रेषा

**रेषा** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — वसाहोमं प्रयौति, रसं वा एतत् प्रयौति, स्वधितिना प्रयौति , एतेन हीत**रेषा**मङ्गानामवद्यति, तत् स्विदवदानं अकर् , अथो वज्रेणैवाहुतिम् अवरुन्धेङ्, यूष एतयान्वितं शमयति , ऊर्ग् वै रसो यूरू , र्जा वा एतद्रसेन पशुं समर्धयति , अथो यावान् एव पशुस्तस्मिन्त्संदधाति, पार्श्वेनापिदधाति ऊर्जः परिगृहीत्यै, हतो वा एष मृतोऽमुत्र भूतो , यत् पशुं संमृशति पुनरेवैनं संभावयति, हव्यं पूर्वं देवता गमयित्वाथ शरीरं अन्वारोहयितव्यं, इत्याहुर्यदाहुतीर् हुत्वा पशुं संमृशति हव्यं वा एतत् पूर्वं देवता गमयित्वाथ शरीरं अन्वारोहयति , अर्धऋचे जुहोति , इयं वा अर्धऋचो , असा अर्धऋचो , अन्तरेमे अन्तरिक्षम् , अन्तरिक्षम् इमाः प्रजाः, प्रजास्व् एव रसं दधाति, वनस्पतिं यजति, सोमो वै वनस्पतिः, सौमीरिमाः प्रजाः, प्रजास्व् एव रसं दधाति, प्राणापानौ वै पृषदाज्यं, आत्मा हवि , र्यत्पृषदाज्यं जुहोति , आत्मन् वा एतत् पशोः प्राणापानौ दधाति, दिग्योवि जुहोति , इमा एव दिशो रसेन व्युनक्ति, प्राचीमुत्तमां जुहोति, प्राचीमेव दिशं पुनरुपावर्तन्ते , अध्यूध्नीं होत्रे हरन्ति, वैश्वदेवो वै होता, वैश्वदेवीरिमाः प्रजा , ऊधः खलु वै प्रजा अनूपजीवन्ति, सर्वा एवैनाः पयस्विनीः करोति, गुदेनोपयजति, प्राणा वै गुदः, प्राणादधि प्रजाः प्रजायन्ते प्रजननाय, स्थविमत उपयजति, स्थविमतो हि प्रजाः प्रजायन्ते, यदणिमत उपयजेत् प्रजननं अपिहन्यात् , तस्मात् स्थविमत उपयजति , असंभिन्दन्नुपयजति प्राणानामसंभेदाय, यत् संभिन्द्यात् प्राणान्त्संभिन्द्यात् , यं द्विष्यात्तस्य संभिन्यायनत् , प्राणानस्य संभिनत्ति, नोपयज्यं , यदुपयजेत् प्राणानुपयजेत् , प्रमायुकः स्यात् , तदाहु , रुपयज्यं एव, प्रजननं वा उपयजो , अपि ह स प्रजायते य उपयजतीति आभारद्वाजे, ति ह स्माह शुचिवृक्षो गौपालायनः, किं तर्हि प्रजा आसन् यर्हि यज्ञो नानोपयड्भिरासीत् , न प्रजाः प्राजायन्त, नौषधयः फलं अगृह्णन् , यदा वाव यज्ञ उपयड्भिः समभवदथ प्रजाः प्राजायन्त , अथौषधयः फलं अगृह्णन् , एकादश प्रयाजा , एकादशानुयाजा, एकादशोपयज, स्तत् त्रयस्त्रिंशत् , त्रयस्त्रिंशद्देवता, स्ता एवास्यैताभिरभीष्टाः प्रीता भवन्ति , एतद्वा अस्य पशोरनर्वाग् इष्टोऽनभीष्टोऽभूत् , यास्य मात्रा तामेनं गमयति, स्वर्ग्यो वै सर्वः पशु , र्यदन्यत्राहवनीयाज्जुहुयादस्वर्ग्यः स्यात् , पशुश्रपणादग्निमाहरन्ति तेन स्वर्ग्यः सर्वः पशु , र्यत एव पूर्वमवादात्ततोऽपरं अवद्यति, तस्मात्समानाद् योनेर्नानारूपाः पशवः प्रजायन्ते, यज्ञो वै देवानामत्यने, दत्तं देवा उपयड्भिरप्यवपन्ननतिनेदाय, यदेता उपयजो भवन्ति यज्ञमेवैताभिरपिवपन्ति अनतिनेदाय, यदाथा वै पुरुषः प्रत्यङ् छिद्र एवं यज्ञः प्रत्यङ् छिद्र, स्तं देवा उपयड्भिरप्यदधुरछिद्रत्वाय, यदेता उपयजो भवन्ति यज्ञमेवैताभिरपिदधाति अछिद्रत्वाय। 
* दसु — ये केचार्वाचीनं एकादशिन्याः पशवस्तान् उत्तरं अर्धं यूपस्य नियुञ्ज्यात् , रौद्रा वै पशवो , अग्निर्विधृति , र्दक्षिणे हविर्धाने सोमं आसादयन्ति, तथास्य रुद्रः पशूननभिमानुको भवति, पात्रेषु वा अहमध्वर्युं चानध्वर्युं च विजानामी, ति ह स्माहारुण औपवेशिः, कति पात्राणी, ति पृछेत् , द्वादश पात्राणि , उपांशुसवनस्त्रयोदशम् , यत्तन् मीमांसन्ते, पात्रा३न्न पात्रा३म् इति, मीमांसन्ते हि त्रयोदशं मासं , मासा३न्न मासा इति, पञ्च प्रातःसवने पुरोडाशा , श्चत्वारो माध्यंदिने सवने, चत्वारस्तृतीयसवने, इतो वा एतां निरमिमीत प्रजापति, रात्मन एव, यत एवैतां निरमिमीत तदेतैरपिधीयते, देवाश्च वा असुराश्चास्पर्धन्त , आयतनवन्तोऽसुरा आसन्ननायतना देवा , इमे लोका असुराणामायतनं आसन् , ते देवाः संस्तंभं संस्तंभं पराजयन्त , अनायतना ह्यासन् , ते वै सवनानि एवायतनं अचायन् , तानि प्राविशन् , तानि नाध्रियन्त, ते वै पुरोडाशान् एव सवनानामायतनं अचायन् , तान् निरवपन् , तानि अध्रियन्त, ततो देवा अभवन् , परासुरास्, तद्य एवं वेदायतनवान् भवति, भवत्यात्मना, परास्य भ्रातृव्यो भवति, तस्मादनुसवनं पुरोडाशा निरुप्याः सवनानां धृत्यै, तस्मादनुसवनं पुरोडाशः प्राश्यः सोमपीथस्य धृत्यै, घृतं वै देवा वज्रं कृत्वा सोमं अघ्नन् , अभि खलु वा एतं घारयन्ति, यत् प्राश्नीयात् सोमपीथं हन्यात् , यन् न प्राश्नीयात् सोमपीथेन व्यृध्येत, यत्रानभिघृतं तत् प्राश्यः सोमपीथस्य धृत्यै, तन् न सूर्क्ष्यं , प्राश्य एव , इन्द्रो वै वृत्रमहन् , तन् न किं चनाधिनोत् , तं पुरोडाश एवाधिनोत् , तस्मात् पुरोडाशः प्राश्यः सोमपीथस्य धृत्यै, पञ्च प्रातःसवने पुरोडाशाः, पुरोडाशः परिवापो धानाः करंभः पयस्या, सा पुरोडाशपङ्क्ति , र्द्विनाराशँसाः प्रातःसवने, द्विनाराशँसा माध्यंदिने सवने , एकनाराशँसास्तृतीयसवने, सा नराशंसपङ्क्ति, स्त्रीणि सवनानि अवभृथो, अनुबन्ध्या सवनानां पञ्चमी, सा सवनपङ्क्ति , **रेषा** वै सा पङ्क्तिर् यामाहुर् ब्रह्मवादिनो ,। 
* दसु — न्यूना पञ्चाङ्गुलै **रेषा** प्रतिमा पूर्वमा नतः। 
* दसु — दीर्घ **रेषा** समोपेतो दक्षिणे सुषिरान्वितः ५६। 
* दसु — इत **रेषा** मयुग्मं स्यात् स्थूपिकाकीलाल्पनम्। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा