open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
गौरिका सिंह

**गौरीका सिंह** (gaurika shingh ) नेपालया महिला पौडी खेलाडी ख । वेकनं  २०१६ दक्षिण एसियाली खेले पौडी खेल लि रजत पदक च्यागु ख । वेक २०१६ ओलम्पिक लि  पौडी नेपालनासं सहभागि जुम्ह वेक  २०१६ ओलम्पिकयाम्ह दक्वासिवे  चिरिम्ह  खेलाडी नं  ख । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
बानेश्वर ,काठमाडौँ

**Baneshwor** () काठमाडौँ ,नेपाल यागु छगु महत्वपूर्ण व्यापारिक, शैक्षिक एवम् आवास क्षेत्र ख . थ्व थासे  नयाँ बानेश्वर , पुरानो  बानेश्वर  , मध्य बानेश्वर , मीनभवन, थापागाउँ, बानेश्वर हाइट, बुधनगर, भीमसेनगोला, आदि क्षेत्र लाई ।

## References

पुचः:येँ जिल्ला
रुबी राणा

**रूबी राणा** (सन् १९७३) प्रथम मिस नेपाल ख । सन् १९९४ साले जुगु मिस नेपाल प्रतियोगिता वेकनं च्यागु ख ।

## जीवनी
रूबीया  जन्म सन् १९७३ सेप्टेम्बर २२ या  दिने  वीरगञ्जलि जुगु ख। वेकनं २०५२ साल फागुने प्रजय विक्रम शाहनापं इहिपा  यागु ख । वेकया अबु जनकबहादुर राणा, भारतीय सेनाया भूतपूर्व क्याप्टेन ख । जनकबहादुर साहित्य लि  पहिचान दुम्ह  मनु  खः ।

## मिस नेपाल प्रतियोगिता - १९९४
वीरगञ्जनासं वेकनं प्रतिनिधित्व यागु मिस नेपाल १९९४ काठमाडौं, जेसिजनं आयोजना यागु ख । वेकतः नगद ५० हजार रूपैयाँ नापं  अन्य पुरस्कार प्रदान यागु ख । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

पुचः:जीवनी
रुपैयाँ एक सय

**नेपाली १०० रूपैयाँ** यागु  नोट (रू १००) नेपाली रूपैयाँया छगु सामान्य मूल्यवर्ग ख । रू १०० यागु नोट सर्वप्रथम पहिलो पटक सदर मुलुकीखानाद्वारा सन् १९४५ लि जारी जुगु ख  । पहिलो जारी नोटे तत्कालीन राजा त्रिभुवन शाहयागु  चित्रत  आवरणे  छापेयागु ख  । नेपाल राष्ट्र बैंकनं  पहिलो पटक सन् १९६० लि रू १०० यागु नोट जारी यागु ख  । वर्तमाने उपलब्ध तथा चलनचल्ती दुगु रूपैयाँ एक सययागु  नोट सन् २००८ साले  जारी यागु ख । थ्व नोट वर्तमान समय प्रचलने दु । 

## वनोट

## इतिहास

## स्रोत
नारायणहिटी दरवार

**Narayanhiti Durbar** (Nepali: नारायणहिटी दरवार) नेपालया अन्तिम राजायागु  राजदरवार ख ।  नेपालया राजातेगु  १३५ वर्ष तक्क  निवासस्थानया  रूपे दुगु थ्व  भवनत  नेपाल गणतन्त्रात्मक राज्य घोषणा जुगु  नापं  बि.स. २०६५ असार १ गते राजदरवार नासं  राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय दयेकु घोषणाया  नापं  तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालानं  झन्डोत्तोलनका याना  सङ्ग्रहालय घोषणा यागु ख  । नारायणहिटी दरवार केसर महल यागु पुर्वे लाइ। थ्व दरवार महेन्द्र राजा नं १९६३ साले दयेकुगु ख ।

## व्युत्पत्तिशास्त्र
thumb|Narayan Mandir on Narayanhiti palace premises 01
नारायणहिटी दरवारया  नां  निगु शब्द नासं वगु ख : 'नारायण ' व 'हिटी '।नारायण हिन्दु द्यो विष्णु या नां ख -विष्णु या मन्दिर दरवार या न्ह्योनि दु ,व हिटी दरवार यागु दुहा वनेगु थसे पुर्वे दु ।

## References
पारस खड्का

**पारस खड्का**(जन्म:७ कार्तिक २०४४ तदनुसार  २४ अक्टोबर १९८७) नेपाली क्रिकेट खेलाडी ख । वेक जौ ल्हा ब्याट्सम्यान तथा जौ ल्हा मध्यम बलर ख ।  पारस सन् २००४ नासं नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीया नियमित सदस्य ख । 

## खेल जीवन
पारस खड्का न पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेल अण्डर-१५ एसिया कप यूएई लि सन् २००२ डिसेम्बर लि म्हितिगु ख ।

## वर्ष खेलाडी
पारस खड्कान नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्चन प्रत्येक वर्ष प्रदान याइगु वर्ष खेलाडी उपाधि निगु पटक प्राप्त यगु दु । वेकनं वि.सं. २०६६ र २०६९ साले खेलाडी उपाधि च्याकेगु ख । नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमया कप्तान पारसया नेतृत्वलि नेपालन वि.स. २०६९ लि निगु अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता च्याकेगु खसा छगुयागु फाइनले छ्यनगु ख । पारस कप्तान जुगु टिमन मलेसियालि सम्पन्न आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन-४ व नापं दुबईमलि एसिसी एलिट ट्रफी २०१३ या उपाधि च्यकल । अठे हे चैते  नेपाले सम्पन्न एसिसी टि-ट्वान्टी कप २०१३यागु फाइनल म्हितु ख । एसिसीया  निगुहे प्रतियोगितालि पारस 'म्यान अफ द सिरिज' जुल । वेकया नेतृत्वलि  सशस्त्र प्रहरी बल (एपिएफ)न  घरेलु प्रतियोगितालि न सफलता दगु ख । हाल वेक न्यू जील्याण्डलि जुइगु २०१४ क्रिकेट विश्वकप छनौट म्हितित छ्यनगु दु  । न्युजिल्याण्डलि  दुखद नतिजा व साँन  पारसया कप्तानिलि नेपालन  बङ्गलादेशलि  सम्पन्न टि टवान्टि वर्ल्डकपलि  सुखद नतिजा वगु दु ।
thumb|पारस खड्का सन् २०१७ मा

## म्यान अफ द म्याच

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

पुचः:जीवनी
पृथु बास्कोटा

**पृथु बास्कोटा** नेपाली क्रिकेट खेलाडी ख । 
पुचः:जीवनी
महबुब आलम

**महबुब आलम** नेपाली क्रिकेट खेलाडी ख । वेक खौ ल्हा ब्याट्सम्यान तथा खौ ल्हा मध्यम तेज गतिया बलर ख । वेक सन् २००० नासं  नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमलि  म्हिता च्वंगु दु । वेकनं अन्तर्राष्ट्रिय खेलया सुरुवात जापान विरुद्ध सन् २००० नोवेम्बेर लि यागु ख । 

### जीवनी
वेकया जन्म ३१ अगस्त १९८१ राजविराज नगरपालिका लि जुगु ख । मेहबुबनं सर्वप्रथम नेपाल नासं म्हितिगु मौका सन् २००० लि श्रीलङ्कालि जुगु अन्डर १९ विश्वकपलि पाएजु ख । नापं वेकन नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम लि नं स्थान पक्का यागु ख । वेकनं राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीनासँ युएई लि जुगु एसिसि ट्रफी वहे बर्ष म्हितु ख । 
ओंटेरियोलि जुगु सन् २००१या एसिसि ट्रफीया ३ म्याच वेकनं म्हितु ख । सन् २००२ लि सिंगापुरे जुगु एसिसि ट्रफीलि वेकनं उत्कृष्ट प्रदर्शन याना नेपालत फाइनल तक छ्यनकेगु ख । युएई व  मलेसियालि जुगु २००४ आइ सी सी इन्टर्कनटिनेंटल कपलि वेकनं थयु प्रथम श्रेणी क्रिकेटया  आरम्भ यागु ख ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

पुचः:जीवनी
नरेश बुढाऐर

**नरेश बुढाऐर** नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम बनासं म्हितिम्ह क्रिकेट खेलाडी ख  ।
पुचः:जीवनी
अविनाश कर्ण

**अविनाश कर्ण** (जन्म:२१ माघ २०५१ तदनुसार  ४ फेब्रुअरी १९९५) नेपाली क्रिकेट खेलाडी ख  । वेक जौ ल्हा ब्याट्सम्यान तथा जौ ल्हा बलर ख  । अविनाश सन् २०११ नासं  नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीया  नियमित सदस्य ख  । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

पुचः:जीवनी
सोमपाल कामी

**सोमपाल कामी** (जन्म:१९ माघ २०५२ तदनुसार  २ फेब्रुअरी १९९६) नेपाली क्रिकेट खेलाडी ख  । वेक जौ ल्हा ब्याट्सम्यान तथा जौ ल्हा मध्यम-तिब्र गतिया  बलर ख  । सोमपाल कामी सन् २०१३ नासं नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीया नियमित सदस्य ख  । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

पुचः:जीवनी
महेश क्षेत्री

**महेश क्षेत्री** नेपाली क्रिकेट खेलाडी ख । वेक नेपालया  विकेट किपर न ख । शुभाश खकुरेल मदु बले वेकयात  टिम लि समावेश यईगु ख ।
पुचः:जीवनी
विनोद दाश

**विनोद दाश** नेपाली क्रिकेट खेलाडी ख ।वेकया जन्म २५ अप्रिल १९८३ कलैयालि जुगु ख । वेक नेपाली क्रिकेट टिमलि बलरया भूमिका प्रसिद्ध जु।

## सन्दर्भ

पुचः:जीवनी
शोभा आले

**शोभा आले**  (जन्म जुन २९, १९८९) नेपाली महिला क्रिकेट खेलाडी ख । 

## सन्दर्भ सामग्री

पुचः:जीवनी
सुवास खकुरेल

**सुवास खकुरेल** नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमनासं म्हितिम्ह  खेलाडी ख ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

पुचः:जीवनी
करन केसी

**करन केसी** नेपाली क्रिकेटर ख ।वेक  पन्चकन्या तेज टिम नासं  नेपाल प्रिमियर लिग म्हितिम्ह खेलाडी ख ।करन केसी नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम याम्ह  खेलाडी न  ख ।
पुचः:जीवनी
ज्ञानेन्द्र मल्ल

*'ज्ञानेन्द्र मल्‍ल* नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमनासं म्हितिम्ह खेलाडी ख  । वेक नेपालि टिमया  उपकप्तान ख  ।
पुचः:जीवनी
विनोद भण्डारी

