open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
चिरायु

येक्व दँतक्क म्वानाच्वने फैपिं मनु वा प्राणीतेत **चिरायुः**  धाई । थ्व छगु उसायंयागु अवस्था ख। थ्व अवस्थाय् मनुतेत थ्येंकिगु कुत उसायं विज्ञानय् जुइ। ताहाकगु ई तक्क म्वायेफैगु क्षमताय् येक्व जैविक, प्राकृतिक, आणुवंशिक आदियागु योगदान दु तर चिरायुयागु निश्चित कारण आतक्क वैज्ञानिकतेसं लुइकेमफुनि।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु। संस्कृतय् थ्व खंग्वयात चिरायुःयागु कथं छ्येलि धाःसा मेमेगु भाषे ल्युनेयागु विसर्ग चीका थ्व खँग्व छ्येलिगु चलन खने दु। 
## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथं दु 
*नेपाल भाषा : चिरायु
*पालि : चिरायु
*हिन्दी : चिरायु
*खेँ भाषा : चिरयु

## स्वया दिसँ
*उसायं

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
हिन्दी गद्यकारतेगु ध‌लः

हिन्दी गद्यकारतेगु धलः
*अमरकांत1925-
*अरुण कमल
*अशोक चक्रधर1950-
*अलका सरावगी
*असगर वजाहत
*आचार्य चतुरसेन शास्त्री
*आचार्य रामचंद्र शुक्ल 1884-1940
*आचार्य रामलोचन सरन(1889-1971)
*आचार्य शिवपूजन सिंह
*अमृतलाल नागर[1916-]
*अज्ञेय (1911–1987)
*इलाचंद्र जोशी
*उदय प्रकाश
*उपेन्द्रनाथ अश्क
*उर्मिला शिरीष
*एस आर हरनोट
*कन्हैयालाल नंदन
*कमलेश्वर [1932-2007]
*कामतानाथ
*कृष्ण चंदर
*कृष्ण बलदेव वैद [1927-]
*कृष्णा सोबती [1925-]
*गिरिराज किशोर
*गीतांजली श्री
*चंद्रकिशोर जायसवाल
*चंद्र मोहन प्रधान
*चित्रा मुद्गल[1944-]
*जयनंदन
*जयशंकर प्रसाद[1890-1937]
*जैनेन्द्र
*दीपक शर्मा
*देवकी नंदन खत्री
*धर्मवीर भारती [1926-1997]
*नासिरा शर्मा
*नरेन्द्र कोहली[1940-]
*निर्मल वर्मा [1929-2005]
*नीलाक्षी सिंह
*पं महावीर प्रसाद द्विवेदी[1864-1938]
*पांडेय बेचन शर्मा उग्र
*प्रभा खेतान
*प्रभाकर श्रोत्रिय
*प्रियंवद
*प्रेमचन्द [1880-1898]
*फणीश्वर नाथ 'रेणु' [1921-1977]
*बनारसीदास[1595-1664]
*बाबू गुलाबराय [1888-1963]
*भगवती चरण वर्मा[1903-1981]
*भीष्म साहनी[1915-2003]
*मंगलेश डबराल
*मधु कांकरिया
*मन्नू भंडारी [1931-]
*मनमोहन सरल[1934-]
*मनोहर श्याम जोशी[1933-2006]
*ममता कालिया
*महादेवी वर्मा[1907-]
*महावीर प्रसाद द्विवेदी
*महुआ माझी
*मालती जोशी
*मैथिली शरण गुप्त
*मैत्रेयी पुष्पा [1944-]
*मोहन राकेश [1925-1972]
*मृदुला गर्ग
*यशपाल [1903-1976]
*यज्ञदत्त शर्मा
*रघुवीर सहाय
*रवीन्द्र कालिया
*रांगेय राघव[1923-1962]
*राजेन्द्र सिंह बेदी
*राजेन्द्र यादव [1929-]
*रामवृक्ष बेनीपुरी
*राही मासूम रज़ा[
*राहुल संकृत्यायन[1893-1963]
*लक्ष्मीकांत वर्मा
*विनोद कुमार शुक्ल[1937-]
*विष्णु खरे
*विष्णु नागर[1950-]
*विष्णु प्रभाकर[1912-]
*वीरेन्द्र जैन
*वृंदावन लाल वर्मा
*शरद जोशी [1931-1991]
*शेखर जोशी
*शैलेश मटियानी[1931-2001]
*शिवानी[1924-2003]
*शीला रोहेकर
*श्रीलाल शुक्ल [1925-]
*संजीव
*सत्येन कुमार [1944-]
*सर्वेश्वर दयाल सक्सेना (1927-1983) 
*सूरज प्रकाश
*सूर्यबाला
*से.रा.यात्री [1933-]
*हजारी प्रसाद द्विवेदी [1907-1979]
*हरिशंकर परसाई [1924-1995]
*हृदयेश
*ज्ञान चतुर्वेदी
*ज्ञानप्रकाश विवेक
*ज्ञानरंजन

## पिनेयागु स्वापूतः
अभिव्यक्तिय् हिन्दी च्वमि

पुचः:हिन्दी साहित्य
चि

**चि** (सोडियम क्लोराइड, NaCl) धागु छगु खाद्य पदार्थ ख। थ्व पदार्थय् सोडियम व क्लोराइड आयन दै। थ्व निगु आयन झिगु म्हय् मदेक मगागु आयन ख। चिय् आयोडिन तैगु चलन नं दु।
## चियागु इतिहास
चियागु छ्येलेज्या सिक्क न्हापानिसें जुगु खने दु। रोमन जुजु जुलियस सिजर व वेकयागु सन्तति तेसं थगु सेनायात चि यागु तकायागु कथलं छ्येला ध्येबायागु प्लसाय् पुलिगु धैगु इतिहास दु। चि छक नल कि बफादार जुइमागु धागु नं कथन दु। 
## चिनाप स्वापू दुगु झाकातः
*स्वर्गीय महात्मा गान्धीजु नं बेलायतीतेगु चि यागु विधान उलङ्घन याना "साल्ट मार्च" याना दिल। थ्व मार्चं भारतयागु स्वतन्त्रता सङ्ग्रामय् येक्व ग्वाहालि यात। 

## स्वयादिसँ
*न्युट्रिसन
पुचः:जीवविज्ञान
चिं

**चिं** धागु छुं वस्तु, सस्था आदियागु छगु द्योतक ख। 

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खंग्वयागु उत्त्पत्ति संस्कृतय् खँग्व चिन्ह नं जुगु ख। थ्व खंग्व संस्कृत नं नेपाल भाषाय् तत्सम खँग्वया कथं अपभ्रंशित कथं चिंयागु रुपे छ्येलातगु खने दु। 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू 

## छ्येलेज्या
* दसु — नागानां मुखेन आपीतं भूरि पयो यस्याः यया वा गौरी पार्वती वित[स्तात्वं] यातापि उचितां रुचिम् इच्छां नोज्झति न त्यजति स्वरु[**चिं** से॰ ॰]दिकां नात्य[जदि]त्यर्थः गौरीत्वोचितां रु**चिं** गुहोन्मु[खीत्या]दिकां चित[स्तात्वे]पि न त्यजति त[त्रा]पि तत्करण ॰ ॰ ॰ ॰। 
* दसु — &lt;p style="text-align: justify;"&gt;&lt;strong&gt;पदार्थः&mdash;&lt;/strong&gt;हे वीर पुरुषो! जो (बह्वीनाम्) बहुत प्रत्यञ्चाओं का (पिता) पिता के तुल्य रखने वाला (अस्य) इस पिता का (बहुः) बहुत गुण वाले (पुत्रः) पुत्र के समान सम्बन्धी (पृष्ठे) पिछले भाग में (निनद्धः) निश्चित बंधा हुआ (इषुधिः) बाण जिस में धारण किये जाते वह धनुष् (प्रसूतः) उत्पन्न हुआ (समना) संग्रामों को (अवगत्य) प्राप्त होके (चिश्चा) **चिं** **चिं**, &lt;span&gt;**चिं** ऐसा शब्द (कृणोति) करता है (च) और जिससे वीर पुरुष (सर्वाः) सब (सङ्काः) इकट्ठी वा फैली हुई (पृतनाः) सेनाओं को (जयति) जीतता है&lt;/span&gt;, &lt;span&gt;उसकी यथावत् रक्षा करो। 
* दसु — :सू क्ष्म म **चिं** ०। 

## लिधंसा
चीर

**चीर** धागु छगु कथंयागु वसः ख। थ्व वसयात दक्षिण एसियाय् पौराणिक कालयागु मनुतेसं पुनातगु खने दु। आतक्क नं भिक्षुतेसं चीर धागु वस्त्र धारणयायेगु खने दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 

## स्वापू दुगु झाकातः
*महाभारतय् दुशासनं द्रोपदीयागु चीर हरण याइ।

## स्वया दिसँ
*प्राचीन वसः

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बभेनेसी, अलास्का

**बभेनेसी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०२ दु धाःसा थ्व थासे ७९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६७.०५५६३९ उत्तर व देशान्तर १४६.४१६०५२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ५३९७५०३९ वर्ग मिटर (२०.८३९८८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
चुम्बक

**चुंबक** छगु प्रकारयागु वस्तु ख। थ्व प्रकृतियागु वस्तुय् मेमेगु चुम्बकिय वस्तुतेत थः दुगु थासे सालाकायेफैगु छगु गुण दु। चुम्बकीय गुणयागु आधारे वस्तुतेत स्वंगु भाये बाये छिं- प्याराम्याग्नेटिक, डायाम्याग्नेटिक व फेम्टोम्याग्नेटिक। 

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु। 

## चुम्बकयागु छ्येलेज्या
* इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक इन्डक्सन (विद्युत देकेज्या)
* कम्पास
* म्याग्नेटिक रेजोनेन्स इमेजिंग

## स्वया दिसँ
* भौतिक विज्ञान

## पिनेयागु स्वापू
चुम्बक

पुचः:भौतिक विज्ञान
चुंबन

**चुंबन** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — अत्रांतरे कुब्जः समागत्य निःशंकतयालिंगन-**चुंबन**ादिभिस् त्रिस्तनीं सेवितुम् उपचक्रमे। 
* दसु — सापि तद् आस्वाद्य प्रहृष्टतमालिंगन-**चुंबन**-संभावनाद्य्-अनेक-चाटु-परा च बभूव। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा
वेनराइट, अलास्का

**वेनराइट** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४६ दु धाःसा थ्व थासे १७९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ७०.६४७१८५ उत्तर व देशान्तर १६०.०१६२१६ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ४५४८७९९३ वर्ग मिटर (१७.५६३०१३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ६४४६१७९५ वर्ग मिटर (२४.८८८८३९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
व्हेल पास, अलास्का

**व्हेल पास** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८ दु धाःसा थ्व थासे ५१ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५६.११२३७ उत्तर व देशान्तर १३३.१४१८९२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ९२२४१९४८ वर्ग मिटर (३५.६१४८१७ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४५३८८७८ वर्ग मिटर (१.७५२४७१ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
व्हाइट माउन्टेन, अलास्का

**व्हाइट माउन्टेन** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०३ दु धाःसा थ्व थासे ७५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६४.६८०८५६ उत्तर व देशान्तर १६३.४०६५३८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ४६२२८३६ वर्ग मिटर (१.७८४८८७ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ६३३०६६ वर्ग मिटर (०.२४४४२८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
र्‍याङ्गेल्, अलास्का

**र्र्यांगेल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३०८ दु धाःसा थ्व थासे १०९२ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५६.४५६३८३ उत्तर व देशान्तर १३२.३७७७५५ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ११७२६९५७३ वर्ग मिटर (४५.२७८०३७ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ६६२१६१७१ वर्ग मिटर (२५.५६६२०८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:अलास्कायागु शहर
एरिजोना सिटी, एरिजोना

**एरिजोना सिटी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३८५ दु धाःसा थ्व थासे २१९७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.७५१६४१ उत्तर व देशान्तर १११.६७९२८३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १५७९९९४८ वर्ग मिटर (६.१००३९४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १९६८०८ वर्ग मिटर (०.०७५९८८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
एभोनडेल, एरिजोना

**एभोनडेल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५८८३ दु धाःसा थ्व थासे ११४१९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.४५४२०२ उत्तर व देशान्तर ११२.३१५०४३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १०६८६०९७२ वर्ग मिटर (४१.२५९२५४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १६३८४६ वर्ग मिटर (०.०६३२६१ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:एरिजोनायागु शहर
बिस्बी, एरिजोना

**बिस्बी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६०९० दु धाःसा थ्व थासे ३३१६ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.४१८३९ उत्तर व देशान्तर १०९.८९७७७२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १२४५५९८५ वर्ग मिटर (४.८०९२८३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:एरिजोनायागु शहर
क्याम्प भर्डे, एरिजोना

**क्याम्प भर्डे** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९४५१ दु धाःसा थ्व थासे ३९६९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५६६७१३ उत्तर व देशान्तर १११.८५६१९४ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ११०२४६७४८ वर्ग मिटर (४२.५६६५०९ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २५१७३ वर्ग मिटर (०.००९७१९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:एरिजोनायागु शहर
चोदना

**चोदना** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — प्रत्याख्यानं उपालम्भः प्रतिषेधोअथ **चोदना**। 
* दसु — "इदं क्रियताम्" इति **चोदना**। 
* दसु — अपिप्रयं **चोदना** वां मिमाना होतारा ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता। 
* दसु — श्रान्तं उपलभ्य **चोदना**। 
* दसु — जयद्रथम्प्रति गच्छताऽर्जुनेन युधिष्ठिररक्षणाय सात्यकिम्प्रति **चोदना**। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा
चुइच्यु, एरिजोना

**चुइच्यु** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
thumb
## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३९ दु धाःसा थ्व थासे ८८ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.७४४८२५ उत्तर व देशान्तर १११.७९७९०६ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ६५०८६४८ वर्ग मिटर (२.५१३००३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
छन्द

**छन्द** धाःगु काव्यया स्वंगु मू गुणय् छता ख। छन्द, रस व अलङ्कार काव्ययात परिभाषित याइगु गुण ख। छद् धातुं बुयावःगु खँग्वः ख। छन्दया बारेय् दकलय् न्ह्यः आचार्य पिङ्गलं थःगु सफू छन्दशास्त्रय् च्वयादिगु ख। पद्यरचनायात शास्त्रय् छन्द धका हे धयातःगु दु। 

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।

## छन्दया कुचा

छन्दय् क्वसं च्वयातःगु अंग दै -

* **गति** - पद्यया पाठय् बाहा वनिगु लक्षणयात गति धाइ।

* **यति** - पद्य पाठ याइगु ईलय् गतियात दिका विश्राम काइगु थाय्‌यात यति धाइ।

* **तुक** - समान उच्चारण दूगु खँग्वः छ्यलिगु ज्यायात तुक धाइ। पद्य प्रायः तुकान्त जुइ।

* **मात्रा** - वर्णया उच्चारणय् छ्यलिगु ईयात मात्रा धाइ। मात्रा २ प्रकारया जुइ- लघु व गुरु। ह्रस्व उच्चारणदूगु वर्णतयेगु मात्रा लघु जुइ धाःसा दीर्घ उच्चारण दूगु वर्णतयेगु मात्रा गुरु जुइ। लघु मात्राया मान १ दै व उकियात "।" चिं छ्यला क्यनिगु याइ। थ्व हे कथं गुरु मात्राया मान २ दै व उकियात ऽ चिं ब्वइगु जुइ।

* **गण** - मात्रा व वर्णतयेगु ल्या व क्रमया सुविधाया निंतिं स्वंगु वर्णतयेगु पुचःयात छता गण मान काइगु या। गणतयेगु ल्या ८ दु - यगण (।ऽऽ), मगण (ऽऽऽ), तगण (ऽऽ।), रगण (ऽ।ऽ), जगण (।ऽ।), भगण (ऽ।।), नगण (।।।) व सगण (।।ऽ)।

गणतयेत अपुइक लुमंकेत छगू सूत्र दयेकातःगु दु- **यमाताराजभानसलगा** । सूत्रया न्हापांगु ८गु वर्णय् ८ता गणतयेगु नां दु। अन्तिम निगु वर्ण ‘ल’ व ‘ग’ छन्दशास्त्रया दग्धाक्षर ख। गुगु गणया मात्रातयेगु स्वरूप सीकेमाःगु दु उकिया न्ह्यःनेया निता आखः थ्व सूत्रय् काःसा दसु ‘मगण’या स्वरूप सीकेत ‘मा’ तथा वस्वया न्ह्यःनेया निता आखः- ‘ता रा’ = मातारा (ऽऽऽ) कायेछिं।

‘गण’या विचाः वर्ण वृत्तय् जक्क दै, मात्रिक छन्द थ्व बंधनं मुक्त जु।



।	ऽ	ऽ	ऽ	।	ऽ	।	।	।	ऽ

य	मा	ता	रा	ज	भा	न	स	ल	गा



## छन्दया प्रकार

* **[[मात्रिक छन्द]]** ː छन्दय् मात्रातयेगु ल्या निश्चित दःसा अन्याःगु छन्दतयेत मात्रिक छन्द धाइ। दसु - दोहा, रोला, सोरठा, चौपाई।

* **[[वार्णिक छन्द]]** ː वर्णतयेगु ल्याय् आधारित छन्द वार्णिक छन्द ख। दसु - घनाक्षरी, दण्डक।

* **[[वर्णवृत]]** ː सम छन्दयात वृत धाइ। थुकिलि प्यतां चरण समान जुइ व सकल चरणय् वइगु लघु गुरु मात्रातयेगु क्रम निश्चित जुइ। दसु - द्रुतविलंबित, मालिनी

* **[[मुक्त छन्द]]**ː वैदिक वाङ्मयय् भक्तिकाल तक्क मुक्त छन्दया अस्तित्व मदु। थ्व आधुनिक युगया देन खः। मुक्त छन्द नियमबद्ध जुइमखु, स्वछन्द गति व भावपूर्ण यति हे मुक्त छन्दया विशेषता खः।

## छन्दया प्रकार

## स्वया दिसँ
*काव्य
बान्ता

**बान्ता** (**छादन** वा **बान्ता**) धागु प्राणीतेसं थःगु प्वाःथय् दुगु वस्तुतेत बल याना म्हुतुं पिकाइगु प्रक्रिया ख। बान्ता यायेगु यक्व कारण दु दसु: ग्यास्ट्राइटिस, विष सेवन, ब्रेन ट्युमर, इन्त्राक्रेनियल चाप अप्वैगु आदि। बान्ता वे त्यंगु अवस्थायात वाकवाकी (नउजिया) धाइ। नउजिया आपालं बान्ता स्वया न्ह्य खने दै तर थ्व न्ह्याबिलें जुइमा धागु मदु। एन्तीमेतिकत गब्लें-गब्लें नउजिया व बान्तायात क्वत्यलेयात मालेफु। बान्ता जुया दिहाइद्रेसन विकास जुइबिले इन्त्राभेनस फ्लुइद बिमालेफु।

बान्ता, इमेतिक्स, व एन्तीमेतिक्सया सीकिगु चिकित्साया ख्यःयात **इमेतोलोजी** धाइ।

## स्वयादिसँ
*लक्षण

पुचः:लक्षण
वरंगल जिल्ला

**वरंगल्**(तेलेगु भाषा:वरंगल्लु , न्हापा: ओरुगल्लु) दक्षिण भारतय् तेलंगाणा राज्ययागु छगु जिल्ला ख। थ्व थाय् राज्ययागु राजधानी  हैदराबाद स्वया उत्तर दिशाय् १५७ कि.मिय् अवस्थित दु। थ्व जिल्लायागु मू ब्वनिगु थाय् खः वरंगल्. काकतीय मेडिकल कलेज, न्यासनल इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (न्हापा: Regional Engineering College),Kakatiya Institute of Technology and Sciences, काकतीय विश्वविद्यालय । 

## वरंगल जिल्ला
वरंगल जिल्ला १२,८४६ कि मी दु धाःसा थन ३२,३१,१७४ मनु दु (२००१ तथ्यांक)। 

## जिल्लायागु बाय्‌ज्या
थ्व जिल्लायार ५० मण्डलय् बायातगु दु- 

## चाहिलिगु थाय्
* भद्रकाली देगः (वरंगल) 
* वेयि स्तंभाल देगः (वरंगल)
* काकतीय म्यूजिकल् गार्डॆन्
* खिला वरंगल
* वन विज्ञान् (जू पार्कु) 
* प्लानिटोरियं
* रामप्प देवालयमु
* पाकाल सरस्सु

## पिनेया स्वापू
* वरंगल् जिल्ला आधिकारिक वेबसाइट
* काकतीय विश्वविध्यालय
* नेषनल् इन्स्टिट्यूट् अफ् टॆक्नालजी वरंगल् 
* काकतीय इन्स्टिट्यूट् अफ् टॆक्नालजी वरंगल्
* आंध्रप्रदेश् प्रभुत्व सैटुलो वरंगल् जिल्ला विवरालु
* काकतीय शिला तोरणमु
* खुष् महल्
ग्रीन भ्याली, एरिजोना

**ग्रीन भ्याली** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७२८३ दु धाःसा थ्व थासे १३२६३ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.८५५६१७ उत्तर व देशान्तर १११.००००७७ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ६७९६७५०९ वर्ग मिटर (२६.२४२४०३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४८३६७ वर्ग मिटर (०.०१८६७५ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:एरिजोनायागु शहर
जघन्य

**जघन्य** धाःगु छगु विशेषण ख। आपालं थ्व विशेषण तसकं मभिंगु खँग्वःया निंतिं छ्यलीगु या। तसकं तच्वःगु अपराधयात जघन्य अपराध धाइ। 

## दण्ड वा सजाँय
जघन्यताया मात्रा थुइकेत अपराध व दण्डया दसु कायेछिं। थीथी कथंया अपराधयात गथे सजायँ बी धैगु खँया निंतिं दयेकातःगु क्वसँया धलखँ जघन्य अपराधयात मेमेगु अपराधनाप तुलना यायेछिं।

## स्वया दिसँ
*न्याय
जठरपरिवर्तनासन

**** योगया छगू आसन ख। थ्व हठ योगया छगू महत्वपूर्ण आसन खः।  

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथं छ्येलेज्या जुल। थ्व खँग्वः संस्कृतया स्वंगू खँग्वः 'जठर' (प्वाः), 'परिवर्तन' (हिला वनेगु) व 'आसन' (स्थिति) स्वानाः दयेकातःगु खः।
### छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु। 

### सावधानी (Precautions)
* मेरुदण्डय् 'स्लिप डिस्क' (Slip disc) वा गम्भीर ल्वय् दुपिन्सं थ्व आसन विशेषज्ञया सल्लाह कयाः जक यायेमाः।
* प्वाः वा जं क्वँय्या अप्रेसन जूगु दुसा थ्व आसन मयानादिसँ।
* गर्भावस्थाया ईलय् मिसातयेसं थ्व आसन याये मज्यू।

## स्वापू
* योग
* आसन
* उसाँय्

## लिधंसा
किङ्गम्यान, एरिजोना

**किङ्गम्यान** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २००६९ दु धाःसा थ्व थासे ८६०४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२०८४४९ उत्तर व देशान्तर ११४.०२५७३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ७७६१७०५९ वर्ग मिटर (२९.९६८११५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:एरिजोनायागु शहर
जठरे

**जठरे** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — मातुः प्रवेशो **जठरे** चितारोहणमेव च। 
* दसु — दधिष्वा **जठरे** सुतं सोममिन्द्र वरेण्यम्। 
* दसु — **जठरे** वाजिनीवसो। 
* दसु — आ सिञ्चस्व **जठरे** मध्व ऊर्मिं त्वं राजासि प्रदिवः सुतानाम्। 
* दसु — कनिक्रन्ति हरिरा सृज्यमानः सीदन्वनस्य **जठरे** पुनानः। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा
लेक हभासु सिटी, एरिजोना

**लेक हभासु सिटी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४१९३८ दु धाःसा थ्व थासे २३०१८ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४८९९६९ उत्तर व देशान्तर ११४.३०९०१९ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १११४७२६३१ वर्ग मिटर (४३.०३९८२५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ६८२९२ वर्ग मिटर (०.०२६३६८ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:एरिजोनायागु शहर
मराना, एरिजोना

**मराना** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३५५६ दु धाःसा थ्व थासे ५७०२ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.३८६५३९ उत्तर व देशान्तर १११.१२५४३७ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १८८१७७५५७ वर्ग मिटर (७२.६५५७६४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २३४३४७० वर्ग मिटर (०.९०४८१९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:एरिजोनायागु शहर
मेरेन्सी (एरिजोना)

**मेोरेन्सी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८७९ दु धाःसा थ्व थासे ७५४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.०४९८०४ उत्तर व देशान्तर १०९.३२७८५६ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २१०००४० वर्ग मिटर (०.८१०८३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:एरिजोनायागु शहर
नेपालभाषाया रकम्ये

**नेपालभाषाया रकम्ये**या न्ह्यलुवाः प्रेमध्वज प्रधानयात नालेछिं । प्रेमध्वज प्रधानं हालादीगु पिलिपिलि पिलि पिललिक्क पल्पसा त्वल धाःगु म्ये हे नेपालभाषाया न्हापांगु रक एण्ड रोल म्ये खः । थुगु म्ये नेपालभाषाया जक मखु नेपाःया हे न्हापांगु रक एण्ड रोल म्ये खः।

पुचः:नेपाल भाषा संगीत
राजमती

**राजमति** नेपाल भाषाया निगूगु संकिपा खः । नेपाल भाषाया न्हापांगु संकिपा सिलु थें हे थ्व संकिपा नं छपु लोकं व्हाःगु नेवाः म्येया लिधंसाय् दयेकूगु खः । 

राजमति संकिपाया धकिं बाखं दुर्गालाल श्रेष्ठ व रामशेखर नकःमिजुपिन्सं च्वयादीगु खः । थुगु संकिपाया निर्देशक नीर शाह खः।

पुचः:नेपाल भाषाया संकिपा
पार्कर स्ट्रिप, एरिजोना

**पार्कर स्ट्रिप** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३०२ दु धाःसा थ्व थासे ४९२५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.२२७८३७ उत्तर व देशान्तर ११४.१८२१७७ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १८३९९७२७ वर्ग मिटर (७.१०४१७५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३४१८३२५ वर्ग मिटर (१.३१९८२३ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
महिन्द्र मल्ल

**महिन्द्र मल्ल**यात नेपाल भाषाया आदिकवि कथं नालातःगु दु ।

पुचः:नेपाल भाषा साहित्य
सिद्धिदास महाजु

**सिद्धिदास महाजु** नेपालभाषाया महाकवि खः। सिद्धिदास महाजु नेपाल भाषा साहित्य इतिहासया पुर्नजागरण कालया चिनाखँमि खः। थ्वय् कलं ५० गू मल्याक नेपाल भाषाया कृति च्वयादीगु दु । नेपालभाषाय् आधुनिक कथं चिनाखँ च्वयेगु ज्या न्ह्याकादीम्ह मनू वय्‌कः हे खः। वय्‌कलं नेपालभाषाय् आधुनिक बाखंया विधा नं न्ह्याकानादिल। व‌य्‌कलं रामायण थेंन्यागु महाकाव्य नेपालभाषाय् हिलादिया साहित्यया हलिमय् नेपालभाषायात योगदान यानादिल ।

## व्यक्तिगत जीवनी
वय्‌कःया जन्म ने॰स॰ ९८७ यंलागाः दुतिया खुनु जुगु खः। वय्‌कःया अबु लक्ष्मीनारायण महाजु व मां हर्षलक्ष्मी महाजु खः। वय्‌कःया थाय्‌बाय्‌ क्वाछेँ ननि, केल त्वाः, येँ ख। वय्‌कःया तिरिमय्‌जु गंगादेवी/ हाकुनानी खः । वय्‌कः मदुगु तिथि ने॰स॰ १०५० कछलागा बालाचह्रे खुनु ख।

## कृति
वय्‌कलं च्वयादिगु सफूत थ्व कथं दु -

### पद्य
* महाकाव्य - सिद्धि रामायण (१०२६-३४)
* खण्डकाव्य - सत्यसति (१०३३), शिवपिनास (१०५०)
* कोषकाव्य - शुकरम्भा संवाद (१०३६), सनातन धर्म (१०३८), सप्तस्तुति (१०३८), सञ्चय (१०४५) आदि।
* मुक्तक काव्य - नेपालभाषा पत्रिका (प्र. १०४५), कालचक्र (प्र. १०४९) आदि।

### गद्य
* आत्मकथा - सिद्धिदास थःगु मिखाय्‌ (१०४० पाखे)
* बाखं - शिवविलास (१०४० पाखे)
* निबन्ध - सर्वबन्धु (१०४३, नेपाली नं)

### रचनात्मक कृति / साहित्योत्तर वाङ्मय
* छन्द शास्त्र - सूक्ष्म छन्द (१०४७), सरल छन्द बोध (१०३४)
* कामशास्त्र - सत्यमदन (१०४५)
* संचार - समाचार (१०४१)
* वाणिज्य - स्वदेशवस्त्र (१०४२)
* व्याकरण - सिद्धिव्याकरण (१०४६)
* विद्युत - विजुली (१०३६ अप्राप्त)
* ज्योतिष-मुहूर्त चिन्तामणि (१००१ पाखे अप्राप्त।)

*सज्जन हृदयाभरण
*सरल छन्द बोध व शूक्ष्म छन्द

## लिधंसा

पुचः:महाकवि
पुचः:ने॰स॰ ९८७य् बुगु
पुचः:यंलागा दुतियाय् बुगु
पुचः:ने॰स॰ १०५०य् मदुगु
पुचः:कछलागा बालाचह्रेय् मदुगु
पुचः:नेपालभाषा साहित्य
पुचः:नेपालभाषाया प्यंगः थां
अखेनातेन

right|thumb|150px|फारो अखेनातेन

फारो **अखेनातेन** (१३५१-१३३४ ईपू)प्राचीन  मिश्रयाम्ह जुजु ख। वेकलं मिश्रयागु प्राचीन धर्मयात प्रतिबन्धित यानादिल व अतेन नांयागु सूर्द्ययु चक्रिकायु उपासनायु आदेश बियादिल। वेकयात पाश्चात्य हलिमयागु दक्ले न्हापायाम्ह एकेश्वरवादी धका हनि। न्हापा वेकयागु नां *अमेनहोतेप ४* ख। तर न्हुगु धर्म पलिस्था धुंका पश्चात वेकलं थगु नां हिला अखेनातेन यानादिल।

left|300px|thumb|अखेनातेन व वेकयागु परिवार सूर्द्ययागु पूजा यानाच्वंगुनेफरतिति वेकयागु प्रथम कला ख। मित्तानी राजकुमारी तदुक्षिपा वेकयागु निगुम्ह लानी जुल। छगु विचाः थ्व दु कि वेकयागु धार्मिक परिवर्तन तदुक्षिपायु आगमयु भ्रमित ज्ञानय् आधारित दु। सुभाष काक कथं वेकयागु सूर्द्य स्तोत्र व ऋग्वेदयागु सूर्द्य सूक्त थाय् थासे उथें च्वं। 

अखेनातेनयु सुर्द्य स्तोत्र बाइबलयागु पूर्वविधान (Old Testament)य् १०४गु स्तोत्रयागु कथलं नं खने दु।

वेक मदे धुंका वेकयागु न्हुगु धर्मयात क्वत्येला येंकल। छुं विद्वानतेगु विचाय् मोसेस नं थ्व हे विचायात हाकनं थनेत स्वगु ख। 

thumb|340px|अखेनातेन , नेफरतिति व इमिगु मचा

## अखेनातेनयागु उत्तराधिकारी
वेकयागु राजयागु अन्तय् स्मेन्खरे जुजु जुल। वयागु छुं इले हे वेकयागु काय् तुतेनखामेन जुजु जुल।

## लिधंसा

* सुभाष काक का अखेनातेन लेख

## पिनेयागु स्वापूत
* "Finally a site on Akhenaten - forum and informaton"
* Akhenaten and the Hymn to the Aten
* "The City of Akhetaten
* A more detailed profile of Akhenaten
* A profile discussing his familial relations
* अखेनातेन का सूर्य स्तोत्र
* A Re-examination of the Long Coregency from the Tomb of Kheruef by Peter Dorman
* The Bible - Book of the Pharaohs
* "Moses and Akhenaten: The Secret History of Egypt at the Time of the Exodus"
स्याफफर्ड, एरिजोना

**स्याफफर्ड** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९२३२ दु धाःसा थ्व थासे ३७१८ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.८२३२६६ उत्तर व देशान्तर १०९.७१४६१३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २०५०५३७४ वर्ग मिटर (७.९१७१७ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ७६१५५ वर्ग मिटर (०.०२९४०४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
सेडोना, एरिजोना

**सेडोना** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०१९२ दु धाःसा थ्व थासे ५६८४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.८५९८९७ उत्तर व देशान्तर १११.७८९१९९ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ४८१७३११४ वर्ग मिटर (१८.५९९७४४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
स्नोफ्लेक, एरिजोना

**स्नोफ्लेक** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४४६० दु धाःसा थ्व थासे १५३६ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५१११८७ उत्तर व देशान्तर ११०.०८२९७४ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ७९७९०४५९ वर्ग मिटर (३०.८०७२७ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १३४९१९ वर्ग मिटर (०.०५२०९३ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
शहीद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्र

right|thumb|मूध्वखा
**शहीद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्र** नेपाःयागु येँय् अवस्थित छगु चिकित्सालय ख। थ्व चिकित्सालय नेपाःयागु छगु जक नुगः विषेशयागु चिकित्सालय ख। 
## नां
थ्व चिकित्सालय नेपाःयागु शहीद गंगालाल श्रेष्ठयागु नामे तगु ख।  

पुचः:नेपाःयागु चिकित्सालय
लानीपुखु

right|thumb|लानीपुखु

लानीपुखु (न्हुपुखु) येँ यागु छगु पुखु ख। थ्व पुखु दरबार हाइ स्कूलयागु पूर्वय्, त्रिचन्द्र कलेज व घण्टाघरयागु पश्चिमय्, रत्नपार्कयागु उत्तरय् व जमल, विशव्ज्योति हलयागु दक्षिणय् ला।

## इतिहास
थ्व पुखु जुजु प्रताप मल्लं थगु कला मदे धुंका थगु कलायागु लुमंतिय् देकादिगु धैगु किंवदन्ति दु। थ्व पुखुयागु दक्षिणे जुजु प्रताप मल्ल थगु काय्‌त नाप किसिय् गयादिगु मूर्ति नं दु। 

## पुखु
थ्व पुखुयागु दक्षिणे जुजु प्रताप मल्लयागु किसि गया च्वंगु मुर्ति दु, थ्व पुखुयागु दथुई छगु महाद्ययागु देगः नं दु। थ्व देगले किजा पुजा खुनु दाजुकिजा मदुपिं मिसात व तता कें मदुपिं मिजंत वैगु चलन दु। थ्व पुखु वेगु ज्या येँ महानगरपालिका नं याना च्वंगु दु। 

## स्वयादिसँ
*येँयागु पुखुतः
*नेपाःयागु ऐतिहासिक पुखुतः

पुचः:येँ
लुँहिति

right|thumb|येँयागु लुँहिति

लुँ नं देकातगु हितियात लुँहिति धाइ। नेपालमण्डलय् निगु लुँहिति लोकंह्वागु खने दु। व निगु लुँहिति ख-
*येँयागु लुँहिति
*यलयागु लुँहिति

## स्वयादिसँ
*हिति
*ल

पुचः:नेपालमण्डल
सन सिटी, एरिजोना

**सन सिटी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८३०९ दु धाःसा थ्व थासे २७७३१ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६१४२३८ उत्तर व देशान्तर ११२.२८१९२५ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ३७५९०३१५ वर्ग मिटर (१४.५१३७०२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २४४९५४ वर्ग मिटर (०.०९४५७७ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
दरबार हाइ स्कूल

right|thumb|दरबार हाइ स्कूलयागु बार्दली नं कागु दक्षिणपाखे यागु किपा

**दरबार हाइ स्कूल** नेपाःयागु दक्ले पुलांगु विद्यालय/ब्वंकुथि ख। थ्व ब्वंकुथि येँय् लानीपुखु न्ह्यने ला। न्हापा-न्हापा राणातेगु सन्तान व दरवारियातेसं जक्क ब्वनेदुगु थ्व ब्वंकुतिय् आ न्ह्यामेसियां नं ब्वने खं। थ्व ब्वंकुथि आ नेपाः सरकार नं चलेयानाच्वंगु दु। एस.एल.सी.य् नेपाल भाषा विषय कया ब्वंने दुगु नगण्य ब्वंकुथिय् थ्व नं छगु ख। थ्व ब्वंकुथिय् नेपाल भाषा मैजु चिनी हेरा शाक्यजुं ब्वंकादिया च्वंगु दु।

पुचः:नेपाःयागु ब्वंकुथि
अदोना, आर्कान्सः

**अदोना** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८७ दु धाःसा थ्व थासे ८२ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.०३९५५४ उत्तर व देशान्तर ९२.८९८७७२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २४४४५१३ वर्ग मिटर (०.९४३८३२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
अल्मा, आर्कान्सः

**अल्मा** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४१६० दु धाःसा थ्व थासे १६८८ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.४८८०१३ उत्तर व देशान्तर ९४.२२०७९६ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १२४५०६३६ वर्ग मिटर (४.८०७२१८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४७१३९४ वर्ग मिटर (०.१८२००६ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
१२ बजे

१२ बजे नेपालभाषाया न्हापांगु टेली संकिपा खः। नांजाःम्ह ख्यालःम्वः रामशेखरया ख्यालः १२ बजेया लिधंसाय् थुगु टेली संकिपा दयेकूगु खः। थुगु टेली संकियाया निर्देशक रामशेखर स्वयम् खः ।

थुगु संकिपाय् मह लगायत कृष्ण नापित, आशाकाजी थकू आदि ख्यालःम्वःपिन्सं म्हितातःगु दु ।

## स्वयादिसँ
* नेपालभाषाया संकिपा

पुचः:नेपालभाषाया संकिपा
एट्किन्स, आर्कान्सः

right|thumb
**एट्किन्स** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८७८ दु धाःसा थ्व थासे १२१० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२४३४८५ उत्तर व देशान्तर ९२.९३८२१२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १५८६६०७२ वर्ग मिटर (६.१२५९२५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ८९९१ वर्ग मिटर (०.००३४७१ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
वेमुल

**वेमुल**, आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु मंडल ख।
 
## गां
*चागलेरु
*चिंतलजूटूरु
*गॊल्ललगूडूरु
*गॊंदिपल्लॆ
*मीदिपॆंट्ल
*नल्लचॆरुवुपल्लॆ
*पॆद्दजूटूरु
*पॆंड्लूरु
*पेर्नपाडु
*वी.कॊत्तपल्लॆ
*वेल्पुल
*वेमुल
 

पुचः:आन्ध्र प्रदेश
बेल्ला भिस्ता, आर्कान्सः

**बेल्ला भिस्ता** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६५८२ दु धाःसा थ्व थासे ८८५४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.४६३८५ उत्तर व देशान्तर ९४.२७०९७४ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १६९८५८०४९ वर्ग मिटर (६५.५८२५६२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २०५०७९० वर्ग मिटर (०.७९१८१४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
धर्मानन्द धर्माचार्य

**धर्मादित्य धर्माचार्य** नेपालभाषाया न्हापांम्ह पत्रकार खः । वय्‌कः नेपालभाषाया उत्थानय् जानादीम्ह पुनर्जागरण कालया छम्ह महारथि खः। 

धर्मादित्यया खास नां **जगतमान वैद्य** खः। उच्च शिक्षाया लागि कलकत्ताय् झायेवं अन बुद्ध धर्मया अध्ययन लिपा वय्‌कलं थःगु नां धर्मादित्य धकाः छुनादिल ।
 
कलकत्ता विश्वविद्यालय दुने बंगाली, हिन्दी आदि भाषायात मान्यता बियाः ब्वंकगु ज्या यायेवं नेपालभाषायात नं मान्यता बिइमाल धकाः छथ्वः विद्यार्थीत डेलिगेशन वन । लिपा नेपाली भाषायात तकं मान्यता बिल तर नेपालभाषाया पाठ्य सफू मदु धकाः नेपालभाषायात मान्यता मबिइवं थुगु खं मर्माहित जूम्ह धर्मादित्यं नेपालभाषाया मान्यता बिइकेगु लागि सफू पिकायेगु अठोट यानादिल । थ्व हे झ्वलय् बुद्धधर्म नांया नेपालभाषा पत्रिका दकलय् न्हापां पिथनादिल । थुगु बुद्ध धर्म पत्रिका हे नेपालभाषाया न्हापांगु पत्रिका खः।

पुचः:नेपालभाषा साहित्यकार
हिकरी रिज, आर्कान्सः

**हिकरी रिज** संयुक्त राज्य अमेरिकाया आर्कान्सः राज्यया छगु सिटी ख।

## जनसंख्या
सन् २०००या तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या ३८४ दु व थ्व थासय् १६५ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहर अक्षांश ३५.४००७२९ उत्तर व देशान्तर ९०.९९४९७४ पश्चिमय् अवस्थित दु ()। थ्व थासय् १६५८५९८ वर्ग मिटर (०.६४०३८८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
जन्तवः

**जन्तवः** छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः  खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या

थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
* दसु — नाझाभङ्गं करिष्यन्ति भवतां **जन्तवः** क्कचित्। 
* दसु — त्वां चित्रश्रवस्तम हवन्ते विक्षु **जन्तवः**। 
* दसु — मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च ग्मश्चापां च **जन्तवः**। 
* दसु — अर्हन्तश्चिद्यमिन्धते संजनयन्ति **जन्तवः**। 
* दसु — यथा भूमिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति **जन्तवः**। 

## मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु 
*नेपाल भाषा : 
*पालि : 
*हिन्दी : 
*खेँ भाषा : 
*बांग्ला भाषा : 
*मराठी भाषा : 
*भोजपुरी भाषा : 
*उडिया भाषा : 
*गुजराती भाषा : 
*मणिपुरी भाषा : 
*रोमानी भाषा : 
*पञ्जाबी भाषा : 
*आसामी भाषा : 
*मैथिली भाषा : 
*द्रविड भाषात : 
*मेमेगु भाषा: 

## स्वया दिसँ
*संस्कृत

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू

## लिधंसा
जल

**जल** धागु धार्मिक ज्याय् छ्येलिगु ल ख। थाय् व परिस्थिति कथं थन्यागु लखं मो ल्हुइगु, त्वनिगु आदि ज्या यायेज्यु। अप्व कथं जल देकेयात साधारण ल छ्येलिगु जुसां गब्लें गब्लें थुकिलि अय्‌ला नं ल्वाकछ्यायेगु या।  

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। संस्कृतय् ल यात हे जल धाइ। लिपा धार्मिक ज्या यायेबिले संस्कृतयागु अप्व छ्येलेज्या जुगुलिं थ्व भाय्‌य् "ल" थुइकिगु खँग्व नं लिपा धार्मिक ल यागु रुप का वन। अतः, थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथं छ्येलेज्या जुल। 
## स्वया दिसँ
*संस्कृत
*धर्म

## पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू 

पुचः:धर्म

## छ्येलेज्या
* दसु — ३९] इति पूर्वसवर्णादेशः (आपः) **जल**ानि (अग्रेगुवः) अग्रे समुद्रेऽन्तरिक्षे गच्छन्तीति ताः (अग्रेपुवः) प्रथमां पृथिवीस्थसोमौषधिं सेविकाः (अग्रे) पुरःसरत्वे क्रियासम्बन्धे (इमम्) प्रत्यक्षम् (अद्य) अस्मिन्नहनि (यज्ञम्) पूर्वोक्तम् (नयत) प्रापयत (अग्रे) (यज्ञपतिम्) यज्ञस्यानुष्ठातारं स्वामिनम् (सुधातुम्) शोभना धातवः शरीरस्था मन-आदयः सुवर्णादयो वा यस्य तम् (यज्ञपतिम्) यज्ञस्य कामयितारम् (देवयुवम्) देवान् विदुषो दिव्यगुणान् वा यौति प्राप्नोति प्रापयतीति वा तम्। 
* दसु — अग्निना छिन्नाः पृथक् पृथक् परमाणवो भूत्वा वायौ विहरन्ति ते शुद्धा भवन्ति यथा यज्ञानुष्ठानेन वायु**जल**ानामुत्तमे शुद्धिपुष्टी जायेते। 
* दसु — न तथाऽन्येन भवितुमर्हतः तस्माद् होमक्रियाशुद्धैर्वाय्वग्नि**जल**ादिभिः शिल्पविद्यया यानानि साधयित्वा कामनासिद्धिं कुर्य्युः कारयेयुश्च या आपोऽस्मात् स्थानादुत्थाय समुद्रमन्तरिक्षं गच्छन्ति ततः पुनः पृथिव्यादिपदार्थानागच्छन्ति। 
* दसु — **पदार्थः—** हे विद्वान् लोगो! तुम जैसे (सवितुः) परमेश्वर के (प्रसवे) उत्पन्न किये हुस इस संसार में (अच्छिद्रेण) निर्दोष और (पवित्रेण) पवित्र करने का हेतु जो (सूर्य्यस्य) सूर्य्य की (रश्मिभिः) किरण हैं, उन से (वैष्णव्यौ) यज्ञसम्बन्धी प्राण और अपान की गति तथा (पवित्रे) पदार्थों के भी पवित्र करने में हेतु (स्थः) हों और जैसे उक्त सूर्य्य की किरणों से (अग्रेगुवः) आगे समुद्र वा अन्तरिक्ष में चलनेवाले (अग्रेपुवः) प्रथम पृथिवी में रहने वाली सोम ओषधि के सेवन तथा (देवीः) दिव्यगुणयुक्त (वः) वह (आपः) **जल** पवित्र हों, वैसे (नयत) पवित्र पदार्थों का होम अग्नि में करो, वैसे ही मैं भी (अद्य) आज के दिन (इमम्) इस (यज्ञम्) पूर्वोक्त क्रियासम्बन्धी यज्ञ को प्राप्त करके (अग्रे) जो प्रथम (सुधातुम्) श्रेष्ठ मन आदि इन्द्रिय और सुवर्ण आदि धन वाला (यज्ञपतिम्) यज्ञ का नियम से पालक तथा (देवयुवम्) विद्वान् और श्रेष्ठ गुणों को प्राप्त होने वा उनका प्राप्त कराने (यज्ञपतिम्) यज्ञ की इच्छा करने वाला मनुष्य है, उसको (उत्पुनामि) पवित्र करता हूँ। 
* दसु — जो पदार्थ संयोग से विकार को प्राप्त होते हैं, वे अग्नि के निमित्त से अतिसूक्ष्म परमाणुरूप होकर वायु के बीच रहा करते हैं और कुछ शुद्ध भी हो जाते हैं, परन्तु जैसी यज्ञ के अनुष्ठान से वायु और वृष्टि, **जल** की उत्तम शुद्धि और पुष्टि होती है, वैसी दूसरे उपाय से कभी नहीं हो सकती इससे विद्वानों को चाहिये कि होमक्रिया से शुद्ध किये वायु, अग्नि, **जल** आदि पदार्थ वा शिल्पविद्या से अच्छी-अच्छी सवारी बना के अनेक प्रकार के लाभ उठावें अर्थात् अपनी मनोकामना सिद्ध करके औरों की भी कामनासिद्धि करें। 

## लिधंसा
ओबुलापुरं (अनंतपुर)

**ओबुलापुरं** भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु  अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।

थ्व थाय् डी.हिर्चल् मण्डलय् ला।

## भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला ।थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेयागु स्वापूत
*अनन्तपुरयागु वेबथाय्
*आन्ध्रप्रदेश सरकारयागु वेबथाय्
ज्वः

**ज्वः** छगू मानसिक अवस्था ख। साधारन कथं धायेगु खःसा थ्व न्ह्यः मदूगु अवस्था ख। ज्वः अवस्थाय् दया च्वम्ह प्राणीयात ज्वलं च्वंगु धाइ। थ्व अवस्थाय् मश्तिष्कय् गुणत दसु सब्जेक्टिभिटी, सेल्फ-अवेरनेस, सेन्तिएन्स, सेपिएन्स, व थः व थगु वातावरणयात अनुभूत यायेफैगु क्षमता दै। मश्तिष्कया सिद्धान्त, साइकोलोजी, स्नायुविज्ञान, व कग्नितिभ विज्ञानय् यक्व शोधया विषय ख।

## स्वयादिसँ
*दनासु
*न्ह्यः

पुचः:मनुया अवस्था
पुचः:जीवशास्त्र
जातक

**जातक** बुद्ध धर्मया ग्रन्थ तिपितकया सुत्तपितकया खुद्दकनिकायया छगू वग्ग ख। थ्व वग्गय्  भगवान बुद्धया न्हापाया जीवनत नाप स्वापू दुगु बाखँत मुनातःगु दु।  

## विभाजन
जातकपालियात थ्व कथं बायातःगु दु-
### जातकपाळि-१
थ्व वग्गया दुने क्वसं च्वयातःगु निपातत ला-
* एककनिपातो
* दुकनिपातो
* तिकनिपातो
* चतुक्कनिपातो
* पञ्चकनिपातो
* छक्कनिपातो
* सत्तकनिपातो
* अट्ठकनिपातो
* नवकनिपातो
* दसकनिपातो
* एकादसकनिपातो
* द्वादसकनिपातो
* तेरसकनिपातो
* पकिण्णकनिपातो
* वीसतिनिपातो
* तिंसनिपातो
### जातकपाळि-२
थ्व वग्गया दुने क्वसं च्वयातःगु निपातत ला-
* चत्तालीसनिपातो
* पण्णासनिपातो
* सट्ठिनिपातो
* सत्ततिनिपातो
* असीतिनिपातो
* महानिपातो

## स्वयादिसँ
* बुद्ध धर्म
* त्रिपिटक
जातियता

**जातियता**, **जातीयता** बाय् **जातीय पुचः** धइगु थःत मेमेगु पुचः स्वया अलग याइगु अनुभूत साझा गुणया आधारय् थः-थः म्हसीका याइपिं मनूतय्गु पुचः खः। थथे दइगु थीथी गुण वा विशेषताय् छगू मंका भाषा, तजिलजि, वंशज, परम्परा, समाज, धर्म , इतिहास, वा सामाजिक व्यवहार आदि मू गुण ख। जातीयताय् आधारित राष्ट्रवादयात जातीय राष्ट्रवाद धाइगु या।

जातीयतायात वंशानुगत बाय् सामाजिक रुपं लादे यानातःगु निर्माणया रुपय् थुइकेछिं। जातीय सदस्यता छगू मंका सांस्कृतिक सम्पदा, वंश, उत्पत्ति मिथक, इतिहास, मातृभूमि, भाय्, बोली, धर्म, पौराणिक कथा, लोककथा, संस्कार, नसाज्वलं, वसः पुनेगु पहः, कला, वा भौतिक रुप आदि तत्त्वं प्रभावित याइ। जातीय पुचःतयेसं पुचः म्हसीकाया आधारय् आनुवंशिक वंशया संकीर्ण वा व्यापक साझा गुण ल्ययेफु।

## खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
### उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
### छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु। 

## थीथी प्रकार

जातीय दुजःपिनिगु परिभाषा कथं थीथी प्रकारया जातीयता दयेफु। थुकिया छुं दसुत थ्व कथं दु:
* जातीय-भाषिक (Ethno-linguistic) पुचः, मंका भासा, भाषिका (व सम्भवतः लिपि)य् आधारित जातीयता – दसु: फ्रेञ्च कनेदियनत
* जातीय-राष्ट्रिय (Ethno-national) पुचः, मंका राजनीतिक वा राष्ट्रिय पहिचानया भावनाय् आधारित पुचः  – दसु: अस्त्रियामि
* जातीय-वर्ण (Ethno-racial) पुचः, म्हया रुप (फेनोटाइप)या आधारय् मंका भौतिक रुपय् आधारित पुचः– दसु : अफ्रिकन अमेरिकन
* जातीय-क्षेत्रीय (Ethno-regional) पुचः, सापेक्षिक भौगोलिक क्षेत्रय् उत्पन्न जुइगु छगू विशिष्ट स्थानीय भावनाय् आधारित पुचः – दसु: न्यूजिल्याण्डया दक्षिण टापुवासी
* जातीय-धार्मिक (Ethno-religious) पुचः, छगू ​​विशेष धर्म, सम्प्रदाय वा सम्प्रदायलिसे साझा सम्बद्धताय् आधारित पुचः – दसु: मोर्मन, सिख
* जातीय-सांस्कृतिक (Ethno-cultural), मंका संस्कृति वा परम्पराय् आधारित पुचः, आपालं जातीयताया मेमेगु रुपलिसे ल्वाकजायेफु।

जातीयताया यक्व मामलाय्, छगू ​​स्वया अप्व पक्ष मिस्रित जुइ: दसुया निंतिं, आर्मेनियन जातीयतायात आर्मेनियन देय्या नागरिकता, आर्मेनियन सम्पदा, आर्मेनियन भाय् छ्येलेज्या , वा आर्मेनियन एपोस्टलिक चर्चया सदस्यतां परिभाषित यायेछिं।

## स्वया दिसँ
*समाज

## लिधंसा

पुचः:समाज
जाः

**जाः** धागु खँग्व नं क्वे बियातगु अर्थ बी फु-
*न्या लाय्‌गु जाः
*इन्टरनेट जाः
* लिङ्ग जाः
केइजर, आर्कान्सः

**केइजर** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८०८ दु धाःसा थ्व थासे ३३४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.६७४४११ उत्तर व देशान्तर ९०.०९६०८४ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ९३४५३४ वर्ग मिटर (०.३६०८२६ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
लेक ह्यामिलटन, आर्कान्सः

**लेक ह्यामिलटन** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६०९ दु धाःसा थ्व थासे ११८१ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४२८१०१ उत्तर व देशान्तर ९३.०८८०३५ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ५११९०९१ वर्ग मिटर (१.९७६४९२ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४९५३५७६ वर्ग मिटर (१.९१२५८६ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
लीड हिल, आर्कान्सः

**लीड हिल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८७ दु धाःसा थ्व थासे १४४ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.४१४८१५ उत्तर व देशान्तर ९२.९०६९०७ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १२२८१८१ वर्ग मिटर (०.४७४२०३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १७०४९८ वर्ग मिटर (०.०६५८३ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
लितल रक, आर्कान्सः

**लिटल रक** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८३१३३ दु धाःसा थ्व थासे ८४७९३ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.७३६००९ उत्तर व देशान्तर ९२.३३११२२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ३००९६५०९४ वर्ग मिटर (११६.२०३२७७ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १५८११४२ वर्ग मिटर (०.६१०४८२ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
शंकरबंड (अनंतपुर)

**शंकरबंड** भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु  अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।

थ्व थाय् गुंतकल्लु मण्डलय् ला।

## भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला ।थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेयागु स्वापूत
*अनन्तपुरयागु वेबथाय्
*आन्ध्रप्रदेश सरकारयागु वेबथाय्
टल, आर्कान्सः

**टल** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५८ दु धाःसा थ्व थासे १६७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४४६४०५ उत्तर व देशान्तर ९२.५८१५१८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ८८६२२०० वर्ग मिटर (३.४२१७१५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३६८६६ वर्ग मिटर (०.०१४२३४ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
एडेलान्तो, क्यालिफोर्निया

**एडेलान्तो** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८१३० दु धाःसा थ्व थासे ५५४७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५७५९९ उत्तर व देशान्तर ११७.४३२७१३ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १३८६२५८१७ वर्ग मिटर (५३.५२३७२९ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४५८४१ वर्ग मिटर (०.०१७६९९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
एलामो, क्यालिफोर्निया

**एलामो** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५६२६ दु धाःसा थ्व थासे ५४९७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.८५८९८८ उत्तर व देशान्तर १२२.०३२७२२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ५३२८५४१८ वर्ग मिटर (२०.५७३६१६ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ८४२१ वर्ग मिटर (०.००३२५१ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
एनाहाइम, क्यालिफोर्निया

**एनाहेइम** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२८०१४ दु धाःसा थ्व थासे ९९७१९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८३६१६५ उत्तर व देशान्तर ११७.८८९७६९ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १२६७६०२०४ वर्ग मिटर (४८.९४२३९ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३९०४०४३ वर्ग मिटर (१.५०७३५९ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
एप्पल भ्याली, क्यालिफोर्निया

**एप्पल भ्याली** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४२३९ दु धाःसा थ्व थासे २०१६३ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५११४८६ उत्तर व देशान्तर ११७.२१२०१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १८९९२९५८१ वर्ग मिटर (७३.३३२२२४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ७५७२१४ वर्ग मिटर (०.२९२३६२ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
अउबेरी, क्यालिफोर्निया

**अउबेरी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०५३ दु धाःसा थ्व थासे ७९१ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.०७७७५४ उत्तर व देशान्तर ११९.४९४५९१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ४९५९५३५४ वर्ग मिटर (१९.१४८८७४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १७३९०० वर्ग मिटर (०.०६७१४३ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
बेकर्सफिल्द, क्यालिफोर्निया

**बेकर्सफिल्ड** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४७०५७ दु धाःसा थ्व थासे ८८२६२ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.३५७२७६ उत्तर व देशान्तर ११९.०३१६६१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २९२९२४३३७ वर्ग मिटर (११३.०९८७२४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३३६६८८७ वर्ग मिटर (१.२९९९६२ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
ब्रेया, क्यालिफोर्निया

**ब्रेया** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५४१० दु धाःसा थ्व थासे १३३२७ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९२३३३९ उत्तर व देशान्तर ११७.८८८९२४ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २७३१०१८२ वर्ग मिटर (१०.५४४५२१ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १९८६६ वर्ग मिटर (०.००७६७ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
तोपुदुर्ति (अनंतपुर)

**तोपुदुर्ति** भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु  अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।

थ्व थाय् आत्मकूरु मण्डलय् ला।

## भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला ।थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा


## पिनेयागु स्वापूत
*अनन्तपुरयागु वेबथाय्
*आन्ध्रप्रदेश सरकारयागु वेबथाय्
बुयना पार्क, क्यालिफोर्निया

**ब्युयना पार्क** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७८२८२ दु धाःसा थ्व थासे २३८२६ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८५६२१४ उत्तर व देशान्तर ११८.००४१६९ पश्चिम खः ()। थ्व थासे २७३८७०३८ वर्ग मिटर (१०.५७४१९५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा १६२१४७ वर्ग मिटर (०.०६२६०५ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
बर्लिङ्गेम, क्यालिफोर्निया

**बर्लिङ्गेम** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८१५८ दु धाःसा थ्व थासे १२८६९ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.५८३२३५ उत्तर व देशान्तर १२२.३६३६९१ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ११२२६४१६ वर्ग मिटर (४.३३४५४४ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ४३९३६८४ वर्ग मिटर (१.६९६४११ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
बार्नी, क्यालिफोर्निया

**बार्नी** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२१७ दु धाःसा थ्व थासे १४२० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.८८०६५५ उत्तर व देशान्तर १२१.६६६७५ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १३३८७२६० वर्ग मिटर (५.१६८८५ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
कब, क्यालिफोर्निया

**कब** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६३८ दु धाःसा थ्व थासे ९४० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.८३५१४६ उत्तर व देशान्तर १२२.७२२३४८ पश्चिम खः ()। थ्व थासे १२६८३३४८ वर्ग मिटर (४.८९७०६८ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा २११९८ वर्ग मिटर (०.००८१८५ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा
कोर्ते मदेरा, क्यालिफोर्निया

**कोर्ते मदेरा** संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु टाउन खः।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९१०० दु धाःसा थ्व थासे ३८५० खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९२४०७५ उत्तर व देशान्तर १२२.५१६९४२ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ८२०२७९६ वर्ग मिटर (३.१६७११७ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ३२१९०५७ वर्ग मिटर (१.२४२८८५ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
फुलरटन, क्यालिफोर्निया

**फुलरटन** संयुक्त राज्य अमेरिकाया क्यालिफोर्निया राज्यया अरेञ्ज काउन्तिया छगु सिटी खः। फुलरटनय् यक्वं मू ब्वनेकुथित दु। थुकिलि क्याल स्टेट फुलर्टन, होप इन्टरनेशनल युनिभर्सिटी, मार्शल बी केचम युनिभर्सिटी, व फुलर्टन कलेज (क्यालिफोर्नियाया दकलय् पुलांगु व नांजाःगु जुनियर कलेजय् छगू) ला।

मूल रुपं फुलरटन छगू बुंज्या समुदाय खः। १९००या दशकया सुरुइ डाउनटाउन शहरी क्षेत्रय् विकशित जुल। आपालं छेँ सन् १९२० या दशकया खः, गुगु ग्रेट डिप्रेसनया शुरुवात जूगु शेयर बजारया दुर्घटनाया ठीक न्ह्यःया खः। निक्वःगु विश्वयुद्ध धुंका थ्व नगर लस एन्जलसया उपनगर जुल। फुलरटनया जनसंख्या सन् २०१०या दशकय् चरम बिन्दुइ थ्यन व बुलुहुँ म्हो जुइगु शुरु जूगु दु।

फुलर्टन इलेक्ट्रिक गितारया जन्मभूमि ख, गुकियात दकलय् न्हापां फेन्डर म्युजिकल इन्स्ट्रुमेन्ट कर्पोरेशनं दयेकल।

मेमेगु थासय् इस्त कोस्तं पिनेया दकलय् तःधंगु ९/११ स्मारक व मुकेन्थालर आः प्रदर्शन कला व मेमेगु ज्याझ्वःया निंतिं छ्येलिगु छगू इस्टेट ला।

कायोते हिल्स शहरया उत्तरपाखे च्वंगु छगू चिधंगु गुंझ्वः खः । हाइकिङ व सल गयेगु लँपु उगु गुं जुयावनि।

## जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२६००३ दु धाःसा थ्व थासे ४४७७१ खा छें दु।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८७९९१४ उत्तर व देशान्तर ११७.९२८७४९ पश्चिम खः ()। थ्व थासे ५७४९६६५४ वर्ग मिटर (२२.१९९५८३ वर्ग माइल) जमिन दु धाःसा ७७०३२ वर्ग मिटर (०.०२९७४२ वर्ग माइल) ल दु।

## लिधंसा


पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर