अमूर्त कला

**अमूर्त कला** (Abstract Art) दृश्य कलाया छगू विधा ख गुकिलि ध्वः, आकार, रङ्ग व रूपयात छ्येलाः हलिमया वास्तविक वस्तुत नाप प्रत्यक्ष स्वापू मदुगु छगू स्वतन्त्र संरचना दयेकी। थ्व कलां परम्परागत कलाया विनिर्माण याइ व दर्शकयात कलाकारया भावना व बिचाः थुइकेत छगू न्हुगु दृष्टि प्रदान याइ। अमूर्त कलाया मू सार धाःगु हे वास्तविकताया प्रतिकृति दयेकेगु मखुसें रङ्ग व ध्वःया माध्यमं छगू बिस्कं अनुभव सृजना यायेगु ख। २०गू शताब्दीया सुरुवाति इलय् युरोपय् थ्व कलाया विकास जूगु ख व थौंया ईलय् थ्व हलिमया दकलय् प्रभावशाली कला विधाया रूपय् स्थापित जूगु दु।

## इतिहास व विकास
अमूर्त कलाया इतिहास २०गू शताब्दीया सुरुवाति दँतय् आधुनिकतावाद (Modernism) या उदय नाप स्वापू दु। कलाया ख्यलय् थ्व छगू क्रान्तिकारी हिउपा ख गुकिलि कलाकारतय्सं क्यानभासय् "वास्तबिक" खनेदइगु किपा च्वयेगु त्वताः विष्तृत रङ्ग व ज्यामितीय आकारतय्गु छ्येलेज्या यानाः थःगु अभिव्यक्ति बिल। १९गू शताब्दीया अन्त्यपाखे फोटोग्राफीया विकास जुइधुंकाः कलाकारतय्सं वास्तविकताया नक्कल यायेगु स्वयाः भावना च्वयेगु पाखे ध्यान बिल। वसिली कान्डिन्स्की (Wassily Kandinsky) या कलाकृतित थ्व विधाया प्रस्थानविन्दु धकाः हनिगु याइ। कान्डिन्स्कीया कथं कलां मनूया आत्मायात थिइमा व थुकिया निंतिं भौतिक वस्तुया अस्तित्व आवश्यक मदु। 

१९१० पाखे मिखाइल लारियोनोव व नतालिया गोन्चारोवा थें जाःपिं कलाकारतय्सं रूसय् 'रेयोनिज्म' (Rayonism) या सुरुवात याःगु ख। थ्व धुंकाः नेदरल्याण्ड्सय् 'डि स्टिज्ल' (De Stijl) आन्दोलन जुल गुकिलि पीट मोन्द्रियान (Piet Mondrian) या मू भूमिका दत। मोन्द्रियानया कलाय् प्राथमिक रङ्ग व तपेंगु ध्वःया कडा छ्येलेज्या खनेदु। अमेरिकाय् विशेष यानाः न्युयोर्कय् निक्वःगु विश्वयुद्ध धुंकाः 'अमूर्त अभिव्यञ्जनावाद' (Abstract Expressionism) या तःधंगु प्रभाव जुयावल। ज्याक्सन पोलक (Jackson Pollock) थें जाःपिं कलाकारतय्सं 'ड्रिप पेन्टिङ' प्रविधि छ्येलाः कलायात छगू न्हुगु उचाइय् थ्यंकल।

## अमूर्त कलाया सिद्धान्त
अमूर्त कलाया आधारभूत सिद्धान्तत परम्परागत कला स्वयाः पूवंक हे पृथक दु। थुकिलि कलाकारं सुं छम्ह मनू, थाय् वा वस्तुया किपा मच्वसें अमूर्त तत्वतय्त प्राथमिकता बी। थ्व सिद्धान्तकथं रङ्ग थः हे छगू भाषा ख गुकियात थुइकेत सुं मध्यस्थ वस्तुया आवश्यकता मदु। ज्यामितीय आकारतसें मनूया मनोवैज्ञानिक अवस्थायात प्रतिनिधित्व यायेफु धइगु मान्यता थुकिलि दइ। कलाया थ्व रूपय् सन्तुलन, लय, व बनावटया तःधंगु महत्व दइ।

कलाकारं क्यानभासय् ध्वः सालेगु ईलय् वयागु भावनाया वेग गुकथं दु धइगु खँ कलाकारया ब्रस स्ट्रोकय् खनेदु। थ्व कलां 'कला कलाया निंतिं' (Art for art's sake) धइगु विचाःयात आत्मसात याइ। अमूर्त कलां दर्शकयात थःगु हे कथं व्याख्या यायेगु स्वतन्त्रता बी। छगू हे अमूर्त कलायात निम्ह फरक मनूतसें फरक अर्थय् थुइकेफु। थुकिया उद्देश्य दर्शकया अन्तर्मनय् छगू प्रकारया तरङ्ग दयेकेगु ख।

## विधा व शैली
अमूर्त कला दुने नं यक्व उप-विधा व शैलीत दु गुकिं कलाकारया दृष्टिकोणयात अभिव्यक्त याइ। 

ज्यामितीय अमूर्तताय् नियम व गणितीय शुद्धता खनेदु धाःसा एक्सन पेन्टिङय् कलाकारया शारीरिक क्रियाशीलता व उर्जा खनेदु। कलर फिल्ड पेन्टिङं दर्शकयात छगू शान्त व ध्यानमग्न अवस्थाय् यंकेगु कुतः याइ। क्युबिजम (Cubism) नं अमूर्त कलाया विकासय् तःधंगु योगदान ब्युगु दु गुकिलि पाब्लो पिकासों वस्तुयात थीथी कोणं छकलं क्यनेगु कुतः याःगु ख।

## महत्व व प्रभाव
आधुनिक कला हलिमय् अमूर्त कलाया स्थान तसकं च्वय दु। थुकिं कलाया सिमानायात तधंकूगु दु। वास्तुकला, फेसन डिजाइन, व ग्राफिक डिजाइनय् नं अमूर्त कलाया प्रभाव प्रत्यक्ष खनेदु। थुकिं मनूया सोचयात रुढिवादी परम्पराय् जक सीमित मयासें 'आउट अफ द बक्स' विचाः यायेत प्रेरित याइ। हलिमया तःधंगु म्युजियमत दसु 'म्युजियम अफ मोडर्न आर्ट' (MoMA) य् अमूर्त कलाया तःधंगु संग्रह दु। थ्व कलां मनूया मानसिक उसाँय् या ख्यलय् नं सकारात्मक प्रभाव लाकी धकाः थीथी अनुसन्धानं क्यंगु दु।

## उपसंहार
अमूर्त कला केवल रङ्गया ल्वाकज्या जक मखु। थ्व धाःसा मानवीय चेतना व अनुभवया गहिराइयात क्यनेगु छगू माध्यम ख। थुकिं हलिमयात मिखां खनेदइगु स्वयाः भावनात्मक स्तरय् थुइकेत स्यनी। थ्व विधाया निरन्तर विकासं क्यं कि कलाया स्वरूप गुबलें स्थिर जुइमखु। अमूर्त कलां कलाया परिभाषायात पुर्नपरिभाषित याःगु दु व थ्व भविष्यय् नं मनूतय्त थःगु सिर्जनशीलता क्यनेत झकझक्याइ च्वनी। 

## स्वापू दुगु च्वसुत
* आधुनिक कला
* चित्रकला
* क्युबिजम
* प्रभाववाद

## लिधंसा