हेइटी

**हेइटी** (IPA: ), आधिकारिक कथं **गणतन्त्र हेइटी** (, ), छगु फ्रान्कोफोनी व क्रेओल खँल्हाइगु ल्याटिन अमेरिकाया छगु देय् ख। थ्व देय् ग्रेटर एन्टिल्स आर्किपेलागोय् क्यारिबियन टापू हिस्पानियोलाय् ला। थ्व टापूइ डोमिनिकन गणतन्त्र नं ला। हेइटीइ मेमेगु चीधंगु टापूत नं दु दसु- ला गोनाभे, ला Tortue, ले काय्‌मितेज्, इल् दे एनाकाओना, व ला ग्रान्द काये। मनु मच्वनिगु टापू नाभासा टापू हेइटी व संयुक्त राज्य अमेरिका नं थःगु धका क्लेम यागुदु। 'अयिति' (ऐति) धागु आदिवासी ताइनो वा अमेरिनिडियनतेगु थ्व टापूया नां ख। थुकिया दक्ले तज्जागु थाय् पिक ला सेल्ले २,६८० मिटर ख। थ्व देय्‌या क्षेत्रफल २७,७५०&nbsp;वर्ग किलोमिटर (१०,७१४&nbsp;वर्ग माइल) दु। थ्व देय्‌या राजधानी पोर्ट-औ-प्रिन्स ख।

छगू भूतपूर्व फ्रेन्च उपनिवेशं दयावःगु देय्‌ हेइटीं छुं ऐतिहासिक झाकात देकल: हेइटी हलिमया दक्ले न्हापांगु स्वतन्त्र हाकुगु गणतन्त्र व हलिमया छगू जक्क दास विद्रोहं बुयावःगु देय्‌या कथं पलिस्था जुल। हेइटी अमेरिकाया २गु गैह्र-आदिवासी (संयुक्त राज्य अमेरिका धुंका) देय्‌या रुपय् पलिस्था जुल। थ्व देय्‌ ल्याटिन अमेरिकाया दक्ले पुलांगु स्वतन्त्र राष्ट्रया कथं ज्यानुवरी १, १८०४स पलिस्था जुल। 

## राजनीति

हेइटीया राजनीति राष्ट्रपतिय गणतन्त्र, व pluriform बहुदल व्यवस्थाय् जुइ। हेइटीया राष्ट्रपति देय्‌या प्रमुख जुइ धाःसा प्रधानमन्त्री सरकारया प्रमुख जुइ। कार्यपालिकाया शक्ति सरकारं छ्य्‌लि। व्यवस्थापिकाया शक्ति सरकार व हेइटीया राष्ट्रिय एसेम्ब्लीं छ्य्‌लि।

## विभाग, एरोन्डिसेमेन्ट, व कम्म्युन

हेइटीयात १० गु विभागय् बायातगु दु। 
Please note that the names of departmental capital cities are provided in parentheses.

विभागतेत हानं ४१गु एरोन्डिसेमेन्टत, व १३३ कम्युनय् विभाजन यानातगु दु। थुकिलिं द्वितीय व तृतीय तहया व्यवस्थापिक विभागया ज्या याइ।

right|thumb|300px|हेइटीया विभागत

## अर्थतन्त्र
[thumb|[काप-हेइटीएनया स्लमय् वांछयातःगु फोहर]]

हेइटी पाश्चात्य गोलार्धया दक्ले म्हो विकसित देय्‌ ख। थ्व देय्‌या राजनैतिक अस्थिरता व हानं-हानं जुयाच्वनिगु हिंसां याना थ्व देय्‌ नं बांलाक्क विकास याये मफु। सन् १९८०या दशक निसेंया सामाजिक व आर्थिक सूचकं हेइटीयात मेमेगु अविकशित देय्‌ (विशेष याना पाश्चात्य गोलार्ध)या तुलनाय् ल्यु-ल्यु लानावंगु क्यनाच्वंगु दु। सन् २००६इ हेइटी संयुक्त राष्ट्र संघयअ मानव विकास परिसूचक दूगु १७७ देय्‌य् १५४गु थासय् ला।  सन् २००३य् करिब ८०% जनसंख्या गरिवी रेखाय् म्वानाच्वंगु खने दु।  हेइटी अमेरिकाय् लाःगु छगू जक्क अति विकशित राष्ट्र ख।  सन् २००१ व २००२इ आर्थिक विकास ऋणात्मक जुल धाःसा सन् २००३य् आर्थिक विकास मजु। सन् २००६इ प्रेजिडेन्ट प्रेभाल दयेधुंका धाःसा हेइटीया अर्थतन्त्रय् विकास जूगु खने दु।    

करिब ६६% हेइटीमिं बुंज्या याइ गुकिलि आपालं चिधंगु स्तरया सब्स्टिनेन्स फार्मिङ याइ, तर थुकिलिं देय्‌या कुल ग्राहस्थ उत्पादनय् ३०% जक्क योगदान बी। थ्व देशय् फर्मल जब क्रियसनया विकास म्हो जक्क जुसां इन्फर्मल इकोनोमी धाःसा विकशित जुयाच्वंगु दु। थ्व देय्‌ करप्सन पर्सेप्सन इन्डेक्स कथं हलिमया दक्ले भ्रष्टाचारी देशय् छगू ख। 

थ्व देय्‌या राष्ट्रिय बजेटया ३०-४०% वैदेशिक अनुदानं वै गुकिलि दक्ले अप्व संयुक्त राज्य अमेरिका व युरोपियन युनियनं बीगु या। भेनेजुयला व क्युबां नं थ्व देय्‌यात ग्वहालि या।  

सन् २०००या निर्वाचनया धांधलीया आरोप व राष्ट्रपति एरिस्टाइडयात थीथी भ्रष्टाचारया आरोप धुंका युएसं हेइटीयात बिइगु अनुदान सन् २००१-२००४ तक्क दिकाबिल। एरिस्टाइडं सत्तात्याग यायेधुंका संयुक्त राष्ट्र संघया हेइटीइ स्टेबिलाइजेसन मिसन ब्राजिलियन सेनाया अगुवाइय् पलिस्था जुल। थ्व धुंका हानं युएसं हेइटीयात अनुदान बीया हल।

## शिक्षा

हेइटीया विश्वविद्यालयत थ्व कथं दु:
* काराइबे विश्वविद्यालय
* च्रेतिएने दु नर्ड द्'हेइटी 
* हेइटी विश्वविद्यालय 
* लुमिएर विश्वविद्यालय / MEBSH
* हेइटीया नर्ते दामे विश्वविद्यालय
* क्विस्क्वेया विश्वविद्यालय 
* रोइ हेन्री क्रिस्तोफ विश्वविद्यालय

## लिधँसा


* Edwidge Danticat, *[[The Royal Diaries of Anacoana: Golden Flower, Haiti 1490]]*. Retrieved 2006-12-29.

## स्वयादिसँ

* फ्रीपोर्ट तोर्तुगा
* हिस्पानियोला
* हेइटी फूटबल टिम
* हेइटीया राजनीति

## पिनेया स्वापूत

**इतिहास**
* maps Haiti 
* Kreyol - Haitian History
* Information on Haiti's indigenous heritage and the descendants of the Haitian Arawaks
* Key Dates in Haitian History - Embassy of Haiti
* People in Haitian History - Founders and heroes of Haiti
* Bob Corbett's Haitian History Page - in-depth information about Haitian history and literature
* Napoleon's secret orders to General Leclerc
* 1937 massacre - information about the 1937 massacre of 18,000 Haitians by Dominican President Rafael Trujillo
* Library of Congress - A Country Study: Haiti
* The Louverture Project - Haitian History Wiki
* Institut de la Maison Imperiale d'Haiti*
* 1987 Constitution of Haiti - unofficial translation by Georgetown University
* Embassy of Haiti in Washington D.C.
* Haiti Paper Money

**संस्कृति**
* Haiti FM Videos
* Music and Video of Rara Festivals in Haiti and New York
* Video: Sculpture marks abolition of slave trade anniversary

**The Flag of Haiti**
The flag of Haiti was redesigned after the slave revolution over a colonial France. The flag was changed from black and yellow to blue and red.

**मालेज्या**
* Premye.ht, .ht search engine (using French)

**बुखँ**
* Yahoo! News Full Coverage
* Encyclpaedia Britannica - Haiti's country page
* Radio Metropole
* Television Nationale d'Haiti
* Agenge Haitienne de Press
* Telehaiti-Television d'Haiti
* Radio Kiskeya
* VOA kreyol
* Haiti Progre - Lavalas news in several languages
* AlterPresse news briefs in several languages
* IFEX independent news
* Haiti News
* Haiti-news list, Haitian news
* Le Nouvelliste Online, political, social, economics, culture and entertainment, sports news
* IPS Inter Press Service Independent news reports and features about Haiti

**चाहिलिगु**
* Haiti Vacation The Haiti Paradise, Cotes des Arcadins & Jacmel e Ile-a-Vache

**संकिपा**
* BelFim - Haiti's Internet Movie Database
* Pote Mak Sonje (the Raboteau Trial) (2003)
* [Aristide and the Endless Revolution by [Nicolas Rossier] (2005)]

**सफू**
* Sleeping Rough in Port-au-Prince: An Ethnograohy of Street Children and Violence in Haiti (2006) by J. Christopher Kovats-Bernat
* Let Haiti Live (2004)
* Pathologies of Power (2003) by Paul Farmer

**हेइतिमि नखः**
* Why they had to Crush Aristide, The Guardian
* Operation Zero in Haiti, New Left Review
* Haitian Inspiration, Radical Philosophy
* Haiti 1804 as an Event - Fidelity to Freedom, Why has it been so difficult to achieve?

**एड्भोकेसी**
* Coalition of Organizations in US for Haiti justice
* A 'Child Alert' issued by UNICEF for the country of Haiti
* Articles and News Focusing in on Canada's Role in Haiti
* Website of Haitian Populat Movement Fanmi Lavalas
* Articles and News Focusing in on Canada's Role in Haiti
* Invisible Violence: Ignoring Murder in Post-Coup Haiti
* ZMag analysis on current situation in Haiti
* ''Half-Hour for Haiti'' Action Alerts to promote justice in and for Haiti
* Haiti Justiceblog

**उसांय् ख्यः**
* Meds & Food for Kids - Stop malnutrition in Haiti before it takes another life.
* International Child Care - Christian health development organization in Haiti & Grace Children's Hospital
* Konbit Sante A New England based Health Partnership with the people of Cap-Haitien
* Haiti Help Med Plus - Haitian medical aid organization
* Zanmi Lasante - Public health NGO Partners in Health
* Hopital Albert Schweitzer Haiti - Integrated Community Health System serving the Artibonite Valley

**NGOत**
* SOL - Haiti National Organization for Community Development
* SOIL - International Organization for Community Development
* AIDG - Integrating Eco-Friendly Businesses in Developing Countries
* Hope for Haiti - Educational and grassroots development in rural Haiti.
* Autorite Aeroportuaire Nationale d'Haiti (AAN)
* Fondation Sequin- Advocay for the Ecology of Seguin
* Haiti Innovation - Markets sustainable, development projects in Haiti to an active community of Haiti enthusiasts and aid donors
* Pwof Ansanm - educational initiative in Haiti
* Lambi Fund of Haiti - sustainable grassroots development and reforestation for economic justice
* Akolad.com - home of Haitian community online
* HaitiXchange.com - Haitian people, news, and culture
* Haiti Action
* Haiti Democracy Project
* Haiti Support Group
* Hastings Human Rights Project for Haiti - A student led project which lodged a complaint on behalf of former PM Yvon Neptune
* Institute for Justice and Democracy in Haiti - News and human rights activism for Haiti with weekly newsletter
* National Coalition for Haitian Rights
* National Palace
* Sakapfet Online
* Second Generation Haitian-American (Interview)
* UNIF USA - The UNIF USA Foundation

**समुदाय**
* Pouchons.com Haitian Website Community
* EchodHaiti.com Haitian Cultural Community
* HaitianDiaspora.com Haitian-American Diaspora Community
* STAELO DEFACTO Haitian Culture

पुचः:देय्

पुचः:कारिकोम देय्‌त
पुचः:गणतन्त्र
पुचः:फ्रान्कोफोनी देय्‌
पुचः:टापू देय्