open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नोभेम्बर २०

थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोया छन्हु ख। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक झाका थ्व कथं दु:

## मू झाका
### २०गु शताब्दी
* १९१० - मेक्सिकन क्रान्ति - फ्रांसिस्को मदेरोनं थःगु प्लान दि सान लुइस पोतोसी घोषणा यात। 
* १९१७ - प्रथम विश्व युद्ध-केम्ब्राइया ल्वापू - ल्वापूइ  ब्रिटिशब्रिटिश सेनां जर्मनीया भूभाग कब्जा यासां लिपा जर्मनीं भूभाग थःगु अधीनय् हयेफत।  
* १९१७ - युक्रेन गणतन्त्र जूगु। 
* १९२३ - जर्मनीनं थःगु अधिकृत तका पेपियेरमार्क रद्द याना रेंटेनमार्कयात न्हुगु ध्यबा दयेकल। 
* १९४० - हलिम हता २-हंगेरीनं, रोमेनिया व स्लोव्हेकियानाप ट्राइपार्टाइट प्याक्टय् हस्ताक्षर याना एक्सिस देय्या पहं लिउ वन।
* १९४३ - हलिम हता २-तरावाया ल्वापू।
* १९४७ - हलिम हता २-न्युरेम्बर्ग ट्रायल न्ह्यथन।
* १९४७ - बेलायतया भावी लानि एलिजाबेथ २ व फिलिप माउंटब्याटनया इहिपा।

## बूगु
* २७० - म्याक्सिमिनस, रोमन सम्राट।
* १७५० - टिपु सुलतान, मैसूरया जुजु।  
* १६०२ - अट्टो फोन गेरिक,जर्मन भौतिकशास्त्री। 
* १८४१ - विल्फ्रिड लरिये, क्यानाडाया ७म्ह प्रधानमन्त्री। 
* १८५१ - मार्गरिटा इटलीया लानि।

## मदूगु
* १९१० - लियो टल्सटोइ, रुसी साहित्यकार। 

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
डिसेम्बर २०

थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु   दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथं दु:

## मू घटनातः

### न्हापा न्हापा

### १९औं शताब्दी

### २०औं शताब्दी

### २१औं शताब्दी

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
डिसेम्बर २३

थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु   दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथं दु:

## मू घटनातः
### १६०० न्ह्यः
* ४८४ – एरियन भान्दाल राज्यं नाइसिन क्रिश्चियन धर्मया उत्पीडन बन्द यात। 
* ५५८ – क्लोथर १ फ्र्याङ्कया जुजु जुल।
* ५८३ – माया रानी योहल इक्'नलयात पालेन्केया शासक जूगु ।
* ९६२ – अरब–बैजन्टाइन युद्धया छगू भागया रुपय् अलेप्पोया कब्जा: भविष्यया सम्राट निसेफोरस फोकासया अधीनय् बैजन्टाइन सैनिकतेसं अलेप्पो शहरय् आक्रमण यात।
* १५९८ – अरौको युद्ध : चिलीया गभर्नर मार्टिन गार्सिया ओनेज डी लोयोला(Martín García Óñez de Loyola)यात पेलान्टारुया नेतृत्वय् मापुचेतय्सं कुरालाबाया युद्धय् स्यानाबिल ।

## जन्म
### १६०० न्ह्यः
* ९६८ – सोङया सम्राट जेन्जोङ , सोङ राजवंशया सम्राट (म. १०२२)
* ११७३ – लुइस प्रथम , ड्यूक अफ बभेरिया (मृत्यु १२३१)
* १५१३ – थोमस स्मिथ, अंग्रेजी विद्वान व कूटनीतिज्ञ (म. १५७७)
* १५२५ – जोन अल्बर्ट प्रथम , ड्यूक अफ मेक्लेनबर्ग (मृत्यु १५७६)
* १५७३ – जियोभानी बटिस्टा क्रेस्पी , इटालियन चित्रकार, मूर्तिकार व वास्तुकार (मृत्यु १६३२)
* १५८२ – सेभेरो बोनिनी , इटालियन अर्गनवादक व संगीतकार (म. १६६३)
* १५४४ – स्याक्सनीया एन्ना , मउरिसया छम्ह जक्क मचा व उत्तराधिकारी, स्याक्सनीया निर्वाचक (म. १५७७)
* १५९७ – मार्टिन ओपित्ज , जर्मन चिनाखँमि व संगीतकार (म. १६३९)

## मृत्यु
### १६०० न्ह्यः
* ४२३ – मिङ युआन दि , उत्तरी वेइया शासक (जन्म ३९२)
* ४८४ – हुनेरिक , भ्य्यान्दल जुजु ।
* ६६८ – बेथ कुस्तानया गेब्रियल , बिशप व सन्त (जन्म ५९४)
* ६७९ – डगोबर्ट द्वितीय , फ्रेन्किश जुजु (सम्भावित; जन्म ६५०)
* ७६१ – गौबाल्ड , फ्रेन्किश बिशप (जन्म ७००)
* ८८९ – सोलोमन द्वितीय , कन्स्टेन्सया बिशप
* ९१० – प्रेस्लाभया नौम , बुल्गेरियाली मिसनरी व विद्वान
* ९१८ – कोनराड प्रथम , पूर्वी फ्रान्सियाया जुजु (जन्म ८९०)
* ९४० – अर-राडी , अब्बासिद खलिफा (ब. ९०९)
* ११७२ – उगो भेन्टिमिग्लिया , इटालियन कार्डिनल
* ११९३ – थोरलक , आइसल्याण्डया संरक्षक सन्त (जन्म ११३३)
* १२३० – नाभारेया बेरेन्गेरिया , इंग्ल्याण्डया रानी (जन्म ११६५)
* १३०४ – ह्याब्सबर्गया माटिल्डा , बाभरियाया डचेस रिजेन्ट (जन्म १२५३)
* १३८३ – बोर्बनया बिट्रिस, बोहेमियाया रानी (जन्म १३२०)
* १३८४ - थोमस प्रेल्जुबोभिच , एपिरसया शासक
* १३९२ – क्यास्टाइलया इसाबेला , योर्कया डचेस (जन्म १३५५)
* १५५६ – निकोलस उडाल , अंग्रेजी पादरी, नाटककार, व शिक्षाविद् (जन्म १५०४)
* १५७२ – जोहान सिल्भान , जर्मन धर्मशास्त्री (मृत्युदण्ड; जन्म तिथि अज्ञात)।
* १५७५ – अकियामा नोबुतोमो , जापानी सामुराई (जन्म १५३१)
* १५८८ – हेनरी प्रथम , ड्यूक अफ गुइज (जन्म १५५०)

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
डिसेम्बर २८

**डिसेम्बर २८** ग्रेगोरियन पात्रोकथं दँया ३६२गु (लीप दँय् ३६३गु) दिं ख। थ्व दिं धुंका दँय् ३न्हु ल्यं दइ। 

## मू झाका
* सन् १८९६- भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसया कोलकाता अधिवेशनय् दक्ले न्हापा बन्दे मातरम् हाःगु।
* सन् १९०८- मैसिना (इटली)इ भ्वक्याब्वया च्येद्व (८०,०००) स्वया अप्व मनु सीगु।
* सन् १९२६- इम्पिरियल एयरवेजनं भारत व इङ्गल्याण्डया दथुइ यात्री व डाक सेवा न्ह्यथंगु। 
* सन् १९२८- कलकत्ताय् भारतया न्हापांगु नवाइगु संकिपा मेलोडी अफ लभ पिथंगु।

## बूगु
* सन् १६३५ - इङ्गल्याण्डया राजकुमारी एलिजाबेथ
* सन् १९०३ - जन भोन न्युम्यान, हंगेरीया गणितज्ञ व वैज्ञानिक
* सन् १९२२- स्ट्यान ली, अमेरिकन कमिक्स निर्माता (मार्बल कमिक्स) 
* सन् १९३७ - रतन टाटा, भारतीय उद्योगपति
* सन् १९५२ - अरुण जेटली, भारतीय राजनेता
* सन् १९६९ - लिनुस टरवोल्ड्स, लिनक्सया कर्नलया रचायिता

## लिधंसा

## पिनेया स्वापू
* बीबीसीइ थ्व दिं

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
नोभेम्बर २९

**नोभेम्बर २९**  ग्रेगोरी पात्रो  अनुसार वर्षया 333गु (लीप दंय् 334 गु) दिँ ख। दंय् थ्व धुंका मेगु 32 न्हु ल्यं दनि।

## मू झका
* सन् १७५९- दिल्लीया बादशाह आलमगीर द्वितीयया हत्या
* सन् १७८२- ब्रिटेनं अमरीकी स्वतन्त्रतायात मान्यता बिल।
* सन् १८८९- बेंगलूरया लालबाग गार्डनय् 'ग्लास हाउस'या जग तःगु।
* सन् १९४८- तत्कालीन सोभियत संघनं पूर्वी बर्लिनय् पृथक सरकार दयेकल।
* सन् 1947- संयुक्त राष्ट्र संघया महासभां प्यालेस्टाइनया अरब व यहूदीतयेगु विभाजनय् मतदान यात। थुकिया फलस्वरूप इजरायलया पलिस्था जुल।
* सन् १९९०- अमेरीकी राष्ट्रपति जर्ज बुसं हताः पंकेत अमेरीकी-इराक बैठकया प्रस्ताव तयादिल।
* सन् १९९९- महाराष्ट्रया नारायणगांवय् हलिंया दकले तःधंगु मीटरवेब रेडियो टेलीस्कोप चाल।

## बूगु
* 
## मदूगु
* सन् १९०९- रोमेश चन्द्र दत्त, बंगाली  इतिहासकार 
* सन् 2011- इंदिरा गोस्वामी, असमियाया ज्ञानपीठ सिरपा त्यामि च्वमि।

## पिनेया स्वापू
* बीबीसीइ थौं

पुचः:नोभेम्बर
पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र

right|thumb|350px|नेपा:यागु विकास क्षेत्र
**** नेपा:या छगु विकास क्षेत्र खः। थ्व क्षेत्रय् लागु अञ्चल व जिल्ला थ्व कथं दु-
# मेची अञ्चल	
##ताप्लेजुङ जिल्ला  
##पाँचथर जिल्ला  
##इलाम जिल्ला
##झापा जिल्ला
#कोशी अञ्चल	
##सङ्खुवासभा जिल्ला
##तेरथुम जिल्ला
##धनकुटा जिल्ला  
##भोजपुर जिल्ला  
##मोरङ जिल्ला  
##सुनसरी जिल्ला
#सगरमाथा अञ्चल	
##सोलुखुम्बु जिल्ला  
##ओखलढुंगा जिल्ला  
##खोटाङ जिल्ला  
##उदयपुर जिल्ला  
##सिराहा जिल्ला  
##सप्तरी जिल्ला

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाः
मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र

थ्व नेपा:यागु छगु विकास क्षेत्र खः। थ्व क्षेत्रय् लागु अञ्चलत थु कथं दु-
*जनकपुर
*बागमती
*नारायणी
डिसेम्बर ३०

थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु   दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथं दु:

## मू झाका

## बूगु
* ३९ - टायटस, रोमन सम्राट।
* १६७३ - एहमेद ३, उसमान साम्राज्यया सम्राट। 
* १८६५ - रुड्यार्द किप्लिङ्ग, इंग्लिश च्वमि। मोगलीया बाखँ, कुमाऊंया म्यानइटर,जंगल बुक आदि च्वयादिम्ह। मुंबईइ बुगु।
* १८७९ - रमण महर्षी, भारतीय तत्त्वशास्त्री।
* १८८४ - हिदेकी तोजो, लिपांगु हलिम हताःया जापानी प्रधानमन्त्री।
* १८८७ - कनैयालाल माणेकलाल मुन्शी, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, शिक्षणतज्ञ, गुजराती साहित्यकार। 'भारतीय विद्याभवन'या पलिस्थामि।
* १९३५ - ओमार बॉन्गो, गाबोनया राष्ट्राध्यक्षज़्

## मगूगु
* १५९१ - पोप इनोसंट ९गु।
* १८९६ - होजे रिझाल, फिलिपिन्सया क्रांतिकारी।
* १९७१ - विक्रम साराभाई, भारतीय अंतरालशास्त्रज्ञ।
* १९७४ - शंकरराव देव, भारतीय राष्ट्रीय कॉंग्रेसया नेता व महात्मा गांधींया सहकारी।
* १९८६ - हॅरोल्ड मॅकमिलन, ब्रिटनया प्रधानमन्त्री।

पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र

right|thumb|350px|नेपा:यागु विकास क्षेत्र
थ्व नेपा:यागु छगु विकास क्षेत्र खः। थ्व क्षेत्रय् लागु अञ्चलत थु कथं दु-
* गण्डकी
* लुम्बिनी
* धवलागिरि

पुचः:नेपा:
मेची अञ्चल

मेची अञ्चल नेपालया पूर्वाञ्चल विकाशक्षेत्र अन्तर्गत दक्वासिवे  पूर्व लायगु अञ्चल ख । थ्व अञ्चललत ४ जिल्ला विभाजन यायगु दु । मेची नदीया नाँ सं यो अञ्चलया नामाकरण यायगु ख । थ्व अञ्चल पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लायगु अञ्चल ख  । थ्व अञ्चलया दक्षिण पाखे  भारतयागु  बिहार राज्य लायगु दु व  उत्तरपाखे  चीन यागु  तिब्बत क्षेत्र दु  ।

झापा थ्व नेपा:यागु छगु अञ्चल खः। थ्व अञ्चलय् लागु जिल्लातः थु कथं दु-

* ताप्लेजुङ 
* पाँचथर
* इलाम
* झापा

## स्वयादिसँ
मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र

थ्व नेपा:यागु छगु विकास क्षेत्र खः। थ्व क्षेत्रय् दूगु अञ्चलत थ्व कथं दु-
*राप्ती
*कर्णाली
*भेरी

थ्व विकास क्षेत्रया जिल्ला थ्व कथं दु-
* राप्ती अञ्चल	
** रुकुम जिल्ला  · रोल्पा जिल्ला  · सल्यान जिल्ला  · प्युठान जिल्ला  · दाङ जिल्ला
* कर्णाली अञ्चल	
** हुम्ला जिल्ला · जुम्ला जिल्ला · कालिकोट जिल्ला  · मुगू जिल्ला  · डोल्पा जिल्ला
* भेरी अञ्चल	
** जाजरकोट जिल्ला · दैलेख जिल्ला  · सुर्खेत जिल्ला  · बर्दिया जिल्ला  · बाँके जिल्ला

## स्वयादिसँ
* नेपाः
इटालियानो

**इटालियानो** (**, or *lingua italiana*) छगु रोमान्स भाषा ख। थ्व भाषा ल्याटिनयु अपभंश भाषा ख। थ्व भाय् इटालीयु राजभाय् ख।

## वर्गीकरण

इटालियन छगू रोमान्स भाषा ख। थ्व छगू भल्गर ल्याटिन (बोलचालया भाषा ल्याटिन)या वंशज ख। मानक इटालियन तस्कनय् आधारित दु, विशेष यानाः थुकिया फ्लोरेन्ताइन भाषिका। अथे जुया, थ्व छगू इतालो-दालमेसियन भाषा पुचःया भाय् ख, थ्व पुचलय् आपालं मेमेगु मध्य व दक्षिणी इटालियन भाषा व विलुप्त दाल्मेसियन दुथ्याः। अप्वः धया थें रोमान्स भासय् थें, इटालियन भासय् नं स्त्रेस बिस्कं खनेदु । 

*एथनोलोगया* कथं, इतालियनया ज्वः खँग्वः फ्रेन्च नाप ८९%, कातालान नाप ८७%, सार्दिनियन नाप ८५%, स्पेनिश नाप ८२%, पोर्चुगिज नाप ८२%, लादिन नाप ७८%, रोमानियन नाप ७७% दु।  स्रोत कथं थ्व अनुमान छुं भचा पायेफु। 

## दसु
इटालियन भासां छगू वाक्य:- Io sono in Italia. च्वय् च्वङ्गु वाक्य नेवा: भसां:- जि इटालिं ख:।

## किपा

Corsivo- come scriverlo a mano in italiano, schede didattiche con alcuni esempi di Paolo Villa (prima edizione commons wikimedia org)-Letters-characters in italics-cursive- how to write it by hand in Italian.pdf|इतालियन कर्सिभय् च्वयातःगु आखः
Idioma%20italiano.png|इतालियानो भाय् ल्हाइगु थाय्


## लिधंसा


### ग्रन्थधलः

* 

* 
* 



पुचः:भाषा
डच भाषा

**डच भाषा** (**) छगु जर्मनिक भाषा ख।

## लिपि
थ्व भाषा ल्याटिन लिपिय् च्वै।
पोर्चुगिज भाय्

]]

**पोर्चुगिज भाय्**  (, *língua portuguesa*) युरोपया आइबेरियन प्रायद्वीपं उत्पत्ति जूगु हिन्द-युरोपेली भाषा परिवारया छगू पश्चिमी रोमान्स भाषा ख। थ्व भाय् अंगोला , ब्राजिल , केप भर्दे , गिनी-बिसाउ , मोजाम्बिक , पोर्चुगल व साओ टोमे व प्रिन्सिपीया सरकारी भाय् ख व पूर्वी टिमोर, इक्वेटोरियल गिनी व मकाउय् सह-सरकारी भाय् ख। पोर्चुगिज भाषी मनु वा राष्ट्रयात लुसोफोन (lusófono)या नामं म्हसीकिगु या। उपनिवेशकालीन ईले विस्तारया लिच्वः कथं हलिमय् पोर्चुगिज भाषीतेगु बहुसांस्कृतिक उपस्थिति खनेदत। पोर्चुगिज आइबेरो-रोमान्स पुचःया छगू भाग ख। थ्व भाय् मध्यकालीन साम्राज्य ग्यालिसिया व काउन्टी अफ पोर्चुगलय् भल्गर ल्याटिनया थीथी भाषिकां विकास जुल। थ्व भासय् छुं केल्टिक सः दुथ्याःगु दु।

थ्यंमथ्यं २६ कोटी मातृभाषी व ३ कोटी ५० लखः निगूगु भाषा भाषी दुगु पोर्चुगिज भाय्या थ्यंमथ्यं ३० कोटी कुल भाषी दु। थ्व भाय् सामान्यतया प्यंगुगु-दकलय् अप्व ल्हाइगु मांभाय् ख व मांभाषीया ल्याखं हलिमय् स्वंगुगु दकलय् अप्व ल्हाइगु युरोपेली भाय् व हलिमय् निगुगु दकलय् अप्व ल्हाइगु रोमान्स भाय् ख। दक्षिण अमेरिकाय् दकलय् अप्व ल्हाइगु भाय् व दक्षिणी गोलार्धय् दकलय् अप्व ल्हाइगु भाय् निसें थ्व भाय् स्पेनिश भाय् धुंका ल्यातिन अमेरिकाय् निगूगु दकलय् अप्व ल्हाइगु भाय् नं ख। नापं, अफ्रिकाय् दकलय् अप्व ल्हाइगु १०गु भाय् मध्ये छगू व युरोपेली संघया छगू आधिकारिक भाय् निसें मर्कोसुल (Mercosul) , अमेरिकी राज्यया संगठन, पश्चिम अफ्रिकी राज्यया आर्थिक समुदाय, अफ्रिकी संघ आदि ​​अन्तर्राष्ट्रिय संगठनया छगू भाय् नं ख। सन् १९९७य् छगू व्यापक प्राज्ञिक अध्ययनं पोर्चुगिज भाय्यात हलिमया १०गु दकलय् प्रभावशाली भाय् मध्ये छगू कथं तःगु दु।

## स्वयादिसँ

* ब्राजिल
* पोर्चुगल
नेपाल स्काउट

**नेपाल स्काउट** नेपालयागु स्काउटिंग व गाइडिंग संस्था खः।
हलिमयागु गुंतः

हलिमय् विभिन्न पर्वत श्रृंखलातः दु गुकिगु आयु, निर्माण ऊंचाई इत्यादि यागु कथं यक्व विविधता दु ।

*एशिया - हिमालय, हिन्दूकुश
*अफ्रीका - एटलस
*उत्तरी अमेरिका - एंडिज
*दक्षिण अमेरिका - रक्की
*यूरोप - आल्प्स
बेलायतयागु प्रवासी हिन्दी च्वमि

**बेलायतयागु प्रवासी हिन्दी च्वमि** धागु बेलायतय् च्वंपिं हिन्दी भाय् यागु च्वमितः खः।
ज्वजलपा

300px|thumbnail|ज्वजलपा

**ज्वजलपा** नेपाल भाषाय् मनुयात सम्बोधन यायेत छ्येलिगु खंग्व खः।

पुचः:नेपालभाषा
तमिलनाडुया जिल्ला

thumb|255px|तमिलनाडूया जिल्ला
तमिलनाडुया ३२ जिल्ला मानकिपाया ल्या कथं थन बियातःगु दु-

## स्वयादिसँ
* तमिलनाडु
* तमिलनाडुया तालुकातेगु धलः
भारतया खुसितेगु धलः

* गंगा खुसि 
* यमुना खुसि 
* ब्रम्हपुत्र खुसि 
* बेतवा खुसि 
* नर्मदा खुसि 
* गोदावरी खुसि 
* कावेरी खुसि 
* गंडक खुसि 
* कोशी खुसि 
* बागमती खुसि 
* सरयू खुसि 
* रावी खुसि 
* व्यास खुसि 
* सतलज खुसि 
* खडकई खुसि 
* सुवर्णरेखा खुसि 
* क्षिप्रा खुसि 
* हुगली खुसि 
* सोन खुसि 
* दामोदर खुसि 
* केन खुसि   

## स्वयादिसँ
* भारत
उषा वर्मा

**** छम्ह प्रवासी बेलायती हिन्दी च्वमि खः।
मध्यप्रदेशया जिल्लातयेगु धलः

भारतया मध्यप्रदेश १०गु विभागय् विभक्त दु । थ्व विभागतयेगु दुने यक्व जिल्ला दु। सकल मध्यप्रदेशय् ५० जिल्ला दु ।

## विभाग

## जिल्ला

## तालुका
मध्यप्रदेशया जिल्लातेत **तालुका**(तहसील)य् बायातःगु दु। थ्व राज्यया जिल्लातेगु तहसील थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* मध्यप्रदेश

पुचः:भारतया जिल्ला
पुचः:मध्यप्रदेशया जिल्ला
हिमाचल प्रदेशया जिल्लातेगु धलः

300px|left



हिमाचल प्रदेशया जिल्लातेगु धलः 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* हिमाचल प्रदेश
सँदेय्

**सँदेय्** चीनया छगू स्वशाषित क्षेत्र ख|

## प्रशासनिक बायेज्या




## स्वयादिसँ
*चीन

पुचः:चीन
लगे रहो मुन्नाभाई

**लगे रहो मुन्नाभाई** छगु हिन्दी संकिपायागु नां खः। हिन्दी संकिपायागु इतिहासे थ्व छगु तसकं सफल व नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा गान्धीवाद यागु न्हुगु रुप गान्धीगिरीय् आधारित दु। थ्व संकिपा मुन्ना भाई एम् बी बी एस् यागु निगुगु अंश खः। 
## बाखं
## स्वया दिसँ
*हिन्दी संकिपा
झापा जिल्ला

**झापा जिल्ला** नेपाःया पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रया मेची अञ्चलया छगू जिल्ला ख।

## जिल्लाया गां व नगर

थ्व जिल्लाया गाविस व नगर थ्व कथं दु-
* अनरमणि
* अर्जुनधारा
* बाहुनदान्गी
* बलुबारी
* भद्रपुर नगरपालिका
* बुधबारे
* चकचकी
* चन्द्रगढी
* चारपाने
* दमक
* दांगीकारी
* धाइजन
* दुवागढी
* गरमानी
* गौरदह
* गौरीगञ्ग
* घैलाडुब्बा
* घेराबारी
* गोल्धाप
* हल्दीबारी
* जल्थल
* जुरोपनी
* ज्यामिरगढी
* केचना
* खजुरगच्छी
* खुदुनाबारी
* कोरोबारी
* कुमारखोड
* लखनपुर, झापा जिल्ला
* महाभार
* महारानीझोडा
* महेशपुर
* मेचीनगर नगरपालिका
* पाथमरी
* पथरिया
* पृथ्वीनगर
* शनिश्चरे
* सतासिधाम
* शान्तिनगर
* शरणमती
* शिवगञ्ज
* सुरुंगा
* तगन्दुब्बा
* टोप्गच्छी

## स्वयादिसँ
* नेपाः

## लिधंसा

पुचः:नेपाःया जिल्ला
इलाम जिल्ला

thumb|right|इलाम
**इलाम जिल्ला** नेपाःया पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रया छगु जिल्ला ख।

## भौगोलिक अवस्थिति
* अक्षांश उत्तरी २६.४०" निसें उत्तरी २७.८" तक्क
* देशान्तरः पूर्वी ८७.४०" निसें पूर्वी ८७.१०" तक्क
* उचाई:- समुन्द्री सतहबाट ३०० मिटर देखि ३६३७ मिटर सम्म
* सिमाना:- पूर्व भारतया पश्चिम बङ्गाल राज्यया दार्जिलिङ्ग जिल्ला, पश्चिम मोरङ व पाँचथर जिल्ला, उत्तर पाँचथर जिल्ला व दक्षिण झापा जिल्ला
* क्षेत्रफल:- १७०३ वर्ग किलोमिटर
* अवस्थिति:- पहाड
* औसत लम्बाई:- पूर्व-पश्चिम ५० किलोमीटर
* अधिकतम लम्बाई:- पूर्व-पश्चिम लम्बाई ५७ किलोमीटर
* औसत चौडाई:- उत्तर-दक्षिण ३८ किलोमीटर
* अधिकतम चौडाई:- उत्तर-दक्षिण ४५.८ किलोमीटर

## गां

थ्व जिल्लाय् इलाम नगरपालिका दु। नापं, जिल्लाया गां थ्व कथं दु-
* आमाचोक
* बाँझो
* बरबोट
* चमैता
* चिसापानी
* चुलाचुली
* दानाबारी
* धुसेनी
* इभाङग
* एकतप्पा
* इरौटार
* गजुरामुखी
* गोदक
* गोर्खे
* इलाम नगरपालिका
* जमुना
* जीतपुर
* जिर्मले
* जोगमाई
* कन्याम
* कोल्बुङग
* लक्ष्मीपुर
* लुम्दे
* माबु
* महमाई
* माईमझुवा
* माईपोखरी
* मंगलबारे
* नामसालिङग
* नयाँबजार
* पञ्चकन्या गाविस, इलाम जिल्ला
* पशुपति नगर
* फाकफोक
* फिक्कल बजार
* फूयतप्पा
* पुवामझुवा
* प्याङ
* साकफारा
* साँखेजुङग
* समालबुङग
* साङ्गरुम्बा
* शान्तिडाँडा
* शान्तिपुर
* श्रीअन्तु
* सिद्धिथुम्का
* सोपाक
* सोयाङग
* सुलुबुङग
* सुम्बेक

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
पाँचथर जिल्ला

**पाँचथर जिल्ला** नेपाःया मेची अञ्चलया छगू जिल्ला ख।

## प्रशासनिक विभाजन
थ्व जिल्लाया प्रशासनिक विभाजन थ्व कथं दु-
* आंग्ना
* आङसरङ
* आरुबोटे
* अमरपुर (१)
* भरपा
* चिलिङदिन
* चोक्मगु
* च्याङथापु
* दुर्दिम्बा
* एकतीन
* एम्बुड
* फलैचा
* हाङुम
* कुरुम्बा
* लिम्बा
* लुङरुपा
* लुवाम्फु
* मंगजबुङ
* मौवा
* मेमेङ
* नागी
* नांगीन
* नवामीडांडा
* ओलाने
* ओयाम
* पञ्चमी, पांचथर जिल्ला
* पौवा सर्ताप
* फाक्टेप
* फिदिम
* प्रङबुङ
* रानी गाउं
* रानीटार
* सरङ डांडा
* सिदिन
* सिवा
* सुमाङ
* स्यांग्रुम्बा
* थार्पु
* यंगनम
* यसोक

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाः
ताप्लेजुङ जिल्ला

**ताप्लेजुङ जिल्ला** नेपाःया पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रया मेची अञ्चलया छगू जिल्ला ख।

## गां व नगर

थ्व जिल्लाय् दूगु गां व नगर थ्व कथं दु-
* हाङदेव
* फूलबारी गा.वि.स.
* अम्बेगुडिन
* अंखोप
* चाक्सीबोटे
* चांजे
* ढुंगेसांघु
* दोखु
* दुम्म्रिसे
* एखाबु
* फुलबारी
* हाङखोला
* हाङपाङ
* कालीखोला
* खामलुङ
* खेजेनिम
* खेवाङ
* खोक्लिङ
* लेलेप
* लिम्बुदिन
* लिङटेप
* लिन्खिम
* लिवाङ
* ममांखे
* मेहेले
* नाल्बु
* नान्खोल्याङ
* निधुराडीं
* ओलाङ्चुङ गोला
* पापुङ
* पेदाङ
* फकुम्बा
* फवाखोला
* फुङलिङ
* फुरुम्बु
* सदेवा
* सांगु
* सन्थक्रा
* संवा
* सवादिन
* सवालखु
* सिकाइचा
* सिनाम
* सुरुमाखिम
* तापेथोक
* तेल्लोक
* थेचाम्बु
* थिङलाबु
* थुकिमा
* थुम्बेदिं
* तिरिङे
* यम्फुदिन

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाः
* मेची अञ्चल

पुचः:नेपाःया जिल्ला
कोशी अञ्चल

**कोशी अञ्चल** नेपालया पूर्वाञ्चल विकाशक्षेत्र लायगु अञ्चल ख। थव अञ्चल अन्तरग ६ जिल्ला लाई।

## नामाकरण
थ्व अञ्चलया नाम कोशी नदी नासं नामाकरण यायगु ख ।

## जिल्ला
*संखुवासभा
*भोजपुर
*तेह्रथुम
*धनकुटा
*सुनसरी
*मोरङ

पुचः:नेपा:यागु अञ्चल
मोरङ जिल्ला

**मोरङ जिल्ला** नेपाःया छगू जिल्ला ख।

## थाय्
थ्व जिल्लाया गाविस व नगर थ्व कथं दु-
* अमहीबरियती
* अमरदह
* अम्गछी
* बबिया बिर्ता
* बाहुनी
* बैजनाथपुर
* बनिगमा
* बारदंगा
* बयरबन
* बेलबारी
* भाउदह
* भोगतेनी
* बिराटनगर
* बुद्धनगर
* डाडारबैरिया
* दैनिया
* दांगीघाट
* दांग्रह
* द्रवेश
* दुलारी
* हरैचा
* हसन्दह
* हाथिमुढा
* होक्लाबारी
* इन्द्रपुर
* इटहारा
* जन्ते
* झोरहत
* झुर्किया
* कसेनी
* कटहरी
* काठमह
* केराबारी
* केरोउं
* लखनटारी
* लेटाङ
* मधुमल्ल
* महादेवा
* मझरे
* मतिगछा
* मोतिपुर
* मृगौलिया
* नेचा
* पथरी
* पाटीगाउं
* पोखरिया
* राजघाट
* रमिते खोला
* रंगेली
* सनिश्चरे
* सिधरहा
* सिजुवा
* सिंह्देवी सोम्बरे
* सिसाबनिबदहरा
* सिसवानीजहद
* सोरभाग
* सुन्दरपुर
* तकुवा
* टाँडी
* तंकिसिनुवारी
* तेतारिया
* थलह
* उर्लाबारी
* वरङी
* याङशिला
* बनिगमा गाविस, मोरङ जिल्ला

## स्वयादिसँ
* पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र

पुचः:नेपाः
फणीश्वर नाथ रेणु

thumb|right| फणीश्वर नाथ रेणु
**फणीश्वर नाथ रेणु** (१९२१-१९७७) छम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।

## जीवनी

वेकयागु जन्म बिहारयागु अररिया जिल्ला यागु फॉरबिसगंज यागु नापं *औराही हिंगना* गांय् जुगु खः। प्रारंभिक शिक्षा फॉरबिसगंज तथा अररिया य् याना वेकलं मैट्रिक नेपाल यागु विराटनगर य् *विराटनगर आदर्श विद्यालय* य् **कोईराला परिवार** नापं च्वना यानादिल। वेकलं इन्टरमीडिएट काशी हिन्दू विश्वविद्यालय नं १९४२य् यानादिल अले वेक स्वतंत्रता संग्रामयागु ज्याखःय् सम्मिलित जुया दिल । लिपा १९५०य् वेकलं २००७ सालयागु नेपाली क्रांतिकारी आन्दोलनय् नं ब्वति कया दिल । वेकलं हिन्दीय् आंचलिक कथा यागु नींव तया दिल। सच्चिदानन्द हीरानन्द वात्स्यायन अज्ञेय, छम्ह समकालीन कवि, वेकयागु परम पासा खः। वेकयागु यक्व रचनाय् कटिहार यागु रेलवे स्टेशन यागु उल्लेख जुगु दु । 

## च्वेगु शैली

वेकयागु लेखन-शैली वर्णणात्मक खः गुकिलि पात्रयागु प्रत्येक मनोवैज्ञानिक सोचयागु विवरण दै। पात्रयागु चरित्र-निर्माण सिक्क याकनं जुइ छय् धाःसा पात्र छम्ह सामान्य-सरल मनु अतिरिक्त मेगु छुं नंजुइ मखु। वेकयागु अप्व बाखंय् पात्रयागु सोच घटना स्वया प्रधान जुइ। एक आदिम रात्रि की महक थुकिगु उदाहरण खः।

वेकयागु लेखन-शैली प्रेमचंदनाप सिक्क मिलेजु व वेकयात *आजादी के बाद का प्रेमचंद* यागु संज्ञा नं बियातगु दु । 

## साहित्यिक कृति

### उपन्यास

* मैला आंचल
* परती परिकथा
* जूलूस
* दीर्घतपा
* कितने चौराहे
* पलटू बाबू रोड

### बाखं-संग्रह

* एक आदिम रात्रि की महक
* ठुमरी
* अग्निखोर
* अच्छे आदमी

### संस्मरण

* ऋणजल-धनजल
* नेपाली क्रांतिकथा
* वनतुलसी की गंध
* श्रुत अश्रुत पूर्वे

### प्रसिद्ध बाखं

* मारे गये गुलफाम (तीसरी कसम)
* एक आदिम रात्रि की महक
* लाल पान की बेगम
* पंचलाइट
* तबे एकला चलो रे
* ठेस
* संवदिया

## सम्मान

पद्मश्री (मैला आंचल)यागु लागि

## सफू

फणीश्वर नाथ रेणु का कथा शिल्प, published under UGC Grant ( 1990 ), 
लेखक : डॉ. रेणु शाह ( Associate Proffessor, J.N.V. University, Jodhpur )

## स्वयादिसं
* हिन्दी गद्यकार
* हिंदी साहित्य

## पिनेयागु स्वापूतः

* Phanishwar Nath Renu at Abhivyakti

पुचः:हिन्दी साहित्य
उत्तराखण्डया जिल्लातेगु धलः

उत्तराखण्ड राज्यया जिल्ला थ्व कथं दु-

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* उत्तराखण्ड

पुचः:भारत
पुचः:भारतया जिल्ला
सुनसरी जिल्ला

**सुनसरी जिल्ला** नेपाःया छगू जिल्ला ख।

## थाय्
थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-
* ऐकम्बा
* अमदुवा
* अमहीबेलाहा
* औरबर्नी
* बबिया
* बकलौरी
* बराहक्षेत्र
* बसन्तपुर
* भादगाउं सिनावरी
* भालुवा
* भरौल
* भोक्रहा
* विष्णुपदुका
* चड्वेला
* छितहा
* चिम्डी
* देवानगञ्ज
* धरान
* धुस्की
* दुहबी
* दुमरहा
* गौतमपुर
* हँशपोश
* हरिनगर
* इनरुवा नगरपालिका
* इटहरी नगरपालिका
* जल्पपुर
* खनार
* लौकाही
* मधेली
* मधेसा
* मधुवन
* मध्यहर्षही
* महेन्द्रनगर गाविस
* नरसिंहटप्पु
* पकली
* पञ्चकन्या गाविस, सुनसरी जिल्ला
* पश्विम कसुहा
* प्रकाशपुर
* पुर्वकुशाहा
* रामगञ्ज बेल्गाछी
* रामगञ्ज सेनुवारी
* रामनगर भुताहा
* साहेबगञ्ज
* सन्तेर्झोरा
* सिमरिया
* सिंगिया
* सोनापुर
* श्रीपुरजब्दी
* तनमुना

## स्वयादिसँ
* पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र

पुचः:नेपाःया जिल्ला
भारतीय स्वतन्त्रता संग्राम

**भारतीय स्वातन्त्रता संग्राम** भारतया यक्व राष्ट्रीय व क्षेत्रीय आह्वान, उत्तेजना व प्रयत्नं प्रेरित, भारतीय राजनीतिक संगठनतेसं सञ्चालित अहिंसावादी व सैन्यवादी आन्दोलन ख। थुकिया छगू समान उद्देश्य, अंग्रेजी शासनयात भारतीय उपमहाद्वीपं जरा निसें वांछ्वेगु ख| थ्व आन्दोलनया न्ह्यथनेज्या १८५७य् जुगु सिपाही विद्रोहयात नालेगु या। स्वाधीनताया निंतिं द्वलंद्व मनुत सितः। भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस नं १९३० भारतीय कांग्रेस अधिवेशनय् अंग्रेज मदुगु पूर्ण स्वराजया माग यागु ख।
पेरिस सन्धि

२८ फेब्रुवरी, १९५१ य् पेरिस सन्धि नं याना युरोपीय कोइला व स्टील संगठन (ईसीएससी) यागु पलिस्था जुल। थुलिलि खुगु दे-फ्रांस, जर्मनी, बेल्जियम, नीदरल्यान्ड, लक्जेम्बर्ग व इटाली नं हस्ताक्षर यात।  कोइला व स्टील उद्योगतेगु व्यवस्थापनयागु लागि के छगु उच्च दर्जायागु प्राधिकरण देकेज्या जुल। थ्व प्राधिकरणयागु अधिकारीतेगु संतुलनयागु लागि जर्मनीयागु समर्थनय् निदरल्यान्ड नं छगु मंत्री परिषदयागु गठनय् नं जोड बिल गुकिलि सदस्य देतेगु मन्त्री सम्बन्धित जुइ।
महाजनपद

प्राचीन भारतय् १६ महाजनपदतेगु उल्लेख दु। बौद्ध ग्रंथय् थिमिगु यक्व खं जुगु दु।
महाजनपदतेगु नां थुकथलं दु:
*अवन्ति
*अश्मक या अस्सक
*अंग
*कम्बोज
*काशी
*कुरु
*कोशल
*गांधार
*चेदि
*वज्जि या वृजि
*वत्स  या वंश
*पांचाल
*मगध
*मत्स्य या मच्छ
*मल्ल
*सुरसेन
त्रिपुरायागु जिल्लातः

**[[त्रिपुरा]]** भारतयागु छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्तयागु जिल्लात थ्व कथलं दु-
मेघालयया जिल्लातेगु धलः

## जिल्ला

## जनसंख्या व तहसील
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व राज्यया जिल्ला, उपजिल्ला (तहसील) व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* मेघालय

पुचः:भारतया जिल्ला
पुचः:मेघालयया जिल्ला
बिहारया जिल्ला

## बिहार राज्य (BR)

## स्वयादिसँ
* बिहार

पुचः:भारतया जिल्ला
पुचः:बिहारया जिल्ला
पश्चिम बंगालया जिल्ला

right|200px|thumbnail|पश्चिम बङ्गालया जिल्ला

पश्चिम बङ्गालय् १९गु जिल्ला दु| पश्चिम बङ्गालय् प्रेसिडेन्सी विभाग।प्रेसिडेन्सी, वर्धमान विभाग।वर्धमान व जलपाइगुडि विभाग।जलपाइगुडि याना स्वंगु मू विभाग दु। 

## पश्चिम बंगालया प्रशासनिक विभाग
thumbnail|200px|पश्चिम बंगालया विभाग
पश्चिम बंगालया १९गु जिल्लायात स्वंगु विभागय् विभक्त यानातःगु दु। थ्व स्वंगु विभाग ख-
* प्रेसिडेन्सी विभाग
* बर्धमान विभाग
* जलपाइगुडि विभाग

विभाग कथंया जिल्ला थ्व कथं दु 

## जिल्ला कथंया तथ्याङ्क

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* पश्चिम बंगाल

## पिनेया स्वापू
* पश्चिम बंगालया आधिकारिक वेबथाय्‌

पुचः:भारत
पुचः:भारतया जिल्ला
भारतया पञ्जाब राज्यया जिल्ला

पंजाबया जिल्ला थ्व कथं दु-
* अमृतसर जिल्ला
* ऐस. ए. ऐस. नगर जिल्ला
* शहीद भगतसिंहनगर जिल्ला
* संगरूर जिल्ला
* श्री मुकतसर साहिब जिल्ला
* हुशिआरपुर जिल्ला
* कपूरथला जिल्ला
* गुरदासपुर जिल्ला
* जलंधर जिल्ला
* तरन तारन जिल्ला
* पटिआला जिल्ला
* पठानकोट जिल्ला
* फतिहगढ साहिब जिल्ला
* फरीदकोट जिल्ला
* फाजिलका जिल्ला
* फिरोजपुर जिल्ला
* बठिंडा जिल्ला
* बरनाला जिल्ला
* मानसा जिल्ला
* मोगा जिल्ला
* रूपनगर जिल्ला
* लुधिआणा जिल्ला

## पञ्जाब (PB)

## स्वयादिसँ
* पञ्जाब
* भारत

पुचः:भारतया जिल्ला
एसि/डिसी

**एसि/डिसि** छगु हार्ड रक मेहालामि पुचः ख। थ्व पुचयु पलिस्था सिड्नी, अस्ट्रेलियाय् १९७३य् एंगस यंग वमाल्कम यंग नं यानादिगु ख। थ्व पुचःयात हेभी मेटल न्ह्येथनिगु पुचःय् छगुयु कथं नं हनि। थ्व पुचः व मेमेगु पुचः दसु- लेड जेप्लिन, डीप पर्पल व ब्ल्याक साबाथतेसं हेभी मेटलयात हलिमे नांजायेकिगु ज्या यागु ख।  थ्व पुचःयु पुचमितेसं धाःसा न्ह्याबिलें थगु संगीतयात "रक एन्ड रोल"यु रुपे कायेगु या।

## पुचःमित
### आयापिं
* ब्रायन जोन्सन – मू मेहालामि (1980–present)
* एंगस यंग – लीड गिटार (1973–present)   
* माल्कम यंग – रिदम गिटार, सहायक मेहालामि (1973–present)   
* क्लिफ विकियम्स – ब्यास, सहायक मेहालामि (1977–present)   
* फिल रुड – ड्रम्स् (1975–1983, 1994–present)

### पुलांपिं पुचःमि
* स्व. बन स्कट - मू मेहालामि (1974-1980) 
* सिमोन राइट - ड्रम (1983-1989)
* क्रिस स्लेड - ड्रम (1989-1994)
* मार्क इभान्स - ब्यास (1975-1977)
* डेभ इभान्स - मू मेहालामि (1973-1974)

## डिस्कोग्राफी

**स्टुडियो एल्बमत**

**लाइभ एल्बमत**

**भिडियोग्राफी**

## लिधंसा

## पिनेयागु स्वापूत

* आधिकारिक जाःथाय्
* अल्बर्ट म्युजिकय् प्रोफाइल
* एट्लान्टिक म्युजिकय् प्रोफाइल
* [एसि/डिसि [ओपन डिरेक्टरी प्रोजेक्ट]य्
* एसि/डिसि म्युजिकब्रेन्सय्

पुचः:रक
एज अफ एम्पायर्स

**एज अफ एम्पारर्स** छगू कम्प्युतर कासा ख। थ्व कासाय् थी-थी सभ्यता ल्यया मेमेगु सभ्यता नाप धेधेबल्ला यायेगु छता कम्प्युतर कासा ख।

## स्वयादिसँ
* कासा
राम दास

**राम दास** सिख धर्मयागु १०म्ह गुरुय् छम्ह ख। 

## स्वयादिसँ
*सिख धर्म
हर किशन सिंह

**हर किशन सिंह** (पञ्जाबी भाषा:ਹਰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿਂਹ) छम्ह सिख गुरु खः।

## स्वया दिसं
*सिख धर्म
धनकुटा जिल्ला

thumbnail|धनकुटा जिल्ला
**धनकुटा जिल्ला** नेपाःया पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रया कोशी अञ्चलया छगू जिल्ला ख। थ्व छगू पहाडी जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया सदरमुकाम धनकुटा बजाः पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रया सदरमुकाम ख। विक्रम सम्बत २०१९ साल न्ह्यः थीथीए नामं नेपाःया प्रशासनिक एकाईया रूपय् दयाच्वंगु थ्व थाय् वि.सं. २०१९ साल बैशाख १ गते तत्कालीन जुजु महेन्द्रया शासनकालय् धनकुटा जिल्ला धकाः नामाकरण जूगु ख। थ्व जिल्लाया पूर्वय् तेह्रथुम व पाँचथर जिल्ला, पश्चिमय् भोजपुर व उदयपुर, उत्तरय् संखुवासभा जिल्ला व दक्षिणय् मोरङ व सुनसरी जिल्ला ला।

## भूगोल
थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल ८९१ बर्ग किलो मिटर दु
। थ्व जिल्ला समुद्र सतह स्वया ३०० मिटरया भावर प्रदेश निसें २५०० मिटर च्वेया उच्च पहाडी भू-भाग तक्क ला । 
## जनसंख्या
थ्व जिल्लाया जनसंख्या दुइ लाख स्वया म्हो दु। थुकिलि लिम्बू, राइ, याक्खा, क्षेत्रि, बाहून, मगर, तामाङ, गुरुङ, नेवाः, दलित आदि जाति व जनजाति ला। 
## शिक्षा
राणा प्रधानमन्त्रि देव शम्सेरं थनया दक्ले न्हापांगु पाठशाला देकुगु खने दु।

## प्रसासनिक विभाजन
सन् २००१स जूगु नेपाःया जनगणना कथं थ्व जिल्लाय् क्वय् बियातःगु गां/नगर दु-
* अहले
* आंखीसल्ला
* अर्खौले जीतपुर
* बसन्तटार
* बेल्हारा
* भीरगाउं
* बोधे
* बुद्धबारे २
* बुडी मोरङ
* चनुवा
* छिन्ताङ
* चुङवाङ
* दण्ड बजार
* डांडागाउं
* फक्सिब
* फलाते
* घोर्लिखर्क
* हाथिखर्क
* खोकु
* खुवाफोक
* कुर्ले
* लेगुवा
* महाभारत गा बि स
* मरेक कताहारे
* मोउनाबुधुक
* मुडेबास
* मुगा
* मुर्तिढुंगा
* पाख्रीबास
* परेवाडिन
* राजा रानी
* सान्ने
* तंखुवा
* तेलिया
* भेंडेटार

## लिधंसा

पुचः:नेपाःया जिल्ला
तेह्रथुम जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।

## थाय्
थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-
* अम्बुङ
* आङदीम
* एसीबु
* एवा
* खामलालुङ
* ओखरे
* ओयाक्जङ
* बसन्तपुर (तेह्रथुम)
* छाते ढुंगा
* चुहान्डांडा
* डाङापा
* हमारजङ
* ह्वाकु
* जल्जले
* जिरीखिन्ती
* मोरहाङ
* म्याङलुङ
* पञ्चकन्या पोखरी
* फाक्चमरा
* फुलेक
* पिप्ले
* पौथक
* सब्ला
* सम्दु
* संक्रान्ति बजार
* श्री जङ्ग
* सिम्ले
* सोल्मा
* सुदाप
* संगनाम
* तम्फुला
* थोक्लुङ

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
भोजपुर जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः। 
## थाय्
थ्व जिल्लाया गाविस थ्व कथं दु-
* आरा
* बेहेया
* आम्तेप
* अन्नपूर्ण गाविस, भोजपुर जिल्ला
* बैकुण्ठ
* बसिखोला
* बसिङथरपुर
* बस्तीम
* भैसीपंखा
* भुवल (यून)
* भुल्के
* बोखिम
* बोया
* चम्पे
* चांग्रे
* चरम्बी
* चौकीडांडा
* छिनमखु
* दल्गाउं
* देउराली गाविस, भोजपुर जिल्ला
* देवानटार
* धोत्लेखानी
* दोभाने
* दुम्म्ना
* गोगाने
* गुप्तेश्वर
* हेलौछा
* होम्टाङ
* जरायोटार
* कीमालुङ
* केउरेपानी
* खैराङ
* खर्तिम्छा
* खतम्मा
* खवा
* कोता
* कुडक कौली
* कुलुंगा
* लेखर्क
* माने भञ्ज्याङ
* मुलपानी
* नागी गाविस, भोजपुर जिल्ला
* नेपालीडांडा
* ओख्रे
* पाङचा
* पात्ले पानी
* पवला
* प्याउली
* रानीबास
* साङपाङ
* सानो डुम्मा
* श्यामशिला
* सिद्धेश्वर गाविस, भोजपुर जिल्ला
* जगदीशपुर
* सिन्द्राङ
* टक्सार
* थिडिङखा
* ठुलो डूम्मा
* तिम्मा
* तिवारी भञ्ज्याङ
* तुङ्गेछा
* वालङखा
* यकु
* याङपाङ
* कोइलवार

## स्वयादिसँ
* पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र

पुचः:नेपाःया जिल्ला
सङ्खुवासभा जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।

## गां
* आंखीभुइ
* बना
* बानेश्वर
* चैनपुर
* चेपुवा
* धुपु
* दिदिङ
* हतिया
* जल्जला
* कीमाथंका
* खांदबारी नगरपालिका
* खरङ
* माडी मुल्खर्क
* माडी रामबेनी
* मकालु गाविस
* मम्लिङ
* माङतेवा
* मत्स्य पुखु
* मवादिन
* नुम
* नुनढकी
* पाथिभरा
* पवाखोला
* सभे पोखरी
* सिद्धकाली
* सिद्धपोखरी
* सिसुवाखोला
* शितलपाटी
* स्यबुं
* तामाफोक
* तम्कु
* यफु

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
सप्तरी जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।

## थाय्
सन् २००१स जनगणना कथं थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-
* अर्नहा (सप्तरी)
* इनर्वा फुल्परिया
* इनर्वा
* ईटहरी विष्णुपुर
* ओड्रहा
* औराही (सप्तरी)
* कचन
* कञ्चनपुर गाविस, सप्तरी जिल्ला
* कबिलाश
* कल्यानपुर
* कुशाहा
* को. मधेपुरा
* कोइलाडी70
* कोचबाखरी
* खड्गपुर
* खोक्सर्पर्व
* खोजपुर
* गम्हरिया पर्वहा
* गोइथी
* गोबर गाडा
* छिन्नमस्ता गाविस
* जंदौल
* जगतपुर गाविस, सप्तरी जिल्ला
* जमुनीमधेपुरा
* जोगिनिया-१
* जोगिनिया-२
* झुताकी
* डाढा
* तराही
* तिकुलिया
* तिलथी
* तेरहोता
* त्रिकोला
* थेलिया
* दिधावा
* दिमान
* देउरी
* देउरीमरुवा
* दौलतपुर
* धनगढी
* धर्मपुर २
* धोधनपुर
* नर्धो
* नेगदा
* पकरी
* पटेर्वा
* पत्थरगदा
* पाटो
* पान्सेरा
* पिप्रा(पश्चिम)
* पिप्रा(पुर्व)
* पोर्तहा
* प्रसाबानी
* फकिरा
* फर्सेथ
* फुल्काही
* बकधौवा
* बथनहा
* बद्गमा
* बनरझुला
* बनैनिया
* बनौलाअ
* बनौली
* बमङमकट्टि
* बर्साईं
* बस्बलपुर
* बस्बिटी
* बारम्झिया
* बिशाहरिया
* बुदेबारसैएं
* बेल्हिचपेना
* बेल्ही
* बैरवा
* बोरिया
* ब्रह्मपुर
* भंगाहा
* भागवतपुर
* भारदह
* भुटाही
* मधुपाटी
* मनराजा
* मलेकपुर
* मलेठ
* मल्हानामा
* मल्हानिया
* महादेवा गा वि स
* माधवपुर
* मैनाकाडेरी
* मैनासहस्रबहु
* मौवाहा
* राजबिराज नगरपालिका
* रामनगर
* रामपुरजमुवा
* रामपुरमल्हानिया
* रायपुर
* रुपनगर
* रौतहट1
* लालापति
* लोहजरा
* लौनिया
* वीरपुर बाराही
* शंकर पुरा
* साराश्वर
* सिम्राहा सिगियोउं
* सिस्वा बेइही
* सीतापुर, सप्तरी जिल्ला
* हनुमाननगर
* हर्दिया

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
सिराहा जिल्ला

**सिराहा जिल्ला** पूर्वी नेपाःया तराईया छगू जिल्ला ख।

## थाय्
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जिल्लाय् दूगु गां व नगर थ्व कथं दु-
* देवीपुर
* दुर्गापुर
* गौरीपुर
* अर्नामलालपुर
* अर्नमरामपुर
* असनपुर
* अशोकपुर बल्कावा
* औराही (सिराहा)
* अयोद्धानगर
* बधरमल
* बरछवा
* बरियारपट्टी
* बस्तिपुर
* बेलहा
* बेल्ही (सिराहा)
* बेतौना
* भदैया
* भगनपुर
* भगवतीपुर
* भवानीपुर
* भवनपुर कालवंजर
* भोक्रहा २
* विष्णुपुर प्र.म.
* विष्णुपुर प्र.र.
* विष्णुपुरकट्टी
* ब्रह्मगौधडी
* चन्द्र अयोद्धापुर
* चन्द्रलालपुर
* चन्द्रोदयपुर
* चतरी
* चिकाना
* धनगडी
* धोधना
* दुमरी
* फुलबारिया
* फुलिका काति
* गढ
* गौतारी
* गोविन्दपुर मलहनमा
* गोविन्दपुर तारेगाना
* हक्पारा
* हनुमाननगर २
* हनुमाननगर (प्र.ध.)
* हर्कती
* इनर्वा २
* इटरहवा गाविस, सिराहा जिल्ला
* इटारी पर्साही
* इटाटार
* जामदह
* जानकीनगर
* जिघौल
* कबिलासी
* कचनरी
* कल्यानपुर जबडी
* कल्याणपुरकालाबंजर
* कर्जन्हा
* खरुक्यन्ही
* खिरौना
* कृष्णपुर बिर्ता
* कुशाहालक्षिनिनिया
* लगडी गडीयनी
* लगडिगढ
* लाहान नगरपालिका
* लालपुर
* लक्ष्मिनिया
* लक्ष्मीपुर (प्र.म.)
* लक्ष्मीपुर पटारी
* मदार
* महादेवा पोर्तहा
* महानाउर
* महेशपुर गाम्हरिया
* महेशपुर पटरी
* मझौलिया
* मझौरा
* मल्हानिया गाम्हरिया
* मल्हनियाखोरी
* मौवाही
* मेदिया
* मोहनपुर कमलपुर
* मुक्सर
* नहर रिगौल
* नरहा बल्कवा
* नवराजपुर
* पदरिया थारुटोल
* पिप्रा प्र.ध
* पिप्रा प्र.पि
* पोखर्भिन्दा
* राधोपुर
* राजपुर
* रामनगर मिरचैया
* रामपुर बिर्ता
* सखुवनकर्कट्टी
* सान्हैथा
* सर्स्वार
* सिक्रोन
* सिलोर्बा पछवारी
* सिराहा नगरपालिका
* सिसवानी
* सीतापुर प्र.द.
* सीतापुर प्र.र.
* सोन्मती मझौरा
* सोथियान
* सुखचिना53
* सुखिपुर
* तेनुवापट्टी
* थलह कतहा
* तुल्सीपुर
* विद्यानगर

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
उदयपुर जिल्ला

**उदयपुर जिल्ला** नेपाःया पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रया सगरमाथा अञ्चलया छगू जिल्ला ख।

## भूगोल
थ्व जिल्ला २६ डिग्री ३९' निसें २७ डिग्री १' १०" उत्तरी अक्षाँश व ८६ डिग्री ०' ९" निसें  ८७ डिग्री १' ०" पूर्वे देशान्तरय् ला।  थ्व जिल्ला पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रया सगरमाथा जिल्लाय् ला।  थ्व जिल्लाय् महाभारत श्रृङखला निसें चुरे पर्वततक्कया भू-भाग ला। थ्व जिल्लाया सकल क्षेत्रफल २०६३ वर्ष कि.मि. दु।  क्षेत्रफल कथं थ्व जिल्ला नेपाःया २७गु, पूर्वाञ्चलया ४गु व सगरमाथा अञ्चलया निगु तःधंगु जिल्ला ख।

थ्व जिल्लाया पूर्वय् सुनसरी व धनकुटा, पश्चिमय् धनुषा व सिन्धुली, उत्तरय् भोजपुर, खोटाङ व ओखलढुङ्गा व दक्षिणय् सिराहा व सप्तरी ला।  महाभारत श्रृँखला व चुरे पहाड श्रृँखलां घीरेयानातःगुलिं थ्व जिल्लायात भित्री मधेशया कथं नालेगु या। थ्व जिल्लाया सकल भूभागय् भित्री मधेस  ५२%, मध्य पहाडी क्षेत्र ४२% व तराइ व भाबर क्षेत्र ६% भू-भाग ला।

थ्व जिल्लाया मौसम आपालं उष्ण शितोष्ण व समशितोष्ण जु धाःसा जिल्लाया सरदर अधिकतम तापक्रम ३८ डिग्री सेल्सियस व न्युनतम १६ डिग्री सेलिसियस दु। दँया वर्षा सरदर २१५२ मिलिलिटर दु।

## प्रशासन
थ्व जिल्लाया सदरमुकाम त्रियुगा नगरपालिकाया गाइघाटय् ला। थ्व जिल्लायात ३ गु संसदिय क्षेत्र, ११ गु ईलाका, १ नगरपालिका व ४४ गु गविसय् बायातःगु दु। थ्व जिल्लाया गाविस व नगर थ्व कथं दु -

* आँपटार
* इनामे
* ओख्ले
* कटारी
* कटुन्जे ववला
* खाँबु
* चिलाउने
* चौदण्डी
* जाँते
* जोगीदह
* ठानागाउँ
* डुम्रे
* तपेश्वरी
* ताम्लिक्षा
* तावाश्री
* त्रियुगा नगरपालिका
* त्रिवेणी
* नामेटार
* पंचावती
* पोखरी
* बर्रे
* बलम्ता
* बसाहा
* बांस्बोटे
* बाराहा
* बेल्टार
* भलायडाँडा
* भुट्टार
* मयाँखु
* मैनामैनी
* रामपुर ठोक्सिला
* रिस्कु
* रुपाटार
* रौता
* लाफागाउँ
* लिम्पाटार
* लेखगाउँ
* लेखानी
* साउने
* सिद्धिपुर
* सिरिसे
* सुन्दरपुर
* सोरुङ
* हडिया
* हर्देनी

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*नेपाः

पुचः:उदयपुर जिल्ला
खोटाङ जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।

## थाय्
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-
* अर्खौले
* आर.महेश्वरी
* इन्द्रेणीपोखरी
* ऐंसेलुखर्क
* काहुले
* कुभिण्डे
* खर्तन्छा
* खर्पा
* खर्मी
* खल्ले
* खिदिमा
* खोटाडबजार
* चिप्रिड
* चिसापानी गाविस, खोटाङ जिल्ला
* च्यानडांडा
* च्यास्मिटार
* छितपोखरी
* छोरम्बु
* जलपा
* ज्यामिरे २
* डांडागांउ
* तेम्मा
* दमारखुशिवालय
* दिकुवा
* दिक्तेल
* दिप्लुङ
* दुबेकोल्डांडा
* दुम्रे धारापानी
* दुरछिम
* देवीस्थान
* दोर्पाचिउरीडाडा
* धितुङ
* निर्मलीडांडा
* नुनथला
* नेर्पा
* पथेका
* पौवासेरा
* फक्ताङ
* फेदी
* बकचोल
* बक्सिला
* बडका दियाले
* बडाहरे
* बतासे
* बम्रङ
* बराहपोखरी
* बासपानी
* बाहुनीडांडा
* बुइपा
* मंगलटार
* मत्तिम बिर्ता
* महादेवस्थान
* माग्पा
* मौवाबोटे
* यम्खा
* रखा दिप्सुङ
* रखा बांग्देल
* रतनचा माझगाउं
* राहापानी
* रिब्दुङजलेश्वर
* लफ्याङ
* लिचकोराम्चे
* लिन्कुवापोखरी
* विजय खर्क
* वोपुङ
* वोप्लुखा
* स.छिटापोखरी
* सप्तेश्वर्
* सल्ले
* सवाकटहरे
* साउनेचौर
* सिम्पानी
* सुंगदेल
* सुन्तले
* हौन्चौर

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
ओखलढुंगा जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः। 

पुचः:नेपाःया जिल्ला
सोलुखुम्बु जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।

## थाय्
थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-
* बाकु
* बसा
* बेनी
* भकन्जे
* बुङ
* चौलाखर्क
* चौरीखर्क
* छेस्कम
* देउसा
* गर्मा
* गोली
* गोरखानी
* गुडेल
* जुबिङ
* जुबु
* काकु
* कंगेल
* खुमजुड
* कुरेङ77
* लोदिङ तामाखानी
* लोखिम
* माबे(पवाइ)
* मुकाली
* नाम्चे
* नेचा बतासे
* नेचा बेदघारी
* नेले
* पंचन
* सल्लेरी
* सल्यान गाविस, सोलुखुम्बु जिल्ला
* सोताङ
* तकसिन्दु
* ताप्तिङ
* तिङला

पुचः:नेपाःया जिल्ला
सर्लाही जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।

## थाय्
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-* अचलगढ
* अत्रौली
* अर्नहा गाविस, सर्लाही जिल्ला
* इश्वरपुर
* औराही गाविस, सर्लाही जिल्ला
* कबिलासी गाविस, सर्लाही जिल्ला
* कर्मैया
* कालिन्जोर
* किसानपुर
* कोदेना
* खिर्वा
* खुटौना
* खोरिया
* गदहियाबैरी
* गम्हरिया
* गोदेता
* गौरीशंकर
* चन्द्र नगर
* छतोना
* छतौल
* जब्दी
* जमुनिया
* जानकी नगर
* जिंगादावा
* ढुंग्रेखोला
* त्रिभूवन नगर
* दुमरिया
* धनकौल पच्चियट्टी
* धनकौल पुर्व
* धनगढ
* धुर्काउली
* नारायण खोला
* नारायणपुर
* नेत्रगञ्ज
* नोउकैलवा
* पत्थरकोत
* पर्वानीपुर
* पर्सा गाविस, सर्लाही जिल्ला
* पिडारिया
* पिडारी
* पिपरिया
* फराहादावा
* फुल्पतसी
* बत्रौल
* बबरगञ्ज
* बराहथावा
* बलरा
* बसन्तपुर गाविस, सर्लाही जिल्ला
* बागदह
* बारा उध्योरन
* बेला, सर्लाही जिल्ला
* बेल्वा जब्दी
* बेल्ही ३
* ब्रह्मपुरी
* भक्तिपुर
* भगवतीपुर गाविस, सर्लाही जिल्ला
* भदसार
* भवानीपुर गाविस, सर्लाही जिल्ला
* मधुवनगोठ
* मनपुर
* मलङवा नगरपालिका
* महिनाथपुर
* माइल्ही
* मिर्जापुर
* मुर्तिया
* मुसौली
* मोतिपुर गाविस, सर्लाही जिल्ला
* मोहनपुर गाविस, सर्लाही जिल्ला
* राजघाट गाविस, सर्लाही जिल्ला
* रानीगञ्ज
* रामनगर बहौर
* रामबन
* रोहुवा
* लक्ष्मीपुर कोद्रहा
* लक्ष्मीपुर सु.
* लालबन्दी
* लौकाठ
* श्रीपुर २
* संग्रामपुर
* सक्रौल
* सलेमपुर
* ससापुर
* सिखौना
* सिमरा
* सिसोटीया
* सिसौट
* सुदरपुर चुल्दावा
* सुदामा
* सुन्दरपुर गाविस, सर्लाही जिल्ला
* सोहदवा
* हजरिया
* हरक्थावा
* हरिपुर गाविस, सर्लाही जिल्ला
* हरिपुर्व
* हरिवन
* हाथियोल
* हेमपुर

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
रामेछाप जिल्ला

**रामेछाप जिल्ला** नेपाःया जनकपुर अञ्चलया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया मुख्यालय मन्थली ख। थ्व जिल्लाय् हिमाली व पहाडी भूभाग ला। थ्व जिल्लाया मू बजाः रामेछाप गाविसया रामेछाप बजाः ख।

## प्रशासन
thumb|right|300px|रामेछाप जिल्लाया प्रशासनिक मानकिपा

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* जनकपुर अञ्चल
* नेपाः
 

पुचः:नेपाः
द्वाल्खा जिल्ला

**द्वाल्खा जिल्ला** नेपा:य छगु जिल्ला खेङ।

## थाय्
थ्व जिल्लाया गां व नगर थ्व कथं दु -

* नगर : भीमेश्वर

### गाविस

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* जनकपुर अञ्चल
 

पुचः:नेपाःया जिल्ला
यल

यल  नेपा: देय् या राजधानी लिक्कसं च्वंगु व निगूगु तधंगु सहर ख: । थ्व सहर नेपाःगा: स्वनिग:या छगु सहर नं खः । यल धाय् बले, यल जिल्ला, स्वनिग:या छगु सहर, यल उपमहानगरपालिका,  आदि यक्वं थाय् यात ईंगित याये फु ।
## मू थाय्
यलय् दुगु मू थाय् तः थुकथं दु-

यल लायकू, प्यंगः थूर (चैत्य), बंगलामुखि द्यः, बुंगद्यः,  १५ बहा: व १५ बहीतः, कृष्णदेगः, क्वा:बहा: (हिरण्यवर्ण महाविहार), मंगःबजा:
## यलया छ्येला
*यल जिल्ला
*यल उपमहानगरपालिका
ख्वप जिल्ला

**ख्वप जिल्ला** नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया छगु जिल्ला खः। थ्व छगू ऐतिहासिक जिल्ला ख।

## प्रशासन
थ्व जिल्लाय् क्वसं बियातःगु प्रशासनिक इकाइ दु-
* ख्वप नगरपालिका
* थिमि नगरपालिका
* अनन्तलिंगेश्वर नगरपालिका
* सूर्यविनायक नगरपालिका
* चांगुनारायण नगरपालिका
* महामञ्जुश्री नगरकोट नगरपालिका

## स्वयादिसँ
* येँ जिल्ला
* यल जिल्ला

पुचः:नेपाःया जिल्ला
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला

**काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला** नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया बागमति अञ्चलया छगू जिल्ला खः। थ्व जिल्लाया सगरमुकाम धौख्यः खः। थ्व जिल्ला नेपाः स्वनिगःयागु पूर्वय् ला।

## प्रशासनिक विभाजन
थ्व जिल्लाया गाविस व नगरक्षेत्र थ्व कथं दु-

* अनैकोत
* उग्रतारा जनगाल
* कलाती भुमिडांडा
* कानपुर कालापानी
* काभ्रे नित्य चण्डेश्वर
* कार्तिके देउराली
* कुरुवाद चापाखोरी
* कुशदेवी
* कोलाटी भुम्लु
* कोशीदेखा
* खनालथोक
* खरेलथोक
* खर्पाचोक
* खहरे पंगु
* गैरी विसोउना देवपुरी
* गोकुले
* गोठिपानी
* घर्तीछाप
* चलल गणेशस्थान
* चाँदेनी मंडन
* चौबास
* च्याम्राङबेसी
* च्यासिङ खर्क
* जैसीथोक मण्डण
* ज्याम्दी मंडन
* टुकुचा नाला
* ठुलो पार्सेल
* डराउने पोखरी
* डांडागांउ २
* ढुंखर्क
* दाप्चा चत्रैभंझ
* देउभुमि बालुवा
* देवीटार
* दोलालघाट
* धुसेनी सिवालय
* धौख्यः
* नयागाउं देउपुर
* नाग्रे गगर्चे
* नाला(उग्रचण्डी)
* नासिकाथान सांगा
* पनाती नगरपालिका
* पाँचखाल
* पातालेखेत
* पुरानोगाउं दाप्चा
* पोखरी चौरी
* पोखरी नारायणस्थान
* फलाते भुम्लु
* फलेमेटार
* फोक्सिङटार
* बनखु चोर
* बल्दथाली
* बालतिङ
* बालुवापाटी देवपुर
* बिर्तादेउराली
* बुढाखानी
* बेखसिम्ले धर्तिगाउं
* बोल्दे फेदिचे
* भीमखोरी
* भुम्लुटार
* भोत नगरपालिका
* मंगलटार गाविस, काभ्रे जिल्ला
* मच्छेन्द्रगाउं
* मझी फेदा
* मथुरापाटी फुलबारी
* मदन कुन्दारी
* महाँकाल चौर
* महादेवटार
* महादेवस्थान मण्डण
* महेन्द्र ज्योति
* मिल्चे
* मेथिनकोत
* रवि ओपि
* र्र्याले भीर
* सरस्युंखर्क
* सराम्थली
* सल्धारा
* सल्मेचकला (तालढुंगा)
* सल्ले भुम्लु
* सांखुपाटी चौर
* साथीघर भगवती
* सानोवाङथाली
* सापिङ
* सारदा बतासे
* सिखर अम्बोटे
* सिपाली चिलाउने
* सिमलचौर श्यामपाटी
* सिम्थली
* सिसाखण्डी
* होक्से बजार

### गां पुचः
थ्व जिल्लायात थीथी गांतेगु पुचलय् बायेछिं -

## भूगोल
भौगोलिक रुपय् थ्व जिल्लायात खुगु भागय् बायेछिं

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* बागमती अञ्चल

पुचः:नेपाःया जिल्ला
धादिङ जिल्ला

**धादिङ्ग जिल्ला** नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया बागमती अञ्चलया पश्चिमी लागाय् दूगु छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाय् हिमाली व पहाडी भूभाग ला। थ्व जिल्लाया पूर्वय् येँ जिल्ला, रसुवा जिल्ला व नुवाकोट जिल्ला, पश्चिमय् गोरखा जिल्ला, उत्तरय् चीनया सँदेय्‌ व नेपाःया रसुवा जिल्ला व दक्षिणय् मकवानपुर व चितवन जिल्ला ला। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल १९२६ वर्ग किमि दु। थ्व जिल्लाया सदरमुकाम धादिङ्गबेसी ख।

## भूगोल
थ्व जिल्लाया अक्षांश २७'४०" उत्तरनिसें २८'१७" उत्तर तक्क व देशान्तर ८४'३५"पूर्व निसें ८०'१७"पूर्व तक्क ला। समुद्री सतह स्वया त्व्ह जिल्ला ७११० मि च्वे लाःगु थाय्‌निसें ३०० मि च्वे लाःगु थाय्‌ थ्व जिल्लाय् दु। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल १९२६ वर्ग किमि दु। थ्व जिल्लाया उत्तरया छुँ हिमाली लागा त्वताः सकल लागा पहाडी क्षेत्रय् ला। थ्व जिल्लाया मू खुसि त्रिशुली, बुढी गण्डकी, आँखु, थोप्पल आदि ख।

## प्रशासनिक विभाजन
थ्व जिल्लाया गां/नगर थ्व कथं दु-
* अगिनचोक
* बैरेनी
* बसेरी
* बेनीघाट
* भुमेस्थान
* बुढाथुम
* चैनपुर
* छत्रे द्यौराली
* दर्ख
* ढोला
* धुस्सा
* धुवाकोत
* गजुरी
* गोगनपानी
* गुम्डी
* जीवनपुर
* झार्लाङ
* जोगीमारा
* ज्याम्रुड
* कल्लेरी
* कटुञ्जे
* केवालपुर
* खल्ते
* खरी
* किरणचोक
* कुमपुर
* लापा
* महादेवस्थान
* माईदी
* मार्पक
* मूलपानी
* मुरली भञ्ज्याङ
* नालाङ
* नौबिसे
* नीलकण्ठ
* फुलखर्क
* री गाउं
* सलाङ
* सल्यानकोत
* सल्यानटार
* संगकोश
* सत्यदेवी
* सेम्जोङ
* सेर्तुङ
* सुनौला बजार गाविस, धादिङ्ग जिल्ला
* तसर्पु
* थाक्रे
* तिप्लिङ
* त्रिपुरेश्वर
## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* बागमती अञ्चल

पुचः:नेपाःया जिल्ला
नःक्वाः जिल्ला

**नःक्वाः जिल्ला** (संस्कृत भासय् नुवाकोट) नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया बागमति अञ्चलया छगु जिल्ला ख।
## थाय्
सन् २००१स जूगु नेपाःया जनगणना कथं थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-
* बागेश्वरी चोकडी
* बालकुमारी
* बर्सुंचेट
* बेलकोत
* बेतेनी
* भद्रटार
* भल्चे
* विदुर नगरपालिका
* बुद्धसिङ
* बुङताङ
* चारघरे
* चौघडा
* छाप
* दांग्सिंह
* देउराली गाविस, नुवाकोट जिल्ला
* दुइपिपल
* फिकुरी
* घ्याङफेदी
* जिलिड
* लच्याङ
* लिखु
* मदनपुर
* महाकाली गाविस, नुवाकोट जिल्ला
* मनकामना
* नर्जामण्डप
* पञ्च कन्या
* रलुकादेवी
* रात्माटे
* रौतबेसी
* सल्मे
* समरी
* समुन्द्रदेवी
* समुन्द्रटार
* शिखरबेसी
* सिक्रे
* सुन्दरदेवी
* सुन खानी
* सुर्यमती
* तलखु
* तरुका
* थानापटी
* थांसिह
* थाप्रेक
* तुप्चे

## स्वयादिसँ
* नेपाः
 

पुचः:नेपाःया जिल्ला
सिन्धुपाल्चोक जिल्ला

**सिन्धुपाल्चोक जिल्ला** नेपा:या मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया बागमती अञ्चलया छगु जिल्ला खः। नेपाःया क्षेत्रफलया १.७३ प्रतिशत भूभाग दूगु थ्व जिल्ला मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया १९गु जिल्लाय् छगू ख। थ्व जिल्ला मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया क्षेत्रफल कथं दक्ले तःधंगु जिल्ला नं ख। थ्व जिल्लाया सदरमुकाम चौतारा ख।

## नामाकरण
जनश्रुति कथं थ्व जिल्लाया नां सिन्धु व पाल्चोक नांया निगु थुम स्वाना सिन्धुपाल्चोक जुवंगु ख।

## भूगोल
थ्व जिल्लाया अक्षांश २७डि३४' निसें २८डि१२' उत्तर व ८५डि२६' निसें ८६डि४' पूर्व देशान्तरय् ला । थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल २५४२ वर्ग किमि दु धाःसा ‌औसत ब्याइ ४९.३८ किमि व उत्तर-दक्षिणया औसत हाकः ५३.०६ किमि दु
। थ्व जिल्लाया सिमाना थ्व कथं दु-
* पूर्व: संदेय्‌ व दोलखा, 
* पश्चिम:येँ व नुवाकोत,
* उत्तर:रसुवा व सँदेय्‌ 
* दक्षिण: काभ्रेपलाञ्चोक व रामेछाप

## प्रशासन
थ्व जिल्लाय् स्वंगु निर्वाचन क्षेत्र व १३ इलाकाय् बायातःगु दु। थ्व जिल्लाय् ७९ गाविस ला। 
## बनेज्या
थ्व जिल्लाया मू व्यापारिक केन्द्र तातोपानी, बाह्रविसे, चौतारा, खाडीचौर, मेलम्ची आदि ख।
## जनसंख्या
थ्व जिल्लाय् १,३८,३५१म्ह मिजं व १,४९,४४७ म्ह मिसा दु व जिल्लाया सकल जनसंख्या २,८७,७९८ दु । थ्व जिल्लाया मिजंतेगु साक्षरता ५१.८ % व मिसातेगु साक्षरता २९.५ % याना कूल साक्षरता ४०‍.६% दु
।

वि सं २०५८या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया जनसंख्या थ्व कथं खने दु- 

## यातायात
थ्व जिल्लाया ६० गाविसय् लं थ्यंगु दु। थ्व जिल्लाया कूल लंया हाकः ३९९ किमि दु। थुकिलि कालोपत्रे लं ९३ किमि, ग्राभेल लं ५१ किमि, कच्ची लं २५५ किमि दु ।

## लिधंसा

पुचः:नेपाःया जिल्ला
रसुवा जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः। 

पुचः:नेपाःया जिल्ला
रौतहट जिल्ला

**रौतहट जिल्ला** नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया छगू जिल्ला खः।

## स्वयादिसँ
* नारायणी अञ्चल

पुचः:नेपाः
मकवानपुर जिल्ला

**मकवानपुर जिल्ला** नेपा:या नारायणी अञ्चलया छगु जिल्ला ख।

## थाय्
थ्व जिल्लाया गां/नगरपालिका थ्व कथं दु-
*दमन
*अगरा
*अम्भञ्ज्याङ
*बज्रबाराही
*बसमादी
*बेटिनी
*भैंसे
*भर्ता पुण्ड्यदेवी
*भीमफेदी
*बुढीचौर
*चित्लाङ
*चुरियामाई
*डांडाखर्क २
*धिमाल
*फखेल
*फापरबारी
*गोगाने २
*हाँडीखोला
*हतिया २
*हेटौंडा
*हुर्नामढी
*आइ पी ए पञ्चकन्या
*कालिकाटार
*कन्कड
*खैराङ २
*कोगेट
*कुलेखानी
*मकवानपुरगढी
*मनहरि
*मन्थली गाविस, मकवानपुर जिल्ला
*मार्खु
*नामटार
*निबुवाटार
*पदम पोखरी
*पालुङ
*राईगाउं
*रक्सिराङ
*सरिखेत पलासे
*शिखरपुर
*श्रीपुर छतिवन
*सिस्नेरी महादेवस्थान
*सुकौरा
*थिंगान
*टिस्टुङ देउराली

## स्वयादिसँ
*नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
तनहुँ जिल्ला

**तनहुँ जिल्ला** नेपाःया छगु जिल्ला खः।

## स्वयादिसँ
* नेपाः
 

पुचः:नेपाःया जिल्ला
लमजुङ जिल्ला

**लमजुङ जिल्ला** नेपा:या छगू जिल्ला खः।

## भूगोल
* अक्षांश: २८ डिग्रि ३ मिनेट निसें २८ डिग्रि ३७ मिनेट उत्तर
* देशान्तर: ८४ डिग्रि ११ मिनेट निसें८४ डिग्रि ३८ मिनेट पूर्व
* सिमाना: पूर्व- गोरखा, पश्चिम-कास्की, उत्तर-मनाङ व दक्षिण- तनहुँ
* क्षेत्रफल: १६९२ वर्ग किलोमिटर
* दकलय् चिजाःगु थाय्: ३८५ मिटर (रम्घा गाविस अन्तर्गतया दुईपिप्ले केबः)
* दकलय् तःजाःगु थाय्: ८,१६२ मिटर (मनास्लु हिमाल)

पश्चिम नेपाःया मध्य पहाडी क्षेत्रय् अवस्थित लमजुङ जिल्लाया क्षेत्रफल १६९२ वर्ग किलोमिटर दु। समुद्र सतह स्वया ३८५ मिटर च्वय् निसें ८१६२ मिटर तःजाःगु मनास्लु च्वका तक्कया धरातल थ्व जिल्लाय् खनेदु। ताःन्वःगु थाय्‌निसें सिक्क चिकुगु थाय् दूगुलिं थ्व जिल्लाया जैविक विविधता व वातावरणीय विविधता यक्व खनेदु।

## प्रशासन
सन् २००१स जनगणना कथं थ्व जिल्लाय् दूगु थाय् थ्व कथं दु-
* अर्चलबोट
* बाहुनडांडा
* बझाखेत
* बालुङपानी
* बांग्रे
* बन्सर
* बेसीशहर
* भलयखर्क
* भर्ते
* भोजे
* भोर्लेटार
* भोटेओडार
* भुजुङ
* भुल्भुले
* बिचौर
* चक्रतीर्थ
* चण्डीस्थान
* चन्द्रेश्वरी
* चिती
* धामीकुवा
* धोदेनी
* धुसेनी २
* दुध पोखरी
* दुरडांडा
* फलेनी
* गौडा
* गाउंशहर
* घनपोखरा
* घेर्मु
* गिलुन्ड
* हिलेटक्सार
* इलमपोखरी
* इसानेश्वर
* जिता
* करपु
* खुदी
* कोल्की
* कुन्छा
* मलिङ
* मोहोरियाकोत
* नल्मा
* नौथर
* पचोक
* परेवाडांडा
* पसागाउं
* पुरानोकोत
* प्यारजङ्ग
* रम्घा
* समिभञ्ज्याङ
* श्री भञ्ज्याङ
* सिमपानी
* सिन्दुरे
* सुन्दरबजार
* सुर्यपाल
* तघ्रिङ
* तन्द्राङ (टक्सार)
* तर्कु
* तर्कुघाट
* उदिपुर
* उत्तरकन्या
* बाङ्ग्रे

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाः
कास्की जिल्ला

thumb|कास्की जिला प्रशासनिक कार्यालय 
थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः। 


Ulleri-Ghorepani-36-Wasserfall-2013-gje.jpg
Ghorepani-Tadapani-20-Annapurna-2013-gje.jpg
Tadapani-12-Gebetsfahnen-2013-gje.jpg
Tadapani-Ghandruk-32-Enzian-2013-gje.jpg
Ghandruk-348-Annapurna Sued-Hiunchuli-2013-gje.jpg
Ghandruk-102-Maedchen-2013-gje.jpg
Ghandruk-Jhinudanda-64-Kimrong Khola-Bruecke-2013-gje.jpg
Landruk-28-Bueffel-2013-gje.jpg
Landruk-Dhampus-66-Pothana-gastlich-2013-gje.jpg


## राजनीति

पुचः:नेपाःया जिल्ला
नवलपरासी जिल्ला

**नवलपरासी** नेपा:यागु छगु जिल्ला खः। थ्व जिल्ला पश्चिमाञ्चलयागु लुम्बिनी अञ्चलय् ला:। 

पुचः:नेपाःया जिल्ला
गोरखा जिल्ला

**गोरखा जिल्ला** वा **गोर्खा जिल्ला** नेपाःया पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रया छगू जिल्ला खः। 
## गां
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-

पुचः:नेपाःया जिल्ला
रुपन्देही जिल्ला

**रुपन्देही जिल्ला** नेपाःया पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रया लुम्बिनी अञ्चलया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्ला तराईय् ला।

थ्व जिल्ला ८३डि१२'१६" निसें ८३डि३८'१६" पूर्वी देशान्तर व २७०२०' निसें २७०४७'२५" उत्तरी अक्षांशय् ला। थ्व जिल्लाया पूर्वय् नवलपरासी, पश्चिमय् कपिलवस्तु, उत्तरय् पाल्पा जिल्ला व दक्षिणय् भारतया उत्तर प्रदेश ला। गौतमबुद्धया जन्मस्थल लुम्बिनी थ्व जिल्लाय् ला। भूस्तरया  जा कथं थ्व जिल्लाया दक्षिणय् समुद्र सतहस्वया १०० मिटर व उत्तरय् १२२९ मिटर जाः दु। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल १३६० वर्ग किलोमिटर दु।

## नामाकरण
थ्व जिल्लाया नांया बुद्धया जीवननाप स्वापू दु। गौतम बुद्धया मां मायादेवीं थ्व जिल्लाया देवदहया भवानीपुरय् बूगु ख। वसपोल सिक्क बांलाम्ह जूगुलिं वसपोलयात रुपीदेवी धयातल, रुपीदेवीं रुपिन्देही व रुपन्देही जूगु भलसा दु। नापं जुजु शुद्धोधनया लानि मायादेवी कोलिय राजकन्या जूगु व भगवन बुद्ध प्वाथय् दूबिले वसपोल थःगु थःछेँय् कोलियपिनिगु राज्यय् बिज्यानादिबिले छगू क्यवःय् विश्राम यानादिल। थ्व क्यबया नां वय्‌कःया नामं रुपादेवी जूवन। कालान्तरय् थ्व खँग्वः अपभ्रंश जुया रुम्विनी देई, रुमिनी देई जुया लुम्बिनी जुवन।

## भूगोल
भौगोलिक कथं थ्व जिल्लायात चुरे क्षेत्र, भावर क्षेत्र व तराई मैदान याना स्वंगु भागय् बायेछिं। थ्व जिल्लाया सकल बुँइ ७१८७३ हे. बुँज्या यायेज्युगु, ३२००६ हे. गुँ व ल्यं दूगु क्षेत्रफल चट्टान, नगर, खुसि,  चरनलागा आदिं भुनातःगु दु। तराई मैदान रुपन्देहीया अन्नया भण्डार ख व तराईं थ्व जिल्लाया सकल क्षेत्रफलया करिब ३/४ भाग भुनातःगु दु। जिल्लाया उत्तरी क्षेत्रय् दूगु चुरे क्षेत्रया भूभाग सिक्क म्हो दु। चुरेया यक्व लागाय् जंगल दु। थ्व जिल्लाया मू खुसि तिनाऊ, रोहिणी, दानव, पहेला, कञ्चन, कोठी, डण्डा, कोइलीमाई आदि ख।

## जलवायु
जलवायु कथं थ्व जिल्लाया चुरे स्वया मेगु सकल भूभागय् उष्ण व उपोष्ण जलवायु दु। थनया तापक्रम अधिकतम ४३.७० से. व न्यून्तम ८.७५० से. रेकर्ड जूगु दु। थन वार्षिक वर्षा १३९१ मि.मि. जुइगु या। जिल्लाया चुरे व भावर क्षेत्र बाहेक मेमेगु क्षेत्र उर्वर जु।

## प्रशासन
thumb|right|300px|रुपन्देही जिल्लाया प्रशासनिक विभाजन

राजनैतिक कथं थ्व जिल्लायात ५ निर्वाचन क्षेत्र, १७ इलाका, २ नगरपालिका व ६९ गा.वि.स.य् विभाजन याःगु दु।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* नेपाः

पुचः:नेपाःया जिल्ला
कपिलवस्तु जिल्ला

थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः। 

पुचः:नेपाःया जिल्ला
पाल्पा जिल्ला

**पाल्पा जिल्ला** नेपाःया पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रया छगू पहाडी जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया सदरमुकाम तानसेन नगरपालिका ख।

## भूगोल
पाल्पा छगू पहाडी जिल्ला ख।

## प्रशासन
थ्व जिल्लाया सदरमुकाम तानसेन नगरपालिका ख। थ्व जिल्लाया गाविस/नगरपालिका थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
*पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र
*लुम्बिनी अञ्चल
 

पुचः:नेपाःया जिल्ला
पुचः:पाल्पा जिल्ला
पर्वत जिल्ला

**पर्वत जिल्ला** नेपा:या छगु पहाडी जिल्ला खः। 
## प्रशासनिक बायेज्या
थ्व जिल्लाया प्रशासनिक बायेज्या थ्व कथं दु-
*अर्थर दादाखर्क 
*बच्छा 
*बहकी थान्ती 
*बाजुङ 
*बालाकोत 
*बनोउ 
*बासखर्क 
*बेहुलीबाँस 
*भंगारा 
*भोकसिंह 
*भोर्ले २ 
*भुक्टाङले 
*बिहादी बरचौर 
*बिहादी रानीपानी 
*बितलवा पिपलटारी 
*चित्रे 
*चुवा 
*देउपुरकोत 
*देउराली ६ 
*धैरिड 
*दुर्लुङ 
*फलामखानी 
*फलेबास देवीस्थान 
*फुलेबास खानीगाउं 
*होसरङदी 
*हुवास 
*खौला लाकुरी 
*खुरकोत 
*कुर्घा 
*क्याङ 
*लेखफाँट 
*लिमिथाना 
*लुंखु देउराली 
*माझफांट मल्लज 
*मुडिकुवा 
*नाग्लिवाङ 
*पखापानी 
*पकुवा 
*पाङ 
*पाङराङ 
*रम्जा देउराली 
*सालिग्राम 
*सालिजा 
*सरौखोला 
*शंकर पोखरी 
*शिवालय 
*तक्लक 
*थाना माउलो 
*थापाथाना 
*ठुली पोखरी 
*तिलहर 
*त्रिबेनी 
*उरम्पोखरा 
## लिधंसा

पुचः:नेपाःया जिल्ला
पुचः:पर्वत जिल्ला