**विनोद भण्डारी** नेपाली क्रिकेट खेलाडी ख । वेकया  जन्मछें  कञ्चनपुर ख  । वेक  नेपाल या  राष्ट्रिय गेमलि  समावेश जुया  अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितालि  उत्कृष्ट प्रदर्शन याना वगु खेलाडी ख । वेक जौ ल्हा ब्याट्सम्यान ख , वेक  विकेट किपरकया  रुपे  न च्वंगु दु । वेकन सन् २००९ लि  कुबेत विरुद्धया  खेलनासं  राष्ट्रिय टिमलि  डेब्यु यागु ख  । राष्ट्रिय खेललि  वेक त्रिभुवन आर्मी क्लबया  कप्तान ख सा  एभरेष्ट प्रिमियर लिग तथा नेपाल प्रिमियर लिगलि  सगरमाथा लजेण्ड व  धनगढी प्रिमियर लिगलि  कन्चनपुर वारिर्यसया  कप्तान ख ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू


पुचः:जीवनी
सुभद्रा बज्यै

**सुभद्रा बज्यै** साहित्यकार भवानी भिक्षुद्वारा च्वयातगु  मनोविज्ञानलि  आधारित उपन्यास ख  । थ्व  कृति बिसं २०१९ साले प्रकाशित जुगु ख ।
जोकहा

**जोकहा** रौतहट जिल्लायागु छगु गाउँ विकास समिति ख ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाहिरी कडीहरू
पिपरा राजवाडा

**पिपरा राजवाडा** रौतहट जिल्लाया छगु गाँ विकास समिति ख ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाहिरी कडीहरू
पाटन दरवार क्षेत्र

काठमाडौं उपत्यकाया  प्रसिद्ध स्वंगु  शहरमध्ये यल  दक्वास्वे पुलाँगु सहर ख । प्राचीनकाले थ्व सहर त युपग्राम,  मनिङ्ल, ललितपत्तन, ललितापुरी आदि नामँ  सतिगु ख  । यल  शहर बरदेव न  स्थापना याकेगु ख । प्राचीन यल या  बीचे दुगु  पाटन दरबार क्षेत्र छगु  प्राचीन स्मारकया  धरोहरया  रूपे दु । सत्रौँ शताब्दी नासं या  कला व  सांस्कृतिक सम्पदा न  थ्व  क्षेत्र सिँगारिए यागु दु । थ्व  दरबार क्षेत्र केवल राजपरिवारयागु  बासस्थानया  रूपे जग मदाया तिनताकाया  प्रशासनयागु  मूलकेन्द्र नं  खत  । पाटन दरबारया  जग सुना तगु धका आतक्क सुनान मस्यु । तथापि सन् १०२४-१०४० तक्कया अवधिमलि  लक्ष्मीकामदेव न  यागु किंवदन्ती दु । वि. सं. १६७५ पाखे  पाटनया  स्वतन्त्र राजा जुम्ह  सिद्धिनरसिंह मल्लनं  तत्कालीन मनिङ्गल राजप्रासादयात  विस्तार यायगु नापं कलाकृतिल नं  सिँगारेकयागु खँ इतिहास न क्यनगु दु । वेक नँ हे थगु इष्टदेवता तलेजु भवानी (तुलजा भवानी)यागु मन्दिर न अन दय्केगु ख । 

## चित्र दीर्घा

File:Photo By Mahalaxmi silwal.JPG|पाटन दरवार क्षेत्र
File:Photo by Mahalaxmi silwal.1.JPG|पाटन दरवार क्षेत्र
File:Photo by Mahalaxmi silwal 44.JPG|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4442.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4443.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4443.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4429.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4430.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4431.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4432.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4433.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4434.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4451.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4452.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4453.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4454.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG 4455.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square IMG.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan Durbar Square in the evening.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patan night.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र
Patandurbar.jpg|पाटन दरवार क्षेत्र


## सन्दर्भ सामग्री
सुदामा, सर्लाही

**सुदामा** सर्लाही जिल्लालि अवस्थित छ्गु  गाविस ख ।
भगवतीपुर, तनहुँ

**सामुङभगवतीपुर** नेपालया  पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चल लि लाइगु तनहुँ जिल्लालि  अवस्थित छ्गु  गाउँ विकास समिति ख  ।

## जनसङ्ख्या
बि.स.२०६८ या  जनगणना अनुसार सामुङभगवतीपुर गाविस यागु  जनसङ्ख्या ७,३०२ दु  । थ्व  गाविसे  १,५०३ छें दु  ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाहिरी कडीहरू

* जिल्ला विकास समिति, तनहुँ
भुवनेश्वरी

**भुवनेश्वरी** नेपाल या  मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रयागु  जनकपुर अञ्चल, सिन्धुली  जिल्लालि  अवस्थित गाँ विकास समिति ख ।।

## यो पनि हेर्नुहोस

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
गौशाला नगरपालिका

**गौशाला नगरपालिका** नेपालया  मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत जनकपुर अञ्चललि  लाइगु  महोत्तरी जिल्लालि  अवस्थित छ्गु  नगरपालिका ख । गौशाला बजार दुगु  थासे  नगरपालिकायागु  केन्द्र दयेकातगु दु । थ्व  नगरपालिका २०६८ साउन १ नासं लागू जुइक द्येकातगु ख साँ  कार्यन्वयनलि  हाल २०७१ जेष्ठ ४ नासं वगु ख । नगरपालिका घोषणा यैबले  गौशाला, निगौली व  रामनगर गाँ  विकास समितित  समावेश यागु ख  । आर्थिक वर्ष २०६८/६९या  बजेटमार्फत् मुलुकमलि  ४१ न्हू  नगरपालिका थपेयाबले  गौशाला नं  नगरपालिका जुगु ख । महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका व  नगरपालिका याना आ मुलुके  कूल १३० जुगु दुसा गाविसया  संख्या ३ हजार ९ सय १५ नासं ३ हजार ६ सय ३३ जुगु दु  ।

## जनसङ्ख्या
गौशाला, निगौली र रामनगर गाविस याना  गौशाला नगरपालिका दय्केगु ख  । अकें  बि.स.२०६८ या  जनगणना अनुसार थिपिं थासे यागु जनसङ्ख्या जोडेयाना  गौशाला नगरपालिकायागु  जनसङ्ख्या ३२,१११ जु वई  । गौशाला नगरपालिकालि  ५,७१८ छें दु  ।

## सन्दर्भ सामग्रीत

## बाहिरी कडीहरू

## यो पनि हेर्नुहोस्
संखधर साख्वाः

**संखधर साख्वाः** नेपालका राष्ट्रिय बिभूति व नेपाल संबतका पलिस्थामि खः।
पुचः:जीवनी
त्यामज्यू यचिं

**त्यामज्यू यचिं** (अङ्ग्रेजी: Intersex, पर्वते: अन्तरलिङ्गी) धयागु मायचिं व बायचिंया परम्परागत परिभासाय् मन्ह्यंगु कथंया यचाब्व, चिंपुतु, ग्रन्थि व हर्मोन लगायतया यचिं तजिसु खः ।  

## लिधंसा

पुचः:यचिं
पुचः:त्यामज्यू यचिं
पुचः:क्वय्‌र
म्हब्व

छुं नं जीवया म्हया ब्व(अङ्ग)यातः **म्हब्व** धकाः धाइ।

पुचः:म्हब्व
बलारा

**बलरा** नेपाल या  प्रदेश नं.२ अन्तर्गत जनकपुर अञ्चललि लाइगु सर्लाही जिल्लालि  अवस्थित छ्गु  नगरपालिका ख  ।

## जनसङ्ख्या
बलारा गाउँ विकास समितिया  जनसङ्ख्या ७,६४६ दु  । बलारा गाउँ विकास समितिलि  १,४४४ घरधुरि दु  ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाहिरी कडीहरू

* जिल्ला विकास समिति, सर्लाही
मठिया

**मठिया** रौतहट जिल्लाया  छ्गु  गाँ  विकास समिति ख।
मिथु

**मिथु** धयागु मिजं व मिसाया दथुइ लाःपिं, मिजं व मिसाया दथुइ धकाः म्हसिकीपिं

पुचः:जाः म्हसिका
मिखे

मिजं व मिसा सिबें उखेया म्हसिका तइपिं, मिजं व मिसया म्हसिका सिबें उखे तयाः म्हसिकीपिं मनूत **मिखे** खः।

पुचः:जाः म्हसिका
बँमि

**आदिवासी मनूत बाय् बँमि** (अङ्ग्रेजी: Indigenous people) धैगु थन्याःपिं मनूतय्गु सामाजिक पुचः खः, गुकिं छगू निश्चित भौगोलिक क्षेत्रय् लिपा वःपिं उपनिवेसवादी वा विजेता संस्कृति स्वया न्हापां हे अन च्वनाच्वंगु दइ।  थुपिं मनूतय्गु थःगु हे सांस्कृतिक परम्परा, सामाजिक व राजनीतिक संरचना व थःगु हे भाषा दइ। आदिवासी मनूतयेगु थःगु परम्परागत भूमि नाप क्वात्तुगु आत्मिक स्वापू दइ।

## आदिवासी मनूतय्गु म्हसिका
संयुक्त राष्ट्र संघ  व मेमेगु अन्तर्राष्ट्रिय संस्थातय् कथं, आदिवासी मनूतय्गु म्हसिकाया मू आधारत थ्व खः:
* १. ऐतिहासिक निरन्तरता (Historical Continuity): इमिगु संस्कृति, भाषा वा जीवनशैली उपनिवेसवादी वा न्हुगु शासकतय्गु आगमन स्वया न्हापांया परम्परा नाप स्वापू दु।
* २. आत्म-पहिचान (Self-Identification): इमिसं थःत हे आदिवासी कथं म्हसिका बीगु।
* ३. भूमि नाप स्वापू (Connection to Land): इमिगु परम्परागत क्षेत्र, भूमि व प्राकृतिक संसाधनय् विशेष स्वापू व अधिकार दइ।
* ४. राजनैतिक संरचना (Political Structures): इमिगु थःगु हे परम्परागत निर्णय प्रक्रिया व शासन प्रणाली दइ।

## आदिवासी अधिकार व अन्तर्राष्ट्रिय कानून (Indigenous Rights and International Law)

* आदिवासी संयुक्त राष्ट्रया घोषणा (UN Declaration):आदिवासी  संयुक्त राष्ट्र संघया **आदिवासी मनूतय्गु अधिकारया घोषणा (UNDRIP)** सन् २००७स पारित जुल। थुकिं आदिवासी मनूतय्गु आत्मनिर्णय, भूमि, संस्कृति व शिक्षाया अधिकारयात स्थापित याना बिउगु दु।
* आदिवासी संस्कृति संरक्षण (Cultural Preservation):आदिवासी मनूतय्गु ज्ञान, परम्परागत चिकित्सा, व जैविक विविधतायात ल्यंका तयेगु निंतिं तसकं महत्त्वपूर्ण जुइ।

