गिलगित

**गिलगित** (उर्दु:گِلْگِت) विवादित कश्मीर क्षेत्रको पाकिस्तान प्रशासित गिलगित बाल्तिस्तानको राजधानी र सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो। यो गिलगित र हुन्जा नदीको सङ्गम नजिकैको फराकिलो उपत्यकामा अवस्थित छ। यो पाकिस्तानको एक प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य हो, जुन उत्तरी पाकिस्तानको काराकोरम हिमशृङ्खलामा पदयात्रा र पर्वतारोहण अभियानहरूको केन्द्रको रूपमा सेवा गर्दछ।

गिलगित कुनै समय बौद्ध धर्मको प्रमुख केन्द्र थियो। यो प्राचीन रेशम मार्गको एक महत्त्वपूर्ण बिसौनी थियो, र हाल यो काराकोरम राजमार्गको साथमा चीनका साथै पाकिस्तानी सहरहरू स्कार्दु, चित्रल, पेशावर र इस्लामाबादसँग सडक सम्पर्कको साथ एक प्रमुख केन्द्रको रूपमा काम गर्दछ। सहरको आर्थिक गतिविधि मुख्यतया कृषिमा केन्द्रित छ, जसमा गहुँ, मकै र जौ मुख्य बालीहरू हुन्।

## शब्दको उत्पत्ति 
सहरको पुरानो नाम सार्गिन थियो, जुन पछि गिलितको रूपमा चिनिन्थ्यो, र यसलाई अझै पनि स्थानीय मानिसहरूले गिलित वा सार्गिन-गिलित भनेर चिन्छन्। स्थानीय खोवार र वाखी भाषीहरूले सहरलाई गिल्त भनेर चिनाउँछन्, र बुरुसास्कीमा, यसलाई गिल्त भनिन्छ।

## भूगोल 
गिलगित सिन्धु नदी, हुन्जा नदी, अस्तोर नदी र गिलगित नदीको सङ्गमबाट बनेको उपत्यकामा अवस्थित छ।

### जलवायु 
गिलगितमा चिसो मरुभूमि हावापानी छ (कोपेन जलवायु वर्गीकरण)। गिलगितको मौसम अवस्था यसको भौगोलिक स्थान, काराकोरम हिमशृङ्खलाको दक्षिणपश्चिममा रहेको पहाडी क्षेत्रमा रहेको उपत्यकाले प्रबल हुन्छ।

गिलगितमा उल्लेखनीय वर्षाको अभाव छ, औसतमा वार्षिक १२० देखि २४० मिमी (४.७ देखि ९.४ इन्च) वर्षा हुन्छ। जमिन खेतीको लागि सिँचाइ नदीहरूबाट प्राप्त हुन्छ, उच्च उचाइबाट पग्लने हिउँको पानीले प्रचुर मात्रामा कृषिलाई बढावा दिन्छ। 

गर्मी मौसम छोटो र तातो हुन्छ, दैनिक उच्च तापक्रम कहिलेकाहीँ ४० डिग्री सेल्सियस (१०४ डिग्री फारेनहाइट) भन्दा माथि पुग्छ। मौसमको यो उतारचढावको परिणामस्वरूप, यस क्षेत्रमा पहिरो र हिमपहिरो बारम्बार हुने गर्दछ।
 

## प्रशासन 
गिलगित सहर गिलगित जिल्ला भित्रको एक तहसील हो। गिलगित जिल्ला आफैँमा ठुलो गिलगित विभागको भाग हो जसको नेतृत्व पाकिस्तान प्रशासनिक सेवासँग सम्बन्धितआयुक्तले गर्छन्। हालको गिलगित विभागका आयुक्त नजीम आलम हुन्।

## यातायात 
मा एक विमान]]

### हवाई सेवा
गिलगित नजिकैको गिलगित विमानस्थलबाट सेवा प्राप्त हुन्छ, जहाँबाट इस्लामाबादको लागि सिधा उडानहरू उपलब्ध छन्। पाकिस्तान अन्तर्राष्ट्रिय एयरलायन्स गिलगितमा सञ्चालन हुने एक मात्र वायुसेवा कम्पनी हो। पाकिस्तान सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकहरूको आवश्यकता र घरेलु लगानीकर्ताहरूको माग पूरा गर्न गिलगितमा नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको विमानस्थल निर्माण गर्ने योजना बनाइरहेको छ।

### सडक मार्ग 
गिलगित काराकोरम राजमार्गबाट लगभग १० किलोमिटर (६.२ माइल)को दूरीमा अवस्थित छ। यो सडक मार्ग चीन-पाकिस्तान आर्थिक करिडोरको एक भागको रूपमा स्तरोन्नति भइरहेको छ। काराकोरम राजमार्गले गिलगितलाई दक्षिणमा चिलास, दासु, बेसाम, मानसेहरा, एबटाबाद र इस्लामाबादसँग जोड्छ। गिलगिट उत्तरमा करिमाबाद (हुन्जा) र सुस्तसँग जोडिएको छ, जसमा सिनजियाङको ताश्कुर्गन, उपाल र काश्गरका चिनियाँ सहरहरूसँग थप सम्पर्कहरू छन्। गिलगित पश्चिममा चित्रल र पूर्वमा स्कार्दुसँग पनि जोडिएको छ। स्कार्दु जाने सडकलाई $४७.५ करोडको लागतमा ४-लेनको सडकमा स्तरोन्नति गरिनेछ।

रेशम मार्ग यातायात प्रा.लि., मासेरब्रम यातायात प्रा.लि. र नर्दर्न एरियाज ट्रान्सपोर्ट कर्पोरेसन जस्ता यातायात कम्पनीहरूले इस्लामाबाद, गिलगित, सुस्त र चीनमा काश्गर र ताश्कुर्गन बीच यात्रु सडक यातायात प्रदान गर्छन्।

गिलगितलाई श्रीनगरसँग जोड्ने एस्टोर-बुर्जिल भञ्ज्याङ सडक सन् १९७८ मा बन्द गरिएको थियो।

### रेल 
गिलगितमा कुनै पनि रेल जडानले सेवा प्रदान गर्दैन। चीन-पाकिस्तान आर्थिक करिडोरको दीर्घकालीन योजनाहरूमा ६८२ किलोमिटर (४२४ माइल) लामो खुन्जेराब रेलवेको निर्माणको लागि आह्वान गरिएको छ, जुन २०३० मा पूरा हुने अपेक्षा गरिएको छ, जसले गिलगितलाई पनि सेवा दिनेछ। that would also serve Gilgit.

File:KKH.png|काराकोरम राजमार्गको बाटो
File:Hunza Tunnel.jpg|गिलगितमा अवस्थित एक सुरुङ

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* आधिकारिक वेबसाइट गिलगित बल्तिस्तान पर्यटन विभाग
*गिलगित बल्तिस्तान सरकारको आधिकारिक वेबसाइट
*गितगित मनोनयन, युनेस्को, मेमोरी अफ द वर्ल्ड दर्ता प्रविष्टि कागजात
*इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिकामा गिलगित
*


श्रेणी:पाकिस्तानका राजधानीहरू
श्रेणी:गिलगित जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:रेशम मार्गका ठाउँहरू
श्रेणी:काराकोरम
श्रेणी:पाकिस्तानका सहरहरू