लेटिजिया बोनापार्ट

**मारिया-लेटिजिया बोनापार्ट** (née रामोलिनो; २४ अगस्त १७५० वा १७४९  – २ फेब्रुअरी १८३६)यात लेटिजिया बोनापार्टया नामं म्हसीकिगु या। वय्कः छम्ह कोर्सिक कुलीन मिसा व फ्रान्सया नेपोलियन प्रथमया मां ख। सम्राटया मांया हैसियतया कारणं वय्कःयात " Madame Mère " (फ्रान्सेली भासं "मय्जु मां")या उपाधि प्राप्त जुल।

सन् १७६४इ वय्कलं कार्लो बुओनापार्ट नाप इहिपा यानादिल, व निम्हसिया ८म्ह मस्त दत। सन् १७८५इ भाःत मदयेधुंका वय्कः क्रोसिकां फ्रान्सया मू भूभागय् झाल, गन वय्कःया काय् नेपोलियन लिपा फ्रान्सेली क्रान्तिया इलय् नांजाल। थः काय्या निंतिं समर्थनया छगू अडिग स्रोत, लेटिजिया न्हापांगु फ्रान्सेली साम्राज्यया इलय् फ्रान्सेली समाजय् छगू प्रमुख व प्रभावशाली पदय् च्वनादिल। वय्कःया थःगु बल्लाःगु चरित्रया निंतिं म्हस्यूम्ह वय्कलं थः काय्या जीवन व ज्याय् यक्व प्रभाव यानादिल।

साम्राज्यया अन्त्य धुंका, वय्कलं थःगु लिपाया दँ रोमय् एकान्तय् बिकादिल, पोप पायस ७या संरक्षणय् , फेब्रुअरी १८३६य् वय्कःया मृत्यु जुल।

## प्रारम्भिक जीवन
मारिया-लेटिजिया रामोलिनोया जन्म अजासिओ, कोर्सिकाय् जूगु खः, गुगु तत्कालीन गणतन्त्र जेनोआया छगू भाग खः। वय्कःया मांअबु जियोभानी जेरोनिमो रामोलिनो व एन्जेला मारिया पिएत्रा-सान्ता खः। सिभिल इन्जिनियरिङय् विशेषज्ञता दुम्ह सेना अधिकारी जियोभानीं अजासिओ ग्यारिसनया कमाण्ड याःगु खः।  रामोलिनो परिवार, लोम्बार्डीया निम्न-पदस्थ कुलीन वर्गया रुपय् कोर्सिकाय् २५० दँ न्ह्यःनिसें पलिस्था जुयाच्वंगु ख। 

लेटिजियां थःगु शिक्षा छेँय् हे कयादिल। वय्कःया शिक्षा मू रुपं घरेलु सीपय् केन्द्रित जुल, गुगु उगु युगया कोर्सिक मिसातय्गु निंतिं सामान्य खः।  ६ दँ दुबलय्, वय्कःया अबु मदये धुंका, वय्कःया मांम्हं सन् १७५७इ अजासिओय् जेनोइज नौसेनाय् स्विस अधिकारी फ्रान्ज फेश नाप इहिपा यात। थ्व इहिपाया लिच्वः कथं निम्ह मस्त बुइकल, गुकिलि लेटिजियाया सौतेनी किजा, भविष्यया कार्डिनल जोसेफ फेश नं ला।

## इहिपा व सन्तान
२ जुन १७६४ खुनु १४ दँ दुबलय् लेटिजियां अजासिओया १८ दँ दुम्ह कानूनया विद्यार्थी कार्लो बुओनापार्ट नाप इहिपा यात। कोर्सिकन कुलीन वर्गय् लाःगु बुओनापार्टपिंसं थःगु वंशावली झिंखुगु शताब्दीया सुरुइ तस्कनीं स्वानातःगु जुल। कार्लो, न्हापां पिसा विश्वविद्यालयय् कानून अध्ययन याःगु जुसां थःगु डिग्री पूवंकेगु त्वःता लेटिजियालिसे इहिपा यात। 

लेटिजिया प्वाथय् दत व मुक्कं झिंस्वम्ह मस्त बुइकल, गुकी ८म्ह ल्याम्ह तक म्वानाच्वन। वय्कःया तःधंम्ह काय् नेपोलियन सन् १७६५इ बुगु ख तर बुइधुंका छुं ई लिपा हे मन्त। थ्वयां लिपा, छम्ह मिसामचा बुल तर म्वात। वयां लिपा कार्लो रोम वन, गन वय्कलं वइगु निदँ बिकल। वय्कःया लिहां वयेवं, वय्कलं थःत गणतान्त्रिक नेता पास्क्वाले पाओली नापं स्वापू तयादिल व वय्कःया आंशिक सचिवया भूमिकाय् ज्या यानादिल। थ्व ईले लेटिजिया हाकनं गर्भवती जुल, अन्ततः जोसेफ (मूल नां ज्यूसेपे), ७ जनवरी १७६८य् बुइकल।

सन् १७६८इ जेनोआं औपचारिक रुपं थ्व टापुयात फ्रान्सयात लःल्हायेवं पाओलीया नेतृत्वय् कोर्सिक गुरिल्ला आन्दोलनं जेनोआ गणराज्यया विरुद्ध विद्रोह यात।  कार्लो व लेटिजिया, उबलय् १९ दँ दुम्ह व भविष्यया नेपोलियनया गर्भय् दुम्ह, पाओलीलिसे स्वापू तल व विद्रोहीत लिसे कोर्टेया लिक्कया पर्बतय् बिस्युं वन। वय्कलं स्वतन्त्रताया निंतिं संघर्षय् थः भाःतया लिक्क च्वना ल्वानादिल। सन् १७६९या मे लाय् पाओलि पराजित जुइवं निम्हं अजासिओय् लिहां वन । 

असम्प्सनया भ्वय् वा १५ अगस्ट १७६९ खुनु कासा बुओनापार्टे (बोनापार्ट छेँ) स्वया छगू मिनेट न्यासिवना थ्यनिगु अजासिओ क्याथेड्रलय् जूगु भेला (मास)य् ब्वति कायेगु झ्वलय् लेटिजिया प्रसवय् वन। किंवदन्ती कथं वय्कलं छेँय् हे लिभिङ रुमय् च्वंगु कार्पेटय् मचा बुइकल, गुकी इलियड व ओडिसीया युद्धया चित्रण दु।  थ्व न्हूम्ह मचाया नां वंगु दँय् मदुम्ह छम्ह ककाया सम्मानय् नेपोलियन तःगु खः।  न्हापांगु खुसिइ लेटिजियायात दुरु दयेकेत यायेत समस्या जुल, गुकिलिं यानाः वयात क्यामिला लाति नांयाम्ह छम्ह मिसायात सरोगेट मांया रुपय् ज्याय् तल।   लेटिजियां छम्ह जक नोकरयात तयादिल। मम्मुसिया क्याटेरिना नांयाम्ह थ्व मिसां छेँजःलिसे तलब मकासे च्वनाच्वन व नेपोलियनया जन्मया इलय् मिडवाइफया रुपय् ज्या यात। थ्व ईले लेटिजियां छेँया फुक्क ज्या यात धाःसा मम्मुकियां मस्तय्त स्वल। 

लेटिजिया व वय्कःया भाःत कार्लो न्हुगु टापुया सैनिक गभर्नर, चार्ल्स रेने, कोम्ते डी मार्बेउफ (Comte de Marbeuf) व इन्टेन्डेन्ट पदयाम्ह क्लाउड-फ्रान्कोइस बर्ट्रान्ड डी बुचेपोर्न नाप पासा जुल। इन्तेन्देन्तया कलाः इमि काय् लुइसया गडमदर ख। सन् १७७७इ मार्बेउफं कार्लोयात भर्साइय् कोर्सिकाया प्रतिनिधित्व यायेत डिप्टीया रुपय् निर्वाचित यायेगु ज्या सुरक्षित यात।  सन् १७७८या अन्तय् कार्लों जोसेफ व नेपोलियनयात कोलेज डी'अटुनय् अध्ययन यायेत महादेशीय फ्रान्सय् यंकल। वयां लिपाया दँय् सन् १७७९या मे लाय् सम्भवतः कार्लो व लेटिजियाया गभर्नरलिसेया मित्रताया कारणं व कार्लोयात कुलीनताया प्रमाणपत्र बीधुंका ९ दँ दुम्ह नेपोलियनयात छात्रवृत्तिइ ब्रायन क्याडेट स्कूलय् भर्ना यात।