## विश्वव्यापी वितरण
आदिवासी मनूत हलिंया सकल महाद्वीपतय् च्वनाच्वंगु दु। तसकं म्हस्यूगु आदिवासी मनूतय्गु पुचः थ्व कथं दु:
* **एसिया व प्रशान्त महासागरय्:** नेपाःया आदिवासी पुचःत (दसु: नेवाः, मगः आदि), अस्ट्रेलियाया एबोरिजिनल (Aboriginal) व न्युजिल्यान्डया माओरी (Māori)।
* **उत्तर व दक्षिण अमेरिकाय्:** अमेरिकाया नेटिभ अमेरिकन (Native American) व दक्षिण अमेरिकाया इन्का (Inca)या उत्तराधिकारी पुचःत।

## लिधंसा
च्यःदेय्

मेगू देसं कब्जा यानां सासन जुयाच्वङ्गु देय **च्यःदेय्**(अङ्ग्रेजी:Colonized country) खः।
हुकाम

**हुकाम** नेपालयागु मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रया राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लाय् अवस्थित छगु गा विकास समिति ख।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू


## यो पनि हेर्नुहोस
हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिका

**हनुमाननगर योगिनीमाई नगरपालिका** नेपालया सगरमाथा अञ्चलया सप्तरी जिल्लाय् लाइ। स्थानीय विकास मन्त्रालय २०७२ आस्विन १ गते थप २६ न्हुगु नगरपालिका थपेयैबले तेह्रथुम जिल्लाय् हनुमाननगर, जोगिनियाँ-१, जोगिनियाँ-२, गोवरगाढा व इनर्वा थ्व ५ गाउँ विकास समितित याना हनुमाननगर योगिनीमाई नगरपालिका घोषणा यागु ख। हनुमाननगर योगिनीमाई नगरपालिकाया केन्द्र **हनुमाननगर** गाउँ विकास समितियगु कार्यालयलि दु। नगरपालिकायागु घोषणा व क्षेत्रविस्तारनप मुलुकलि १ महानगरपालिका, १२ उपमहानगरपालिका व २ सय १७ नगरपालिका कायम जुगु दु।

## जनसंख्या
हनुमाननगर, जोगिनियाँ-१, जोगिनियाँ-२, गोवरगाढा व इनर्वा थ्व ५ गाउँ विकास समिति मिलेयाना हनुमाननगर योगिनीमाई नगरपालिका द्येकेगु ख । अके राष्ट्रिय जनगणना २०६८यगु जनगणना अनुसार थ्व ५ थ्यायागु जनसंख्यात जोडेयाना हनुमाननगर योगिनीमाई नगरपालिकायागु जनसङ्ख्या २०,९१५ दु ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू


## बाह्य लिङ्कहरू

* जिल्ला विकास समिति, सप्तरी

## थ्व न स्वयादिस

पुचः:Pages with unreviewed translations
खास्ति चैत्य

**खास्ति चैत्य** नेपाः स्वनिगलय् येँ महानगरया पूर्वी भागय् अवस्थित नांजाःगु स्तुप ख। थ्व स्तूप नेपाःया दक्वसिवे चकं व तजागु गोलाकार स्तूप ख ।  सन् १९७९ नास खास्ति चैत्य युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र दु। स्वयम्भूनाथ नाप हे खास्ति चैत्य न येँया दक्वसिवे अप्व पर्यटक वैगु स्थान मध्ये छ्गु ख। विशेष याना थ्व चैत्यया इतिहास प्राचीन तिब्बती बौद्ध सम्प्रदाय अथवा ञिङमा सम्प्रदाय नाप सम्बन्धित जुगुलि उकेया बारे ञिङमा सम्प्रदायया धर्म इतिहास तथा लेख रचना व ग्रन्थे व्याख्या जुगु दु।


Bodnath-Stupa-18-2013-gje.jpg
Bodnath-Stupa-20-Gebetsfahnen-2013-gje.jpg
Bodnath-Stupa-38-Klosterbalkon-Ausblick-Erdbebenschaden-2015-gje.jpg|2015
Bodnath-Terrassen-12-Pilgerin-2013-gje.jpg
Bodnath-Guru Lhakhang-32-2015-gje.jpg
Bodnath-Guru Lhakhang-24-Weltenhueter Nord Vaishravana mit Rundbanner und Manguste-2015-gje.jpg
Bodnath-Umgang-26-Ringstrasse-Tauben-2013-gje.jpg
Kathmandu-Bodnath-umgebende Haeuser-1976-gje.jpg|1976


## लिधंसा


## पिनेया स्वापू

* बौद्धनाथ क्षेत्र विकास कमिटी https://web.archive.org/web/20161120024719/http://bnadc.org.np/
* काठमाडौका विश्व सम्पदा स्थल
* भिडियो गाइड
* Boudhanath at Khandro.net : Information on Legends and Prophecies
* Bodhnath Stupa: Bauddhanāth Virtual Tourist web-site

## स्वयादिसँ

पुचः:नेपालया विश्व सम्पदा क्षेत्र
पुचः:बौद्ध स्तूप
पुचः:Pages with unreviewed translations
ढाँचा:Infobox football tournament

| image     = |size=}|alt=}| upright=}}} 
| caption   = }
| label1    = स्थापना
| data1     = }
| label2    = खारेज 
| data2     = }
| label3    = क्षेत्र
| data3     = }}
| label4    = समूह सङ्ख्या
| data4     = }}
| label5    =  
| data5     = }}
| label6    = सबैभन्दा सफल क्लब
| data6     = }
| label7    = सबैभन्दा सफल टोली
| data7     = }
| label8    = टेलिभिजन सहयोगी 
| data8     = }
| label9    = आदर्श वाक्य
| data9     = }
| label10   = वेबसाइट
| data10    = }
| data11    = | *}}*}}
}}
च्यःजुयाः धाःधाःथें यानां स्याः सी यानां ययेचिनेगु

**च्यःजुयाः धाःधाःथें यानां स्याः सी यानां ययेचिनेगु** (अङ्गेज्री :BDSM, पर्वते: गुनुत्वरीडाष्टी)
मतिना पारु

यःमरि पुन्हिया कन्हे खुनु मतिना पारु हनिं
थसि

**थसि** (सिद्धिपुर) छता नेवाः बस्ती ख। थ्व नेपा:या बागमतीयागु यल जिल्लाया छगु थाय् खः। सन् २००१स थ्व थासय् ११९३ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपाःया सन् २००१या जनगणना कथं थनया जनसंख्या ५५६६ दु। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात  ५२% दु।

## लिधंसा


## पिनेया स्वापू
* नेवाअनलाइन न्युज

पुचः:नेवा बस्ती
पुचः: बागमतीयागु थाय
सा पारु

नेपाल सम्बत गुंलागाः पारु खुनु हनिंगु छता नखः

## स्वयादिसँ
## लिधंसा

## पिनेया स्वापू
ग्वर्खां त्यःवःगु

ग्वर्खायाम्ह जुजु पिरपिरे नारांचा (पृथ्वी नारायण शाह) पाखें ग्वर्खा देय् तःकू यायेतः मेमेगु देसय् हताः यानां लाकाः काःवःगुयात **ग्वर्खां त्यःवःगु** धकाः धाइ ।

पुचः:इतिहास
मिथिला कला

मैथिली भाय् नेपालयागु धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, सिरहा, सप्तरी जिल्ला ल्हैगु भ्या ख । थ्व भाषाभाषी बिचे यागु कला त मिथिला लोककला धाइ । लोककला लोक–कला मिलेजुया बनेजुगु ख । लोक धैगु गाँसहरे फैलिएजुगु विशाल जनसमुदाय नापँ सम्बन्धित जु, उकेया व्यवहारिक ज्ञानयागु आधार सफु मखु समाजे निरन्तर रुपे चलेजुयाच्वँगु व्यवहार नापँ सम्बन्धित जु । मैथिली लोक चित्रकलायागु परम्पराया इतिहास कम्ति नँ पाँच हजार बर्ष पुरानो ख । थ्व चित्रकलालि दुगु लिङ्ग व योनीया प्रतिकत पूजा यैगु परम्परा दु । थकेयागु प्रयोग खास याना कोहवरलि खनिगु दु। मिथिलाञ्चलया सांस्कृतिक धरोहरत समय समय लि विश्वस्तर लि प्रतिस्थापित याय्त समेत प्रयत्न जुगु दु । 

## सन्दर्भ

पुचः:संस्कृति
पुचः:कला
गोदावरी खुसि

**गोदावरी ** दक्षिण-मध्य भारतया  छगु प्रमुख खुसि ख। थ्व नदी पश्चिमी प्रान्त महाराष्ट्र निसें शुरु जुया दक्षिणी प्रान्त तेलङ्गाना व आन्ध्र प्रदेश नासं बङ्गालको खाडीइ क्वचाइ। थ्व खुसिं भारतलि छगु धंगु खुसि-घाटीयागु रूप तयार जुगु दु अकेयगु लम्बाई १४६५&nbsp;किमी दु, थ्व गङ्गा नदी पछि भारतया दोश्रो दक्वसिवे तर्हगु नदी ख। थ्व नदीया मूल महाराष्ट्र प्रान्तयागु नाशिक जिल्ला नापँ त्रिम्बके दु। थ्व नदी दक्कन प्लेटयात पार याना यनम व अन्तर्वेदी जुन आन्ध्र प्रदेशया पूर्व गोदावरी जिल्लाय् लाइ नापँ बङ्गालया खाडीलि मिलेजुइ।
thumb|260x260px


## लिधंसा

पुचः:भारत
पुचः:खुसि
कचाभाय्

**कचाभाय्** वा **भाषिका** धयागु छपुचः मनूतय्सं ल्हाइगु भाय्या छगू रुप खः। थ्व रुप भाषाया मू रुप स्वया पाःसां मू रुप व कचाभाय् ल्हाइपिंसं खँल्हाबल्हा यायेफु।  
भाषिका व भाषाया दथुइ छुं नं कथंया पूर्ण भिन्नता मदु। ब्रिटिश अंग्रेजी व अमेरिकन अंग्रेजी, अंग्रेजीया बिस्कं मानक भाषिका खः। इपिं च्वयेगु रुप, उच्चारण व खँग्वःधुकूइ भचा पाः। अथे जुसां इपिं " परस्पर बोधगम्य " ख, गुकिया अर्थ निगुलिं कचाभाय् ल्हाइपिं मनुतेसं मेगु कचाभाय् थुइकेफु।

## दसुत
नेपालभासय् दुने येँ-यल-कीपू कचाभाय्, ख्वप कचाभाय्, द्वाल्खा कचाभाय् आदि थीथी कचाभाय् दु।

जापानी व ओकिनावान भाषाया स्वापू दु। थ्व नितां भाय् जापोनिक भाषा परिवारया दुने ला, तर इपिं परस्पर बोधगम्य मजू । मेइजी युगय् जापानं ओकिनावायात थःगु कब्जाय् काःबलय् जापानी सरकारं ओकिनावा भाषायात जापानी भाषाया भाषिका धाल। 

न्हापा न्हापा क्याटालन व ग्यालिसियन भाय्यात स्पेनिश भाय् या भाषिकाया रुपय् कायेगु याःसां आः भाय्या रुपय् मान्यता प्राप्त जूगु दु। इपिं क्रमशः पोर्चुगिज व ओक्सिटनया लिक्कया भाय् खः।

हिन्दी व उर्दूयात थौंकन्हय् थी-थी भाषा धाइ, तर न्हापा थ्व छगू हे भाषा हिन्दुस्तानीया रुपय् दयाच्वन। पाकिस्तान भारतं अलग जुइधुंका पाकिस्तानय् हिन्दुस्तानीयात उर्दू व भारतय् हिन्दी धायेगु यात। न्ह्याथेसां, निगुलिं भाय् ल्हाइपिंसं परस्पर भाय् थुइकेफु। 

अंग्रेजी निश्चित रुपं छगू भाषा खः, तर थ्व छगू इलय् एंग्लो-सैक्सनया कचाभाय् जुयाच्वन।

चिनियाँ भाषायात छगू भाषा धाइ, तर थ्व भाषा दुने सलंसः कचाभाय् दु, गथेकि म्यान्दारिन, क्यान्टोनीज , वु, व होक्कियन। इपिं मध्यय् यक्व कचाभासय् थःथवय् दथुइ खँ थुइके मफु।

## स्वयादिसँ
* भाषा

पुचः:भाषा
अमलि

अमलि(वैज्ञानिक नामः Choerospondias axillaris) नेपालया मध्य पहाडी क्ष्रेत्र लि दैगु फल ख ।
अमलिया बोट २०/३० मिटरतक ताख जुइफु। झिगु देशे प्राकृत रूपे अमलिया वन मदु। थ्व वृक्ष सामान्यतया चिलौने व कटुसया वनया आसपासे फाट्टफुट्ट दै।

## नेपाले अमलिया स्थिति
नेपालया वन-वर्णन लि लप्सीया बारे छिटफुट जक उल्लेख जुइ। थकेया आर्थिक महत्त्व दिनप्रतिदिन बढे जुय च्वङु व सामुदायिक वनया दृष्टि नासं लाभप्रद जुगुली २९ पहाडी जिल्लाय् थकेया उपस्थिति दु।  काठमाडौं उपत्यकाया पशुपति-गुह्येश्वरी, गोदावरी, फर्पिङ्ग, हात्तीवन, नागार्जुन, इचङ्गु आदि स्थान लि पुलांगु सीमा दै।

## चित्र
right|thumb|लप्सीको फेद
right|thumb|लप्सीको बिरुवा

पुचः:सीमा
छिन्नमस्ता भगवती

thumb|337x337px|देवी भगवतीको मुर्ति
**छिन्नमस्ता भगवती** सप्तरी जिल्लाया राजविराजनासं दक्षिण सीमावर्ती क्षेत्र लि छिन्नमस्ता या सखडा गामे लाइ । छिन्नमस्ता भगवती मनोकामना पूरा याइगु शक्तिपीठ मध्ये छगु पीठ मानेजुगु लिं नेपाल व भारतया आम जनमानसया अप्व आस्था दुगु ख । थ्व मन्दिर सप्तरी सदरमुकाम राजविराज नास १० किमी या दुरी लि दु । थ्व मन्दिर भारतीय सीमा नाप लाइ । थ्व मन्दिरे हिन्दु या महान् चाड दशैँ बले तस्क हुल् जुइ अथे हे थन डुकु बलि न बिगु चलन ।

## सन्दर्भ सामग्री

## बाह्य लिङ्क

## यो पनि हेर्नुहोस्

पुचः:संस्कृति
पुचः:धर्म
पुचः:मन्दिर
पिपल गाविस

**पिपल** नेपालया मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र या राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लाय् लागु छगु गाँ विकास समिति ख। थ्व गाविस रुकुमया सदरमुकाम मुसिकोट नास ७ कोष तापाक्क उत्तर पूर्व लि दु ।

## भूगोल
पीपल गाविसया पूर्व लि पोखरा व प्वाङ पश्चिमलि बाँफीकोट उत्तरे स्यालाखदी व सिस्ने तथा दक्षिणे स्पालापाखा गाँ विकास समिति लाइ। पीपल राजनीतिक विभाजन अनुसार निर्वाचन क्षेत्र नं। १ व इलाका नं ३ लि लाइ। पहाडी भू-भाग लि  दुगु पीपल गाँ विकास समिति यागु थगु हे ऐतिहासिक भौगोलिक धार्मिक राजनीतिक एवं सामाजिक महत्व व विशेषता दु। पीपल भौगोलिक अवस्थित अनुसार २८ डिग्री ४४ मिनेट ४५ सेकेण्ड उत्तरी अक्षांस ८२ डिग्री ३० मिनेट १५ सेकेण्ड देखि ८२ डिग्री ३६ मिनेट ३० सेकेण्ड पूर्वी देशान्तर लाइ नापी शाखायागु रेकर्ड अनुसार थ्व गाविसयागु क्षेत्रफल ३०७९।९४८५ हेक्टर दु। पीपलया करिब आधा भाग फाँट व ज्यूला लि लाइ धाःसा अन्य भाग पहाडी भागे दु। 

## स्वयादिसँ

पुचः:गाँ विकास समिति
पुचः:रुकुम जिल्ला
सालडाँडा, स्याङ्जा

**सालडाँडा** स्याङ्जा जिल्लाया नेपाःया पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र य् लागु छगू पहाडी गाउँ ख। थ्व गाउँ एक सुन्दर गाउँ ख।

## स्वयादिसँ

## लिधंसा
*हाम्रो सालडाँडा नामक सालडाँडाको आधिकारिक फेसबुक ग्रुप पेज

*सालडाँडा गाउँको एक चिनारी, युट्युब भिडियोबाट

*मेरो सालडाँडा नामक सालडाँडाको आधिकारिक फेसबुक ग्रुप पेज

*जिल्ला विकास समिति, स्याङ्जा

*स्याङ्जा र स्याङ्जालिको चिनारी

*भूपेन्द्र श्रेष्ठको आधिकारिक फेसबुक प्रोफाइलबाट जहाँ सालडाँडा गाउँ सम्बन्धित सम्पदाहरूको तस्बिरहरू अवलोड हुने गर्दछ

*भूपेन्द्र श्रेष्ठको आधिकारिक फेसबुक पेजबाट जहाँ सालडाँडा गाउँ सम्बन्धित सम्पदाहरूको तस्बिरहरू अवलोड हुने गर्दछ

*सालडाँडामा छायाङ्कन भएको सालैजो गीत, युट्युबबाट

*श्री मन्दिर चोक  युथ क्लब, ब्लग

*श्री मन्दिर चोक युथ क्लबको आधिकारिक फेसबुक पेजमा सालडाँडा गाउँको बारेमा लिखिएको लेख

*मेरो सालडाँडा नामक फेसबुक पेजबाट
त्रिदोष

वात,पित एवं कफ ये मानव शरीर के त्रिदोष हैं
सिथिनखः

**सिथिनखः** वा **कुमार षष्ठि** वा **कुमार खस्थिः**  छगू नेवाः नखः खः। थ्व नखः तछलाथ्व षष्ठी खुनु हनिगु या। थ्व नखलय् तुंथि व लःया मुहान सुचुके-पिचुकेगु ज्या याइगु जुइ। 

## स्वयादिसँ
* तछलाथ्व षष्ठी

## पिनेया स्वापू
* लहनान्युजया च्वखँ

## लिधंसा

पुचः:नेवाः नखः
बोगोता

औपचारिक रूप देखि बोगोट, डिस्ट्रिटो कैपिटल, संक्षिप्त बोगोटा, डीसी, र 1 99 1 देखि 2000 सम्म संताफे / सांता फे डे बोगोट के नाम से जाना जाता है, राजधानी और सबसे कोलंबिया का सबसे बड़ा शहर है, जो पूंजीगत जिला के रूप में संचालित है, हालांकि अक्सर ग़लत रूप से Cundinamarca के हिस्से के रूप में सोचा । बोगोटा पहिलो आदेश को एक क्षेत्रीय संस्था हो, कोलम्बिया को विभाग को एक नै प्रशासनिक स्थिति संग। यो देशको राजनीतिक, आर्थिक, प्रशासनिक र औद्योगिक केन्द्र हो।
मिस्जं

मिजं व मिसा नित्तां खः धाइपिं

पुचः:जाः म्हसिका
नेपाः गर्बयाः

दँय् दसं जून २९ तारिख खुनु **नेपाः गर्बयाः** हनिं । थ्व नेपाःया न्हापांगु गौरबयाः खः । थ्व कुएर ल्यायेमि पुचः व कुएर अधिकार पुचःया मंकाः ग्वसालय् न्यायेकुगु खः । गौरबलासं हनिंगु थ्व नेपाःया न्हापांगु गौरबयाः खः ।  स्वानाजाः (सामाजिक संजाल)सं #NepalPrideParade व #NPP(दँ) थुकेया औपचारिक हाय्‌सताय्‌ग खः ।

## दँ
## ११३९
सुथसिया १० बजे फिब्वःख्यलय् मुनां खुन्थू (नयाँ बानेश्वर) ताक्क र्यालि यात। थ्यंमथ्यं ४०० म्ह मनूतयेसं ब्वति काःगु खः ।   अङ्ग्रेजी, खय् भाय्, नेपालभास व तामाङ भाय् प्यता भासं नारा ज्वनां र्यालि याःगु खः। उगु र्यालिइ जाः व यचा म्ह्वःल्याः इन्द्रेणी गौरब ध्वाँय् लिसें ज्वःबिज्वःयचा, ब्याग्जाः, क्वयेरजाः, हुस्लुंजाः, त्यामज्यू यचिं लगायतया गौरब ध्वाँय् नं ज्वंगु खः ।    यस गौरव्यात्राको नारा राज्यको हरेक तह तप्का र निर्णयाक भूमीकामा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक (क्वयेर) को समावेशी सहभागिता" थियो ।  

