open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
च्वापुखुसि

**च्वापुखुसि** घना च्वापुया धी ख गुकिलिं थःगु हे तौलया कारणं च्वापुगुं क्वहां वंसें खुसि थें हे, तर बिस्तारं क्वय् पाखे न्ह्यानाच्वनि। च्वापुगुंइ वा ख्वांगु थासय् च्वापुगाना मुनावइगु च्वापुया मात्रा प्राकृतिक रुपय् वाष्पिकरण, च्वापुहुर, सब्लिमेसन, काल्भिङ्ग आदि प्रकृयां मदया वनि। अथे मजुसाः, प्रायः सदियौं तक च्वापु मुनाच्वनि। अथे मुनेबिले च्वापुइ  क्रेभास (crevasses) व सेराक (seracs) आदि संरचना दयावइ। नापं, थःगु तौलया भारं याना छधी जुयाच्वंगु च्वापु विकृत जुइ व थ्व बुलुहुँ बुलुहुँ बाहावनि। च्वापु थथे सनाः न्ह्याइबलय् थ्वं थःगु नापंया चट्टानय् घर्षण याना सर्क (*cirques), मोरेन (moraines) वा फ्योर्द (fjords) थें न्याःगु संरचना दयेकि। च्वापुखुसि लिपा लःया स्रोत (दसु खुसि) य् बाहा वनि।

पृथ्वीइ ९९% च्वापुखुसित ध्रुवीय क्षेत्रय् दुने ला। तर च्वापुखुसि अष्ट्रेलियाया मू भूमि त्वताः मेमेगु सकल महाद्वीपय् पर्वः झ्वलय् खनेदु, गुकिलि ओसियानियाया उच्च-अक्षांशय् दूगु न्युजिल्यान्द थें जाःगु महासागरीय टापु देय् नं ला। 

## स्वयादिसँ
* च्वापुहुर
* खुसि

पुचः:भूगोल
Patson Malisa

thumb|Patson Malisa - 2019
## Patson Malisa
Patson Malisa is a prominent political strategist and social entrepreneur known for his advocacy work focused on youth leadership and engagement in governance across Africa. He has played a significant role in various multilateral organizations, including the African Union and the United Nations. Notably, he served as the Deputy Presiding Officer of the African Union’s Economic, Social and Cultural Council (ECOSOCC) and as President of the Organisation of African Youth (OAY)​ 

### Early Life and Education
Patson Malisa was born in South Africa in 1992. He demonstrated a commitment to youth advocacy and leadership from an early age, which shaped his future endeavors in political strategy and social entrepreneurship. He obtained a Diploma in Public Accountability at Stellenbosch University in 2018, as well as a  MicroMasters program certificate in Data, Economics, and Design of Policy: International Development at the Massachusetts Institute of Technology in 2024 ​

### Career
Malisa's involvement in youth leadership began with his work at the Organisation of African Youth, where he emphasized the importance of youth participation in policy-making processes. His early career focused on addressing issues affecting young people across the continent, particularly in areas like education, employment, and governance

He has held several significant positions, including:

* **Deputy Presiding Officer** of the African Union’s Economic, Social and Cultural Council (ECOSOCC)​.
* **President** of the Organisation of African Youth (OAY), where he has been instrumental in promoting youth participation in policy-making​.
* **Vice President** of the United Nations Association of South Africa (UNASA)​.

Malisa has represented the youth perspective at various high-level meetings and has been active in the Global Partnership for Effective Development Cooperation, advocating for the inclusion of youth indicators in developmental frameworks​

### Advocacy and Impact
As an advocate for youth empowerment, Patson Malisa focuses on issues such as education, employment, and civic engagement. His leadership at OAY emphasized the importance of involving young people in the transformation of their communities and the continent as a whole. He is known for his slogan, "Nothing about us without us," which encapsulates his vision for inclusive development​.

Malisa's contributions have been recognized in various publications, including:

* **Mail & Guardian**: Featured in the 200 Young South Africans list in 2015​.
* **Advance Media**: Named among the 100 Most Influential Young South Africans in 2017​​.

### Personal Life
Details about Patson Malisa's personal life remain largely private, as he focuses on his professional responsibilities and advocacy work.
ल्हाःचिं

**ल्हाःचिं** (संस्कृत: हस्ताक्षरम्‌, अंग्रेजी: Signature; ल्याटिन: signare) सुयागुं नां, उपनां, वा "X" आदि चिं ख गुकियात सुं नं मनुखं म्हसीका व आशयया प्रमाणया रुपय् आधिकारिक भ्वंतय् च्वइ। ल्हाःचिं अप्वः धया थें ल्हातं च्वयातःगु बाय् स्टाइल यानातःगु जुइ। ल्हाःचिं च्वमि ल्हाःचिं तइम्ह बाय् सिग्नेतरी धकाः म्हसीकिगु या। च्वये-ब्वने मफूपिं मनूतेसं ल्हाःचिंया थासय् म्हालापतिंचिं छ्यलीगु नं या। 

## स्वयादिसँ
* च्वसा
* लिपि

पुचः:च्वखँ
प्रतीत्यसमुत्पाद

**प्रतीत्यसमुत्पाद** (संस्कृत: प्रतीत्यसमुत्पाद, पाली: पटिच्‍चसमुप्पाद) बुद्ध धर्मया छगू मू सिद्धान्त ख। थ्व सिद्धान्त बुद्ध धर्मया सकल कचातेसं हनाच्वंगु दु। [ 
थ्व सिद्धान्त कथं सकल धर्म (घटना) मेमेगु धर्मया निर्भरताय् उत्पन्न जुइगु धयातःगु दु: "यदि थ्व अस्तित्वय् दु धाःसा व अस्तित्वय् दु; यदि थ्व अस्तित्व मदया वन धाःसा व नं मदया वनी"। मूल सिद्धान्त धइगु सकल वस्तु (धर्म, घटना, सिद्धान्त) मेमेगु वस्तुइ निर्भर जुयाः उत्पन्न जुइगु खः।

थ्व सिद्धान्तय् दुःखया उत्पत्ति(अनुलोम पटिच्‍चसमुप्पाद, वा न्ह्यःनेया अवस्था नापं)या वर्णन व दुःख उत्पत्तिया झ्वःयात गथे यानाः लितः यंकेफइ धइगु विवरण (पटिलोम पटिच्‍चसमुप्पाद, न्ह्यःनेया अवस्थाया लिफः) दुथ्याः। 

प्रतीत्यसमुत्पाद खँग्वः निग्वः संस्कृत खँग्वः स्वाना दयावःगु खँग्वः ख। "प्रतीत्य"या अर्थ "निर्भर जुया" व "समुत्पाद"या अर्थ "उत्पत्ति" ख। छगूलि निर्भरजुया मेगु चीज उत्पत्ति जुइगु छ झ्वः अवस्थातेत थ्व नामं म्हसीकिगु या। थ्व झ्वलय् झिन्निता निदानया वर्णन नं थीथी ग्रन्थय् जूगु खनेदु। गुकियात पाली व संस्कृत भासय् द्वादसनिदानानी धाइ गुकिया अर्थ द्वादशा ("झिंनिदँ") + निदानानी (" निदान" वा कारणया बहुबचन) ख। सामान्यतया महायान परम्पराय् अन्तरनिर्भर कारणया सामान्य सिद्धान्तयात म्हसीकेत प्रतित्यसमुत्पाद (संस्कृत) छ्यलिगु या धाःसा थेरवाद परम्पराय् पटिच्चसमुपद (पालि)यात झिंनिदँ निदानयात म्हसीकेत छ्यलिगु या। 

त्रिपिटकय् प्रतीत्यसमुत्पाद थीथी थासय् दुथ्याः। खुद्दकनिकायया उदान वा उदानपालि छगू वग्गो (वा वर्ग) बोधिवग्गोय् थुकियात थथे कनातःगु दु: 

"अविज्‍जापच्‍चया सङ्खारा, सङ्खारपच्‍चया विञ्‍ञाणं, विञ्‍ञाणपच्‍चया नामरूपं, नामरूपपच्‍चया सळायतनं, सळायतनपच्‍चया फस्सो, फस्सपच्‍चया वेदना, वेदनापच्‍चया तण्हा, तण्हापच्‍चया उपादानं, उपादानपच्‍चया भवो, भवपच्‍चया जाति, जातिपच्‍चया जरामरणं सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासा सम्भवन्ति। एवमेतस्स केवलस्स दुक्खक्खन्धस्स समुदयो होतीति।" 

थ्व सूत्रया अर्थ थथे दु "अविज्‍जापच्‍चया सङ्खारा (अविद्यां संस्कार दइ), सङ्खारपच्‍चया विञ्‍ञाणं (संस्कारं विज्ञान दइ), विञ्‍ञाणपच्‍चया नामरूपं (विज्ञानं नामरुप दइ), नामरूपपच्‍चया सळायतनं (नापरुपं खुगु आयतन दइ), सळायतनपच्‍चया फस्सो (खुगु आयतनं स्पर्श दइ), फस्सपच्‍चया वेदना (स्पर्शं वेदना दइ), वेदनापच्‍चया तण्हा (वेदनां तृष्णा दइ), तण्हापच्‍चया उपादानं (तृष्णां उपादान दइ), उपादानपच्‍चया भवो (उपादानं भव दइ), भवपच्‍चया जाति (भवं जाति दइ), जातिपच्‍चया जरामरणं सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासा सम्भवन्ति। (जातिं वृद्धावस्था वा जरा, मरण, शोक, परिदेव वा विलाप, दुःख, दोमनस्स वा दोमन वा नुगः मछिनिगु, उपायसा (कष्ट ?) सम्भव जुइ।   

"एवमेतस्स केवलस्स दुक्खक्खन्धस्स समुदयो होतीति" या अर्थ थुकथं जक सकल दुःखया समुदय वा उदय जुइ ख।

## स्वयादिसँ
* बोधिवग्गो
* उदान
* खुद्दकनिकाय

## लिधंसा

पुचः:बुद्ध धर्म
पुचः:धार्मिक सिद्धान्त
इब्न सिना

**इब्न सिना** वा **अबु अली हुसेन बिन अब्दुल्लाह बिन हसन बिन अली बिन सिना** (بوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا)(फारसी: ابن سینا, थ्यं-मथ्यं ९८० – २२ जुन १०३७) वा पश्चिम हलिमय् "एभिसिना"या नामं म्हसीम्ह मनू मुस्मां हलिंया छम्ह मू दार्शनिक व चिकित्सक ख। इस्लामया स्वर्ण युगया ई याम्ह वय्कलं थी-थी इरानी शासकतेगु लाय्कूलि सेवा यानादिल। वय्कःयात प्रायः प्रारम्भिक आधुनिक चिकित्साया अबुया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। वय्कःया दर्शन एरिस्तोतलियनवादं वःगु पेरिपेटेटिक परम्पराया दुने ला। 

वय्कःया दकलय् नांजाःगु सफू किताब अल शिफा (अरबी: کتاب الشفاء) वा लंकेगु सफू, छगू ​​दार्शनिक व वैज्ञानिक हलिंसफू ख। नापं, वय्कःया सफू अल कानून फि तिब (अरबी:القانون في الطب) वा फारसी भासय् कानून दर तेब (قانون در طب) वा चिकित्साया नियम (कानून) छगू ​​चिकित्साया हलिंसफू ख गुकियात यक्व मध्यकालीन युरोपेली विश्वविद्यालयय् छगू मानक चिकित्सा पाठया कथं ब्वंकातल। थ्व सफूयात १६५० तक्क पाश्चात्य चिकित्साया मू सफूया कथं छ्यलातःगु ख। दर्शन व चिकित्सायात त्वया वय्कलं थीथी विषयय् दसु खगोलशास्त्र, एल्केमी, भूगोल व भूगर्भशास्त्र, मनोविज्ञान, इस्लामिक धर्मशास्त्र, तर्क, गणित, भौतिक विज्ञान, काव्य आदिइ  च्वसुत च्वयादीगु दु।

इब्न सिनां थःगु अप्व दार्शनिक व वैज्ञानिक कृति अरबी भासं च्वयादिल तर फारसी भाषाय् नं यक्व मू कृति च्वयादिल। वय्कःया काव्यात्मक कृति निगु हे भाषाय् दु। वय्कलं च्वयादिगु ४५०पु च्वखँय् करिब २४०पु च्वखँ आःया ईलय् म्वानाच्वंगु दु, गुकिलि १५०पु दर्शन व ४०पु चिकित्सा विषयया च्वखँ ख। 

## स्वयादिसँ
* चिकित्सा

पुचः:च्वमि
पुचः:चिनाखँमि
पुचः:चिकित्सा
चिकित्साया कानून

**चिकित्साया कानून** वा **चिकित्साया विधि**, (अंग्रेजी भासय् The Canon of Medicine द क्यानन अफ मेडिसिन, अरबी भासय्: القانون في الطب अल कानून फि अलतिबि; फारसी भासय्: قانون در طب कानून दर तेब; लातिन भासय्: Canon Medicinae क्यानन मेडिसिने) न्यापु सफूलि मुंकातःगु छगू चिकित्साया हलिंसफू ख। थ्व हलिं सफू फारसी मुस्मां चिकित्सक-दार्शनिक इब्न सिना( ابن سینا)जुं मुंकादिगु ख व १०२५स पूवंगु ख। थ्व च्वखँ थःगु ईया दकलय् प्रभावशाली च्व-ज्याय् ला। थुकिलि इस्लामिक हलिंया समकालीन चिकित्सा ज्ञानया अवलोकन न्ह्यब्वयातःगु दु। अबिलेया इस्लामिक चिकित्सा ग्रीक-रोमन चिकित्सा (विशेष यानाः ग्यालेन), फारसी चिकित्सा, चिनियाँ चिकित्सा व भारतीय चिकित्साया परम्परां प्रभावं बुयावःगु ख। १२गु शताब्दीइ थ्व सफूया अरबीं लातिन भासय् भाय्हिला जुइधुंका थ्व हलिंसफूलिं मध्यकालीन चिकित्साया विकासय् यक्व प्रभाव लाकल। प्रारम्भिक आधुनिक कालया युरोपया विश्वविद्यालयय् थ्व हे सफूयात मू ग्रन्थ वा मानक पाठ्यसफूया कथं प्रचलन जुल। 

## नां
थ्व सफूया अंग्रेजी नां क्यानन अफ मेडिसिन सामान्य मध्यकालीन ल्यातिन भासाया क्यानन मेडिसिनें वःगु ख। ल्यातिन भासाया खँग्वः धाःसा मूल अरबी القانون في الطب ( अल कानून फि अलतिबि)या भाय्हिला ख। "क्यानन" खँग्वःयात प्रायः अंग्रेजी भासं "कानून" वा "कानूनी संहिता"या रुपय् अनुवाद यानातःगु दु। थन धाःसा थ्व खँग्वःया अर्थ छगू क्रमबद्ध प्रणाली, वा पूर्ण, सार्वभौमिक हलिंसफू ख। थ्व सफूया सामान्य मध्यकालीन नां लिबर क्यानोनिस (Liber Canonis) ख। 

## ब्वथला
थ्व हलिंसफूयात न्यागु सफुतिइ बायातःगु दु 
* आधारभूत चिकित्सा व शारीरिक सिद्धान्त, एनाटोमी, रेजिमेन व सामान्य चिकित्सीय पद्धतितेगु च्वखँ।
* चिकित्साय् छ्यलीगु पदार्थतेगु धलः, आखःग्वःकथं झ्वलं दयेकातःगु धलः व थन्याःगु पदार्थतेगु सामान्य गुणया च्वसु।
* म्हया छगू ब्वय् विशेष ल्वय् तेगु निदान व उपचार
* म्हया यक्व ब्व बाय् मुक्कं म्हयात असर याइगु अवस्थाया निदान व उपचार।
* फर्मुलरी वा यौगिक उपायया सूत्र।

सफू १, ३, व ४ प्रत्येकयात थीथी भाग (फन्न) , अध्याय (त'लिम), उपअध्याय (जुम), खण्ड (फस्ल), व उपखण्ड (बाब)य् ब्वथलातःगु दु। 

## स्वयादिसँ
* चिकित्सा
* इतिहास

पुचः:चिकित्साया इतिहास
फिनिसिया

**फिनिसिया** पूर्वी भूमध्यसागरया लेभान्त क्षेत्रय् तटीय सिथया नापं फिनिसियन नगर-राज्यय् दूगु छगू प्राचीन सेमिटिक पुचःतेगु लहना ख। थ्व देय् मू रुपय् आधुनिक लेबाननय् ला। इमिसं छगू समुद्री सभ्यताया विकास यात। थ्व लहना इतिहासय् थीथी ईलय् विस्तार व संकुचित जुल। थ्व लहनाया मू केन्द्र आधुनिक सिरियाया अरवाद निसें कार्मेल पर्वः तक्क ला। फिनिसियामितेसं साइप्रस निसें आइबेरियन प्रायद्वीप तक्क भूमध्यसागरय् व्यापार व उपनिवेशया माध्यमं थःगु सांस्कृतिक प्रभाव विस्तार यात, गुकिया प्रमाण द्वलंद्वः फिनिसियामि शिलालेखय् खनेदु।

फिनिसियामित प्रत्यक्ष रुपं कँय् युगया कनानी (कनानाइत्स)तेगु उत्तराधिकारी ख। इमिसं लिपांगु कँय् युगया लहनातेगु न युगया उद्गम नापंया पतनया ईलय् भूमध्यसागरीय स्वनिगलय् थःगु सांस्कृतिक परम्परायात निरन्तरता बियाः न युगय् हिलावंगु वंगु खनेदु। इमिसं थःत कनानी धाइगु व थःगु भूमियात कनान धाइगु याःसां इमिसं कब्जा याःगु भूभाग कँय् युगया कनान स्वया तसकं चिधं। फिनिसिया नां धाःसा इमित म्हसीकेत प्राचीन ग्रीकतेसं छ्यलातःगु खँग्वः ख। 

व्यापार, समुद्री यात्रा व नेभिगेसनय् थःगु पराक्रमया निंतिं नांजाःपिं फिनिसियनतयेसं शास्त्रीय प्राचीन कालय् वाणिज्यय् प्रभुत्व स्थापित यात व छगू सहस्राब्दी स्वया अप्व ई तक्क दयाच्वनिगु विस्तारित समुद्री व्यापार सञ्जालया विकास यात। थ्व सञ्जालं मेसोपोटामिया, ग्रीस व मिस्र दथुइ सांस्कृतिक आदानप्रदानयात ग्वहालि यात। फिनिसियामितेसं भूमध्यसागर चिलाः उपनिवेश व व्यापारिक केन्द्र पलिस्था यात। दसुया निंतिं कार्थेज छगू उत्तरपश्चिम अफ्रिकाया फिनिसियनतेसं दयेकूगु बस्ती ख गन ईसापूर्व ७गु शताब्दीइ थःगु हे कथं छगू मू सभ्यता दयावल।

फिनिसियामित प्राचीन ग्रीस वा मध्यकालीन स्वनिगः थें न्याःगु नगर-राज्यय् संगठित जुयाच्वन। थुकिलि दकलय् नांजाःगु तायर वा सायर (𐤑𐤓), सिदोन व बाइब्लोस ख । सकल  नगर-राज्य राजनीतिक रुपं स्वतन्त्र जुयाच्वन व फिनिसियामितेसं थःगु सकल लहनायात छगू हे राष्ट्रियताया रुपय् स्वःगु छुं नं प्रमाण मदु। अधिकांश नगर-राज्यत छुं कथंया राजतन्त्रं शासित जुयाच्वंगु इलय् व्यापारी परिवारतेसं सम्भवतः कुलीन वर्गया माध्यमं प्रभाव लाकातःगु अनुमान दु। ईसापूर्व न्यागूगु शताब्दीइ थःगु चरम बिन्दुइ थ्यनेधुंका पूर्वी भूमध्यसागरय् बाह्य प्रभाव व विजयया कारणं बुलुहुँ थ्व लहना क्वचाल। पिनेया आक्रान्ताय् नव-अश्शूर साम्राज्य व अकिमेनिद साम्राज्य आदि ला। अथे जुसां इमिगु उपस्थिति मध्य, दक्षिणी व पश्चिमी भूमध्यसागरय् ईसापूर्व निगूगु शताब्दीया मध्यय् कार्थेजया विनाश तक दयाच्वन।

इमिगु थःगु आदिवासी च्वयातःगु ऐतिहासिक अभिलेख ताहाई तक मलूगुलिं फिनिसियामितेत ताःई न्ह्यःनिसें तनाच्वंगु सभ्यताया रुपय् कायेगु या। फिनिसियाया शिलालेख दकलय् न्हापां आधुनिक विद्वानतेसं १७गु व १८गु शताब्दीइ लुइकूगु ख। थुकिया आधारय् २०गु शताब्दीया मध्य निसें जक्क इतिहासकार व पुरातत्वविद्तेसं छगू जटिल व प्रभावशाली सभ्यताया किपा उजागर यायेफत। इमिगु दकलय् नांजाःगु सम्पदा हलिमया दकलय् पुलांगु प्रमाणित वर्णमाला ख, गुकिया उत्पत्ति प्रोटो-सिनाइटिक लिपिनाप स्वापू दु थ्व लिपि भूमध्यसागर पार यानाः संचारित जुल व सिरियाक लिपि, अरबी लिपि व ग्रीक वर्णमालाया विकास लिसें लाटिन व सिरिलिक आखलय् विकसित जुल। फिनिसियामितेसं लःखः दयेकेगु, नेभिगेसन, उद्योग, कृषि व सरकारय् नं थीथी विकास यात। इमिगु अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक संजालं शास्त्रीय पश्चिमी सभ्यताया आर्थिक, राजनीतिक व सांस्कृतिक आधारयात बल्लाकूगु विश्वास दु । 

## स्वयादिसँ
* कँय् युग
* न युग

पुचः:प्राचीन इतिहास
हवाई काइ

**हवाई काइ** वा **मउनालुआ** वा **कोको मरीना** ओआहु टापुइ होनोलुलु नगर व काउन्टीइ  पूर्वी होनोलुलु सीडीपीइ दूगु छगू तःधंगु आवासीय क्षेत्र ख। हवाई काइ टापुया पूर्वी सिथय् च्वंगु यक्वं समुदाय मध्ये दकलय् तःधंगु समुदाय खः। थ्व थाय् यात आवासीय क्षेत्रया रुपय् हेनरी जे काइजरं प्राचीन मउनालुआ न्या पुखू व आर्द्रभूमि क्षेत्र (गुकियात हवाइमि भासय् कुआपा अर्थात "न्या पुखूया पःखाः" धाइ)या चाकःलिं विकास याःगु ख। हवाई काइ वा कोको मरीना कुआपा पुखूपाखें ड्रेजिङ (लः चीकेगु ज्या) यासें थ्यं-मथ्यं १९५९ पाखे थन च्वनीगु थाय् दयेकूगु ख। ड्रेजिंगं चि-जाःगु तटीय द्वार व झ्वास्या आर्द्रभूमियात समुद्री खाडीइ हिलाछ्वल व पुखूया सिथयात जायेकीगु व सिलेगु नापं जुल। सन् १९६१य् काइरज-एटनां जग्गा थुवा, बर्निस पउआही बिशप एस्टेटलिसे छगू लीज सम्झौता यात। थुकिया लिच्वः कथं ५२१ एकड (२.११ वर्ग किमि) न्या पुखूयात आवासीय ट्र्याक्टय् विकास यासें छगू मरीना व च्यानलतेत बँया सेतु व टापूं बायाः छेँ व ब्यावसायिक सम्पत्ति दयेकीगु अले विकसित यायेगु सम्झौता जुल। मरीनाया सिथय् च्वंगु थ्यंमथ्यं फुक्कं क्वय् या बँ-बुँ वयां लिपा विकास जूगु दु। नापं, आः थ्व नगर विकास नापंया यक्व स्वनिगः व स्वनिगः नापंया पाखाया च्वय् थ्यंगु दु।

## भूगोल
हवाई काइया पश्चिमय् कालानिआना'ओले राजमार्ग (राज्य राजमार्ग ७२)  Kalanianaʻole Highway (State Rte. 72) नापं पूर्वी होनोलुलुया त्वाः कुलि'ओउ'ओउ (Kuliʻouʻou) दु। हवाई काइ (मउनालुआ) निसें पूर्वपाखे थ्व हे राजमार्गय् कोको हेड क्षेत्र दु, थ्व क्षेत्र आः अप्व यानाः कोको हेड पार्क दुने ला। हवाई काइया दक्षिणय् मउनालुआ खाडी दु , व उत्तरय् कोओ'ओलाउ पर्वः दु। अन्ततः, थनं लँ माकापु'उ प्वाइन्टया लिक्क विन्दवार्द साइदय् वनी।

हवाई काइ होनोलुलुया केन्द्रीय व्यापारिक जिल्ला (सीबीडी) स्वया करिब १२ माइल (१९ किमि) पूर्वय् ला।

सन् २०००या अमेरिकी जनगणनाय् अमेरिकी जनगणना ब्यूरों हवाई काइयात शहरी होनोलुलु जनगणना-निर्धारित थासय् लाःगु परिभाषित यात । सन् २०१०या अमेरिकी जनगणनाया निंतिं ब्यूरों न्हुगु जनगणना-निर्धारित थाय् दयेकल, गुकियात पूर्वी होनोलुलु धाइ।

## किपाधलः

Hawaii Kai-Hanauma Crater.JPG|हवाई काइ व हनुमा बे क्रेटर 
Sandybeach blowholeside.jpg|हवाई काइया स्यान्दी बीच (Sandy Beach)
Hawaii Kai From Lookout.jpg|हवाई काइया लू नापंया लुक-आउत पोन्त पाखें 
Hawaii Kai Marina.jpg|हवाई काइया मरिना


## स्वयादिसँ
* हवाई
* ओआहु

पुचः:हवाई
नेपाल सम्बत १०९४

**** नेपाल सम्बतया छगू दँ खः। थ्व दँय् जुगु झाकात थ्व कथं दु-

## झाका
### पिथना
* त्रिपिटकया खुद्दकनिकायया उदान वा उदानपालि ग्रन्थया नेपालभाषाया भाय्-हिला धर्मरत्न शाक्यजुं यानादीगु। 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाल सम्बत

पुचः:नेपाल सम्बत
द टेम्पेस्ट

**द टेम्पेस्ट** विलियम शेक्सपियरया छगू नाटक ख। थ्व नाटक सम्भवतः सन् १६१०–१६११य् च्वयातःगु ख। वय्कलं याकःचा च्वयादिगु लिपांगु नाटकय् थ्व नाटक छगू ख धकाः कायेगु या। थ्व नाटकया न्हापांगु लू समुद्रय् छगू आँधीया इलय् जहाजय् जुइ। थ्व धुंका नाटकया ल्यं दुगु भाग छगू टापूइ दइ। बाखं छगू दुर्गम टापुइ दयेका तःगु दु, गन प्रोस्पेरो (Prospero), छम्ह विजर्द (जादूगर), थः म्ह्याय् मिरान्डा, व वया निम्ह दास: क्यालिबन, छम्ह जंगली राक्षसया आकृति दुम्ह दास, व एरियल , छम्ह फय् आत्मा लिसे च्वनाच्वंगु दु। नाटकय् संगीत व म्येत दु गुकिलिं टापुइ मंत्रमुग्ध जुइगु भावना ब्वलंकी। थ्व नाटकय् यक्व विषयवस्तुयात दुथ्यानातःगु दु, गुकी जादू , विश्वासघात, प्रतिशोध, व परिवार आदि दुथ्याः । एक्ट IV य् इहिपाया ख्वाःपाः छ्यला छगू नाटक दुनेया नाटक क्यसें तमाशा, उपमा व उन्नत भाषा छ्यलातःगु दु।

द टेम्पेस्टयात न्हापांगु फोलियोय् शेक्सपियरया न्हापांगु कमेडीया धलखय् तयातःगु  जूसां थ्व नाटकय् दुखद व हास्य निगुलिं विषयवस्तु दु। आधुनिक समालोचकतेसं थ्व व मेमेगु शेक्सपियरया लिपांगु नाटकया रोमान्सया पुचलय् दुथ्यायेगु या।

## पात्रत

* प्रोस्पेरो – मिलानया हकदार ड्यूक व छम्ह जादुगर
* मिरान्डा – प्रोस्पेरोया म्ह्याय्
* एरियल – प्रोस्पेरोया सेवाय् छम्ह आत्मा
* क्यालिबन – प्रोस्पेरोया छम्ह दास च्यः
* एलोन्सो – नेपल्सया जुजु
* सेबस्टियन – एलोन्सोया किजा
* एन्टोनियो – प्रोस्पेरोया किजा, मिलानयात हडपे याइम्ह ड्यूक
* फर्डिनान्ड – एलोन्सोया काय्
* गोन्जालो – छम्ह इमान्दार पुलांम्ह पार्षद
* एड्रियान – एलोन्सोया अधीनय् सेवा यानाच्वंम्ह छम्ह लर्द
* फ्रान्सिस्को – एलोन्सोया अधीनय् सेवा यानाच्वंम्ह छम्ह लर्द
* ट्रिन्कुलो – जुजुया ख्यालि
* स्टेफानो – जुजुया अय्लागुलु बटलर
* जुनो – इहिपाया रोमन देवी
* सेरेस – बुंज्याया रोमन देवी 
* आइरिस – ग्रीक इन्द्रधनुषया देवी व द्यःया सन्देशवाहक
* मास्टर – जहाजया मास्टर
* मरिनर्स
* बोटस्वेन – जहाज मालिकया च्यः

## स्वयादिसँ
* विलियम शेक्सपियर

पुचः:अंग्रेजी साहित्य
द टु जेन्टलमेन अफ भेरोना

**द टु जेन्टलमेन अफ भेरोना** विलियम शेक्सपियरया छगू ख्यालः नाटक ख, गुकियात सन् १५८९ व १५९३या दथुइ च्वयातःगु विश्वास याइ। थ्व नाटकयात गुलिसिनं शेक्सपियरया न्हापांगु नाटकया रुपय् काइ, ​​व प्रायः थ्व नाटकयात वय्कःयागु थःगु शैलीया न्हापांगु विषयवस्तु व मोटिफया नाटकया कथं कायेगु या। थ्व शैलीयात वय्कलं लिपा अप्वः विस्तारं व्यवहार यानादिल। दसुया निंतिं, थ्व वय्कःया न्हापांगु नाटक खः गुकी छम्ह मुख्य मिसा पात्र मिजंमचाया वसः पुनी। थ्व नाटकय् मित्रता व मतिना, व मतिनाय् लाःपिं मनूतय्गु मूर्खतापूर्ण व्यवहारयात ब्वयातःगु दु। गुलिसिनं थ्व प्याखंया हाइलाइट प्रोटियसया जोकर सेवक लान्स व वया खिचा क्रेबयात काइगु या।

टु जेन्टलमेनयात प्रायः शेक्सपियरया दकलय् कमजोर नाटकया रुपय् कायेगु या। थुकिलि शेक्सपियरया छुं नं नाटकय् दकलय् म्हो पात्र दु।

## पात्रत
"भेरोना:"

* "भ्यालेन्टाइन" - छम्ह भद्र मनू
* "प्रोटस" - भ्यालेन्टाइनया दकलय् मिले जूम्ह पासा
* "जुलिया" - प्रोटसया इहिपा यायेत्यम्ह मिसा
* "लान्स" - प्रोटसया च्यः
* "गति" - भ्यालेन्टाइनया च्यः
* "एन्टोनियो" - प्रोटियसया अबु
* "पान्थिनो" - एन्टोनियोया च्यः
* "लुसेटा" - जुलियाया च्यः
* ""कःलि" - लान्सया खिचा

"मिलान:"

* "द ड्यूक" - सिल्भियाया अबु
* "सिल्भिया" – भ्यालेन्टाइनया यःम्ह
* "थुरियो" - सिल्भियाया छम्ह मूर्ख प्रेमी
* "सर एग्लामोर" - सिल्भियाया छम्ह सुइटर

"जंगल:"

* "होस्ट" - जुलियायात ग्वाहालि याइम्ह इन थुवाः (innkeeper)
* "द आउटलाउज" - मिलानं पितिना छ्वयाहःपिं मनूत

## स्वयादिसँ
विलियम शेक्सपियर

पुचः:अंग्रेजी साहित्य
द मेरी वाइफ्स अफ विन्द्सर

**द मेरी वाइभ्स अफ विन्द्सर** वा **सर जोन फाल्स्टाफ एण्ड द मेर्री वाइभ्स अफ विन्द्सर** विलियम शेक्सपियरया छगू ख्यालः नटक ख गुकियात दकलय् न्हापां सन् १६०२इ पिथंगु ख। यद्यपि, थ्व नाटक सन् १५९७य् वा व स्वया न्ह्यः च्वयातःगु विश्वास दु। विन्द्सर नगर, बर्कशायर, इंग्ल्याण्डय् दूगु विन्द्सर क्यासलया नां थ्व नाटकय् छ्यलातःगु दु। नांया निंतिं हेनरी चतुर्थया शासनकाल वा हेनरी ५ या शासनकालया सुरुया कालखण्डय् आधारित नाटक जूसां थ्व प्याखनं समकालीन एलिजाबेथन युगया अंग्रेजी मध्यम वर्गीय जीवनय् आधारित दु। थुकी सर जोन फाल्स्टाफया पात्र दु, गुम्ह न्हापा हेनरी ४, भाग १ व भाग २ य् खनेदूम्ह फ्याट नाइट खः। थुकियात ओपेराया निंतिं म्होतिं नं झिक्वः रुपान्तरण याःगु दु। थ्व प्याखं साहित्यिक समालोचकतय् दथुइ शेक्सपियरया म्हो जक सम्मानित कृतिइ छगू खः। परम्परा कथं द मेरी वाइभ्स अफ विन्द्सर रानी एलिजाबेथ प्रथमया इनापय् च्वयातःगु खः। हेनरी ४, भाग १ स्वयेधुंका रानीं शेक्सपियरयात फाल्स्टाफयात मतिनाय् लानाच्वंगु चित्रण याइगु नाटक च्वयेत इनाप याःगु ख।

## पात्रत

* सर जोन फाल्स्टाफ
* बार्डोल्फ, पेस्तोल, न्याम – फाल्स्टाफया अनुयायी।
* रोबिन – फाल्स्टाफया पेज।
* मेसर्स फ्र्याङ्क फोर्ड व जर्ज (थोमस) पेज – निम्ह सज्जन विन्डसरय् च्वनाच्वंपिं।
* विलियम पेज – छम्ह मिजंमचा, पेजया काय् ।
* सर ह्यू इभान्स – छम्ह वेल्श पार्सन
* डाक्टर काइयस जोन काइयस – छम्ह फ्रान्सेली चिकित्सक।
* जोन रग्बी – डाक्टर काइयसया छम्ह सेवक ।
* मिस्ट्रेस क्विकली – डाक्टर काइयसया सेवक ।
* रोबर्ट स्यालो – छम्ह काउन्ति जस्तिस
* अब्राहम स्लेन्डर – स्यालोया ​​कजन।
* पीटर सिम्पल – स्लेन्डरया सेवक ।
* फेन्टन – छम्ह ल्याय् म्हम्ह सज्जन ।
* गार्टर इनया होस्ट
* मिस्ट्रेस एलिस फोर्ड
* मिस्ट्रेस मार्गरेट पेज
* एन पेज – मिस्ट्रेस पेजया म्ह्याय् ।

## स्वयादिसँ
* विलियम शेक्सपियर

पुचः:अंग्रेजी साहित्य
मेजर फर मेजर

**मेजर फर मेजर** विलियम शेक्सपियरया छगू नाटक ख, गुकियात सन् १६०३ वा १६०४य् च्वःगु व दकलय् न्हापां १६०४य् क्यंगु धका विश्वास याइ। थ्व सन् १६२३या न्हापांगु फोलियोय् पिदंगु नाटक धलःया छपु नाटक ख।

थ्व नाटक निरंकुश व प्युरिटन एन्जेलो केन्द्रित दु। वय्कः ड्यूक भिन्सेन्टियोया अनुपस्थितिइ भियना नगरय् शासन यायेत जिम्मा बियातःगु छम्ह दिप्युति ख। ड्यूक भिन्सेन्टियो धाःसा एन्जेलोया रिजेन्सी व वया नागरिकतेगु जीवनया अवलोकन यायेत थःत छम्ह विनम्र तपस्वीया भेषय् च्वनाच्वनि। एन्जेलों छम्ह ल्याय्म्हयात उत्पीडन याइ। क्लाउडियो नांयाम्ह थ्व ल्याम्हयात व्यभिचारया अपराधया निंतिं मृत्युदण्डया सजायँ बी। क्लाउडियोया तता इसाबेला, छम्ह भिक्षुणीं थःगु किजाया जीवनया निंतिं याचना फ्वं वइबिले एञ्जेलों थ्व भिक्षुणीयात हे छखें मतिना याइ।

मेजर फर मेजर न्हापांगु फोलियोय् कमेडीया रुपय् ध्वागू खः व थुकियात ख्यालःया विधाय् हे वर्गीकृत यानातःगु दु। थ्व मेमेगु शेक्सपियरया कमेडी नापं ज्वलं नं। शेक्सपियरया मेमेगु नाटकय् थें हे थ्व नाटकय् नं खँग्वःम्हिता (word play), विडम्बना (irony), भेष प्रतिस्थापन (disguise) आदि तत्व खनेदु। नापं, दुखद तत्वत गथेकि मृत्युदण्ड व एकलवाद आदि तत्व नं दूगुलिं थ्व नाटकयात शुद्ध रुपं कमेडीया विधाय् तयेमछिं। हेम्लेट। थ्व अस्पष्ट विधाया कारणं थ्व नाटकयात प्रायः शेक्सपियरया समस्याग्रस्त नाटकया रुपय् उद्धृत याइ।

## पात्रत
* "भिन्सेन्टियो" - भियनाया ड्यूक, गुम्ह फ्रायर लोडोविकया भेषय् नं खनेदु
* '''एन्जेलो"" - ड्यूकया अनुपस्थितिइ शासन याइम्ह ड्यूकया उप-नायः
* "मरियाना" - एन्जेलोया पुलांम्ह मतिनामि
* "एस्कलस" - एन्जेलोया अधीनय् ज्या यानाच्वंम्ह छम्ह प्राचीन लर्द
* "छम्ह न्याय" - एस्कलसया पासा
* "प्रोभोस्ट" - जेल चले याइम्ह
* "अबहोर्सन" - जल्लाद
* "बर्नार्डाइन" - छम्ह कैदि
* "क्लाउडियो" - इहिपां पिने मिसायात गर्भय् तःगुलिं जेल चलान जूम्ह छम्ह ल्याय्म्हम्ह मनू।
* "जुलियट" - क्लाउडियोया मतिनामि, इमि मचाया प्वाथय् दुम्ह
* "इसाबेला" - क्लाउडियोया केहें व छम्ह न्हूम्ह नन
* ""फ्रान्सिस्का" - छम्ह नन
* "मिस्ट्रेस ओभरदन" - छगू वेश्यालयया म्यानेजर
* "पोम्पे" - छम्ह पिम्प
* "लुसिओ" - छम्ह "गजब"म्ह (fantastic)
* "निम्ह भाजुपिं" - लुसिओया पासापिं
* ""फ्रोथ" - छम्ह मूर्ख सज्जन
* "एल्बो" - छम्ह साधारण सिपाही
* "थोमस" - छम्ह फ्रायर
* ""पिटर" - छम्ह फ्रायर
* "भ्यारियस" (मुक पात्र) – ड्यूकया पासा

## स्वयादिसँ
* विलियम शेक्सपियर

पुचः:अंग्रेजी साहित्य
मच अदो अबाउत नथिङ्ग

**मच अदो अबाउत नथिङ्ग** (अर्थ: छुं मखुगु खँय् यक्व हल्ला) विलियम शेक्सपियरया छगू ख्यालः ख गुकियात सन् १५९८ व १५९९य् च्वःगु खनेदु। थ्व नाटक १६२३य् पिदंगु न्हापांगु फोलियोय् दुथ्याःगु छगू नाटक ख। 

मेसिना नांयाःगु थासय् आधारित थ्व प्याखं निगू रोमान्टिक जोडीया चाकःलिइ चाःहिलाच्वंगु दु। थ्व निगु जोडी सैनिकतय्गु पुचः थ्व नगरय् थ्यनीबलय् न्ह्यथनि। न्हापांगु जोडी, क्लाउडियो व हिरो दथुइ जुइ। थ्व मतिना धाःसा खलनायक, डन जोनया आरोपं लगभग भंग जुइ। निगूगु, क्लाउडियोया पासा बेनेडिक्ट व हिरोया कजन बियात्रिस दथुइ जुइ। थ्व मतिना नाटक न्ह्यानाच्वंगु इलय् दबूलि दथुइ खनेदइ। थ्वपिं निम्हं पात्रया बुद्धि व ख्यालःखं थ्व दबू-प्याखनय् यक्व न्हिलाः प्रदान याइ।

तत्कालीन अंग्रेजी खँग्वः "नोटिङ" (खँग्वः ल्हाइबिले नथिङ्ग वा "छुं मखु" थें ताइगु/न्यनिगु व अर्थ धाःसा हल्ला, न्यना खँ, गसिप)या जुक्ति छ्यला बेनेडिक्ट व बियाट्रिसं थःथवय् मतिना स्वीकार याइ। नापं, क्लाउडियोयात हिरो कुमारीत्व मदूगु धकाः मखूगु विश्वास याकी। थ्व दबू-प्याखँया नामं नाटकया गोप्यता व चालबाजीयात छ्यला थुकिलि दूगु ख्यालः, आष्चर्य व एक्शनयात सन्दर्भित याःगु दु।

## पात्र

* बेनेडिक्ट, *[[पादुआ]]या छम्ह लर्द व सैनिक; डन पेड्रोया पासा"
* बियाट्रिस, "लियोनाटोया म्ह्याय्चा"
* डन पेड्रो, * एरागनया राजकुमार*
* डन जोन, *मथ्याहाम्ह राजकुमार डन पेड्रोया किजा*
* क्लाउडियो, * फ्लोरेन्सया छम्ह काउन्ट, डन पेड्रोया पासा, बेनेडिक्टया पासा"
* लियोनातो, * [[मेसिना]]या गभर्नर; हिरोया अबु*
* एन्टोनियो, *लियोनाटोया किजा*
* बाल्थासर, *डन पेड्रोया अटेन्डेन्ट, छम्ह म्येहालामि*
* बोराचियो, *डन जोनया अनुयायी*
* कोनरेड, *डन जोनया अनुयायी*
* इनोजेन, *लियोनाटोया कलाःकथं न्हापायागु संस्करणय् दूम्ह छम्ह पात्र*
* हिरो, *लियोनाटोया म्ह्याय्*
* मार्गरेट, *हिरोया मिसा परिचारक*
* उर्सुला, *हिरोया मिसा परिचारक*
* डगबेरी, *मेसिनाया चान्हसिया पहःया इन्चार्ज कन्स्टेबल*
* भर्जेस, *द हेडबोरो, डगबेरीया पार्टनर*
* फ्रायर फ्रान्सिस, *छम्ह पुजारी*
* छम्ह सेक्सटन, *बोराचियोया मुद्दा चलेयाइम्ह न्यायाधीश*
* छम्ह मिजंमचा, *बेनेडिक्ट*
* द वाच, *मेसिनाया वाचम्यान*
* परिचारक व सन्देशवाहक

## स्वयादिसँ
* विलियम शेक्सपियर

पुचः:अंग्रेजी साहित्य
माउन्त रशमोर

**माउन्त रशमोर राष्ट्रिय स्मारक** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू राष्ट्रिय स्मारक ख। थ्व स्मारक संयुक्त राज्य अमेरिकाया साउद डकोटाया ब्ल्याक हिल्सया कीस्टोनया लिक्क लाःगु माउन्ट रशमोरया ग्रेनाइट पाखाय् ल्वहँय् दयेकातःगु छगू तःधंगु प्रस्तर मूर्तिइ केन्द्रित दु। मूर्तिकार गुत्जोन बोर्ग्लमं (Gutzon Borglum) थुकियात लोकतन्त्रया तीर्थस्थल (Shrine of Democracy) नां तयादिल व सन् १९२७ निसें १९४१ तक्क थः काय् लिंकन बोर्ग्लमया ग्वहालिं दयेकादिल। थ्व मूर्तिकलाय् संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्यम्ह राष्ट्रपतितेगु ख्वा कियातःगु दु: जर्ज वाशिङ्गटन, थोमस जेफरसन, थियोदर रुजभेल्त व अब्राहम लिंकन। थ्व प्यम्ह राष्ट्रपतिपिन्त अमेरिकी राष्ट्रया जन्म, वृद्धि, विकास व संरक्षणया प्रतिनिधित्वया निंतिं ल्यःगु खः। माउन्त रशमोरं दँय् २० लख स्वया अप्व पाहाँ वइ। थ्व स्मारक पार्क दुने १,२७८ एकड (२.०० वर्ग माइल; ५.१७ वर्ग किमि)बुँ ला। थ्व पर्वःया जाः समुद्र सतह स्वया ५,७२५ फीट (१,७४५ मिटर) दु।

बोर्ग्लमं माउन्ट रशमोरयात थ्व पर्वतय् त्वइगु अधिकतम निभाःया जःया निंतिं दक्षिणपूर्वया भाग ल्यादीगु ख। ल्वहँय् मूर्ति दयेकीगु ज्याया बिचाः धाःसा साउथ डकोटा राज्यया इतिहासकार दन रबिन्सनया ख। रबिन्सनं मूल रुपं मूर्तिकलाय् अमेरिकी पश्चिमया नायःत, गथेकि लुइस व क्लार्क , इमिगु अभियानया गाइड साकागावेआ , ओग्लाला लाकोटा नायः रेड क्लाउड, बफेलो बिल कोडी, व ओग्लाला लाकोटा नायः क्रेजी हर्सया चित्रण यायेगु इच्छा याःगु खः। बोर्ग्लमं थुकिया पलेसा प्यम्ह राष्ट्रपति ल्ययादिल।

पीटर नोर्बेक (Peter Norbeck), साउथ डकोटाया अमेरिकी सेनेटरं थ्व परियोजना प्रायोजन यानाः संघीय कोष सुरक्षित यानादिल। सन् १९२७इ निर्माण ज्या न्ह्यात व सन् १९३४ निसें १९३९या दथुइ राष्ट्रपतितेगु ख्वाः दयेकेगु ज्या क्वचाल। सन् १९४१या मार्चय् गुत्जोन बोर्ग्लम मदयेधुंका वय्कःया काय् लिंकनं निर्माण परियोजनाया नायःया जिम्मेवारी कायादिल। सकल राष्ट्रपतिया मूल चित्रण छ्यंनिसें जं तक्कया दयेकीगु बिचाः जुसां आर्थिक अभावं निर्माण ज्या सन् १९४१ अक्टोबर ३१ खुनु क्वचायेकेमाल व वाशिंगटनया मूर्तिकलाय् जक ख्वा स्वया क्वसं छुं विवरण दुथ्याःगु दु।

## स्वयादिसँ
* संयुक्त राज्य अमेरिका

पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका
एओए

**एओए** ([en|[[भाषा|कोरिया] २०१२ व २०१९.थ्व [एफएनसी इन्टरटेनमेन्टपाखें निर्माण जूगु खः । थ्व पृथक्करण जुइ न्ह्यः थ्व : ह्येजेओङ, सिओलह्युन, व चानमी दइ। थ्व पुचलय् मूल रुपं  दु: जिमिन, युना, युक्युङ, चान्मी, ह्येजेओङ, सियोलह्युन, चोआ, व मिना। थ्व पुचलं  एकल ** नापं डेब्यु याइ।
प्रारम्भिक आधुनिक काल

thumb| पाओलो पेट्रिनिं दयेकूगु हलिंया १७०० मानकिपा
**प्रारम्भिक आधुनिक काल** छगू ऐतिहासिक कालखण्ड ख गुकियात आधुनिक काल स्वया न्ह्यःया कालया रुपय् परिभाषित याइ। थ्व कालया ब्वथला मू रुपं युरोपया इतिहास व आधुनिकताया व्यापक अवधारणाय् आधारित दु। थ्व ईया शुरुवात वा अन्त्यया निश्चित तिथि मदु व इतिहास अध्ययनया विधाकथं थ्व कालखण्ड पायेफु। सामान्यतया, प्रारम्भिक आधुनिक काल थ्यं-मथ्यं १६गु शताब्दीया शुरुइ निसें १९गु शताब्दीया शुरुइ (लगभग १५००–१८००) तक्कया ई कथं कायेगु या। युरोपियन सन्दर्भय् थ्व ईयात मध्य युग धुंका व आधुनिकताया आगमन स्वया न्ह्यःया ईया रुपय् परिभाषित याइ; तर थ्व सीमाया तिथि सर्वव्यापी सहमति मदु। हलिं इतिहासया सन्दर्भय् प्रारम्भिक आधुनिक ई प्रायः समकक्ष "मध्यकालीन" ई मदुगु सन्दर्भय् नं छ्येलिगु या।

थी-थी घटना व ऐतिहासिक संक्रमणयात प्रारम्भिक आधुनिक कालया शुरुवातया रुपय् प्रस्तावित याःगु दु, गुकिलि सन् १४५३इ कन्स्ट्यान्टिनोपलया पतन, पुनर्जागरणया शुरुवात, धर्मयुद्धया अन्त्य, जर्मनीइ जूगु सुधारं प्रोटेस्टान्ट धर्मया जन्म व मालेज्याया युगया शुरुवात व थुकिया नापं युरोपया न्हापांगु उपनिवेशया शुरुवात नं ला। थुकिया अन्त्य प्रायः फ्रान्सेली क्रान्तिं जुइ, व गबलें गबलें अमेरिकी क्रान्ति वा नेपोलियनया शासन नापं जुइ,   न्हुगु साम्राज्यवादया निगुगु लहर आधुनिक उपनिवेशया आगमन नापं जुइ।

लिपांगु दशकया इतिहासकारतेगु तर्क कथं हलिंन्यंकया दृष्टिकोणं, प्रारम्भिक आधुनिक कालया दकलय् महत्त्वपूर्ण विशेषता थुकिया न्यनाच्वंगु विश्वव्यापीकरणया चरित्र ख।  थ्व ईलय् न्हुगु अर्थतन्त्र व संस्थात पिहांवल, थ्व ईया क्रमय् अप्व परिष्कृत व विश्वव्यापी रुपं अभिव्यक्त जुल। प्रारम्भिक आधुनिक कालय् आर्थिक सिद्धान्तया रुपय् व्यापारिकतावादया प्रभुत्वया उदय नं दुथ्याः। थ्व ईया मेमेगु उल्लेखनीय प्रवृत्तिइ प्रयोगात्मक विज्ञानया विकास, अप्वयाच्वंगु तीव्र प्राविधिक प्रगति, धर्मनिरपेक्ष नागरिक राजनीति, मानकिपा व जहाज डिजाइनय् सुधारया कारणं तीव्र यात्रा, व राष्ट्र राज्यया उदय ला।

## लिधंसा

पुचः:इतिहास
𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵

𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑑅𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑅𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅𑐨𑐵𑐫𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐒𑑂𑐩𑐫 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐒𑑂𑐩𑐫𑐫𑑂 𑐀𑐡𑑂𑐰𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐩𑐣𑑂𑐡𑐮 𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐵𑐮𑑂𑐏𑐵 𑐩𑐣𑑂𑐡𑐮𑐫𑑂 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐃𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐔𑐷𑐣𑐷-𑐟𑐶𑐧𑑂𑐧𑐟𑐷 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐸 𑐎𑐔𑐵 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐏𑑅𑑋 '𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮' 𑐱𑐧𑑂𑐡𑐳𑑂𑐫 𑐰𑑂𑐫𑐸𑐟𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶𑑅 '𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮’ 𑐂𑐟𑐶 𑐱𑐧𑑂𑐡𑐵𑐟𑑂 𑐀𑐨𑐰𑐟𑑂 𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐾𑐰𑐣𑐵𑐐𑐬𑐷, 𑐬𑐘𑐣𑐵, 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐷, 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐴𑑂𑐩𑐶, 𑐩𑐎𑑂𑐲𑐶𑐩𑐸𑐞𑑂𑐜 𑐂𑐟𑑂𑐫𑐵𑐡𑐷 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐏𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐃𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑐫𑐵 𑐄𑐡𑑂𑐐𑐩𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐶𑐣 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐖𑐸𑐐𑐸 𑐏𑑅𑑋

## 𑐮𑐶𑐥𑐶

𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐴𑐾 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐡𑐸 𑑋 𑐠𑐸𑐥𑐶𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟 𑐩𑐮𑑂𑐮𑐟𑐫𑑂 𑐥𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐮𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑅 𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐠𑐶𑐠𑐶 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐩𑐹 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐏𑑅 𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵 𑐣𑐾.𑐳𑑄. 𑑒𑑘 𑐫𑑂 𑐮𑑄𑐎𑐵𑐰𑐟𑐵𑐬 𑐣𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸 𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵𑐟𑑅 **𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅 𑐁𑐏:** 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐸 𑑋
* 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐬𑐘𑑂𑐖𑐣𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐨𑐸𑐖𑐶𑑄𑐩𑑂𑐰: 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐮𑐶𑐟𑐸𑐩𑑂𑐰: 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐎𑑂𑐰𑑃𑐫𑑂𑐩𑑂𑐰: 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐥𑐵𑐔𑐸𑐩𑑂𑐰: 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐴𑐶𑑄𑐩𑑂𑐰: 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐐𑑂𑐰𑐮𑐩𑑂𑐰: 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐎𑐸𑑄𑐩𑑂𑐰: 𑐮𑐶𑐥𑐶

𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐴𑐾 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟 𑐧𑑂𑐰𑐮𑐣𑐾 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐴𑑂𑐩𑐶 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐣𑑄 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵𑐧𑐸𑐮𑐵 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸 𑑋

## 𑐎𑐔𑐵 𑐨𑐵𑐫𑑂
* 𑐫𑐾𑑃𑐩𑐶 𑐨𑐵𑐫𑑂
* 𑐫𑐮𑐫𑑂 𑐨𑐵𑐫𑑂
* 𑐏𑑂𑐰𑐥𑐫𑑂 𑐨𑐵𑐫𑑂
* 𑐡𑑂𑐰𑐵𑐮𑑂𑐏𑐵 𑐨𑐵𑐫𑑂
## 𑐏𑑃𑐎𑐸𑐠𑐶

### 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐨𑐹𑐟 𑐱𑐧𑑂𑐡𑐴𑐬𑐹

### 𑐳𑐩𑑂𑐧𑑀𑐢𑐣

### 𑐥𑑂𑐬𑐱𑑂𑐣𑐰𑐵𑐔𑐎 𑐱𑐧𑑂𑐡

### 𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫𑐵𑐥𑐡

### 𑐏𑐵𑐣𑐾𑐎𑐸𑐬𑐵

### 𑐳𑐩𑑂𑐧𑐣𑑂𑐢

### 𑐱𑐬𑐷𑐬

### 𑐬𑐒

### 𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵

## 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫

𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐫𑐵𑐟 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 𑐢𑐵𑐂𑑋 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠𑐟 𑐠𑐸𑐂𑐎𑐾𑐟 𑐚𑐷𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐰𑐵 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐴𑐶𑐮𑐵 𑐱𑐸𑐬𑐸 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐰𑐫𑐵𑑅 𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎 𑐔𑐎𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐴𑐮𑐶𑑄 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐁𑐥𑐵𑐮𑑄 𑐰𑐶𑐢𑐵𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐄𑐟𑐵𑐬𑐔𑐝𑐵𑐰 𑐏𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐮𑐶𑐔𑑂𑐕𑐰𑐶𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐧𑐡𑑂𑐢 𑐰𑐵𑐒𑑂𑐩𑐫𑐫𑐵 𑐱𑐸𑐬𑐸𑐰𑐵𑐟 𑐎𑐵𑐮 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐁𑑅𑐟𑐎𑑂𑐎𑐫𑐵 𑐫𑐸𑐐𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐳𑑄 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐎𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐧𑐣𑑂𑐢𑐶𑐟 𑐨𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐎𑑂𑐎𑐫𑐵 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐏𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐗𑑂𑐰𑐮𑐫𑑂 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐠𑐸𑐂𑐎𑐾𑐟 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐫𑐵𑐟 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣, 𑐩𑐵𑐢𑑂𑐫𑐩𑐶𑐎 𑐰 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐫𑐵𑐳𑐾𑑄 𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐢𑐵𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐢𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸-
* 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫
**𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐐𑐟 𑐩𑑂𑐫𑐾 (𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅 𑐳𑑄𑐐𑐷𑐟, 𑐡𑐵𑐦𑐵, 𑐔𑐬𑑂𑐫𑐵)
**𑐡𑐧𑐹 𑐏𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐏𑑄 (Stand-up comedy)
* 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫 (𑐔𑑂𑐰𑐳𑐸)
** 𑐥𑐡𑑂𑐫
***𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫 (𑐩𑐴𑐵𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫, 𑐏𑐣𑑂𑐡𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫, 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐎𑐵𑐰𑑂𑐫)
***𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃 (𑐕𑐣𑑂𑐡 𑐡𑐹𑐐𑐸, 𑐳𑑂𑐰𑐕𑐣𑑂𑐡, 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎, 𑐔𑐶𑐣𑐵𑐏𑑃𑐩𑐸𑐣𑐵)
**𑐐𑐡𑑂𑐫
***𑐧𑐵𑐏𑑄
***𑐄𑐥𑐣𑑂𑐫𑐵𑐳
***𑐡𑐧𑐹𑐥𑑂𑐫𑐵𑐏𑑄
***𑐔𑑂𑐰𑐏𑑄
***𑐢𑑂𑐫𑐵𑐔𑐸
***𑐏𑑂𑐫𑐵𑐮𑐶𑐏𑑄

### 𑐳𑑄𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐏𑑂𑐫:
𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐳𑑄𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐳𑐶𑐮𑐸 𑐏𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐳𑑄𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸-
*𑐳𑐶𑐮𑐸
*𑐬𑐵𑐖𑐩𑐟𑐶
*𑑑𑑒 𑐧𑐖𑐾
*𑐥𑑅𑐏𑐵:
*𑐟𑑄𑐧𑐿𑑄𑐎
*𑐫𑐵𑑄𑐩𑐶𑐏𑐵
*𑐥𑐥𑐸 𑐩𑐡𑐸𑐩𑑂𑐴: 𑐗𑑄𑐐:
*𑐣𑑂𑐫𑐵𑐮𑑂𑐮 𑐧𑑂𑐫𑐵𑑄
*𑐩𑐟𑐶𑐣𑐵 𑐮𑐵 𑐀𑐣 𑐴𑐾 𑐡𑐸

### 𑐎𑐶𑐥𑐵:𑐳𑐦𑐸 (𑐎i𑐩𑐶𑐎) 𑐏𑑂𑐫:

*𑐩𑐖𑐶𑐥𑐵: 𑐮𑐵𑐏𑐾
*𑐐𑐸𑐬𑐸𑐩𑐵𑐥𑐵
*𑐧𑐹𑑄𑐐𑐡𑑂𑐫:
*

### 𑐩𑑂𑐫𑐾 𑐏𑑂𑐫:

*𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐨𑐖𑐣 𑐩𑑂𑐫𑐾
*𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐮𑑀𑐎𑐩𑑂𑐫𑐾
*𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐐𑐟𑐶𑐰𑐵𑐡𑐷 𑐩𑑂𑐫𑐾
*𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐸𑐣𑐶𑐎 𑐩𑑂𑐫𑐾
*𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐎 𑐩𑑂𑐫𑐾

### 𑐳𑑄𑐔𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐄𑐥𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶

*𑐬𑐾𑐜𑐶𑐫𑑀𑐫𑑂 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅
*𑐚𑐶𑐨𑐷𑐂 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅
*𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐏𑑃𑐥𑑁
*𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐐𑐵𑐖𑐶𑐣
*𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐀𑐣𑐮𑐵𑐃𑐣]

### 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐏𑑂𑐫𑐮𑐫𑑂
*𑐥𑑂𑐬𑐵𑐠𑐩𑐶𑐎 𑐟𑐴
*𑐂𑐣𑑂𑐚𑐬𑐩𑐶𑐜𑐶𑐊𑐚
*𑐧𑑂𑐫𑐵𑐔𑐮𑐬𑑂𑐳
*𑐩𑐵𑐳𑑂𑐚𑐬𑑂𑐳𑑂
*𑐜𑐎𑑂𑐚𑐬𑐾𑐚

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐡𑐶𑐳𑑃
*𑐨𑐵𑐫𑑂

पुचः:𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐨𑐵𑐲𑐵
पुचः:𑐨𑐵𑐲𑐵
𑑉

***𑑉*** 𑐰𑐵 **ॐ** 𑐕𑐐𑐹 𑐢𑐵𑐬𑑂𑐩𑐶𑐎 𑐔𑐶𑑄 𑐏𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐶𑑄 𑐴𑐶𑐣𑑂𑐡𑐹 𑐢𑐬𑑂𑐩, 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩, 𑐖𑐿𑐣 𑐢𑐬𑑂𑐩 𑐰 𑐳𑐶𑐏 𑐢𑐬𑑂𑐩𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵 𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑐶𑑄 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐳𑑂𑐟𑑀𑐟𑑂𑐬, 𑐩𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐰 𑐰𑐾𑐡 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐣𑑄 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵𑑋 𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜𑐸𑐎𑑂𑐫 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐲𑐡 𑑉𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐏। 𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜𑐸𑐎𑑂𑐫 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐲𑐡𑐫𑐵 𑐥𑐵𑐛 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸

𑑌 𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜𑐸𑐎𑑂𑐫𑑀𑐥𑐣𑐶𑐲𑐟𑑂 𑑌

𑑌 𑐀𑐠 𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜𑐸𑐎𑑂𑐫𑑀𑐥𑐣𑐶𑐲𑐟𑑂 𑑌

𑑉 𑐂𑐟𑑂𑐫𑐾𑐟𑐡𑐎𑑂𑐲𑐬𑐩𑐶𑐡𑑃 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑄 𑐟𑐳𑑂𑐫𑑀𑐥𑐰𑑂𑐫𑐵𑐏𑑂𑐫𑐵𑐣𑑄
𑐨𑐹𑐟𑑄 𑐨𑐰𑐡𑑂 𑐨𑐰𑐶𑐲𑑂𑐫𑐡𑐶𑐟𑐶 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐩𑑀𑐒𑑂𑐎𑐵𑐬 𑐊𑐰
𑐫𑐔𑑂𑐔𑐵𑐣𑑂𑐫𑐟𑑂 𑐟𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐮𑐵𑐟𑐷𑐟𑑄 𑐟𑐡𑐥𑑂𑐫𑑀𑐒𑑂𑐎𑐵𑐬 𑐊𑐰  𑑌 𑑑 𑑌

𑐳𑐬𑑂𑐰𑑄 𑐴𑑂𑐫𑐾𑐟𑐡𑑂 𑐧𑑂𑐬𑐴𑑂𑐩𑐵𑐫𑐩𑐵𑐟𑑂𑐩𑐵 𑐧𑑂𑐬𑐴𑑂𑐩 𑐳𑑀𑑇𑐫𑐩𑐵𑐟𑑂𑐩𑐵 𑐔𑐟𑐸𑐲𑑂𑐥𑐵𑐟𑑂
𑑌 𑑒 𑑌

𑐖𑐵𑐐𑐬𑐶𑐟𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑑀 𑐧𑐴𑐶𑐲𑑂𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑑅 𑐳𑐥𑑂𑐟𑐵𑐒𑑂𑐐 𑐊𑐎𑑀𑐣𑐰𑐶𑑄𑐱𑐟𑐶𑐩𑐸𑐏𑑅 𑐳𑑂𑐠𑐹𑐮
𑐨𑐸𑐐𑑂𑐰𑐿𑐱𑑂𑐰𑐵𑐣𑐬𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩𑑅 𑐥𑐵𑐡𑑅 𑑌 𑑓 𑑌

𑐳𑑂𑐰𑐥𑑂𑐣𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑑀𑑇𑐣𑑂𑐟𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑐵𑑅 𑐳𑐥𑑂𑐟𑐵𑐒𑑂𑐐 𑐊𑐎𑑀𑐣𑐰𑐶𑑄𑐱𑐟𑐶𑐩𑐸𑐏𑑅
𑐥𑑂𑐬𑐰𑐶𑐰𑐶𑐎𑑂𑐟𑐨𑐸𑐎𑑂𑐟𑐿𑐖𑐳𑑀 𑐡𑑂𑐰𑐶𑐟𑐷𑐫𑑅 𑐥𑐵𑐡𑑅 𑑌 𑑔 𑑌

𑐫𑐟𑑂𑐬 𑐳𑐸𑐥𑑂𑐟𑑀 𑐣 𑐎𑐘𑑂𑐔𑐣 𑐎𑐵𑐩𑑄 𑐎𑐵𑐩𑐫𑐟𑐾 𑐣 𑐎𑐘𑑂𑐔𑐣 𑐳𑑂𑐰𑐥𑑂𑐣𑑄
𑐥𑐱𑑂𑐫𑐟𑐶 𑐟𑐟𑑂
𑐳𑐸𑐲𑐸𑐥𑑂𑐟𑐩𑑂 . 𑐳𑐸𑐲𑐸𑐥𑑂𑐟𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣 𑐊𑐎𑐷𑐨𑐹𑐟𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐑𑐣
𑐊𑐰𑐵𑐣𑐣𑑂𑐡𑐩𑐫𑑀
𑐴𑑂𑐫𑐵𑐣𑐣𑑂𑐡𑐨𑐸𑐎𑑂 𑐔𑐾𑐟𑑀 𑐩𑐸𑐏𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐘𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟𑐷𑐫𑑅 𑐥𑐵𑐡𑑅 𑑌 𑑕 𑑌

𑐊𑐲 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐾𑐱𑑂𑐰𑐬𑑅 𑐊𑐲 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐖𑑂𑐘 𑐊𑐲𑑀𑑇𑐣𑑂𑐟𑐬𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐫𑐾𑐲 𑐫𑑀𑐣𑐶𑑅 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐳𑑂𑐫
𑐥𑑂𑐬𑐨𑐰𑐵𑐥𑑂𑐫𑐫𑑁 𑐴𑐶 𑐨𑐹𑐟𑐵𑐣𑐵𑐩𑑂 𑑌 𑑖 𑑌

𑐣𑐵𑐣𑑂𑐟𑑅𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑑄 𑐣 𑐧𑐴𑐶𑐲𑑂𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑑄 𑐣𑑀𑐨𑐫𑐟𑑅𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑑄 𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐑𑐣𑑄
𑐣 𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑑄 𑐣𑐵𑐥𑑂𑐬𑐖𑑂𑐘𑐩𑑂 𑑋 𑐀𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐩𑐰𑑂𑐫𑐰𑐴𑐵𑐬𑑂𑐫𑐩𑐐𑑂𑐬𑐵𑐴𑑂𑐫𑐩𑐮𑐎𑑂𑐲𑐞𑑄
𑐀𑐔𑐶𑐣𑑂𑐟𑑂𑐫𑐩𑐰𑑂𑐫𑐥𑐡𑐾𑐱𑑂𑐫𑐩𑐾𑐎𑐵𑐟𑑂𑐩𑐥𑑂𑐬𑐟𑑂𑐫𑐫𑐳𑐵𑐬𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐥𑐘𑑂𑐔𑑀𑐥𑐱𑐩𑑄
𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑑄 𑐱𑐶𑐰𑐩𑐡𑑂𑐰𑐿𑐟𑑄 𑐔𑐟𑐸𑐬𑑂𑐠𑑄 𑐩𑐣𑑂𑐫𑐣𑑂𑐟𑐾 𑐳 𑐁𑐟𑑂𑐩𑐵 𑐳 𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘𑐾𑐫𑑅 𑑌
𑑗 𑑌

𑐳𑑀𑑇𑐫𑐩𑐵𑐟𑑂𑐩𑐵𑐢𑑂𑐫𑐎𑑂𑐲𑐬𑐩𑑀𑐒𑑂𑐎𑐬𑑀𑑇𑐢𑐶𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑑄 𑐥𑐵𑐡𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐱𑑂𑐔 𑐥𑐵𑐡𑐵
𑐀𑐎𑐵𑐬 𑐄𑐎𑐵𑐬𑑀 𑐩𑐎𑐵𑐬 𑐂𑐟𑐶 𑑌 𑑘 𑑌

𑐖𑐵𑐐𑐬𑐶𑐟𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑑀 𑐰𑐿𑐱𑑂𑐰𑐵𑐣𑐬𑑀𑑇𑐎𑐵𑐬𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩𑐵
𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑑇𑑇𑐥𑑂𑐟𑐾𑐬𑐵𑐡𑐶𑐩𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐵𑐡𑑂
𑐰𑐵𑑇𑑇𑐥𑑂𑐣𑑀𑐟𑐶 𑐴 𑐰𑐿 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐵𑐣𑑂 𑐎𑐵𑐩𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐱𑑂𑐔 𑐨𑐰𑐟𑐶 𑐫 𑐊𑐰𑑄 𑐰𑐾𑐡
𑑌 𑑙 𑑌

𑐳𑑂𑐰𑐥𑑂𑐣𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐳𑑂𑐟𑐿𑐖𑐳 𑐄𑐎𑐵𑐬𑑀 𑐡𑑂𑐰𑐶𑐟𑐷𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑑀𑐟𑑂𑐎𑐬𑑂𑐲𑐵𑐟𑑂
𑐄𑐨𑐫𑐟𑑂𑐰𑐵𑐡𑑂𑐰𑑀𑐟𑑂𑐎𑐬𑑂𑐲𑐟𑐶 𑐴 𑐰𑐿 𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐳𑐣𑑂𑐟𑐟𑐶𑑄 𑐳𑐩𑐵𑐣𑐱𑑂𑐔 𑐨𑐰𑐟𑐶
𑐣𑐵𑐳𑑂𑐫𑐵𑐧𑑂𑐬𑐴𑑂𑐩𑐰𑐶𑐟𑑂𑐎𑐸𑐮𑐾 𑐨𑐰𑐟𑐶 𑐫 𑐊𑐰𑑄 𑐰𑐾𑐡 𑑌 𑑑𑑐 𑑌

𑐳𑐸𑐲𑐸𑐥𑑂𑐟𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐘𑑀 𑐩𑐎𑐵𑐬𑐳𑑂𑐟𑐺𑐟𑐷𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐩𑐶𑐟𑐾𑐬𑐥𑐷𑐟𑐾𑐬𑑂𑐰𑐵
𑐩𑐶𑐣𑑀𑐟𑐶 𑐴 𑐰𑐵 𑐂𑐡𑑄 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐩𑐥𑐷𑐟𑐶𑐱𑑂𑐔 𑐨𑐰𑐟𑐶 𑐫 𑐊𑐰𑑄 𑐰𑐾𑐡 𑑌 𑑑𑑑 𑑌

𑐀𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐱𑑂𑐔𑐟𑐸𑐬𑑂𑐠𑑀𑑇𑐰𑑂𑐫𑐰𑐴𑐵𑐬𑑂𑐫𑑅 𑐥𑑂𑐬𑐥𑐘𑑂𑐔𑑀𑐥𑐱𑐩𑑅 𑐱𑐶𑐰𑑀𑑇𑐡𑑂𑐰𑐿𑐟
𑐊𑐰𑐩𑑀𑐒𑑂𑐎𑐵𑐬 𑐁𑐟𑑂𑐩𑐿𑐰 𑐳𑑄𑐰𑐶𑐱𑐟𑑂𑐫𑐵𑐟𑑂𑐩𑐣𑐵𑑇𑑇𑐟𑑂𑐩𑐵𑐣𑑄 𑐫 𑐊𑐰𑑄 𑐰𑐾𑐡 𑑌 𑑑𑑒 𑑌

𑑌 𑐂𑐟𑐶 𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜𑐸𑐎𑑂𑐫𑑀𑐥𑐣𑐶𑐲𑐟𑑂 𑐳𑐩𑐵𑐥𑑂𑐟𑐵 𑑌
𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶

**𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶** (Culture) 𑐢𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐸𑑄 𑐣𑑄 𑐟𑑂𑐰𑐵:𑐮𑐫𑑂 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐐𑐸𑐞𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐐𑑂𑐬 𑐬𑐹𑐥 𑐏𑑋 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐳𑐩𑐵𑐖𑐫𑐵 𑐩𑐣𑐣 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸, 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸, 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸, 𑐣𑐫𑐾𑐐𑐸-𑐟𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑐸, 𑐏𑑃𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸, 𑐥𑑂𑐫𑐵𑐏𑑃, 𑐩𑑂𑐫𑐾, 𑐳𑐵𑐴𑐶𑐟𑑂𑐫, 𑐎𑐮𑐵, 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸 , 𑐢𑐬𑑂𑐩 𑐁𑐡𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐩𑐵𑐴𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐂𑑋 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐬𑐹𑐥 𑐕𑐸𑑄 𑐳𑐩𑐵𑐖𑐫𑐵 𑐡𑐷𑐬𑑂𑐑 𑐎𑐵𑐮 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐥𑐡𑑂𑐢𑐟𑐶𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐬𑐶𑐞𑐵𑐩 𑐏𑑋

## 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶𑐫𑐵 𑐟𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰
𑐳𑐵𑐩𑐵𑐣𑑂𑐫𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶 𑐠𑐸𑐂𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐕𑐸𑑄 𑐰𑐶𑐲𑐫𑐟 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐡𑐸-
### 𑐣𑐳𑐵𑐟𑑂𑐰𑑃𑐳𑐵
𑐕𑐸𑑄 𑐣𑑄 𑐣𑑂𑐴𑐹𑐐𑐸 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶𑐂 𑐩𑐣𑐹 𑐠𑑂𑐫𑐣𑐶𑐧𑐶𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐏𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐟𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐕𑐟𑐵 𑐣𑐳𑐵𑐟𑑂𑐰𑑃𑐳𑐵 𑐏𑑋 𑐣𑐳𑐵𑐟𑑂𑐰𑑃𑐳𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐔𑐷𑐖𑑄 𑐀𑐳𑐬 𑐫𑐵𑐂, 𑐡𑐳𑐸 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮, 𑐮𑑅𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵, 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐁𑐡𑐶𑑋 𑐀𑐠𑐾𑐖𑐸𑐳𑐵𑑄 𑐕𑐸𑑄 𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸 𑐡𑑅𑐳𑐵𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐳𑐵𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐨𑑀𑐐 𑐩𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐣𑑄 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐄𑐥𑐨𑑀𑐐 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐩𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐣𑐳𑐵𑐟𑑂𑐰𑑃𑐳𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐠𑑄 𑐧𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄-    
* 𑐱𑐵𑐎𑐵𑐴𑐵𑐬𑐷/𑐩𑐵𑑄𑐳𑐵𑐴𑐵𑐬𑐷
* 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸/𑐩𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐟𑑂𑐰𑑃𑐳𑐵
* 𑐳𑐵𑑄𑐏𑑂𑐫𑐩𑐟 𑐎𑐠𑑄: 𑐳𑐵𑐟𑑂𑐰𑐶𑐎, 𑐟𑐵𑐩𑐳𑐶𑐎 𑐰 𑐬𑐵𑐖𑐳 

### 𑐳𑑄𑐐𑐷𑐟
* 𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷𑐫 𑐳𑑄𑐐𑐷𑐟
* 𑐮𑑀𑐎 𑐳𑑄𑐐𑐷𑐟

### 𑐥𑑂𑐫𑐵𑐏𑑃
* 𑐡𑐧𑐹𑐥𑑂𑐫𑐵𑐏𑑃
* 𑐴𑐸𑐮𑐵𑐥𑑂𑐫𑐵𑐏𑑃
* 𑐳𑑄𑐎𑐶𑐥𑐵

### 𑐎𑐮𑐵
** 𑐎𑐵𑐲𑑂𑐛𑐎𑐮𑐵
** 𑐱𑐶𑐮𑑂𑐥𑐎𑐮𑐵
** 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵
** 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵
** 𑐢𑐵𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵 𑐰 𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣
### 𑐰𑐾𑐱-𑐨𑐹𑐲𑐵 𑐰 𑐦𑐾𑐳𑐣
** 𑐰𑐳𑑅
** 𑐟𑐶𑐳𑐵
** 𑐖𑑂𑐰𑐮𑑄
### 𑐨𑐵𑐲𑐵
** 𑐖𑐣𑐨𑐵𑐲𑐵 (𑐩𑐣𑐸𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐠𑑅 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐨𑐵𑐫𑑂)
** 𑐢𑐵𑐬𑑂𑐩𑐶𑐎 𑐨𑐵𑐲𑐵 (𑐡𑐳𑐸- 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟, 𑐥𑐵𑐮𑐶, 𑐮𑐵𑐟𑐶𑐣, 𑐀𑐬𑐧𑐷)
### 𑐎𑐵𑐳𑐵
### 𑐢𑐬𑑂𑐩
** 𑐢𑐵𑐬𑑂𑐩𑐶𑐎 𑐳𑐴𑐶𑐲𑑂𑐞𑐸𑐟𑐵/𑐎𑐚𑑂𑐚𑐬𑐟𑐵
** 𑐢𑐵𑐬𑑂𑐩𑐶𑐎 𑐣𑐶𑐫𑐩 𑐰 𑐰𑐶𑐢𑐵𑐣
** 𑐣𑐏𑑅 𑐰 𑐥𑐬𑑂𑐰
** 𑐔𑐸𑐜𑐵𑐎𑐬𑑂𑐩 (𑐂𑐴𑐶𑐥𑐵, 𑐎𑐫𑑂𑐟𑐵𑐥𑐸𑐖𑐵, 𑐖𑑄𑐎𑑂𑐰, 𑐂𑐴𑐶, 𑐧𑐵𑐴𑑂𑐬𑐵, 𑐧𑐬𑑂𑐩𑐶𑐟𑑂𑐖𑐸𑐁 𑐁𑐡𑐶)
### 𑐖𑐵𑐟𑐷𑐫𑐟𑐵
** 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶 (𑐕𑐐𑐹 𑐴𑐾 𑐩𑐹𑐮𑑄 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐟𑑂𑐟𑐶 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐏𑑄)
** 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐷𑐫𑐟𑐵 (𑐕𑐐𑐹 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐣𑐸𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐩𑑄𑐎𑐵, 𑐡𑐳𑐸 𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅)
** 𑐳𑑄𑐐𑐛𑐣 (𑐡𑐳𑐸 𑐐𑐸𑐠𑐶)
### 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳
### 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮
** 𑐮𑑅𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐬𑑀𑐟
** 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐷𑐫 𑐣𑐳𑐵 𑐰 𑐥𑐾𑐥𑐵𑑄𑐔𑐹
### 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶
### 𑐰𑐶𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰
### 𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣, 𑐱𑐶𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐰 𑐟𑐵𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃
* 𑐣𑐾𑐰𑐵𑑅 𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶

पुचः:𑐟𑐖𑐶𑐮𑐖𑐶
𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶

𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐰 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵𑐟 **𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶** 𑐢𑐵𑐂𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐧𑑂𑐬𑐵𑐩𑑂𑐴𑐶 𑐮𑐶𑐥𑐶𑑄 𑐧𑐸𑐫𑐵 𑐰𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐎𑐱𑐶𑐟 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐰 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐥𑐴𑑅 𑐎𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟 𑐮𑐵𑑋 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐮𑐣𑐔𑐮𑑂𑐟𑐷𑐂 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐰𑐣𑐵𑐐𑐬𑐷 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐔𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐮𑐵𑑋 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐷𑐣 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐾𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾 𑐡𑐸𑑋 𑐰 𑐃𑐮𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐱𑐶𑐮𑐵𑐮𑐾𑐏, 𑐳𑐦𑐹, 𑐟𑐵𑐩𑑂𑐬𑐥𑐟𑑂𑐬, 𑐟𑐵𑐜𑐥𑐟𑑂𑐬 𑐁𑐡𑐶𑐂 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟 𑐕𑑂𑐫𑐮𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐶𑑄 𑐁𑐥𑐵𑐮𑑄 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟, 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄 𑐣𑐾𑐰𑐵 𑐰 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐫𑑅 𑐮𑑀𑐥 𑐖𑐸𑐂 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐮𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟𑐾𑐟 𑐩𑑂𑐰𑐵𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐎𑐸𑐟𑑅 𑐢𑐵𑑅𑐳 𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐟𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵 𑐥𑐶𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸, 𑐳𑐦𑐹 𑐥𑐶𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐰 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐎𑐩𑑂𑐥𑑂𑐫𑐸𑐚𑐬 𑐦𑐣𑑂𑐚 𑐡𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐂 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐸𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋 𑐕𑐸𑑄 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐫𑐵 𑐫𑐸𑐣𑐶𑐎𑑀𑐜 𑐣𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸𑑋

## 𑐁𑐏𑑅𑐟

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃
* 𑐮𑐶𑐥𑐶
* 𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟

पुचः:𑐮𑐶𑐥𑐶
पुचः:𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟
𑐬𑐘𑑂𑐖𑐣𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶

**𑐬𑐘𑑂𑐖𑐣𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶** 𑐕𑐐𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐏𑑅𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐮𑐶𑐥𑐶 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐨𑐵𑐲𑐵, 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐰 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐐𑑂𑐬𑐣𑑂𑐠 𑐔𑑂𑐰𑐾𑐟 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐫𑐵𑐣𑐵 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐶𑑋 
## 𑐁𑐏𑑅

## 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐡𑐶𑐳𑑃
* 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐮𑐶𑐥𑐶

पुचः:𑐮𑐶𑐥𑐶
पुचः:𑐣𑐾𑐥𑐵𑑅 𑐨𑐵𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐶𑐟
क:उला

thumb|कःउला द्वीप
**कःउला द्वीप** वा **कःउला रक**, हवाईया द्वीपपुचलय् दूगु छगू मिला-आकारया द्वीप खः।

## इतिहास
हवाईया परम्परागत बाखनय् पापा व वाकियाया न्हेम्हः मचा कःउला खः।

## भूगोल
थ्व द्वीप निःइहउ  द्वीपया कवाइहोआ फुति स्वया २३ माइल (२० नःतिकल माइल, ३७ किमि) पश्चिम-दक्षिणपश्चिमय् ला। नापं, थ्व थाय् हनलुलु स्वया १५० नःतिकल माइल (१७३ माइल, २७८ किमि) पश्चिमय् ला। थ्व द्वीप ज्वालामुखीया महासागर स्वया च्वे दूगु च्वकां निर्मित दु, गुकिया लः स्वया क्वेया आकारय् तःधंगु शिल्ड ज्वालामुखी दु। द्वीपया दकलय् तःजाःगु फुति ५४८फित  (१६७ मितर)य् दु। द्वीपया सिथय् महासागरया लखं तसकं पाःलूगु समुद्री चट्टान खनाः तःगु दु। द्वीपया उत्तर पश्चिमी भागय् काहालाउआओलामा (शार्क गुफा) धाःगु छगू तःधंगु गुफा दु।

नाइटेड स्टेट्स सेन्सस ब्यूरों काउलायात हवाईया क्वाइ जिल्लाय् अवस्थित जनगणना क्षेत्र ४११ कथं परिभाषित याःगु दु । ० सालया जनगणना कथं थ्व द्वीपय् २१.६ वर्ग किलोमिटर (७५४ चौडाइ) क्षेत्रफल दु ।[१] जनसंख्या सन् २०१२ अनुसार १,३९८ हे खः । खनिज उत्पत्तिया कारण, द्वीप धयाच्वने मलिगु दु ।

काउला, गुकियात "ताहूरा" धकाः च्वम्हः क्याप्टेन जेम्स कुकं सन् १७७८ य् खंगु न्हापांगु न्यागू टापुइ छगू खः ।

## लाइटहाउस
सन् १९३२इ संयुक्त राज्य अमेरिकाया लाइटहाउस सेवां थ्व टापुइ छगू लाइटहाउस दयेकल, गुगु सन् १९३९इ संयुक्त राज्य अमेरिकाया तट रक्षकया भाग जुल। सन् १९४७ तक लाइटहाउस संचालनय् हे दयाच्वन ।

## सैनिक छ्यलाबुला
सन् १९५२ निसें थ्व टापुयात संयुक्त राज्य अमेरिकाया नौसेनां बम विस्फोट यायेगु थाय् कथं छ्यलाय् वयाच्वंगु दु । न्हापा थन लाइभ विस्फोटक छ्यलातःगु जूसां थौंकन्हय् निष्क्रिय विस्फोटक छ्यलातःगु दु। टापुइ विस्फोट मजूगु गोलाबारूदया खतरा दु । टापुइ अवतरण यायेत अमेरिकी नौसेनाया अनुमति माः । सन् १९७८इ अमेरिकी नौसेनाया आपत्तिया दथुइ हवाई राज्यं क:उलाया स्वामित्व दाबी यात व थ्व टापुयात राज्य समुद्रीझंगः अभयारण्यया नां बि;अ।  स्वामित्वया अन्तिम निर्धारण आःतक्क मजूनि जुसां नौसेनां आः नं टापुया दक्षिणपूर्वी बिन्दुयात हवाई बम विस्फोट व स्ट्राफिंग लक्ष्यया रुपय् छ्यलाच्वंगु दु। 

## डाइभिङ्ग
thumb| खुन्हु फाइभ फाथम पिनाकलय् छम्ह हवाई मङ्क सिल ।
कःउलाय् मनूया बसोबास मदु, तर न्या लायेपिं व स्कुबा डाइभरत यक्व हे टापुइ वइ । फाइभ फाथोम पिनाकल,  पश्चिम-उत्तरपश्चिम कः उला छगू उल्लेखित डाइभिङ्ग स्थल ख। 

## थ्व नं स्वयादिसँ
* हवाई
* हवाईया ज्वालामुखीया धलः – एम्परर सीमाउण्ट झ्वः
* टापुया धलः
* मरुभूमि टापु

## नोट

## लिधंसा
*
*

## पिनेया स्वापू

* अपतटीय टापु पुनःस्थापना समिति, कःउला
* कःउला टापु
* कःउला द्वीप सहित समुद्री चार्ट
* कःउला रक किपात कःउला टापुया किपात, मे २००८
* 
पुचः:हवाई
लानिकाई समुद्री तट

thumb| लानिकाइ समुन्द्र सिथय् मनूत
**लानिकाई समुद्र तट** वा **का ओहाओ समुद्र तट** काओहाओ समुदाय, काइलुआ नगरय् दूगु छगू समुद्र सिथ ख। थ्व बीच ओआहु, हवाईया विन्दवार्द तटय् ला। **लानिकाइ** नांया अर्थ "स्वर्गीय समुद्र" ख धइगु व्यापक विश्वास दुसां  थ्व छगू भ्रम व व्याकरणिक त्रुटि ख, छाय् धाःसा हवाई भाषाय् विशेषण (लानि) संज्ञा (काइ)या लिउने वइ, न्ह्यःने मखु। लानिकाइ नां सन् १९२०या दशकय् बसोबास विकासकर्ता चार्ल्स फ्रेजरं आविष्कार याःगु खः। वय्कःया हवाईयन भासय् काओहाओ धकाः म्हसीकातःगु थासय् समुद्रया सिथय् ३०० एकड सम्पत्ति दुगु खः ।  थ्व चिधंगु बा-माइलया समुद्री तटया हाकः निरन्तर रुपं हलिंया दकलय् बांलाःगु समुद्री तटया धलखय् लानाच्वंगु दु ।  लानिकाइ समुद्र तटया लिक्कसं छगू मुख्यतः उच्च वर्गीय आवासीय क्षेत्र ख व थुकिया कारणं थ्व थासय् थ्यनेत सार्वजनिक समुद्र तटया लं छ्यला जक वनेछिं। थ्व समुद्र तट स्वयं सार्वजनिक सम्पत्ति जूसां थ्व राज्यया जग्गा मखु व हवाईया यक्व समुद्र तट थें काउन्टी समुद्र तट पार्क मखु। थन सार्वजनिक पार्किङ मदु व नापं सार्वजनिक शौचालय, शावर वा लाइफगार्ड थेंज्याःगु सुविधा मदु।  सन् २०१४ जुलाई १ निसें समुद्रया सिथय् दुहां वनेगु थाय् घेरे यानातःगु आवासीय क्षेत्रय् मनूतय्सं गैरकानूनी रुपं पार्किङ यायेगु पनेगु कुतःया झ्वलय् पार्किङ उल्लंघन याःगु जरिवाना ३५ डलरं २०० डलर तक अप्वयेकूगु दु । पार्किङ उल्लंघन कडा रुपं लागू जुइ व थुकी मेमेगु कडा नियम दसु: ड्राइभवे ध्वखा वा एप्रनया प्यंगू फिट दुने पार्किङ यायेमदूगु, थीथी थासय् न्यासेवनिपिनिगु लँपुयात अवरुद्ध याये मदूगु, स्टप साइनया ३० फिट दुने, छगू मि-लःस्रोत (फायर हाइड्रेन्ट)या झिगू फिट दुने व क्रसवाकया २० फिट दुने गसा दिके मज्यूगु नियम दुथ्या। अथे जुसां, काइलुआया डाउनटाउनय् कानूनी पार्किङ्ग लागा दु ।

वाःया न्हिइ समुद्रया सिथय् सप्ताहन्तया तुलनाय् म्हो जक भीड जुइ, यद्यपि सार्वजनिक समुद्रया सिथय् वनेगु छगू पहुँचया लिक्क पार्किङ मालेत अझ नं तसकं थाकुइ। सप्ताहन्तय् समुद्रया सिथय् तसकं भीडभाड जुइगु व चिकुला व गर्मीया बिदाया इलय् समुद्रया सिथय् न्हिंन्हिं लगभग पूर्ण रुपं भीडभाड जुइगु या। लानिकाइ नांजाःपिं मोडल व फोटोग्राफरत बांलाःगु न्हिइ वइगु जूगुलिं फोटो सुटया निंतिं छगू लोकंह्वाःगु थाय् खः । लानिकाइ समुद्र तटयात फोटोग्राफरतेगु निंतिं लोकंह्वाःगुया कारण धाःसा थनया पृष्ठभूमिइ खनिगु निगु टापु ख गुकियात ना मोकुलुआ वा "मोक्स" धाइ। कायाकर्सतय्सं थनं प्रायः तःधंगु उत्तरी टापुइ कायाक याइ, तर दक्षिणी टापु झंगः अभयारण्य जूगुलिं सुयातं अन अवतरण याये मदु । लःया तापक्रम अप्वः धया थें  जुइ । थनया बीचय् तसकं नाइसे च्वंगु पाउडर थें जाःगु पीचूगु तुयुगु फि दु। लानिकाइ बीचयात नियमित रुपं अमेरिकाया दकलय् बांलाःगु समुद्र तटया रुपय् मतदान याइगु या। नापं, हलिंया दकलय् बांलाःगु समुद्र तटया रुपय् मतदान जूगु थ्व अमेरिकाया छगू जक बीच खः।  लानिकाई समुद्र तटय् प्राचीन समुद्र व थीथी समुद्री जीवनया कारणं पाहां लिसें स्थानीय मनूतय्गु निंतिं नं स्नोर्कलिङ यायेगु छगू अद्वितीय अनुभव खः । 

टापुया विन्डवार्ड वा पूर्वपाखे लाःगुलिं लानिकाइयात मोकुलुआसय् चन्द्रोदय स्वयेगु छगू बांलाःगु थाय् कथं कायेगु याः, विशेष यानाः पुन्हि बिलय् । दच्छिया दुने गुबलें गुबलें ना मोकुलुआ टापुया दथुइ तप्यंक निभाः त्वइ । 

## लिधंसा

पुचः:हवाई
पुचः:ओआहु
वाल्त व्हितम्यान

**वाल्त व्हितम्यान** वा **वाल्तर व्हितम्यान जुनियर** (मे ३१, १८१९&nbsp;– मार्च २६, १८९२) छम्ह अमेरिकी चिनाखँमि, च्वखँमि, व बुखँमि (पत्रकार) ख। वय्कलं निगू उपन्यास नं च्वयादीगु दु । वय्कःयात अमेरिकी साहित्य व विश्व साहित्यया दकलय् प्रभावशाली चिनाखँमिइ छम्हया कथं कायेगु या । व्हिटम्यानं थःगु च्वसुइ पारलौकिकवाद व यथार्थवाद निगुलिं दुथ्याकादिल व वय्कःयात प्रायः स्वतन्त्र छन्दया अबु धाइ ।  वय्कःया ईलय् वय्कःया ज्या विवादास्पद जुयाच्वन, विशेष यानाः वय्कःया सन् १८५५या काव्य संग्रह *Leaves of Grass*, गुकियात गुलिसिनं थःगु प्रकट कामुकताया निंतिं अश्लिल धकाः वर्णन याःगु दु।

व्हिटम्यानया जन्म लङ आइल्याण्डया हन्टिङ्गटनय् जूगु खःसा मचाबलय्  व वय्कःया थःगु करियरया अप्वः ई ब्रुकलिनय् च्वनादील। ११ दँ दुबलय् वय्कलं ज्या यायेत औपचारिक ब्वनेकुथि त्वःतादिल । वय्कलं पत्रकार, शिक्षक, सरकारी कारिन्दा जुयाः ज्या यानादिल । व्हिटम्यानया मू काव्य संग्रह, *लीभ्स अफ ग्रास*, दकलय् न्हापां सन् १८५५य् पिदंगु, वय्कःया थःगु हे ध्यबां पिथनादीगु थ्व चिनाखँमुना यक्व नांजाल। थ्व ज्यां छगू अमेरिकी महाकाव्ययात आम मनूतय्त थ्यंकेगु कुतः यात। व्हिटम्यान १८९२ स मदुतले *लीभ्स अफ ग्रासयात* विस्तार व संशोधन यानादील।

अमेरिकी गृहयुद्धया इलय् वय्कः वाशिंगटन, डीसीइ झाल, व घाःपाः जूपिनिगु हेरचाह यायेगु अस्पतालय् ज्या यानादिल। वय्कःया चिनाखँय् अप्वः धया थें क्षति व उपचार नित्तां केन्द्रित दु। अब्राहम लिंकनया हत्याया बारेय्, गुम्हेसित व्हिटम्यान तसकं प्रशंसा यानादिल, वय्कलं निगु कविता च्वयादिल, " ओ क्याप्टेन! माइ क्याप्टेन! " व " वेन लिलाक्स लास्ट इन द डोरयार्ड ब्लूम'ड ", व लिंकनया बारेय् व्याख्यानया भाषणया झ्वः बियादिल। जीवनया अन्तिम इलय् स्ट्रोक जुइधुंका व्हिटम्यान क्याम्डेन, न्यूजर्सीइ च्वनादिल, गन वय्कःयागु स्वास्थ्य अझ स्यन। ७२ दँ वय्कः मदूबलय् वय्कःया अन्तिम संस्कार सार्वजनिक ज्याझ्वः जूवन।  

चिनाखँय् व्हिटम्यानया प्रभाव अझ नं बल्लाः। कला इतिहासकार मेरी बेरेन्सनं च्वःगु दु, "वाल्ट व्हिटम्यान मदयेक, *लीभ्स अफ ग्रास* मदयेक अमेरिकायात धात्थें थुइके फइमखु ... वय्कलं थ्व सभ्यतायात 'अप टु डेट' धकाः व्यक्त यानादीगुगु दु, वय्कलं धयादी थें, व इतिहासया दर्शनया सुं नं विद्यार्थीं वय्कः मदयेक (सीकेज्या) याये फइमखु।"  आधुनिकतावादी चिनाखँमि एज्रा पाउण्डं व्हिटम्यानयात "अमेरिकाया चिनाखँमि... वय्कः अमेरिका खः" धयादिल।  चिनाखँ प्रतिष्ठानया कथं वय्कः "अमेरिकाया हलिं चिनाखँमि- होमर, भर्जिल, दान्ते व शेक्सपियरया लिपांगु ईया उत्तराधिकारी ख।" 

## ज्या

* *फ्र्याङ्कलिन इभान्स ; बाय् द इनेब्रिएट : ए टेल अफ द टाइम्स* (१८४२)
* *द हाफ-ब्रीड; अ तेल अफ द वेस्तर्न फ्रन्तियर*  (१८४६)
* *लाइफ एन्द एद्भेन्चर्स अफ ज्याक एङ्गल* (१८५२ स क्रमबद्ध) 
* *लिभ्स अफ ग्रास*  (१८५५, १८९१ तकया न्हय् गू संस्करण मध्ये न्हापांगु)
* *[[वल्त् व्हित्मन्|म्यान्ली हेल्थ एन्द त्रेनिङ्ग]]*  (१८५८) 
* *ड्रम-ट्याप्स* (१८६५)
* *डेमोक्र्याटिक भिस्टास* (१८७१)
* *मेमोरान्दा द्युरिङ्ग द वार*  (१८७६)
* *स्पेसिमेन देज* (१८८२)
* *द वाउन्ड ड्रेसर: लेतर्स रितन तु हिज मदर फ्रम द हस्पितल्स इन वाशिङ्गतन द्युरिङ्ग द सिभिल वार वा गृहयुद्धया इलय् वाशिंगटनया अस्पतालं वय्कःया मांयात च्वःगु पौ*, रिचर्ड एम बके (१८९८)या सम्पादनय्
* *वाल्ट व्हिटम्यान स्पिक्स: जीवन, लेखन, आध्यात्मिकता, व अमेरिकाया प्रतिज्ञाया बारेय् वय्कःयागु अन्तिम बिचाः* *होरेस ट्रौबेलयात* धाःगु कथं, ब्रेन्डा वाइनएप्पल (२०१९)  या सम्पादनय् ।

## लिधंसा

पुचः:च्वमि व चिनाखँमि
पुचः:च्वमि
पुचः:चिनाखँमि
मेले (हवाईया खँग्वः)

**मेले** धयागु हवाईयन तजिलजिइ मन्त्र, म्ये बाय् चिनाखँ खः । थ्व खँग्वः हवाई भाषां वःगु ख। थ्व खँग्वयात म्येया शीर्षकय् यक्व छ्येलिगु या गथेकि " हे मेले लाहुइ हवाई "। थ्व म्ये सन् १८६६इ लिलिउओकालानीं राष्ट्रिय म्येया रुपय् रचना याःगु खः। हवाईया म्ये सफुतिइ अप्वः धया थें सफूया शीर्षकय् थ्व खँग्वः दइ ।  मेले फिजियन भाय् या मेके खँग्वलं व्युत्पत्ति जूगु खः।

व्यावहारिक छ्येलेज्याय् थ्व खँग्वःयात मेमेगु खँग्वःनाप स्वायेछिं, गथेकि मेले हुला, छगू छन्दात्मक मन्त्र।  थ्व खँग्वः कि नां जुइफु (He mele kēia), वा "जप यायेगु" वा "म्ये हालेगु" (E mele mai...)या अर्थया क्रियाया रुपय् नं छ्येलिगु या।

सन् १९२३–१९२४य् एथनोम्युसिकोलोजिष्ट हेलन हेफ्रन रोबर्ट्सं दयेकूगु हवाईया मन्त्र व म्येया १२५५ रेकर्डिङ होनोलुलुया बिशप म्युजियमय् थीथी मेलेया रुपय् सूचीकृत यानातःगु दु। संग्रहालय डाटाबेसय् "मेले इन्डेक्स" नांया छगू बिस्कं मालेगु पुचः दु ।  मानोआय् च्वंगु हवाई विश्वविद्यालयया कावाईहुएलानी सेन्टर फर हवाईयन ल्याङ्गवेजं मेलेया थीथी पक्षया बारेय् ब्वंकीगु पाठ दु। 

## लिधंसा

पुचः:हवाईया तजिलजि
पुचः:हुला
पावासः

**पावासः** धयागु म्हय् बाय् म्हय् छगू विशेष थासय् पायेगु वासः खः।. अप्व: याना पावासःया अर्थ म्हया भः गथेकि छ्यंगु वा म्युकस मेम्ब्रेनय् क्रिम, फोम, जेल, लोशन, व मलम नापंया छपुचः पायेगु वासःया माध्यमं ल्वे लंकेत छ्यलेगु या।  यक्वं पावासः इपिक्युटेनियस जुइ, अर्थात थुकियात तप्यंक छ्यंगुलिइ तइ। छुं वासः धाःसा न्हासं सालकायेगु, दसु दम वासः, वा छ्यंगु स्वया मेमेगु भःय्  गथेकि मिखाया कञ्जङ्क्तिभाय् ल, वा न्हाय्पंया जालिइ, वा वाया सतहय् बुलेगु नं जुइफु। 

## प्रकार

### क्रीम

### फोम

### जेल

### लोशन

### ओइन्तमेन्त

### पेस्त

### पाउडर

### शेक लोशन

### सःलिद

### स्पञ्ज

### टेप

### टिंचर

### तपिकल सोलुसन

### ट्रान्सडर्मल प्याच

### भेपर

## लिधंसा

पुचः:वासः
थवंगाये

**थवंगाये वा स्वार्थ**  धयागु मेपिनिगु वास्ता मयासे थःगु वा थःगु फाइदा, सुख वा कल्याणया निंतिं अत्यधिक वा विशेष रुपं चिउताः कायेगु खः ।   थवंगायेगु अवस्था *[[परोपकार]]* वा निःस्वार्थताया अखः खः, अले थ्व *आत्मकेन्द्रिततालिसे*  नं पाः ( सीएस लुइस कथं)। थःगु जक फाइदा स्वइम्ह मनूयात थवंगाम्ह धाइ। 

## थी थी बिचाःत
थवंगायेगु अवस्थाया थीथी धार्मिक, दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक, आर्थिक, व विकासवादी सन्दर्भ दुने विचलनशील दृष्टिकोण दु। "थवःगाःगु" चिन्तनया छुं प्रारम्भिक दसु प्राचीन चीनय् याङवादया अहंकारी दर्शन व प्राचीन ग्रीसय् साइरेनिक भोगवादया दर्शनय् खनेदु। याङ्गीवादीतेसं याङझुया शिक्षायात अनुसरण यात व ताओ धर्मया प्रभावय् लाःगु जुइफु। Cyrenaics, साइरेनया अरिस्टिपसं पलिस्था याःगु वाद सन्देहवादी व भौतिकवादी जुइ।  *थवादी*  (*selfist*)नं जुइफुम्ह थोमस हब्स भौतिकवादी खः तर वय्कलं छगू बल्लाःगु सरकार व राज्य चर्चप्रति निष्ठाया वकालत नं यानादीगु खः । फ्रेडरिक नीत्शे व म्याक्स स्टर्नरया मत आधुनिक थवंगाम्हतलिसे लिक्कया स्वापू दु।

### प्राचीन
अरस्तू थः देशवासीतय्गु छगू बहुमतलिसे जानाः थःत जक फाइदा कायेत स्वइपिनिगु निन्दा यानादीगु दु। तर वय्कलं सामाजिक प्रशंसा यायेबहःगु खँया दकलय् अप्वः भाग थःत प्राप्त यायेत स्वइम्ह मनूया अन्याःगु थवंगाःगु भावयात पाय्छि धयादीगु दु। 

सेनेकां छगू व्यापक समुदाय दुने हे थःगु हीत स्वयेमाःगु प्रस्ताव तयादिल। थःगु जक स्वयेगु थितियात वय्कलं विरोध यानादिल। थ्व विचाःयात लिपा फोकल्टं परिमार्जित यात।

## स्वयादिसँ
* मनू
* भाव

## लिधंसा

पुचः:भाव
नसामा

**नसामा** धाःगु नसा बुइगु वा सइगु मा ख। थन्याःगु मायात आपाल पियाः बुइकेगु जुसां थमंतुं बुइगु छुं जंगली मायात नयेछिं।

## दसु
* सिसाबुसा नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: बःसिमा, तःसिमा, सन्त्रासिमा, आमासिमा, अं-मा,अम्बः-मा,कताबसि-मा, कसू-मा (Osmorhiza?), कंसि-मा (Pineapple), कःबसि/कःपासि, क्वंपासि (Celtis), चाकुपाउँसि (कालज्यामीर), चाकुसि/चाक्सि (Sweet lime), चिकंसि (वा चिचा कँसि), ख्वर्पानि (Apricot), स्याउ, स्यांगुलि (Chestnut), पासि, फाकुसि (Persimmon), भ्वगत्या, म्वाय्, ल्हुसिपु, इसि, माकःफ्वंसि, फ्वंसि (Jack fruit), नँइँक्या
* गंकातःगु सि वा मूसि सइगु मा: सूसिमि (काजु), बरां, किसमिस, दाख, ख्वःसिं (Walnut), मखां (मुखां)
* हः नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा (वाउँचा): पाछाइ, तुकं, फकं, म्हेकं, अजःमू (Celery), चसु, पलः, मिचः
* जरा नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा (ग्वःपुसा): सकि (फकं), आलु, चाकुहि (Sweet potato)
* स्वां नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: गुलाफ, क्यामोमिल
* सिमा-दं नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा:तुमा, पंमा, दालचिनि, कंमा (नापालेसया कथं अमेरिकाय् नइगु)
* कि नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा(बुलि): जाकि, छ्व, तछ्व, ओट, कःनि, दुसे, फाकुहुचा (Buckwheat)
* त्वंसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: च्यामा, कफिमा
* नसामां पिकाइगु चिकं त्वंसाया कथं छ्यलीगु मा:तुकं, सनफ्लावर, अलःमा
* बूबः सइगु मा: कय्‌गू, चिग्वः कय्‌गू, तग्वः कय्‌गू, भुति, तुयू मुस्या, चाना, तुयू सिम्पु, माय्, पःमाय्, मू, ह्याउँ भुति
* नयेज्यूगु घाँय्, घाँय् चिधंगु जूगुलिं हः व दँ नितां नयेछिंगु: नवःघाँय् (Mint), धनिउ वा धनियाँमा (Coriander)
* छुसा बुइगु मा: ईका (सर्स्यू), मल्ता, एला, धनिउ (धनिया, Coriander), पःका (रायो), पालु, लवं (Clover), लवंत्वाच्चा (Cinnamon bark), लाभा Garlic (दसु:येय्‌भिलाभा), हलू, हाम्वः (Sesame)
* माया दं क्येला पिहांवइगु तियात गंकाः दइगु नसा (चिनी): तु

## स्वयादिसँ
* मा (बोट्यानी)
* स्वांमा
* सिमा
* घाँय्
* बोतानी
* केब
* नसात्वँसा
* तरकारी

पुचः:स्वांमा