लेटिजिया अजासिओय् च्वनाच्वन, ६ म्ह मस्त बुइकल, १७७५ य् लुसिएन , १७७७ य् एलिसा , १७७८ य् लुइस , १७८० य् पाउलिन , १७८२ य् क्यारोलिन व १७८४ य् जेरोम।  लेटिजियां सन् १७८४इ ब्रायनय् नेपोलियनयात नापलायेत ताःलात। अथे जुसां व ईलय् ६ दँ तक्क छुं नं मिजंमचा स्कूलया प्राङ्गणं पिहां वने मफुत व मांअबुया भ्रमणय् प्रतिबन्ध दयाच्वन।  व हे दँय् नेपोलियनयात पेरिसया इकोल मिलिटेयरय् पदोन्नति यात। निदँ लिपा वय्कलं सेकेण्ड लेफ्टिनेन्टया रुपय् स्नातक यानादिल व भ्यालेन्सय् च्वंगु ला फेयरया ४गु तोपखाना रेजिमेन्टय् दुहां झाल।

## १७८५–१८०४
सन् १७८५ फेब्रुअरी २४ खुनु कार्लोया प्वाःया क्यान्सरं मन्त, व लेटिजिया ३५ दँ दुबलय् ८म्ह मस्त दुम्ह विधवा जुल। जोसेफ, तःधिकःम्ह काय् कथं, आः परिवारया नायः जुल व कलेज दि औतुन (Collège d'Autun)य् ब्वनेसिधेका छेँ लिहांवल। सन् १७८६या सेप्टेम्बरय् नेपोलियन ८दँ तापाक्क च्वनेधुंका रोयल आर्मीइ लेफ्टिनेन्टया रुपय् अजासिओय् लिहां वल व सेप्टेम्बर तक्क च्वन। पारिवारिक आर्थिक अवस्था बांमलाना वन, व लेटिजियाया प्यम्ह मस्त वयाके निर्भर जुल नापं जेरोम व जोसेफया निंतिं स्कूलया ध्येबा पुलेत नं थाकुल। नेपोलियन सन् १७८८या सुरुइ जुन तक्क बिदाय् लिहां वल, वया छम्ह जक पालनपोषक व अथे जुया परिवारया न्हुम्ह नायः जुयादिल। वय्कः हाकनं सन् १७८९या सेप्टेम्बरय् जोसेफ नापं कोर्सिकया राजनीतिइ दुहां झाल। 

सन् १७९३इ नेपोलियनं पाओलीया विरुद्धय् वनेधुंका लेटिजिया व वया मेमेपिं मस्त ३१ मे खुनु फ्रान्सय् बिस्युं वन धाःसा पाओलीया पक्षधरतयेसं वयागु छेँ लुटे यानाः छ्वेकाबिल।  आतंकया चरम अवस्थाय् थ्व परिवार टुलोनय् पुनर्वास यात। लेटिजिया व वया म्ह्याय् मस्तय्त कूलीन वर्गया रुपय् म्हमसीकेत नेपोलियनं ब्यूगु पासपोर्टय् इमित "ड्रेसमेकर" धकाः वर्णन यानातःगु दु। रोयल नेभीं टुलोनया बन्दरगाह कब्जा यायेधुंकाः छला लिपा परिवार मार्सेल्सय् च्वं वन। ध्येबा मदूगुलिं लेटिजियां गरिबतेगु सूप किचनय् नसाया निंतिं लाइनय् च्वनेमाल। वयागु आम्दानी नेपोलियनया अधिकारीया तलबं जक वःगु खः।  सन् १७९४या वसन्त ऋतुइ टुलोनया घेराबन्दीया इलय् तोप कमाण्डरया रुपय् थःगु न्हापांगु तःधंगु युद्ध त्याकेधुंका नेपोलियन जनरल डी ब्रिगेड (General de Brigade) जुल। थःगु न्हुगु आम्दानीं वय्कलं थः मां व दाजुकिजा तःकेहेंपिन्त एन्टिब्सया शातु सालेय् (Château Salé) यंके फत। लेटिजियायात नेपोलियनय् गर्व दःसां वय्कलं नेपोलियनयागु विधवा जोसेफिन डी ब्युहार्नेस नापया ९ मार्च १७९६य् इहिपा प्रति असहमति प्वंकल,  गुकिया बारेय् नेपोलियनं वय्कःयाके परामर्श मकाल।

सन् १७९६ मे १४ खुनु जोसेफ पोपया राजदूत जुइवं लेटिजिया व्यक्तिगत रुपं वय्कःया नापं इटाली वन। १ जुन १७९७ खुनु नेपोलियनया विजयमय न्हापांगु इटालियन अभियान धुंका वय्कलं क्यारोलिन व जेरोम नापं मिलानय् लेटिजियानाप नापलानादिल, अनंलि हाकनं वय्कः अजासिओया कासा बुओनापार्टय् वन। थ्व अवसरया निंतिं कासा बुओनापार्ट पुनःनिर्माण व पुनःसजावट याःगु जुल। नेपोलियनं थः मां व ककायात कोर्सिकाया मामिलाय् छुं निगरानी यायेत अनुमति बिल। अथे जुयाः टापुया प्रिफेक्टयात लेटिजिया वा फेशलिसे सहलह मयासे अप्वाइन्मेन्ट काये मते धकाः आदेश वल । २८ सेप्टेम्बर १७९९ खुनु नेपोलियनं मिस्रय् थःगु सफल अभियानं लिहां वयाच्वंबिले अजासिओय् दिना लेटिजिया नापं च्वन।

७ अक्टोबरय् नेपोलियन फ्रेजुसय् झाल। अन १८ ब्रुमेयरया शान्तिमय तख्तापलटय् सत्ता कब्जा यासें वय्कःया सत्ताय् थ्यनेगु 
लं न्ह्यथन व लेटिजिया पेरिसय् च्वंवन।  न्हापांम्ह कन्सुलया मांया रुपय् नं वय्कः सापेक्षिक सरलताय् म्वानाच्वंगु खने दु, वय्कलं २५,००० फ्रान्कया मासिक पेन्सन कायेगु या। सन् १७९९या १० नोभेम्बरया बहनी, वय्कः थः म्ह्याय्पिं नापं थिएटरय् दुबलय्, थ्व प्याखं व्यवधान जुल व नेपोलियन विरुद्धया छगू असफल आक्रमण जूगु घोषणा जुल। अथे जुसां वय्कलं थःगु संयम तयादिल व वय्कलं प्रसिद्ध रुपं प्याखंया अन्त्य धुंका जक थिएटरं लिहां झाल। जब वया काय् लुसिएनं नेपोलियनया इच्छा विरुद्ध म्याडम जुबेर्थनया नामं म्हसीकिम्ह अलेक्जेन्ड्रिन डी ब्लेस्चाम्प नाप गोप्य रुपं इहिपा यात , दाजुकिजापिं दथुइ सम्बन्ध ख्वांउल। लेटिजियां लुसिएनया पक्षय् च्वनाः पेरिस त्वःताः रोम वन। थन पाउलिन न्हापा हे राजकुमारी बोर्घेसया रुपय् च्वनाच्वंगु खः। अन लेटिजिया थः सौतेला किजा, कार्डिनल फेशलिसे च्वनादिल। लुसिएन व वया छेँजःपिं याकनं हे वय्कःया ल्यू-ल्यू वल। 

## जुजुया मां

नेपोलियनं थः दाजुकिजा तःकेहेंपिन्त लुसिएन व जेरोम बाहेक शाही महामहिम दयेकेधुंका नं लेटिजियायाके आधिकारिक उपाधि मदयाच्वन। सन् १८०४ जुलाईइ कार्डिनल फेशं नेपोलियनयात पौ च्वयादिल गुकिलि लेटिजियाया निंतिं छगू पदवि मालेगु सुझाव बिल। थुकिया लिच्वःया आदेशं वय्कःयात "म्याडम" उपाधि बिल तर न्हापाया जुजुया म्ह्याय्मस्तय्त नं थ्व हे पद दूगुलिं अन्तय् "मदर अफ हिज मेजेस्टी द एम्परर" पद ब्युगु जुल। वय्कःयात "म्याडम मेरे" (मय्जु मां) धकाः धायेगु यात।  २ डिसेम्बर १८०४ खुनु, जब नेपोलियनयात सम्राटया श्रीपेच पुइकल, डेभिडं लेटिजियायात राज्याभिषेकया नांजाःगु किपाय् चित्रण याःसां नं वय्कलं राज्याभिषेकय् ब्वति मका। काय्या सफलताया निंतिं भिन्तुना बिइबलय् वय्कलं नांजाःगु लिसः बिल: Pourvu que ça dure ! (थ्व दयाच्वनी धकाः आशा यायेनु !)। 

सन् १८०४या १९ डिसेम्बरय् लेटिजियां रोम त्वःताः पेरिसया होटल डे ब्रिएन , ९२ रु सेन्ट डोमिनिक (Hôtel de Brienne, 92 rue Saint Dominique)य् च्वनादिल। थ्व छेँ वय्कलं लुसिएनपाखें ६ लख फ्रान्कय् न्यात। नेपोलियनं वय्कःयात दच्छिया ५ लख तका दां बिल।  वय्कः इम्पेरियल लाय्कूलि मवनादिल व सन् १८०५ निसें १८१३ तक्क नेपोलियनं वय्कःयात बियादीगु शातु दे पोन्-सुर-सिन (Chateau de Pont-sur-Seine)य् च्वनादिल। पेरिस भ्रमण याःगु इलय् वय्कः थःगु होटल डे ब्रियनय् च्वनादीगु खः।

## लिपाया जीवन व मृत्यु

सन् १८१४य् लेटिजियां नेपोलियनया एल्बा टापुइ निर्वासनया खँ पाउलिनयात कनादिल। सन् १८१५या फेब्रुअरीइ लेटिजियां वय्कःया लिउलिउ हन्ड्रेड डेजया इलय् पेरिसय् वन। इपिं लिपांगु खुसिइ २९ जुन १८१५ खुनु शातु दे मालमेसन ( Château de Malmaison)य् नापलात। काय्यात बिदा बिइधुंका वय्कलं पोप पायस ७या संरक्षणय् च्वनेत पेरिसं रोम यात्रा यानादिल। वय्कलं न्हापाया पालाजो रिनुचिनी (Palazzo Rinuccini) न्यानादिल, गुकियात पियाजा भेनेजिया व भिआ डेल कोर्सोया कुनय् पलाजो बोनापार्टे(Palazzo Bonaparte) (थौंकन्हय् पलाजो मिसियाटेली)या नामं हिलादिल। थन वय्कः जोसेफ नापं च्वनादिल। वय्कःया रोमय् दूगु ईलय् वय्कः थःम्ह सौतेला किजा त्वता तसकं म्हो जक मनूत नापलासें एकान्तय् च्वनादिल। वय्कःया सौतेला किजा न्ह्याबिलें वय्कः नापं च्वनादिल। लेटिजियां थःगु हे तिसा मियाः प्राप्त याःगु तःधंगु सम्पत्ति व चतुर लगानीया कारणं वय्कः जीवनभर आरामं म्वायेफत। छुं ईया निंतिं किपामि अन्ना बारबरा बंसीं वय्कःया पासा(सुसारे)या रुपय् ज्या यात।

लेटिजिया सन् १८३६य् ८५ दँ दुबलय् थः भाःत मदूगु ५१ दँ तिथि स्वया ३ वा न्ह्यः मन्त। अबलय् तक वय्कः थ्यंमथ्यं कां जुइधुंकल अले नेपोलियन स्वयां १५ दँ अप्व म्वायेधुंकल। सन् १८५१इ वय्कःयागु अस्थि वय्कःयागु मूल अजासिओय् विशेष रुपं इम्पेरियल च्यापलय् स्थानान्तरण जुल। १९५१ स, कार्लोया अस्थि सच्छिदँ लिपा थ्व हे थासय् वय्कया लिक्क समाधिइ तल। 

## सन्तान
लेटिजियां सन् १७६५ निसें १७८४या दथुइ झिंस्वम्ह मस्त बुइकल; इपिं मध्ये न्याम्ह ल्याम्ह जुइन्ह्यः हे सीगु खः, निम्ह बुइबलय् व स्वम्ह मचा बलय्। 

* नां मदुम्ह म्ह्याय् बुओनापार्ट (१७६५–१७६५)
* मारिया अन्ना बुओनापार्टे (३ जनवरी १७६७ - १ जनवरी १७६८)
* जोसेफ बोनापार्ट (७ जनवरी १७६८ - २८ जुलाई १८४४) नेपल्सया जुजु (१८०६–१८०८) व स्पेनया जुजु (१८०८–१८१३); १ अगस्ट १७९४ खुन्हु जूलि क्लारिलिसे इहिपाः यात।
* नेपोलियन बोनापार्ट (१५ अगस्त १७६९ - ५ मे १८२१), फ्रान्सेली सम्राट (१८०४ - १८१४; १८१५); सन् १७९६य् भिकोम्टेस जोसेफिन डी ब्यूहारनेस नाप इहिपा यात (इहिपा १८१०य् रद्द जुल) व १ अप्रिल १८१०इ अस्ट्रियाया आर्चडचेस मरी लुइस नाप हाकनं इहिपा यात।
* मारिया अन्ना बुओनापार्ट (१४ जुलाई १७७१ - २३ नोभेम्बर १७७१)
* छम्ह सीम्ह मचा (१७७३) 
* लुसिएन बोनापार्ट (२१ मार्च १७७५ – २९ जुन १८४०), क्यानिनो व मुजिग्नानोया राजकुमार ; ५ मे १७९४ खुन्हु क्रिस्टिन बोयरलिसे इहिपाः यात अले २६ अक्टोबर १८०३ खुन्हु अलेक्जेन्ड्रिन डी ब्लेस्चाम्पलिसे हानं इहिपाः यात।
* मारिया अन्ना (एलिसा) बोनापार्ट (३ जनवरी १७७७ – ७ अगस्त १८२०), टस्कनीया ग्रान्ड डचेस (१८०४–१८०९); ५ मे १७९७ खुन्हु फेलिस पास्क्वाले बासिओचिलिसे इहिपाः यात।
* लुइ बोनापार्ट (२ सेप्टेम्बर १७७८ - २५ जुलाई १८४६), हल्याण्डया जुजु (१८०६–१८१०); ४ जनवरी १८०२ खुन्हु होर्टेन्स डी ब्यूहारनेसलिसे इहिपाः यात ।
* छम्ह सीम्ह काय् (१७७९)
* पाउलिन बोनापार्ट (२० अक्टोबर १७८० – ९ जुन १८२५), सार्वभौम राजकुमारी व डचेस अफ गुआस्टाला ; ५ मे १७९७य् जनरल चार्ल्स लेक्लेर्क (मदूगु १८०२) नाप इहिपा यात व २८ अगस्ट १८०३ खुन्हु राजकुमार क्यामिलो बोर्घेस नाप हानं इहिपा यात।
* क्यारोलिन बोनापार्ट (२५ मार्च १७८२ – १८ मे १८३९), नेपल्सया रानी कन्सोर्ट (१८००–१८१५) व जुलिच-क्लिभ्स-बर्गया ग्रान्ड डचेस ; १८०० स नेपल्सया जुजु जोआचिम मुरातलिसे इहिपाः यात।
* जेरोम बोनापार्ट (१५ नोभेम्बर १७८४ – २४ जुन १८६०), वेस्टफालियाया जुजु (१८०७–१८१३), मोन्टफोर्टया राजकुमार ; २४ डिसेम्बर १८०३ (इहिपा रद्द १८०६)य् एलिजाबेथ प्याटर्सन नाप इहिपा यात, २२ अगस्त १८०७य् वुर्टेमबर्गया राजकुमारी क्याथरिना नाप हाकनं इहिपा यात व स्वंगुगु इहिपा सन् १८४० (धार्मिक) व १९ फेब्रुअरी १५ खुनु जस्टिन बार्टोलिनी-बाल्देली नाप इहिपा यात।

## लिधंसा

पुचः:फ्रान्स