सार्वजनिक वित्त। थुपिं दुने थीथी गतिविधि व उप-विषयत दुथ्याः-मुख्यतः लगानी, जोखिम व्यवस्थापन, व परिमाणात्मक वित्त।

### व्यक्तिगत वित्त
thumb|सम्पत्ति व्यवस्थापन परामर्श—थन, वित्तीय सल्लाहकारं ग्राहकयात छगू उपयुक्त लगानी रणनीतिइ सल्लाह बी ।
व्यक्तिगत वित्त धइगु आधारभूत आवश्यकता पूवंकेत पर्याप्त रकम उपलब्ध जुइगु सुनिश्चित यायेत बजेट दयेकेगु अभ्यास ख। थ्व ख्यलय् पूँजीयात उचित स्तरया जोखिमय् जक तयेगु ज्या सुनिश्चित याइ। व्यक्तिगत वित्त दुने ब्वनेज्याया निंतिं पुलेगु, रियल इस्टेट व कार थेंज्याःगु टिकाउ सामानया वित्तपोषण/फाइन्यान्सिङ्ग, बीमा न्यायेगु, लगानी यायेगु, व अवकाशया निंतिं बचत यायेगु समावेश जुइ।  व्यक्तिगत वित्तय् ऋण वा मेमेगु ऋण दायित्व (debt obligations) पुलेगु ज्या नं दुथ्यायेफु। व्यक्तिगत वित्तया मू क्षेत्रत आय, खर्च, बचत, लगानी, व संरक्षणया रुपय् कायेगु या। वित्तीय योजना मानक बोर्डं (Financial Planning Standards Board) न्ह्यथनातःगु कथं क्वय् बियातःगु चरणं  सम्भावित सुरक्षित व्यक्तिगत वित्त योजनायात थुइकेत ग्वहालि याइ :

* अप्रत्याशित व्यक्तिगत झकापाखें सुरक्षा सुनिश्चित यायेत बीमा न्यायेगु;
* व्यक्तिगत वित्त व्यवस्थापनय् कर नीति, अनुदान, वा जरिवाना प्रभाव थुइकेगु;
* व्यक्तिगत वित्तीय अवस्थाय् ऋणया प्रभाव थुइकेगु;
* तःधंगु न्यायेज्या/खरिद (अटो, शिक्षा, छेँ)या निंतिं बचत योजना वा वित्तपोषण विकास यायेगु;
* आर्थिक अस्थिरताया वातावरणय् सुरक्षित वित्तीय भविष्यया योजना दयेकेगु;
* चेकिङ्ग बाय् बचत खातायात म्हसीकेगु;
* अवकाश बाय् मेगु दीर्घकालीन खर्चया निंतिं तयारी यायेगु । 

### कर्पोरेट फाइनान्स
कर्पोरेट फाइनान्सय् शेयरधनीतय्त फर्मया मू अप्वयेकेत व्यवस्थापकतय्सं याइगु ज्या, कोषया स्रोत व निगमया पूँजी संरचना, वित्तीय स्रोत विनियोजन यायेत छ्यलीगु उपकरण व विश्लेषणया बारेय् ज्या जुइ। कर्पोरेट वित्त सिद्धान्ततः व्यवस्थापकीय वित्त स्वया भिन्न जुइ। व्यवस्थापकीय वित्त दुने निगम जक्क स्वया सकल फर्मया वित्तीय व्यवस्थापनया अध्ययन जुइ। अथे जुसां थ्व नितांया अवधारणात सकल फर्मया वित्तीय समस्याय् लागू जुइ,  व थ्व क्षेत्रयात अनंलि प्रायः "व्यापारिक वित्त"या रुपय् म्हसीकि।

सामान्यतया, "कर्पोरेट वित्त" संस्थाया सम्पत्तिया मूल्य अधिकतम यायेगु, संस्थाया शेयर/स्तक, व शेयरथुवातय्त थुकिया रिटर्न, अथे हे जोखिम व नाफायात सन्तुलन यायेगु  *दीर्घकालीन* उद्देश्यलिसे स्वापू दु। थुकी  स्वंगू प्राथमिक लागा दुथ्याः :

# पूँजीगत बजेट : गुगु परियोजनाय् लगानी यायेगु धकाः ल्ययेगु—थन, मूयात पाय्छि कथं  निर्धारण यायेगु महत्वपूर्ण जुइ, छाय् धाःसा सम्पत्ति मूया निर्णयं "दयेकेगु वा स्यंकेगु (make or break)" ज्या यायेफु। 
# लाभांश नीति : "अतिरिक्त" धनराशिया छ्येलेज्या—थ्व धनराशियात व्यवसायय् पुनः लगानी यायेगु वा शेयरथुवातेत लित बीगु जुइ।
# पूँजी संरचना : छ्यलेगु कोषया मिश्रणय् निर्णय यायेगु—थन पूँजीया लागत बाय् ऋण-प्रतिबद्धता बाय् अप्तिमल क्यापितल मिक्स मालेगु कुतः जुइ। (थन लगानीकर्तातय्त सन्तुष्ट यायेत फर्मं गुलि पुंजी दयेकेमाः धकाः थुइकेगुलि ज्या दुथ्याः, नापं वेतेद कस्त अफ क्यापितल (WACC)यात म्हो यानाः कम्पनीया मूल्य अप्वइकेगु ज्या नं जुइ।)

[thumb|राष्ट्रपति [जोर्ज डबल्यु बुश|जर्ज डब्लु बुशं २००७ य् संघीय बजेटया खँय् न्ववानादिसें कांग्रेसपाखें ]]
सार्वजनिक वित्त धइगु सार्वभौम राज्य, उपराष्ट्रिय संस्था, व स्वापू दूगु सार्वजनिक निकाय वा निकायलिसे स्वापू दूगु वित्तया व्यवस्थापनयात धाइ । थुकी सामान्यतया सार्वजनिक संस्थायात लिच्वः लाकीगु लगानीया निर्णयया सम्बन्धय् दीर्घकालीन रणनीतिक दृष्टिकोण दुथ्याः ।  थ्व वित्त दुने दीर्घकालीन रणनीतिक ई सामान्यतया न्यादँ वा व स्वया अप्व ई दुथ्याइ।  सार्वजनिक वित्तया प्राथमिक स्वापू थथे दु : 

* सार्वजनिक क्षेत्रया संस्थायात माःगु खर्च म्हसीकेगु;
* उगु संस्थाया राजस्वया स्रोत (त) - करपाखें, व गैर-कर स्रोतपाखें निगुलिं म्हसीकेगु;
* बजेट दयेकेगु प्रक्रिया ;
* सार्वभौम ऋण जारी, वा सार्वजनिक निर्माण परियोजनाया निंतिं नगर बण्डया ज्या।

केन्द्रीय बैंकत (दसु संयुक्त राज्य अमेरिकाय् फेडरल रिजर्भ सिस्टम बैंकत, युरोपियन केन्द्रीय बैंक व बेलायतय् बैंक अफ इङ्गल्याण्ड) सार्वजनिक वित्तय् बल्लाःपिं कासामि ख। इमिसं अन्तिम चरणया ऋणदाताया रुपय् ज्या याइ नापं अर्थतन्त्रय् मौद्रिक व ऋणया अवस्थाय् तच्वःगु प्रभाव लाकी । 

### लगानि ब्यवस्थापन
thumb|कोरियन बुखँपौय् शेयरया मू धलखय् तयातःगु ।
लगानी व्यवस्थापन  लगानीकर्तातेगु हितया निंतिं निर्दिष्ट लगानी लक्ष्य पूवंकेत थी-थी सेक्युरितिजया व्यावसायिक सम्पत्ति व्यवस्थापन ख- विशेष यानाः शेयर व बण्ड, तर मेमेगु सम्पत्ति नं, गथेकि रियल इस्टेट, वस्तु व वैकल्पिक लगानी आदि थुकिलि दुथ्या। 

### जोखिम ब्यवस्थापन
जोखिम व्यवस्थापन, सामान्यतया, जोखिमयात गथे यानाः नियन्त्रण यायेगु व लाभया सम्भावनायात सन्तुलन यायेगु अध्ययन ख। थ्व ख्यलय् जोखिम मापन यायेगु व अनंलि उगु जोखिमयात ब्यवस्थापन यायेगु रणनीति दयेकेगु व कार्यान्वयन यायेगु प्रक्रिया जुइ। वित्तीय जोखिम व्यवस्थापन   धाःगु वित्तीय जोखिम विरुद्ध कर्पोरेट मूयात संरक्षण यायेगु अभ्यास ख, थव आपालं थीथी वित्तीय साधन छ्येला जोखिमया एक्सपोजरयात "हेज" याना यायेगु जुइ। थ्व ख्यःया ध्यान विशेष यानाः ऋण व बजार जोखिमय् केन्द्रित जुइ, नापं बैंकय् नियामक पूँजीया माध्यमं परिचालन जोखिमयात नं स्वयेगु जुइ।

### परिमाणात्मक वित्त
परिमात्रात्मक वित्तयात "गणितीय वित्त" नं धाइ- थ्व ख्यलय् थन्यागु वित्त ज्याखँत दुथ्याइ गन छगू परिष्कृत गणितीय मोडेल मालेफु  ।

## स्वया दिसँ
*अर्थशास्त्र

## लिधंसा

पुचः:वित्त