open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
गोवा

**** भारतयागु छगु राज्य खः। गोवा भारतौ क्षेत्रफलया दृष्टीं दकलय् चिधंगु व जनसंख्या कथं प्यंगूगु दकलय् चिधंगु (सिक्कीम, मिजोरम व अरुणाचल प्रदेश धुंका) राज्य ख। थ्व राज्य भारतया पश्चिम सिथय् ला। थ्व राज्यया उत्तरय् महाराष्ट्र, पूर्व व दक्षिणय् कर्नाटक, व पश्चिमय् अरबी समुद्र ला। मार्च ११ १९९३ खुनु गोवायात स्वतंत्र राज्यया दर्जा दत।
पणजी शहर गोवाया राजधानी व राज्यया दकलय् तःधंगु शहर ख। वास्को दे गामा व पोर्तुगिजतेगु ऐतिहासिक प्रभाव दूगु मडगांव थनया मेगु महत्त्वपूर्ण नगर ख। इस्वीया झिन्न्यागु शदीइ पोर्चुगिजत बनय्‌ज्याया निंतिं गोवाय् थ्यंगु ख। व धुंका थ्व थाय्‌ इमिसं थःगु अधीनय् तयातल। सन् १९६१स भारतं गोवायात मुक्त याना थनया ४५० दँया पोर्चुगिज शासन सिधयेकल।  

थ्व थाय्‌ थःगु हिसिया निंतिं नांजा व थन यक्व देशी, परदेशी पर्यटक वइगु या।

## भूगोल
थ्व राज्यया मू झ्वालाय् केसरवल झ्वाला, अर्वलम झ्वाला, दुधसागर झ्वाला आदि ला। गोवाय् निगु जिल्ला दु- उत्तर गोवा व दक्षिण गोवा। गोवाय् १२ तालुका दु। थनया तालुकात थ्व कथं दु-
* फोंडा (Ponda)
* सत्तरी
* सासष्टी
* मुरगाव (Mormugao)
* तिसवाडी
* डिचोली (Bicholim)
* सांगे (Senguem)
* काणकोण (Canacona)
* केपे (Quepem)
* पेडणे (Pernem)
* बार्देश (Bardes)
* धारबांदोडा

थ्व राज्यया मू समुद्रतट कोलवा (Colva), दोना पावला (Dona Paula), मिरामार (Miramar), कळंगुट (Calangute), हणजुणे (Anjuna) पाळोळे (Polem), वागातोर (Vegator), हरमल, आगोंद आदि ख।

## संस्कृति
थ्व राज्यया मू नसा गोआनी व कोंकणी ख। गोवानीइ बिबिन्का, गोभी पुलाव, क्रैब करी, एग विंडालू, फिश केक, मछली गाशी, फिश मोइली, गोअन फिश करी, गोअन मटन करी, मैकेरल मसाला, राइस चपाती, सन्नास, स्वीट पोटैटो खीर, टोमैटो कोकोनट सूप, सहजन के फूल के कटलेट, मोएरा प्लैन्टेन क्रोक्वेट, तिवाल आदि नसा लाः धाःसा कोंकणीइ तेन्दंली भाजी, गोज्जू, गराडुड्डे पायस, मूंगा दालिटोइ, एनागायी, मूंगा मोड़े रंदायी, मूंगा सारु, सुंगात फ्राई आदि नसा ला।

थ्व राज्यया प्याखँय् खोल, झागोर, दकनी,  धक्तो, षिग्मो, तलगडि, टोंगमेल, मूसल खेल, कोर्रिडिंबो आदु आदि ला।

## मू नगर
गोवाया मू नगर थथे दु:
### उत्तर गोवा
* अल्दोना
* बम्बोलिम
* बन्डोरा
* बिचोलिम
* कलंगुटे
* कलापुर
* कान्डोलिम
* कारापुर
* चिम्बेल
* कोल्भाले
* कुर्ती
* गोवा भेल्हा
* गुइरिम
* मपुसा
### दक्षिण गोवा
* वर्च
* अक्वेम
* बेनौलिम
* कनकोना
* चिचलिम
* चिन्चिनिम
* कंकोलिम
* कर्खोरेम काकोरा
* दभोरलिम
* मार्गांव
* मोर्मुगांव
* नवेलिम

## जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व राज्यया जिल्ला, तालुका व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* भारत

पुचः:भारत
छत्तीसगढ

**छत्तीसगढ** भारतया छगू राज्य ख। छत्तीसगढ राज्यया पलिस्था नोभेम्बर १ सन् २००० खुनु जूगु ख। थ्व राज्य भारतया २६गु ‍राज्य ख। 

## जिल्ला
थ्व राज्यया जिल्ला थ्व कथं दु-
										

## भूगोल
थ्व राज्यया मू झ्वालाय् चित्रकोट झ्वाला , तीरथगढ झ्वाला, सातधारा झ्वाला, महादेव धूमट झ्वाला, कांगेरधारा, चर्रे-मर्रे झ्वाला, मलाजकुण्डम, गुप्तेश्वर, खुसेल झ्वाला, मल्हे इन्दुल, पुलपाड़ ईंदुल, मिलकुलवाड़ा, रानीदाह, राजपुरी झ्वाला, दमेरा झ्वाला, मेंदरी घूमर, तामड़ा घूमर, केन्दाई झ्वाला, चित्रधारा, देवधारा झ्वाला, अमृलधारा, चेंदा झ्वाला, सहादेवमुड़ा झ्वाला, सूरजधारा आदि ला।

## संस्कृति
थनया मू नसाय् तसमई, खुरमी, पपची, अइरसा, देहरौरी, फरा, चौसेला, ठेठरी, करी, सोहारी, बरा, चीला आदि ला।

## राजनीति
भारत सरकारद्वारा मध्य प्रदेश पुनर्गठन अधिनियम २०००या तहत नोभेम्बर १, सन् २००० खुनु न्हुगु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुल। थुकिलि रायपुर, बिलासपुर, बस्तर, सरगुजा व राजनांदगाँव सहित १६ जिल्ला सम्मिलित यात। थ्व राज्यया थौं तक्कया मुख्यमन्त्री थ्व कथं दु-


ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late

DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/11/2000 till:01/01/2013
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:2001

Colors =
  id:inc   value:rgb(0.2,0.9,1)   legend: कांग्रेस
  id:bjp   value:rgb(1, 0.6, 0.2)   legend: भाजपा

Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:175

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"राजनैतिक दल -"

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 01/11/2000 till: 07/12/2003 color:inc text:"अजीत जोगी" fontsize:10
 from: 07/12/2003 till: 12/12/2008 color:bjp text:"रमन सिंह" fontsize:10
 from: 12/12/2008 till:end color:bjp text:"रमन सिंह" fontsize:10


## स्वयादिसँ
* भारत
* छत्तीसगढया जिल्ला व तहसील

पुचः:भारत
जर्वाल

**जर्वाल** (अंग्रेजी:Jarwal),  भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  बहरैच जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ११७&nbsp;मिटर (३८३&nbsp;फुट) च्वे ला। 

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जर्वाल शहरयागु जनसंख्या १५,७७७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात  ४७% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ३४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ४२% दु,  व मिसातेगु साक्षरता २६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जर्वाल यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २२% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
जम्‍मू व कश्‍मीर

**** भारतयागु छगु राज्य खः। थ्व राज्यया मू शाकाहारी नसाय् लड्यार चमन, वेथ चमन, दम आलू, नादेर यखियान, नादेर पालक, हाक, चोएक वांगन, मुजी चेतें, राजमा गोआग्ज़ी, राजमा दाल , चूंथ वांगून, मांसाहारी, रोगन जोश, कालीया, कबर्गा, यखीं, माछ, गाद, मेथी गोली, कोफ़्ता, गुश्तावा आदि ला। थनया मू प्याखँय् मंदजास, राउफ, हिकात आदि ला। 
 
## प्रशासनिक विभाजन
थ्व राज्यया जिल्ला थ्व कथं दु-
*अनन्तनाग जिल्ला
*उधमपुर जिल्ला
*कठुवा जिल्ला
*कार्गिल जिल्ला
*कुप्वाडा जिल्ला
*जम्मू जिल्ला
*डोडा जिल्ला
*पूञ्छ जिल्ला, भारत
*पुलवामा जिल्ला 
*बडगांव जिल्ला
*बारामूला जिल्ला
*लेह जिल्ला
*राजौरी जिल्ला
*श्रीनगर जिल्ला
*बण्डिपोरा जिल्ला
*गण्डेरबाल जिल्ला
*किस्त्वार जिल्ला
*कुल्गांव जिल्ला
*रामबन जिल्ला
*रियासी जिल्ला
*साम्बा जिल्ला
*शुपिया जिल्ला

## जम्मूकाश्मीर राज्य (JK)

## स्वयादिसँ
* भारत

पुचः:भारत
झारखण्ड

**झारखण्ड** पूर्वी भारतया छगू राज्य ख। थ्व राज्य बिहार राज्यया दक्षिणी भूभागं दयेकूगु राज्य ख। थ्व राज्यया पलिस्था नोभेम्बर १५, सन् २०००य् जूगु ख। थ्व राज्यया सीमा उत्तरय् बिहार, पश्चिमय् उत्तरप्रदेश व छत्तीसगढ, दक्षिणय् उडिसा, व पूर्वय् पश्चिम बंगालनाप स्वा। थ्व राज्यया कूल क्षेत्रफल ७९,७१४ वर्ग किमि (४९८२१ वर्ग माइल) दु। थ्व राज्यया राजधानी औद्योगिक नगर राँची ख धाःसा दुम्का उपराजधानी ख। जमशेदपुर थ्व राज्यया दकले तःधंगु औद्योगिक नगर ख। मेमेगु मू नगरय् धनवाद, बोकारो स्टिल सिटि, व हजारीबाग ला।  

झारखण्डया अर्थ गुंया बुं ख।

## भूगोल
थ्व राज्यया नांजाःगु झ्वालाय् गौतमधारा झ्वाला, गुआ झ्वाला, सदनी झ्वाला200 फुट, बूढ़ाघाघ झ्वाला465 फुट, राजरप्पा झ्वाला, मोती झ्वाला झ्वाला, हलपद झ्वाला, केलाघाघ झ्वाला, उसरी झ्वाला, केरिदाह झ्वाला, मलुदाह झ्वाला, धरधारिया झ्वाला, घाघरि झ्वाला , हुंदरु झ्वाला 320 फुट, जदनीझ्वाला, जोन्हा झ्वाला, लोध झ्वाला 468 फुट, दसम झ्वाला 144 फुट, हिरनी झ्वाला , पंच घाघ झ्वाला आदि ला। 

## प्रशासनिक विभाजन
थ्व राज्यया जिल्ला थ्व कथं दु-
* लोहरदगा, कोडरमा जिल्ला, गढवा जिल्ला, गिरीडीह जिल्ला, गुमला जिल्ला, चतरा जिल्ला, जामताड़ा जिल्ला, दुमका जिल्ला, देवघर जिल्ला, गोड्डा जिल्ला, धनबाद जिल्ला, पलामू जिल्ला, पश्चिमी सिंहभूम जिल्ला (मुख्यालय:चाईबासा), पूर्वी सिंहभूम जिल्ला (मुख्यालय: जमशेदपुर), बोकारो जिल्ला, पाकुड़ जिल्ला, राँची जिल्ला, लातेहार जिल्ला, लोहरदग्गा जिल्ला, सराइकेला खरसावाँ जिल्ला, साहिबगंज जिल्ला, सिमडेगा जिल्ला, हजारीबाग जिल्ला |

## संस्कृति
थनया मू नसाय् कढ़ी, खिचड़ी, घूगनी, पिट्ठा, चिवड़ा, सत्तू, धेस्का, साग, कोफ्ता, भर्वां करेला, पचरंगी कोरमा, पालक पनीर, शाही पनीर, लिट्टी, चोखा, पुआ , सूरन चटनी, ठेकुआ, खाजा, बेसन की सब्जी, काला चना घूमनी, आलू चोखा, चना-नेनुआ, चना दाल की कचौरी, तिल बर्फी आदि ला।

## स्वयादिसँ
*झारखण्डया विधानसभा क्षेत्रतेगु धलः

पुचः:भारत
सुबेदा

**सुबेदा** (अंग्रेजी:Subeda),  नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  बझाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७३३ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुबेदा यागु जनसंख्या ३९३९ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात  ५३% दु।

## लिधंसा
तमिलनाडु

**** भारतया छगु राज्य खः। थ्व राज्य भारतया दकले दक्षिणी राज्यय् छगू खः। क्षेत्रफलया हिसाबं थ्व राज्य भारतया १०गू दकले वृहद राज्य खः व जनसंख्याया हिसाबं भारतया ६गू दकले वृहद राज्य खः। तमिलनाडुया मू भाषा तमिल खः। थ्व राज्यया राजधानी चेन्नई खः।

भारतीय उपमहाद्वीपया दक्षिण-पूर्वी तटय् स्थित तमिलनाडु भौगोलिक रूपय् थ्व राज्यया पश्चिमय् पश्चिमी घाट व दक्कनया पठार व उत्तरय् पूर्वी घाट ला। थ्व राज्यया पूर्वय्  बंगालया खाडी, दक्षिण-पूर्वय् मन्नारया खाडी, दक्षिणय् लक्शती सागर ला। श्रीलंका देय् थ्व राज्यं समुद्रं विभाजित दु। थुकिया क्षेत्रीय सीमाय् पश्चिमय् केरल, उत्तरपश्चिमय् कर्नाटक व उत्तरय् आन्ध्र प्रदेश ला। केन्द्र शासित प्रदेश पुडुचेरीया पुडुचेरी व कराईकल क्षेत्र राज्यया सीमा दुने ला।

थ्व राज्यया ५,५०० दँ तकया निरन्तर सांस्कृतिक इतिहास दु। ऐतिहासिक रूपं तमिल भाषी द्रविड जाति प्राचीन तमिलनाडु क्षेत्रय् च्वनावःगु दु। संगम कालय् ताःहाकः समय तक, चोल व पांड्यातेगु शासन दयाच्वन। थ्व क्षेत्रय् १७गू शताब्दीइ यूरोपीय मनूतेगु आगमन शुरू जुल। लिपा, थ्व राज्य दूगु थाय् पल्लवर (३-९गू शताब्दी) व विजयनगर साम्राज्य (१४-१७गू शताब्दी) अधीनय् लाःवन। सन् १९४७य् भारतया स्वतन्त्रता स्वया न्ह्यःया निगु शताब्दि तक दक्षिण भारतया अधिकांश भाग मद्रास प्रान्तया रूपय् ब्रिटिश नियंत्रणय् दयाच्वन। स्वतन्त्रता धुंका थ्व क्षेत्र मद्रास राज्य जूवन। भाषाया आधारय् राज्य पुनर्गठन धुंका थ्व राज्यया वर्तमान स्वरूप दयावल। सन् १९६९य् थ्व राज्यया नां हिलाः "तमिलनाडु" जूल।

भारतया दकले अधिक शहरीकृत राज्य जूगुलिं तमिलनाडु भारतया जीडीपीइ २गू दकले तःधंगु योगदान बियातःगु दु। 

## भूगोल
थ्व जिल्लाया मू झ्वालाय् अगया गंगै झ्वाला, अमिर्ती झ्वाला, अंजु वीडु झ्वाला, अय्यनार झ्वाला, बामेन झ्वाला, बीर शोला झ्वाला, क्याथरीन झ्वाला, एल्क झ्वाला, फेयरी झ्वाला, ग्लेन झ्वाला, होगेनाकल झ्वाला, कालीकेसम झ्वाला, किलीयूर झ्वाला, कोरैयार झ्वाला, कोवई कुत्रालम झ्वाला, कुंबकारै झ्वाला, कुतिरैयार झ्वाला, कुत्रालम झ्वाला, मंगलम झ्वाला, मायिल उथु झ्वाला, पेरियार झ्वाला, शिरुवाणी झ्वाला आदि ला।

## जिल्ला
thumb|255px|तमिलनाडूया जिल्ला
तमिलनाडुया ३२ जिल्ला मानकिपाया ल्या कथं क्वय् बियातःगु दु-

## संस्कृति
थ्व राज्यया मू नसाय् अल्पाहारय् पुट्टु, अप्पम, इडली, उपमा, दोसा, उत्तपम, अढ़ई, दलिया, कुज़ी पनियारम, कोतु परोटा, पूरी, नारतंगै पूरी, वज़कै कटलेट, मिक्स वेज बोंडा, वड़ा, पकोड़ा, कटलेट, मुरुक्कु, तेनकुज़ाल, चावल:टोमैटो राइस, पाज़न कांजी, सांभर सातम, लेमनर इस, टैमारिंड राइस, गार्लिक राइस, लेंटिल राइस, कोकोनट मिल्क राइस, व करीइ कीरै पूली मसियाल, गोभी मुलुगु पेराटु, ब्रोकोली करी, कैबेज कूटु, कूटु, पसलै कीरै मसियल, कोज़ंबु, कुरमा, उप्पडम, पोरियल, कोभिक्काइ कोवैक्कै मसाला, मीठा: रवा केसरी, सेमियां केसरी, तेरट्टी पाल, आदिरसम, रवा लड्डू, अवल लड्डू, पायसम, पालगोवा आदि ला।

थनया मू प्याखँय् कावड़ी, कोलाट्ट्म, पिन्न्ल कोलाट्ट्म्, कुम्मि, करगम्, वॆदुरु नाट्यं, त्राडु नाट्यं आदि ला।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* भारत
* तमिलनाडुया जिल्ला
* तमिलनाडुया तालुकातेगु धलः

पुचः:भारत
त्रिपुरा

**** भारतयागु छगु राज्य खः।

## जिल्ला
थ्व राज्ययात न्हापा ४गु जिल्ला: धलाई जिल्ला, पश्चिम त्रिपुरा जिल्ला, उत्तर त्रिपुरा जिल्ला व दक्षिण त्रिपुरा जिल्लाय् बायातःगु जुसां आःवया थ्व राज्ययात क्वे बियातःगु जिल्लाय् विभाजित यानातःगु दु-
* धला जिल्ला 
* खोवइ जिल्ला
* गोमती जिल्ला
* पश्चिम त्रिपुरा जिल्ला 
* उत्तर त्रिपुरा जिल्ला 
* दक्षिण त्रिपुरा जिल्ला 
* सिपाहीजाला जिल्ला
* उनाकोटी जिल्ला

### मू नगर
; धलाई जिल्ला
* अम्बस्सा
* कमलपुर ‎
* कञ्चनपुर (भारत)
; दक्षिण त्रिपुरा
* बेलोनिया
; उत्तर त्रिपुरा जिल्ला
* धर्मनगर
* कैलासहर 
* कुमारघाट 
;पश्चिम त्रिपुरा जिल्ला
* अगरताल
* बदहरघाट
* गकुलनगर
* गान्धीग्राम
* इन्द्रनगर
* जोगेन्द्रनगर
* खोवाई
* कुञ्जबन
* नरसिंगढ

## जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व राज्यया जिल्ला, उपजिल्ला (तहसील) व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* भारत
नागाल्यान्द

**** भारतयागु छगु राज्य खः।

## संस्कृति
थ्व राज्यय् कुमीनागा, खैवा, चोंग, नूरालिम आदि प्याखँ दु। 

## जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व राज्यया जिल्ला, उपजिल्ला व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* भारत

## लिधंसा
* भारतया जनगणना
पश्चिम बंगाल

**पश्चिमबङ्ग** भारतया पूर्बाञ्चलया छगू राज्य ख। थ्व राज्य भारतया ४गु दक्ले अप्व जनसंख्या दूगु राज्य ख।  पश्चिमबङ्ग भारतया जिडिपिया ३गु दक्ले अप्व अवदानकारी राज्य ख। थ्व राज्यया पूर्वय् बंगलादेश, उत्तरपूर्वय् आसाम, उत्तरय् भुटान व सिक्किम, उत्तरपश्च्मिय् नेपाः पश्चिमय् बिहार व झारखण्ड व दक्षिणपश्चिमय् उडिसा ला। 

अधुनिक "पश्चिमबङ्ग" नामं परिचित भूखण्ड बिगत २ द्व दँ निसें थीथी राज्य व साम्राज्यया अन्तरगत दयाच्वनय। १७५७ सालय् पलाशीर युद्ध त्याना ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनी नं थ्व थासय् थःगु आधिपत्य बिस्तार यात। थ्व बिले कलकाता ब्रिटिश भारतया राजधानी जुवन। २०गु शताब्दीया प्रथमार्धय् बेङ्गल प्रेसिडेन्सि भारतया स्वाधीनता आन्दोलनया छगू मू थासय् परिणत जुल। १९४७ सालय् धर्मया आधारय् बङ्गालयात द्विखण्डित यान हिन्दुप्रधान पश्चिमबङ्ग भारतीय प्रजातन्त्रया छगू राज्यया रुपय् अधिभुक्त जुवन। थ्व धुंकाय दशकय् पश्चिमबङ्गया अर्थ-राजनैतिक ब्यबस्थायात मार्क्सबाद, नक्शलवाद व ट्रेड युनियन आन्दोलन मती बामपन्थी कार्यकलापं थःगु नियन्त्रणय् काल।

आया ईले पश्चिमबङ्गया अर्थतन्त्र बमला। थुकिया प्रधान कारण थ्व राज्यया राजनैतिक अस्थिरता, प्रशासनिक ब्यर्थता व भ्रान्त सरकारी नीति खनेदु। हड्ताल, म्हो मानब विकास परिसूचक,
स्बास्थ्यब्यबस्था व चिकित्साया बांमलागु अवस्था, 
ब्यापक सामाजिक अस्थिरता, निम्न इन्फ्रास्ट्रक्चर ब्यबस्था, सर्बब्यापी दुर्नीति व राजनैतिक हानाहानि पश्चिमबङ्गया दीर्घदिंया समस्या जुयाच्वंगु दु। अर्थविदतयेगु विचारय्  भारतया सिक्क म्हो उन्नति यानाच्वंगु राज्यय् थ्व छगू ख।

पश्चिमबङ्ग छगू कृषिनिर्भर राज्य ख। थ्व राज्य भारतया सकल क्षेत्रफलया २.७ प्रतिशत जक्क क्षेत्रफल दुसां थन भारतया ७.८ प्रतिशत मनुतयेसं बसोबास याइ। अतः, पश्चिमबङ्ग भारतया सर्वाधिक जनघनत्त्व दूगु राज्य ख। १९७७  साल निसें २०११ साल तक्क पश्चिमबङ्गय् भारतीय कम्युनिष्ट पार्टि (मार्क्सवादी) (सिपिआइ(एम)) नेतृत्त्वया बामफ्रन्ट सरकारय् प्रतिष्ठित जुयाच्वन। थ्व सरकार सकल हलिमया इतिहासय् दीर्घतम लोकतान्त्रिक पद्धतिय् निर्वाचित कम्युनिष्ट सरकार ख। वर्तमानय् बामफ्रन्टयात पराजित याना दक्षिणपन्थी दल तृणमूल कंग्रेस सरकारय् वःगु दु।

पश्चिमबङ्गय् निगु युनेस्को विश्व सम्पदा धलः स्मारक दु-  दार्जिलिङ हिमालयन रेल व सुन्दरवन राष्ट्रिय उद्यान।

## पश्चिम बंगालया प्रशासनिक विभाग

thumbnail|200px|पश्चिम बंगालया विभाग
पश्चिम बंगालया १९गु जिल्लायात स्वंगु विभागय् विभक्त यानातःगु दु। थ्व स्वंगु विभाग ख-
* प्रेसिडेन्सी विभाग
* बर्धमान विभाग
* जलपाइगुडि विभाग

विभाग कथंया जिल्ला थ्व कथं दु 

## [[संस्कृति]]
थनया मू नसाय् मरिइ चमचम, पंटुआ, पीठा, रसगुल्ला, शौन्देश, लवंग लतिका, मुड़ी, झाल-मुड़ी, मोआ, नमकीनय् आलू फूलकोपीर दालना, आलू पोस्तो, आलुतुआ, आमेर चटनी, आमेर मिष्टी अचार, अनारसेर चटनी, बेगुन भाजा, माछेर झोल, चनार बारा, चनार दालना, चिंगड़ी पकोड़ा, चिंगड़ी माछेर कोफ्ता, छोलार दाल, गुरेर पायेश, खस्ता पोरोंठा, खिचुरी, कोराइशुतीर कोचुरी, कोझी थेंगाइ कोझाम्बु, कुचो आमेर अचार, माछेर कोचुरी, मेथी बैंगन, मिष्टी अचार, नार्कोल नाडु, पिस्ता संदेश, ताउक दाल, टमाटर चटनी आदि ला।

थनया मू प्याखँय् काठी, कीर्तन, गम्भीरा, जात्रा, ढाली, बाउल, मरसिया, रामवेश आदि ला।

## लिधंसा

पुचः:भारत
पञ्जाब राज्य, भारत

**पञ्जाब** (पञ्जाबी भाषा: ਪੰਜਾਬ) उत्तर-पश्चिम भारतया छगू राज्य ख। थ्व राज्य वृहद्तर पंजाब क्षेत्रया छगू भाग ख। थुकिया मेगु भाग भाग पाकिस्तानय् ला। पंजाब क्षेत्रया मेमेगु भाग भारतया हरियाणा व हिमाचल प्रदेश राज्यय् ला। थ्व राज्यया पश्चिमय् पाकिस्तानी पंजाब, उत्तरय् जम्मू एंव कश्मीर, उत्तर-पूर्वय् हिमाचल प्रदेश, दक्षिण व दक्षिण-पूर्वय् हरियाणा, दक्षिण-पूर्वय् केन्द्र शासित प्रदेश चंडीगढ, व दक्षिण-पश्चिमय् राजस्थान राज्य ला। राज्यया कुल जनसंख्या २,४२,८९,२९६  दु व कुल क्षेत्रफल ५०,३६२ वर्ग किलोमीटर दु। केन्द्र शासित प्रदेश चंडीगढ पंजाबया राजधानी ख। थ्व नगर हरियाणा राज्यया नं राजधानी ख। पंजाबया मू नगरय् अमृतसर, लुधियाना, जालंधर, पटियाला व बठिंडा ला। 

## संस्कृति
### नसा
थ्व राज्यया मू नसाय् शाकाहारीइ  सरसों का साग, चने का साग, दाल मखानी, राजमा, छोले, आलू अमृतसरी, जीरा राइस, लोभिया, महारानी दाल, मसाला चॉप, भिंडी अनारदाना, पालकवाली दाल, पंज रत्नी दाल, कड़ी, कड़ाही पनीर, शाही पनीर, जलेबी, फिरनी, पिन्नी, मालपुआ, पकोड़ा, समोसा, मांसाहारीइ तंदूरी चिकन, बटर चिकन, चिकन टिक्का, पनीर ताश कबाब, गुड़ पोली, पेशावरी चने, अचारी मटन, चिकन मखानी, चिकन मेथी, मरीइ नान, तंदूरी रोटी, लच्छा परांठा, तवा परांठा, कुल्चा, फुल्का, भरवां परांठा, पूरी, भटूरा, मक्के की रोटी, ज्वार की रोटी, बाजरे की रोटी आदि ला।
### प्याखँ
थनया मू लोक प्याखँय् भाँगड़ा, गिद्दा आदि ला।

## प्रशासनिक विभाजन
थ्व राज्यया जिल्लात थ्व कथं दु -
* अमृतसर जिल्ला
* भटिण्डा जिल्ला
* फिरोजपुर जिल्ला
* फरीदकोट जिल्ला
* फतेहगढ़ साहिब जिल्ला
* गुरदासपुर जिल्ला
* होशियारपुर जिल्ला
* जालंधर जिल्ला
* कपूरथला जिल्ला
* लुधियाना जिल्ला
* मानसा जिल्ला
* मोगा जिल्ला
* मुक्तसर जिल्ला
* शहीद भगतसिंहनगर जिल्ला
* पटियाला जिल्ला
* रूपनगर जिल्ला
* संगरूर जिल्ला
* तरन तारन साहिब जिल्ला
* बरनाला जिल्ला
* मोहाली जिल्ला

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
*भारत
मणिपुर

**** भारतया उत्तरपूर्वी राज्य ख।

## संस्कृति
थ्व राज्यया मू प्याखँय् तलम्, थांग्टा, नटरास, पुंगचोलोन, बसंतरास, राखाल आदि ला। 

## प्रशासन

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* भारत

पुचः:भारत
मध्य प्रदेश

**** भारतयागु छगु राज्य खः। थ्व राज्य निमाड़, मालवा, बुन्देलखण्ड, बघेलखण्ड, व ग्वालियर (चंबल) सांस्कृतिक खण्ड स्वाना दयावःगु राज्य ख।

## भूगोल
थ्व राज्यया मू झ्वालाय् गंगुलपरा टैंक और झ्वाला, कपिलधारा झ्वाला, कुकड़ी खापा झ्वाला, लिलाही झ्वाला, पांडव झ्वाला, पवा झ्वाला, रानेह झ्वाला, सनकुआ झ्वाला, शंभुधारा झ्वाला, सुल्तान गढ़ झ्वाला, तिंचा झ्वाला, दुग्धधारा झ्वाला, चचाई झ्वाला 427 फुट, गाथा झ्वाला 300 फुट, केओटी झ्वाला 427 फुट, रजत झ्वाला 350 फुट, पातालपानी झ्वाला 200 फुट आदि ला। 

## प्रशासनिक विभाजन
मध्यप्रदेश क्वे बियातःगु जिल्लाय् विभाजित दु-
*इंदौर जिल्ला
*अलीराजपुर जिल्ला
*खरगोन जिल्ला
*खण्‍डवा जिल्ला
*उज्जैन जिल्ला
*छिन्दवाड़ा जिल्ला
*जबलपुर जिल्ला
*झाबुआ जिल्ला
*टीकमगढ़ जिल्ला
*दतिया जिल्ला
*दमोह जिल्ला
*देवास जिल्ला
*धार जिल्ला
*डिंडोरी जिल्ला
*नरसिंहपुर जिल्ला
*नीमच जिल्ला
*पन्ना जिल्ला
*बड़वानी जिल्ला
*बालाघाट जिल्ला
*बेतूल जिल्ला
*बुरहानपुर जिल्ला
*भिंड जिल्ला
*भोपाल जिल्ला
*मंडला जिल्ला
*मंदसौर जिल्ला
*मुरैना जिल्ला
*रतलाम जिल्ला
*रीवा जिल्ला
*राजगढ़ जिल्ला
*रायसेन जिल्ला
*विदिशा जिल्ला
*सागर जिल्ला
*सीधी जिल्ला
*सिंगरौली जिल्ला
*सिवनी जिल्ला
*स‍िहोर जिल्ला
*सतना जिल्ला
*शाहडोल जिल्ला
*श्योपुर जिल्ला
*शिवपुरी जिल्ला
*शाजापुर जिल्ला
*हरदा जिल्ला
*होशंगाबाद जिल्ला
*छतरपुर जिल्ला
*उमरिया जिल्ला
*अनुपपुर जिल्ला
*गुना जिल्ला
*अशोकनगर जिल्ला
*ग्वालियर जिल्ला
*कटनी जिल्ला

## संस्कृति
थ्व राज्यया मू प्याखँय् गोन्यो, गौंडो, चैत, छेरिया, टपाली, डागला, दिवारी, नरबानी, पाली, बिल्मा, भागोरिया, मांदरी, रीना, सीगमड़ियां, सूआ, हुल्को, हेमदन्ना आदि ला। 

## राजनीति
मध्यप्रदेशया मुख्यमन्त्री व इमिगु पार्टिया धलः थ्व कथं दु-

## लिधंसा

पुचः:भारत
सिक्किम

**सिक्किम** भारतया छगू पर्वतीय राज्य ख। सिक्किमया जनसंख्या भारतया राज्यय् दकले म्हो दु। 
 
धाःसा क्षेत्रफल गोवा धुंका दकले म्हो दु। सिक्किम नामग्याल राजतन्त्र द्वारा शासित छगू स्वतन्त्र राज्य जुयाच्वंगु जुसां प्रशासनिक समस्याया कारणं सन् १९७५या छगू जनमतया आधारय् भारतय् विलय जुवन। थ्व हे जनमत संग्रह पश्चात राजतन्त्र क्वचाया भारतीय संविधानया नियम-प्रणालीया रुपय् थन प्रजातन्त्र विकशित जुल।

अंगुठाया आकारया थ्व राज्यया पश्चिमय् नेपाः, उत्तर व पूर्वय् चीन (तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र) व दक्षिण-पूर्वय् भूटान ला। भारतया पश्चिम बंगाल थ्व राज्यया दक्षिणय् ला।
 
अंग्रेजी, खेँ, लेप्चा, भूटिया, लिम्बू व हिन्दी आधिकारिक भाषा जुसां लिखित व्यवहारय् अंग्रेजी अप्व छ्यलातःगु खने दु। हिन्दू व बज्रयान बौद्ध धर्म सिक्किमया प्रमुख धर्म ख। गाङ्तोक राजधानी व दकले तःधंगु नगर ख।

## प्रशासन

## लिधंसा

पुचः:भारत
अंदमान व निकोबार द्वीप

**** भारतयागु छगु राज्यक्षेत्र खः।

## जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व राज्यक्षेत्रया जिल्ला, तहसील व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## लिधंसा
* भारतया जनगणना
सुदा

**सुदा** (अंग्रेजी:Suda),  नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  कञ्चनपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २९०९ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुदा यागु जनसंख्या १८,०६१ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात  ४९% दु।

## लिधंसा


पुचः:महाकालीयागु थाय
राजस्थान

**राजस्थान** भारतया छगू प्रान्त ख। थ्व प्रान्तया राजधानी जयपुर ख। राजस्थान भारत गणराज्यया क्षेत्रफल कथं दक्ले तःधंगु राज्य ख। थ्व राज्यया पश्चिमय् पाकिस्तान, दक्षिण-पश्चिमय् गुजरात, दक्षिण-पूर्वय् मध्यप्रदेश, उत्तरय् पञ्जाब, उत्तर-पूर्वय् उत्तरप्रदेश व हरियाणा ला। राज्यया क्षेत्रफल 3,42,239 वर्ग कि.मी. (1,32,139 वर्ग मील) दु।

जयपुर राज्यया राजधानी ख। थ्व राज्यया भौगोलिक विशेषताय् पश्चिमय् थार मरूस्थल व घग्गर खुसिया अन्त ला। हलिमया प‍वत श्रेणीइ मू अरावली श्रेणी राजस्थानया छगू जक्क पहाडी लागा ख। थ्व छगू पर्यटनया केन्द्र ख। माउण्ट आबू व विश्वविख्यात दिलवाडा देगः थन हे ला। पूर्वी राजस्थानय् निगु धुं अभयारण्य, रणथम्भौर एवम् सरिस्का ला व भरतपुर नापं केवलादेव राष्ट्रीय उध्यान ला, गुकियात पक्षितयेगु रक्षार्थ पलिस्था याःगु ख।

## प्रशासन
राजस्थानया ७गु मण्डलय् ३३ जिल्ला दु। थ्व जिल्लात थ्व कथं दु-

## संस्कृति
राजस्थानया मू नसाय् आलू भर्ता, चना दाल परांठा, चूरमा, दाल बाटी, घेवर, आलू मंगौड़ी, भुना कुकड़ा, गट्टे की सब्जी, जयपुरी गज़क, जयपुरी मेवा पुलाव, केसर मुर्ग, लहसुन की चटनी, मिस्सी रोटी, केसरी भात, खस्ता पूरी, जोदधुरी कचौरी, मक्की पनीर पकौड़ा, मारवाड़ी गट्टा कढ़ी, मूंग दाल हल्वा, पकौड़ी कढ़ी, पापड़ सब्जी, शाही गट्टे, सब्ज़ सांगानेर, शही गट्टे, मेथी के गट्टे, पनीर भरे पापड़, राजस्थानी भिंडी, वेज खिचड़ी आदि ला। थनया मू प्याखँय् कामड़, गणगौर, गीदड़, गोपिका लीला, घापाल, घूमर, चंग, चरी, जिन्दाद, डंडिया क्रष्ण नृत्य, तेराताली, पनिहारी, बगरिया, शंकरिया आदि ला।

## लिधँसा

## स्वयादिसँ
* भारत
*

## पिनेया स्वापू
* वेबउदयपुर उदयपुरया जानकारी
* '''राजस्थान''' - राजस्थानया थीथी जानकारी

पुचः:भारत
जसदण

**जस्दान** (अंग्रेजी:Jasdan),  भारतयागु गुजरात राज्ययागु  राजकोत जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १९३&nbsp;मिटर (६३३&nbsp;फुट) च्वे ला। 

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जस्दान शहरयागु जनसंख्या ३९,०४१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात  ४८% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ६०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जस्दान यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
सुदामा

**सुदामा** (अंग्रेजी:Sudama),  नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५६९ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुदामा यागु जनसंख्या ३६३४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात  ४७% दु।

## लिधंसा
सुदाल

**सुदाल** (अंग्रेजी:Sudal),  नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  ख्वप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३४४ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुदाल यागु जनसंख्या ७०५३ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात  ५०% दु।

## लिधंसा


पुचः:बागमती अञ्चल
बदख्शाँ प्रान्त, अफगानिस्तान

**** अफ्गानिस्तानया उत्तर-पूर्वय् स्थित छगू प्रान्त ख। थ्व प्रान्तया उत्तरय् ताजिकिस्तान, पूर्वय् चीन व पूर्व/दक्षिणय् कश्मीर ला धाःसा दक्षिण व दक्षिण पश्चिमय् अफगानिस्तानया लघमन, कपिसा व तखर प्रान्त ला। 

मौसमया दृष्टिकोणं थ्व प्रान्त अफगानिस्तानया दकलय् ख्वाउंगु प्रान्त ख। थनया तजाःगु च्वकाय् सदाबहार च्वापु दयाच्वनि। थन मार्कोपोलो नांया पशु नं दु। लोकबाखँ कथं थ्व पशुया विवरण मार्कोपोलों थःगु सफूलि च्वगुलिं थ्व पशुया नां मार्कोपोलो जूवन। बदख्शांया केन्द्र फैजाबाद ख। कश्म, जरम, शाहदा, बहारक, येफ्ताल, खश, ज़िबक, दरवाजा, वखान, अश्काशिम, राघ व शहर-ए-बाजार थनया मू बस्ती ख। बदख्शां प्रान्तय् अफगानिस्तानया अन्य प्रान्त स्वया अप्व साक्षरता दु। 

## इतिहास
## भूगोल
## प्रशासन

## अर्थतन्त्र
जशपुर नगर

**जशपुर नगर** (अंग्रेजी:Jashpur nagar),  भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु  जशपुर जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जशपुर नगर शहरयागु जनसंख्या २०,१९० खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात  ४५% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जशपुर नगर यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
बिलख प्रान्त, अफगानिस्तान

**** अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।

## प्रशासन

## स्वयादिसँ
* अफगानिस्तान
बामियान प्रान्त, अफगानिस्तान

**** अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः। थ्व प्रान्त थनया बुद्धया तःधंगु मूर्तिया निंतिं नांजा। 

## इतिहास

### पुलांगु/प्राचीन
२०गु शताब्दीइ जूगु पुरातात्विक अन्वेषणं अफगानिस्तानया भौगोलिक क्षेत्र पूर्व, पश्चिम व उत्तरया जःलाखःला देय् नाप संस्कृति व व्यापारया कारणं तसकं स्वापू दूगु खने दु। अफगानिस्तानय् पुरापाषाण युग, मध्यपाषाण युग, नवपाषाण युग, कांस्य युग व न युगया विशिष्ट कलाकृति लुयावःगु दु।  नगर लहना ईसापूर्व ३००० निसें हे न्ह्यथंगु विश्वास दु, व प्रारम्भिक नगर मुन्डिगाक (देय् या दक्षिणय् कन्दाहारया लिक्क) नापंया सिन्धु स्वनिगः लहनाया उपनिवेश जुइफूगु दसु दु। 

ईसापूर्व २००० धुंका मध्य एसियाया अर्ध-चाहिलिपिं मनुतेसं झ्वलं दक्षिणय् अफगानिस्तानय् वयेगु ज्या न्ह्यथंकल; थुपिं दथुइ यक्व हिन्द-युरोपेली भाषी हिन्द-इरानीत नं दुथ्या।  थ्व जनजातित लिपा अझ दक्षिणय् भारतय्, पश्चिमय् आःया इरानय् व क्यास्पियन सागरया उत्तरय् च्वंगु क्षेत्र जुया युरोपपाखे वन।  समग्र रुपं थ्व क्षेत्रयात एरियाना धाइगु ख।   
left|thumb|बामियान बुद्ध नापंया गुफा दुनेया अंगः-किपाया विवरण
मनूतय्सं मेमेपिं हिन्द-इरानीतलिसे मंका तजिलजि दूगु खनेदु। काफिरिस्तानया प्राचीन धर्म थन १९गु शताब्दी तक्क म्वानाच्वन। मेगु धर्म, जोरोस्ट्रियन धर्मया उत्पत्ति गुलिं मनुतेसं ईसापूर्व १८०० व ८०० दथुइ आःया अफगानिस्तानय् जूगु विश्वास याइ, छाय् धाःसा थुकिया संस्थापक जोरोस्ट्रर बल्खय् म्वानाः अन हे मदूगु ख।  प्राचीन पूर्वी इरानी भाषात जोरोस्ट्री धर्मया उदयया ईया आसपास थ्व क्षेत्रय् ल्हाइगु जुइफु।

ईसापूर्व ६गु शताब्दीया मध्यय् अकमेनिद फारसीतयेसं मेदतेत क्वत्यला अराचोसिया, एरिया व ब्याक्ट्रियायात थःगु पूर्वी सीमाय् दुथ्याकल। फारसया जुजु दारियस प्रथमया समाधिया शिलालेखय् वय्कलं त्याकूगु २९ देय् या धलखय् काबुल स्वनिगःया नां कनातःगु दु। 

३३० ईसापूर्वय् अलेक्जेन्डर द ग्रेटं थ्व थाय्‌ कब्जा यात तर थ्व थाय्‌यात सेल्युसिदतेसं शासन यायेत त्वःताबिल।
thumb|बामियानया चिधिकःम्ह बुद्ध । अफगानिस्तानयात इस्लाम विजय याये न्ह्यः थ्व क्षेत्रय् बुद्ध धर्मया व्यापकता दुगु खः ।
अफगानिस्तानया महत्वपूर्ण प्राचीन मूर्त व अमूर्त बौद्ध सम्पदाया धार्मिक व कलात्मक अवशेष सहितया व्यापक पुरातात्विक दसिं जाःगु देय् ख। बौद्ध सिद्धान्त बुद्धया जीवनकालय् (ईसापूर्व ५६३ निसें ४८३ ईसापूर्व) नं बल्ख तक्क थ्यंगु रिपोर्ट दु, गुकियात हुसाङ त्साङं च्वयादीगु दु। थ्व थाय् छगू प्रारम्भिक बौद्ध विहारया थाय् जुल। बुद्ध धर्म थ्व ईले विस्तार जुयाच्वंगु जुल। थ्व ईलय् जनमानसं थुइगु भासय् धार्मिक अभ्यास व महायान सम्प्रदायया सूक्ष्म दर्शनतेत ब्वयेत किपा व मूर्तिकलाया छगू आकर्षक शैलीया विकास जुल।  बामियान नगर स्वयाच्वंगु चट्टानया सिथय् बुद्धया आपालं मूर्तित दयेकातःगु दु। थ्व मूर्तितेगु दथुइ निगु दकलय् प्रमुख मूर्तित दनाच्वंपिं बुद्धत ख, गुकियात आः बमियानया बुद्धत धाइ, गुकिया जाः क्रमशः ५३ व ४० मिटर दु, गुगु हलिमय् दनाच्वंपिं बुद्धया मूर्तिया दकलय् तःधंगु दसु ख। थुपिं सम्भवतः ईस्वीया ४ वा ५ शताब्दीइ दयेकूगु जुइफु थुपिं यक्व दँ तक सांस्कृतिक स्थलया चिं जुयाच्वंगु खःसा युनेस्कोया विश्व सम्पदा धलखय् लाःगु दु ।

## प्रशासन

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* अफगानिस्तान
बादघिस प्रान्त, अफगानिस्तान

**** अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश वा प्रान्त खः। थ्व प्रान्त अफगानिस्तानया उत्तर-पश्चिमी प्रान्तय् छगू खः। थ्व प्रान्तया राजधानी कला-ए नौ (अर्थ: न्हूगु किल्ला) खः।  बादघिसया सीमा पश्चिमय् हेरात प्रान्त , पूर्वय् फरयाब प्रान्त , उत्तरय् तुर्कमेनिस्तान देश व दक्षिणय् घोर प्रान्त नाप स्वाइ। बादघिस अफगानिस्तानया १०गू दकले तःधंगु व २२गू दकले अप्व मनूल्या दूगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्तया क्षेत्रफल २०,७९४ वर्ग किलोमीटर दु व जनसंख्या ५६०,०२१ दु। थ्व प्रान्तया औसत जाः १,३९६ मीटर दु व प्रान्तया दकले तःजाःगु थाय् होज कोबुड च्वका खः गुकिया जाः ३,४७० मीटर दु। बादघिस अफगानिस्तानया ऐतिहासिक व स्वांमां- सिमां भुनातःगु वांगु प्रान्तय् छगू खः। थ्व प्रान्तया उब्जाऊ स्वनिगःत मरघब व हरिरुद खुसिं सिंचित जूगु दु। 

बादघिसया अधिकांश मनू पुलां व पारम्परिक तवलं बुंज्या याइ। थन पिस्ता व खरबूजा बुंज्या आयया मेगु स्रोत खः। बादघिसय् करिब ३०,००० हेक्टर पिस्ताया गुं दु। सच्छि दँ स्वया न्ह्यः थ्व गुंतेगु क्षेत्र ९०,००० हेक्टर तक दयाच्वन। मनूतेसं पिस्ताया सिमा चाना वंगुलिं थ्व गुंया क्षेत्र म्हो जुयावंगु दु। बादघिस अफगानिस्तानया सुदूर प्रान्तय् छगू खः।  

## प्रशासन

## स्वयादिसँ
* अफगानिस्तान
सुदाप

**सुदाप** (अंग्रेजी:Sudap),  नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  तेरथुम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६५८ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुदाप यागु जनसंख्या ३५५२ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात  ५३% दु।

## लिधंसा
जसिदिह

**जसिदिह** (अंग्रेजी:Jasidih),  भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु  देवघर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २६०&nbsp;मिटर (८५३&nbsp;फुट) च्वे ला। 

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जसिदिह शहरयागु जनसंख्या १४,१२९ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात  ४६% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ५४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जसिदिह यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
जसपुर

**जसपुर** (अंग्रेजी:Jaspur),  भारतयागु उत्तराञ्चल राज्ययागु  उद्धम सिंह नगर जिल्लायागु छगु सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जस्पुर शहरयागु जनसंख्या ३९,०४८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात  ४७% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जस्पुर यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
सुगा मधुकरही

**सुगा मधुकरही** (अंग्रेजी:Suga Madhukarahi),  नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  धनुषा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८२६ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुगा मधुकरही यागु जनसंख्या ५१६५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात  ४९% दु।

## लिधंसा
जसराना

**जसराना** (अंग्रेजी:Jasrana),  भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  फिरोजाबाद जिला यागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १६९&nbsp;मिटर (५५४&nbsp;फुट) च्वे ला। 

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जसराना शहरयागु जनसंख्या ९२७९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात  ४७% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जसराना यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।

**अन्य स्थान :**

अमोल वस्त्रालय

## लिधंसा
सुगा भवानी

**सुगा भवानी** (अंग्रेजी:Suga Vawani),  नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८१६ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुगा भवानी यागु जनसंख्या ५१८० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात  ४८% दु।

## लिधंसा
ननगरेआर प्रान्त, अफगानिस्तान

**** अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।

## प्रशासन

## स्वयादिसँ
* अफगानिस्तान
पञ्जशीर प्रान्त

**** वा **पञ्जशेर प्रान्त** अफ्गानिस्तानया छगू प्रदेश खः। थ्व प्रदेशया नां पञ्जशीर स्वनिगःया नामं तःगु ख। पञ्जशीर स्वनिगःया नां धाःसा स्थानीय भाय्‌या "पञ्ज" वा ५ व शीर वा शेर (सिंह) खँग्वः स्वाना दयावःगु ख। स्थानीय बाखँ कथं पञ्जशीर स्वनिगः न्याम्ह सिंहं रक्षा यानातःगु थाय् ख। थ्व थाय्‌ अफगानिस्तानया दकलय् नांजाःगु पर्यटन थासय् छगू ख। पञ्जशीर स्वनिगःयात लोनलि प्लानेतं अफगानिस्तानया दकलय् बांलाःगु स्वनिगलय् छगू धकाः धयातःगु दु।   

## प्रशासन

## स्वयादिसँ
* अफगानिस्तान
जता छपर

**जता छपर** (अंग्रेजी:Jata Chhapar),  भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  छिनद्वार जिल्लायागु छगु  सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जता छपर शहरयागु जनसंख्या ३४५५ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात  ४८% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जता छपर यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
सुगौली बिर्ता

**सुगौली बिर्ता** (अंग्रेजी:Sugauli Birta),  नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  पर्सा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७७२ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुगौली बिर्ता यागु जनसंख्या ५३२९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात  ५०% दु।

## लिधंसा
जतारा

**जतरा** (अंग्रेजी:Jatara),  भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  टिकांगढ जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २४६&nbsp;मिटर (८०७&nbsp;फुट) च्वे ला। 

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जतरा शहरयागु जनसंख्या १५,५९३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात  ४८% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६५% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ४७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जतरा यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा


पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
जतरी

**जतरी** (अंग्रेजी:Jatari),  भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  अलिगढ जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जतरी शहरयागु जनसंख्या १७,०३८ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात  ४६% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६९% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ४५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जतरी यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
सुकाजोर

**सुकाजोर** (अंग्रेजी:Sukajor),  नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  रामेछाप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७२७ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुकाजोर यागु जनसंख्या ३९६३ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात  ५३% दु।

## लिधंसा
जौनपुर

**जौनपुर** (अंग्रेजी:Jaunpur),  भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  जौनपुर जिल्लायागु छगु सहर खः।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ८२&nbsp;मिटर (२६९&nbsp;फुट) च्वे ला। 

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जौनपुर शहरयागु जनसंख्या १५९,९९६ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात  ४७% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ५८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जौनपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
सुखचिना

**सुखचिना** (अंग्रेजी:Sukhachina),  नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४६५ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुखचिना यागु जनसंख्या २८९७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात  ४७% दु।

## लिधंसा
जवाहरनगर(गुजरात रिफाइनरी)

**जवाहरनगर(गुजरात रिफाइनरी)** (अंग्रेजी:Jawaharnagar (Gujarat Refinery)),  भारतयागु गुजरात राज्ययागु  भदोदरा जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जवाहरनगर(गुजरात रिफाइनरी) शहरयागु जनसंख्या ४६६६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात  ४९% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८३% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जवाहरनगर(गुजरात रिफाइनरी) यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
सुखौरा गाविस, बाग्लुङ जिल्ला

**सुखौरा** (अंग्रेजी:Sukhaura),  नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  बाग्लुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २७७ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुखौरा यागु जनसंख्या १३९२ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात  ५२% दु।

## लिधंसा
जवलमुखी

**जवलमुखी** (अंग्रेजी:Jawalamukhi),  भारतयागु हिमाचल प्रदेश राज्ययागु  कांगडा जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जवलमुखी शहरयागु जनसंख्या ४९३१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात  ४८% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ७३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जवलमुखी यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा


पुचः:हिमाचल प्रदेशयागु शहर
अरदबील प्रान्त

****वा **अर्दबील प्रान्त** इरानया छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्तया केन्द्र अर्दबील शहर खः। थ्व प्रान्त इरानी अजरबैजानया ऐतिहासिक क्षेत्रय् ला। थ्व प्रान्तया क्षेत्रफल 17,953 वर्ग किलोमीटर दु व मनूल्या 1,217,000 दु। थ्व प्रान्तया मू नगर थ्व कथं दु: अर्दबील, मेशगिनशहर (मशगीन शेर), पार्सआबाद, खलखल, नेमिन, गार्मी, बिलेहस्वर(बेले सवार), असलंदोज़, नीर, कौसर, एंगोट, सारेइन (सरईन)।

थ्व प्रान्तय् ३१ जिल्ला, ३५ शहर व ७५ गाँ दु। यह प्रान्त अप्रिल १३या दिं खुनु इरानी सम्बत १३७२स पूर्वी अजरबैजान प्रान्तं बायाः छगू स्वतन्त्र प्रान्त जुल। थ्व प्रान्तया अधिकांश मनू अजरबैजानी जातियापिं खः, इमिसं अजरबैजानी तुर्की भाय् ल्हाइ। तलाश अर्दबील प्रान्तया अन्य निवासी खः, इपिं अनबरनया अधिकांश गाम्य् च्वमि। इमिगु भाय् तल्शी भाषा ख। खलखल शहर(प्रान्तया दक्षिणय्)या छुं भूभागय् तात व तालिश मनू च्वनि, व ताती व तल्शी भाषा ल्हाइ। खलखल शहरय् व खलखलया उत्तर व दक्षिणया गाम्य्  म्हो ल्याखन्य् कुर्द दु, इमिगु भाय् किरमानजी कुर्द भाषा ख। थ्व जाति खुरासानं थ्व क्षेत्रय् वःगु खः।

थ्व प्रान्त इरानया अजरबैजान क्षेत्रय् ला। थ्व प्रान्तया उत्तरय् अजरबैजान गणराज्य , पश्चिमय् पूर्वी अजरबैजान प्रान्त , पूर्वय् गिलान प्रान्त व दक्षिणय् ज़ांजन प्रान्त ला। 

## मूखँ
तांन्वःगु ताल्लाया इलय् यक्व चाहिलामि थनया ख्वाउँगु मौसमया निंतिं थ्व लागाय् वइ (थनया अधिकतम तापक्रम ३५&nbsp;°C [९५&nbsp;°F] थ्यं) । थन चिकुलाबलय् तसकं ख्वाउँसे च्वं व तापक्रम -२५&nbsp;°C (-१३&nbsp;°F) तक कुहां वनी।

थुकिया प्रसिद्ध प्राकृतिक क्षेत्र सबालान च्वापुच्वका ख। थ्व प्रान्तयात यक्वसिनं इरानया दकलय् ख्वाउँगु प्रान्तया रुपय् कायेगु या। थ्व प्रान्तया तःधंगु भागय् वांगु गुं दु।

अर्दाबिलया राजधानी क्यास्पियन सागरं  ७०&nbsp;कि.मि.ति तापाः। नापंया क्यास्पियन सागर व गणतन्त्र अजरबैजानया जःलाखःला थ्व नगरया राजनीतिक व आर्थिक महत्त्वपूर्ण थाय् दु। 

अरदाबिल सफाविद राजवंशया शेख सफी अद-दीनया समाधि व चिहानया थाय् ख। थन यक्वं क्वाःलःया मुहान व प्राकृतिक लू दु गुकिं चाहिलामितेत थन सालाकाइ।   अर्दाबिलया खनिज दूगु पुखूलि बीले-दर्रेह, सरेन, सरदबेह व बूश्लू मू ख, गुकियात इरान न्यंकं थःगु वासः गुणया निंतिं म्हसीकिगु या।

थ्व थासय् यक्व पुखु नं दु: गुकिलि दकलय् तःधंगु पुखु नेओर, शूराबिल, शूरगेल, नौशहर व आलुचे ख, गुकिलि यक्व प्रजातिया लःया झंगः च्वनिगु या।

नेओर पुखू छगू हिमाली लागाय् लाः अर्दाबिल नगरं ४८&nbsp;कि.मी दक्षिण-पूर्वय् ला। थुकिया लागा २.१&nbsp;किमि २ दु व औसत गाः ३ मिटर दु । थुकियात पुखूया क्वय् च्वंगु लःया मुहानं लः बी। शूरबिल पुखू अर्दाबिल नगरया दक्षिणय् पहाडी क्षेत्रय् ला व थुकिया क्षेत्रफल ६ लख ४० द्व मिटर २ दु । पुखूया सतहय् खनिजया सालुगु तुयु भः दु, गुगु छ्यंगुया ल्वय् व जलास्येंया ल्वय् लंकेत उपयोगी जुइ धैगु जनमानसया विश्वास दु। पुखूया लिक्क शूराबिलया चाहिला थाय् दु ।

अरदाबिल छगू तःधंगु प्राचीनताया नगर ख। थुकिया उत्पत्ति ४००० निसें ६००० दँ न्ह्यःया खः (थ्व नगरय् जूगु ऐतिहासिक अनुसन्धान कथं) । थ्व नगर थी-थी ईले अजरबैजान प्रान्तया राजधानी जूगु दु, तर थुकिया स्वर्ण युग सफाविद कालय् ख।

इरानया दकलय् प्राचीन नगरय् छगू मेश्किन शाहर ख। थ्व थाय् इरानया उत्तर-पश्चिमय् अजरबैजानय् तेहरान स्वया ८३९ किलोमिटर तापाक्क ला। थ्व नगर सबालान पर्वतया दकलय् सत्तिगु नगर ख। न्हापा न्हापा थुकियात "खियाव", "ओरामी", व "वरवि" धाइगु या।

## प्रान्तीय विभाग
थ्व प्रान्तया अञ्चल वा शाहरेस्तान थ्व कथं दु-

थ्व प्रान्तया जिल्ला वा बख्श् थ्व कथं दु-

## लिधंसा
बुशहिर प्रान्त

**** वा **बोशेर प्रान्त** इरानयागु छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्त इरानया दक्षिणी प्रान्तय् छगू खः। थ्व प्रान्त क्षेत्रफल कथं देय्या १७गू दकलय् तःधंगु प्रान्त ख, थ्व प्रान्त फारसया खाडीया सिथय् ला। थ्व प्रान्तया राजधानी बंदर बुशहर ख व थ्व प्रान्तय् १० शहरेस्तान, २६ जिल्ला, २९ गां, ४० नगर व करिब ९१० गां दु। थ्व नापं, थ्व प्रान्तय्  २२ द्वीप व प्रायद्वीप दु। थ्व प्रान्तय् निगु कथंया भूभाग दु, ख्यः व गुं। त्व्ह प्रान्तय् बँय् व लखय् च्वनिपिं थीथी जीवया जीवविविधता दु। थ्व प्रान्तया जलवायु क्वागु व सुक्खा दु, तर फारसया खाडी नापंया कारणं तटीय सिथय् लाःगु थाय्त धाःसा क्वाःगु व आर्द्र दु। प्रान्तया छुं गुंच्वका लागाय् आकलझुकल च्वापु गाइगु या। 

थ्व प्रान्तया थीथी भूभागय् इतिहासया महान व प्रसिद्ध राजवंशतेगु देगः व लाय्कू दु। थन एलामाइट्स व मेसोपोटामियन सभ्यताया भगनावशेष दु। बुशहर बन्दरगाहया नापं रोइम्हार देगः, दारुदगाह व अबपख्शया दथुइ बर्दक सिया महल थनया छुं नांजाःगु ऐतिहासिक थाय् खः। थ्व नापं, बुशहर प्रान्त उपनिवेशवादया विरुद्धय् संघर्षया प्रतीकया रूपं नं म्हसीकिगु या। फारसी पात्रोय् शाहरिवारया १२गू तारीख (गबिलय् रईस अली देलवारीया मृत्यु जूगु दिं)यात राष्ट्रिय पात्रोय् उपनिवेषवाद विरुद्ध राष्ट्रीय संघर्ष दिवसया रूपं हनिगु या।

थ्व प्रान्तया मनूत आपालं फारसी व बुशेहरी भाय् ल्हा। तर प्रान्तया उत्तरय् (गणवेह, दश्तिस्तान व दिलम शहर) लोरी भाषा ल्हाइ धाःस शिफ द्वीप, कंगन व असलुयेह थें न्याःगु थासय् अरबी भाय् ल्हाइगु या। जातीय रूपं बुशहर प्रान्तया मू जनसंख्या लोर व अरब जाति दु धाःसा अल्पसंख्यकय् फ़ार्स जाति दु। बुशहर प्रान्तया ९९% मनू शिया मुस्मां धर्म पालन या। लिपांगु मनूल्याया ल्याखँ कथं बुशहर प्रान्तया ९७% मनू साक्षर दु। थ्व ल्या राष्ट्रीय औसत स्वया अप्व। बुशहर प्रान्तय् महत्वपूर्ण शैक्षिक केन्द्रय् फारसया खाडीय् दूगु विश्वविद्यालय व बुशहर मेडिकल साइंसेज विश्वविद्यालय ला।

बुशहर प्रान्त देय्या ३गू दकलय् तःधंगु अर्थव्यवस्था खः व थनया प्रति व्यक्ति आय देसय् प्रथम थासय् ला। चिकं, ग्यास व पेट्रोकेमिकल्स, विद्युत संयन्त्र, बुंज्या व न्याजवा ज्या, खानी, समुद्री उद्योग, वाणिज्यिक गतिविधि व फारसया खाडीइ सामरिक कथं महत्त्वपूर्ण भूभाग जूगुलिं थन विविध अर्थव्यवस्थातेगु संयोजन जूगु दु। थुकिया कारणं थ्व इस प्रान्त इरानी सरकारया निंतिं यक्व महत्त्वया प्रान्त जूगु दु। 

## प्रशासनिक विभाजन

## साहित्य
बुशेहरय् छुं नांजाःपिं च्वमितेगु थाय्  ख। थनया चिनाखँमिइ फैज दश्ति (दश्तेस्तानी) (१८३०–१९१९) व मनोउचेहर अताशी ला। फैज चिनाखँ, व दश्ति (वा दश्तेस्तानी)या साहित्य सामान्य रूपं, बाबा ताहरया रचना   ज्वःला। सादेक चुबक, नजफ दर्याबन्दारी, व मोनिरो रावणीपुर बुशेहरया साहित्यय् दकलय् नांजाःपिं च्वमिपिं खः ।
## स्वयादिसँ
* इरान
सुखधिक

**सुखधिक** (अंग्रेजी:Sukhadhik),  नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु  मुगु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११४ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुखधिक यागु जनसंख्या ६८८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात  ४९% दु।

## लिधंसा
जवाइ

**जवाई** (अंग्रेजी:Jawai),  भारतयागु मेघालय राज्ययागु  जैन्सिया हिल्स जिल्लायागु छगु सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जवाई शहरयागु जनसंख्या २५,०२३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात  ५१% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जवाई यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
चारमहल व बख्तियारी प्रान्त

**** इरानयागु छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्त थ्व देय्या केन्द्रीय प्रान्तय् छगू ख गुकिय केन्द्र शहर-ए कोर्ड ख।
16,421 वर्ग किलोमीटर क्षेत्रफल दूगु थ्व प्रान्त इरान देशया २२गू दकलय् तःधंगु प्रान्त खः। चारमहल व बख्तियारी प्रान्त इरानया मध्य पठारया पहाडी क्षेत्रय् ला। थ्व थाय् 31 डिग्री 9 मिनेट निसें 32 डिग्री 38 मिनट उत्तरी अक्षांश व 49 डिग्री 30 मिनट निसें 51 डिग्री 26 मिनेट पूर्वी देशान्तरय् ला। थ्व प्रान्तया सीमाया उत्तर व पूर्वय् इस्फहान प्रान्त, पश्चिमय् खुजेस्तान प्रान्त, दक्षिणय् कोहगिलुयेह व बोयर अहमद प्रान्त, व उत्तर पश्चिमय् लोरेस्टन प्रान्त ला। प्रान्तया लगभग ७५% मनूतेसं बख्तियारी भाय् ल्हाइ धाःसा १५% फ़ारसी व १०% कश्काई तुर्की यवा चाहरमहली भाय् ल्हाइ। 

समुद्र स्तरं २०६६ मीटरया जाः नापं शहर-ए कोर्ड इरानया दकलय् तःजाःगु प्रान्तीय राजधानी खः। चारमहल व बख्तियारी प्रान्तया औसत जाः करिब २१५३ मीटर दु। थ्व प्रान्तयात इरानया पलि धका नं म्हसीकिगु या। 

## प्रशासनिक विभाजन

## स्वयादिसँ
* इरान
फार्स प्रान्त

**** इरानयागु छगु प्रान्त ख। 
## शहरेस्तान
थ्व प्रान्तया काउन्तित(शाहरेस्तान) थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* इरान

## लिधंसा
इसफाहान प्रान्त

**** इरानयागु छगु प्रान्त खः।

## भूगोल

इस्फाहान प्रान्तया क्षेत्रफल १०७,०१८ वर्ग किलोमिटर ति दु व थ्व प्रान्त इरानया केन्द्रय् ला। थुकिया उत्तरय् मार्काजी (मध्य) प्रान्त व कुम व सेमनान प्रान्त दु। थुकिया दक्षिणय् फारस प्रान्त, व कोहगिलुयेह व बोयर-अहमद प्रान्त ला। अमिनाबाद इस्फाहान प्रान्तया दकलय् दक्षिणी शहर खः। थ्व शहर सीमां उत्तरय् २&nbsp; कि.मि. उत्तरय् ला। पूर्वय् थ्व थाय् यज्द प्रान्तनाप स्वाः। पश्चिमय् थ्व प्रान्तया सीमा लुरेस्तान प्रान्तनाप ला व दक्षिण पश्चिमय् चहर महल व बख्तियारी प्रान्त ला।

थ्व प्रान्तय् मुक्कं मध्यम व सुख्खा मौसम दु, गुगु ४०.६&nbsp;°C(१०५.०८&nbsp;°F) व चिकुलाया मौसमय् ख्वाउँगु न्हिइ १०.६&nbsp;°C (५१&nbsp;°F)  या दथुइ लाः। दच्छिया औसत तापक्रम १६.७&nbsp;°C (६२&nbsp;°F) तक रेकर्ड जूगु दु व वार्षिक वा वइगु औसत ११६.९&nbsp;मि.मी. रिपोर्ट जूगु दु। सेपाहान (इसफाहान) नगरय् धाःसा छगू उत्कृष्ट जलवायु दु, गुकिलि प्यंगू थीथी मौसम दइ।

४,०४० मिटर जाःगु शहानकुह इस्फाहान प्रान्तया दकलय् तजाःगु च्वका खः । थ्व च्वापुगुं प्रान्तया पश्चिमी भागय् लाःगु फेरेदुनशहर नगरं करिब २० किलोमिटर दक्षिण पश्चिमय् ला।

इस्फाहान प्रान्तय् ५२ खुसि दु, अप्व याना थ्व खुसित चिधंगु व अस्थायी जुइ, जायान्देरुद थुकिया अपवाद ख। थन मुक्कं ४०५&nbsp;किमि हाकःगु खुसि दु धाःसा खुसिया स्वनिगःया लागाः २७,१०० वर्ग किमि दु।
गोलेस्तान प्रान्त

**** वा गुलिस्ताँ (फारसी भासय् استان گلستان) इरानयागु छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्त इरानया उत्तरपूर्व क्षेत्रय् क्यास्पियन सागरया दक्षिणपूर्वय् ला। थ्व प्रान्तया राजधानी गोर्गान/गरगान ख। थ्व राजधानी नगरया नां सन् १९३७तक इस्तराबाद जुयाच्वन। थ्व प्रान्तया पलिस्था सन् १९९७स माज़ंदरान प्रान्तया विभाजनं जूगु ख।

## प्रशासनिक विभाजन

## स्वयादिसँ
* इरान
जौहर

**जौहर** (अंग्रेजी:Jawhar),  भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु छगु सहर खः।

## भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः  ।समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४४७&nbsp;मिटर (१४६६&nbsp;फुट) च्वे ला। 

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जौहर शहरयागु जनसंख्या ११,२९६ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात  ४७% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जौहर यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
केर्मानशाह प्रान्त

**** इरानयागु छगु प्रान्त खः।

## भूगोल

केरमानशाह प्रान्त पश्चिमी इरानय् ला। इरान दुनेया कुर्दिस्तान, हमदान, लोरेस्तान, व इलाम प्रान्तनाप थ्व प्रान्तया सीमा स्वाः।  थ्व प्रान्तया इराकी गभर्नरत हलाब्जा, सुलेमनिया व दियाला नाप नं सीमा दु। 

राजधानी त्वताः मू नगरय् एस्लामाबाद-ए गर्ब, गिलान-ए गर्ब, हरसिन, जावनरुद, कंगावर, पावेह, कसर-ए शिरिन, रावनसर, सहनेह, सरपोल-ए जहाब, व सोनकोर ला ।

### मौसम
चिकुगु व लुमुगु क्षेत्रया दथुइ लाःगुलिं केरमानशाह प्रान्तय् मध्यम व हिमाली जलवायु दु। चिकुलाबलय् अप्वः वा वइ अले ताल्लाबलय् मध्यम लुमुइ । दच्छिया वा वइगु ५०० &nbsp;मि.मी. दु ।दकलय् तांन्वःगु लाय् औसत तापक्रम २२&nbsp;°C. स्वयां च्वय् जुइ । 

### केरमानशाह शहर
थ्व प्रान्तया राजधानी केरमानशाह ख, थ्व इरानया पश्चिमी भागया दथुइ ला। सन् २०१६या ल्याखं थ्व नगरया जनसंख्या ९४६,६५१ दु।  थ्व नगर सेफिद कूह पर्वतया ढलानय् दयेकूगु ख व वंगु निगु दशकया दुने दक्षिणपाखे विस्तारित जुल। निर्मित क्षेत्रत सरब खुसि व सरब स्वनिगःया सिथय् ला। थ्व नगरया जाः समुद्र सतह स्वया औसतन १३५० मिटरति जाः। 

केरमानशाह व तेहरानया ५२५&nbsp;कि.मि. तापाः। थ्व समृद्ध कृषि क्षेत्रया व्यापारिक केन्द्र ख गुकिलिं अन्न, जाकि, तरकारी, सिसा, व ओइलसिद उत्पादन याइ, व थन यक्व औद्योगिक केन्द्र, चिकं व चिनी रिफाइनरी, व सिमेन्ट, कापः व छ्वचुं ज्यासः आदि दु ।

## लिधंसा
जयकुण्डम

**जयकुण्डम** (अंग्रेजी:Jayankondam),  भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  अरियालुर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जयकुण्डम शहरयागु जनसंख्या ३१,२६८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात  ५०% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जयकुण्डम यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
सुलुबुङग

**सुलुबुङ** (अंग्रेजी:Sulubung),  नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  इलाम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६७९ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुलुबुङ यागु जनसंख्या ३४७० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात  ४९% दु।

## लिधंसा


पुचः:मेची अञ्चल
सुमाङ

**सुमाङ** (अंग्रेजी:Sumang),  नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  पाँचथर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९५४ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुमाङ यागु जनसंख्या ५३१६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात  ५१% दु।

## लिधंसा


पुचः:मेची अञ्चल
जयगांव

**जयगांव** (अंग्रेजी:Jaygaon),  भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  जलपैगुढी जिल्लायागु छगु  सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जयगांव शहरयागु जनसंख्या ३८,६६४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात  ४८% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५९% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ४३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जयगांव यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा


पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
सुम्बेक

**सुम्बेक** (अंग्रेजी:Sumbek),  नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  इलाम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४७८ खा छेँ दु।

## जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुम्बेक यागु जनसंख्या २५६४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात  ५०% दु।

## लिधंसा


पुचः:मेची अञ्चल
माजान्दारान प्रान्त

**** इरानयागु छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्तया शाहरेस्तान थ्व कथं दु-
जयसिंहपुर

**जयसिंहपुर** (अंग्रेजी:Jaysingpur),  भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  कोल्हापुर जिल्लायागु छगु सहर खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जयसिंहपुर शहरयागु जनसंख्या ४३,०५५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात  ४९% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जयसिंहपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
राजाभि खोरासान प्रान्त

**** इरानयागु छगु प्रान्त खः।

## थाय्
थ्व नगरया शाहरेस्तानत थ्व कथं दु-

## लिधंसा
जयनगर मजिलपुर

**जयनगर मजिलपुर** (अंग्रेजी:Jaynagar Majilpur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु दक्षिण २४ परगना जिल्ला जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जयनगर शहरयागु जनसंख्या २३,३१९ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात  ४८% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जयनगर यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा
उत्तर खोरासान प्रान्त

**** वा उत्तर खुरासान इरानयागु छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्तया केन्द्र बोजनोर्ड शहर ख। थ्व प्रान्य इरानया उत्तर-पूर्वय् ला। उत्तर खुरासानया सीमा उत्तरय् तुर्कमेनिस्तान , पूर्व व दक्षिणय् रज़ावी खुरासान प्रान्त, दक्षिण पश्चिमय् सेमनान प्रान्त व पश्चिमय् गोलेस्तान प्रान्त नाप स्वा। थ्व प्रान्तया पलिस्था २००३स खुरासान प्रान्तयात स्वंगु प्रान्तय् विभाजित यासें जूगु ख। थथे विभाजन धुंका बुयावःगु प्रान्तत रज़ावी खुरासान, उत्तर खुरासान व दक्षिण खुरासान ख। थ्व प्रान्तया क्षेत्रफल 28,434 वर्ग किलोमीटर दु। थ्व क्षेत्रफल नापं थ्व प्रान्त इरानया १५गू दकलय् तःधंगु प्रान्त खः। २०१५या  जनगणना कथं उत्तर खुरासान प्रान्तय् 209,850 छेँय् 863,092 मनूल्या दु। उत्तर खुरासानया  अधिकांश मनूतेसं शिया मुस्मां धर्म हनि धाःसा छगू महत्वपूर्ण अल्पसंख्यक सुन्नी मुस्मां धर्म हनि। थ्व प्रान्तया जातीय समूहय् तुर्क , टाट, कुर्द व तुर्कमेन ला। थ्व जाति नापं थन अरब, बलूच व लोर जनजातितेगु छुं गाँ नं दु। थीथी संस्कृति व संस्कार दूगु थीथी विभिन्न जनजातितेगु उपस्थितिं थ्व प्रान्तयात संस्कृतिया तःमि प्रान्त दयेकूगु दु। बोज्नोर्ड, शिरवन व एस्फ्रेन झ्वलं उत्तर खुरासान प्रान्तया दकलय् यक्व जनसंख्या दूगु नगर ख।  

## प्रशासनिक विभाजन
जहानाबाद, बिहार

**जेहानाबाद** (अंग्रेजी:Jehanabad),  भारतयागु बिहार राज्ययागु  जेहानाबाद जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।

## जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जेहानाबाद शहरयागु जनसंख्या ८१,७२३ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात  ४६% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु,  व मिसातेगु साक्षरता ५४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जेहानाबाद यागु साक्षरता  अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा