open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
𑐐𑑂𑐰𑐵𑐚𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵

**𑐐𑑂𑐰𑐵𑐚𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵** 𑐰𑐵 **𑐐𑑂𑐰𑐵𑐚𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬** (𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵: República de Guatemala *𑐬𑐾𑐥𑐸𑐧𑑂𑐮𑐶𑐎𑐵 𑐡𑐾 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐚𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵* 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐁𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐏𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐩𑐾𑐎𑑂𑐳𑐶𑐎𑑀, 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞-𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬, 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐧𑐾𑐮𑐶𑐖 𑐰 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑐶𑐧𑐶𑐫𑐣 𑐳𑐵𑐐𑐬, 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐴𑑀𑐞𑑂𑐜𑐸𑐬𑐳 𑐰 𑐊𑐮 𑐳𑐵𑐮𑑂𑐨𑐵𑐡𑑀𑐬 𑐮𑐵𑑋 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐚𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐁𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐏𑑋 𑐬𑐸𑐎𑑂𑐲 𑐐𑐸𑑄𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 𑐰 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐁𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐊𑐎-𑐟𑐺𑐟𑐷𑐫𑐵𑑄𑐱 𑐩𑐣𑐸 𑐧𑐳𑑀𑐧𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐂𑑋 𑐄𑐔𑑂𑐔𑐨𑐹𑐩𑐶𑐂 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐚𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐣𑐐𑐬 (Ciudad de Guatemala 𑐳𑐶𑐄𑐡𑐵𑐡 𑐡𑐾 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐚𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵) 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐢𑐵𑐣𑐷 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐣𑐐𑐬 𑐏𑑋 𑐣𑐐𑐬𑐫𑐵 𑐖𑐣𑐖𑐷𑐰𑐣𑑄 𑐳𑐎𑐮 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐫𑐵𑑋

𑐮𑐵𑐟𑐶𑐣 𑐁𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐟𑐸𑐮𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐁𑐡𑐶𑐧𑐵𑐳𑐷 𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐡𑐸𑑋 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐁𑐥𑐵𑐮𑑄 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐖𑐵𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐣𑐸𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐩𑐵𑐫𑐵𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐃𑐮𑐾 𑐳𑐩𑐺𑐡𑑂𑐢 𑐳𑐨𑑂𑐫𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐏𑑋 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐎𑐶 𑐖𑐵𑐟𑐶𑐂 𑐩𑐾𑐳𑑂𑐟𑐶𑐖𑑀, 𑐰𑐵 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐷𑐫 𑐰 𑐁𑐡𑐶𑐧𑐵𑐳𑐷 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐩𑐶𑐱𑑂𑐬𑐶𑐟 𑐖𑐵𑐟𑐶 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐵𑐟𑐶 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐡𑐶𑐣𑑀 𑐣𑐵𑐩𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑋

𑐐𑑂𑐰𑐵𑐚𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐰 𑐣𑑂𑐴𑐸𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐶𑐱𑑂𑐬𑐞 𑐏𑑋 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐧𑐶𑐬𑐵𑐚𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐎 𑐁𑐡𑐶𑐧𑐵𑐳𑐷 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐬𑐷𑐟𑐶𑐬𑐶𑐰𑐵𑐖 𑐴𑐣𑐵 𑐰𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐣𑐐𑐬 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐣𑐐𑐬 𑐂𑐮𑐵𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐷𑐫 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐝𑐵𑑄𑐔𑐵𑐫𑐵 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵𑐥𑐣 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐔𑑂𑐔𑐨𑐹𑐩𑐶𑐫𑐵 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑑂 𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐁𑐡𑐶𑐧𑐵𑐳𑐷 𑐩𑐣𑐸 𑐕𑐸𑑄 𑐣𑑄 𑐕𑐸𑑄 𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸, 𑐳𑐣𑐵𑐟𑐣𑐷 𑐢𑐬𑑂𑐩 𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐷𑐞 𑐬𑐷𑐟𑐶𑐬𑐶𑐰𑐵𑐖 𑐥𑐵𑐮𑐣 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐰 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐵𑐟𑐷𑐫 𑐰𑐳 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐱𑐶𑐮𑑂𑐥 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋 𑐮𑐵𑐡𑐶𑐣𑑀 𑐰 𑐩𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐴𑐧𑐵𑐳𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑑄 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐵𑐖 𑐖𑐚𑐶𑐮 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐩𑐵𑐖𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐩𑑂𑐴𑐶 𑐰 𑐡𑐬𑐶𑐡𑑂𑐬𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐨𑐶𑐣𑑂𑐣𑐟𑐵 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐖𑐣𑑄 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾 𑐡𑐸𑑋

𑐐𑐸𑐫𑑆𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐁𑐥𑐵𑐮𑑄 𑐎𑐦𑐶, 𑐎𑐮𑐵, 𑐔𑐶𑐣𑐶 𑐰 𑐩𑐾𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐨𑐬 𑐖𑐸𑑋 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐕𑐏𑐾 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐟𑑅𑐩𑑂𑐴𑐶 𑐩𑐣𑐸𑐟𑐫𑐾𑐳𑑄 𑐟𑑅𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐂𑐳𑑂𑐚𑐾𑐚 𑐰𑐵 𑐖𑐩𑐶𑐣 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐁𑐡𑐶𑐰𑐵𑐳𑐷𑐟 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐡𑐬𑐶𑐡𑑂𑐬 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋

𑐐𑑂𑐰𑐵𑐟𑐾𑐩𑐵𑐮𑐵 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑘𑑒𑑑 𑐳𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐥𑐾𑐣𑑄 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐖𑐸𑐮𑑋

## 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃
*𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵

पुचः:𑐡𑐾𑐫𑑂
पुचः:𑐡𑐾𑐫𑑂
एमआइएस क्यापासितर

thumb|एमआइएस संरचना (धातु / SiO<sub>2</sub> / ''p''-Si) भर्टिकल एमआइएस क्यापासिटरय्
**एमआईएस क्यापासितर** धातुया छभः, इन्सुलेटिङ पदार्थया छभः व सेमीकन्डक्टर पदार्थया छभलं दयेकातःगु क्यापासिटर ख। धातु(मेतल)-इन्सुलेटर-सेमीकन्डक्टर (एमआईएस) संरचनाया न्हापांगु आखलं थुकिया नां वःगु खः। एमओएस फिल्ड-इफेक्ट त्रान्जिस्तर संरचनायात थें हे ऐतिहासिक कारणं थ्व भःयात नं प्रायः एमओएस क्यापासितर धाइ, तर थ्व विशेष रुपं अक्साइड इन्सुलेतर पदार्थयात धाइ।

थुकिया दकलय् तःच्वःगु क्यापासिटेन्स, *सि* एमआइएस (म्याक्स) प्लेट क्यापासिटरया अनुरूपकथं ल्याः खाइ :

: C_\mathrm{MIS(max)}=\varepsilon_0\varepsilon_r \cdot { {A} \over {d} }

गन :

* *&#x3B5;<sub>r</sub>* धयागु इन्सुलेटरया रिलेतिभ पर्मितिभिति खः ।
* *&#x3B5; <sub>०</sub>* धयागु भ्याकुमया पर्मितिभिति खः ।
* *A* लागा खः
* *d* धयागु इन्सुलेटरया फि (बाय् ब्या) खः ।

थुकिया दयेकेज्या पहः छ्येलिगु ज्वलंय् निर्भर जुइ (पोलिमरयात इन्सुलेतर वा सेमीकन्डक्टर भः नितां कथं छ्येलेछिं  )। झीसं थन सिलिकन व सिलिकन डाइअक्साइडय् आधारित इन-अर्ग्यानिक एमओएस क्यापासिटरया दसुयात बिचाः यायेगु जुइ। सेमिकन्दक्तर सब्स्ट्रेटय् अक्साइडया चिब्याःगु भः (सिलिकन डाइअक्साइड) तइ (दसुया निंतिं, थर्मल अक्सिडेसन, वा रासायनिक वाष्प निक्षेपण ) व अनंलि धातुं लेपित याइ ।

थ्व संरचना व थन्यागु कथं थ्व प्रकारया क्यापासिटर हरेक एमआईएस फिल्ड-इफेक्ट त्रान्जिस्तरय् दयाच्वनि, गथेकि मोसफेत । माइक्रोइलेक्ट्रोनिक्सय् संरचनाया आकारया स्थिर कथं चिधंकेगु निंतिं झन सालूगु इन्सुलेसन भः माः (चीधंगु क्षेत्रय् छगू हे क्यापासिटेन्स तयेगु निंतिं)। अथेजुसां, अक्साइडया ब्याः ~ ५एन एम स्वयां क्वय् लाइबलय् तनेलिङ्ग प्रभावया हुनिं अन परजीवी ज्वइगु जुइ। थ्व कारणं इन्सुलेटर पदार्थया रुपय् तथाकथित उच्च-κ डाइलेक्ट्रिकया छ्येलेज्याया अनुसन्धान जुयाच्वंगु दु।

मोसफेत आर एण्ड डीइ एमआईएस क्यापासितरयात तसकं अपुइक तेस्तिङ्ग बेन्चया रुपय् आपालं छ्येलिगु या, दसु- न्हूगु इन्सुलेटर ज्वलंया फेब्रिकेशन प्रक्रिया व गुणया जाँच यायेत, लीकेज करेन्ट व चार्ज-टु-ब्रेकडाउन दाना स्वयेत, ट्र्याप डेन्सिटी भ्यालु कायेत, क्यारियर त्रान्स्पोर्तया निंतिं थी-थी मोडेलया प्रमाणित यायेत। थ्व त्वताः, क्यापासितरतेत प्रायः ट्युटोरियल कोर्सय् दुथ्याकिगु या, विशेष यानाः इमिगु चार्ज अवस्था (इन्भर्सन, डिप्लिसन, एक्युमुलेसन)या खँल्हाबल्हा यायेत गुकि अप्व जटिल त्रान्जिस्तर प्रणालीइ नं खने दइ।

## स्वयादिसँ
* क्यापासिटर

## लिधंसा

पुचः:प्रविधि
पुचः:इलेक्त्रोनिक्स
पुचः:क्यापासितर
𑐀

**𑐀** 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐵𑐁𑐏𑑅 𑐏𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐁𑐏𑐮𑑄 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐠𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐎𑑂𑐰𑑄 𑐩𑐵𑐁𑐏𑑅𑐟𑐾𑐟 𑐀 𑐰𑐬𑑂𑐞 𑐰𑐵 𑐀-𑐥𑐸𑐔𑑅𑐫𑐵 𑐁𑐏𑑅 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐣𑑄 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐾𑐕𑐶𑑄𑑋 𑐩𑐵𑐁𑐏𑐮𑐫𑑂 𑐀, 𑐁, 𑐂, 𑐃, 𑐄, 𑐅, 𑐊, 𑐋, 𑐌, 𑐍, 𑐀𑑄, 𑐀𑑅 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐥𑐵𑐴𑐵𑑄 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐆 𑐇 𑐣𑑄 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑑋

## 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵
𑐠𑑂𑐰 𑐁𑐏𑑅𑐫𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 𑐠𑐠𑐾 𑐡𑐸:
* 𑐀𑐩𑑂𑐧𑑅: 𑐕𑐠𑐶 𑐣𑐳𑐵𑑅
* 𑐀𑑄 : 𑐕𑐠𑐶 𑐣𑐳𑐵𑑅
* 𑐀𑑄𑐐𑑅: 𑐎𑑂𑐰𑐠𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐶𑐢𑐶 𑐕𑐶𑐣𑐵𑐟𑐫𑐾𑐟 𑐠𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐬𑐔𑐣𑐵 𑐏𑑋
* 𑐀𑐫𑑂𑐮𑐵: 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐕𑐠𑐶 𑐟𑑂𑐰𑑃𑐳𑐵

𑐣𑐵𑐥𑑄, 𑐠𑑂𑐰 𑐁𑐏𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 (𑐀! 𑐀𑐫𑑂! 𑐁𑐡𑐶) 𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐨𑐵𑐳𑑄 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐀𑑅𑐏𑑅 𑐀𑐬𑑂𑐠 𑐖𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐄𑐥𑐳𑐬𑑂𑐐𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐣𑑄 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐷𑐐𑐸 𑐫𑐵 (𑐡𑐳𑐸: 𑐀𑐮𑑂𑐕𑐶𑐣 𑐰𑐵 𑐮𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐩𑐡𑐸𑐩𑑂𑐴)𑑋

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃
* 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵
* 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶

पुचः:𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶
𑐟𑐟𑑂𑐰𑐩𑐵𑑄

**𑐟𑐟𑑂𑐰𑐩𑐵𑑄** 𑐰𑐵 **𑐥𑐶𑐬𑐶𑐫𑑀𑐜𑐶𑐎 𑐚𑐾𑐧𑐮** 𑐬𑐳𑐵𑐫𑐣𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐸 𑐩𑐵𑑄 𑐏:| 𑐠𑑂𑐰 𑐚𑐾𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐳𑐎𑐮 𑐬𑐳𑐵𑐫𑐣𑐶𑐎 𑐟𑐟𑑂𑐰𑐟𑐾𑐟 𑐃𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐐𑐸𑐞𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐟𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰-𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐵𑐟𑐿𑐐𑐸 𑐫𑐵| 𑐟𑐟𑑂𑐰𑐩𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐳𑑄 𑐎𑑂𑐰𑐫𑑂𑐫𑐵 (𑐢𑑅𑐳𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸) 𑐥𑐸𑐔𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐐𑑂𑐬𑐸𑐥 𑐢𑐵𑐂 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐖𑐰𑑄 𑐏𑐰𑑅𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐔𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐶𑐬𑐶𑐫𑐡 𑐢𑐵𑐂𑑋

## 𑐟𑐟𑑂𑐰𑐩𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐟𑐟𑑂𑐰𑐟
𑐟𑐟𑑂𑐰𑐩𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐟𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐟 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸-
* 𑐴𑐵𑐂𑐜𑑂𑐬𑑀𑐖𑐣
* 𑐴𑐾𑐮𑐶𑐫𑐩
* 𑐮𑐶𑐠𑐶𑐫𑐩
* 𑐧𑐾𑐬𑐶𑐮𑐶𑐫𑐩
* 𑐧𑑀𑐬𑑀𑐣
* 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐧𑑀𑐣
* 𑐣𑐵𑐂𑐚𑑂𑐬𑑀𑐖𑐣
* 𑐀𑐎𑑂𑐳𑐶𑐖𑐣
* 𑐦𑑂𑐮𑑀𑐬𑐶𑐣
* 𑐣𑐶𑐫𑑀𑐣
* 𑐳𑑀𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐐𑑂𑐣𑐾𑐖𑐶𑐫𑐩
* 𑐊𑐮𑐸𑐩𑐶𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐳𑐶𑐮𑐶𑐎𑐣
* 𑐦𑐳𑑂𑐦𑑀𑐬𑐳
* 𑐳𑐮𑑂𑐦𑐬
* 𑐎𑑂𑐮𑑀𑐬𑐶𑐣
* 𑐁𑐬𑑂𑐐𑐣
* 𑐥𑑀𑐚𑐵𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐳𑑂𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐚𑐵𑐂𑐚𑐵𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐨𑑂𑐫𑐵𑐣𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐎𑑂𑐬𑑀𑐩𑐶𑐫𑐩
* 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐫𑐵𑐣𑐶𑐖
* 𑐣:
* 𑐎𑑀𑐧𑐵𑐮𑑂𑐚
* 𑐣𑐶𑐎𑐾𑐮
* 𑐎𑐥𑐬
* 𑐖𑐶𑑄𑐎
* 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐫𑐩
* 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐾𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐁𑐬𑑂𑐳𑐾𑐣𑐶𑐎
* 𑐳𑐾𑐮𑐾𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐧𑑂𑐬𑑀𑐩𑐶𑐣
* 𑐎𑐺𑐥𑑂𑐚𑐣
* 𑐬𑐸𑐧𑐶𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐳𑑂𑐚𑑂𑐬𑑀𑐣𑑂𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐫𑐶𑐟𑐺𑐫𑐩
* 𑐖𑐬𑑂𑐎𑑀𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐣𑐵𑐫𑑀𑐧𑐶𑐫𑐩
* 𑐩𑑀𑐮𑐶𑐧𑑂𑐜𑐾𑐣𑐩
* 𑐚𑐾𑐎𑑂𑐣𑐾𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐬𑐸𑐠𑐾𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐬𑑀𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐥𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐰𑐴
* 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐜𑑂𑐩𑐶𑐫𑐩
* 𑐂𑐣𑑂𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐚𑐶𑐣
* 𑐊𑐣𑑂𑐚𑐶𑐩𑑀𑐣𑐷
* 𑐚𑐾𑐮𑐸𑐬𑐶𑐫𑐩
* 𑐁𑐫𑑀𑐜𑐶𑐣
* 𑐖𑐾𑐣𑐣
* 𑐳𑐾𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐧𑐾𑐬𑐶𑐫𑐩
* 𑐮𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐠𑐵𑐣𑐩
* 𑐳𑐾𑐬𑐶𑐫𑐩
* 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐳𑐶𑐫𑑀𑐜𑐵𑐂𑐩𑐶𑐫𑐩
* 𑐣𑐶𑐫𑑀𑐜𑐵𑐂𑐩𑐶𑐫𑐩
* 𑐥𑑂𑐬𑑀𑐩𑐾𑐠𑐶𑐫𑐩
* 𑐳𑐩𑐵𑐬𑐶𑐫𑐩
* 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐶𑐫𑐩
* 𑐐𑑂𑐫𑐵𑐜𑑀𑐮𑐶𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐚𑐬𑑂𑐧𑐶𑐫𑐩
* 𑐜𑐶𑐳𑑂𑐥𑑂𑐬𑑀𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐴𑑀𑐮𑑂𑐩𑐶𑐫𑐩
* 𑐀𑐬𑑂𑐧𑐶𑐫𑐩
* 𑐠𑐸𑐮𑐶𑐫𑐩
* 𑐫𑐶𑐚𑑂𑐚𑐬𑐧𑐶𑐫𑐩
* 𑐮𑐸𑐚𑐾𑐚𑐶𑐫𑐩
* 𑐴𑐵𑐦𑑂𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐚𑐵𑐣𑑂𑐚𑐵𑐮𑐩
* 𑐚𑑄𑐐𑑂𑐳𑑂𑐚𑐾𑐣
* 𑐬𑐾𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐀𑐳𑑂𑐩𑐶𑐫𑐩
* 𑐂𑐬𑐶𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐥𑑂𑐮𑐵𑐚𑐶𑐣𑐩
* 𑐮𑐸𑑄
* 𑐥𑐵𑐬𑑀
* 𑐠𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐫𑐩
* 𑐮𑐶𑐜
* 𑐧𑐶𑐳𑑂𑐩𑐸𑐠
* 𑐥𑑀𑐮𑑀𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐊𑐳𑑂𑐚𑐵𑐚𑐶𑐣
* 𑐬𑐾𑐜𑐣
* 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐬𑐾𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐊𑐎𑑂𑐚𑐶𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐠𑑀𑐬𑐶𑐫𑐩
* 𑐥𑑂𑐬𑑀𑐚𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐚𑐶𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐫𑐸𑐬𑑂𑐫𑐵𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐣𑐾𑐥𑑂𑐚𑐸𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐥𑑂𑐮𑐸𑐚𑑀𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐎𑑂𑐫𑐸𑐬𑐶𑐫𑐩
* 𑐧𑐬𑑂𑐎𑐾𑐮𑐶𑐫𑐩
* 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐦𑑀𑐬𑑂𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐁𑐂𑐣𑑂𑐳𑑂𑐚𑐵𑐂𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐦𑐬𑑂𑐩𑐶𑐫𑐩
* 𑐩𑐾𑐣𑑂𑐜𑐾𑐮𑐾𑐨𑐶𑐫𑐩
* 𑐣𑑀𑐧𑐾𑐮𑐶𑐫𑐩
* 𑐮𑐬𑐾𑐣𑑂𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐬𑐸𑐠𑐬𑐦𑑀𑐬𑑂𑐜𑐶𑐫𑐩
* 𑐜𑐧𑑂𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐳𑐷𑐧𑑀𑐬𑑂𑐐𑐶𑐫𑐩
* 𑐧𑑀𑐬𑐶𑐫𑐩
* 𑐴𑑂𑐫𑐵𑐳𑐶𑐫𑐩
* 𑐩𑐾𑐂𑐚𑑂𑐣𑐾𑐬𑐶𑐫𑐩
* 𑐄𑐣𑐄𑐣𑐣𑐶𑐮𑐶𑐫𑐩
* 𑐄𑐣𑐄𑐣𑐄𑐣𑐶𑐫𑐩
* 𑐄𑐣𑐄𑐣𑐧𑐶𑐫𑐩
* 𑐄𑐣𑐄𑐣𑐎𑑂𑐰𑐵𑐜𑐺𑐫𑐩
* 𑐄𑐣𑐄𑐣𑐴𑐾𑐎𑑂𑐖𑐶𑐫𑐩

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃
* 𑐬𑐳𑐵𑐫𑐣𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬

पुचः:𑐬𑐳𑐵𑐫𑐣𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬
मलावी पुखू

**मलावी पुखु**, गुकियात तान्जानियाय् **न्यासा पुखु** व मोजाम्बिकय् **लागो नियासा** नं धाइ, ( स्वहिली भासय् Ziwa Nyasa ) छगू अफ्रिकी महापुखू ख व पूर्वी अफ्रिकी रिफ्ट प्रणालीया दकलय् दक्षिणी पुखु ख, थ्व पुखु मलावी, मोजाम्बिक व तान्जानियाया दथुइ ला।

आयतनया ल्याखं थ्व हलिमय् प्यंगूगु दकले तःधंगु फ्रेसवाटर पुखु, क्षेत्रफलया ल्याखं हलिमय् न्यागूगु दकलय् तःधंगु पुखु व अफ्रिकाया स्वंगुगु दकलय् तःधंगु व निगुगु दकलय् गाःवंगु पुखु ख। मलावी पुखुलिइ हलिमया मेमेगु पुखु स्वया अप्व प्रजातिया न्या दु,  गुकिलि म्होतिं नं ७०० प्रजातिया सिक्लिड दु।  थ्व पुखुया मोजाम्बिक भागयात आधिकारिक रुपं मोजाम्बिक सरकारं जुन १०, २०११य् रिजर्भ घोषणा याःगु खः,  धाःसा मलावीइ थ्व पुखुया छगू भाग लेक मलावी राष्ट्रिय निकुञ्जय् दुथ्याःगु दु । 

मलावी पुखू छगू मेरोमिक्टिक पुखू खः, अर्थात थुकिया लःया तह ल्वाकज्याइ मखु । मलावी पुखुया लःया स्थायी स्तरीकरण व अक्सिक- एनोक्सिक सीमा मध्यम चिधंगु रासायनिक व थर्मल ढालं कायम यानातःगु दु । 

## भूगोल
मलावी पुखू   व  ताःहाकः,  अले थुकिया दकलय् तब्याःगु थासय् ब्या  दु । थ्व पुखुया मुक्कं सतह क्षेत्रफल करिब  दु।  पुखू उत्तर-मध्य भागय् छगू गालय्  जाःगु दु, गुकि थुकिया दकलय् क्वजाःगु गाः ख।   सुदूर उत्तरय् मेगु चिधंगु अवसाद  गहिराइलय् थ्यनी । ।  पुखुया दक्षिणी बच्छि भाग चिजाः; दक्षिण-मध्य भागय्  जाः दु धाःसा म्ह्व सुदूर दक्षिणय्  स्वयां म्ह्व जाः दु । 

थ्व पुखुया तट पश्चिमी मोजाम्बिक, पूर्वी मलावी व दक्षिणी तान्जानियाय् दु। थुकिलि बाः वनिगु दकलय् तःधंगु खुसि रुहुहु खुसि ख, व थुकिया दक्षिणी सिथय् छगू निकास दु, शायर खुसि, गुकि थमं छगू सहायक खुसि ख। थ्व खुसि मोजाम्बिकया जाम्बेजी खुसिइ बाः वनि।  पुखुलिं ८०% स्वया अप्व लःया क्षति बाष्पीकरणया कारणं जुइ, थ्व लः निकास जुइगु शायर खुसि स्वया यक्व अप्व लः मात्रा ख।  मलावी पुखुलिं शायर खुसिइ वइगु लः अर्थतन्त्रया निंतिं महत्वपूर्ण जुइ छाय् धाःसा जलस्रोतं जलविद्युत, सिँचाइ व क्वसं दूगु थाय् या जैविक विविधतायात ग्वाहालि याइ। 

लिपांगु इलय् पुखुया सतह म्हो जुयाच्वंगु व समग्र सुख्खा जुइगु प्रवृत्तिया कारणं मलावी पुखुया भविष्यय् जुइगु जलवायु परिवर्तनया लिच्वःयात कयाः चिउताः ब्वलंगु दु ।  पुखु क्षेत्रया जलवायुइ हिउपाः वयेधुंकूगु दु, व देय् न्यंकं तापक्रम अप्वइगु अनुमान दु । 

पूर्वी अफ्रिकी रिफ्टया मेगु महापुखु तांगानिका पुखु स्वया थ्व पुखू करिब  दक्षिणपूर्वय् ला। 

लेक मलावी राष्ट्रिय निकुञ्ज पुखूया दक्षिणी सिथय् ला। 
किपा:Lake_Malawi00.jpg|alt=Lake Malawi (1967)| मलावी पुखू (१९६७)
किपा:Mwaya_Beach,_Malawi.jpg|alt=Mwaya Beach| म्वाया बीच
किपा:Monoxylon_beach_Lake_Malawi_1557.jpg|alt=Beach at Cape Maclear near Monkey Bay| मन्की खाडीया लिक्क केप म्याक्लियरया समुद्री तट


## स्वयादिसँ
* पुखू

## लिधंसा

पुचः:Coordinates on Wikidata
पुचः:पुखु
पुचः:भूगोल
मोन्तेभिदियो

**मोन्तेभिदियो** वा **मन्तिभिदिऔ** वा **मन्तेबिदेओ** (स्पेनिश: [monteβiˈðeo]) उरुग्वेया राजधानी व दक्ले तःधंगु नगर ख। सन् २०२३या जनगणना कथं थ्व नगरया जनसंख्या १३,०२,९५४ (देय् या कुल जनसंख्याया करिब ३७.२%) दु। नगरया क्षेत्रफल २०१ वर्ग किलोमिटर (७८ वर्ग माइल) दु। मोन्टेभिडियो देय् या दक्षिणी तटय्, रियो दे ला प्लाटाया उत्तरपूर्वी तटय् ला।

थौंया मोन्टेभिडियो नगर दूगु थासय् सन् १७२३या नोभेम्बरय् पोर्चुगिज छाउनीया पलिस्था जुल। स्पेनिश व पोर्चुगिज क्षेत्रया विवादया दथुइ रणनीतिक पलाःया रुपय् सन् १७२४या फेब्रुअरीइ स्पेनिश सैनिक ब्रुनो मौरिसियो दे जाबालां पोर्चुगिज छाउनीयात पितिना छ्वल। थ्व नगरया पलिस्थाया छुं नं आधिकारिक दस्तावेज मदु, अथेसां ब्रुनो मौरिसियो दे जाबालाया "डायरिओ"य् आधिकारिक रुपं २४ दिसेम्बर १७२६या तिथियात नगर पलिस्थाया रुपय् उल्लेख यानातःगु दु, गुकियात उपस्थित साक्षीतेसं पुष्टि याःगु दु। बुएनोस आयर्सं वास्तविक नगरया रुपय् पूर्ण स्वतन्त्रता १ जनवरी १७३० खुनु जुल। थ्व नगर सन् १८०७इ संक्षिप्त बेलायती शासनय् नं लात, तर अन्ततः थ्व नगरयात स्पेनिश क्रियोलोतेसं हाकनं कब्जा यात गुकिलिं रिभर प्लेटय् बेलायती आक्रमणयात बुकल। मोन्तेभिदियो ल्याटिन अमेरिकाया अग्रणी व्यापारिक ब्लक मर्कोसुर व अलादिया प्रशासनिक मुख्यालय दुथ्याः।

सन् २०१९या मर्सरया जीवनया गुणस्तरया प्रतिवेदनं ल्याटिन अमेरिकाय् मोन्टेभिडियोयात दकलय् न्हापांगु थासय् तःगु दु, थ्व नगरं सन् २००५ निसें निरन्तर रुपं थ्व पद त्यानाच्वंगु दु। सन् २०१०या ल्याखं कथं मोन्तेभिदियो महादेशया १९गु दकलय् तःधंगु नगर अर्थतन्त्र व मू नगरय् ९गु दकलय् अप्व आय दूगु नगर ख। सन् २०२२इ थ्व थाय् या अनुमानित जीडीपी ५३.९ बिलियन डलर दु, गुकिया प्रतिव्यक्ति ३०,१४८ डलर दु।

सन् २०१८इ थ्व थाय् ल्याटिन अमेरिकाय् ८गु व हलिमय् ८४गु थासय् लाःगु बीटा ग्लोबल सिटीया रुपय् वर्गीकृत जुल। सन् १९३०इ जूगु न्हापांगु फिफा विश्वकपया इलय् मोन्टेभिडियों दक्वं कासाया आयोजना यात। "समृद्ध सांस्कृतिक जीवन दूगु जीवन्त, उदारवादी थाय्", व "छगू समृद्ध प्रविधि केन्द्र व उद्यमशीलता संस्कृति"या रुपय् वर्णन यानातःगु मोन्तेभिदियो ल्याटिन अमेरिका ग्लोबल देस्तिनेसनय् ८गु थासय् लाःगु दु।

थ्व नगरय् ऐतिहासिक युरोपेली वास्तुकला दु, व वास्तवय् थ्व नगरयात दकलय् अप्व आर्ट डेको प्रभाव दूगु नगरय् छगू कथं कायेगु या। थ्व नगर उरुग्वेया वाणिज्य व उच्च शिक्षाया केन्द्र नापं थुकिया मू बन्दरगाह व वित्तीय केन्द्र ख, गुकिलिं करिब २० लख जनसंख्या दूगु महानगरीय क्षेत्रयात कःघानाच्वंगु दु।

## स्वयादिसँ
* उरुग्वे

## लिधंसा

पुचः:उरुग्वे
क्वान्तम एन्त्याङ्गलमेन्त

thumb|स्वतःस्फूर्त प्यारामेट्रिक डाउन-कन्भर्सन प्रक्रियां फोतोनयात छज्वः ताइप II  फोतोनय् बायेछिं। थन्याःगु ज्वः फोतोनतेगु पोलाराइजेसन थःथः दथुइ (mutually) पर्पेन्दिकुलर जुइ।

**क्वान्तम एन्त्याङ्गलमेन्त** धाःगु छगू अवस्था ख गन, थीथी कण तःहाकलं अलग जुइबलय् नं, थीथी कणतेगु क्वान्टम अवस्थायात मेमेगु कणया अवस्था स्वया स्वतन्त्र रुपं वर्णन यायेफइमखु। क्वान्तम एन्त्याङ्गलमेन्तया विषय शास्त्रीय भौतिक विज्ञान व क्वान्टम भौतिक विज्ञान दथुइ असमानताया दथुइ ला : एन्त्याङ्गलमेन्त क्लासिकल मेक्यानिक्सय् मदुगु क्वान्तम मेक्यानिक्सया छगू प्राथमिक विशेषता ख।  

भौतिक गुणया दायेज्या गथेकि स्थिति, गति, स्पिन, व ध्रुवीकरणयात एन्त्याङ्गल जूगु कणय् स्वयेबिले, छुं अवस्थाय्, पूर्ण कोरिलेतेद खनेदइ। दसुया निंतिं, यदि छज्वः एन्त्याङ्गल जूगु कणत थुकथं उत्पन्न जुल कि इमिगु कुल स्पिन शून्य जुइगु खं म्हसीकेफु, व छगू कणया न्हापांगु अक्षय् घडीया दिशाय् स्पिन दूगु खनेदत धाःसा व हे अक्षय् दानास्वःगु मेगु कणया स्पिन घडीया दिशा विपरीत खनेदत। अथे जुसां थ्व व्यवहारं विरोधाभासी खनेदुगु प्रभावया जन्म बी: छुं नं कणया गुणया छुं नं मापनया लिच्वः कथं उगु कणया स्पष्ट व अपरिवर्तनीय तरङ्ग फंक्सनया पतन जुइ व मूल क्वान्टम अवस्थाय् हिउपाः वइ। एन्त्याङ्गल जूगु कणया नापं, थुजाःगु मापनं एन्त्याङ्गल जूगु प्रणालियात समग्र रुपं प्रभावित याइ ।

थन्यागु घटना सन् १९३५या अल्बर्ट आइन्स्टाइन, बोरिस पोडोल्स्की व नाथन रोजेनया छगू शोधपत्रया विषय जूगु ख,  व वयां छुं ई लिपा अर्विन श्रोडिङ्गरं थ्व ख्यलय् यक्व शोधपत्र च्वयादील,   गुकियात ईपीआर विरोधाभासया रुपय् म्हसीकेगु ज्या जुल। आइन्स्टाइन व मेमेपिन्सं थन्यागु व्यवहारयात असम्भव तायेकल। इमिसं थुकिलि कारणताया स्थानीय यथार्थवादया दृष्टिकोणया उल्लंघन जूगु विचाः तयादील (आइन्स्टाइनं थुकियात " दूरीइ ग्यानापुगु ज्या (spooky action at a distance) " धकाः उल्लेख यानादिल)  व क्वान्तम मेक्यानिक्सया स्वीकृत सूत्रीकरण उकिं अपूर्ण जुइमाः धकाः तर्क बिल।

लिपा धाःसा क्वान्टम मेक्यानिक्सया काउन्तर-इन्त्युइतिभ भविष्यवाणीयात परीक्षणय् प्रमाणित जुल गन ब्यागलं ब्यागलं थासय् एन्त्याङ्गलमेन्त जूगु कणया ध्रुवीकरण वा स्पिन मापन याःगु ख, गुकिलिं तथ्यांकीय रुपं बेलया असमानतायात उल्लंघन याःगु ख।     थुकिलिं क्वान्टम एन्त्याङ्गलमेन्त उत्पन्न जुइगु सहसंबंधयात स्थानीय सुलाच्वंगु चर अर्थात व्यक्तिगत कणया दुने हे दूगु गुणया रुपय् व्याख्या यायेमफइगु स्थापित यात। अथे जुसां, एन्त्याङ्गलमेन्तं व्यापक रुपं अलग अलग थासय् जुइगु घटना दथुइ तथ्यांकीय कोरिलेसन दयेकेफुगु तथ्य दःसां, थ्व जः स्वया याकनं संचारया निंतिं छ्यलेफइमखु ।    

क्वान्टम एन्टेन्ग्लेमेन्ट प्रभावयात फोतोन,   इलेक्ट्रोन,   तप क्वार्क,  मोलेक्युल  व चिधंगु हिरा नापं प्रयोगात्मक रुपं प्रमाणिकता ब्वयेधुंकूगु दु।  संचार व कम्प्युतेसनय् क्वान्टम एन्त्याङ्गलमेन्तया छ्येलेज्या अनुसन्धान व विकासया छगू सक्रिय क्षेत्र ख।

## स्वयादिसँ
* भौतिकशास्त्र

## लिधंसा

पुचः:क्वान्तम मेक्यानिक्स
𑐧𑐴𑐵𑑅 𑐧𑐴𑐶𑑅 𑐫𑐵 𑐢𑐮𑑅

**𑐧𑐴𑐵𑑅** 𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐡𑐫𑐾𑐎𑑅 𑐩𑐐𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐀𑑄𑐱 𑐏𑑋 𑐧𑐴𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐢𑐵𑐬𑑂𑐩𑐶𑐎, 𑐳𑐵𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐰 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐴𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰 𑐡𑐸𑑋 𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅 𑐮𑐴𑐣𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐸𑑄 𑐧𑐴𑐵𑑅𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸-𑐱𑐵𑐎𑑂𑐫 𑐴𑐾𑐩𑐬𑐵𑐖, 𑐣𑐾.𑐳𑑄. 𑑑𑑑𑑑𑑔. *𑐱𑐶𑐰𑐡𑐾𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐬𑐹𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐞 𑐩𑐴𑐵𑐰𑐶𑐴𑐵𑐬 - 𑐕𑐐𑐹 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐫𑐣,* 𑑒𑑕𑑓𑑘 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐖𑐫𑐣𑑂𑐟𑐷 𑐳𑐩𑐵𑐬𑑀𑐴 𑐳𑐩𑐶𑐟𑐶, 𑐄𑐎𑐸𑐰𑐴𑐵𑑅 𑐫𑐮 𑑋

## 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵

पुचः:𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶
सनया इरानी

thumb|सनया इरानी
**सनाया इरानी** (बुन्हि सेप्तेम्बर १७, १९८३   ) छम्ह भारतीय अभिनेत्री ख। वय्कः  मुख्यतः हिन्दी टेलिविजनय् ज्या यानादी। वय्कःयात भारतया अग्रणी व लोकंह्वाःम्ह टेलिभिजन अभिनेत्रीया रुपय् कायेगु या,    इरानी छगू आइटीए सिरपाः, छगू भारतीय टेली सिरपाः व स्वंगु स्वर्ण सिरपाःया त्याकामि खः । 

इरानीं हिन्दी संकिपा *[[फ़ना (सन् २००६या संकिपा)|फना]]* (२००६) व टेलिभिजनय् *लेफ्ट राइट लेफ्ट* (२००७)पाखें अभिनयया शुरुवात याःगु खः। इरानी *माइली जब हम तुमय्* गुञ्जन भूषण शेर्गिलया भूमिका म्हितूगुलिं दकलय् अप्वः नांजाःम्ह खः, *इस्स प्यार को क्या नाम दूनय् खुशी गुप्ता राइजादा?* व *रंग्रसिया* में पार्वती चौहान राणवत . सन् २०१५ य् *झलक दीख्ला जाय्* ब्वति कयाः फस्ट रनर अप जुयादीगु खः। लिपा सन् २०१७य् थः भाःत मोहित सहगललिसे *नाच बलियेय्* ब्वति कयाः सेकेण्ड रनर अप जुयाः क्वचाःगु खः।  

## प्रारम्भिक जीवन व शिक्षा
इरानी १७ सेप्टेम्बर १९८३ य् मुम्बईइ इरानी ( जोरोस्ट्रियन ) परिवारय् जन्म जूगु खः ।  इरानीं ७ दँ द लरेन्स स्कूल, लवडेलय् ऊटीइ अध्ययन यानादिल ।  वय्कलं सिडेनहम कलेज अफ कमर्श एण्ड इकोनोमिक्स, मुम्बईं स्नातक यानादिल व मोडल जुइ न्ह्यः एमबीए डिग्री कयाच्वनादीगु खः । 

## स्वयादिसँ

* भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीतेगु धलः
* हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीतेगु धलः

## लिधंसा

## पिनेया स्वापू

* Sanaya Irani at IMDb
* Sanaya Irani at Bollywood Hungama
* Sanaya Irani on Instagram
 

पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
दिव्यांका त्रिपाठी

right|thumb|२०१५ स ''ये है मोहब्बतेइनया'' सेटय् त्रिपाठी
**दिव्यांका त्रिपाठी दहिया** ( née **त्रिपाठी** ;   ; जन्म 14 दिसम्बर 1984) एक भारतीय अभिनेत्री है जो मुख्यतः हिन्दी टेलिविजन में कार्य करता है।  टेलिभिजनया दकलय् कुशल अभिनेत्रीया रुपय् कायेगु याःम्ह वय्कलं प्रायः उल्लेखनीय पात्रया दायरा म्हितादीगु दु । भारतया दकलय् अप्वः तलब काइपिं टेलिभिजन अभिनेत्रीत मध्ये छम्ह,  वय् कः स्वंगु आइटीए सिरपाः, न्यागु भारतीय टेली सिरपाः व ७गु स्वर्ण सिरपाः नापं यक्व प्रशंसा प्राप्तकर्ता ख। वय् कः सन् २०१७ निसें *फोर्ब्स इन्डियाया* ' १०० धलखय् लाःगु दु।  

वय् कःयात जी टिभीया *बनू मेन तेरी दुल्हानय्* विद्या प्रतापसिंह व दिव्या शुक्लाया डबल रोल व स्टार प्लसया *ये है मोहब्बतेइनय्* डा. इशिता भल्लाया डबल रोल म्हितूगुलिं म्हसीका दु,  थ्व निगुलिं शों वय् कःयात सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री - लोकंह्वाःम्ह व सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीया निंतिं आइटीए अवार्ड त्याकल। सन् २०१७ य् डान्स रियालिटी शो *नाच बलिये ८ य्* ब्वति कयाः विजेताया रुपय् पिहां वःगु खः ।  सन् २०२१ य् वय्कलं *फियर फ्याक्टर : खत्रोन के खिलादी ११* य् प्रतिस्पर्धीया रुपय् ब्वति कयादिल गन वय्कः उपविजेताया रुपय् पिहांवल ।

## प्रारम्भिक जीवन व शिक्षा
त्रिपाठीया जन्म १४ डिसेम्बर १९८४  को भोपाल, मध्य प्रदेश में हुआ था .  वय्कःया शिक्षा भोपालया कार्मेल कन्भेन्ट स्कूलय् जूगु खः । अनंलि वय्कलं भोपालया सरोजिनी नायडु गभर्नमेन्ट गर्ल्स पीजी कलेजं स्नातक यानादिल ।   वय्कलं उत्तरकाशीया नेहरू पर्वतारोहण संस्थानं पर्वतारोहणया पाठ्यक्रम पूवंकादिल । 

## सन्दर्भ

## पिनेया लिङ्क

* Divyanka Tripathi at IMDb
* Divyanka Tripathi at Bollywood Hungama
* Divyanka Tripathi on Instagram  
पुचः:बलिउड अभिनेत्री
पुचः:१९८४य् बुगु
पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
जेनिफर विन्गेट

thumb|जेनिफर विन्गेट
**जेनिफर विंगेट** (बुन्हि: मे ३०, १९८५) छम्ह भारतीय अभिनेत्री ख। वय्कः मूकथं हिन्दी टेलिभिजनय् खनेदइ। भारतया दकलय् अप्व तलब काइम्ह टेलिभिजन अभिनेत्रीइ छम्ह,   विन्गेट निगु आइटीए सिरपाः व निगु भारतीय तेले-सिरपाः नापं यक्व प्रशंसा कयादीगु दु।   

विन्गेटं सन् १९९५ य् पिदंगु संकिपा *[[अकेले हम अकेले तुम (सन् १९९५या संकिपा)|अकेले हम अकेले तुमय्]]* बाल अभिनेताया रुपय् थःगु करियर न्ह्याकूगु खःसा सन् २००२स *शाका लाका बूम बूम* संकिपापाखें टेलिभिजनय् डेब्यु याःगु खः। लिपा वय्कलं *कसौती जिन्दागी केय्* स्नेहा बजाज व *डिल मिल गय्येय्* डा. रिद्धिमा गुप्ताया भूमिका म्हितूगुलिं लोकंह्वानादिल।  विन्गेटं *सरस्वतीचन्द्रय्* कुमुद सुन्दरी देसाई, *बेहढय्* माया मेहरोत्रा व *बेपन्नाहय्* जोया सिद्दिकीया भूमिका म्हिताः थःत छम्ह मू अभिनेत्रीया रुपय् अझ स्थापित यात । *सरस्वतीचन्द्र* व *बेहाधया* निंतिं वय्कलं उत्कृष्ट अभिनेत्री निर्णायक मण्डलया निंतिं आइटीए अवार्ड त्याकादीगु खः । विन्गेटं *कोड एम* नापं वेबय् विस्तार यात गुकिया निंतिं वय्कःयात फिल्मफेयर ओटीटी अवार्डया नोमिनेशन प्राप्त जुल। 

## प्रारम्भिक जीवन
विन्गेटया जन्म ३० मे १९८५  य् बम्बई, (वर्तमान मुम्बई ), भारतय् जूगु खः ।  वय्कः छम्ह पंजाबी हिन्दू मां प्रभा व महाराष्ट्रीय ईसाई अबु हेमन्त विन्गेटया म्ह्याय् ख व वय्कःया पश्चिमी न्हापांगु नांया कारणं वय्कःयात प्रायः गैर-भारतीय मूलया मनुया रुपय् गल्ती याइ। 

## थ्व नं स्वयादिसँ

* हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीतेगु धलः
* भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीतेगु धलः
* भारतीय संकिपा अभिनेत्रीतेगु धलः

## लिधंसा

## पिनेया स्वापू

* Jennifer Winget at IMDb
* Jennifer Winget at Bollywood Hungama

पुचः:बलिउड अभिनेत्री
पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
बाहासा इन्दोनेसिया

**बाहासा इन्दोनेसिया बाय् इन्दोनेसियन भाय्**( *Bahasa Indonèsia* ) इन्दोनेसियाया राष्ट्रिय व सरकारी भाषा ख व थ्व भाषा इन्दोनेसिया देसय् छ्येलिगु या। थ्व मलेय भाय् या छगू रुप खः। थ्व भाय् सरकारी संचारया भाय् ख, ब्वनेकुथिइ ब्वंकिगु व विद्युतीय व डिजिटल माध्यमय् प्रसारणया निंतिं छ्यलिगु भाय् ख। हलिमय् शीर्ष बहुभाषी (विशेष यानाः त्रिभाषी )   देय् या कथं अप्व इन्दोनेसियालीतयेसं थःगु हे जातीय वा मूल भाय् नं ल्हाइ, गुकिलि दकलय् अप्व ल्हाइगु जावानिज व सुन्दानी भाय् दुथ्याः। थुकिया लिच्वः कथं इन्दोनेसियाली भासय् थीथी भाय्तेगु तःधंगु प्रभाव लाः।  

देय् न्यंकं तःधंगु भाषीत दुगु नापं विदेशय् च्वंपिं प्रवासीतय्सं नं ल्हाइगु जूगुलिं बाहासा इन्दोनेसिया हलिंन्यंकं दकलय् अप्वः ल्हाइगु भाषाय् छगू कथं सूचीकृत जूगु दु।  इन्डोनेसियन भासं आधिकारिक रुपं विश्वव्यापी स्कूल, विश्वविद्यालय, व संस्थाय्      विशेष कथं , जापान , दक्षिण कोरिया, टिमोर लेस्टे, भियतनाम , ताइवान, संयुक्त अधिराज्य आदि देसय् थ्व भाय् छ्यलीगु या।     

उपनिवेशवाद युगंनिसें युरोपियन देय् नाप ताःई न्ह्यःनिसें स्थापित ऐतिहासिक स्वापू दूगु छुं इन्डोनेसियाली खँग्वःत छुं युरोपेली भासय् दुथ्याःगु दु, मू कथं डच व अंग्रेजी भासय् ।  इन्डोनेसियन भासय् नं युरोपियन भासं वःगु यक्व पाहाँखँग्वः दु, गुकिलिं मू कथं डच, पोर्चुगिज, स्पेनिश व अंग्रेजी भाषां वःगु खँग्वःत दु। इन्दोनेसियन भासय् संस्कृत, चिनियाँ, व अरबी भाषां वःगु यक्व पाहांखँग्वः दु गुकिलिं इन्दोनेसियन द्वीपपुचः क्षेत्र दुने प्राचीन कालं निसें जुयाच्वंगु व्यापार व धार्मिक आधारित गतिविधिया कारणं इन्दोनेसियन भाषाय् दयावल।

## लिधंसा

पुचः:भाय्
पुचः:इन्दोनेसिया
मौनी राय

thumb|२०१६ या छगू ज्याझ्वलय् रोय
**मौनि राय** (बुंन्हि सेप्तेम्बर २८, १९८५) छम्ह भारतीय अभिनेत्री, हुलाप्याखँमि व म्येहालामि ख। वय्कःयात आपालं हिन्दी टेलिभिजन व संकिपाय् म्हसीकिगु याः। भारतया दकलय् अप्व तलब काइम्ह टेलिभिजन अभिनेत्री रोय अलौकिक थ्रिलर झ्वः *नागिन* (२०१५–२०१६) व थुकिया सिक्वेल *नागिन २* (२०१६–२०१७)य् आकार हिलीम्ह नागया भूमिका म्हितूगुलिं व्यापक रुपं म्हस्यू।  वय्कः यक्व सिरपाःया त्याकामि ख, गुकिलि छगू IIFA सिरपाः व निगु ITA सिरपाः नं ला, नापं निगु फिल्मफेयर सिरपाःया निंतिं वय्कः नामांकन नं जुयादीगु दु।   

रोयं सन् २००६स टेलिभिजन शो *क्युंकी सास भी कभी बहु थि*पाखें अभिनय न्ह्यथनादिल।  वय्कलं अनंलि डेभन के देवय् सतीया भूमिका म्हितल *...* जुनूनय् *महादेव* व मीराया भूमिका म्हितल *– ऐसी नफरत तोह कैसा इश्क* । रोयं पञ्जाबी रोमान्टिक संकिपा *हिरो हिटलर इन लभ* (२०११)पाखें संकिपाय् ज्या न्ह्यथनादीगु खः । वय्कलं २०१८ या ईया कासा संकिपा, *गोल्डं* हिन्दी संकिपाय् डेब्यु यानादिल, गुकियात फिल्मफेयर अवार्डया निंतिं बेस्ट फीमेल डेब्युया निंतिं नोमिनेशन त्याकल। सन् २०२२स रोययात कल्पनाशील संकिपा *ब्रह्मास्त्र: भाग वान – शिवया* निंतिं प्रशंसा प्राप्त जुल, गुकिं वय्कःयात दकलय् बांलाःम्ह सहायक अभिनेत्रीया निंतिं आईआईएफए सिरपाः व दकलय् बांलाःम्ह सहायक अभिनेत्रीया निंतिं फिल्मफेयर सिरपाःया निंतिं नोमिनेशन प्राप्त यात। 

## प्रारम्भिक जीवन व शिक्षा
रायया जन्म कूच बिहार, पश्चिम बंगाल  य् २८ सेप्टेम्बर १९८५,    य् बंगाली  भाषी राजबोङ्गशी परिवारय् जूगु खः ।  वय्कःया अजा शेखरचन्द्र राय छम्ह नांजाःम्ह जात्रा दबूप्याखँ (रंगमञ्च) कलाकार खः ।  वय्कःया मां मुक्ति छम्ह रंगमञ्च कलाकार ख, व वय्कःया अबु अनिल राय कूच बिहार जिल्ला परिषदया ज्याकुथि अधीक्षक ख, गुकिलि कूच बिहारया बंगचत्रा रोडय् च्वंगु ख।  वय्कलं बाबुरहटया केन्द्रिया विद्यालयय् १२ कक्षा तक्क अध्ययन यानादिल, व वयां लिपा दिल्ली झाल।  

वय्कलं मिरान्दा हाउस  पाखें स्नातक पूवंकादिल व मांअबुया आग्रहय् जमिया मिलिया इस्लामियाय् जनसञ्चारया अध्ययन यानादिल, तर कोर्स दथुइ हे त्वःताः हिन्दी संकिपा ख्यलय् थःगु भाग्य स्वयेत मुम्बई वन ।  वय्कलं पार्ट १ या जाँच क्वचायेकादिल व वयां लिपा दिल्ली लिहां मवयादिल ।  &#x5B; ** &#x5D; मौनी मचांनिसें हे अभिनयय् रुचि तयादीगु खःसा वय्कलं थःगु अभिनयया मूर्ति कथं अभिनेत्री मधुबाला, माधुरी दीक्षित व वहीदा रहमानयात न्ह्यथनादीगु दु ।  

## लिधंसा

## पिनेया स्वापू

* आइएमडिबिइ मौनि रोय
* Mouni Roy  

पुचः:बलिउड अभिनेत्री
पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
भैक्षुकी लिपि

**भैक्षुकी** ( संस्कृत : भैक्षुकी बाय् भिक्षुतेगु लिपि) छगू ब्राह्मी-आधारित लिपि ख गुकिया छ्यला ई. ११वीं व १२गु शताब्दी नापं जुल। थ्व लिपियात अंग्रेजी भासं " **एरो-हेडेड स्क्रिप्ट** " वा " **प्वाइन्ट-हेडेड स्क्रिप्ट** " धाइगु या धाःसा पुलांगु पदनाम " **सिन्धुरा** " तिब्बतय् कम्ती नं स्वंगु शताब्दी न्ह्यःनिसें छ्यलाबुलाय् वयाच्वंगु ख।  लिपिया छ्येलेज्या क्यनिगु अभिलेख मुख्यतः भारतया वर्तमान बिहार व पश्चिम बंगाल राज्यय्, व बंगलादेशया क्षेत्रय् खने दु। तिब्बत, नेपाल व बर्माय् नं अभिलेखत लुयावःगु दु ।

## ल्यनाच्वंगु ग्रन्थत
थ्व लिपि बौद्ध ग्रन्थय् जक खनेदु। युनिकोड प्रस्ताव कथं "थ्व लिपिइ च्वयातःगु झिंछगू शिलालेख व प्यंगू हस्तलिखित ग्रन्थ जक्क म्हसीकातःगु दु। अभिधर्मसमुच्चयकारिका, मणिचुडाजातक, चन्द्रलंकार, व बुद्ध धर्मया म्होति नं छगू ग्रन्थ थ्व लिपिइ ल्यातं च्वयातःगु दु।" अभिधर्मसमुच्चयकारिक व मणिचुडाजातकया छगू इलय् तिब्बती गोंखरया विहारय् तयातःगु खः, व सन्  ४८ य् ज्यूसेप तुचीं इटालीइ हःगु खः। अभिधर्मसमुच्चयाकारिक सन् २०१४इ तुचीया लिपांगु छेँय् हाकनं लुयावःगु ख, व आः रोमया नेशनल म्युजियम अफ ओरिएन्टल आर्टय् प्रदर्शनय् तयातःगु दु। 

थ्व लिपिइ च्वइगु मू भाय् संस्कृत ख। थ्व लिपिया  देवनागरी व शारदा लिपि नाप क्वात्तुक स्वापू दु।

## युनिकोड
भैक्षुकी आखःग्वःयात जुन, २०१६ य् भर्सन ९.० पिहां वयेवं युनिकोड स्ट्यान्डर्डय् तंसा याःगु खः ।

## लिधंसा

पुचः:लिपि
श्रीति झा

thumb|२०१८ या छगू ज्याझ्वलय् झा
**श्रीति झा** (बुन्हि फेब्रुवरी २६, १९८६) छम्ह भारतीय अभिनेत्री ख। वय्कः मुख्यतः हिन्दी टेलिभिजनय् ज्या यानादी। रोमान्टिक कमेडीनिसें क्राइम ड्रामा तकया विधाय् थःगु बहुमुखी प्रतिभाया निंतिं नांजाःम्ह वय्कः निगू आइटीए अवार्ड, स्वंगू भारतीय टेली अवार्ड व निगू गोल्ड अवार्ड लिसेंया आपालं प्रशंसा त्यामि ख।  झां सन् २००७स ल्याम्ह नाटक, *धूम मचाओ धूम*,स मालिनी शर्माया भूमिका म्हिताः अभिनयया शुरुवात याःगु खः। झा अनंलि *ज्योतिइ* सुधा "देविका" शर्मा वशिष्ठ, *रक्त सम्बन्धय्* संध्या सवरत्कर प्रधान व *दिल से दी दुआय् झनवी दोब्रियल / सिया प्रतापसिंहया भूमिकां थःत छम्ह प्रमुख अभिनेत्रीया रुपय् स्थापित यात...* *सौभाग्यवती भाव?* । झां *कुमकुम भाग्यय्* प्रज्ञा अरोरा मेहराया भूमिका म्हिताः व्यापक मान्यता प्राप्त याःगु खः । सन् २०२२ य् वय्कलं *फियर फ्याक्टर : खत्रों के खिलाडी १२* य् ब्वति कयादीगु खः, गन वय्कः १० औं थासय् लाःगु खःसा *झलक दिख्ला जा १०* य् ३ औं उपविजेता जुयादीगु खः ।  

## प्रारम्भिक जीवन व शिक्षा
झाया जन्म २६ फेब्रुअरी १९८६ य् बिहारया बेगुसरायय् जूगु खः ।   वय्कः थःगु परिवारलिसे कोलकाताय् च्वनेत झाल, गन इपिं १० दँ तक च्वनादिल, अनंलि नेपाःया काठमाडौंय् च्वं झाल । अनंलि इपिं न्हू दिल्लीइ च्वं वन, गन वय्कलं लक्ष्मण पब्लिक स्कूलय् अध्ययन यानादिल।  वय्कलं श्री वेंकटेश्वर कलेज, न्हु दिल्लीइ अंग्रेजीइ कला स्नातकया उपाधि पूवंकादिल । वया छम्ह तता मीनाक्षी व छम्ह किजा शशांक दु ।  

## लिधंसा

## पिनेया स्वापू

* Sriti Jha at IMDb
* Sriti Jha on Instagram
 
पुचः:म्वानाच्वंपिं मनूत
उत्तर ब्राह्मी

ब्राह्मी लिपिं बुयावःगु दक्षिण एसियाया उत्तरी लिपितेत उत्तर ब्राह्मी धाइ। थ्व लिपिपुचलय् दुथ्याःगु छुं लिपित थथे दु:
## उत्तर ब्राह्मि लिपित
* गुप्त, ४ गू शताब्दी
** शारदा
*** लण्डा
**** गुरमुखी 
**** खोजकी
**** खुदाबादी ।
**** महाजनी
**** मुलतानी
*** तक्री
**** चम्बा
**** डोगरी
**** सिरमौरी
** सिद्धम ।
*** नागरी ।
**** देवनागरी
**** मोडी
**** गुजराती
**** नन्दिनगरी
**** कैथी
***** सिल्हेती नगरी 
*** कामरूपी
**** असमिया
*** गौडी
**** बंगाली–असमीया (पूर्वी नागरी)
***** असमिया
***** बंगाली
**** तिरहुत (मिथिलाक्षर) 
**** ओडिया
*** नेपाल ।
**** भुजिंमोंल
**** रञ्जना
***** सोयोम्बो
**** प्रचलित
** तिब्बती
*** मीतेइ मायेक
*** लेप्चा
**** लिम्बु 
*** खेमा 
*** फाग्सपा 
**** जानबजार वर्ग
*** मार्चेन
**** मार्चुङ
**** पुंग्स-चेन
**** पुंग्स-चुङ
**** द्रुष 
** कलिङ्ग 
** भैक्षुकी
* तोचरियन (तिर्यक ब्राह्मी)

## स्वयादिसँ
* लिपि

पुचः:लिपि
प्रसव पीडा

प्रसव पीडा (कम सामान्यतया पोस्टेरियर लेबर धाइ) मचा बुइकेगु इलय् मांयात क्वँय् या क्वँय्, क्वँय् या भचा च्वय् जुइगु स्याइगु वा असुविधाया अनुभूतियात संकेत याइगु खँग्वः ख।

## स्वयादिसँ

पुचः:उसाँय्
पुचः:मिसा स्वास्थ्य
लखय् दुनेया मिगुँ

thumb|250x250px|लखं तपुनातःगु मिगुँ मुयाच्वंगु किपा
thumb|लखय् दुनेया मिगुँ नं दयेकूगु ग्वःलाःगु लाभा गुकियात पिलो बाय् फुंगा धाइ
thumb| लःया दुनेया टार मिगुँया अवशेष क्यनाच्वंगु एनओएएया अन्वेषण लू।
thumb|तोङ्गा लिक्क लखय् दुनेया मिगुँ मुयाः दयेकूगु चाकलाःगु प्लुम
**लखय् दुनेया मिगुँ** धयागु पृथ्वीइ लःया दुनेया दयाच्वनिगु भेन्ट बाय् फिसर खः गुकिं माग्मा पिहां वयेफु। यक्व लः दुनेया मिगुँ टेक्टोनिक प्लेटया सिथय् लिक्क ला, गुकियात मध्य-समुद्रया रीजया रुपय् म्हसीकिगु या। मध्य समुद्रया मिगुँ वा ज्वालामुखीं जक पृथ्वीया सकल म्याग्माया ७५% उत्पादन याइगु अनुमान दु।  यद्यपि अधिकांश लः मिगुँ समुद्र व महासागरया गाः लाःगु थासय् दयाच्वनि व गुलिं म्हो गाः लाःगु लखय् नं दयाच्वनि। थथे म्हो जक गाःलाःगु थासय् दइगु मिगुँ मुइबिले थुकिलिं लखय् जक मखुसें वायुमण्डलय् लाभा व ग्यास वांछ्वयेफु। सकल लः-मिगुंया ल्याः १० लख स्वया अप्व दु गुकिलि आपालं आः विलुप्त जुइधुंकल। थुकिलि थ्यं-मथ्यं ७५,००० समुद्रया तलं  स्वया अप्व च्वय् थहां वनि।  वंगु ११,७०० दँया दुने पृथ्वीया महासागर व समुद्रय् ११९ लःमिगुं जक्क मुयावःगु खनेदु दु।  

हाइड्रोथर्मल भेन्ट, प्रचुर मात्राय् जैविक गतिविधिया थाय् ख व थन्याःगु भेन्ट सामान्यतया लः-मिगुं लिक्क खने दु।

## मिगुँइ लःया प्रभाव
फय्-या थासय् लःया उपस्थितिं बँय् दइगु मिगुँ स्वया लःया दुनेया मिगुँ मुइगु अवस्था यक्व पा।

दसुया निंतिं, लःया कारणं म्याग्मायात फसय् मुइगु व बँय् जुइगु विस्फोट स्वया यक्व याकनं ख्वाउँकेगु व कः दयेकेगु याइ, गुकिलिं आपालं मुयावःगु पदार्थयात मिगुँया ग्लासय् हिलाबी। लः-मिगुँतेसं दयेकूगु लाभाया आकार व बनावट बँय् पिहां वःगु लाभा स्वयां पाः। लःया स्वापूइ वयेवं लाभाया जःखः ठोस क्रस्ट दयावइ। मिगुँ नं पिहाँवनाच्वंगु लाभा थ्व क्रस्टय् बाः वनी, गुकिं पिल्लो लाभा धकाः म्हसीकातःगु ग्वः लाभा दयेकी।

समुद्रया क्वय् थ्यंमथ्यं  दुने प्रेसर लःया  क्रितिकल प्रेसर (२२.०६ एमपीए वा शुद्ध लःया निंतिं करिब २१८ वायुमण्डल) स्वया अप्व जुइ, अन थ्व प्रेसरया कारणं लः दासिवये फइमखु ; थ्व अवस्थाय् लः सुपरक्रिटिकल फ्लुइड जुइ। दासिवइगु सः मदयेकं हाइड्रोफोन छ्यला गाःवंगु समुद्रया मिगुँयात यक्व तापाक्क लुइके थाकु। 

समुद्रया लःया सामान्यतया दयाच्वनीगु चिया सोलुसनय् क्रितिकल तापक्रम व चाप अप्वइ । क्वाःगु बेसाल्टया लिक्कसं लःया सोलुसनया संरचना, व क्वाःगु ल्वहँया धों दुने संचारित जुइगु लः मेमेगु लः (अर्थात क्वाःगु भः स्वया तापाक्क दयाच्वंगु समुद्री लः) स्वया पाः धैगु अनुमान दु। छगू अनुमान कथं थुकिया क्रितिकल फुति   व २९.९&nbsp;MPa जुइ, गन  सोलुसन कम्पोजिसन करिब ३.२% NaCl नाप दयाच्वनि। 

## थ्व नं स्वयादिसँ

* लखय् दुनेया मिगुँतेगु धलः

## लिधंसा

पुचः:भूगर्भशास्त्र
स्तन क्यान्सर

स्तन क्यान्सर धयागु स्तनया टिस्यूपाखें जुइगु क्यान्सर खः ।[७] स्तन क्यान्सरया लक्षणय् स्तनय् लुम्प, स्तनया आकारय् हिउपाः, छ्यंगुलिइ डिम्पल जुइगु, दुरु अस्वीकार जुइगु, निप्पलं वइगु तरल पदार्थ, न्हुगु उल्टे जूगु निप्पल वा छ्यंगुलिइ ह्याउँगु वा स्केली जुइगु आदि जुइफु। थ्व ल्वे तापाक्क न्यनाच्वंगु दुपिंके क्वँय् स्याइगु, लिम्फ नोड्स स्याइगु, सासः ल्हाये थाकुइगु वा छ्यंगुलिइ ह्याउँसे च्वनेफु। 

## स्वयादिसँ

पुचः:उसाँय्
पुचः:मिसा स्वास्थ्य
पाठेघर क्यान्सर

गर्भाशयया क्यान्सर धयागु गर्भाशयया मुखय् बाय् गर्भाशयया मुखया अंगःया गुगुं नं तहलय् जुइगु क्यान्सर खः । थ्व कोषया असामान्य वृद्धिया कारणं जुइगु खः गुकिं म्हया मेमेगु ब्वय् आक्रमण वा न्यना वनेफु । 

## चरण

File:Diagram showing stage 1A cervical cancer CRUK 200.svg|गर्भाशयया क्यान्सर पहिलो क चरण
File:Diagram showing stage 1B cervical cancer CRUK 203.svg|गर्भाशयया क्यान्सर पहिलो ख चरण
File:Diagram showing stage 2A cervical cancer CRUK 212.svg|गर्भाशयया क्यान्सर दोश्रो क चरण
File:Diagram showing stage 2B cervical cancer CRUK 216.svg|गर्भाशयया क्यान्सर दोश्रो ख चरण
File:Diagram showing stage 3B cervical cancer CRUK 226.svg|गर्भाशयया क्यान्सर तेश्रो ख चरण
File:Diagram showing stage 4A cervical cancer CRUK 236.svg|गर्भाशयया क्यान्सर चौथो क चरण
File:Diagram showing stage 4B cervical cancer CRUK 239.svg|गर्भाशयया क्यान्सर चौथो ख चरण


## स्वयादिसँ

पुचः:उसाँय्
पुचः:मिसा स्वास्थ्य
डिम्बाशयया क्यान्सर

डिम्बाशयया क्यान्सर धयागु डिम्बाशयया क्यान्सर जुइगु ट्यूमर खः । थ्व अण्डकोषं हे वा अप्व सामान्य रुपय् लिक्कया संरचनात गथेकि फेलोपियन ट्युब वा प्वाःया दुनेया तहया संचारं उत्पन्न जुइफु। उमेर वंलिसे डिम्बाशयया क्यान्सर जुइगु खतरा अप्वया वनी । रजोनिवृत्ति धुंका अप्व धइथें डिम्बाशयया क्यान्सर जुइ।[१६] जीवनकालय् अप्वः ओभ्युलेसन जूपिं मिसातय् के नं थ्व अप्वः खनेदइ । 

## स्वयादिसँ

पुचः:उसाँय्
पुचः:मिसा स्वास्थ्य
रजोनिवृत्ति

क्लाइमेक्टेरिकया नामं नं धाइगु मेनोपज धइगु मासिक धर्म स्थायी रुपं बन्द जुइगु ई खः, गुकिं मिसा मनूया प्रजनन चरणया अन्त्य जुइ । थ्व खास यानाः ४५ निसें ५५ दँया दथुइ जुइ, अथेसां थुकिया पाय् छिगु ई फरक जुइफु । 

## संकेत व लक्षण

प्रारम्भिक रजोनिवृत्ति संक्रमणया इलय् मासिक धर्म चक्र नियमित जुयाच्वनि तर चक्रया दथुइ अन्तराल ताःहाकः जुइगु शुरु जुइ। हार्मोनया मात्राय् उतारचढाव जुइगु शुरु जुइ । प्रत्येक चक्रय् ओभ्युलेसन मजुइफु ।

## सन्दर्भ सामग्रीसभ

पुचः:उसाँय्
पुचः:मिसा स्वास्थ्य
मातृ उसाँय्

**मातृ स्वास्थ्य** बाय् **मातृ उसाँय्** धयागु प्वाथय् दइबलय्, मचा बुइबलय् व मचा बुइधुंकाःया इलय् मचाया माँया उसाँय् खः । थ्व उसाँय्या ख्यलय् सकारात्मक कथं व पूवंकः माचाछि योजना (परिवार नियोजन), प्वाथय् दयेन्ह्यः, मचाबुइ न्ह्यः, व मचाबुइधुंकाया ईलय् याइगु ज्याझ्वः दुथ्याः। थथे याइगु उसाँय्या ज्याझ्वलं मांया उसाँय् भिंकेगु व मां उसाँय् मदयेगु (मर्बिदिति) व मां सीगु (मर्बिदिति) अवस्था पनेत ग्वहालि याइ।

हलिं उसाँय् संघ (डब्लुएचओ)या ल्याखं कथं २०१७स थ्यंमथ्यं २ लखः ९५ द्वः मांपिं प्वाथय् दयेगु व मचाबुइकिगु झ्वलय् सीगु दु। थ्व मातृ मृत्युया कारणय् तच्वःगु हि बाः वइगु निसें प्रसवय् अवरोध जुइगु तकया थीथी कारणत दु।

## स्वयादिसँ

पुचः:उसाँय्
पुचः:मिसा उसाँय्
छत्रपति शिवाजी महाराज अन्तरराष्ट्रीय विमानस्थल

***' हलिमया छगू मू विमानस्थल ख।  
==प्रकार==
***' छगू अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल ख।
## स्थिति
थ्व विमानस्थल -- य् ला।
## सेवा
थ्व विमानस्थलं राष्टिय व अन्तराष्ट्रिय सेवा बीगु या।
## स्वयादिसँ
*हलिमया मू विमानस्थल
*हवाइजहाज

पुचः:विमानस्थल
गुह्येश्वरी देगः

**गुह्येश्वरी देगः** नेपाःया येँ जिल्लाया ग्वलय् च्वंगु छगु शक्तिपीठ व हिन्दू देगः खः। थ्व देगः शाक्त पिठ खःसा थ्व पशुपति क्षेत्रं थ्यं-मथ्यं १ किलोमिटर पूर्वय् बागमती खुसिया दक्षिणी तटय् लाः।  विशेष यानाः तान्त्रिक उपासकपिनिगु निंतिं थ्व छगू महत्वपूर्ण तीर्थस्थल खः । थ्व देगःया जीर्णोद्धार जुजु प्रताप मल्लं १७ औं शताब्दीइ यानादिल।

देवी भागवत पुराणय् आदिशक्तिया पवित्र स्थलया धलंखय् थ्व देगःया उल्लेख यानातःगु दु व नेपाःया द्यःयात गुह्यकाली धकाः म्हसीकातःगु दु । 

थ्व देगःया नां संस्कृतया *[[गुह्य]]* (गोप्य वा गुप्त) व *ईश्वरी* (देवी) खँग्वः स्वानाः दयावःगु ख। हिन्दू बाखँ कथं गुह्येश्वरी देगलय् सतीया मलाशय कुतुं वःगु थाय्या चिं कथं म्हसीकातःगु दु ।  

गुह्येश्वरी देगलय् न्हिथंया पूजा (नित्यपूजा) कर्माचार्य आचाजु तयेसं सर्वम्नाय तन्त्र कथं याइ। विशेष अवसरय् व मू समारोहया इलय् राजोपाध्याय ब्राह्मण, गुपिं वैदिक व कौल पुजारी निगुलिं जुइ, वैदिक पूजा याइ, धाःसा आचाजु तयेसं तन्त्र कथं पुजा याई । 

## बाखं

मेरुतन्त्र व स्कन्दपुराणया हिमवतखण्ड कथं सतीया मलाशय कुतुं वःगु थाय् गुह्येश्वरी देगः खः ।  थ्व हे विवरण देवमाला वंशावली, भाषा वंशावली व स्वस्थानी बाखनय् नं खनेदु।

थ्व ग्रन्थय् थ्व देगःयात सतीया गुह्य वा गुद कुतुं वःगु थाय् धकाः उल्लेख यानातःगु दु, अले द्यःयात गुह्यकाली, गुह्येशी, गुह्येश्वरी, गुह्यकेश्वरी, गुह्यकालिका थेंज्याःगु थीथी नां बियाः म्हसीकातःगु दु।  गुह्येश्वरीयात मन्थनभैरव तन्त्रय् पशुपतिया कलाया रुपय् उल्लेख यानातःगु दु।

वाराही तन्त्रय्, सतीया म्हया गुगु ब्व कुतुवन धइगु खँया उल्लेख मया।  थुकि नेपालया गुह्यमण्डलय् मेमेगु थाय् स्वया १ कोटि गुणां यक्व पुण्य लाइगु धका उल्लेख यानातगु दु व गुह्येश्वरी स्वया तःधंगु शक्तिपीठ गननं मदु धकाः न्ह्यथनातःगु दु।

गुह्येश्वरी देगःयात तन्त्र चुडामणिपाखें पीठनिर्णयय् उल्लेख यानातःगु शक्तिपीठलिसे म्हमसीके मज्यू, गन सतीया निपां पुलि नेपालय् कुतुं वंगु व पीठया द्यः महामाया खः धकाः धयातःगु दु ।  नेपाल महात्म्य ११।१०७ व १।३८ कथं सतीया निगु पुलि विष्णुमति व बागमति खुसिया संगम लिक्क लाः व थ्व पीठया द्यः महामाया खः, धाःसा गुह्यांग बागमति खुसिया लिक्क, पशुपति देगःया मृगस्थली नापसं लाः व थनया द्यः गुह्येश्वरी वा गुह्यकाली धका धयातगु दु।

त्रिपुरा रहस्यया माहात्म्य खण्डय् देवी ललिता सदां च्वनीगु १२ गू थाय् न्ह्यथनातःगु दुसा नेपालय् वय्कयागु रुपयात गुह्यकेश्वरी धकाः उल्लेख यानातःगु दु (त्रिपुर रहस्य १।४८।७४ : नेपाले गुह्यकेश्वरी) ।  ललिता सहस्रनामय् देवीया ७०७गु नां "गुह्यरूपिणी" (ललिता सहस्रनाम १३७गु श्लोक: सरस्वती शास्त्रमयी, गुहांबा गुह्यरूपिणी) धकाः उल्लेख यानातःगु दु। ५१ शक्तिपीठ नं संस्कृत वर्णमालाया ५१ आखः प्रतिनिधि या, गुकि गुह्येश्वरी "इ" आखःया प्रतिनिधित्व याइ ।  थ्व देगःयात तान्त्रिक अभ्यास यक्व माने व पूज्य या। मोहनी नखः व जात्राया इलय् देगलय् तसकं मनूतेगु हुल जुइ।

## लिधंसा

पुचः:हिन्दू धर्म
पुचः:नेपाःया देगः
चथाः

**चथाः**  बाय् **गणेश चतुर्थी** ञलाथ्व चौथि खुन्हु नेपाः व हलिंया नेवाःतेसँ हनिगु छगू चखः ख। चथाः नेवाः तजिलजिया छगू चख ख। थ्व चखःयात गणेद्यःया बुंदिंया कथं हनिगु याइ।  थ्व चख बिले तिमिलायात तुसि, पासि, म्वाय्, आमाःसि, स्याउ, धालेय्‌ आदि छानाः पुज्याइगु याइ।  थ्व चखः बिलय् कःनि, मुस्या, खत्याः, बरां, कय्गु, चना, छ्व, बकुला:, सिम्पु व माय्‌आदि सिया: द्यःयात छाइगु या आदि थीथी बुबः/हलिमलि नं सिया: द्यःयात छायेगु याइ।  थुबलय्‌ विशेष याना: बःसिया पु तछ्याना: उकिइ दुने च्वंगु खायुगु सि बसपतिपु नं द्यःयात छायेगु चलन दु। 

गणेद्यः नापं आगँद्यः, दिगुद्यः व चथाःद्यः(तिमिला) पुज्याइगु थ्व चखःयात मोहनि नखः वयेत्यंगु सूचक चखःया कथं नं म्हसीकिगु या।  

## हनाः
थ्व चखःया बहनी नेवाःतेसं थःथःगु छेँय् तिमिला द्यःयात हलिमलि छानाः द्यः पुज्यायेगु याइ। नापं, गणेद्यःयात नं पुज्याइगु या। थ्व दिं खुनु नेपालमन्दःया थीथी गणेद्यःया देगलय् यक्व मनूत पुज्यावनिगु चलन दु।   

द्यः पुज्याइगु निंतिं चथाःस्वां, मोहनीस्वां, व लक्ष्मीस्वां नापं बहनिया ईलय् पुज्याइगु जुइ। पलेस्वां, चथाःस्वां, पालुमाः, तुमा, पासि, लैं, तुसि, समय्बजि, हलिमलि नापं द्यः पुज्याइगु या। पलेस्वांया हः छ्यला दयेकातःगु पलेलप्तेय् ९गु हलिमलि फसिपु, बःसिपु, फ्वंसिपु, कःनि, मुस्या, छुस्या , बकुलाः, केगु, ह्याउँ सिम्पु छ्यलीगु या।  

### नसा
चथाः बिले  थीथी सिसाबुसा दसु तुसि, पासि, म्वाय्, आमा:सि, स्याउ, धालेय्‌, व थीथी बूबः व हलिमलि कःनि, मुस्या, खत्याः, बरां, कय्गु, चना, छ्व, बकुला:, सिम्पु व माय्‌आदि छ्यला पुज्यायेगु व नयेगु जुइ।

## स्वयादिसँ
* चखः

## लिधंसा

पुचः:चखः
तुसि

**तुसि** छकथंया सिसाबुसा ख।  थुकिया वैज्ञानिक नां *Cucumis sativus* खः व थ्व छगू ककुरबितासि (Cucurbitaceae) माचाछिया दुने लाइगु छगू व्यापक रुपं बुयावइगु स्वांमा ख। थ्व माचाछिया दुने स्क्वास नं छगू दुजः ख। 

वनस्पतिशास्त्रया निंतिं तुसि छगू सिसाबुसा जुसां थुकियात तरकारीया रुपय् नं छ्यलीगु या। तुसियात बुकाः, फिनाः, कचिकं, बाय् अचारय् तयाः नये ज्यू। 

## किपाधलः

File:Organic Gardener Holding a Fresh Salad Cucumber.jpg|सलाद तुसि
File:An Indian yellow cucumber.jpg|म्हासुगु तुसि
File:Kurkkuja.jpg|चानातःगु स्क्यान्दिनेभियन तुसि
File:Cucumber grated.jpg|ग्रेत यानातःगु तुसि
File:Komkommer (Cucumis sativus 'Gele Tros').jpg|कोमकोमर(*Cucumis sativus* 'Gele Tros')
File:Hmong cucumber.jpg|ह्मोङ जातितेसं सयेकेगु तुसि
File:Lemon cucumber J1.JPG|कागति तुसि
File:Mizeria.jpg|तुसि छ्यला दयेकातःगु नसा
File:PicklingCucumbers.jpg|फिनातःगु तुसि
File:Spreewaldgurke2.jpg|गेरकिन
File:Persiancucumber.jpg|इरानया इसफहान तुसि
File:Leaves of Cucumber (a creeping vine plant).jpg|हः
File:Cucumber vine in New Jersey.jpg|तुसिया दं बुयाच्वंगु
File:Cucumbers growing on a string lattice structure.jpg| ल्यातिस कां तुसिमा बुइकेत ग्वहालि यानाच्वंगु 
File:Cucumber hanging on the vine.JPG|तुसिया झाः दुने ग्वलाःगु तुसि
File:Cucumber plants.jpg|तुसिमा
File:Harvested vegetables(Cucumbers).jpg|मेमेगु वस्पति नापं तुसि 
File:Harvested vegetables(Tomatoes, Cucumbers and Aubergine) 2.jpg|तुसि व मेमेगु सयेकातःगु नसाः


## स्वयादिसँ
* सि

पुचः:सि
पुचः:सिसाबुसा
𑐔𑐠𑐵𑑅

**𑐔𑐠𑐵𑑅** 𑐧𑐵𑐫𑑂 **𑐐𑐞𑐾𑐱 𑐔𑐟𑐸𑐬𑑂𑐠𑐷** 𑐘𑐮𑐵𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑁𑐠𑐶 𑐏𑐸𑐣𑑂𑐴𑐸 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐰 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅𑐟𑐾𑐳𑑃 𑐴𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐏𑑅 𑐏𑑋 𑐔𑐠𑐵𑑅 𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐏 𑐏𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐏𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐐𑐞𑐾𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐧𑐸𑑄𑐡𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐴𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂𑑋  𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐏 𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐟𑐶𑐩𑐶𑐮𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐟𑐸𑐳𑐶, 𑐥𑐵𑐳𑐶, 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑑂, 𑐁𑐩𑐵𑑅𑐳𑐶, 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐄, 𑐢𑐵𑐮𑐾𑐫𑑂 𑐁𑐡𑐶 𑐕𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐏𑑅 𑐧𑐶𑐮𑐫𑑂 𑐎𑑅𑐣𑐶, 𑐩𑐸𑐳𑑂𑐫𑐵, 𑐏𑐟𑑂𑐫𑐵𑑅, 𑐧𑐬𑐵𑑄, 𑐎𑐫𑑂𑐐𑐸, 𑐔𑐣𑐵, 𑐕𑑂𑐰, 𑐧𑐎𑐸𑐮𑐵:, 𑐳𑐶𑐩𑑂𑐥𑐸 𑐰 𑐩𑐵𑐫𑑂𑐁𑐡𑐶 𑐳𑐶𑐫𑐵: 𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐫𑐵 𑐁𑐡𑐶 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐧𑐸𑐧𑑅/𑐴𑐮𑐶𑐩𑐮𑐶 𑐣𑑄 𑐳𑐶𑐫𑐵: 𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂𑑋  𑐠𑐸𑐧𑐮𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵: 𑐧𑑅𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐥𑐸 𑐟𑐕𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵: 𑐄𑐎𑐶𑐂 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐏𑐵𑐫𑐸𑐐𑐸 𑐳𑐶 𑐧𑐳𑐥𑐟𑐶𑐥𑐸 𑐣𑑄 𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐸𑑋 

𑐐𑐞𑐾𑐡𑑂𑐫𑑅 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐁𑐐𑑃𑐡𑑂𑐫𑑅, 𑐡𑐶𑐐𑐸𑐡𑑂𑐫𑑅 𑐰 𑐔𑐠𑐵𑑅𑐡𑑂𑐫𑑅(𑐟𑐶𑐩𑐶𑐮𑐵) 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐏𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐩𑑀𑐴𑐣𑐶 𑐣𑐏𑑅 𑐰𑐫𑐾𑐟𑑂𑐫𑑄𑐐𑐸 𑐳𑐹𑐔𑐎 𑐔𑐏𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐣𑑄 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋 

## 𑐴𑐣𑐵𑑅
𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐏𑑅𑐫𑐵 𑐧𑐴𑐣𑐷 𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑅𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐾𑑃𑐫𑑂 𑐟𑐶𑐩𑐶𑐮𑐵 𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐮𑐶 𑐕𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐡𑑂𑐫𑑅 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐂𑑋  𑐣𑐵𑐥𑑄, 𑐐𑐞𑐾𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑄 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐶𑑄 𑐏𑐸𑐣𑐸 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐩𑐣𑑂𑐡𑑅𑐫𑐵 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐐𑐞𑐾𑐡𑑂𑐫𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐾𑐐𑐮𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐩𑐣𑐹𑐟 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐸𑑋

𑐡𑑂𑐫𑑅 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐔𑐠𑐵𑑅𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄, 𑐩𑑀𑐴𑐣𑐷𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄, 𑐰 𑐮𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩𑐷𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐧𑐴𑐣𑐶𑐫𑐵 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂𑑋 𑐥𑐮𑐾𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄, 𑐔𑐠𑐵𑑅𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄, 𑐥𑐵𑐮𑐸𑐩𑐵𑑅, 𑐟𑐸𑐩𑐵, 𑐥𑐵𑐳𑐶, 𑐮𑐿𑑄, 𑐟𑐸𑐳𑐶, 𑐳𑐩𑐫𑑂𑐧𑐖𑐶, 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐮𑐶 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐡𑑂𑐫𑑅 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋  𑐥𑐮𑐾𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐴𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐥𑐮𑐾𑐮𑐥𑑂𑐟𑐾𑐫𑑂 𑑙𑐐𑐸 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐮𑐶 𑐦𑐳𑐶𑐥𑐸, 𑐧𑑅𑐳𑐶𑐥𑐸, 𑐦𑑂𑐰𑑄𑐳𑐶𑐥𑐸, 𑐎𑑅𑐣𑐶, 𑐩𑐸𑐳𑑂𑐫𑐵, 𑐕𑐸𑐳𑑂𑐫𑐵 , 𑐧𑐎𑐸𑐮𑐵𑑅, 𑐎𑐾𑐐𑐸, 𑐴𑑂𑐫𑐵𑐄𑑃 𑐳𑐶𑐩𑑂𑐥𑐸 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐷𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋 

### 𑐣𑐳𑐵
𑐔𑐠𑐵𑑅 𑐧𑐶𑐮𑐾 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐳𑐶𑐳𑐵𑐧𑐸𑐳𑐵 𑐡𑐳𑐸 𑐟𑐸𑐳𑐶, 𑐥𑐵𑐳𑐶, 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐫𑑂, 𑐁𑐩𑐵:𑐳𑐶, 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐄, 𑐢𑐵𑐮𑐾𑐫𑑂, 𑐰 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐧𑐹𑐧𑑅 𑐰 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐮𑐶 𑐎𑑅𑐣𑐶, 𑐩𑐸𑐳𑑂𑐫𑐵, 𑐏𑐟𑑂𑐫𑐵𑑅, 𑐧𑐬𑐵𑑄, 𑐎𑐫𑑂𑐐𑐸, 𑐔𑐣𑐵, 𑐕𑑂𑐰, 𑐧𑐎𑐸𑐮𑐵:, 𑐳𑐶𑐩𑑂𑐥𑐸 𑐰 𑐩𑐵𑐫𑑂𑐁𑐡𑐶 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 𑐥𑐸𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐣𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂𑑋

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃
* 𑐔𑐏𑑅

## 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵

पुचः:𑐔𑐏𑑅
बुहिद लिपि

**बुहिद लिपि** बाय् **सूरत बुहिद** छगू अबुगिदा ख गुकियात बुहिद भाषा च्वयेत छ्यलिगु या। फिलिपिन्सया आदिवासी ब्राह्मिक लिपिया रुपय् थ्व लिपि बायबायिन व हनुनो'ओ नाप तसकं स्वापू दु। थ्व लिपि थौं नं मङ्गयान, मुख्यतः मिन्डोरो टापुइ दयाच्वंगु दु व थ्व लिपि थःगु भाषा, बुहिदच्वयेत, फिलिपिनो ल्याटिन लिपि नापं छ्यलाबुलाय् दु।

सूरत बुहिदया छ्यलाबुलायात पुनःजीवित यायेगु कुतः जुयाच्वंगु दु ।  उत्तरी (बंसुद क्षेत्र) व दक्षिणी बुहिद (बोंगाबोङ) समुदायय् बुहिद लिपिया छ्यलाबुला पाः । 

## संरचना
बुहिद लिपिइ १८गु स्वतन्त्र वर्ण दु; १५ व्यञ्जन व ३ सः दु। अबुगिदाया कथं, थ्व लिपिइ तँसा डायक्रिटिक सः दु । व्यंजनय् अन्तर्निहित /अ/ सः दइ। मेगु निगु सःयात व्यञ्जनया च्वय् (/इ/या निंतिं) वा क्वय् (/उ/या निंतिं) डाइक्रिटिकं क्यनि। व्यञ्जनया आधारय् लिगाचर दइ, गुकिं व्यंजन-सः संयोजनया आकार हिलाबी ।  सिलेबलया शुरुइ च्वंगु सःयात थःगु हे, स्वतन्त्र वर्णं क्यनि। व्यंजनं क्वचाइगु सिलेबल अन्तिम व्यंजन मदयेक च्वइ। 

बुहिद वर्णमालाया आखः क्रम बुहिद, ध्वन्यात्मक सिद्धान्तय् आधारित दु गुकिलिं इमिसं प्रतिनिधित्व याइगु व्यंजन व स्वरया अभिव्यक्तिया विधि व थाय् निगुलिंयात बिचाः याइ।

## युनिकोड
बुहिद लिपि मार्च, २००२ य् भर्सन ३.२ पिहां वयेवं युनिकोड स्ट्यान्डर्डय् दुथ्याःगु खः ।

बुहिदया निंतिं युनिकोड ब्लक U+1740&#x2013;U+175F ख। 

## लिधंसा

पुचः:लिपि
𑐮𑐶𑐥𑐶

**𑐮𑐶𑐥𑐶** 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐶𑑄𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐸𑐔𑑅 𑐏𑑋 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹𑑄 𑐩𑐾𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹 𑐣𑐵𑐥 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐧𑐶𑐫𑐾 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐳𑑅 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐥𑐡𑑂𑐢𑐟𑐶 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑅 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐳𑑅𑐟𑐾𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐾𑐕𑐶𑑄𑐐𑐸 (𑐰𑐵 𑐧𑑂𑐬𑐾𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐖𑐸𑐳𑐵 𑐠𑐶𑐫𑐵 𑐠𑐸𑐂𑐦𑐹𑐐𑐸) 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐏𑑋 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 "𑐮𑐶𑐥𑑂𑐫" 𑐣𑑄 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑋 𑐮𑐶𑐥𑐾 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐴𑐾 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐏𑑋 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐴𑐾 𑐏𑑃𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐐𑐹 𑐮𑐶𑐥𑐶𑑄 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐴𑐶𑐮𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐴𑐶𑐮𑐵 𑐢𑐵𑐂𑑋

## 𑐟𑐵𑐖𑐶
𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐎𑐠𑑄𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐳𑐵𑑄 𑐴𑐮𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐱𑑂𑐔𑐶𑐟 𑐥𑐬𑐶𑐢𑐶 𑐡𑐸𑐣𑐾𑐟𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐰𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄-
* 𑐀𑐧𑐸𑐖𑐶𑐡𑐵: 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵, 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐰 𑐂𑐠𑐶𑐫𑑀𑐥𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑑋 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐩𑑂𑐴𑐶 (𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟, 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟 𑐁𑐡𑐶 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸), 𑐡𑐾𑐰𑐣𑐵𑐐𑐬𑐷, 𑐧𑑄𑐐𑐵𑐮𑐷, 𑐁𑐳𑐵𑐩𑐷, 𑐌𑐜𑐶𑐫𑐵, 𑐎𑐣𑑂𑐣𑐜, 𑐟𑐩𑐶𑐮, 𑐟𑐾𑐮𑐹𑐐𑐸, 𑐩𑐮𑐫𑐵𑐮𑐩, 𑐐𑐸𑐖𑐬𑐵𑐟𑐷, 𑐱𑐵𑐬𑐡𑐵, 𑐩𑑀𑐜𑐷, 𑐩𑐶𑐠𑐶𑐮𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬, 𑐎𑐶𑐬𑐵𑐟 (𑐳𑐶𑐬𑐶𑐖𑑄𑐐𑐵), 𑐳𑑃𑐡𑐾𑐫𑑂 (𑐳𑑃𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐨𑐵𑐫𑑂, 𑐖𑑀𑐒𑑂𑐏𑐵, 𑐟𑐵𑐩𑐵𑐒, 𑐮𑐡𑑂𑐡𑐵𑐏𑐷, 𑐧𑐵𑐮𑑂𑐟𑐶 𑐁𑐡𑐶 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸), 𑐐𑐸𑐬𑐸𑐩𑐸𑐏𑐷, 𑐠𑐵𑐂, 𑐏𑑂𑐩𑐾𑐬, 𑐧𑐬𑑂𑐩𑐾𑐮𑐷, 𑐳𑐶𑑄𑐴𑐮, 𑐮𑐵𑐌, 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄 𑐩𑐮𑐾𑐫, 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄 𑐧𑐵𑐮𑐷 𑐁𑐡𑐶 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐮𑐵𑑋
* 𑐀𑐧𑑂𑐖𑐡:𑐀𑐬𑐧𑐷 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐰 𑐴𑐶𑐧𑑂𑐬𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑑋 𑐀𑐬𑐧𑐷 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐬𑐧𑐷 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐂𑐬𑐵𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟 (𑐦𑐵𑐬𑐳𑐷, 𑐀𑐦𑐐𑐵𑐣, 𑐀𑐖𑐾𑐬𑐷, 𑐧𑐮𑑀𑐔𑐷) 𑐰 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑑂 𑐄𑐬𑑂𑐡𑐹, 𑐳𑐶𑐣𑑂𑐢𑐷, 𑐱𑐵𑐴𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐥𑑄𑐖𑐵𑐧𑐷, 𑐎𑐱𑑂𑐩𑐶𑐬𑐷 𑐁𑐡𑐶 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐣𑑄 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋
* 𑐀𑐮𑑂𑐦𑐵𑐧𑐾𑐟: 𑐮𑐵𑐟𑐶𑐣, 𑐳𑐶𑐬𑐶𑐮𑐶𑐎, 𑐖𑐬𑑂𑐖𑐶𑐫𑐣 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑑂𑐬𑐶𑐎 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐁𑐡𑐶𑑋
* 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶: 𑐔𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵 (𑐩𑐣𑑂𑐡𑐵𑐬𑐶𑐣, 𑐫𑐶, 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐟𑑀𑐣𑐶𑐖 𑐁𑐡𑐶) 𑐰 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐷 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑑋

## 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳
### 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵
𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐊𑐳𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐮𑐮𑐶𑐟𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐳𑐹𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑑖𑑔 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐦𑐹𑐫𑐵 𑑑𑑐𑐐𑐹 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐵𑐫𑐫𑑂 (𑐮𑐶𑐥𑐶𑐱𑐵𑐮𑐵𑐳𑑄𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟)𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐴𑑂𑐩𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐏𑐬𑑀𑐲𑑂𑐚𑐷 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐸𑐲𑑂𑐎𑐬𑐳𑐵𑐬𑐶𑑄𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐒𑑂𑐐𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐒𑑂𑐐𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐐𑐢𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐒𑑂𑐐𑐮𑑂𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐒𑑂𑐐𑐸𑐮𑐷𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐱𑐎𑐵𑐬𑐶𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐧𑑂𑐬𑐴𑑂𑐩𑐰𑐮𑐶𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐵𑐬𑐸𑐲𑑂𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑑂𑐬𑐵𑐰𑐶𑐜𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐎𑐶𑐬𑐵𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑐵𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑑂𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐄𑐐𑑂𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐣𑐸𑐮𑑀𑐩𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐰𑐩𑐹𑐬𑑂𑐢𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑐬𑐡𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐏𑐵𑐲𑑂𑐫𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐔𑐷𑐣𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐮𑐹𑐣𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐴𑐹𑐞𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬𑐰𑐶𑐳𑑂𑐟𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐸𑐲𑑂𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑐾𑐰𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐣𑐵𑐐𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐫𑐎𑑂𑐲𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑐣𑑂𑐢𑐬𑑂𑐰𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐎𑐶𑐣𑑂𑐣𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐴𑑀𑐬𑐐𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐳𑐸𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑐬𑐸𑐜𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐺𑐐𑐔𑐎𑑂𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐵𑐫𑐳𑐬𑐸𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐨𑑁𑐩𑐡𑐾𑐰𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑐷𑐎𑑂𑐲𑐡𑐾𑐰𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐎𑐸𑐬𑐸𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐥𑐬𑐐𑑀𑐜𑐵𑐣𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐰𑐶𑐡𑐾𑐴𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐄𑐟𑑂𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐶𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑑂𑐬𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑐵𑐐𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐖𑑂𑐬𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐮𑐾𑐏𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐮𑐾𑐏𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐀𑐣𑐸𑐡𑑂𑐬𑐸𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐵𑐰𑐬𑑂𑐟𑐵𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑐞𑐣𑐵𑐰𑐬𑑂𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐄𑐟𑑂𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐵𑐰𑐬𑑂𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐲𑐾𑐥𑐵𑐰𑐬𑑂𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐥𑐵𑐡𑐮𑐶𑐏𑐶𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐡𑑂𑐰𑐶𑐬𑐸𑐟𑑂𑐟𑐬𑐥𑐡𑐳𑑄𑐢𑐶𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐫𑐵𑐰𑐡𑑂𑐡𑐱𑑀𑐟𑑂𑐟𑐬𑐥𑐡𑐳𑑄𑐢𑐶𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐵𑐴𑐵𑐬𑐶𑐞𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐬𑐸𑐟𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐴𑐞𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐫𑐵𑐣𑐸𑐮𑑀𑐩𑐵𑐰𑐶𑐩𑐶𑐱𑑂𑐬𑐶𑐟𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐆𑐲𑐶𑐟𑐥𑐳𑑂𑐟𑐥𑑂𑐟𑐵 𑐬𑑀𑐔𑐩𑐵𑐣𑐵𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐢𑐬𑐞𑐷𑐥𑑂𑐬𑐾𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐐𑐐𑐣𑐥𑑂𑐬𑐾𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑁𑐲𑐢𑐶𑐣𑐶𑐲𑑂𑐫𑐣𑑂𑐡𑐵𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐳𑐵𑐬𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐴𑐞𑐷𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶, 𑐰 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐨𑐹𑐟𑐬𑐸𑐟𑐐𑑂𑐬𑐴𑐞𑐷𑐩𑑂 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐵𑑄 𑐎𑐣𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃
* 𑐁𑐏𑑅
* 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅
* 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐮𑑅

पुचः:𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶
𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑐒𑑂𑐟𑐣

**𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑐒𑑂𑐟𑐣** 𑐰𑐵 **𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣** (𑐦𑐾𑐧𑑂𑐬𑐸𑐀𑐬𑐷 𑑒𑑒, 𑑑𑑗𑑓𑑒 - 𑐜𑐶𑐳𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬 𑑑𑑔, 𑑑𑑗𑑙𑑙) 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐏𑑋 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐣𑑄 𑐏𑑋 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐢𑐵𑐣𑐷 𑐰 𑐰𑐵𑐱𑐶𑐒𑑂𑐟𑐣 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐣𑐵𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐣𑐵𑐩𑑄 𑐴𑐾 𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑋 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐎 𑐀𑐧𑐸, 𑐳𑐿𑐣𑑂𑐫 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷, 𑐧𑐸𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐰 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑘𑑙 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑗𑑙𑑗 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑑄 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐡𑐾𑐱𑐨𑐎𑑂𑐟 𑐳𑐾𑐣𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐰𑐶𑐖𑐫𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐾𑐟𑐺𑐟𑑂𑐰 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 𑐰 𑐀𑐣𑑄𑐮𑐶 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑘𑑗𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐰𑐿𑐢𑐵𑐣𑐶𑐎 𑐩𑐴𑐵𑐢𑐶𑐰𑐾𑐱𑐣𑐫𑐵 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐎𑑂𑐲𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐳𑑄𑐰𑐶𑐢𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐳𑑂𑐫𑑁𑐡𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮𑑋 𑐠𑐸𑐎𑐠𑑄 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐵𑐩𑐵𑐣𑑂𑐫𑐟𑐫𑐵 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐀𑐧𑐸𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋

𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐬𑑂𑐰𑐖𑐣𑐶𑐎 𑐥𑐡 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑔𑑙 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑗𑑕𑑐 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐨𑐬𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐎𑐸𑐮𑐥𑐾𑐥𑐬 𑐎𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐬𑑂𑐨𑐾𑐫𑐬𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐖𑐸𑐮𑑋 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑕𑑒𑐂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐳𑐿𑐣𑐶𑐎 𑐟𑐵𑐮𑐶𑐩 𑐎𑐫𑐵 𑐨𑐬𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐾𑐖𑐶𑐩𑐾𑐣𑑂𑐚𑐫𑑂 𑐩𑐾𑐖𑐬𑐫𑐵 𑐥𑐡 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐾𑐮𑐷 𑐰 𑐁𑐡𑐶𑐰𑐵𑐳𑐷 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑕𑑔𑐂 𑐮𑐾𑐦𑑂𑐚𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐚 𑐎𑐬𑑂𑐣𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐡𑐫𑑂 𑐥𑐡𑑀𑐣𑑂𑐣𑐟𑐶 𑐫𑐵𑐟 𑐰 𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑕𑑕𑐂 𑐨𑐬𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐾𑐖𑐶𑐩𑐾𑐣𑑂𑐚𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐨𑐬𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵 𑐴𑐵𑐄𑐳 𑐀𑐦 𑐧𑐬𑑂𑐐𑐾𑐳𑐾𑐳𑐫𑑂 (Virginia House of Burgesses) 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐶𑐟 𑐖𑐸𑐮 𑐰 𑐦𑐶𑐮𑐵𑐜𑐾𑐮𑑂𑐦𑐶𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐎𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐚𑐮 𑐎𑐵𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐣𑐶𑐢𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐩𑐣𑑀𑐣𑐶𑐟 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐎𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐚𑐮 𑐎𑐵𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐎𑐣𑑂𑐟𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐟𑐮 𑐁𑐬𑑂𑐩𑐷𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐳𑐾𑐣𑐵𑐥𑐟𑐶 𑐣𑐶𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐟𑑋 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐟𑐺𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑐾𑐣𑐵𑑄 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐬𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐞𑐵𑐫𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐟𑑂𑐫𑐵𑐟𑑅𑑋 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐔𑑂𑐰𑑅 𑐎𑐠𑑄 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐵𑐬𑑂𑐰𑐨𑑁𑐩𑐳𑐟𑑂𑐟𑐵 𑐰 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐷𑐎𑐵𑐬 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐥𑐾𑐬𑐶𑐳 𑐳𑐣𑑂𑐢𑐶𑐂 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬 𑐫𑐵𑐟𑑋 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐎𑑂𑐰𑐔𑐵𑐫𑐾𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑘𑑓𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐿𑐣𑑂𑐫 𑐖𑐶𑐩𑑂𑐩𑐾𑐰𑐵𑐬𑐷𑑄 𑐬𑐵𑐖𑐷𑐣𑐵𑐩𑐵 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋

𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑑄 𑐳𑑄𑐰𑐶𑐢𑐵𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐷𑐎𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐩𑑀𑐡𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐀𑐥𑐬𑐶𑐴𑐵𑐬𑑂𑐫 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐶𑐟𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑘𑑙 𑐫𑑂 𑐎𑐣𑑂𑐦𑐾𑐜𑐾𑐬𑐾𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐢𑐵𑐬𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐣 𑐫𑐵𑐟𑑋 𑐀𑐣𑑄𑐮𑐶 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐰𑑅𑐟𑐎 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑘𑑘 𑐰 𑑑𑑗𑑙𑑒 𑐫𑑂 𑐂𑐮𑐾𑐎𑑂𑐚𑑀𑐬𑐮 𑐎𑐮𑐾𑐖𑑄 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐳𑐩𑑂𑐩𑐟𑐶𑑄 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐟𑑋 𑐩𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐶𑐥𑐬𑐶𑐲𑐡𑐫𑐵 𑐡𑐸𑐖𑑅 𑐠𑑀𑐩𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣 𑐰 𑐀𑐮𑐾𑐎𑑂𑐖𑐾𑐣𑑂𑐜𑐬 𑐴𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶𑐮𑑂𑐚𑐣 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐧𑑂𑐰𑐮𑑄𑐐𑐸 𑐟𑐔𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐡𑑂𑐰𑐣𑑂𑐡𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐲𑑂𑐥𑐎𑑂𑐲 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐣𑐵𑐥𑑄, 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑑄 𑐧𑐮𑑂𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐰 𑐰𑐶𑐟𑑂𑐟𑐷𑐫 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐾𑐮𑐷 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐟𑐚𑐳𑑂𑐠𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐷𑐟𑐶 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 𑐰 𑐖𑐾 𑐳𑐣𑑂𑐢𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐷𑐎𑐺𑐟𑐶 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐥𑐡𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑐷 𑐄𑐡𑐵𑐴𑐬𑐞 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐰𑐵𑐡, 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐳𑐟𑑂𑐟𑐵 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐣𑑂𑐟𑐬𑐞, "𑐩𑐶𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐖𑐶𑐡𑐾𑐣𑑂𑐟" 𑐄𑐥𑐵𑐢𑐶𑐫𑐵 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐾𑐖𑑂𑐫𑐵, 𑐰 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐮𑐵𑑋 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑙𑑖𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐡𑐵𑐃 𑐳𑐩𑑂𑐧𑑀𑐢𑐣 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐰𑐵𑐡𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐰𑐎𑑂𑐟𑐰𑑂𑐫 𑐖𑐸𑐮 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐊𑐎𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰 𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫𑐟𑐵𑐰𑐵𑐡, 𑐥𑐎𑑂𑐲𑐥𑐵𑐟 𑐰 𑐰𑐶𑐡𑐾𑐱𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑑄 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑐟𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐬𑐾𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋

𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵 𑐕𑐰𑐶 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐎𑐺𑐲𑑂𑐚𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐮𑐸𑐩𑐣𑑂𑐟𑐶𑐂 𑐳𑑂𑐩𑐵𑐬𑐎, 𑐕𑐐𑐹 ​​𑐳𑑄𑐑𑐷𑐫 𑐧𑐶𑐡𑐵, 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐳𑑄𑐔𑐵𑐬 𑐩𑐵𑐢𑑂𑐫𑐩𑐫𑐵 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐞, 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐬𑐵𑐖𑐢𑐵𑐣𑐷, 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐣𑐵𑐥𑑄𑐫𑐵 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐠𑐵𑐫𑑂, 𑐚𑐶𑐎𑐚, 𑐰 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐵 𑐟𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑗𑑖𑐫𑑂 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐺𑐟𑑂𑐫𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑐾𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐄𑐔𑑂𑐔 𑐥𑐡 𑐖𑐾𑐣𑐾𑐬𑐮 𑐀𑐦 𑐡 𑐁𑐬𑑂𑐩𑐷𑐖 𑐁𑐬𑑂𑐩𑐷𑐖 𑐩𑐵𑐣𑐵𑐬𑑂𑐠 𑐎𑐠𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐮𑑅𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟𑑋 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐾𑐎𑑂𑐲𑐞𑑄 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐶𑐬𑐣𑑂𑐟𑐬 𑐎𑐠𑑄 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐰 𑐮𑑀𑐎𑐥𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐶𑐟 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃
* 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵

पुचः:𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵
मोहनी नखः

thumb|200x200px|नलःस्वां।
**मोहनी**   **मोनी** वा **मोन्हि** (𑐩𑑀𑐴𑑂𑐣𑐷‎, 𑐩𑑀𑐴𑐣𑐷) नं धाइगु नेपाःया नेवाःतेसं दँय्दसं न्यायेकीगु नखः खः।  थ्व दक्षिण एसियाय् हनिगु हिन्दू नखः दशैंया इलय् हनिगु जुइ यद्यपि मोहनी हिन्दू व बौद्ध नितां धर्मावलम्बीतेसं हनिगु या। थ्व नखः चन्द्रमासया आधारय् जुइगु व कौलाथ्वया न्हापांगु न्हिइ, सेप्टेम्बरया अन्तपाखे न्ह्याइगु व पुन्हि तक झिंन्यान्हु तक न्ह्याइगु या। 

थुगु नखः दुने धार्मिक ज्या, देगल वनिगु, माचाछि नापलायेगु व थीथी जात्रा वा याः दुथ्याः। नखत्या धकाः हनिगु विशेष ब्यलिया झ्वलय् सकल थःथितिपिन्त ब्वना नापलायेगु ज्या वाछि लिपा तक न्ह्यानाच्वनी । थ्व नखः मल्ल जुजुपिनिगु इष्ट देवी तलेजुयात देछानातःगु नखः नं खः।

थ्व नखःयात हिन्दू देवी दुर्गां महिसासुरयात स्यानाः देवी चामुण्डां दानवयात बध याःगु व सम्राट अशोकं तसकं हि बाः वंगु युद्ध लिपा जूगु हिंसां घचाना ल्वाभः त्याग यानाः बुद्ध धर्म पालनयाःगु न्हुया रुपय् थीथी कथं वर्णन यानातःगु दु। मोहनी नखः चन्द्रमासया पात्रो कथं हनी, उकिं सौरमासय् थ्व नखःया तिथि हिलाच्वनि।   चन्द्रमास नेपाल सम्बत पात्रोया झिंनिगूगु ला कौलाथ्वया ८ न्हुनिसें ११ न्हु तक मू नखः प्यन्हु तक जुइ ।

## व्युत्पत्ति
थुगु नखःया आधुनिक नां मोहनी पुलां भाय्या खँग्वः *महनि*पाखें वःगु खः ।  गौतम वज्राचार्यया कथं *महनी* खँग्वः संस्कृत खँग्वः *महानवमी*, खँग्वलं बुयवःगु ख, गुकि गुंगु न्हि व नखःया दकलय् महत्वपूर्ण न्हिया नां ख। 

## स्वयादिसँ
* नखः
* स्वन्ति

## लिधंसा

पुचः:नेवाः नखः