## मूखँ
थुगु गौरबयाः मुक्कं ल्यायेमितयेसं ग्वसाः ग्वःगु खः । थुगु गौरबयाःसं 'एलजिबिति' मधाःसे 'कुएर' व 'जाः व यचा म्ह्वःल्याः' धकाः धाल । अङ्ग्रेजी व खय् भासं नीप्यता सिबें आपाः ल्याखय् जाः व यसु बारे खँग्वःत च्वयाः ब्यानर ज्वन। माइतीघर मण्डला जुयाच्वंगु फिब्वःख्यःया मौलिक नां हाकनं दाबि जुल । उगु गौरबयाःसं ल्वाःकुं कःघानां जाः व यचा म्ह्वःल्याः दलित, जनजाती, मधेसी, ह्वाइकाःतयेगु मुद्दा नं वःगु खः ।    
## किपा
२०१९ सं

NPP2019 1.jpg
NPP2019 2.jpg
NPP2019 3.jpg
NPP2019 4.jpg
NPP2019 5.jpg
NPP2019 6.jpg
NPP2019 7.jpg
NPP2019 8.jpg
NPP2019 9.jpg
NPP2019 11.jpg
NPP2019 12.jpg
NPP2019 13.jpg
NPP2019 14.jpg
NPP2019 15.jpg
NPP2019 16.jpg
NPP2019 17.jpg
NPP2019 18.jpg
NPP2019 19.jpg
NPP2019 22.jpg
NPP2019 23.jpg
NPP2019 26.jpg
NPP2019 28.jpg
NPP2019 29.jpg
NPP2019 30.jpg
NPP2019 31.jpg
NPP2019 32.jpg
NPP2019 33.jpg
NPP2019 34.jpg
NPP2019 35.jpg
NPP2019 36.jpg
NPP2019 37.jpg
NPP2019 38.jpg
NPP2019 39.jpg


## स्रोत

पुचः:गर्बयाः
गर्बयाः

400px|thumb|right|नेपाःया न्हापांगु गर्बयाःया छता लू
यचा क्वसाः, जाः म्हसिका व यचिं तजिसु कथं ध्याकुनय् लाकातःपिं मनूतय्‌गु अधिकारया नितिं, खनेदयेकेगु नितिं हनिंगु छता उत्सवयातः **गर्बयाः** धकाः धाइ । हलिमय् आपलं गर्बयाःत गौरबया स्वीन्हु बलय् न्यायेकी धाःसा दँया मेमेगु इलय् नं न्यायेकेफु ।
## देय् कथंया गर्बयाः
* नेपालय् न्याइगु गर्बयाः
* भारतय् न्याइगु गर्बयाः

पुचः:गर्बयाः
पुचः:क्वय्‌र
गौरब ध्वाँय्

यचा क्वसाः, जाः म्हसिका व यचिं तजिसु कथं ध्याकुनय् लाकातःपिंतः क्यनेगु बा थुकेगु ध्वाँय्‌तय्‌तः **गौरब ध्वाँय्** धकाः धाइ ।

## लाय्‌लामा गौरब ध्वाँय्

400px|thumb|right|लाय्‌लामा गौरब ध्वाँय्
लाय्‌लामा गौरब ध्वाँय् धयागु सकल यचा क्वसाः, जाः म्हसिका व यचिं तजिसु कथं ध्याकुनय् लाकातःपिंतः थुइकीगु ध्वाँय् खः । थ्व ध्वाँय् नेसं ११०० (सन् १९७९)सं गिल्बर्त बेकर धाइम्ह ज्वःयचामि मिजं नं दयेकूगु खः ।  

## यितामि गौरब ध्वाँय्

400px|thumb|right|यितामि गौरब ध्वाँय्
यितामितय्‌तः थुइकीगु ध्वाँय् नेसं १११९ (सन् १९९९)सं मोनिका हेल्म्स धाइम्ह यितामिसां दयेकूगु खः । 

## त्यामज्यू यचिं दुपिनेगु गौरब ध्वाँय्

400px|thumb|right|त्यामज्यू यचिं दुपिनेगु गौरब ध्वाँय्

## भामय्‌जु गौरब ध्वाँय्

400px|thumb|right|भामय्‌जु गौरब ध्वाँय्

## नसियचामि गौरब ध्वाँय्

400px|thumb|right|नसियचामि गौरब ध्वाँय्

## द्वखुयचामि गौरब ध्वाँय्

400px|thumb|right|द्वखुयचामि गौरब ध्वाँय्

## लिधंसा

पुचः:क्वय्‌र
पुचः:गौरब ध्वाँय्
गौरबया स्वीन्हु

इस्वि सम्बतया जून महिनायातः **गौरबया स्वीन्हु** धकाः धाइ । थ्व लच्छिया ई यचा क्वसाः, जाः म्हसिका व यचिं तजिसु कथं ध्याकुनय् लाकातःपिं सम्बन्धिया ज्याखँय् न्ह्यचिलेगु याइ ।

पुचः:क्वय्‌र
मोन्ते अगुइला

**मोन्ते अगुइला** मध्य चिलीया बियोबियो क्षेत्रया काब्रेरो कम्युनाया छगू नगर ख।  न्हापाया इलय् थ्व नगरय आ मदूगु पुलांगु कम्पनि रामल मोन्ते अगुइल-पोल्कुराया मूज्याकुथि दयाच्वन। थ्व नगर थःगु जिल्ला काब्रेरोया मूनगर स्वया ६ किमि दक्षिणय् ला धाःसा बियोबियो प्रान्तया मुख्यालय लस एञ्जेलिस स्वया ५२.५ किमि उत्तरय् ला। थ्व नगर युम्बेल नगर स्वया १२ किमि पूर्वय् ला धाःसा बियोबियो प्रान्तया दकलय् तःधंगु नगर कन्सेप्सियन स्वया ७८किमि दक्षिणपूर्वय् ला व चार्‍रुरा स्वया १२ किमि पश्चिमय् ला। सन् २०१७स जूगु जनगणना कथं थ्व नगरया जनसंख्या ६,५३४ दु।

## किपा

File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (12).jpg|
File:Bomberos monte aguila.jpg|
File:Img-estadio.jpg|
File:Entrada x yumbel.jpg|
File:Premiacion O.V.V. 2017 (4).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (103).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (63).jpg|
File:Inauguracion Nueva Plaza de Monte Aguila 2017 (14).jpg|
File:Carros abandonados mte aguila.jpg|


## स्वयादिसँ
* चिली

पुचः:चिली
कोष जीवशास्त्र

**कोष जीवशास्त्र** म्वाःगु कोषया अध्ययन ख। थ्व शास्त्रया दुने कोषकुचाया संरचना व ज्याया नापं कोषं दयेकीगु कार्बोन-आधारित मोलेक्युलया अध्ययन जुइ। कोष जीवशास्त्र छगू अन्तरविषयक शास्त्र खः व थुकिया दुने जेनेतिक्स, जीवरसायनशास्त्र, मोलेक्युलर बायोलोजी, इम्युनोलोजी, व अन्यान्य विषय व पद्धतिया सिद्धान्त प्रयोजित जुइ।  

कोष जीवशास्त्रया दकलय् महत्त्वपूर्ण मोलेक्युल डी एन ए, आरएनए व प्रोटिन ख।

कोषया दकलय् महत्त्वपूर्ण संरचना न्युक्लियस व क्रोमोजम खसां कोषय् मेमेगु महत्त्वपूर्ण कुचा नं दयाच्वनि। युकेरियोतिक कोषया संरचना प्रोकेरियोतिक कोषया संरचना स्वया जटिल जुइ। थुकिया कारण इन्दोसिम्बायोसिस खः  : युकेरियोतया छुं कुचाः (दसु माइतोकोन्द्रिया व प्लास्तिद) थमंतुं न्हापा प्रोकेरियोत कोषया रुपय् दयाच्वंगु संरचना ख।

कोषया दकलय् महत्त्वपूर्ण ज्याय् छगू विभाजन ख। विभाजन माइतोसिस वा मायोसिस पद्धतिं जुइ। बहुकोषीकीय जीवया कोष थीथी ज्याय् विशिष्टिकृत जुयाच्वनि व थीथी प्रकारया कोषया रुप मेगु प्रकारया कोष स्वया पृथक जुयाच्वनि।

* साइतोलोजी मूकथं कोषया रुप व संरचनानाप स्वापू तइ। 

## लिधंसा

पुचः:कोषजीवशास्त्र
बाल्मीकी आश्रम

ऐतिहासिक एवं पुरातात्विक दृष्टिनसं नेपालयागु महत्वपूर्ण स्थानया रुपे दुगु **बाल्मीकी आश्रम** व आश्रम क्षेत्र अन्तर्गत दुगु लवकुश धारा मेची अञ्चलया इलाम जिल्लाया बाँझो गाविसे अवस्थित जुगु दु । झापा जिल्ला स्थित तोपगाछी गाविस जुया वनेगु कमल खोलाया उत्तरी सिरान लि दुगु बाल्मीकी आश्रम तक्क छ्येनेत महेन्द्र राजमार्गनासं कमल खोलाया किनार किनारं करिब ७ कि.मि. पैदल यात्रा याय मा । थ्व ऐतिहसिक स्थलतक्क मोटर लं यागु सुविधा मदु ।
थ्व आश्रम क्षेत्रलि महत्वपूर्ण बस्तुया नापं विभिन्न मूर्ति उत्खनन नासं लुया वगु ख । आश्रम क्षेत्र लि वने बले कमल खोलाया किनार किनार नासं रिखुवा पिलासे वनेगु लें बिच्चे लाइगु चुलाचुली क्षेत्रया “धाम डाँडो” लि भग्नावषेश या रुपे त-तह्रगु अपा पिं लुय वैगु जुगु लि थ्व थासे पाँडे राजायागु दरवार न धाइ । आ बले नं थ्व डाँडा नासं बाल्मीकीया आश्रम नापं दुगु कुँदेयाना देकातगु त-तह्रगु धारा पिं दु।

पुचः:थ्या
पुचः:आश्रम
अट्ठकथा

**अट्ठकथा** बुद्धधर्मया थेरवाद संघ परम्परास त्रिपिटकया सहायक साहित्य ख। अट्ठकथा साहित्यं त्रिपिटकया अर्थ थुइकेत ग्वहालि याइ। दकलय् न्हापांगु अट्ठकथा ३गू सदी इपूस रचना जूगु धैगु विज्ञतेगु धारणा दु। थथे रचित जूगु न्हापांगु अट्ठकथा वर्तमानय् मलूसां थ्व अट्ठकथाय् आधारित थी-थी ग्रन्थ बुद्ध धर्मया पृथक संघय् खनेदु। वर्तमानय् मदयावनेधुंकूगु प्रारम्भिक अट्ठकथाय् आधारित मेगु ग्रन्थ प्राकृत व सिंहल भासय् लिपा प्रथम शताब्दी इपूस रचना जुल। थथे रचना जूगु अट्ठकथा ग्रन्थ वर्तमानय् दयाच्वंगु अट्ठकथा ख। थ्व अट्ठकथाया च्वमि भिक्षु बुद्धघोष व धम्मपाल जूगु खँ पालि साहित्यय् खनेदु। 

## अट्ठकथाया धलः
पालिभासय् च्वयातःगु मू ग्रन्थ तिपिटक ख। तिपिटक धुंका पालिभासय् च्वयातःगु बुद्ध धर्मया मू ग्रन्थय् छुं ग्रन्थ थ्व कथं दु-
*अट्ठकथा
**विनयपिटक (अट्ठकथा)
***पाराजिककण्ड-अट्ठकथा
***पाचित्तिय-अट्ठकथा
***महावग्ग-अट्ठकथा
***चूळवग्ग-अट्ठकथा
***परिवार-अट्ठकथा
**सुत्तपिटक (अट्ठकथा)
***दीघ निकाय (अट्ठकथा)
****सीलक्खन्धवग्ग-अट्ठकथा
****महावग्ग-अट्ठकथा
****पाथिकवग्ग-अट्ठकथा
***मज्झिमनिकाय (अट्ठकथा)
****मूलपण्णास-अट्ठकथा
****मज्झिमपण्णास-अट्ठकथा
****उपरिपण्णास-अट्ठकथा
***संयुत्तनिकाय (अट्ठकथा)
****सगाथावग्ग-अट्ठकथा
****निदानवग्ग-अट्ठकथा
****खन्धवग्ग-अट्ठकथा
****सळायतनवग्ग-अट्ठकथा
****महावग्ग-अट्ठकथा
***अङ्गुत्तरनिकाय (अट्ठकथा)
****एककनिपात-अट्ठकथा
****दुक-तिक-चतुक्कनिपात-अट्ठकथा
****पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात-अट्ठकथा
****अट्ठकादिनिपात-अट्ठकथा
***खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा)
****खुद्दकपाठ-अट्ठकथा
****धम्मपद-अट्ठकथा
****उदान-अट्ठकथा
****इतिवुत्तक-अट्ठकथा
****सुत्तनिपात-अट्ठकथा
****विमानवत्थु-अट्ठकथा
****पेतवत्थु-अट्ठकथा
****थेरगाथा-अट्ठकथा-१
****थेरगाथा-अट्ठकथा-२
****थेरीगाथा-अट्ठकथा
****अपदान-अट्ठकथा
****बुद्धवंस-अट्ठकथा
****चरियापिटक-अट्ठकथा
****जातक-अट्ठकथा-१
****जातक-अट्ठकथा-२
****जातक-अट्ठकथा-३
****जातक-अट्ठकथा-४
****जातक-अट्ठकथा-५
****जातक-अट्ठकथा-६
****जातक-अट्ठकथा-७
****महानिद्देस-अट्ठकथा
****चूळनिद्देस-अट्ठकथा
****पटिसम्भिदामग्ग-अट्ठकथा
****नेत्तिप्पकरण-अट्ठकथा
**अभिधम्मपिटक (अट्ठकथा)
***धम्मसङ्गणि-अट्ठकथा
***सम्मोहविनोदनी-अट्ठकथा
***पञ्चपकरण-अट्ठकथा

## लिधंसा

पुचः: बुद्ध धर्म
पुचः:पालि साहित्य
शोश, इरान

|settlement_type=नगर|footnotes=}}
**शुश** (; वा प्राचीन नगर: **सुसा**) ,इरानया  खुजेस्तान प्रान्तया नगर व शुश अञ्चलया मू नगर ख। सन् २००६स जनगणना कथं थ्व नगरया जनसंख्या ५३,८९७ दु धाःसा थ्व नगरय् १०,६८९ परिवार दु।  शुश नगर प्राचीन सुसा नापं ला।

## लिधंसा

पुचः:इरान
पिपरा दीक्षित

पिपरा दीक्षित  ( भोजपुरी : पिपरा दीछित) उत्तर प्रदेश को देवरिया जिल्ला पोस्ट कार्यालय पनि एउटै गाउँमा स्थित छ जसमा एक गाउँ हो। यो भटनी खण्ड को गाउँ हो। यो सलेमपुर तहसील क्षेत्रमा पर्छ।  दीक्षित (दीक्षित लोगो) को संख्या यहाँ उच्च छ। सानो गण्डक गाउँ नजिकै बग्दछ । गाउँमा धेरै मन्दिरहरू, देह बाबाको स्थान, आदि धार्मिक स्थानहरू छन्। मुख्यतया हिन्दी र भोजपुरी भाषाहरू यहाँ बोल्दछन् ।
चिबा मीटोकू जूनियर और सीनियर हाई स्कूल

चिबा मीटोकू जूनियर हाई स्कूल / हाई स्कूल एक निजी जूनियर हाई स्कूल / हाई स्कूल है जो मिनामी इकामी टाउन, चुओ-कू, चिबा शहर, चिबा प्रान्त में स्थित है। इंस्टॉलर चिबा मिटोकू गाकुएन है। हाई स्कूल में, मध्य विद्यालय के आंतरिक प्रवेश के छात्र और उच्च विद्यालय के बाहरी प्रवेश के छात्र तीन साल के लिए एक अलग कक्षा में होंगे।
अनला

**अनला** तिथिं कथंया नेपाल सम्बतय् स्वदँय् छकः तनिंगु ला खः। न्हिल्याः कथंया नेपाल सम्बतय् धाःसा अनला धैगु मदु ।

## तिथि
थ्व लाया तिथित थ्व कथं दु-

### अनलाथ्व
* अनलाथ्व पारु
* अनलाथ्व दुतिया
* अनलाथ्व तितिया
* अनलाथ्व चौथि
* अनलाथ्व पन्चमि
* अनलाथ्व खस्तमि
* अनलाथ्व सप्तमि
* अनलाथ्व अस्तमि
* अनलाथ्व नःमि
* अनलाथ्व दसमि
* अनलाथ्व एकादसि
* अनलाथ्व दुवादसि
* अनलाथ्व त्रयदसि
* अनलाथ्व चःह्रे
* अनलाथ्व पुन्हि

### अनलागा
* अनलागा पारु
* अनलागा दुतिया
* अनलागा तितिया
* अनलागा चौथि
* अनलागा पन्चमि
* अनलागा खस्तमि
* अनलागा सप्तमि
* अनलागा अस्तमि
* अनलागा नःमि
* अनलागा दसमि
* अनलागा एकादसि
* अनलागा दुवादसि
* अनलागा त्रयदसि
* अनलागा चःह्रे
* अनलागा आमै

## स्वयादिसँ
* नेपाल सम्बत

पुचः:नेपाल सम्बतया ला
न्हंला

**न्हंला** तिथिं कथंया नेपाल सम्बतय् थ्यंमथ्यं नीदँय् छकः सुलीगु ला खः । न्हिल्याः कथंया नेपाल सम्बतय् धाःसा अनला धैगु मदु ।

## स्वयादिसँ
* नेपाल सम्बत

पुचः:नेपाल सम्बतया ला
बिंग क्रॉसबी

thumb
हैरी लिलिस क्रॉस्बी (टैकोमा, यूनाइटेड स्टेट्स, 3 मई, 1903-अलकोबेंडस, स्पेन, 14 अक्टूबर, 1977), जिसे बिंग क्रोस्बी के नाम से जाना जाता है, एक अमेरिकी गायक (क्रूनर) और अभिनेता थे, जिन्होंने अर्ध-शताब्दी के कलात्मक करियर पर विचार किया था। पहला मल्टीमीडिया स्टार, बिंग क्रॉसबी 20 वीं शताब्दी का सबसे अधिक बिकने वाला और सबसे सफल संगीतमय अभिनय था, क्रॉस्बी रिकॉर्ड बिक्री, रेडियो रेटिंग्स में अग्रणी था, और सकल फिल्म कमाई दुनिया भर में 20 वीं सदी के सबसे महत्वपूर्ण और प्रभावशाली पात्रों में से एक थी। वह पहले मल्टीमीडिया कलाकारों में से एक थे। 1934 और 1954 के बीच, क्रॉसबी के पास अपने एल्बमों के साथ एक अपराजेय बेस्टसेलर था, रेडियो स्टेशनों और विश्व प्रसिद्ध फिल्मों पर भारी रेटिंग। उन्हें अक्सर इतिहास में सबसे लोकप्रिय संगीत अभिनेताओं में से एक माना जाता है और आज भी है अधिक इलेक्ट्रॉनिक रूप से रिकॉर्ड की गई मानवीय आवाज़ ।2 क्रॉसबी की कलात्मक प्रतिष्ठा सार्वभौमिक है, यह उल्लेख करना बहुत महत्वपूर्ण है कि वह अन्य महान पुरुष कलाकारों के लिए सबसे बड़ी प्रेरणा थी, जिन्होंने उनका समर्थन किया, जैसे कि फ्रैंक सिनात्रा, पेरी कोमो, डीन मार्टिन, जॉन लेनन , एल्विस प्रेस्ली, माइकल बबल कुछ नाम।

बिंग क्रॉसबी दुनिया भर में 1 बिलियन से अधिक रिकॉर्ड बेच चुके हैं तारीख  शायद इतिहास में सबसे बड़ा रिकॉर्ड विक्रेता है, साथ ही दुनिया में सबसे ज्यादा बिकने वाला गाना व्हाइट क्रिसमस भी है। ), 50,000 से अधिक प्रतियां दुनिया भर में बेची गईं

