open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
इमेज च्यानल टेलिभिजन

**इमेज च्यानल टेलिभिजन** नेपालको एक निजी टेलिभिजन च्यानल हो। यसले २०६० असार २९ गतेदेखि नियमित प्रसारण सुरू गरेको हो। यस टेलिभिजनले समाचारका साथ साथै विभिन्न किसिमको मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रम प्रसारण गर्दै आएको छ।
२०६० असार २९ बाट औपचारीक प्रसारण सुरु गरेको यस टेलिभिजनको मुख्यालय काठमाडौँको पानीपोखरीमा अवस्थित छ। यस च्यानल इमेज समूहको स्वामित्वमा रहेको छ जो इमेज एफएम नामक एक एफएमको पनि मालिक हो जसको प्रधान कार्यलय काठमाडौँको लाजिम्पाटमा रहेको छ। यसका प्रारम्भिक कार्यक्रम पप सङ्गीत, महिला, चर्चित व्यक्तिहरू र फेसनमा केन्द्रित थियो र यसका कार्यक्रमहरू जस्तै इमेज पप, बटन र ट्रेडर्ड्स, एएम गेस्ट र सृजनाको संसार जस्ता कार्यक्रमहरू दर्शकहरूको बीच धेरै लोकप्रियता प्राप्त गरेको थियो।

इमेज समूहले २०६० असार २९ को इमेज मेट्रो नामक एक समावेशी काठमाडौँको च्यानलको रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको थियो। ५ फेब्रुअरी २००७ मा इमेज च्यानलले आफ्नो प्रसारणलाई उपग्रह मार्फत विश्वव्यापी रूपमा बिस्तार गरेको थियो, जसले गर्दा यो नेपाली भाषाको पहिलो उपग्रह च्यानल बनेको थियो। इमेज च्यानलले ५ मे, २०१३ मा इमेज खबर नामलाई अनलाइन समाचार पोर्टल पनि सुरू गरेको छ।

## इमेज च्यानलद्वारा प्रसारित कार्यक्रमहरू
### समाचार
**इमेज समाचार*
**इमेज सम्बाद*
आजको समाचार
### सङ्गीत
**एसएमएस एण्ड मोर*
**म्युजिक अफ योर च्वाइस*
### वार्षिक कार्यक्रम
**इमेज म्युजिक अवार्डस्*
### वास्तविक कार्यक्रम
**मेगा मोडल*
## काण्ड 
* अप्रिल २०१६ मा, प्रहरीले इमेल च्यानलको आधिकारिक फेसबुक पृष्ठ ह्याक गरेको भन्दै बाँकेको नेपालगञ्जबाट एउटा मान्छेलाई हिरासतमा लिएको थियो।
*
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
* 
* इमेज खबर
* इमेल समाचार एफएम 
* इमेज च्यानलको बारेमा 

श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन च्यानलहरू
श्रेणी:सञ्चार
ह्विट्नी ह्यूस्टन

**विटनी एलिजाबेथ हृयूस्टन** (, ९ अगस्ट, १९६३ - ११ फेब्रुअरी, २०१२) एक अमेरिकी गायिका, अभिनेत्री, मोडल र निर्माता थिईन। २००९मा  *गिनीज वर्ल्ड रेकर्ड्स*ले उनलाई सबैभन्दा ठुलो पुरस्कार जित्ने महिला मनोनित गर्‍यो। हृयूस्टन विश्वको सबैभन्दा धेरै बिक्रि हुने संगीत कलाकारहरू मध्ये एक थिईन जसमा उनले १७० मिलियन अल्बम, एकल र भिडियो विश्वभरमा बेचेका थिए। उनले सात स्टूडियो अल्बम र तीन चलचित्रहरूको साउंडट्रयाक रिलीज गरिन र सबै डायमण्ड, मल्टी-प्ल्याटिनम, प्ल्याटिनम अथवा गोल्ड प्रमाणित भएका थिए। हृयूस्टनको मिश्र गीतहरूको लोकप्रिय चार्टहरूमा रहने र यसको साथै एमटीवीमा उनको वीडियो "हाउ विल आई नो" को दबदबाको कारण धेरै अफ्रीकी-अमेरीकी कलाकारहरूलाई उनको अनुसरण गर्ने प्रेरणा प्राप्त भयो।

हृयूस्टन एक यस्तो कलाकार हुन जसको लगातार सात गीत बिलबोर्ड हट १०० हीटको सूचीमा पहिलो क्रमांकमा रहेको छ। उनी एल्टन जन पछि दोश्रो क्रमांक र एक मात्र महिला कलाकार हुन जसको नाम *बिलबोर्ड* म्यागेजिन वर्षको अन्तको दुई प्रथम क्रमांकको *बिलबोर्ड* २०० अल्बम पुरस्कार छ। हृयूस्टनको १९८५मा निक्लेको पहिलो अल्बम *विटनी हृयूस्टन* आफ्नो रिलीजको समय सबैभन्दा बिक्री वाला अल्बम बन्यो। यस अल्बमलाई *रोलिंग स्टोन्स*ले १९८६ वर्षको सर्वश्रेष्ठ अल्बम घोषित गरियो र *रोलिंग स्टोन्स*को "५०० अहिले सम्मको सबै भन्दा राम्रो अल्बमहरूको सूची"मा २५४ क्रमांकमा स्थान प्राप्त भयो। उनको दोश्रो स्टूडियो अल्बम *विटनी* (१९८७) *बिलबोर्ड* २०० अल्बम चार्टमा पहिलो क्रमांकमा रहने वाला पहिलो महिला कलाकारको अल्बम बन्यो।

हृयूस्टनको पहिलो अभिनय पात्र फीचर चलचित्र *द बडीगार्ड* (१९९२)मा थियो। यस चलचित्रहरूके साउंडट्रैकले १९९४मा वर्षको अल्बम ग्र्यामी पुरस्कार जित्यो। यसको मुख्य गीत "आई विल अल्वेज लव यु" संगीत इतिहासमा सबै भन्दा धेरै बिक्री वाला गीत बन्यो। यस अल्बमको साथ हृयूस्टन नेल्सनसाउंडस्कैन सिस्टम अन्तर्गत एक सप्ताहमा एक मिलियनभन्दा धेरै प्रति बेच्ने वाली कलाकार बनिन।  हृयूस्टनले धेरै चलचित्रहरूमा कार्य गरिन र तिनीहरूको गीत पनि लेखिन जसमा *वोटिंग टू एक्स्हेल* (१९९५)  र *द प्रीचर्स वाइफ* (१९९६) शामिल छ।

११ फरवरी २०१२मा हृयूस्टन बेवर्ली हिल्स, क्यालिफोर्नियाको बेवर्ली हिल्टन होटलमा मृत पाईयो जसको कारण तुरुन्त थाहा हुन सकेन। उनके मृत्युको समाचार २०१२ ग्रैमी पुरस्कारको साथ आयो र अमेरिकी र अन्तर्राष्ट्रीय मिडियामा धेरै बताईयो।

## डिस्कोग्राफी
;स्टूडियो अल्बम
* १९८५: *विटनी हृयूस्टन*
* १९८७: *विटनी*
* १९९०: *आईएम युअर बेबी टुनाईट*
* १९९८: *माई लव इज युअर लव*
* २००२: *जस्ट विटनी*
* २००९: *आई लुक टू यु*

;होलीडे अल्बम
* २००३: *वन विश: द होलीडे अल्बम*

## सन्दर्भ
## वाहिरी कडि
* 
* 

श्रेणी:अमेरिकी गायिकाहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी महिला मोडलहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र निर्माताहरू
श्रेणी:सन् १९६३ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०१२ मा मृत्यु
श्रेणी:प्राइमटाइम एमी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका अमेरिकी अभिनेत्रीहरू
विश्वका सबैभन्दा ठूला जीवहरू

विश्वको सबैभन्दा ठूलो जीवित जीव नीलो ह्वेललाई मानिन्छ। यसको लम्बाई ३० मिटर सम्म र तौल १८० टन सम्म हुन्छ। जमीनमा पाइने सबैभन्दा ठूलो जीव अफ्रिकी हात्ती हो।

## जीवहरू 
 हालसम्म पत्ता लागेको विश्वमा अस्तित्त्वमा आएका प्राणीमध्ये सबैभन्दा ठूलो प्राणी हो। ]]

 ;**सबैभन्दा ठूला जीवहरूको सूची**

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:संसारको सबैभन्दा ठूलो
श्रेणी:सबैभन्दा
ब्यारेन्क्विला

**ब्यारेन्क्विला** क्यारिबियन सागर नजिकउत्तरी कोलम्बियामा अवस्थित एक औद्योगिक बन्दरगाह तथा नगरपालिका हो।

## सन्दऋभ सूची 
## बाहिरी कडी 
*

श्रेणी:अमेरिका
श्रेणी:सहरहरू
श्रेणी:औद्योगिक सहरहरू
सेप ब्लाटर

**सेप ब्लाटर**

श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय व्यक्तित्व
श्रेणी:फिफाका अध्यक्ष
श्रेणी:खेलकुद
श्रेणी:सन् १९३६ मा जन्म
श्रेणी:फिफा अध्यक्षहरू
युयुत्सु शर्मा

युयुत्सु आर डी शर्मा प्रसिद्ध नेपाली अङ्ग्रेजी कवि तथा साहित्यकार हुन्। उनको जन्म भारतको पञ्जावमा भएको हो। विगत चार दशकदेखि नेपाली वाङ्मयको सेवा गरेका शर्मा नेपाली साहित्य जगत्का प्रिय र नाम चलेका स्रष्टा हुन् । यस अवधिमा त्रिविका प्राध्यापक, नेपाली कविताका अनुवादक र सम्पादक, नेपाली भाषाका लेखक र स्तम्भकार, साहित्यिक आन्दोलनका प्रवत्र्तक, ‘प्रतीक’ आदि अङ्ग्रेजी पत्रिकाका सम्पादक, निराला नेपाली शृङ्खलाका संस्थापक, विश्व भ्रमणकर्ता, हिमाली भेगका द्रष्टा र स्रष्टा जस्ता अनेक अवतारमा शर्मालाई हामीले देखेका छौँ । प्रस्तुत काव्यकृति विशाल पृष्ठभूमि र परिधि बोकेको कृति हो । छयालिस सालपछिको कालखण्डबाट प्रारम्भ भएको तथा महाभारत शृङ्खलास्थित सानो पौराणिक गाउँ भीमफेदीबाट प्रथम पाइला टेक्दै काठमाडौँ, भक्तपुर, अन्नपूर्ण, हेलम्बु, सगरमाथा हुँदै आन्ध्र महासागरका दुवै तट छेउमा बसेका युरोपेली र अमेरिकी नगरहरुमा पुगेर कविताका पाना भरिएका छन् र उनलाई अझै थुप्रै खाली पानाहरुले कुरिबसेका छन् । 

विश्वमा समेत प्रख्यात हिमाली कवि युयुत्सु आरडी शर्माको ‘पानाहरु खाली छन्’ काव्यकृतिलाई ऐतिहासिक उपलब्धिका रुपमा लिन सकिन्छ । यो सङ्ग्रह लामो काव्ययात्राबाट सिर्जित सयौँ रचनाबाट छानिएको गहन एवं सङ्ग्रहणीय दस्तावेज हो । नौलो शिल्प र काव्यचिन्तनबाट उब्जेको ‘पानाहरु खाली छन्’ लाई नेपाली साहित्यको प्राप्तिका रुपमा लिन सकिन्छ। आइरिस कवि काहल ओ साकीको शब्दमा भन्ने हो भने “तपाईँले युयुत्सुको कृति किन्न सक्नुहुन्न भने चोरेर भए पनि पढ्नुहोस् ।

श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:सन् १९६० मा जन्म
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
टेलर स्विफ्ट

**टेलर एलिसन स्विफ्ट** (जन्म १३ डिसेम्बर १९८९) एक अमेरिकी विश्व प्रसिद्धि  कन्ट्रि-पप गायिका, गीत रचनाकार, सङ्गीतिकार तथा अभिनेत्री हुन्। उनी आफ्नै व्यक्तिगत जीवनको बारेमा गीत लेख्ने गायिकाको रूपमा प्रचलित छिन्। 

स्विफ्टको जन्म पेन्सीलभेनियामा भएको थियो भने उनी त्यहीँ हुर्किएकी थिइन्। पछि गएर गायिका बन्ने सपना बोक्दे स्विफ्ट १४ वर्षको उमेरमा पेन्सिलभेनियाबाट न्यासभिल गएकी थिइन्। स्विफ्टले सानै उमेरमा बिग मेसिन रेकर्ड्ससँग अनुबन्धन पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै सबैभन्दा सानो उमेरमानै रेकर्ड लेबलमा हस्ताक्षर गर्ने पहिलो गायिका बनेकी थिइन्। उनको आफ्नो पहिलो साङ्गीतिक एल्बमको रूपमा सन् २००६ मा *टेलर स्विफ्ट* नामक एल्बम सार्वजनिक गरेकी थिइन् जुन बिलबोर्ड २०० को शीर्ष ५ मा आएको थियो भने सन् २००० को दशकको सबैभन्दा लामो समयसम्म चार्टमा अढिक रहन एल्बम बन्न सफल भएको थियो। उक्त एल्बमको तेस्रो गीत "आवर सङ"ले बिलबोर्ड हट कन्ट्रि चार्टमा शीर्ष स्थान आयो भने त्यस गीतले गर्दा स्विफ्ट कसैको मद्दत बिनानै गीत लेख्ने र प्रस्तुत गर्ने सक्न सबैभन्दा युवा गायिकाको रूपमा चिनिन थालिन् । स्विफ्ले आफ्नो दोस्रो एल्बमको रूपमा फियरलेस एल्बम सार्वजनिक गरिन् जसको दुई गीत "लभ स्टोरी" र "यु बिलङ विथ मी" नामक गीतहरूले निकै प्रख्यात बने भने उक्त गीतहरूले गर्दा फियरलेस सन् २००९ को उत्कृष्ट बिक्री हुन सफल हुने एल्बम बन्यो। फियरलेस एल्बमले चौँथो ग्र्यामी अवार्ड जितेको थियो।

## बाल्यकाल 
टेलर एलिसन स्विफ्टको जन्म सन् १९८९ डिसेम्बर १३ का दिन रिडिङ पेन्सिलभेनियामा भएको थियो। उनको पिता स्कट किंग्स्ले स्विफ्ट एक वित्तीय सल्लाहकार थिए भने उनको आमा अन्ड्रा गार्डनर स्विफ्ट गृहेणी जो पहिले नै एक सामुहिक लगानी कोष कार्यकारी को रूप मा काम गरेकी थिइन। स्विफ्ट सँग अस्टिन नाम गरेको भाइ छ। उनले आफ्नो जीवनको प्रारम्भिक वर्ष क्रिसमसको रुख खेतीमा बिताईन। द वाइनड्रोफफ्ट स्कूल मा स्थानांतरित हुनुभन्दा पहिले उनले फ्रान्सस्केन नुन्स द्वारा संचालित एल्वरनिया मन्टेस्वरि स्कूल मा पूर्वशिक्षा लिएकी थिईन।

## डिस्कोग्राफी 
**स्टुडियो एल्बमहरू**
* *टेलर स्विफ्ट* (२००६)
* *फियरलेस* (२००८)
* *स्पिक नाउ* (२०१०)
* *रेड* (२०१२)
* *१९८९* (२०१४)
* *रेपुटेसन* (२०१७)
* *लभर* (२०१९)
* *फोकलोर* (२०२०)
* *एभरमोर* (२०२०)

**Re-recorded studio albums**
* ''Fearless (Taylor's Version)* (2021)
* *Red (Taylor's Version)'' (2021)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 

श्रेणी:टेलर स्विफ्ट
श्रेणी:सन् १९८९ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अमेरिकी पप गायिकाहरू
श्रेणी:अमेरिकी गायिका-गीतकारहरू
श्रेणी:अमेरिकी महिला गीतकारहरू
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी आवाज अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी रक गायिकाहरू
श्रेणी:पेन्सिलभेनियाका अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका अमेरिकी अभिनेत्रीहरू
बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज

'*बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज* ' नेपालको लुम्बिनी प्रदेश बाँके जिल्लामा अवस्थित राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। सन् २०१० जुलाई १२ मा नेपालको दशौँ राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा स्थापित गरिएको यो निकुञ्ज ५५० वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। यो राष्ट्रिय निकुञ्जको ३४३ बर्ग कि.मि. मध्यवर्ती क्षेत्र रहेको छ । यो निकुञ्ज चौका को लागि प्रख्यात छ । ,

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाहिरी लिङ्कहरू 
* नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरूको बारेमा समान्य जानकारी  
* राष्ट्रिय निकुञ्जहरूको सम्पर्क कार्यालय हरू 

श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
एकन

**एकन** (पुरा नाम: Aliaune Damala Badara Thiam )एक अमेरिकी गायक तथा गीतकार हुन् ।एकन विश्वचर्चित कलाकार मध्यका एक हुन् ।

## बाल्यकाल 
## चलचित्र शुरुवात
## अभिनेताको रूपमा 
## निर्माताको रूपमा
## व्यक्तिगत जीवन 
### विवहा 
## प्रसिद्धि 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* 
* 
* YouTube Vevo channel

## यी पनि हेर्नुहोस्
खण्डकाव्य

**खण्डकाव्य** कविताको मझौला विधा हो । सामान्यतः छोटो कथालाई कवितात्मक ढङ्गले प्रस्तुत गर्दा खण्डकाव्यको निर्माण हुन्छ । जस्तै देवकोटाको मुनामदन, माधव घिमिरेको राजेश्वरी आदि

## बाह्य लिङ्क  
श्रेणी:काव्य
राहुल द्रविड

**राहुल द्रविड** भारत क्रिकेट टिमका भूतपूर्व खेलाडी र कप्तान हुन्  ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतीय क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९७३ मा जन्म
श्रेणी:भारतीय क्रिकेट प्रशिक्षकहरू
भैरवकुण्ड

**भैरवकुण्ड** नेपालको रसुवा जिल्लामा अवस्थित ऐतिहासिक पानीको भण्डार हो। गोसाइँकुण्ड कै नजीकमा पर्ने यस कुण्ड गोसाईंकुण्डको निकासवाट निस्केको पानीवाट दहको रूप लिई वनेको छ। यस कुण्ड गोसाईंकुण्ड जत्तिको फराकिलो रूपमा नभएपनि यस कुण्डमा रहेको पानी गाढा निलो र कालो देखिने यो कुण्डको विशेषता रहेको छ। गोसाईंकुण्डको स्नांन पश्चात यस कुण्डलाई नहेर्नु भन्ने जनधारणा रहेको छ। यस कुण्डमा नुहाउँने तथा पूजाआजा गरिने चलन भने पाइदैन।

श्रेणी:कुण्ड
श्रेणी:धार्मिक स्थलहरू
दुधकुण्ड

**दुधकुण्ड** नेपालको सोलुखुम्बु जिल्ला, टाक्सिन्दु गाविस वडा न. ८मा अवस्थित धार्मिकस्थल हो। नुम्बुर हिमाल (६,९५९ मीटर),खाटाङ (६,८५३ मीटर) र कर्योललुङ (६,६८१ मीटर) अग्ला सुन्दर हिमालका काखमा रहेको  यस कुण्ड समुन्द्रीसतहदेखि लगभग ४,५३१ मीटर उचाइमा अवस्थित छ। सदरमुकाम सल्लेरीबाट ३० कोस उत्तर दिशामा पर्ने यो कुण्डमा रहेको पानी सेतो देखिने भएकोले यसलाई दुधकुण्ड भनिएको हो। यसै धार्मिकस्थलको नामबाट नै सोलुदुधकुण्ड नगरपालिकाको नाम राखिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:कुण्ड
श्रेणी:धार्मिक स्थलहरू
संहिता

**संहिता** हिन्दू धर्मका पवित्रतम र सर्वोच्च धर्मग्रन्थ वेदहरूको मन्त्रखण्ड हो। यो वैदिक वांग्मयको पहिलो भाग हो  जसमा काव्य रूपमा देवताहरूको यज्ञका लागि स्तुति गरिएको छ। वेदहरूमा प्रयुक्त भाषा वैदिक संस्कृतमय छ। वेदहरू चार भएकाले यसका चार संहिताहरू छन् (प्रत्येक संहिताहरूमा  बेग्ला बेग्लै शाखा छन् ):
मुक्तिकोपनिषद अनुसार प्राचीनकालमा निम्नानुसार वेदका शाखा  थिए |

*ऋग्वेद संहिता२१
*सामवेद संहिता१०००
*यजुर्वेदसंहिताशुक्ल१५कृष्ण९६
*अथर्ववेद संहिता५०
जम्मा-:११८०

भाषाविद र इतिहासकार ऋग्वेद संहितालाई पूर्ण दुनियाको सर्वप्रथम ग्रन्थहरू मध्येको एउटा मान्दछन्।

श्रेणी:धर्मग्रन्थ
विश्वकर्मा पूजा

**विश्वकर्मा पूजा** प्रविधि र मेशिनरीहरूको पूजा गरी भगवान विश्वकर्मालाई सम्झने दिन हो। नेपालमा असोज १ गतेलाई विश्वकर्मा दिवसको रूपमा मानिन्छ। भारतीय संस्कृतिका अन्तर्गत पनि शिल्प सङ्काय, कारखाना,  उद्योगहरूमा भगवान विश्वकर्माको महत्त्वलाई प्रकट गर्दै प्रत्येक  वर्ष १७ सेप्टेम्बरलाई श्रम दिवसका रूपमा मनाउने गरिन्छ। यो उत्पादन-वृदि र राष्ट्रिय समृद्धिका लागि एक सङ्कलप दिवस पनि हो।
यो पर्व कन्या सङ्क्रान्ती अथवा प्रतिवर्ष १७ सेप्टेम्बर विशवकर्मा-पुजाका रूपमा सरकारी अनि गैर सरकारी इनजिनियरिङ संस्थामा धेरै नै हर्षोल्लासका साथ सम्पन्न हुने गर्छ। भाद्रपद महिनाको शुक्ल प्रतिपदा कन्याको संक्रान्ति (१७ सेप्टेम्बर), कार्तिक शुक्ला प्रतिपदा (गोवर्धन पूजा), भाद्रपद पञ्चमी (अङ्गिरा जयन्ति) दिवस आदि विश्वकर्मा-पूजा महोत्सव पर्व हो। यी पर्वहरूमा भगवान विश्वकर्माको पुजा-अर्चना गरिन्छ।

## विश्वकर्माको पूजा
भगवान् विश्वकर्माको वर्षभरिमा कति पटक पूजा र महोत्सव मनाइन्छ। जस्तै भाद्रपद शुक्ल पक्षको प्रतिपदा तिथिको महिमा महाभारतमा विशेषतः प्राप्त हुन्छ। यस दिन भगवान विश्वकर्माको पूजाअर्चना गरिन्छ। यो पूर्वोत्तर भारत, बङ्गाल र नेपालमा विशेष प्रसिद्ध पर्वका रूपमा आश्विन १ गते (कन्या सङ्क्रान्ति)का दिन मनाउने प्रचलन रहेको छ। भारतका कतिपय क्षेत्रमा गोरुतिहार (गोवर्द्धन पूजा)का दिन भगवान् विश्वकर्माको पूजाअर्चना (औजार-पूजा) गर्ने गरिन्छ। यसरी भगवान् विश्वकर्माको जयन्ती मनाउने क्रममा विद्वानहरूमाझ मतभेद रहेको पाइन्छ। (श्रुतिको वचन छ - विवाह, यज्ञ, गृहप्रवेश आदि कार्यमा अनिवार्य रूपले भगवान् विश्वकर्माको पूजा-आराधना गर्नुपर्दछ ।
:विवाहादिषु यज्ञेषु गृहारामविधायके।
:सर्वकर्मसु संपूज्यो विश्वकर्मा इति श्रुतम्॥

**जगच्चक्षु विश्वकर्मन्नीश्वराय नमोनमः**)
## यो पनि हेर्नुहोस्
*विश्वकर्मा
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:चाडपर्वहरू
सहिद दिवस

**सहिद  दिवस** देशका लागि प्राण आहुति दिने सहिदहरूको सम्झना गरिने दिन हो। नेपालमा माघ १६ गतेलाई सहिद दिवसको रूपमा मनाइन्छ। राणा शासन बिरूद्ध लडेका सहिदहरूको सम्झनामा सहिद दिवस मनाउन थालिएको हो। यस दिन सहिद धर्मभक्त माथेमा, दशरथ चन्द, गङ्गालाल श्रेष्ठ र शुक्रराज शास्त्री लगायतका सहिदहरूको सम्झना गरिन्छ ।

नेपालको पहिलो सहिद भनेर लखन थापालाई लिइने गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय दिवस
श्रेणी:दिवसहरू
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय स्तरका दिवसहरू
कस्तुरी मृग

**कस्तुरी मृग** *मोस्किडेइ* परिवारको एक मात्र वर्ग *मोस्कस* वर्गको जनावर हो। यो जनावर दक्षिण एसियाको हिमाली क्षेत्रमा, विशेष गरी नेपालको हिमालयहरूमा पाईने गर्छ।कस्तुरी विनाकोमुल्य प्रतिग्राम पाचलाख देखी पच्चिस लाख सम्म पर्न सक्ने वहुमुल्य हुनाले सिकारिको चपेटामा कस्तुरी म्रिग रहन्छन।यस्तै कस्तुरी बिरालो पनि हिमाली छेत्रमा बस्तछन।कस्तुरी म्रिग घाँस साकाहारी हुन र कस्तुरी विराको माँङसहारी हुन। 

श्रेणी:वन्यजन्तु
श्रेणी:जनावरहरू
प्रजातन्त्र दिवस

नेपालमा **प्रजातन्त्र दिवस** २००७ सालको क्रान्ति सफल भएर १०४ वर्षे लामो निरङ्कुश जहानीया राणा शासन अन्त्य भएको सम्झनामा हरेक फागुन ७ गते मनाइन्छ ।

त्यही कारण हामी यो दिनलाई ‘राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवस’ मान्ने गर्छौ । राणाहरूको वंशीय तन्त्र होइन कि ‘प्रजा’हरकै ‘तन्त्र’मा शासन चल्छ भन्ने उद्घोषसहित आजकै दिन मुलुकमा ‘प्रजातन्त्र’ छाएको थियो ।

विगतमा यो दिनको बेग्लै महत्त्व थियो । २०६३ वैशाखमा लोकतन्त्र स्थापनासँगै यो दिन ओझेलमा परेको हो । अब ‘प्रजातन्त्र’को ठाउँमा ‘लोकतन्त्र’ले ठाउँ थियो । बिस्तारै बोलीचालीमा ‘प्रजातन्त्र’ शब्द हराउँदै गएको छ र त्यो ‘लोकतन्त्र’ले लिएको हो । शब्द फेरिए पनि शासकीय वृत्त अझै लोकतन्त्रसँग अभ्यस्त छैन, तिनका क्रियाकलापमा राणा शाहीकै धङधङी नियमित छ ।

तर, यो दिन नेपालको राजनीतिक र शासकीय इतिहासमा प्रजातन्त्रको बेग्लै महत्त्व छ । २००७ मा नेपाली काँग्रेसको नेतृत्वमा भएको सशस्त्र क्रान्तिलाई राजा त्रिभुवनले साथ दिएपछि मुलुकमा प्रजातान्त्रिक शासन व्यवस्था स्थापना गर्न सजिलो भएको थियो । यदि राजाले साथ नदिएको भए प्रजातन्त्र स्थापना अझै समय कुर्नुपर्थ्यो होला ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:राष्ट्रिय दिवस
श्रेणी:दिवसहरू
श्रेणी:सात सालको क्रान्ति
नेपालको लोकतन्त्र दिवस

नेपालमा **लोकतन्त्र दिवस** जनआन्दोलन २०६२-६३ सफल भएर राजाको प्रत्यक्ष शासन अन्त्य भई लोकतन्त्रको पुनर्स्थापना भएको सम्झनामा हरेक बैशाख ११ गते मनाइन्छ।
लोकतान्त्रिक पद्धतिको खासै साब्धिक अर्थ छैन

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय स्तरका दिवसहरू
श्रेणी:दिवसहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय दिवस
नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय

अङ्गुठाकार|नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयको काठमाण्डाैं स्थित कार्यालय
**नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय**(अङ्ग्रेजीः **Nepal Sanskrit University**) नेपालमा संस्कृत शिक्षालाई सर्वसुलभ बनाई संस्कृत वाङ्मयभित्रका आध्यात्मिक मूल्य–मान्यता, तथा उदात्तभावलाई समयको माग अनुरूप प्रवाहित गराउने उद्देश्यले दाङ जिल्लाको तुलसीपुर उपमहानगरपालिका-१७, बेलझुन्डी दाङमा बि. सं. २०४३ साल मंसिर २५ गतेका दिन विधिवत् रूपमा *नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय* (तत्कालीन *महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय*) को स्थापना भएको हो । नेपालमा संस्कृत शिक्षाको संस्थागत एवं तहगत विकास गर्ने केन्द्रका रूपमा विकसित गर्ने उद्देश्यअनुरूप तत्कालीन राजा महेन्द्र वीरविक्रम शाहले सुरुवात गरेको कामलाई राजा वीरेन्द्र वीरविक्रम शाहको सक्रियता तथा संस्कृत अनुरागी नेपाली जनताको त्याग र अथक परिश्रमबाट हालको *नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय*को स्थापना भएको हो ।

## स्थापनाका उद्देश्यहरू 
* नेपालमा उच्च तहसम्म सुव्यवस्थित किसिमले संस्कृत शिक्षाको पठन–पाठन गराई दक्षजनशक्ति उत्पादन गर्ने,
* संस्कृत विद्याले विविध क्षेत्रमा प्राप्त गर्दै आएका विशेष उपलब्धिहरूलाई समयानुसार अध्ययन, अनुसन्धान, संरक्षण र सम्वद्र्धन गर्दै ‘वसुधैव कुटुम्बकम्, सर्वे भवन्तु सुखिनः’जस्ता उदात्त भावना प्रवाहित गराउने,
* सामाजिक आश्यकता अनुसार संस्कृत वाङ्मयमा अन्तर्निहित शास्त्रीय तथा प्रायोगिक विषयहरू आयुर्वेद, योग तथा प्राकृत चिकित्साजस्ता बहुउपयोगी विषयको अध्ययन, अनुसन्धान तथा प्रशिक्षण गराई ज्ञान–विज्ञानका पक्षहरूलाई उजागर गर्ने,
* प्राचीन वाङ्मयमा निहित परम्परागत धर्म, नैतिक मूल्य–मान्यता, सदाचार र सच्चरित्रको परिपालना गर्दै संस्कार, सभ्यताजस्ता विशिष्टताको खोजी गरी तिनको संरक्षण र सम्बद्र्धन गर्ने,
* विश्वविद्यालयलाई ज्ञान विज्ञानको समन्वय केन्द्रका रुपमा विकसित गर्ने ।
 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय वेव पेज

## यी पनि हेर्नुहोस 
श्रेणी:नेपालका विश्वविद्यालयहरू
श्रेणी:नेपालका प्रमुख क्याम्पसहरू
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज

**लाङ्टाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज** नेपालको बागमती प्रदेशका नुवाकोट, सिन्धुपाल्चोक र रसुवा जिल्ला मा पर्ने एउटा राष्ट्रिय निकुञ्ज वा संरक्षित क्षेत्र हो । यस निकुञ्जको स्थापना वि. सं. २०३२ मा भएको थियो। यो राष्ट्रिय निकुञ्ज राजधानी काठमाडौँबाट नजिकमा पर्ने दोश्रो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। प्रसिद्ध धार्मिक कुण्ड गोसाइँकुण्ड पनि यसै लाङ्टाङ राष्ट्रिय निकुञ्जमा पर्दछ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
*के पो छैन हाम्रा निकुञ्जमा, डा. तीर्थबहादुर श्रेष्ठ 
*Information of *Department of National Parks and Wildlife Conservation*, Nepal 
*Information of ICIMOD's Conservation Portal: *Langtang National Park* 
*BirdLife IBA factsheet about Langtang National Park
*Nepal Tourism directory: *Langtang National Park* 

श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
श्रेणी:पदयात्रा गन्तव्य
थारू भाषा

अङ्गुठाकार|थारु भाषाको एक गाउँ खाने कथा
**थारू भाषा** थारू समुदायमा बोलिने भाषा हो। यो भाषा अन्य भाषासँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ। थारू भाषा नेपालमा बोलिने एक प्रमुख भाषा हो।
थारू जाति मा थारू भाषा कै प्रकार मानिने अन्य धेरै भाषाहरू छन्।जस्लाइ थारू भाषा वा सोनहा कठरिया दङ्गौरा वा मुख्य  कोचीला भाषा  पनि  भनिन्छ।नेपालको पश्चिममा भु-भागमा यि भाषा बाहेक पूर्वी थारू समुदाय मा चितवनिया थारू  भाषा  बोलिन्छ जुन पश्चिमि थारू भाषा भन्दा फरक हुन्छ। यो अन्य नेपाल मा बोलिने भाषा सङ्ग मेल खान्छ मैथिली भोजपुरी बङ्गाली आदि  भाषा सङग मेलखाएको देखिन्छ तर थारू मुल भाषाबाट अरु भाषा विकास भएको पाइन्छ किनकि अरु थारू भाषाबाटै विकसीत भएको हुनाले सभ्य र परिस्क्रित छ थारू भाषामा अझै पनि पुरानै मौलिकता छ। थारू भाषामा अनैकौ प्राचीन रचनाहरू छन् कथा कहानीको रूपमा यस्लाइ सङ्ग्रह गरीनुपर्ने अति आवश्यकता छ

थारू  भाषाको  कुनै लिखित इतिहास नभए ता पनि यो भाषा धेरै पुरानो मानिन्छ र वुद्द प्राचीन पाली भाषासंग पनि जोडिन्छ प्राय भाषा पनि मिल्छ नेपालको तराई मा बोलिने प्रमुख भाषा हो थारू भाषाको विकास नेपालको लुम्विनी देवदह क्षेत्र प्राचीन शाक्य र कोलीय राज्यबाट विकास भएको मानिन्छ।किनकि यस देवदह क्षेत्र वरिपरि बसोबास गर्ने थारू हरू अझ पनि पाइन्छ  नेपालको पश्चिमि जिल्ला कैलाली कंचनपुर मा बसोबास गर्ने थारू जातिको एक उच्च स्थान भएको थारू राणा हाल थारूवाट छुटीएको छ।

यद्यपि उनीहरूको आफ्नै सटीक वर्गीकरण इन्डो-आर्यन भित्र पक्का छैन, थारू भाषाहरूको अवधी, मैथिली, बङ्गाली र भोजपुरी जस्ता छिमेकी भाषाहरू संग सतही समानता छ। निश्चित थारू घरहरूको कोश एक पुरातन, 'स्वदेशी' सब्सट्रमको सूचक हो, संभवतः चीन-तिब्बती वा ईन्डो-आर्यन बस्ती दुवैको भविष्यवाणी गर्दछ। थारू भाषाहरू इन्डो-आर्यनको सन्दर्भमा सङ्क्रमकालीन देखिन्छन्

## थारू भाषाको इतिहास 
थारू भाषाको कुनै लिखित ईतिहास छैन, यो धेरै पुरानो मानिन्छ। यो बौद्ध धर्म र पाली भाषा संग सम्बन्धित छ। अधिकांश भाषाहरू उस्तै हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:उत्तराखण्डमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:उत्तर प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पूर्वी आर्य भाषा परिवार

श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतका लोपोन्मुख भाषाहरू
मौर्य साम्राज्य

**मौर्य साम्राज्य** प्राचिन भारतमा लौह युगको समयमा अस्तित्वमा रहेको विशाल साम्राज्य थियो । सन् ३२२ बीसी देखि १८५ बीसी सम्म अस्तित्वमा रहेको विस्वास गरिने मौर्य साम्राज्यको राजधानी पाटिलपुत्र (हालको पटना) थियो । मौर्यहरू कुशवाह (कोइरी) जातका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतको इतिहास
श्रेणी:प्राचीन बङ्गाल
श्रेणी:भारतका बौद्ध वंशहरू
भद्रकाली मिश्र

**भद्रकाली मिश्र** नेपालका चर्चित राजनीतिक व्यक्तित्व हुनुहुन्थ्यो। वाहाँ आफ्नो पाँच दशक लामो राजनीतिक जीवनमा धेरै पटक मन्त्री हुनुभयो र नेपालमा २०४७ सालमा संवेधानिक-राजतन्त्र व्यवस्थाको स्थापनापछि राजपरिषद् स्थायी समिति को सभापतिको जिम्मेवारीपनि सम्हाले।

## राजनीति प्रवेश 
## वैवाहिक जीवन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू

श्रेणी:राजसभा स्थायी समितिका सभापतिहरू
श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका मानिसहरू
यज्ञबहादुर बस्न्यात

**यज्ञबहादुर बस्न्यात** नेपालका चर्चित राजनीतिज्ञ हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
विश्व उपभोक्ता अधिकार दिवस

**विश्व उपभोक्ता अधिकार दिवस** मार्च महिनाको १५ तारिखका दिन विश्वभर मनाइने दिवस हो। 
## पृष्ठभूमी
यो दिवस पहिलो पटक सन् १९६२ मार्च १५ का दिन अमेरिकी राष्ट्रपति जोन एफ केनेडीले प्रस्तुत गरेको सुरक्षा, सूचना, छनोट र सुनुवाइलाई उपभोक्ताका चार अधिकारका रूपमा घोषणा गरिएको हो। यसैको सम्झनामा विश्वभर यो दिवस मनाइन्छ। 
यी चार अधिकारका आधारमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको साधारण सभाबाट सन् १९८५ मा थप आठ अधिकारसहितको अनुवन्ध पारित भएको थियो। सोही आधारमा प्रत्येक राष्ट्रले उपभोक्ता कानुन जारी गरेका छन् ।
उपभोक्ता अधिकारका अन्तरनिहीत आधारभूत चार सिद्धान्तमा प्रत्येक उपभोक्ता आफैं सचेत हुनुपर्दछ । उपभोक्तालाई सचेत र जागरुक गर्ने दायित्व सरकार तथा वस्तु वा सेवा उत्पादन, आयात, सञ्चय वा बिक्री गर्ने प्रदायकहरूको हो।
वस्तु वा सेवाका उत्पादक, प्रदायक वा बिक्रेताहरू उपभोक्ताप्रति जिम्मेवार हुनुपर्दछ, उपभोक्ता नभइ बजार सञ्चालन नहुने हुादा उपभोक्ता बजारका सार्वभौम हुन् । त्यसैले उपभोक्तालाई अधिकार निक्षेपण गरिनुपर्छ र बजारमा उपभोक्तालाई सम्मान गरिनुपर्छ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घबाट पारित उपभोक्ता संरक्षण अनुबन्ध १९८५ र उपभोक्ता संरक्षण ऐन २०५४ को दफा ६ बमोजिम वस्तु वा सेवा खरिद तथा उपभोग गर्ने प्रत्येक उपभोक्तालाई विभिन्न अधिकार प्रत्याभूति गरिएको छ। 
त्यसमा उपभोक्ताका आठ अधिकारमा सुरक्षा, सूचित, छनोट, सुनुवाइ, उपभोक्ता शिक्षा, क्षतिपूर्ति, आधारभूत आवश्यकतामा पहुँच र स्वच्छ तथा स्वस्थ वातावरणको अधिकार छन्। 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:दिवसहरू
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय दिवसहरू
सूर्यप्रसाद उपाध्याय

**सूर्य प्रसाद उपाध्याय** (वि.सं.१९७०-२०४१) नेपालका बरिष्ठ राजनीतिज्ञ थिए। यिनी नेपाली कांग्रेस पार्टीका एक प्रमुख नेता थिए।
२००८ देखि ३६ सम्मको अवधिमा नेपाली कांग्रेसका प्रमुख चार व्यक्तिहरूमा वीपी, सुवर्ण सम्शेर र गणेशमान सिंह सँगै यिनी पनि थिए।

१९७० वैशाख १९ मा काठमाडौँ भाटभटेनीमा जन्मिएका सूर्यप्रसादले दरबार हाइस्कुलबाट मेटि्रक र पटनाबाट एम (इतिहास), बीएल तथा बीटी गरेका थिए। 
अत्यन्तै अध्ययनशील रहने यिनलाई देशभरका घटना परिघटनाको अध्यावधिक जानकारी रहन्थ्यो।

सूर्यप्रसादले २००६ चैत २७ मा नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेससँग एकीकरण गरी नेपाली कांग्रेस स्थापना गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका थिए। २००७ सालको जनक्रान्तिमा 'जनकमान्डर' भई काम गरेका उनलाई राजा-कांग्रेस संयुक्त मन्त्रीमण्डलमा २००८ जेठ १७ मा मन्त्री बनाइएको थियो। २००८ मंसिर १ मा गठित नेपाली कांग्रेसको मन्त्रीमण्डलमा प्रधानमन्त्री पछि दोस्रो स्थानमा मन्त्री बनाइएका उनले २०१४ सालमा पार्टी महामन्त्री भएपछि २०१५ सालको आमनिर्वाचनमा काठमाडौँ क्षेत्र नं. ५ र १४ नं. रामेछापबाट चुनाव लडे तर पराजित भए। यद्यपि उनलाई बीपी कोइरालाको सरकारमा गृह, कानुन तथा संसदीय व्यवस्था मन्त्री बनाइयो। 

सूर्यप्रसादको सम्बन्ध नेहरू परिवासँग बढी भएको, जवाहरलाल र इन्दिरा गान्धी दुवैले सूर्यप्रसादलाई प्राथमिकता दिने गरेकाले पनि दुवै बीचको सम्बन्धमा सात सालदेखि नै एकअर्काबीच शंका र ईष्र्याले काम गरेको पाइन्छ। नेहरूले बीपीलाई अलिक उग्रखालको भन्ने ठानी २००७ सालको राणा कांग्रेसको संयुक्त सरकार ढलेपछि मातृकालाई प्रधानमन्त्री बनाउन राजा त्रिभुवनलाई चार पानाको चिठी लेखेका थिए।

सूर्यप्रसादका विचारमा प्रजातन्त्रको लडाइँ देश भित्रैबाट हुनुपर्छ भन्ने थियो जसलाई पछि कृष्णप्रसाद भट्टराईले र महेन्द्रनारायण निधिले पनि अवलम्बन गरेका थिए।

वि. सं. २०४१ साउन १५ गते नयाँ दिल्लीमा उपचारकै क्रममा उनको निधन भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र संघमा नेपालको स्थायी प्रतिनिधिहरु
श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू
परी

**परी** वा **अप्सरा** पौराणिक कथाहरूमा उल्लेख हुने स्त्री जातीका देवदुतहरू हुन ।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* Theoi.com: Nymphs

श्रेणी:काल्पनिक पात्र
श्रेणी:दन्त्यकथा
शिव खेरा

शिव खेरा प्रख्यात पुस्तक जीत तपाईंको (You can Win) का लेखक हुन्। ३७ लाख भन्दा बढी उनको पुस्तक बिक्र भएका छन्। यो पुस्तकको ट्रेडमार्क "जित्नेले छुट्टै काम होइन हरेक काम छुट्टै ढङ्गले गर्छ" । नेपाली सहित विश्वका २१ भन्दा बढी भाषामा अनुवाद भएका छन। यी मोटीभेश्नल वक्ता पनि हुन ।

### आलोचना 
शिव खेराका पुस्तक जीत तपाईंको अधिकांश  सामग्री अन्य पुस्तकबाट लिएको छ।  ७३ प्रतिशत चुटकिला  ७० वर्षीय अमृत लालको पुस्तक "एनफ़ इज़ एनफ़" बाट लिएको छ।

## बाहरी स्रोत 
१. शिव खेराको महान विचारहरू
सम्भोग

**सम्भोग** वा **यौन सम्पर्क** भन्नाले यौन आनन्द वा प्रजननको लागि पुरूषको लिङ्ग स्त्रीको योनीमा प्रवेश गराएर घर्षण गरी वीर्यपात गर्ने क्रिया भन्ने बुझिन्छ । 

**सम्भोगमा अत्यधिक आनन्द आउने समय**

प्राय धेरै जसो व्यक्ति हरु गर्मिको मौसम र रातिको समयमा सम्भोग गर्न मन पराउँछन् भने केहि व्यक्तिहरु जाडो महिनामा सम्भोग गर्न मन पराउँछन् ।
 

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:प्रजनन
श्रेणी:यौन
चन्द्रप्रकाश मैनाली

**चन्द्रप्रकाश मैनाली** नेपालका कम्युनिस्ट राजनीतिज्ञ हुन्। उनी २०२८ सालको झापा काण्ड देखि चर्चामा रहेका हुन्। वर्तमान उनी नेकपा मालेका महासचिव छन्।

मैनाली २०७२ कात्तिकमा उपप्रधानमन्त्री नियुक्त भएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०५१–२०५६
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका मानिसहरू
पुष्कर सम्शेर

**पुष्कर सम्शेर** नेपालका एक चर्चित व्यक्तित्त्व हुन्। काठमाडौंको सम्पन्न दरबारी वातावरणमा जन्मने पुष्कर शमशेरले आवश्यक उच्चशिक्षा प्रप्त गरी नेपाली भाषा प्रकाशिनी समितिका अध्यक्ष तथा त्रिचन्द्र कलेजका नेपाली विषयका प्राध्यापक पदमा रही काम गरेका हुन् । उनले पहिलो अङ्ग्रेजी नेपाली शब्दकोश लेखेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालमा पहिलो
आदर्श विद्यालय, बिराटनगर

विराटनगरको **आदर्श विद्यालय** स्थानीय समाजसेवी श्री कृष्णप्रसाद कोइरालाले स्थापना गरेका हुन्। राणाकालमा गरीबका छोराछोरीले पढ्न पाउन भनेर बीपी कोइरालाका पिता कृष्णप्रसाद कोइलाले वि.सं. १९८६ साल वसन्त पञ्चमीमा स्थापना गरेका थिए। नेपालमा सहशिक्षा सुरू गर्ने यो पहिलो विद्यालय हो। त्यहाँ देशप्रेम, स्वावलम्वन तथा सरल जीवनयापन पद्धतिमा समतामूलक तवरले शिक्षा दिइन्थ्यो। दरवार हाइस्कुलपछिको नेपालको यो दोस्रो हाइस्कुल हो। बालिकाहरूले पठन पाठनमा प्रवेश पाएको यो पहिलो विद्यालय थियो। गिरिजाप्रसाद कोइराला लगायत नेपालका धेरै जना राजनीतिक व्यक्तित्त्वहरूको प्रारम्भिक शिक्षा यसै विद्यालयबाट सुरु भयो।

## वर्तमान स्थिति
विज्ञान, व्यवस्थापन र शिक्षा संकायका सबै विषयहरू बाहेक यस विद्यालयमा विहानी पख ऐच्छिक कम्प्युटर, तीन वर्षे डिप्लोमा इन कम्प्युटर इन्जिनियरिङ (डीकम), डिप्लोमा इन सिभिल इन्जिनियरिङ र १८ महिने प्राविधिक एसएलसीको पढाइ हुन्छ।
*गिरिजाप्रसाद कोइराला
*मनमोहन अधिकारी
*सूर्यबहादुर थापा
*नगेन्द्रप्रसाद रिजाल
*विश्वनाथ उपाध्याय
*शेखर कोइराला
*भोला रिजाल
*प्रफुल कुमार काफ्ले

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:शिक्षा
श्रेणी:नेपालको पहिलो
श्रेणी:विद्यालयहरू
राधाकृष्ण मैनाली

**राधाकृष्ण मैनाली** नेपालका बाम राजनीतिज्ञ हुन्। मैनाली २०२५ मा विद्यार्थी राजनीतिमा उत्रेका हुन्।  उनी २०२८ सालको झापा बिद्रोहबाट नेपालको राजनीतिक बृत्तमा चिनिएका हुन्।  ताप्लेजुङमा जन्मेका मैनालीले १६ वर्ष जेल जीवन विताएका छन्। नेकपा मालेका संस्थापक रहेका मैनालीले २०४६ को जन आन्दोलनमा बाम मोर्चाको नेतृत्व भूमिकामा रही काम गरेका थिए। २०५१ सालमा मनमोहन अधिकारी नेतृत्वको अल्पमतको सरकारमा उनी कृषि तथा भूमिसुधार मन्त्री बने। 

नेकपा एमालेको पोलिटब्युरो सदस्य भएका उनी पार्टी फुटेर नेकपा माले सत्तामा जाँदा २०५४ सालमा स्वास्थ्य मन्त्री बनेका थिए। पार्टी एकीकरण पछि उनी निस्कृय बने। २०६१ को शाही कू पश्चात् राजाको शासन कालमा फेरी यिनी शिक्षामन्त्री बने। गणतन्त्रको स्थापना पश्चात् केही समय नेकपा माओवादी प्रवेश गरेका उनी पुनः नेकपा एमालेमा फर्केका छन्।

उनका '''लुटिएका २ थुँगा फूल', 'मेरो अतीतः मेरो सपना', 'बन्दी रहर', 'नलेखिएको इतिहास''' लगायत कृतिहरू प्रकाशित छन्।

## जीवनी
राधाकृष्ण मैनालीको जन्म वि.सं. २००३ साल असोज १० गते धनपति मैनाली र चन्द्रमाया मैनालीको कोखमा ताप्लेजुङ जिल्लाको फूलबारी गाविस चोकपुर गाउँमा भएको थियो। उनका पिता धनपति मैनाली आफ्नो क्षेत्रका ठूला जमिन्दार थिए। यिनका ४ भाइ मध्ये माइला सिपी मैनाली पनि नेपाली बाम राजनीतिमा परिचित छन्। 

मैनालीको प्रारम्भिक शिक्षा ताप्लेजुङमा र माध्यमिक तहको शिक्षा झापामा भएको थियो।

मैनालीको विवाह ताप्लेजुङमै १३ वर्षको उमेरमा ११ वर्षकी राधिकासँग भएको थियो। उनी हरूका एक छोरा र दुई छोरी छन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका मानिसहरू
द्वारिकादेवी ठकुरानी

**द्वारिकादेवी ठकुरानी** 

द्वारिकादेवी ठकुरानीको जन्म १९७४ मा डोटीको सिलगढीमा भएको थियो । द्वारिकादेवी पिता वामदेव पन्त र आमा राधादेवीकी छोरी हुन् । द्वारिकादेवीका सौतनी आमापट्टिका भाइ शिवराज पन्त हुन् । द्वारिकादेवीका बुवा वामदेव पन्त राणाकालमा इलाम र डोटी गौडामा खरिदार थिए । बुवा आमा डोटीमा रहँदा द्वारिकादेवी सिलगढीमा जन्मेकी थिइन । द्वारिकादेवीका पिता वामदेव पन्तको पुख्र्यौली घर भने डोटीकै दानकोट गर्खाको जिजौडामाण्डू जैनोलीमा हो । द्वारिकादेवीले विसं. १९९२ मा बैतडी तल्लो स्वराडका जिम्मुवाल उद्धवबहादुर चन्दसँग अन्तरजातीय प्रेम विवाह गरेकी थिइन । ब्राह्मण परिवारमा जन्मेकी द्वारिकाका श्रीमान उद्धबबहादुर चन्द ठकुरी थिए । सोही कारण पछि द्वारिकाले आफ्नो थर ठकुरानी लेख्ने गरेकी हुन् । 

२०१४ सालमा सिमराबाट काठमाडौँका लागि उडेको प्लेन दुर्घटनामा नेपाली काँग्रेस डडेल्धुराका युवा नेता नारायणीदत्त चटौत (एन.डी.प्रकाश चटौत)को दुःखद निधन भएको थियो । सोही कारण नेपाली काँग्रेसले २०१५ सालको आम निर्वाचनमा क्षेत्र नं. ६६ डडेल्धुराबाट द्वारिकादेवी ठकुरानीलाई उम्मेद्वार बनाएको थियो । २०१५ को आम निर्वाचनमा द्वारिकादेवीले पूर्वप्रधानमन्त्री डा. के.आई.सिंह नेतृत्वको संयुक्त प्रजातन्त्र पार्टी उम्मेद्वार लक्ष्मीदत्त भट्टलाई हराएर चुनाव जितेकी थिइन । द्वारिकादेवीसँग क्षेन नं. ६६ डडेल्धुराबाट चुनाव हार्ने अर्का वरिष्ठ राजनीतिज्ञ नेपाल प्रजा परिषद आचार्य गूटका पुष्करनाथ उप्रेती थिए । डडेल्धुरा हाँटगाउँ घर भएका पुष्करनाथ उप्रेतीको काठमाडौँ डिल्लीबजार बसाइ थियो । 

२०१५ को आम निर्वाचनमा विजय भएपछि द्वारिकादेवी २०१६ जेठ १३ गते प्रधानमन्त्री विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको सरकारमा उपमन्त्री र २०१६ असार १८ गते मन्त्रिमण्डल पुनर्गठन हुँदा स्वास्थ्य तथा स्थानीय स्वायत्त शासन सहायक मन्त्री बनेकी थिइन । वीपी कोइराला मन्त्रिमण्डलमा द्वारिकादेवी र उनका भाइ शिवराज पन्त सँगै मन्त्री बनेका थिए । 

२०१७ पुस १ गतेको कू मा पक्राउ परेकी द्वारिकादेवी पुस ८ गते छुटेर कलकत्ता पुगेकी थिइन । कलकत्तामा रहेका विघटित कोइराला सरकारका उपप्रधानमन्त्री सुवर्णशम्शेरलाई भेटेर द्वारिकादेवी नेपाली काँग्रेसले राजा महेन्द्रको सत्ता विरुद्ध चलाएको सशस्त्र संघर्षमा सामेल भएकी थिइन । आठ वर्ष प्रवासमा बिताएर आफमाफी पछि द्वारिकादेवी २०२५ सालमा नेपाल फर्केकी थिइन । जीवनको उत्तराद्र्धमा कैलालीको जुगेडामा बस्दैआएकी द्वारिकादेवीको २०५९ मंसिर २४ गते निधन भएको थियो । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपालको पहिलो प्रतिनिधिसभा (२०१५) का सदस्यहरू

श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालमा पहिलो
श्रेणी:डोटी जिल्लाका मानिसहरू
राष्ट्रपतीय प्रणाली

राष्ट्रपतिय शासन प्रणालीमा मुलुकको सम्पूर्ण कार्यकारी शक्ति राष्ट्र प्रमुखमा रहेको हुन्छ| सरकार प्रमुख र राष्ट्र प्रमुख एकै व्यक्ति हुने गर्दछ र ऊ जनताको प्रत्यक्ष मतबाट निर्वाचित भएको हुन्छ। कुनै देशमा भने जनताले सोझै राष्ट्रपतिलाई मत नदिए पनि सोही प्रयोजनका लागि निर्वाचकमण्डललाई निर्वाचित गर्ने खालको पद्धति अपनाइने गरेको पाइन्छ। निर्वाचित निर्वाचकमण्डलको राष्ट्रिय विधायिकासँग कुनै सम्बन्ध हुँदैन। यस खालको निर्वाचन पद्धति अमेरिकाको राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा अवलम्बन गरिएको पाइन्छ। राष्ट्र प्रमुख व्यवस्थापिकाप्रति प्रत्यक्ष रूपमा उत्तरदायी हुँदैन र ऊ संसदको सदस्य पनि हुँदैन। कार्यपालिका र व्यवस्थापिकाले विशेष अवस्थामा बाहेक परस्परमा स्वतन्त्र रूपमा कार्य गर्दछन्।

राष्ट्र प्रमुख निश्चित पदावधिका लागि निर्वाचित हुन्छ र विशेष अवस्थामा बाहेक विधायिकाको नियन्त्रणबाट पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र रही पूरा अवधि सरकारको सञ्चालन गर्दछ। व्यवस्थापिकाबाट महाभियोगका माध्यमबाट मात्र उसलाई हटाउन सकिन्छ। राष्ट्रपतिले पनि संसद् विघटन गर्न नसक्ने हुँदा दुवै निकायले पूरा अवधि कार्य सञ्चालन गर्न सक्दछन्।

राष्ट्र प्रमुखले आफूले चाहे अनुसारको सरकार गठन गर्न सक्दछ। तर यसमा विधायिकाको सहमति भने चाहिँन्छ। सामान्यतया मन्त्रिमण्डलका सदस्यहरूको भूमिका राष्ट्र प्रमुखको सल्लाहकार जस्तो मात्रै हुन्छ। नियुक्त मन्त्रीहरू विधायिकाका सदस्य हुँदैनन् र सिद्दन्तत: संसदप्रति जवाफदेही पनि हुँदैनन् तर विधायिकाले माग गरेको अवस्थामा उपस्थित भै जानकारी दिनु उनीहरूको दायित्व भित्र पर्दछ। यस प्रणालीमा कार्यकारीणीका खासखास कार्यहरूलाई संसदद्वारा अनुमोदन गर्नुपर्ने गरी राष्ट्रपतिको शक्तिलाई केही सीमित भने गरिएको हुन्छ।

राष्ट्रपति संसदमा उपस्थित नहुने र त्यहा प्रत्यक्ष पहुच नहुने भएको तथा विधायिकामा राष्ट्रपति भन्दा भिन्न मत का बहुमत हुन सक्ने सम्भावना रहेकोले नीति निर्माणामा गतिरोध भै रहनु यो प्रणालीको दुर्गुण हो।
## राष्ट्रपतिय शासन प्रणाली भएका राज्यहरू
### प्रधानमन्त्री नभएको राष्ट्रपतिय प्रणाली
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* '**
*
*
* 
*
*
*
*
*

Nations with limited recognition are in italics.

### प्रधानमन्त्री सहितको राष्ट्रपतिय प्रणाली
monarchies]].

* **'
*  (see Chief of the Cabinet of Ministers)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (राजतन्त्रको रुपमा)
* 

Nations with limited recognition are in italics.

### सर्वोच्च नेता सहितको देश
### प्रशासनिक विभाजनमा राष्ट्रपतिय प्रणाली
### पहिलेका राष्ट्रपतिय प्रणाली
महेन्द्र विक्रम शाह

**महेन्द्र विक्रम शाह** नेपालका विद्वान व्यक्ति तथा पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी मातृकाप्रसाद कोइरालाको २००८ मंसीर १ गतेको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।

## राजनीति प्रवेश 
वि.स. २००३ साल कार्तिक १५ गते अखिल भारतीय नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको अधिवेशन भयो । त्यसको संयोजक हुनुहुन्थ्यो वि.पी. कोईराला । वि.स. २००९ साल श्रावण १ मा नेपाल प्रजातन्त्र कांग्रेसको महाधिवेशबाट महेन्द्र विक्रम शाह सभापति हुनु भयो ।

दुबै पार्टी एकिरण पश्चात नेपाली कांग्रेस गठन भयो ।  वि.स. २००६ चैत्र २७ गते कलकत्तामा (पहिलो महाधिवेशन) भयो । महाधिवेशनबाट मातृका प्रसाद कोईराला सभापति र महेन्द्र विक्रम शाह महामन्त्री हुनुभयो । वि.स. २००९ जेष्ठमा जनकपुरमा दोस्रो महाधिवेशन भयो । महाधिवेशनबाट वि.पी. कोईराला सभापति र धनमान सिंह परियार र राजेश्वरी प्रसाद उपाध्याय हुनु भयो । त्यस्तै बीरगंजमा वि.स. २०१२ माघमा तेस्रो महाधिवेशन भयो । महाधिवेशनबाट सुवर्ण शम्सेर सभापति हुनु भयो भने विश्वबन्धु थापा र तुलसी गिरी महामन्त्री बन्नु भयो ।
## भारतको लागि नेपाली राजदुत
शाहको भारतीय प्रधानमन्त्री नेहरुलगायत राजनीतिक नेतासँग निकट सम्बन्ध थियो। भारतमा राणाहरू मात्र राजदूत हुने परम्परा तोड्न उनलाई राजदूत बनाइएको थियो।
२०१२ सालमा भारतबाट महेन्द्रविक्रम शाहलाई  फिर्ता बोलाउनुको पछाडि भारतले दिँदै आएको बाणिज्यको कोटासम्बन्धी विवादले काम गरेको थियो । तर, तत्कालीन प्रधानमन्त्री मातृकाप्रसाद कोइरालासँग निकट मानिने शाहलाई उनी पदबाट हटेपछि त्यही कारणले फिर्ता बोलाएको भनिन्छ ।

## वैवाहिक जीवन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:भारतको लागि नेपाली राजदुत
अवतार (स्पष्टता)

अवतार शब्दले हिन्दु धर्ममा भगवानले लिएका रूपहरूलाई जनाउँछ। साथै यसको प्रयोग निम्न सन्दर्भमा पनि भएको पाईन्छ:
*अवतार (२००९ चलचित्र)
महावीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा

मेजर जनरल **महावीर सम्शेर ज.ब.रा.** नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी मातृकाप्रसाद कोइरालाको २००८ मंसीर १ गतेको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए। यिनी राणा प्रधानमन्त्री भीम सम्शेरका सन्तान हुन्।
## पारिवारिक पृष्ठभुमि 
महावीर शमशेर भीमशमशेरका नाति तथा प्रकाशशमशेरका छोरा थिए। चन्द्र शमशेरले बनाएको ए बि सि रोलक्रममा, उनी सि क्लासका राणामा पर्दथे। बि.सं. १९९० मा जुद्धशमशेरले सि-क्लासका राणालाई निष्कासन गर्दा प्रकाश समशेर र उनका सन्तानहरू त्यसमा परे। उनको सर्वस्वहरण भयो। त्यसकारण महावीर शमशेर राणाविरोधी आन्दोलनमा लागे।

## राजनीति
श्री ३ हुने रोलक्रमबाट हटेपछि महावीर शमशेर राणाविरोधी अभियानमा सहभागी भए। राणा परिवारबाटै राणा शासन अन्त्यको लागि लागिपर्नेमा सुवर्ण शमशेर, रुद्र शमशेर लागयत उनको नाम आउँछ। उनीहरूले नेपाली कांग्रेसको आन्दोलनलाई आर्थिक सहयोग गरे। 

२००७ फागुन ७ मा नेपालमा प्रजातन्त्रको घोषणा भयो। त्यसपछि मोहनशमशेरको नेतृत्वमा राणा-कांग्रेस संयुक्त सरकार बन्यो। २००८ असोजमा यो सरकार विघटन भयो। त्यसपछि बनेको मातृकाप्रसाद कोइराला नेतृत्वको सरकारमा उनी योजना बिकास, बन, खानी तथा विद्युत मन्त्री भएका थिए।

२००९ श्रावण ३१ मा राजा त्रिभुवनले गठन गरेको परामर्शदाता समितिमा महावीर शमशेरलाई गृह र योजना तथा विकास बिभागको (मन्त्रालयको) जिम्मेवारी दिइएको थियो। 

२०१० असार २ मा बनेको मन्त्रीपरिषदमा पनि  उनी मन्त्री नियुक्त भएका थिए।

## व्यवसाय 
महावीर शमशेर नेपालमा हवाइजहाज सेवाको सुरुवात गर्ने व्यक्ति हुन्। हिमालयन एभिएसनको नाममा नेपालमा पहिलो पटक डिसी ३ हवाईजहाज उडेको थियो। 

नेपालको राजनीति त्यागेर उनी कलकत्तामा व्यवसाय गर्न थाले। कलकत्तामा टाइगर सिनेमा, डलहौजी प्रोपर्टिज, हुँमायुँ प्रोपर्टिज, हिमालयन एभिएसन, कलकत्ता क्लब, क्लब थ्री हन्ड्रेड जस्ता कम्पनीका उनी मालिक थिए।

## वैवाहिक जीवन 
## मृत्यु
उनको मृत्यु मृगौला फेल भएको कारणले भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू
श्रेणी:भीमशमशेर खलक
नारदमुनि थुलुङ

**नारदमुनि थुलुङ** नेपाली काङ्ग्रेसका एक नेपाली राजनीतिज्ञ थिए। उनी राणा विरोधी प्रजातान्त्रिक राजनीतिज्ञ थिए। उनले सात सालको क्रान्तिको समयमा भोजपुर मोर्चाको जिम्मेवारी लिएका थिए।  उनी पहिलो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्मा स्वायत्त प्रशासन मन्त्री बनेका थिए भने वि.सं २०१० मा दोस्रो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्मा रक्षा मन्त्री बनेका थिए। थुलुङ शाही भूमि सुधार आयोगको अध्यक्ष पनि थिएने। थुलुङको अध्यक्षतामा आयोगले भूमि सीमा, मोहियानी र कृषि ऋणको परिचय दिन सुझाव दिइएको थियो। यद्यपि, यी सुधारहरू कार्यान्वयन भएनन्। उनको जन्म २७ चैत १९६५ भएको थियो भने मृत्यु २२ माघ २०४७ मा भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका रक्षा मन्त्रीहरू
सूर्यनाथदास यादव

**सूर्यनाथ दास यादव** नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी मातृकाप्रसाद कोइरालाको २०१० सालको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए। उनी महात्मा सोनाई दास साहेब  यादव राजगंज सिनवारी ४ जगह साविक मोरगं हाल देवानगंञ्ज ७, सुनसरी  सरकार को शिष्य हुनुहुन्थ्यो । नेपाली काग्रेशमा प्रवेश गराउन महात्मा सरगुण साहेबको ठुलो योगदान थियो । वहाँ लाई राजधानी काठमाडौं पटकपटक लैजाने वहाँ को गुरुभाई सरगुण साहेबको ठूलो भुमिका थियो । 

सूर्यनाथ दास यादव र देवनाथ दास यादव दुवै दाजुभाइ हुन् । दुवैजना सँगै पार्टीमा थिए । २०१५ सालको आम चुनावमा दुवै दाजुभाइ चुनाव लडेका थिए र दुवै जनाले जितेका पनि ।

सूर्यनाथ दास यादव अलि चलाख र भलाद्मी र धार्मिक भएका कारण उनी दुई पटक मन्त्री पनि भए तर देवनाथ दास यादव अलि स्वभावले कडा मिजासको र क्रान्तकारी भएका कारणले उनी मन्त्री बन्न पाएनन् । बरु पार्टीले सुरु गरेको आन्दोलनमा सक्रिय भएर लागिरहे ।

२०१७ सालको क्रान्तिमा सूर्यनाथ दास यादव पक्राउ परे भने उनी भारत प्रवासमा गएर बसे । उनलाई पटक पटक आत्मसमर्पण गर्न नेपाल सरकारले भनिरह्यो ।

तर, उनले ‘बरु यतै घरजम गरेर बस्छु तर सरकार समक्ष आत्मसमर्पण गर्दिनँ’ भने र उनले त्यही गरे । करिव तीन महिना गुरु सोनाई दास यादवको घर राजगंज सिनवारी ४ मोरगं हाल सुनसरीमा बसेका थिए।

भारतको दरभङ्गामा जग्गा लिएर घर बनाई त्यहीँ बस्न थाले । आन्दोलन चलिरहेका कारण छोरीको विवाह पनि उतै गरे । आन्दोलन समाप्त भएपछि उनी नेपाल फर्केका थिए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
केशर शमशेर राणा

**केशर सम्शेर राणा** नेपालका विद्वान व्यक्ति तथा पूर्वमन्त्री थिए। राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शम्शेरका छोरा केशर सम्शेर अन्तिम राणा प्रधानमन्त्री मोहन शम्शेरका पालामा सेनाको दोस्रो कमाण्डर जंगीलाठ थिए। प्रजातन्त्रको स्थापना पछि यिनी नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति बनेका थिए। यिनले आफ्नै निवास केशर महलमा केशर पुस्तकालयको स्थापना गरेका थिए।
यिनले बनाएको केशरमहल स्थित स्वप्न बगैंचा Garden of Dreams विश्वप्रसिद्ध बगैंचाहरूमा पर्दछ। गोग्राहा बजारलाई विराटनगर नामाङ्करण यिनले गरेका हुन्।
## वृत्ती /सेवा 
१९५८: मेजर जनरल१९७७: लेफ्टिनेन्ट जनरल१९७९-१९८७: काठमाडौ नगरपालिकाको अध्यक्ष१९९१-२००२: दक्षिण कमान्डिङ जनरल२००२-२००४: पूर्वी कमान्डिङ जनरल२००४-२००५ बेलायतको लागि नेपाली राजदुत२००७-२००९: प्रधानसेनापति २००७-२०११: रक्षामन्त्री २००८-२००९: अर्थ मन्त्री २०१२ फिल्ड मार्सल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू
श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
श्रेणी:अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:बेलायतको लागि नेपाली राजदुत

श्रेणी:चन्द्र खलक
श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका फिल्ड मार्सलहरू
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीका सन्तानहरू
श्रेणी:नेपाली सैन्य कर्मचारीहरू
चूडाप्रसाद शर्मा

**चूडाप्रसाद शर्मा** नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी टंङ्कप्रसाद आचार्यको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
डिल्लीरमण रेग्मी

**डिल्लीरमण रेग्मी** नेपालका विद्वान व्यक्तित्त्व इतिहासकार तथा पूर्वमन्त्री हुन् । यिनी मातृकाप्रसाद कोइरालाको मा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए ।

## राजनीति 
उनी सुर्वणसम्शेर ज.ब.रा.को अध्यक्षता मा जेठ २ मा गठन भएको मन्त्रीमण्डल मा गृहमन्त्री थिए। सो मन्त्रीमण्डलले पहिलो आम चुनाव सम्पन्न गर्यो।

## वैवाहिक जीवन 
=मृत्यु=
उनको मृत्यु १४ भाद्र २०५८ मा भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू

श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:नेपालका इतिहासकारहरू
श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू
श्रेणी:खस जाति
डम्बरबहादुर सिंह

**डम्बर बहादुर सिंह** नेपालका प्रशासक हुन्। यिनी के आई सिंहको मन्त्रीमण्डलमा **कानुन तथा संसदीय प्रबन्ध मन्त्री** मन्त्री भएका थिए।

## आयोग- सदस्य 
* प्रशासन सुधार आयोग- सदस्य
* प्रशासन पुनःसंरचना आयोग-सदस्य

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू
किरण शमशेर राणा

**किरण सम्शेर ज.ब.रा.** (१९१६-१९८३) नेपालका पूर्व प्रधान सेनापति हुन्। यिनले २००७ देखि २०१२ सम्म प्रधान सेनापतिको रूपमा काम गरेका थिए।  यिनी टङ्कप्रसाद आचार्यको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।

यिनी १९७४ देखि १९७८ सम्म संयुक्त अधिराज्यका लागि नेपाली राजदुत भएर पनि सेवा गरेका थिए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू
श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
श्रेणी:बेलायतको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:फिल्ड मार्सलहरू
श्रेणी:नेपालका फिल्ड मार्सलहरू

श्रेणी:जुद्ध खलक
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीका सन्तानहरू
पद्यनरसिंह राणा

**पद्यनरसिंह राणा** नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी संयुक्त प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष  के आई सिंहको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नरसिंह खलक
भूपालमान सिंह कार्की

**भुपालमान सिंह कार्की** नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी के आई सिंहको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक खाद्य तथा कृषि  मन्त्री भएका थिए। उनी २०३४ वैशाख २० मा  राजसभा स्थायी समितिका सभापति समेत नियुक्त भएका थिए ।

## राजनीति प्रवेश 
## वैवाहिक जीवन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:राजसभा स्थायी समितिका सभापतिहरू
परशुनारायण चौधरी

**परशुनारायण चौधरी** नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी २०१६ विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको जननिर्वाचित मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।

नेपाली कांग्रेसका पूर्वमहामन्त्री भैसकेका यिनी दलीय राजनीति छाडेर विसं २०३७मा सहयोगीहरूका साथ पञ्चायत प्रवेश गरी शिक्षामन्त्री पनि बनेका थिए।   परशुनारायण चौधरी पञ्चायतमा प्रवेश गरेकोमा बीपीले सारै नरमाइलो मान्नु भयो । २०३९ सालमा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रले चौधरीलाई राष्ट्रिय पञ्चायतमा मनोनीत गरेपछि पुनः विभिन्न मन्त्रलयको जिम्मेवारी सम्हाल्ने अवसर पाएका थिए ।

वि.सं. २०४३ सालको मरिचमानसिंह श्रेष्ठको प्रधानमन्त्रीकालमा पुनः आपूर्ति मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालें । एक वर्ष वित्न नपाउँदै सो मन्त्रीमण्डल विघटनभयो । २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि काङ्ग्रेसका केही नेताहरूको अनुरोधमा पुनः कांग्रेसमा प्रवेश भए । 

२०५९ साल फागुन ७ गते राजपरिषद् स्थायी समितिको सभापति बन्न पुगे। दाङ गोबडिया स्थायी घर भएका चौधरी पछिल्लो समय राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीमा सक्रिय थिए।  पिता लीलाराम र माता कृष्णमायाको कोखबाट दाङमा जन्मेका चौधरीको ८६ वर्षको उमेरमा २०६९ मंसीर २१ गते ललितपुरमा निधन भयो। उनी दम र मुटुलगायत रोगबाट ग्रसित थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपालको पहिलो प्रतिनिधिसभा (२०१५) का सदस्यहरू

श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:राजसभा स्थायी समितिका सभापतिहरू
रणधीर सुब्बा

**रणधीर सुब्बा** (जन्म:बि.सं १९१५) गोरखा परिषदका अध्यक्ष र नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। दार्जिलिंग को गोर्खा लिग नामक पार्टीका संस्थापक सचिब भई गोर्खालैंडको आंदोलनमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका रणधीर सुब्बाले १९४५.ई देखी गोर्खा साप्ताहिक मार्फ़त क्रांतिको बिचार संप्रेषण गर्थे। सुगौली सन्धिले हड्पेको भूभाग र अरु गोर्खालैंडको बाहूल्य क्षेत्र र गोर्खालीहरुका तर्फबाट २ डिसेम्बर १९४६ मा ब्यारिष्टर डम्बर सिं गुरुङ (जो भारतको संविधान निर्माण गर्ने सभाको सदस्य बनाइए) को नेतृत्वमा आएको डेलिगेसनमा कालिमपोंग को एस यू एम आईका प्राध्यापक र गोरखा साप्ताहिकका संपादक रणधीर सुब्बा (नेपाल आएर क़ानून मन्त्री, परराष्ट्र मन्त्री, राजदूत भए) एस यू एम आई मै पढ़ाउने मास्टर एवम् साहित्यकार टिकाराम शर्मा (नेपाल आएर रेडक्रसको सेवामा लागे) आदि थिए । यो डेलिगसनले जर्नेल बहादुर समशेर जवरालाई भेटेर सम्पूर्ण वृतान्त अवगत गरायो । बहादुर समशेरले आफू एक्लैले निर्णय गर्न नसक्ने तर श्री ३ मा जाहेर गरिदिने वचन दिए । पछि सोही वचन अनुसार भारदारी सभा बस्न गयो । त्यो भारदारी सभामा डेलिगेसनका तर्फबाट ‘हामी जमिनसँगै नेपाल आउँछौं, हाम्रो गोर्खा लिग पार्टीलाई नेपाल सरकारले मान्यता देवस, साथै गोर्खालिगको शाखा नेपालमा खोल्ने अनुमति मिलोस्’ भन्ने प्रस्ताव राख्यो ।यो प्रस्तावलाई जनरल विजय समशेर जवराले मैत्रीपूर्ण तरिकाले स्वागत जनाएका थिए तर भारदारी सभामा बस्ने केही भारदारहरुले यो प्रस्ताव स्विकार गर्न अप्ठ्यारो मानेर असहमति जनाए । ५ डिसेम्बर १९४६ का दिन डेलिगेसन दार्जीलिङ फर्कियो । 
यिनी २००८ भाद्र सुवर्ण सम्शेरको अन्तरिम मन्त्रीमण्डल सरकारमा राष्ट्रवादी गोरखा परिषदको तर्फबाट शिक्षा, स्थानीय स्वायत्त शासन, स्वास्थ्य, कानुन, संसदीय प्रबन्ध, उद्योग र वाणिज्यमन्त्री भएका थिए। 
२०१४ चैत ३ मा राजा महेन्द्रले नयाँ व्यवस्था अनुरूपको संविधान निर्माणका निम्ति एउटा संविधान मस्यौदा आयोग बनाएका थिए। आयोगको अध्यक्षमा भगवतीप्रसाद सिंह थिए भने सदस्यहरूमा नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट सूर्यप्रसाद उपाध्याय र होराप्रसाद जोशी, गोरखा दलबाट रणधीर सुब्बा र कानुनविद्का रूपमा रामराज पन्त नियुक्त भएका थिए ।

## २०१५ सालको चुनाव 
२०१५ सालको चुनावमा गोरखा परिषदका अध्यक्ष **रणधीर सुब्बा** क्षेत्र नं २६ धनकुटाबाट पराजित भएका थिए। 
## २०१७ सालपछि 
२०१७ सालको राजनैतिक घटनापछि गोरखा परिषद नेपाली काँग्रेसमा विलय भयो। पछि उनी पञ्चायत समर्थक भए। उनले चीनको लागि नेपाली राजदूत र त्रिभुवन विश्वविद्यालयको उपकुलपति भएर पनि काम गरेका थिए।

बि.सं. २०३९ भदौ १ मा नेपालको उच्च शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका र भविष्यमा देखिन सक्ने समस्या र त्यसको निराकरण राजा बिरेन्द्र द्वारा गठन गरिएको शाही उच्च शिक्षा आयोगमा सुब्बा अध्यक्ष थिए।

## मृत्यु 
२०४९ सालमा ८४ वर्षको उमेरमा सुब्बाको निधन भएको थियो ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:चीनको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू
त्रिवेणीप्रसाद प्रधान

**त्रिवेणीप्रसाद प्रधान** नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी २०१६ सालको विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको जननिर्वाचित मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक उपमन्त्री भएका थिए।

## राजनीति प्रवेश 
## वैवाहिक जीवन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू