open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
खुलना विभाग

**खुलना विभाग** बंगलादेशया छगू विभाग ख। 
## प्रशासन
खुलना बिभाग ५९गू उपजिल्ला (उपबिभाजन) व निम्नलिखित १०गू जिल्लाय् विभाजित दु 

### उपजिल्ला

#### [[खुलना जिल्ला]]
* कय़रा उपजिल्ला 
* डुमुरिय़ा उपजिल्ला 
* तेरखादा उपजिल्ला 
* दाकोप उपजिल्ला 
* दिघलिय़ा उपजिल्ला 
* पाइकगाछा उपजिल्ला 
* फुलतला उपजिल्ला 
* बटिय़ाघाटा उपजिल्ला  
* रूपसा उपजिल्ला

#### [[बागेरहाट जिल्ला]]
* कचुय़ा उपजिल्ला (बागेरहाट)]] 
* चितलमारी उपजिल्ला 
* फकिरहाट उपजिल्ला 
* बागेरहाट सदर उपजिल्ला 
* मंला उपजिल्ला 
* मोरेलगञ्ज उपजिल्ला 
* मोल्लाहाट उपजिल्ला 
* रामपाल उपजिल्ला 
* शरणखोला उपजिल्ला

#### [[चुय़ाडाङ्गा जिल्ला]]
* आलमडाङ्गा उपजिल्ला
* चुय़ाडाङ्गा सदर उपजिल्ला
* दामुड़हुदा उपजिल्ला
* जीबननगर उपजिल्ला

#### [[यशोर जिल्ला]]
* यशोर सदर उपजिल्ला
* अभय़नगर उपजिल्ला
* केशबपुर उपजिल्ला
* चौगाछा उपजिल्ला
* झिकरगाछा उपजिल्ला
* बाघारपाड़ा उपजिल्ला
* मनिरामपुर उपजिल्ला
* शार्शा उपजिल्ला

#### [[झिनाइदह जिल्ला]]
* कालीगञ्ज उपजिल्ला (झिनाइदह)]]
* कोटचाँदपुर उपजिल्ला
* झिनाइदह सदर उपजिल्ला
* महेशपुर उपजिल्ला
* शैलकूपा उपजिल्ला
* हरिणाकुण्ड उपजिल्ला

#### [[कुष्टिय़ा जिल्ला]]
* कुमारखाली उपजिल्ला
* कुष्टिय़ा सदर उपजिल्ला
* खोकसा उपजिल्ला
* दौलतपुर उपजिल्ला
* भेड़ामारा उपजिल्ला
* मीरपुर उपजिल्ला

#### [[मागुरा जिल्ला]]
* मागुरा सदर उपजिल्ला
* मोहाम्मदपुर उपजिल्ला
* शालिखा उपजिल्ला
* श्रीपुर उपजिल्ला (मागुरा)|श्रीपुर उपजिल्ला

#### [[मेहेरपुर जिल्ला]]
* गांनी उपजिल्ला
* मेहेरपुर सदर उपजिल्ला
* मुजिबनगर उपजिल्ला

#### [[नड़ाइल जिल्ला]]
* नड़ाइल सदर उपजिल्ला
* लोहागड़ा उपजिल्ला
* कालिय़ा उपजिल्ला 
* नड़ागाति उपजिल्ला

#### [[सातक्षीरा जिल्ला]]
* आशाशुनि उपजिल्ला
* कलारोय़ा उपजिल्ला
* कालीगञ्ज उपजिल्ला (सातक्षीरा)]]
* ताला उपजिल्ला
* देबहाटा उपजिल्ला
* श्यामनगर उपजिल्ला
* सातक्षीरा सदर उपजिल्ला

## स्वयादिसँ
* बंगलादेश

पुचः:बंगलादेश
राजशाही विभाग

**राजशाही विभाग** बंगलादेशया छगू विभाग ख। थ्व विभागया मू खुसिइ पद्मा, यमुना, महानन्दा, आत्राइ, करतोय़ा आदि ला।

## प्रशासन
### जिल्ला

#### [[राजशाही जिल्ला]]
* बाघा उपजिल्ला
* पुठिय़ा उपजिल्ला
* पबा उपजिल्ला
* बागमारा उपजिल्ला
* तानोर उपजिल्ला
* राजशाही सदर उपजिल्ला
* बोय़ालिय़ा उपजिल्ला
* मोहनपुर उपजिल्ला
* चारघाट उपजिल्ला
* गोदागारी उपजिल्ला
* दूर्गापुर उपजिल्ला

#### [[नाटोर जिल्ला]]
* नाटोर सदर उपजिल्ला
* बागातिपाड़ा उपजिल्ला
* बराइग्राम उपजिल्ला
* गुरुदासपुर उपजिल्ला
* लालपुर उपजिल्ला
* सिंड़ा उपजिल्ला

#### [[चाँपाइनबाबगञ्ज जिल्ला]]
* चाँपाइनबाबगञ्ज सदर उपजिल्ला
* गोमस्तापुर उपजिल्ला
* शिबगञ्ज उपजिल्ला
* नाचोल उपजिल्ला
* भोलाहा उपजिल्ला

#### [[जय़पुरहाट जिल्ला]]
* पाँचबिबि उपजिल्ला
* कालाइ उपजिल्ला
* क्षेतलाल उपजिल्ला
* आक्केलपुर उपजिल्ला
* जय़पुरहाट सदर उपजिल्ला

#### [[नओगाँ जिल्ला]]
* पत्नीतला उपजिल्ला
* धामुरहाट उपजिल्ला
* महादेबपुर उपजिल्ला
* परशा उपजिल्ला
* सापाहार उपजिल्ला
* बादलगाछि उपजिल्ला
* मान्दा उपजिल्ला
* निय़ामतपुर उपजिल्ला
* आत्राइ उपजिल्ला
* रानीनगर उपजिल्ला
* नओगाँ सदर उपजिल्ला

#### [[बगुड़ा जिल्ला]]
* आदमदिघी उपजिल्ला
* बगुड़ा सदर उपजिल्ला
* धुनट उपजिल्ला
* धुपचाँचिय़ा उपजिल्ला
* गाबतली उपजिल्ला
* काहालु उपजिल्ला
* नन्दीग्राम उपजिल्ला
* सारिय़ाकान्दि उपजिल्ला
* शेरपुर उपजिल्ला
* शिबगञ्ज उपजिल्ला
* सोनातला उपजिल्ला
* साजाहानपुर उपजिल्ला

#### [[पाबना जिल्ला]]
* आटघरिय़ा उपजिल्ला
* ईश्बरदी उपजिल्ला
* चाटमोहर उपजिल्ला
* पाबना सदर उपजिल्ला
* फरिदपुर उपजिल्ला
* बेड़ा उपजिल्ला
* भाङ्गुरा उपजिल्ला
* सुजानगर उपजिल्ला
* साँथिय़ा उपजिल्ला

#### [[सिराजगञ्ज जिल्ला]]
* बेलकुचि उपजिल्ला
* कामारखन्द उपजिल्ला
* चौहालि उपजिल्ला
* काजीपुर उपजिल्ला
* राय़गञ्ज उपजिल्ला
* शाहजादपुर उपजिल्ला
* सिराजगञ्ज सदर उपजिल्ला
* ताड़ास उपजिल्ला
* उल्लापाड़ा उपजिल्ला

## स्वयादिसँ
* बंगलादेश

पुचः:बंगलादेश
पुचः:बंगलादेश
सिलेट विभाग

**सिलेट विभाग** (बंगाली भासय् সিলেট বিভাগ) बंगलादेशया उत्तर-पूर्व क्षेत्र अवस्थित छगू प्रशासनिक अञ्चल खः। थ्व विभागया दुने सिलेट, मौलभीबाजार, सुनामगञ्ज व हबिगञ्ज जिल्ला दु। थ्व प्यतां जिल्ला बंगलादेशया ‘ए’ श्रेणीइ ला।

सन् १९७१स बंगलादेश स्वतन्त्र जुइ न्ह्यः थ्व थाय् चट्टग्राम विभागया अन्तर्गतय् दयाच्वन। लिपाया सरकारं प्रशासनिक पुनर्गठन कार्यक्रम कथं सन् १९९५या अगस्त १कुन्हु ४गू जिल्ला दूगु बंगलादेशया खुगु विभागया रुपय् सिलेट विभाग गठन जुल। थ्व विभागया क्षेत्रफल १२,५९५.९५ वर्ग किलोमिटर

## भूगोल
सिलेट विभागया पूर्वय् भारतया आसाम, उत्तरय् मेघालय राज्य (खासिया व जयन्तीया पर्वः), दक्षिणय् त्रिपुरा राज्य, व पश्चिमय् बंगलादेशया ढाका विभाग ला। सिलेटया ऐतिहासिक सफूकथं अनुसारय् थ्व अञ्चलयात न्हापा श्रीहट्टमण्डल धकाः म्हसीकिगु या। थ्व मण्डल वर्तमान सिलेट विभाग स्वया सिक्क तःधं। थ्व मण्डलय् बंगलादेशया वर्तमान सराइल वा सतरखण्डल (ब्राह्मणबाड़िय़ा जिल्ला), जोय़ानशाही (बृहत्तर मयमनसिंह जिल्ला), भारतया त्रिपुरा राज्य, आसाम राज्यया करिमगञ्ज, कछाड जिल्ला व बदरपुरया भूभाग श्रीहट्टया अन्तर्गतय् लानाच्वन। प्राचीन वैदिक ग्रन्थ *कामाख्या तन्त्र* अनुसार प्राचीन कामरुप राज्यया दक्षिण-पश्चिम सीमाय् प्राचीन श्रीहट्ट दयाच्वन।
योगिनी तन्त्रय् श्रीहट्टया सीमा विवरण थ्व कथं बियातःगु दु:
:पूर्वे स्वर्ण नदीश्चैव दक्षिणे चन्द्रशेखर
:लोहित पश्चिमे भागे उत्तरेच नीलाचल
:एतन्मध्ये महादेव श्रीहट्ट नामो नामता।

लिपा इसाया न्हेगू शताब्दीइ थ् अञ्चलया भौगोलिक रुपरेखा हिलावनः। ८गू शताब्दीया मध्यभागय् सिलेट विभागया दक्षिण-पूर्वाञ्चलया छुं अंश त्रिपुरा राज्यया अधीनय् व दक्षिण-पश्चिमया अनेक अंश हारिकेल राज्यया अधीनय् लाःवनः। प्राचीन राज्यया अन्य ल्यंगु भाग जयन्तीया, लाउड, व गौड क्षेत्रय् विस्तारित जुल।

## प्रशासनिक विभाजन
### [[सिलेट विभाग|सिलेट विभागया]] उपजिल्ला

#### [[सिलेट जिल्ला]]
* बालागञ्ज उपजिल्ला
* बिय़ानीबाजार उपजिल्ला
* बिश्बनाथ उपजिल्ला
* कोम्पानीगञ्ज उपजिल्ला
* फेञ्चुगञ्ज उपजिल्ला
* गोलापगञ्ज उपजिल्ला
* गोय़ाइघाट उपजिल्ला
* जैन्तापुर उपजिल्ला
* कानाइघाट उपजिल्ला
* सिलेट सदर उपजिल्ला
* जकिगञ्ज उपजिल्ला
* दक्षिण सुरमा उपजिल्ला

#### [[हबिगञ्ज जिल्ला]]
*आजमिरिगञ्ज उपजिल्ला
*बानिय़ाचं उपजिल्ला
*बाहुबल उपजिल्ला
*चुनारुघाट उपजिल्ला
*हबिगञ्ज सदर उपजिल्ला
*लाखाइ उपजिल्ला
*माधबपुर उपजिल्ला
*नबीगञ्ज उपजिल्ला

#### [[मौलभीबाजार जिल्ला]]
* बड़लेखा उपजिल्ला
* कुलाउड़ा उपजिल्ला
* राजानगर उपजिल्ला
* कमलगञ्ज उपजिल्ला
* श्रीमङ्गल उपजिल्ला 
* मौलभीबाजार सदर उपजिल्ला

#### [[सुनामगञ्ज जिल्ला]]
* बिश्बम्भरपुर उपजिल्ला
* छातक उपजिल्ला
* दिराइ उपजिल्ला
* धर्मपाशा उपजिल्ला
* दोय़ाराबाजार उपजिल्ला
* जगन्नाथपुर उपजिल्ला
*  जामालगञ्ज उपजिल्ला
* ताहिरपुर उपजिल्ला
* शाल्ला उपजिल्ला
* सुनामगञ्ज सदर उपजिल्ला

## स्वयादिसँ
* बंगलादेश

## लिधंसा

पुचः:बंगलादेश
कुमिल्ला जिल्ला

**कुमिल्ला जिल्ला** बंगलादेशया चट्टग्राम विभागया छगू जिल्ला ख। 

## प्रशासनिक विभाजन
कुमिल्ला जिल्लाय् १गू सिटि कर्पोरेशन व १७गू उपजिल्ला थ्व कथं दु

**सिटि कर्पोरेशन** कुमिल्ला सिटि कर्पोरेशन
**उपजिल्ला पुचः** 

* बरुड़ा
* चान्दिना
* दाउदकान्दि
* लाकसाम
* ब्राह्मणपाड़ा
* बुड़िचं
* चौद्दग्राम
* देबीद्बार
* होमना
* मुरादनगर
* नाङ्गलकोट
* कुमिल्ला सदर
* कुमिल्ला सदर दक्षिण
* मेघना
* तितास
* मनोहरगञ्ज
* लालमाइ


कुमिल्ला जिल्लायात प्रशासनिक रुपय् थ्व कथं बायातःगु दु 
* उपजिल्ला- १७
* पौरसभा - ८
* युनियन - १७८
* ग्राम - ३,६८७

थ्व जिल्लाया उपजिल्ला व युनियन थ्व कथं दु 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* चट्टग्राम विभाग
* बंगलादेश

पुचः:बंगलादेश
पुचः:बंगलादेशया जिल्ला
ब्राह्मणबाडिया जिल्ला

**ब्राह्मणबाड़िय़ा जिल्ला** बंगलादेशया छगू जिल्ला ख।

## प्रशासनिक विभाजन

### सदर उपजिल्ला

### आशुगञ्ज उपजिल्ला

### बिजय़नगर उपजिल्ला

### कसबा उपजिल्ला

### आखाउडा उपजिल्ला

### नाछिरनगर उपजिल्ला

### नबीनगर उपजिल्ला

### बाञ्छारामपुर उपजिल्ला

### सराइल उपजिल्ला

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* बंगलादेश

पुचः:बंगलादेशया जिल्ला
गाजीपुर जिल्ला

# गाजीपुर जिल्ला, उत्तरप्रदेश
# गाजीपुर जिल्ला, बंगलादेश

## प्रशासनिक विभाजन
बंगलादेशया जिल्ला

**जिल्ला** (बंगाली भासय् জেলা वा जेला) बंगलादेशया प्रशासनिक व्यवस्थाया छगू इकाइ ख। थीथी उपजिल्ला स्वाना छगू जिल्ला गठित जुइ धाःसा जिल्लातेत विभाग धाःगु प्रशासनिक इकाइय् स्वानातइ। वर्तमानय् बंगलादेशय् ७गु विभागया अन्तर्गत ६४गु जिल्ला दु। सन् १९७१स बंगलादेशया पलिस्थाबिलय् १८गु जक्क जिल्ला दयाच्वन। 

## विभागकथं जिल्लातेगु धलः
300px|thumb|बंगलादेशया जिल्लातेगु किपा

### खुलना बिभाग
थ्व विभागय् सकल १०ता जिल्ला दु। 
* बागेरहाट
* चुय़ाडाङ्गा
* यशोर
* झिनाइदह
* खुलना
* कुष्टिय़ा
* मागुरा
* मेहेरपुर
* नड़ाइल
* सातक्षीरा

### चट्टग्राम बिभाग
थ्व विभागय् सकल ११ता जिल्ला दु। 
* बान्दरबान
* ब्राह्मणबाड़ीय़ा
* चाँदपुर
* चट्टग्राम
* कुमिल्ला
* कक्सबाजार
* फेनी
* खागड़ाछड़ि
* लक्ष्मीपुर
* नोय़ाखाली
* राङामाटि

### ढाका बिभाग
थ्व विभागय् सकल १७ता जिल्ला दु। 
* ढाका
* फरिदपुर
* गाजीपुर
* गोपालगञ्ज
* जामालपुर
* किशोरगञ्ज
* मादारीपुर
* मानिकगञ्ज
* मुन्सिगञ्ज
* मय़मनसिंह 
* नाराय़णगञ्ज
* नरसिंदी
* नेत्रकोना
* राजबाड़ी
* शरिय़तपुर
* शेरपुर
* टाङ्गाइल

### बरिशाल बिभाग
थ्व विभागय् सकल ६ता जिल्ला दु। 
* बरगुना
* बरिशाल
* भोला
* झालकाठि
* पटुय़ाखाली
* पिरोजपुर

### रंपुर बिभाग
थ्व विभागय् सकल ८ता जिल्ला दु। 
* दिनाजपुर
* गाइबान्धा
* कुड़िग्राम
* लालमनिरहाट
* नीलफामारी
* पञ्चगड़
* रंपुर
* ठाकुरगाँओ

### राजशाही बिभाग
थ्व विभागय् सकल ८ता जिल्ला दु। 
* बगुड़ा
* जय़पुरहाट
* नओगाँ
* नाटोर
* नबाबगञ्ज
* पाबना
* राजशाही
* सिराजगञ्ज

### सिलेट बिभाग
थ्व विभागय् सकल ४ता जिल्ला दु। 
* हबिगञ्ज
* मौलभीबाजार
* सुनामगञ्ज
* सिलेट

## स्वयादिसँ
* बंगलादेश
* बंगलादेशया प्रशासनिक विभाजन

पुचः:बंगलादेश
पुचः:बंगलादेशया जिल्ला
बंगलादेशया विभाग

**[[बंगलादेश]]**य् न्हेगु प्रशासनिक अञ्चल दु गुकियात **बिभाग** धका धाइगु या। प्रत्येक विभागया नां थःगु अञ्चलया मू नगरया नामं छुनातःगु ख। बंगलादेशया विभाग थ्व कथं दु:

* ढाका बिभाग
* चट्टग्राम बिभाग
* राजशाही बिभाग
* खुलना बिभाग
* बरिशाल बिभाग
* सिलेट बिभाग
* रंपुर बिभाग

थ्व धलखय् रंपुर दकलय् न्हूगु बिभाग ख। थ्व विभाग सन् २०१० सालय् ज्यानुवरी २५ खुनु पलिस्था जूगु ख।  प्रत्येक बिभागयात जिल्ला व जिल्लायात उपजिल्लाय् विभक्त यानातःगु दु।

## जनसंख्या
सन् २०११या जनगणना कथं विभागतेगु जनसंख्या थ्व कथं दु-

## इतिहास
१९७१ सालय् स्वतन्त्रता दूगु बिलय् बंगलादेशय् ४गु जक्क विभाग दयाच्वन। थ्व विभागत थ्व कथं दु- 
* चट्टग्राम
* ढाका
* खुलना
* राजशाही

१९८३ सालय् ढाका बिभाग व ढाका नगरया अंग्रेजीइ च्वयेगु पहः **Dacca**यात हिलाः **Dhaka**यात व उकिया उच्चारण नं व हे कथं यात। 

खुलना बिभागया छगू अंशं सन् १९९३ सालय् बरिशाल बिभाग गठित जुल, व सन् १९९८ सालय् चट्टग्राम बिभागया भागं सिलेट बिभाग पलिस्था जुल। सन् २०१० सालया ज्यानुवरी २५ खुनु बृहत्तर रंपुर व दिनाजपुर अञ्चलं रंपुर बिभाग गठन यात; न्हापा धाःसा थ्व राजशाही बिभागया अन्तर्गतय् लानाच्वन।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* बंगलादेश

पुचः:बंगलादेश
इरानया प्रशासनिक विभाजन

इरानया प्रशासनिक विभाजन छगू व्यवस्थित प्रणाली ख गुकिलिं थ्व देय्या शासन सञ्चालनयात अःपुकिगु ज्या याइ। इरानयात दकलय् न्हापां ओस्तान (Ostan) वा प्रान्तय् बायातःगु दु। वर्तमानय् इरानय् ३१ गू प्रान्त बाय् ओस्तान दु । सकल ओस्तानया प्रशासन छम्ह गभर्नर जनरल (Ostandar) नं स्वइ, गुम्हेसित इरानया आन्तरिक मन्त्रालयं नियुक्त याइ। ओस्तानया क्वेया इकाईयात शाहरेस्तान (Shahrestan) धाइ। शाहरेस्तानयात नं हाकनं बाख्श (Bakhsh)य् बायातःगु दु । बाख्शया दुने निगु प्रकारया इकाइत दै: शाहर (Shahr) वा नगर क्षेत्र र देहेस्तान (Dehestan) वा ग्रामीण पुचः। थ्व विभाजनया मुख्य उद्देश्य स्थानीय जनतायात सरकारी सेवा अःपुक्क थ्यंकेगु ख। इरानया थ्व प्रशासनिक संरचना १९३७ या कानूनय् आधारित दु, गुकियात समय-समयय् संशोधन यानातःगु दु। थ्व प्रणालीं इरानया विशाल भूगोलयात छगू केन्द्रिय शासनया अधीनय् तयेत ग्वहालि याइ । थ्व विभाजनं देय्या आर्थिक योजना व बजेट विनियोजनय् नं तःधंगु भूमिका म्हिती।

इरानया तथ्याङ्क विभाग अनुसार थ्व देय्‌या प्रशासनिक विभाग थ्व कथं दु (मार्च २००५ वा इरानी तिथि १३८३ कथं):

## ओस्तान (प्रान्त)
इरानया प्रान्तत देय्या दकलय् तःधंगु प्रशासनिक इकाइत ख। दकलय् न्हापां इरानय् ६ गू प्रान्तत जक दयेकूगु ख, तर जनसंख्या व राजनैतिक आवश्यकता कथं थ्व ल्याः ३१ थ्यंगु दु । तेहरान प्रान्त इरानया राजधानी ख र थ्व प्रशासनिक रुपं दकलय् महत्वपूर्ण प्रान्त ख। मेमेगु महत्वपूर्ण प्रान्तय् खुजेस्तान, इस्फाहान, फर्स र रजावी खोरासान ला। ओस्तन्दारं केन्द्र सरकारया प्रतिनिधित्व याइ र प्रान्तया विकास व सुरक्षाया जिम्मा काइ। सकल प्रान्तया थःगु हे बजेट व विकास परिषद् दइ। थ्व प्रान्ततय्गु विभाजन प्रायः भौगोलिक व सांस्कृतिक पहिचानया आधारय् यानातःगु दु। प्रान्तया आकार भौगोलिक अवस्थितिया आधारय् तःधं-चीधं जुइ फु।

## शाहरेस्तान (अंचल)
सकल ओस्तानयात यक्व शाहरेस्तानय् बायातःगु दु। शाहरेस्तानया प्रशासन 'फार्मन्दार' नं स्वइ। थ्व स्तरय् सरकारी ज्याकुथीतय्गु शाखात दइ। इरानय् ४४० स्वया अप्व शाहरेस्तानत दु । शाहरेस्तानं थःगु क्षेत्र दुनेया शिक्षा, स्वास्थ्य व सुरक्षाया रेखदेख याइ। नगर क्षेत्र व ग्रामीण क्षेत्र दुथ्याःगु थ्व इकाई इरानया शासन व्यवस्थाया मेरुदण्ड ख।

## बाख्श (जिल्ला)
शाहरेस्तानयात बाख्शय् बायातःगु दु। बाख्शया मुख्य ज्या ग्रामीण व नगर क्षेत्रया दथुइ समन्वय यायेगु ख। बाख्शदारं स्थानीय समस्यात थुइकेगु व केन्द्रिय योजनात लागू यायेगु ज्या याइ। बाख्शया दुने यक्व देहेस्तानत वा छगू स्वया अप्व शाहरत लाके फु।

## देहेस्तान व शाहर
देहेस्तान धइगु ग्रामीण क्षेत्रया पुचः ख। थ्व यक्व गाँ (Deh वा Rusta) मिले जुया दइ। शाहर धाःसा शहरी क्षेत्र ख गुकियात नगरपालिकां सञ्चालन याइ। इरानया शहरीकरणया दर तःधं जूगुलिं शाहरतय्गु ल्याः नं वृद्धि जुयाच्वंगु दु। स्थानीय काउन्सिल (Shora) या चुनावं थ्व तहय् जनसहभागिता सुनिश्चित याइ ।

## ऐतिहासिक विकास
इरानया प्रशासनिक विभाजनया इतिहास यक्व पुलां। हखामनी साम्राज्यया ईलय् 'सत्रापी' (Satrapy) प्रणाली दुगु ख । सत्रापीतय्सं जुजुयात कर बुझे यायेगु व स्थानीय प्रशासन स्वयेगु ज्या याइगु ख। आधुनिक कालय् कजर राजवंशया ईलय् 'ममालेक-ए-माहरुसा' (Mamalek-e Mahrouseh) धकाः सम्बोधन याइगु ख। १९३७ य् न्हापां कानूनी रुपं आधुनिक प्रशासनिक विभाजन लागू जुल। थ्व विभाजनं इरानया केन्द्रीकृत शासनयात सुदृढ यात। इरान-इराक हताः धुकाः सुरक्षाया दृष्टिकोणं नं यक्व न्हुगु प्रान्तत दयेकल।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* इरान
* इरानया शाहरेस्तानतेगु धलः
* इरानया जिल्लातेगु धलः

पुचः:इरानया प्रशासन
इरानया जिल्लातेगु धलः

**[[इरान]]**या जिल्ला स्तरीय प्रशासनिक विभागयात **बख्श्** वा **बख़श** (पारसी भासय् بخش‎, baxš) धाइ। सकल इरानय् ८९० बख्श् दु। इरानया बख्श्‌तेगु धलः थ्व कथं दु-

## बख्श् (जिल्ला)तेगु धलः

## स्वयादिसँ
* इरान
* इरानया शाहरेस्तानतेगु धलः

पुचः:इरान
इरानया प्रान्ततेगु धलः

इरानया प्रान्त थ्व कथं दु-

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* इरान

पुचः:इरान
अफगानिस्तानया जिल्ला

**[[अफगानिस्तान]]**या प्रान्त अनुसारया जिल्ला थ्व कथं दु

## स्वयादिसँ
* अफगानिस्तान
* अफगानिस्तानया प्रान्त

पुचः:अफगानिस्तान
भुटानया प्रशासनिक विभाजन

भुटानयात ४गु अञ्चल (द्सोङ्दे)य् बायातःगु दु। थ्व अञ्चलया दुने २०गु जिल्ला वा र्जोङखग ला धाःसा जिल्लाया दुने र्गेदहोग (गांपुचः) ला। 

## अञ्चल

## जिल्ला

## गांपुचः

## स्वयादिसँ
* भुटान

पुचः:भुटान
बुमथङ जिल्ला

**बुमथङ जिल्ला** भुटानया दक्षिण अञ्चलय् दूगु छगू जिल्ला ख। 

## गांपुचः
थ्व जिल्लाया गांपुचः थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* भुटान
* भुटानया प्रशासनिक विभाजन

पुचः:भुटान
अमूर खुसि

**अमूर खुसि** (रूसी: Амур река, रेका अमूर) हलिंया १०गु दकलय् ताःहाकःगु खुसि ख। थ्व खुसि रूसया सूदूर पूर्वी क्षेत्र व पूर्वोत्तर चीनया दथुइ अंतर्राष्ट्रीय सीमा नं ख। रूस व चीनया दथुइ बुंया निंतिं १७गु शताब्दी निसे आरम्भ जुया २०गु शताब्दी तक्क जूगु ल्वापूइ अमूर खुसिया अहम भूमिका दु।

## खुसिया लं
अमूर खुसि पश्चिम मञ्चुरियाया पहाडं शिल्का खुसि व अर्गुन खुसि स्वाना ३०३ मितर जाःगु थासय् बुयावइ। अनं पूर्वपाखे वंसें थ्व खुसि चीन व रूसया सीमाया रूपय् बाहावनि।  ४०० किमि तक्क थ्व खुसि चाहिला दक्षिण - पूर्वया दिशाय् बाहावनि, थ्व इलय् थ्व खुसिइ यक्व खुसि-खुसिचा ल्वाकज्याइ। थ्व खुसिया क्षेत्रया यक्व नगर-बस्ती अमूरया सिथय् दयाच्वंगु दु। हानं थ्व दक्षिण पाखे बाहावना रूसया ब्लागोवेचेन्स्क नगर व चीनया हेईहे नगरया दथुं जुइ।  थन थ्व खुसिइ ज़ेया खुसि स्वाइ गुकिलिं थ्व खुसिया ब्या व मात्रा सिक्क तःच्वइ।

भतिचा न्ह्यने वंका थ्व खुसिइ बुरेया खुसि नं ल्वाकजाइ व २५० किलोमितर धुंका थ्व खुसिइ सोंगहुआ खुसि स्वाइ।  आ थ्व खुसि पूर्वोत्तर पाखे वंसें रूसया ख़ाबारोव्स्क नगर पाखे बाहावनि। थन थ्व खुसिइ उस्सूरी खुसि ल्वाकजाइ, थ्व धुंका थ्व खुसि चीन - रूसया सीमा मजुसें मुक्कं रूसया दुने वइ।  थ्व थासय् थ्व खुसिइ थुलि लः दयाच्वनि कि छगू हे धाः जुया बाहावने स्वया थीथी धाःया बाहा जुया तब्याःगु स्वनिगलय् बाहावनि। लगभग २०० किमि धुंका थ्व स्वनिगः संकुचित जुया खुसि उत्तरपाखे वंसें अमगुन खुसिनाप स्वाइ। थ्व धुंका छकलं पूर्वपाखे बेक्वया करिब २० किलोमितर धुंका ओख़ोत्स्क सागर व जापान सागरयात स्वाइगु तातारी जलडमरूस समुद्रय् ल्वाकजाइ।

## स्वयादिसंं
* रुस
* साइबेरिया

## लिधंसा
पाकिस्तानया राजमार्गतेगु धलः

पाकिस्तानया राजमार्ग थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* पाकिस्तान

पुचः:पाकिस्तान
पाकिस्तानया पञ्जाबया जिल्ला

पाकिस्तानया पञ्जाब प्रान्तया जिल्ला व जिल्लाय् दूगु तहसील थ्व कथं दु

## स्वयादिसँ
*पाकिस्तान

पुचः:पाकिस्तान
बज्रयोगिनी

**बज्रयोगिनी** नेपाः देय्‌या पुलांगु नगर सक्वया छगू नांजाःगु देगः ख:। थ्व देगः म्हासुख्वा माजु, ह्याउंख्वा माजु, चिभा द्य, सिंगिनी व ब्यागिनी द्यतेत देछाना दयेकातःगु ख:।

## इतिहास
ने.सं. २९३या सक्वःया बज्रयोगिनी देगलय् दूगु अभिलेखय् नेपालभाषाय् कियातःगु दकले पुलांगु दथुइ छगू अभिलेख ख। अभिलेखया पाठ थथे दु  
 **वं स्वस ग्वल अधिक संवत न्यश्‌ रगुपति रुदरदेव राजा दिजपरप त्वं**

## स्वयादिसँ
* नेपाः

## लिधंसा

पुचः:नेपाःया देगः
मछा

**मछा**, **मछाला** वा **मछालिगु** छगू मनूया भावना ख। मनूं थ्व भाव आपालं न्हूगु वातावरण वा न्हूम्ह मनूया न्हयने क्यनिगु या।  

## स्वयादिसँ
* भावना

पुचः:भाव
म्ह्याय्

right|thumb|250x250px
**म्ह्याय्** धाःगु सुं मनूं वा प्राणीया मिसा मचा ख। 

## स्वयादिसँ
* परिवार

पुचः:परिवार
काय्

**काय्** धाःगु सुं मनूं वा प्राणीया मिजं मचा ख। 

## स्वयादिसँ
* परिवार

पुचः:परिवार
सिन्हः

**सिन्हः** धाःगु कपातय् ब्वयेत तइगु रंग, जाकि आदिया छगू चिं ख। थ्व चिं नेवाः तजिलजि, हिन्दू, बुद्ध धर्म, सिख व किरात धर्मय् छ्यलिगु या। नेवाः तजिलजिइ छ्येलिगु सिन्हः आपालं जाकि सिन्हः वा रंग सिन्हः जुइ। अबिर व थी-थी रंग सिन्हलय् तयेगु चलन दु। मिसातेसं समाःया निंतिं थीथी कथंया सिन्हः छ्येलिगु नं या। हलिंया मेमेगु थासय् सिन्हःयात तिलकम्, तिलक, टिका, बिन्दि आदि थीथी नामं म्हसीकिगु या। 

## हिन्दू धर्म

हिन्दू धर्मय् सिन्हःया थीथी सांस्कृतिक महत्त्व दु। सिन्हःयात दुमिखा (स्वंगुगु मिखा) दूगु थाय्‌या रुपय् कायेगु या। थुकियात चैतन्य दूगु थाय्‌या चिंया रुपय् कायेगु या। नापं, हिन्दू धर्मया थी-थी वर्ण, सम्प्रदाय आदिया चिंया रुपय् नं सिन्हःयात कायेगु या। शैव सम्प्रदायया हिन्दूतेसं विभूतियात स्वब्याः ध्वः सालाः उकिया दथुइ कुमकुमया फुति तसें त्रिपुण्ड्र धाःगु सिन्हः तीगु याइ। वैष्णवतेसं इमिगु सम्प्रदायया पवित्र खुसि वा थाय्‌ दसु वृन्दावन, यमुना खुसि आदिया चायात चन्दननाप ल्वाकछ्याना निहाकः ध्वः सालाः ध्वःतयेत क्वसं स्वानाः छगू "U" आकारया सिन्हः दयेकि। थुकियात ऊर्ध्वपुण्ड्र तिलक वा ऊर्ध्वपुण्ड्र सिन्हः धाइ। गनेद्यःया भक्ततेसं रक्तचन्दनया ह्यांगु फुतिया सिन्हः तीगु या। शाक्त परम्पराया अनुयायीतेसं कुमकुमया ह्यांगु फुति वा हाकः ध्वःया सिन्हः तीगु या। 

## समाः सिन्हः
 
सिन्हःयात दक्षिण एसियाय् समाःया रुपय् नं छेलिगु या। दक्षिण एसियाया भारत, नेपाः, बंगलादेश, श्रीलङ्का, भुटान व दक्षिण पूर्वी एसियाया मलेसिया, सिंगापोर आदि थासय् समाः सिन्हः छेलिगु या। थन्यागु सिन्हः हिन्दी भाय्‌या खँग्वः "बिन्दि" नामं नांजाः। थ्व खँग्वः संस्कृतया खँग्वः बिन्दू वा फुति खँग्वलं वःगु ख। परम्परागत कथं वयाच्वंगु थ्व समाःज्या बलिवुद व न्हूगु भारतीय मिदियाया ग्वहालिं यक्व प्रचलित जुयावःगु दु। समाः सिन्हः मिसातयेसं, विशेषयाना इहिपा जुइधुंकूगु मिसातेसं, तीगु या। थन्यागु सिन्हः गम दयाच्वंगु स्तिकर थें न्यागु जुइ। थुकिलि थी-थी कथंया ब्वः कला दयेकातःगु दइ।

## स्वयादिसँ
* नेवाः तजिलजि

पुचः:नेवाः तजिलजि
फुंगा

**फुंगा** धाःगु द्यने वा ग्वतले बिलय् छ्यं दिकेगु छगू लासा ख। फुंगा आपालं कपाय् वा मेमेगु नायुगु वस्तुयात कापतं भुना दयेकातइ।  

## स्वयादिसँ
* लासा
* फांगा

पुचः:लासा
म्हकुचा

थीथी कथंया तन्तु मंका ज्याया निंतिं स्वाना दयावःगु संरचनात्मक इकाइयात **म्हकुचा (Organ)** धाइ। म्वायेगु प्रक्रियाया दकलय् आधारभूत इकाइयात कोष (cell) धाइ। छगू हे प्रकारया कोषतेगु मुनायात तन्तु (Tissue) धाइ। थीथी कथंया तन्तुतेसं म्हकुचा/अङ्ग वा अर्ग्यान दयेकि। प्राणी हलिमय् दूगु छुं नं प्रकारया म्हकुचाय् ज्याया आधारय् निगु प्रकारया कोषत दयाच्वनि: मू ज्या याइगु कोष (parenchyma) व अन्यागु कोषतेत संरचनात्मक ग्वहालि बीगु कोष(stroma)। 

## म्हकुचा पुचः
मनूया म्हय् थीथी ज्याया निंतिं थीथी म्हकुचाया विकास जूगु दु। म्हय् माःगु निश्चित मंकाज्याया निंतिं थीथी म्हकुचा थीथी म्हकुचा पुचलय् मंकाकथं ज्या याइगु या। 
* वातावरणया खँ सीकिगु म्हकुचा
** न्हाय्
** न्हाय्‌पं
** मिखा
** मे
** छेंगू (छेंगूलि दूगु थीथी रिसेप्तर नापं)
* फय् हिलेगु म्हकुचा पुचः
** न्हाय्
** फ्यारिङ्क्स्
** ल्यारिङ्क्स
** त्राकिया
** ब्रोङ्काइ
** ब्रोङ्कियोल
** एल्भियोलस
** सासः ल्हायेत छ्येलिगु लाधि (दायाफ्राम, इन्तरकोस्तल आदि)

## स्वयादिसँ
* म्ह

पुचः:म्ह
स्वित्जरल्यान्दया प्रशासनिक विभाजन

## प्रशासन

## स्वयादिसँ
* स्वित्जरल्यान्द

पुचः:स्वित्जरल्यान्द
तलप्पिल्ली तालुका

**तलप्पिल्ली तालुका** भारतया केरल राज्यया तृश्शूर जिल्लाया छगू तालुका ख। थ्व तालुकाय् स्वंगु ब्लक दु। केरलया मेमेगु थासय् थें हे थन नं मलयालम भाय् ल्हाइगु या। नापं, थ्व थासय् नं मलयाली मनूत च्वनिगु या। 

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु-
## ग्राम पञ्चायत

## स्वयादिसँ
* केरल

पुचः:तृश्शूर जिल्लाया तालुका
पुचः:केरलया तालुका
श्रीकृष्ण श्रेष्ठ

**श्रीकृष्ण श्रेष्ठ** (२०२७ पुस १४-२०७१ साउन २५) नेपाली चलचित्र यम्हा छ्म्ह् नाय् ख । वयक न आफन्त, आफ्नो मान्छे, सुख दुख, ए मेरो हजुर, हामी तिन भाइ, पाहुना, कहाँ भेटिएला, कोहिनुर
संकिपा (फिळ्म) खे मु पात्र जुगु दु । वयक यागु भिंइहिपा श्वेता खड्का नपा २०७१ साल असार २३ गते जुगु ख । हनिमुन येता भारत झ बले निमोनिया जुय अस्पताल वन्सन् क्वय यागु क्यान्सरं जुगु ख ।

## स्वयादिसँ
* नेपाः
* संकिपा

पुचः:नेपाःया संकिपा कलाकार
राजेसुल्तानपुर

**राजेसुल्तानपुर** भारतया उत्तरप्रदेशया अम्बेडकर नगर ​​जिल्लाया छगू नगर-पञ्चायत शासित नगर ख।  

## लिधंसा


पुचः: अम्बेदकरनगर जिल्ला
लानि

**लानि** धाःगु राजतन्त्रात्मक देसय् जुजुया कला ख। ऐतिहासिक रुपय् देसय् लानिया पद जुजुनाप इहिपा याम्ह मिसायात बीइगु याःसां आःवया यक्व देसय् लानि वंशानुगत रुपय् न्हापाया जुजु व लानिया म्ह्याय् नं जुयावःगु दु। 

## स्वयादिसँ
* राजतन्त्र
* जुजु

पुचः:राजतन्त्र
बोछोत्निच

 51° 20′ N 21° 59′ E]]

**** (''Bochotnica', IPA : [bɔxɔtˈnit͡sa]) दक्षिण पूर्वी पोल्यान्डय् दुगु छगु गां खः। थ्व पुलावी व कुरोव्यागु दथुई कुरुका खुसियागु सिथे ला।

पुचः:पोल्यान्डयागु थाय्‌त
न्यासनल हाइवे सिस्तम, संयुक्त राज्य अमेरिका

**न्यासनल हाइवे सिस्तम** वा **National Highway System** (**NHS**) (अर्थ: राष्ट्रिय राजमार्ग व्यवस्था) संयुक्त राज्य अमेरिकाया महत्त्वपूर्ण राजमार्गतेगु छगू संजाल ख। थ्व व्यवस्थाय् इन्तरस्तेत हाइवे सिस्तम व मेमेगु मू यातायात केन्द्र (दसु: एअरपोर्त, पोर्त, रेल व त्रक तर्मिनल, रेलवे स्तेतस, पाइपलाइन तर्मिनल आदि) थ्यनिगु लं स्वानातःगु दु। मंका कथं थ्व व्यवस्था हलिंया दकलय् तःधंगु राजमार्ग व्यवस्था ख। 

संयुक्त राज्य अमेरिकाया दक्वं राज्यतेत बीगु संघीय कोष थ्व संजालयात भिंकेत व सुरक्षित तयेत  छ्येलेत प्रोत्साहन बीइगु या। थ्व व्यवस्थाय् दूगु लंतेत संयुक्त राज्य यातायात विभागं म्हसीका स्थानीय राज्य, राज्यया पदाधिकारी व महानगर योजना संगठननाप सहलह यासें सन् १९९५स संयुक्त राज्य अमेरिकाया कांग्रेसं अनुमोदन याःगु ख।  

## म्हसीका

संघीय राजमार्ग व्यवस्थापनया अनुसार  हाकः दूगु न्यासनल हाइवे सिस्तमय् संयुक्त राज्य अमेरिकाया अर्थतन्त्र, रक्षा, व परिवहनय् महत्त्वपूर्ण भूमिका म्हितिगु लं थ्व कथंया दु:
* इन्तरस्तेत हाइवे सिस्तम
* स्त्रातेजिक हाइवे नेतवर्क (STRAHNET), गुकिलि संयुक्त राज्यया रणनैतिक रक्षा नीतिनाप स्वापू दूगु व मू सामरिक केन्द्र ला।
* २०७&nbsp;विमानस्थल, १९८&nbsp;पोर्त, १९०&nbsp;रेल वा त्रक तर्मिनल, ६७&nbsp;ऍम्त्र्याक रेलवे स्तेसन, ५८&nbsp;पाइपलाइन तर्मिनल व ८२&nbsp;इन्तरसिति बस तर्मिनल, ३०७&nbsp;पब्लिक त्रान्जित स्तेसन, ३७&nbsp;फेरी तर्मिनल व २०&nbsp;बहुउद्देशीय यात्रु तर्मिनल स्वाइगु लंतेगु संजाल 

थ्व व्यवस्थाय् देय्‌या ४% लं जक्क दःसां थ्व लंय् देय्‌या ४०% स्वया अप्व राजमार्गया त्राफिक, ७५% हेभी त्रक त्राफिक, व ९०% तुरिस्त त्राफिक सनिगु या। ५०,००० स्वया अप्व जनसंख्या दूगु सकल नगर क्षेत्रय् करिब ९०% अमेरिकी जनसंख्या थ्व संजालया य् ला। थ्व संजाल हलिंया दकलय् ताःहाकःगु संजाल ख।

## स्वयादिसँ
* राजमार्ग

## लिधंसा

पुचः:राजमार्ग
कन्त्रोल्द-एक्सेस हाइवे

**कन्त्रोल्द-एक्सेस हाइवे** वा **नियन्त्रित अविगमन राजमार्ग** तीव्र गतिया गःसा संकेत दयेकातःगु छगू विशेष प्रकारया राजमार्ग ख। थन्यागु राजमार्गय् दुहांवनिगु व पिहांवनिगु लं नियन्त्रित यानातइ। थुकियात चलनचल्तीइ द्रुतमार्ग, फ्रिवे, व मोतरवे नं धाइगु या। मेमेगु भासय् थन्यागु लंयात , , , , , , , , and  आदि नामं म्हसीकिगु या। 

कन्त्रोल्द-एक्सेस हाइवेय् गःसातेगु त्राफिकयात मपंकः वनिगु लं दयेकातःगु दै। थन्यागु लंय् त्राफिक सिग्नल, इन्तरसेक्सन, वा मेमेगु वाधा दयेकातःगु दैमखु। थन्यागु लंय् मेमेगु लं, रेललं, वा न्यासेवनिगु लं क्रस जुइमखु। मेमेगु त्राफिक थन्यागु लंया च्वय् वा क्वसं वनिगु व्यवस्था दयेकातइ। थन्यागु राजमार्गय् वनेत वा राजमार्गं पिहां वयेत इन्तरचेञ्ज वा स्लिप रोद (र्याम्प) दयेकातःगु दै। थन्यागु इन्तरचेञ्जं दुहां वनिगु व पिहां वनिगु जक्क मखुसें गति हिलेत नं ग्वहालि याइ। कन्त्रोल्द-एक्सेस हाइवेय् विपरित दिशाया गःसातेत साधारणतया मिदियन स्त्रिपं (दथुया बालां) बायातै। थन्यागु बाला घांय्, वा त्राफिक ब्यारियरं दयेकातःगु जुइ। थथे विपरित त्राफिकयात बाया छ्वयेबिलय् लंय् जुइपिनिगु सुरक्षा भिनिगु या 

## लिधंसा

## स्वयादिसँ
* लं

पुचः:लं
चीनया राजवंश

[thumb|380px|इतिहासय् [चीनया थीथी राजवंशतेसं नियंत्रित याःगु क्षेत्र]]
**चीनया राजवंश** धाःगु चीनया थीथी भूभागय् ऐतिहासिक रुपय् दूगु राजवंशत ख। ऐतिहासिक रुपय् चीनय् यक्व राजवंशत दयाच्वन। चीनया इतिहासय् छगू राजवंश सिधयेधुंका मेगु राजवंश बुयावइगु परम्परा प्रागैतिहासिक काल निसें राष्ट्रवादी कालतक्क दया हे च्वन।

## राजवंश

:1. उच्चारण ग्वहालिया निंतिं पिनयिनय् रोमन आखः क्यनातःगु दु

## काल
थ्व समय रेखां चीनया राजवंशतेगु काल क्यं -

## स्वयादिसँ
* चीनया इतिहास
* मिङ्ग राजवंश

## लिधंसा


पुचः:चीनया राजवंश
पुचः:चीनया इतिहास
पुचः:चीन
जःछेँ

**जःछेँ** धाःगु लःखः संकिपिं नाविकतय्त बहनि व जः बांलाक्क मखनिगु ईलय् (दसु खसु दयाच्वनिबिलय्) लःखः संकेत ग्वहालि यायेत दयेकातःगु छकथंया छेँ ख। इतिहासया छगू कालखन्दय् जःखःया यक्व हे महत्त्व दयाच्वंगु जुसां वर्तमानय् धाःसा ग्लोबल न्याभिगेसन सिस्तम व मेमेगु न्हूगु विकासया कारणं जःखःया छ्येला म्हो जुया वनाच्वंगु दु। आपालं थासय् थन्यागु जःछेँयात पर्यटनया निंतिं छ्येलिगु या। 

## स्वयादिसँ
* लःखः

पुचः:नाविक प्रविधि
अकबरपुर तहसील

# अकबरपुर तहसील, अम्बेदकरनगर जिल्ला
# अकबरपुर तहसील, कानपुर देहात जिल्ला
खः

मनू, वस्तु, पशु आदि भौतिक खंयात छगू थासं मेगु थासय् थ्यंकेत दयेकातःगु वस्तुयात **खः** धाइ। खः धाःगु खँग्वः **खट** खँग्वलं बुयावःगु खँग्वः ख। 

## प्रकार
थी-थी कथंया खः 
* द्यःखः (द्यःया खः, द्यःया मूर्ति, चिं आदि दूगु, नगरय् सालाः वा क्वबिया, चाहीकिगु खः) 
* लःखः
* फय्‌खः
* गसा

## स्वयादिसँ
* बाहन

पुचः:खः
पौभा

**पौभा** धाःगु छगू प्रकारया चित्रकला ख। थ्व चित्रकला बुद्ध धर्मया धार्मिक पक्ष ब्वयेत नेपाः, संदेय्, भुटान, मङ्गोलिया, भारत व हिमाली बौद्ध तजिलजि दूगु थासय् दयेकिगु या।  

## स्वयादिसँ
* किपा

पुचः:कला
मिजौरी खुसि

**मिजौरी खुसि** संयुक्त राज्य अमेरिकाय् बाहा वनिगु छगू खुसि ख। थ्व खुसि उत्तर अमेरिकाया दकलय् ताःहाकःगु खुसि ख। पश्चिम मोन्तानाय् न्ह्यथनिगु थ्व खुसि सेन्त लुइस नगर नापं मिसिसिपि खुसिइ क्वचाइ।

## भूगोल
थ्व खुसि थःगु अप्वःगु भाग मिसौरी खुसिया ग्रेट प्लेन्स जुया वनी, गुगु उत्तरी अमेरिकाया दकलय् सुक्खा लागा मध्ये छगू खः।

मिसौरी खुसिया मुहान मोन्टाना राज्यया रकी पर्वतीय क्षेत्रय् लाः। मिसौरी पूर्वपाखे, मोन्टाना जुया, क्यानाडाया सीमां दक्षिण पाखे वनी। अनं थ्व नर्थ डकोटा राज्यय् दुहाँ वनी अले दक्षिणपाखे वनी। अनं थ्व साउथ डकोटा जुया वनी व लिपा थ्व खुसि आयोवा, नेब्रास्का, मिसौरी, व कान्सास जुया वनि।

कान्सास सिटी, मिसौरीया नापं थ्व खुसि मिसौरी पूर्वपाखे मिसौरी राज्यय् वनी। थ्व मिसौरी राज्य जुया पूर्वपाखे वनी। थ्व खुसि सेन्ट लुइस, मिसौरी नगरया उत्तरय् मिसिसिपी खुसिया लिसें स्वाना क्वचाइ।

मिसौरी खुसिया यक्व महत्वपूर्ण सहायक खुसि दु, गुकिलि यलोस्टोन खुसि, प्लाट खुसि, व कान्सास खुसि आदि मू ख।

## स्वयादिसँ
* खुसि

पुचः:खुसि
संयुक्त राज्य अमेरिकाया खुसितेगु धलः

**संयुक्त राज्य अमेरिका**य् बाहावनिगु छुं खुसित थ्व कथं दु-
* मिजौरी खुसि
* मिसिसिपि खुसि
* युकोन खुसि
* रियो ग्रान्दे
* कोलोरादो खुसि
* आर्केन्सः खुसि
* कोलम्बिया खुसि
* रेद खुसि
* स्नेक खुसि
* ओहायो खुसि
* तेक्सासया कोलोरादो खुसि
* तेनिसि खुसि
* कनेदियन खुसि
* ब्राजोस् खुसि
* ग्रीन खुसि
* पेकोज् खुसि
* ह्वाइत खुसि
* जेम्स खुसि
* कस्कोक्विम खुसि
* सिमारोन खुसि
* कम्बरल्यान्द खुसि
* यल्लोस्तोन खुसि
* नर्थ प्लाते खुसि
* मिल्क खुसि
* ओशिता खुसि
* सेन्त लरेन्स खुसि
* गिला खुसि
* शेयेन खुसि
* तनाना खुसि
* स्मोकि हिल खुसि
* निओब्रारा खुसि
* लितल मोजौरी खुसि
* सेबिन खुसि
* रेद रिभर अफ द नर्थ
* दि मोइन खुसि
* ह्वाइत खुसि (साउद देकोता)
* त्रिनिति खुसि
* वाबाश खुसि

## स्वयादिसँ
* खुसि

पुचः:खुसि
बुंगमती

**बुंगमती**(अंग्रेजी:**Bungamati**) वा(बुङ्गमती व बुगमती) यल जिल्ला यागु छगु गाँ ख। थन यागु मू वासी नेवाःपिंसं थ्व गांयात **बुंग** अले पुलंगु भाय् खं **अमरापुर** नं धाइ। थ्व बस्ती इ॰स॰ यागु ६ गु शताब्दी बले निसें दःगु खः।

जुजु अंशुवर्मा यागु दकस्यें न्हापांगु इ॰स्ं॰ ६०५ सालयागु अभिलेख बुंगं न लुयावगु दु। व अभिलेखे कैलशकुट भवन या नां दु। व अभिलेखे बुंग न्हापांनिसें हे बुँज्या, आदि ज्या खे प्रचलित जुइधुंजगु नं च्वगु दु। लिच्छवी काले बुंगयात बुंगयुमी धाउ दु अले मल्ल काले बुंगपट्टन नां दुः ख। थन बुंगद्य(रातो मच्छिन्द्रनाथ) महत्वपूर्ण द्य ख। 

बुंगय् नापं कार्यविनायक देगः दु। थ्व गणेद्यया देगः नेपाःयागु हे छगु त्ःधंगु देगः ख।

## खँग्वःया पलिस्था
“बुंगमती”या नां थनयागु भैलद्यनं "बु"(जन्म) धका ल्हाइगु थासय् गाँ दय्कागु जुयानं जुइफः, वा बुंगाः(गालय् च्वंगु लः)खं नं वःजगु जुइफ।. 

## बुंगद्य(रातो मच्छिन्द्रनाथ)
बुंगमतीया मू द्य हे बुंगद्य ख। बूंगमती बुंगद्य(रातो मच्छिन्द्रनाथ)या जन्मस्थान ख। थ्व द्ययात स्वनिगःया रक्षक न धाइ। थ्व द्य बुंगय् मच्छिन्द्र बहालय् थःगु तःधंगु शिखर शैलीं दय्कौ देगलय् ६ला च्वनि अले मेगू खुला यलय् च्वनि। द्ययात बुंग हैगु व यंक्यू ज्याझ्वः स्वनिगःया दकस्यें तःधंगु पर्वय् छगू ख। बुंगद्यया देगः पिनेया चुकः स्वनिगःया छगु बांलागु चुकः ख। 

बुंगद्यया लः नापं यक्व हे महत्वपुर्ण ऐतिहासिक सम्बन्ध दु। थ्व द्ययात वा हइगु द्य नं धै। बुंगद्य फुकं प्राणी पिनीगु कल्याण याइगु जुया बौद्ध धर्मय् थ्व द्ययात "आर्यावलोकितेश्वर" व "करुणामय" नं धाइ। बुंगया मनुपिंसं थ्व द्ययात बुंगद्य धःसानं मेमेपिं नेवाःतय्सं थ्व द्ययात "करुणामय" धाइ।

बुंगद्य यात "करुणामय", "मच्छिन्द्रनाथ", "पद्मपाणि लोकेश्वर" व "आर्यावलोकितेश्वर" नं धाइ।


Bungamati.jpg|
Bungamati-Hauptplatz-Rato Machhendranath-Tempel-Dreschen.jpg|
Karunamaya.jpg|बुंगद्य
Bungamati-08-Heiligtum-2014-gje.jpg|
Bungamati-20-Getreide-Garbenbinden-2014-gje.jpg|
Bungamati-30-Tischtennisplatte-2014-gje.jpg|
Bungamati-48-Junge vor Souvenirladen-2014-gje.jpg|
Bungamati-58-Hauptplatz-Dreschen-2014-gje.jpg|
Bungamati-68-Hauptplatz-Knoblauch-Juwelier-2014-gje.jpg|
Bungamati-74-Dreschen-2014-gje.jpg|
Bungamati-84-Getreide-Worfeln-2014-gje.jpg|


## स्वयादिसं
*यल जिल्ला 

## लिधंसा

पुचः:यल जिल्ला
चण्डेश्वरी जात्रा

**चासु पुन्हि** वा **चण्डेश्वरी जात्रा** (अंग्रेजी-Chandeshwori वा Chandeshwari Jatra) भोमी(बनेपाली) पिनिगु तःधंगु जात्रा ख। थ्व जात्राया मू ज्याझ्वः धैगु भोँत देःया देवी चण्डेश्वरी(कुमारी)या खः देय् चाहिलेगु ख। थ्व जात्रा स्वांया पुन्हिबले सुरु जुया कुन्हे खुनु सिरिइ।

## ज्याझ्वः
थ्व जात्रा थी-थी ज्याझ्वः यासें हनिगु जुइ। परम्परागत कथं दँय्-दछि हनिगु थ्व जात्राया ज्याझ्वः थ्व कथं दु-
### मता पुजा
### रथ चाहिलेगु
### कलंदान

## म्ये म्ये थासे

## स्वयादिसँ
* भोंत

पुचः:नेवाः जात्रा
षेओङ्ग जे-सैनिक

**षेओङ्ग जे-सैनिक**(दक्षिण कोरिया:성재기 成在基, सेप्टेम्बर ११, १९६७ - जुलाई २६, २०१३) छम्ह दक्षिण कोरियाली मानव अधिकार कार्यकर्ता र नागरिक अधिकार कार्यकर्ता, उदारवाद दार्शनिकहरूका ख।

## राजनीति


## उपलब्धि
* Activist's 'suicide' causes huge stir koreatimes 2013.07.26 (अंग्रेजी भाषा)
* Activist missing for 3rd day koreatimes 2013.07.28 (अंग्रेजी भाषा)
* An antifeminist's death koreatimes 2013.07.29 (अंग्रेजी भाषा)

पुचः:१९६७य् बुगु
पुचः:२०१३य् मदुगु
पुचः:कलाकार, नृतक व मोडेल
पुचः:दार्शनिक
बहा:

**बहाः** (अंग्रेजी:Bahal, खें भाय:बहाल) धाइगु नेवाः समुदाययागु छगु प्रकारयागु चोक थें ख। थज्यागु चोक नेवाः वास्तुकला यागु बाँलागु तचोकयागु प्रकार ख।

## म्हसीकेगु
बहाःयागु  थ्व कथं दु।
*प्यंकुलाःगु ख्वाः दःगु अले पेखलं छेँखं घेरेयागु
*छेँ छेँखे फल्चा दःगु
*चोकय् बँय् अपा वा ल्वहं लानातःगु
*दथुइ लाक्क छगु चैत्य वा चैत्यथें दःगु
*इनार वा हिति नं दःगु
*मू ध्वाखा यागु अःखःले द्यछें व गुथि दःगु 

## महत्व
बहाः धाइगु मू बरे व गुभाजु यागु सामुदायिक बस्ती ख। बहाः छगु दुजः अले उमीगु वंश नं दय्कगु बस्ती ख। उमीगु गुथि बहाःयागु आधारं नं याइ। बहाः धाइगु थःथिति पिनीगु नापं च्वंगु समाज ख। अय्जुयाः थःगु बहाःयापिं नां इहिपा या मज्यू धाइ।

## थाय् थासय् बहाःतः
*येँया महाबिहार
*यलया महाबिहार

## स्वयादिसं
*नेवाः
*नेवाः वास्तुकला
नेवाः वास्तुकला

**नेवाः वास्तुकला** नेवा:तय्गु थःगुहे वास्तुकला वा स्तापत्य ख। थुकीगु शैली नेवाःतय्सं दय्कागु स्तुप, बहाः, देगः, त्वाः, चोक, छेँ, आदि खे खनेदु। थ्व शैली थःगु बाँलागु अपायागु ज्या अले सिंखे यागु बाँलागु कुनय् नेपाःयागु पिनें थाकुक खनेदइ। पिनेंवना नेवाः वास्तुयागु प्रचार् याइम्ह छम्ह मन्हु अरनिको ख।

## पेगोडा देगः

नेवाः यागु पेगोडा शैलीखं दय्कागु देगः थ्व कथं दु:
* पशुपतिनाथ देगः
* तलेजु भवानी
* येँया लाय्कु - ९ तःपागु लाय्कु
* न्यातपोल देगः
* क्वन्ति
* न्हुः घः देगः
* चांगुनारायण देगः
* चण्डेश्वरी देगः
* मरु सत्तः
* न्यत देगः
* नारांहिति लाय्कु

## स्वयादिसं
* नेवाः
* बहाः
* नेवाः झ्या
चट्टग्राम जिल्ला

**चट्टग्राम जिल्ला** (वा चितागोंग जिल्ला) बंगलादेशया चट्टग्राम विभागया छगू जिल्ला ख।

## प्रशासनिक विभाजन
चट्टग्राम जिल्ला ४१ वार्ड दूगु १गु सिटि कर्पोरेशन, १४गु उपजिल्ला (बंगाली भासय् उपजेला), २७गु थाना, १३गु पौरसभा, १९४गु युनियन, १२६७गु गां, ८९०गु मौजा, १६गु संसदीय स्थान स्वाना दयाच्वण्गु जिल्ला ख।

### उपजिल्ला (उपजेला) पुचः

चट्टग्राम जिल्लाय् १४गु उपजिल्ला दु। थनया उपजिल्ला थ्व कथं दु- 

* आनोय़ारा, 
* बाँशखाली, 
* बोय़ालखाली, 
* चन्दनाइश, 
* फटिकछड़ि, 
* भूजपूर, 
* हाटहाजारी, 
* लोहागड़ा, 
* मीरसराइ, 
* पटिय़ा, 
* राङ्गुनिय़ा, 
* राउजान, 
* सन्द्बीप, 
* सातकानिय़ा, 
* सीताकुन्ड व
* कर्णफुली। 

चट्टग्राम नगर इलाकाय् १६गु थाना दु- चान्दगाँओ, बाय़जीद बोस्तामी, बन्दर, डबलमुरिं, पतेङ्गा, कोतोय़ाली, पाहाड़तली, पाँचलाइश, बाकलिय़ा, कर्णफुली, हालिशहर, खुलशी थाना एबं नबगठित चकबाजार, आकबरशाह, सदरघाट व इपिजेड। 

### पौरसभा पुचः

* मीरसराइ पौरसभा
* बारैय़ारहाट पौरसभा 
* सीताकुन्ड पौरसभा
* फटिकछड़ि पौरसभा
* हाटहाजारी पौरसभा
* सन्द्बीप पौरसभा
* राउजान पौरसभा
* राङ्गुनिय़ा पौरसभा
* पटिय़ा पौरसभा
* बाँशखाली पौरसभा
* सातकानिय़ा पौरसभा
* चन्दनाइश पौरसभा।
* बोय़ालखाली पौरसभा

## लिधंसा

पुचः:बंगलादेश
पुचः:बंगलादेशया जिल्ला
पश्चिम चम्पारण जिल्ला

**** भारतया बिहार राज्यया छगू जिल्ला ख। 

## विभाजन
थ्व जिल्लाया तहसील व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* बिहार राज्य, भारत

पुचः:बिहारया जिल्ला
मुजफ्फरपुर जिल्ला

**मुजफ्फरपुर जिल्ला** भारतया बिहार राज्यया छगू जिल्ला ख।

## जनसंख्या

## स्वयादिसँ
* बिहार राज्य, भारत

पुचः:बिहारया जिल्ला
नालन्दा जिल्ला

**नालन्दा जिल्ला** भारतया बिहार राज्यया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाय् प्राचीन नालन्दा विश्वविद्यालयया अवशेष दु। 

## जनसंख्या
सन् २०११या जनगणना सूचं कथं थ्व जिल्लाया जनसंख्या थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* बिहार राज्य, भारत

पुचः:बिहारया जिल्ला
भोजपुर जिल्ला, बिहार

**भोजपुर जिल्ला** भारतया बिहारया छगू जिल्ला ख। 

## जनसंख्या

## स्वयादिसँ
* बिहार राज्य, भारत

पुचः:बिहारया जिल्ला
औरंगाबाद जिल्ला

# औरंगाबाद जिल्ला, महाराष्ट्र
# औरंगाबाद जिल्ला, बिहार
गया जिल्ला

**गया जिल्ला** भारतया बिहार राज्यया छगू जिल्ला ख। शाक्यमुनि बुद्धं बोधिज्ञान लुइकूगु थाय्, बोध गया, थ्व हे जिल्लाय् ला।

## विभाजन
थ्व जिल्लायात थीथी उपविभागय् विभक्त यानातःगु दु। सकल उपविभागया अधीनय् प्रखण्ड ला। प्रखण्डया अधीनय् गां ला। 

## जनसंख्या
सन् २०११या जनगणना कथंया जनसंख्या-

## स्वयादिसँ
* गया जिल्लाया गांतेगु धलः
* बिहार राज्य, भारत

पुचः:बिहारया जिल्ला
पुचः:गया जिल्ला
सारन विभाग

**सारन विभाग** भारतया बिहार राज्यया छगू विभाग ख। 

## जिल्ला
* गोपालगञ्ज जिल्ला
* सारन जिल्ला
* सीवान जिल्ला

## स्वयादिसँ
* भारत

पुचः:बिहारया विभाग
मुंगेर जिल्लाया गांतेगु धलः

भारतया बिहार राज्य, भारतया मुंगेर जिल्लाया प्रखण्ड (तहसील) कथंया गां थ्व कथं दु-

## स्वयादिसँ
* मुंगेर जिल्ला

पुचः:मुंगेर जिल्ला
असरगंज प्रखण्ड

**असरगंज प्रखण्ड** भारतया बिहार राज्यया मुंगेर जिल्लाया छगू प्रखण्ड ख। 

## गां

## स्वयादिसँ
* मुंगेर जिल्ला

पुचः:मुंगेर जिल्ला
गया जिल्लाया गांतेगु धलः

गया जिल्लाया गांतेगु प्रखण्ड अनुसारया धलः

## स्वयादिसँ
* गया जिल्ला

पुचः:गया जिल्ला
मायामाळवगौळ राग

**मायामाळवगौळ** वा **मायामालवगौल राग** कर्णाटक शास्त्रीय सङ्गीतया छगू राग ख। वेङ्कटमखिया मेलकर्ता राग व्यवस्थाया कथं थ्व राग १५गू मेलकर्ता राग ख। न्हापा थ्व रागयात "मालवगौल" धका नं म्हसीकिगु या। मेलकर्ता रागव्यवस्थाय् थ्व रागयात दुथ्यायेधुंका मालवगौलया न्ह्यःने "माया" उपसर्ग स्वाना न्हूगु नां बुयावःगु ख। थ्व छगू मङ्गलकर राग ख व न्ह्याबिलय् नं हालेछिं।  'सरलेवरिसे', 'जण्टिवरिसे', 'दाटुवरिसे', 'अलङ्कार' आदि थ्व रागय् दु। मायामालवगौलरागया २५पु जन्य राग दु।
 
## लक्षण
 

वेङ्कटमखि कथं मायामालवगौल रागया लक्षण थ्व कथं दु-
::**पूर्णो माळवगौळाख्यः स ग्रहो गीयते सदा**

मेलकर्ता राग व्यवस्थाय् मालवगौल राग अग्निचक्रया तृतीय राग ख। थ्व रागय् शुद्धऋषभम्, अन्तरगान्धारम्, शुद्धमध्यमम् , शुद्धधैवतम् , काकलिनिशादं स्वर दु। थ्व छगू मेलकर्ता राग जूगुलिं थुकियात "सम्पूर्णराग" धका कायेगु या। सम्पूर्ण रागय् सप्त स्वर दयाच्वनि। मध्यमं विहाय मायामालवगौल राग  कामावर्धिनी राग (५१ मेलकर्ता राग) समान जुइ। 

## स्वभाव
थ्व राग करुणा व भक्तिया संयुक्त भाव दूगु राग ख। मायामालवगौल राग सर्वदा इलय् हालेछिं, तर प्रभात कालय् हालिबिलय् मङ्गलकर भाव जुइ धैगु मान्यता दु। सङ्गीत सयेकिपिं छात्रतेसं आरम्भय् थ्व राग 'सरले वरिसे'रूपय् सयेकिगु या। थ्व रागय् विवादि स्वर मदु। अतः, थ्व राग सयेकेत सरल जु। मायामालवगौल रागयात हिन्दुस्तानी शास्त्रीय सङ्गीत पद्धतिइ भैरव राग धका म्हसीकिगु या। 

थ्व रागय् मध्यमय् सिंहेन्द्रमध्यम राग, रिषभय् रसिकप्रियां व प्रति ग्रह भेद कर्तुम् अवकाश जु। साधारणतया श्रुति षड्जय् जुइ। ग्रहभेदय् धाःसा श्रुति अन्य स्वरय् जुइ। यदि वयम् व कुर्म जुसा भिन्ना राग जुइ।

## जन्य राग
मायामालवगौल रागया यक्व जन्य राग दु। थुकिया जन्यरागय् बौलि राग, मलहरि राग, सावेरि राग, रेवगुप्ति राग, नादानामक्रिया, ललिता रागः, जगन्मोहिनि राग आदि नांजा।

## प्रसिद्ध म्ये
सरले वरिसे, जण्टि वरिसे, दाटुवरिसे, अलङ्काराः मायामालवगौल रागय् दु। मुत्तुस्वामी दीक्षितया  प्रथमा रचना "श्रीनाथादि गुरुगुहो जयति" मायामालवगौलरागय् रचित राग ख। 

मायामालवगौल रागय् नांजाःगु म्ये थ्व कथं दु-
# "तुलासिदलमुलचे सन्तोशमुख" - त्याग राज, तेलुगु भाषा
# "मेरुसमान वीर" -   त्यागराज, तेलुगुभाषा
# "देव देव कलयामिते" - स्वाति तिरुनालः, संस्कृतभाषा
#"मायातीत स्वरूपिणि" - पोन्नैया पिल्लै, संस्कृतभाषा
#"श्रिनातादि गुरुगुहो जयति" - मुत्तुस्वामी दीक्षित , संस्कृत

पुचः:कर्णाटक सङ्गीतया राग
हनुमतोडि राग

**हनुमतोडि** वा तोडि कर्नाटक संगीतपद्धतिया मेळकर्ता रागय् छगू ख। कर्नाटक संगीतया विज्ञ मुत्तुस्वामि दीक्षितजुं थ्व रागयात *जनतोडि* धका म्हसीकिगु या। 
कर्नाटक संगीत पद्धतिया तोडि राग हिंदुस्तानि शास्त्रीय संगीत पद्धतिया तोडि (थाट्) स्वया पा। थ्व रागया समान हिंदुस्तानि राग भैरवि थाट् ख।  हिंदुस्तानि पद्धतिया तोडि रागया समान कर्नाटक संगीत पद्धतिया राग शुभपंतुरावळि ख। 
## राग लक्षण व स्वरूप

थ्व द्वितीय नेत्र चक्रया राग ख। थुकिया आरोहण व अवरोहण शुद्ध स्वरय् जुइ। 
आरोहण  **स रि१ ग२ म० प द१ नि२ स**
अवरोहण **स नि२ द१ प म१ ग२ रि१ स** 
थ्व छगू संपूर्ण राग ख।

## जन्य राग
थ्व रागया यक्व जन्य राग दु। थ्व रागया नांजाःगु जन्य रागय् असावरि राग,भूपाल राग,धन्यासि राग व पुन्नगवराळि राग प्रमुख राग ख। 

## नांजाःगु रचना
तमिल भासय् दयेकातःगु *ताये यशोदा*, पुरंदरदासया *एनु धन्यळो लकुमि*, मुत्तुस्वामि दीक्षितया *श्री कृष्ण भज मानस* त्यागराजया *नी वंटि धैवमु* आदि थ्व रागय् आधारित छुं नांजाःगु म्ये ख।  

## लिधंसा

## पिनेया स्वापू
यू ट्यूबय् सुब्बु लक्ष्मीया गायन

पुचः:कर्नाटक संगीत
पुचः:कर्नाटक संगीतया राग
नहाः

**नहाः** छगू मध्यकालीन ल्वाभः ख। थ्व ल्वाभः प्रतिरक्षाया निंतिं छ्येलिगु या। साधारनरुपय् नहाः धाःगु नः छ्येला दयेकातःगु व म्हयात बला, चुपि, आदिं पनेत दयेकातःगु वसःथें न्यागु फीगु चीज ख। 

## स्वयादिसँ
* ल्वाभः

पुचः:ल्वाभः
कनालीछीना तहसील

**कनालीछीना तहसील** भारतया उत्तराखण्ड राज्यया पिथौरागढ जिल्लाया छगू तहसील ख। 

## गां

थ्व तहसीलया गां थ्व कथं दु-
* अमकोट, कनालीछीना तहसील
* अमतडी, कनालीछीना तहसील
* अमाली, कनालीछीना तहसील
* आणागांव, कनालीछीना तहसील
* उमरी, कनालीछीना तहसील
* कण्डाली, कनालीछीना तहसील
* कनेती, कनालीछीना तहसील
* कैसाली, कनालीछीना तहसील
* काणाधार, कनालीछीना तहसील
* कोटली, कनालीछीना तहसील
* ख्वांकोट, कनालीछीना तहसील
* गुडार, कनालीछीना तहसील
* गैडालीचर्मा, कनालीछीना तहसील
* गैडालीनाडू, कनालीछीना तहसील
* गुडौली, कनालीछीना तहसील
* गाजरी, कनालीछीना तहसील
* चनोली, कनालीछीना तहसील
* चमडुंगरी, कनालीछीना तहसील
* चामीनाडू, कनालीछीना तहसील
* चौकी, कनालीछीना तहसील
* डुंगरी, कनालीछीना तहसील
* डुन्डू, कनालीछीना तहसील
* डौडा, कनालीछीना तहसील
* ढटखोला, कनालीछीना तहसील
* त्याडीगांव, कनालीछीना तहसील
* तेलीगांव, कनालीछीना तहसील
* तोलीचुफात, कनालीछीना तहसील
* थली, कनालीछीना तहसील
* द्योगडा-पीपली, कनालीछीना तहसील
* द्वालीसेरा, कनालीछीना तहसील
* दिगरा, कनालीछीना तहसील
* दौला, कनालीछीना तहसील
* दौलानी, कनालीछीना तहसील
* नैनी, कनालीछीना तहसील
* न्वाली, कनालीछीना तहसील
* पन्तसेरा, कनालीछीना तहसील
* पातलीगांव, कनालीछीना तहसील
* पाली, कनालीछीना तहसील
* बगना, कनालीछीना तहसील
* बचकोट, कनालीछीना तहसील
* बथौली, कनालीछीना तहसील
* बन्दरलीमा, कनालीछीना तहसील
* बल्यानीचौरा, कनालीछीना तहसील
* बारमों, कनालीछीना तहसील
* बिछट्टा, कनालीछीना तहसील
* भौतडी, कनालीछीना तहसील
* मुडावे, कनालीछीना तहसील
* मलान चर्मा, कनालीछीना तहसील
* मलान नाडू, कनालीछीना तहसील
* महतगांव, कनालीछीना तहसील
* मितडा-पुरमुडा, कनालीछीना तहसील
* मिताडीगांव, कनालीछीना तहसील
* रणुवा, कनालीछीना तहसील
* रतोली, कनालीछीना तहसील
* रुनडा, कनालीछीना तहसील
* लमडा, कनालीछीना तहसील
* ल्वेठा, कनालीछीना तहसील
* ल्वांठी, कनालीछीना तहसील
* लीमाटौडा, कनालीछीना तहसील
* लोथडा, कनालीछीना तहसील
* सेठीगांव, कनालीछीना तहसील
* सतगढ, कनालीछीना तहसील
* सुनखोली, कनालीछीना तहसील
* सन्न, कनालीछीना तहसील
* सप्या, कनालीछीना तहसील
* समेती, कनालीछीना तहसील
* स्यूबन, कनालीछीना तहसील
* सुरूण, कनालीछीना तहसील
* सांगडी तल्ली, कनालीछीना तहसील
* सांगडी मल्ली, कनालीछीना तहसील
* सितोली, कनालीछीना तहसील
* सिनखोला, कनालीछीना तहसील
* सिरौली, कनालीछीना तहसील
* हचीला, कनालीछीना तहसील
* हडंखोला, कनालीछीना तहसील

## स्वयादिसँ
* उत्तराखण्ड

पुचः:उत्तराखण्ड
देवलथल तहसील

**देवलथल तलसील** पिथौरागढ जिल्लाया छगू तहसील ख।

## गां

* अगन्या, देवलथल तहसील
* उडाई, देवलथल तहसील
* उसैल, देवलथल तहसील
* ओलीगैर, देवलथल तहसील
* ओलीगांव, देवलथल तहसील
* कचना, देवलथल तहसील
* कमतोली, देवलथल तहसील
* क्षत्रीगांव, देवलथल तहसील
* कुसैल, देवलथल तहसील
* कापडीगांव, देवलथल तहसील
* कारीगांव, देवलथल तहसील
* खनफर, देवलथल तहसील
* खनाली, देवलथल तहसील
* ख्वांतडी, देवलथल तहसील
* खोलासन, देवलथल तहसील
* गुबरौली, देवलथल तहसील
* गोथना, देवलथल तहसील
* गौडी, देवलथल तहसील
* चमूखेत, देवलथल तहसील
* चौखा, देवलथल तहसील
* चौपाता, देवलथल तहसील
* छिपचिया, देवलथल तहसील
* जिनगाल गांव, देवलथल तहसील
* जोशीगांव, देवलथल तहसील
* तारागुन, देवलथल तहसील
* तोलीविनायक, देवलथल तहसील
* थालगांव, देवलथल तहसील
* दन्तोली, देवलथल तहसील
* दिगडा-मुवानी, देवलथल तहसील
* धुरौली, देवलथल तहसील
* धौनखोला, देवलथल तहसील
* नखनोली, देवलथल तहसील
* नगरौडा, देवलथल तहसील
* नैनी, देवलथल तहसील
* पुखरौडा, देवलथल तहसील
* पंगरौली, देवलथल तहसील
* पेटखोला, देवलथल तहसील
* पंडा, देवलथल तहसील
* पथरौली, देवलथल तहसील
* बजेत, देवलथल तहसील
* बेडरा, देवलथल तहसील
* बनीगांव, देवलथल तहसील
* बमडोली, देवलथल तहसील
* बसेडी, देवलथल तहसील
* बसौड, देवलथल तहसील
* बाटुला, देवलथल तहसील
* बिछुल, देवलथल तहसील
* बोरागांव, देवलथल तहसील
* भण्डारीगांव, देवलथल तहसील
* भण्डारीगांव रजवार, देवलथल तहसील
* भद्रिका, देवलथल तहसील
* भैंस्यूडी, देवलथल तहसील
* भाकुण्डा, देवलथल तहसील
* मुगरौली, देवलथल तहसील
* मडकौली, देवलथल तहसील
* म्यौली, देवलथल तहसील
* मेलखेत, देवलथल तहसील
* मुसगल, देवलथल तहसील
* मुसगांव, देवलथल तहसील
* महतगांव, देवलथल तहसील
* मोडी, देवलथल तहसील
* मौकभाड, देवलथल तहसील
* रिण, देवलथल तहसील
* लमतडी, देवलथल तहसील
* लोहाकोट, देवलथल तहसील
* वडलचमू, देवलथल तहसील
* वर्नागांव, देवलथल तहसील
* वलना, देवलथल तहसील
* सुरौली, देवलथल तहसील
* सिल, देवलथल तहसील
* सिलफक्डमन्या, देवलथल तहसील
* सौगांव, देवलथल तहसील
* हराली, देवलथल तहसील

## स्वयादिसँ
* उत्तराखण्ड

पुचः:उत्तराखण्ड
फ्लामेङ्को

**फ्लामेङ्को**  म्ये, संगीत व हुलाप्याखं दूगु छगू मनोरञ्जनया विधा ख। थ्व कला स्पेनय् सिक्क प्रचलित जु व हलिमय् नांजाः। थ्व कला एन्दालुसिया, स्पेनय् बुयावःगु ख।  थ्व कलाया विकासय् एन्दालुसियाया जिप्सि (रोमा)तयेसं महत्त्वपूर्ण भूमिका म्हितूगु दु। 'फ्लामेङ्को' धाःगु खंग्वः दकलय् न्ह्यः १८गु शदीया उत्तरार्धय् च्वयातःगु लूगु दु, तर थ्व कला थ्व स्वया नं पुलांगु धैगु यक्व मनूतेगु विश्वास दु। 

फ्लामेङ्कोय् अकोस्तिक गितारया संगीत, म्ये हालिगु, तालि थाइगु, तुति , कास्तानेत आदि छ्येलिगु या।  थ्व प्याखं मिजं व मिसातेसं परम्परागत स्पेनी वसः फियाः ल्हुइगु या।  थ्व प्याखंया निर्धारित मात्रा (tempo) मदु।  थ्व प्याखं तःच्वलं वा बिस्तारं वनेफु, व क्वचायेस्वया न्ह्यः उत्कर्षय् (climax) थ्यनि।  

फ्लामेङ्कोया रुप समयनापं विस्तारित जुया वयाच्वंगु दु।  न्हापाया ईलय् (१८गु शदी तक्क), थ्व कलाय् म्ये हालिबिलय् गितार थाइगु मया।  १९गु शदीइ वयातिनि म्येय् गितार दुथ्याना वल।  १९गु शदीया उत्तरार्धय् वया तिनि याकः गितार फ्लामेङ्को प्रदर्शनय् थाइगु जुयावल।

नोभेम्बर १६, सन् २०१० खुनु युनेस्को संस्थां फ्लामेङ्कोयात "Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity"या धलखय् लाकल। 

## स्वापू दूगु पौ
* हुलाप्याखँ
* कारमेन अमाया
* एन्तोनियो रुइज् सोलेर

## लिधंसा

## मेमेगु जाथाय्
फ्लामेङ्कोया दसुत:
*सेलिना जाम्बोनया हुलाप्याखं 
*होसे ग्रेकोया परम्परागत फ्लामेङ्को
*सारा बार्रेसया नांजाःगु सः, गितार व हुलाप्याखं
आधारभूत अन्तर्क्रिया

वर्तमान विज्ञान कथं हलिंया दक्वं पदार्थ फर्मियन धाःगु चिधंगु कुचां दयावःगु ख। थन्यागु फर्मियन धाःगु पदार्थया थःगु हे निता भौतिक लक्षण दु। थ्व लक्षणत चार्ज व स्पिन ± (आन्तरिक कुं गति वा angular momentum ±, गनकि ħ रिद्युस्द प्लाङ्क कन्स्त्यान्त ख)। थन्यागु फर्मियनतेसं बोसोन काये-बिये यासें थः-थः दथुइ आकर्षण व विकर्षण दयेकि।

पर्तर्बेसन सिद्धान्त(perturbation theory)य् छज्वः फर्मियनया दथुया अन्तरक्रिया थ्व कथं ब्वयेछिं:

: निग्वः फर्मियन दुहांवनि → *अन्तर्क्रिया*य् बोसोन कायेबिये यासें → निग्वः पाःगु फर्नियन पिहां वनि। 

बोसोनया थ्व हिलां न्ह्याबिलें फर्मियनया उर्जा व मोमेन्तम घानाजुइ। अथे जूगुलिं, थ्व अन्तर्कियां फर्मियनया दिशा व गति हिलि। थन्यागु अन्तरक्रियाय् फर्मियनया दथुइ चार्ज नं पानावनेफु। थ्व हिलां फर्मियन दथुइ चार्ज संकेफु, गुकिया लिच्वः कथं फर्मियनया चार्ज हिलावनेफु अर्थात छगू फर्मियनयात मेगु फर्मियनय् हिलाछ्वयेफु। बोसोनतेसं एङ्गुलर मोमेन्तमया छगू इकाइ ज्वना च्वनिगु जूगुलिं, थन्याःगु विनिमयमय् (रिद्युस्द् प्ल्याङ्क कन्स्त्यान्तया इकाइय्) फर्मियनया स्पिन दिशा + नं −य् (वा विपरितय्) हिलावनि। 

थन्यागु अन्तरक्रियाया लिच्वः कथं फर्मियनतेसं थःथः दथुइ सालिगु वा घ्वाइगु ज्या याइगु जूगुलिं थन्याःगु "अन्तरक्रिया"यात पुलां भासय् तिबः धाइगु या। 

वर्तमानय् थूगु खँ अनुसार, तिबः वा आधारभूत अन्तरक्रिया प्यता प्रकारया दु: गेँसु, विद्युतचुम्बकत्त्व, बमलाःगु अन्तरक्रिया, व बल्लाःगु अन्तरक्रिया। थ्व अन्तरक्रियातेगु परिमाण व पहः सिक्क हे पाः। थ्व खँयात क्वय्‌या बट्टाय् ब्वयातःगु दु। आधुनिक भौतिकशास्त्रीतेसं सकल प्राकृतिक अवस्थातेत थ्व हे आधारभूत अन्तरक्रियाया आधारय् परिभाषित यायेगु व थुइकेगु कुतः यानाच्वंगु दु। नापं, थीथी अन्तरक्रियाया ल्या क्वकायेगु खँयात भिंगुया रुपय् कायेगु या। थन्याःगु एकीकरण सिद्धान्तया निगु दसु थ्व कथं दु-
*विद्युतीय तिबः व चुम्बकीय तिबःयात विद्युतचुम्बकत्त्वय् एकिकरण;
*विद्युतचुम्बकत्त्वया अन्तरक्रिया व बमलाःगु अन्तरक्रियायात विद्युत-बमलाःगु अन्तरक्रियाय् एकिकरित सिद्धान्त 

परिमाण ("सापेक्षिक शक्ति" वा "relative strength") व रेञ्ज("range")या वास्तविक अर्थ जटिल सैद्धान्तिक व्यवस्थाय् जक्क खनेदु। नापं, थ्व बट्टाय् बियातःगु गुणत अनुसन्धान जुयाच्वंगु ख्यःया वैचारिक पद्धतिइ आधारित दु, समय व अनुसन्धानया न्हूगु लिच्वः कथं थनया यक्व खँ चिहाकःगु इलय् हे नाटकीय रुपय् हिलावनेफु  



आधुनिक क्वान्तम मेक्यानिक्सया दृष्टिइ गेँसु स्वया मेगु आधारभूत तिबलय् फर्मियनया प्रत्यक्ष अन्तरक्रिया जुइमखु। थुकिया थासय् फर्मियनतेसं छगू चार्ज घाना जुइ व भर्चुअल पार्तिकल (गःज् बोसोन) हिला अन्तरक्रिया याइ। थन्याःगु भर्चुअल पार्तिकल अन्तरक्रिया घानाच्वनिगु तत्त्व वा तिबःया मध्यस्थकर्ता ख। दसुया निंतिं फोतोनं इलेक्त्रिक चार्जया मध्यस्तता याइ धाःसा ग्लुओनं रंग चार्जया मध्यस्तता याइ। 

## लिधंसा

पुचः:भौतिक शास्त्र
अहमदपूर तालुका

महाराष्ट्रया लातूर जिल्लाया छगू तालुका

## गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु 
* अजनी (खु.) 
* अंधोरी 
* अहमदपूर 
* आनंदवाडी 
* आंबेगाव 
* उगीलेवाडी 
* उजना 
* उन्नी 
* उमरगा कोर्ट 
* उमरगा येल्लादेवी 
* केंद्रेवाडी 
* कुमठा (बु.) 
* काळेगाव 
* किनगाव 
* किनी कदु 
* कोकणगा 
* कोपरा 
* कोळवाडी 
* कौडगाव 
* खंडाळी 
* खरबवाडी 
* खानापूर 
* गुगदळ 
* गंगाहिप्परगा 
* गुंजोटी 
* गुट्टेवाडी 
* गादेवाडी 
* गोथाळा 
* चिखली 
* चिलका 
* चोबळी 
* जवळगा 
* जांब 
* टेंभुर्णी 
* टाकळगाव कामखेड 
* टाकळगाव शेनकुड 
* ढाळेगाव 
* तेलगाव 
* तळेगाव 
* ताबंट सांगवी 
* तिर्थ 
* थोडगा 
* थोरलेवाडी 
* दगडवाडी 
* देवकरा 
* धसवाडी 
* धानोरा (खु.) 
* धानोरा (बु.) 
* नंदुरा बु 
* नरवटवाडी 
* नागझरी 
* नागठाणा 
* नांदुरा (खु.) 
* परचंडा 
* पाटोदा 
* पार 
* फत्तेपुर 
* ब्रम्हपुरी 
* ब्रम्हवाडी 
* बेलूर 
* बाबळदरा 
* बोडका 
* बोरगाव 
* भुतेकरवाडी 
* मेथी 
* मरशिवणी तांडा 
* मुळकी 
* महादेववाडी 
* माकणी 
* मांगदरी 
* मांडणी 
* मानखेड 
* माळेगाव (खु.) 
* मावलगाव 
* मोघा 
* मोरेवाडी 
* मोळवण 
* मोहगाव 
* येलदरवाडी 
* येस्तार 
* रुई 
* रुध्दा 
* राळगा 
* लेंडेगाव 
* लांजी 
* लिंगदाळ 
* वंजारवाडी 
* वडारवाडी 
* वरवंटी 
* वैरागड 
* वळसंगी 
* व्हटाळा 
* वायगाव 
* विळेगाव 
* शेंद्री 
* शेनकूड 
* शेन्नी 
* शिंदगी (खु.) 
* शिंदगी (बु.) 
* शिरुर ताजबंद 
* शिवणखेड (खु.) 
* सताळा 
* सुनेगाव शेंद्री 
* सुनेगाव सांगवी 
* सुमठाणा 
* सय्यदपुर (खु.) 
* सलगरा 
* सांगवी सुनेगाव 
* सावरगाव थोट 
* सावरगाव रोकडा 
* सोनखेड 
* सोरा 
* हगदळ 
* हंगरगा 
* हडोळती 
* हाळणी 
* हासर्णी 
* हिंगणगाव 
* हिप्परगा काजळ 
* हिप्परगा कोपदेव 
* हिप्पळगाव

## लिधंसा

पुचः:महाराष्ट्रया तालुका