उनकी चार्ट सफलता प्रभावशाली बनी हुई है: 396 व्यक्तिगत कार्ड, जिसमें 41 नंबर 1 हिट भी शामिल है। यदि आप कई बार गिनते हैं कि "व्हाइट क्रिसमस" स्कोर किया गया था, तो यह संख्या 43 से अधिक हो जाएगी, इससे अधिक बीटल्स और एल्विस प्रेस्ली संयुक्त। क्रॉस्बी के पास हर साल 1931 और 1954 के बीच अलग-अलग चार्ट सिंगल्स थे, साथ ही उनके पास 1939 में अकेले 24 अलग-अलग लोकप्रिय सिंगल्स थे। बिंग क्रॉसबी ने 2,000 से अधिक वाणिज्यिक रिकॉर्डिंग और लगभग 4,000 रेडियो शो दर्ज किए, साथ ही फिल्म और टेलीविजन पर दिखाई देने वाली एक व्यापक सूची, वह इतिहास में सबसे अधिक दर्ज किए गए कलाकार हैं। बिंग क्रॉस्बी ने चार्ट पर 41 नंबर 1 रिकॉर्ड बनाए (43 में "व्हाइट क्रिसमस" के लिए दूसरे और तीसरे शीर्षकों सहित), बीटल्स के साथ (24) और एल्विस प्रेस्ली के साथ (18) रिकॉर्ड से अधिक थे। उनकी रिकॉर्डिंग 396 बार, फ्रैंक सिनात्रा (209) और एल्विस प्रेस्ली (149) की तुलना में चार्ट तक पहुंच गई। क्रॉस्बी ने 13 ऑस्कर-नामांकित गीतों को आवाज़ दी, जिनमें से चार ने सर्वश्रेष्ठ गीत के लिए अकादमी पुरस्कार जीता: "स्वीट लिलानी" (वाइकीकी वेडिंग, 1937), "व्हाइट क्रिसमस" (हॉलिडे इन, 1942), "स्विंग ऑन ए स्टार "(गोइंग माई वे, 1944), और" इन द कूल, कूल, इवन ऑफ़ द इवनिंग "(हियर कम्स द ग्रूम, 1951)।
दिल्लागा पारु

**** नेपाल सम्बतया छन्हु ख। थ्व दिं खुनु जूगु घटना थ्व कथं दु-

## घटना
## तजिलजि
### जात्रा
* 

## स्वयादिसँ
* नेपाल सम्बत

पुचः:पारु
थिंला १

**थिंला १** थिंलाया न्हापांगु दिं खः, नेपाल सम्बतया निगूगु लाया न्हापांगु दिं अलय् नेपाल सम्बतया स्वीछगूगु दिं खः । ।
## जूखँ
* 

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:थिंला
बछला १

**बछला १** बछलाया न्हापांगु दिं खः, नेपाल सम्बतया न्हेगूगु लाया न्हापांगु दिं अलय् नेपाल सम्बतया सच्छि व च्येयेगूगु (१८०गू) दिं खः अलय् तँसा दिं क्यंगु दँय् सच्छि व च्ययेछगूगु (१८१गू) दिं खः ।
## जूखँ
* 

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:बछला
कछला १

**कछला १** नेपाल सम्बतया न्हापांगु दिं खः ।
## जूखँ
* नेसं ११४१ - नेपाल सम्बतय् न्हिल्याः नगुमाः न्ह्यात 

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:कछला
तछला १

**तछला १** तछलाया न्हापांगु दिं खः ।
## जूखँ
* 

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:तछला
गुंला १

**गुंला १** गुंलाया न्हापांगु दिं खः ।
## जूखँ
* 

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:गुंला
नेपाल सम्बतया सदि

सच्छि दँया मंकाःयातः सदि धकाः धाइ । 
## ल्याःचाः
नेपाल सम्बत दँ १ निसें न्ह्याःगु खः अज्याः नेपाल सम्बतया सदि १००या ल्याखय् क्वचाइ । अथेतुं नेपाल सम्बतया झिदि १०या ल्याखय् क्वचाइ ।
### झिदि

## नेपाल सम्बत न्ह्यः
नेपाल सम्बत न्ह्याये न्ह्यःया सदित  अःखतं ल्याः खाना वनिं ।
## नेपाल सम्बतया सदित
* न्हापांगु सदि
* २गु सदि
* ४गु सदि
* ५गु सदि
* १०गु सदि
* ११गु सदि
* १२गु सदि

## अप्वः

पुचः:नेपाल सम्बत
पुचः:नेपाल सम्बतया सदि
झिदि

झिदँया मंकाः धयागु **झिदि** बा **दसक** खः ।

पुचः:ई
नेपाल सम्बत ११३८

**** नेपाल सम्बतया छगू दँ खः। थ्व दँय् जुगु झाकात थ्व कथं दु-

## झाका
* रुक्शना कपालीया 'नेपालभासय् जाः व यसु सम्बन्धि खँग्वः मुना' पिथंगु । 

## बुगु
## मदुगु

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाल सम्बत

पुचः:१२गु सदि
नेपाल सम्बत ११४१

**** नेपाल सम्बतया छगू दँ खः। थ्व दँय् जुगु झाकात थ्व कथं दु-

## झाका
* नेपाल सम्बत न्हिल्याःया ल्याःचाः न्ह्याःगु दँ 
* जाः म्हसिकाया मान्यताया नितिं व मेताजी जाः धकाः करं क्यङ्कातःगु बिरुद्धय् ज्यासनेगु दँ 
### कछला
* १ - नेपाल सम्बतय् न्हिल्याः नगुमाः न्ह्याःगु दिं 
* १ - जाः म्हसिकाया मान्यताया नितिं व मेताजी जाः धकाः करं क्यङ्कातःगु बिरुद्धय् ज्यासनेगु दँ न्ह्याःगु 
* ३ - यितामि म्हसिकायातः ल्वय् नालीगु बिरुद्धया ज्यासना दिं
* ७ - त्यामज्यू यचिं बारे सयेकेसीकेगु दिं
* १३ - येँ महानगरं महानगर दुनेया फुक्क ब्वनाकुथियातः नेपालभास ब्वँमाः दुथ्याकेतः पौ छ्वःगु  
* २० - सारा माय्‌क ब्राइदया जाः म्हसिका यितामिसा खःगुलिइ नेपाःया मिदियातय्‌सं भामय्‌जु धाःगुलिइ विरोध प्वङ्काः पौ पिकाःगु   
* २३ - कछला २९ गते किजा पुजा हनिंपिं दु धकाः गृह मन्त्रालयं सार्बजनिक बिदा बीगु धकाः क्वःछिउगु दिं  
* २४ - यचा क्वसाः, जाः म्हसिका व यचिं तजिसु सम्बन्धि आधारभूत खँग्वःत खय् भाय्‌या आधिकारिक खँग्वः धुकुतिइ दुथ्याकेतः फ्वँसें भाय् आयोगय् निवेदन लाःगु  

### थिंला
* २ - यितामि लुमन्तिया दिं
* ४ - गृह मन्त्रालयं हयातःगु “जाः व यचा म्ह्वःल्याः समुदायया मनूतय्‌तः मेताजी ‘अन्यलिङ्गी’ धकाः नागरिकता जारि यायेगु सम्बन्धि निर्देशिका, १११३(२०६९)” बिरुद्ध देय् मिवां आयोगय् उजुरि दर्ता जूगु  
* ६ - #EndForcedThirdGenderLabel धकाः तुइतरय् हय्‌कायेगु जुयाः त्रेन्दिङय् वल ।   

## नखःचखः
### स्वन्ति

तिथिया ल्याचाः नेसं ११४० सं 'अनला' धकाः लच्छि अप्वः क्यंगुलिइ नेसं ११४०या स्वन्ति नखः न्हिल्याः कथं नेसं ११४१सं लाःवन । थुगुसिया स्वन्ति नखः निथी कथं हन ।  
**छथी**
* कछला २६ - खिचा पुजा व लछिमि पुजा
* कछला २७ - म्ह पुजा
* कछला २८ - किजा पुजा 
**मेथी**
* कछला २६ - खिचा पुजा 
* कछला २७ - लछिमि पुजा
* कछला २८ - म्ह पुजा
* कछला २९ - किजा पुजा  

## बुगु

## मदुगु
* कछला २० - तःननि दाफा भजन, किपूयाम्ह कृष्ण महर्जन मदुगु 
* कछला २१ - म्येँहालीम्ह भीमबहादुर नकःमि मदुगु 
* कछला २२ - नेपाल सरकारया पुलांम्ह सचिव अलय् नेपालभासया च्वमि भाजु जितबहादुर मानन्धर 

## स्वयादिसँ
* नेपाल सम्बत

## लिधंसा

## अप्वः

पुचः:१२गु सदि
नेपाल सम्बतया न्हापांगु सदि

नेपाल सम्बत नेसं १ निसें न्ह्याःगु खः । न्हापांगु सदिया नेपाल सम्बतया दँत थ्व कथं दु। छुं दँय् जूगु झाका स्वयेत दँया पतिइ तियादिसँ । थन दँयातः झिदि कथं ब्वथलातयागु जुल । 
## न्हापांगु झिदि
* नेपाल सम्बत १
* नेपाल सम्बत २
* नेपाल सम्बत ३
* नेपाल सम्बत ४
* नेपाल सम्बत ५
* नेपाल सम्बत ६
* नेपाल सम्बत ७
* नेपाल सम्बत ८
* नेपाल सम्बत ९
* नेपाल सम्बत १०

## निगूगु झिदि
* नेपाल सम्बत ११
* नेपाल सम्बत १२
* नेपाल सम्बत १३
* नेपाल सम्बत १४
* नेपाल सम्बत १५
* नेपाल सम्बत १६
* नेपाल सम्बत १७
* नेपाल सम्बत १८
* नेपाल सम्बत १९
* नेपाल सम्बत २०

## स्वगूगु झिदि
* नेपाल सम्बत २१
* नेपाल सम्बत २२
* नेपाल सम्बत २३
* नेपाल सम्बत २४
* नेपाल सम्बत २५
* नेपाल सम्बत २६
* नेपाल सम्बत २७
* नेपाल सम्बत २८
* नेपाल सम्बत २९
* नेपाल सम्बत ३०

## प्यगूगु झिदि
* नेपाल सम्बत ३१
* नेपाल सम्बत ३२
* नेपाल सम्बत ३३
* नेपाल सम्बत ३४
* नेपाल सम्बत ३५
* नेपाल सम्बत ३६
* नेपाल सम्बत ३७
* नेपाल सम्बत ३८
* नेपाल सम्बत ३९
* नेपाल सम्बत ४०

## न्यागूगु झिदि
* नेपाल सम्बत ४१
* नेपाल सम्बत ४२
* नेपाल सम्बत ४३
* नेपाल सम्बत ४४
* नेपाल सम्बत ४५
* नेपाल सम्बत ४६
* नेपाल सम्बत ४७
* नेपाल सम्बत ४८
* नेपाल सम्बत ४९
* नेपाल सम्बत ५०

## खुगूगु झिदि
* नेपाल सम्बत ५१
* नेपाल सम्बत ५२
* नेपाल सम्बत ५३
* नेपाल सम्बत ५४
* नेपाल सम्बत ५५
* नेपाल सम्बत ५६
* नेपाल सम्बत ५७
* नेपाल सम्बत ५८
* नेपाल सम्बत ५९
* नेपाल सम्बत ६०

## न्हेगूगु झिदि
* नेपाल सम्बत ६१
* नेपाल सम्बत ६२
* नेपाल सम्बत ६३
* नेपाल सम्बत ६४
* नेपाल सम्बत ६५
* नेपाल सम्बत ६६
* नेपाल सम्बत ६७
* नेपाल सम्बत ६८
* नेपाल सम्बत ६९
* नेपाल सम्बत ७०

## च्यागूगु झिदि
* नेपाल सम्बत ७१
* नेपाल सम्बत ७२
* नेपाल सम्बत ७३
* नेपाल सम्बत ७४
* नेपाल सम्बत ७५
* नेपाल सम्बत ७६
* नेपाल सम्बत ७७
* नेपाल सम्बत ७८
* नेपाल सम्बत ७९
* नेपाल सम्बत ८०

## गुगूगु झिदि
* नेपाल सम्बत ८१
* नेपाल सम्बत ८२
* नेपाल सम्बत ८३
* नेपाल सम्बत ८४
* नेपाल सम्बत ८५
* नेपाल सम्बत ८६
* नेपाल सम्बत ८७
* नेपाल सम्बत ८८
* नेपाल सम्बत ८९
* नेपाल सम्बत ९०

## लिपांगु झिदि
* नेपाल सम्बत ९१
* नेपाल सम्बत ९२
* नेपाल सम्बत ९३
* नेपाल सम्बत ९४
* नेपाल सम्बत ९५
* नेपाल सम्बत ९६
* नेपाल सम्बत ९७
* नेपाल सम्बत ९८
* नेपाल सम्बत ९९
* नेपाल सम्बत १००

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाल सम्बत

पुचः:न्हापांगु सदि
कछला २

**कछला २** नेपाल सम्बतया निगूगु दिं खः ।
## जूखँ

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:कछला
कछला ३

**कछला ३** नेपाल सम्बतया स्वगूगु दिं खः ।
## जूखँ

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:कछला
चौला ३०

**चौला ३०** नेपाल सम्बतया 'तँसा दिं' खः । मेमेगु दँय् चौलां २९न्हु जक्क दै, तर तँसा दिं क्यंगु दँय् चौलाय् स्वीन्हु दै । 
## जूखँ

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:चौला
पुचः:तँसा दिं
कछला ३०

**कछला ३०** नेपाल सम्बतया स्वीगूगु व कछलाया अन्तिम दिं खः ।
## जूखँ

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:कछला
थिंला २

**थिंला २** थिंलाया निगूगु दिं खः, नेपाल सम्बतया निगूगु लाया निगूगु दिं अलय् नेपाल सम्बतया स्वीनिगूगु दिं खः । ।
## जूखँ
* 

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:थिंला
थिंला १६

**थिंला १६** नेपाल सम्बतया निगूगु ला थिंलाया १६गूगु दिं खः।
## जूखँ
* 

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:थिंला
नरेंद्र मोदी

**नरेंद्र मोदी** भारतया चौधौं प्रधानमन्त्री ख:।
## लिधंसा

पुचः:जीवनी
११३९या गुथि आन्दोलन

नेसं ११३९सं भूमि सुधार मन्त्रालय पाखें न्ह्यब्वःगु गुथि विधयकया विरुद्धय् स्वनिगः यङ्क व पिने नं तःजिक आन्दोलन जूगु खः । 
## दँलसता
नेसं दिल्ला २सं उकेया दँलसता (एनिभर्सरी) हनिं ।

## किपा

File:Guthi_Bill_Protest_asserting_all_Government_land_is_stolen_indigenous_land.jpg|११३९या गुथि आन्दोलन
File:Guthi_Bill_Protest_asking_for_autonomy.jpg|
प्वँहेला ३

**प्वँहेला ३** प्वँहेलाया स्वगूगु दिं खः, नेपाल सम्बतया स्वगूगु लाया स्वगूगु दिं अलय् नेपाल सम्बतया खुइस्वगूगु दिं खः ।
## झाका
* हलिंया दकसिबे चीहाकःगु न्हि

## जूखँ
* 

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:प्वँहेला
प्वँहेला ९

**प्वँहेला ९** प्वँहेलाया गुगूगु दिं खः ।
## झाका

## जूखँ
* नेसं ११३० सं नेवाः स्वायत्त राज्यया घोसना

## स्वयादिसँ
* 

पुचः:नेपाल सम्बत (न्हिल्याः)
पुचः:प्वँहेला
नेपाल भाषाया प्यंगः थां

**नेपाल भाषाया प्यंगः थां** () धायवं बीसौँ शताब्दिले शिक्षा बिरोधी राणा शासनया इलय नेपाल भाषा साहित्यया न्ह्यथने पि ४ म्ह च्वमी धगा म्हसिकेफु ।  

पुचः:नेपाल भाषाया प्यंगः थां
पुचः:नेपालभाषा
पुचः:नेवाः
अजिमा

thumb|300x300px|येँदेय्या च्याम्ह अजिमा

**अजिमा** नेवाः तजिलजिइ पुज्यानातःपिं देवीतेगु छपुचः ख। नेवाः तजिलजिइ थीथी अजिमातेगु बाखँ दु। 

## थीथी अजिमा
* हारती अजिमा (स्वयम्भु, बौद्ध)
* अन्नपुर्ण अजिमा (असन, येँ)
* लुमडी अजिमा (भद्रकाली)
* कंङ्ग अजिमा (कंकेश्वरी)
* म्हेपी अजिमा (ज्ञानेश्वरी)
* मैती अजिमा (मैतीदेवी)
* तकती अजिमा (नीलबाराही)
* नेतमरु अजिमा(नरदेवी)
* लुँति अजिमा (इन्द्रायणी)
* फिस: अजिमा (भद्रकाली व माइतिघर दथुइ)
* पासिक्व अजिमा (कमलादी, येँ)
* नै अजिमा (ब्रम्हटोल, येँ)
* कुलाभुलु अजिमा (रक्तकाली, येँ)
* चुलुभुलु अजिमा
* न्हेकंतला अजिमा
* ज्वलभुलु अजिमा (त्यौड, असं)
* भयलु अजिमा (कमलाक्षी)
* मचली अजिमा (मचली,टेकू)
* लगं अजिमा (लगनटोल)
* अरीं अजिमा/चिकंमु अजिमा
* कुशा अजिमा/ कुना शा अजिमा

## स्वयादिसँ
* तलेजु भवानी
पुचः:संस्कृति
स्वन्ति नखः तिथि विवाद

स्वन्ति नखः तिथि विवाद धयागु स्वन्ति नखःया तिथि व छु खुन्हु छु हनेगु धकाः वइगु बिबाद खः । थ्व आपलं स्वन्ति नखःया निता तिथि छन्हु क्यनां निता नखः छन्हुं हे हनेगु कि महनेगु धइगु खँय् वःगु खनेदु ।

## नेपाल सम्बत ११४१
नेपाल सम्बत ११४०य् तिथि कथं लच्छि अप्वः ई 'अनला' धकाः तंगुलिं नेसं ११४०या स्वन्ति नखः न्हिल्याः कथं नेसं ११४१सं लाःवन । थुगु दँय् राष्ट्रिय पञ्चाङ समितिं न्हिल्याः कछला २६ खुन्हु चःह्रे व आमै नित्तां तिथि क्यनिंगु अलय् उखुन्हु हे खिचा पुजा व लछिमि पुजा यायेमाः धकाः नगुमाः पिकाःगु खः ।  
### छता धाः
* कछला २६ - खिचा पुजा व लछिमि पुजा
* कछला २७ - म्ह पुजा
* कछला २८ - किजा पुजा 
### मेता धाः
* कछला २६ - खिचा पुजा 
* कछला २७ - लछिमि पुजा
* कछला २८ - म्ह पुजा
* कछला २९ - किजा पुजा  

## लिधंसा
नेपाल सम्बत ११३५

**** नेपाल सम्बतया छगू दँ खः। थ्व दँय् जुगु झाकात थ्व कथं दु-

## झाका
* ३५ सालया तःभुखाय् ब्वःगु 

## बुगु
## मदुगु

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाल सम्बत

पुचः:१२गु सदि
यितामिजं

यितामिजं धयागु बूबलय् माजाः / मिसा धकाः क्वछिनातःम्ह अलय् जाः म्हसिका मिजं खइपिं, बूबलय् मिसा धकाः क्वछिनातःपिं मिजंत खः ।  

## लिधंसा

 

पुचः:यितामि
यितामिसा

यितामिसा धयागु बूबलय् बाजाः / मिजं धकाः क्वछिनातःम्ह अलय् जाः म्हसिका मिसा खइपिं, बूबलय् मिजं धकाः क्वछिनातःपिं मिसात खः ।  

## लिधंसा

 

पुचः:यितामि
यचा क्वसाः, जाः म्हसिका व यचिं तजिसु

**यचा क्वसाः, जाः म्हसिका व यचिं तजिसु** (चीहाकलं : **यसिसु**) थ्व स्वता खँयातः छक्वलं थुइकेतः छ्यलाबुला जुइगु खँत्वाः खः ।   
## दिनिस
**यसिसु**या दिनिस थुगु कथं दु :-
### यचिं तजिसु

* बायचिं
* मायचिं
* त्याज्यू यचिं
* त्यामज्यू यचिं
### जाः म्हसिका

* थातंमि
* यितामि
* निथीजाःपिलाःमि
* भामय्‌जु
### यचा क्वसाः

* अःयचामि
* ज्वःयचामि
* नसियचामि
* द्वखुयचामि
* सुन्यायचामि
## लिधंसा

## आपाः

पुचः:यसिसु
निथीपिलाःमि

मिजं बा मिसाया चाकलं पिने लाःगु बा मिजं व मिसा बाहेकया थिथि जाः म्हसिकाया दुपिं मनूतय्‌तः **निथीपिलाःमि** धकाः धाइ ।  

## लिधंसा

पुचः:जाः म्हसिका
पुचः:निथीजाःपिलाःमि
पुचः:क्वय्‌र
अःयचामि

**अःयचामि** धयापिं थःगु जाः म्हसिका सिबें पाःगु जाः म्हसिकाया मनूत यइपिं (मिजं-मिसा, मिसा मिजं यइपिं) मनूत खः ।  

## लिधंसा

पुचः:यचा क्वसाः
ज्वःयचामि

]]

]]
**ज्वःयचामि** धयापिं थः छु जाः म्हसिकाया खः उगु हे जाः म्हसिकाया मनूत यइपिं (मिजं-मिजं, मिसा मिसा यइपिं) मनूत खः । 

## लिधंसा

पुचः:यचा क्वसाः
पुचः:क्वय्‌र
द्वखुयचामि

**द्वखुयचामि** धयापिं फुक्क जाः म्हसिकाया मनूत यइपिं मनूत खः ।  

## लिधंसा

पुचः:यचा क्वसाः
पुचः:क्वय्‌र
चिंपुतु

चिंपुतु (अङ्ग्रेजी: Chromosome, पर्वते: गुणसुत्र)