open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
विलिस क्यारियर

**विलिस हभिलैंड क्यारियर** (नोभेम्बर २६, १८७६ &ndash; अक्टोबर ७, १९५०) एक अमेरिकी इन्जिनियर थिए, जो आधुनिक वातानुकूलनको आविष्कारका लागि प्रसिद्ध थिए। क्यारियरले १९०२ मा पहिलो विद्युतीय वातानुकूलन इकाईको आविष्कार गरेका थिए । १९१५ मा, उनले क्यारियर कर्पोरेसन स्थापना गरे जुन कम्पनीले हिटिङ, भेन्टिलेसन, र एयर कन्डिसन (एच.भी.एसी) प्रणालीहरूको निर्माण र वितरणमा विशेषज्ञता राख्छ ।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा 
विलिस क्यारियरको जन्म नोभेम्बर २६, १८७६ मा न्यु योर्कको अंगोलामा डुआन विलियम्स क्यारियर (१८३६-१९०८ ) र एलिजाबेथ आर हभिल्याण्ड (१८४५-१८८८) को छोरोको रूपमा भएको थियो।

उनले कर्नेल विश्वविद्यालयमा १९०१  मा बीएसई डिग्रीको साथ स्नातक गरे।

## क्यारियरको वृति 
right|thumb| ईन्जिनियर ह्यान्ड-बुक, १९१४ मा बफेलो फोर्ज कम्पनीमा हुँदा क्यारियरले सम्पादन गरेको

## विरासत 
१९३० मा, क्यारियरले जापान र कोरियामा टोयो क्यारियर र सामसुङ अनुप्रयोगहरू सुरू गर्यो।    दक्षिण कोरिया अहिले विश्वमा एयर कन्डिसनको लागि सबै भन्दा ठूलो उत्पादक हो। क्यारियर कर्पोरेशनले ठुला ठाउँहरू शीतल गर्न रेफ्रिजरेसन मेशिनको डिजाइन र निर्माणको अगुवाई गर्‍यो। गर्मी महिनाहरूमा औद्योगिक उत्पादन वृद्धि गरेर, एयर कन्डिसनले अमेरिकी जीवनमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्यायो। सन् १९२० को दशकमा आवासीय वातानुकूलनको परिचयले सनबेल्ट क्षेत्रमा महान बसाई सर्न मद्दत गर्‍यो। कम्पनी १९८० मा युनाइटेड टेक्नोलोजी कर्पोरेशनको सहायक कम्पनी बन्यो। क्यारियर कर्पोरेशन वाणिज्य, व्यवसायिक र आवासीय एच.भी.ए.सी. र रेफ्रिजरेसनमा विश्व नेता रहेको छ। २००७ मा, क्यारियर कर्पोरेशनको १५$ अर्ब डलर भन्दा बढीको बिक्री थियो र लगभग ४५,००० मानिसहरू कार्यरत थिए।

## व्यक्तिगत जीवन 
## पुरस्कार र मान्यता 
## सन्दर्भ 
## बाह्य लिंकहरू 
*  
* अटोमोटिव एयर कन्डिसनमा क्यारियरको भूमिका 

श्रेणी:अमेरिकी आविष्कारकहरू
श्रेणी:अमेरिकी मेकानिकल इन्जिनियरहरू
श्रेणी:हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ
श्रेणी:अमेरिकी मेकानिकल इन्जिनियरहरू
पेट्रोल इन्जिन

thumb| W16 पेट्रोल इन्जिन
**पेट्रोल इन्जिन** ( अमेरिकी अङ्ग्रेजीमा **ग्यासोलिन इन्जिन** भनेर चिनिन्छ) स्पार्क-इग्निशन साथ साथै आन्तरिक दहन इञ्जिन हो, जुन ग्यासोलिन ( पेट्रोल) ले चलाउन डिजाइन गरिएको इन्जिन हो।

## इतिहास 
पहिलो व्यावहारिक पेट्रोल इन्जिन १८७६ मा निकोलस अगस्ट ओटोद्वारा जर्मनीमा निर्माण गरिएको थियो,  यद्यपि इटाइने लेनोइर, सिगफ्राइड मार्कस, जूलियस हक र जर्ज ब्रेटनद्वारा यस भन्दा अगाडि पनि प्रयास भइसकेका थिए। 

*

## डिजाईन 
दायाँ|अङ्गुठाकार|Animation of an Otto cycle engine
अधिकांश पेट्रोल इन्जिनहरूले चार-स्ट्रोक ओटो चक्र वा दुई-स्ट्रोक चक्र प्रयोग गर्छन्। मिलर चक्र र एटकिन्सन चक्रको आधारमा पनि पेट्रोल इन्जिन सञ्चालन हुन्छ। 

### कार्य चक्रहरू 
## उपयोगहरू 
* अटोमोबाईल 
* मोटरसाइकल 
* विमान 
* मोटरबोटहरू 
* सानो इञ्जिनहरू, जस्तै लन मोवर, चेनस र पोर्टेबल ईन्जिन-जेनरेटर

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* बोर 
* पेट्रोल प्रत्यक्ष इंजेक्शन 
* झड्का 
* डिजेल इन्जिन 
* ओट्टो ईन्जिन 
* पेट्रोल 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* ताप चक्र
श्रेणी:इन्जिन
श्रेणी:मेकानिकल इन्जिनियरिङ

## सन्दर्भ 
श्रेणी:आन्तरिक दहन इन्जिन
तापन, वायुसञ्चार तथा वातानुकूलन

thumb| रूफटप HVAC इकाई ताजा हवा सेवन भेंट को दृश्यसँग
**हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ** (**HVAC**  ) भित्री र सवारी साधन वातावरणीय सुविधाको प्रविधि हो। यसको लक्ष्य तापीय आराम र स्वीकार्य भित्री हावाको गुणस्तर प्रदान गर्नु हो । एच.भी.एसी प्रणाली डिजाइन मेकानिकल ईन्जिनियरिंगको शाखा हो जुन थर्मोडायनामिक्स, फ्लुइड मेकानिक्स र ताप सञ्चालनको सिद्धान्तहरूमा आधारित हुन्छ। " रेफ्रिजेरेसन " कहिलेकाँही यस क्षेत्रमा थपिन्छ र संक्षिप्तमा , **HVAC & R** वा **HVACR** लेखिन्छ। 

अहिले एच.भि.ए.सी. आवासीय संरचनाहरूको महत्त्वपूर्ण हिस्सा बनेको छ जस्तै एकल परिवार घर, अपार्टमेन्ट भवन, होटल र आवास सुविधा, मध्यम देखि ठूला औद्योगिक र कार्यालय भवनहरू जस्तै गगनचुम्बी भवनहरू र अस्पताल, कार, रेल, हवाईजहाज, जहाज र पनडुब्बीहरू जस्ता सवारी साधनहरूमा, र समुद्री वातावरणमा, जहाँ बाह्य वातावरणबाट ताजा हावा प्रयोग गरेर तापक्रम र आर्द्रताको सन्दर्भमा सुरक्षित र स्वस्थ भवन विनियमन गरिन्छ। 

## अवलोकन 
## इतिहास 
एचभिएसी  निकोलाई लभोभ, माइकल फराडे, विलिस क्यारियर, एडविन रुउड, रुबेन ट्रेन, जेम्स जुल, विलियम जोन रेङ्किन, सादी कार्नोट र अन्य धेरै व्यक्तिको खोज, आविष्कार र अन्वेषणहरूमा आधारित छ।  

एचभीएसी प्रणालीका अवयव, पाटपुर्जारूको आविष्कार औद्योगिक क्रान्तिसंगै  प्रयोगमा आयो, र आधुनिकीकरण, उच्च दक्षता र प्रणाली नियन्त्रणका नयाँ विधिहरू विश्वव्यापी रूपमा कम्पनीहरू र आविष्कारकहरूले लगातार पेश गर्दै आएका छन्।

## तताउने 
### जेनेरेसन 
### वितरण 
### खतराहरू 
## वायुसञ्चार 
### मेकानिकल वा यान्त्रिक भेन्टिटिलेसन 
मेकानिकल वा यान्त्रिक भेन्टिटिलेसन एयर ह्याण्डलिन युनिट (AHU ) द्वारा प्रदान गरिन्छ र भित्री हावाको गुणस्तर नियन्त्रणको लागि यसको प्रयोग हुन्छ। अधिक आद्रता, बासना र प्रदुषकको मात्रा बाहिरी हावाको माध्यम;ले कम गरिन्छ । यद्यपि,  

आर्द्र मौसममा अधिक आद्रतालाई हटाउनको लागि धेरै उर्जा आवश्यक हुन्छ।

भान्सा तथा बाथरुम मा प्राय गन्ध र कहिलेकाही आद्रता नियन्त्रणगर्नको लागि यान्त्रिक उत्सर्जनको प्रयोग गरिन्छ। 

### प्राकृतिक भेन्टिलेसन 
फ्यान वा अन्य कुनै पनि यान्त्रिक प्रणाली बिना गरिने भवनको भेन्टिलेसन प्राकृतिक भेन्टिलेसन भनिन्छ ।

#### वायुजनित रोगहरू 
## वातानुकूलित 
### प्रशीतन चक्र 
[thumb| रेफ्रिजरेसन चक्रको एक सरल शैलीकृत रेखाचित्र:  १) &nbsp; सघन कुण्डल,  २) &nbsp; विस्तार भल्भ ,)) &nbsp; वाष्पीकरण कुण्डल ,)) &nbsp; [कम्प्रेसर ]]

## ऊर्जा दक्षता 
## एयर फिल्टरेशन र सफाई 
## HVAC उद्योग र मापदण्ड 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## थप पढाइ 
## बाह्य लिंकहरू 
* 
श्रेणी:हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ
श्रेणी:मेकानिकल इन्जिनियरिङ
मनोहरा दरबार

**मनोहरा दरबार** नेपालको राजधानी काठमाडौंको मनोहरामा सात तले राणा दरबार थियो। दरबार परिसर  &nbsp; काठमाडौंको १२ किलोमीटर दक्षिण पूर्व थियो, आंगन, बगैंचा र भवनहरू विशाल क्षेत्रमा फैलिएको थियो।  

## ईतिहास 
thumb| जगत जंग
मनोहर दरबार विसं १९३६-३७ तिर (सन्  १८७९) मा जंग बहादुर राणाको छोरा कमाण्डिंग जनरल जगतजंग राणाले आफ्नो निजी निवासको रूपमा निर्माण गरेका थिए। ४२ सालको पर्व मा जगतजंग को हत्या भए पछि दरबारलाई व्यभिचारको दोषी भएका राणा र शाह परिवारका शाही महिलाहरूको नजरबन्द केन्द्रको रूपमा प्रयोग गरियो ।  

## वर्तमान स्थिति 
राणा शासनको पतन पछि पनि मनोहर दरबारको भग्नावशेष २०१५-१६ साल सम्म पनि देख्न सकिन्थ्यो तर अहिले सुरुवाती आवस्थाको बाँकी रहेको देख्न सकिने अवशेष सल्ला विशाल रूख मात्र हो।  

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* बबरमहल पुन: अवलोकन गरियो 
* थापाथली दरबार 
* स्वप्न बगैंचा 
* नेपालको राणा महल 

## सन्दर्भ 
श्रेणी:काठमाडौँका दरबारहरू
२०१९–२० देश तथा क्षेत्र अनुसार कोरोनाभाइरस महामारी

**कोरोनाभाइरस विश्वव्यापी महामारी (२०१९–२०)** को सुरूवात एक नयाँ किसिमको कोरोनाभाइरस (सार्स कोभ-२)को संक्रमणको रूपमा मध्य चीनको वुहान सहरमा २०१९ को मध्य डिसेम्बरमा भएको थियो। २३ जनवरी २०२० मा उक्त रोगको प्रकोपको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ताको सार्वजनिक स्वास्थ्य आपतकाल घोषणा गरेको थियो।  विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले यस रोगलाई व्यापक रूपमा फैलन सक्ने सम्भावना पहिले देखिनै दिएको थियो। र चीनियाँ नयाँ वर्षको आसपास यो चीनको वुहानमा महामारीको रूपमा फ‌लिएको थियो।  हाल यस महामारीले दुनियाँको १९२ मुलुकहरूमा ३३७,५५३ जनालाई संक्रमित भएको र त्यस मध्ये ९८,८८४ जनाको स्वास्थ्यलाभ भैसकेको र १४,६५४ जनाको मृत्यु भैसकेको जानकारी प्राप्त भइसकेको छ। 

## सन्दर्भ सामग्री
कर्ण शाक्य

**कर्ण शाक्य** सन् १९४३ अप्रिल २ मा जन्मेको एक नेपाली पर्यावरणविद्, संरक्षणवादी, होटल उद्यमी, लेखक, र समाजसेवी हुन्। शाक्य शैक्षिक योग्यता द्वारा एक वनस्थानी छन्। उनले वन्यजीव अधिकारीको रूपमा काम गरे र नेपालमा पहिलो राष्ट्रिय पार्क स्थापना गर्न अग्रसर गरे। उनले सरकारी जागिरबाट सन् १९७० राजीनामा दिएर पर्यटन व्यवसायमा प्रवेश गरे पछि सोच लगायतका धेरै प्रख्यात कृतिहरू बजारमा ल्याए। उनको स्वामित्वमा काठमाडौँ, पोखरा, चितवन र लुम्बिनी जस्ता प्रमुख पर्यटन शहरहरूमा इको-फ्रेन्डली होटल्सहरू रहेको छन्।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
**कर्ण शाक्य**को जन्म सन् १९४३ अप्रिल २ मा नेपालको काठमाडौँमा भएको थियो। शाक्यले सन् १९६७ मा देहरादून, भारतको भारतीय वन कलेजबाट वानिकीमा एआईएफसी स्नातकोत्तर गरे।  उनले कोनम्बरा योजना र नेचर रिक्रिएसन मैनेजमेन्ट कोर्स अन्तर्गत अमेरिकाको विभिन्न राष्ट्रिय निकुञ्जहरूमा क्यानाडा र संयुक्त राज्य अमेरिका अन्तर्गतको विभाग अन्तर्गत क्यानबेरा अस्ट्रेलिया वन प्रशासनमा विशेष संरक्षण प्रशिक्षण प्राप्त गरे। 
*1988 *Prakhat Trishakti Patta*, by MH King Birendra
*1982 *Prabal Gorkha Dakchin Bahu*, by His Majesty King Birendra

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली लेखकहरू
श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू
हुबेई

{{Infobox settlement
| name               = हुबेई
| native_name        = 
| settlement_type    = प्रदेश
| image_skyline      = 
| image_alt          = 
| image_caption      = 
| image_map          = Hubei in China (+all claims hatched).svg
| mapsize            = 275px
| map_caption        = हुबेई प्रदेशको स्थान
| coordinates        = 
| subdivision_type   = देश
| subdivision_name   = चीन
| seat_type          = राजधानी
| seat               = वुहान
| seat1_type         = 
| seat1              = 
| parts_type         = विभागहरू
| parts_style        = para
| p1                 = १३ प्रिफेक्चर
| p2                 = १०२ काउन्टीहरू
| p3                 = १२३५ बस्तीहरू
| government_type    = प्रदेश
| governing_body     = हुबेई प्रदेशीय जन काङ्ग्रेस
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = १८५९००
| area_rank          = १३औँ
| elevation_max_m    = ३१०५
| population_footnotes = 
| population_total   = ५८,३००,०००
| population_as_of   = सन् २०२१
| population_rank    = १०औँ
| population_density_km2 = auto
| population_density_rank = १२औँ
| website            = Hubei.gov.cn  (सरलीकृत चिनियाँ)
| footnotes          = 
| official_name      = हुबेई प्रदेश
}}

**हुबेई** चीनको एक भूपरिवेष्ठित प्रदेश हो र यो मध्य चीन क्षेत्रको एक भाग हो। यस प्रदेशको नामको अर्थ "तालको उत्तर" हो, जसले दोङतिङ तालको उत्तरमा यसको स्थितिलाई बुझाउँछ। प्रदेशीय राजधानी, वुहान, एक प्रमुख यातायात केन्द्र र मध्य चीनको राजनीतिक, सांस्कृतिक र आर्थिक केन्द्रको रूपमा कार्य गर्दछ।

हुबेई चीनको सातौँ ठुलो प्रदेशीय अर्थतन्त्र हो, मध्य चीन क्षेत्रको दोस्रो ठुलो, दक्षिण मध्य चीन क्षेत्रको तेस्रो ठुलो र आन्तरिक प्रदेशहरू मध्ये तेस्रो ठुलो हो। सन् २०२१ सम्म, हुबेईको नाममात्रको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन ७८७ अर्ब अमेरिकी डलर (५ खर्ब चिनियाँ युआन) थियो र यसको प्रतिव्यक्ति कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (नाममात्र) १३,००० अमेरिकी डलर भन्दा बढी थियो, जसले गर्दा यो सबैभन्दा धनी भूपरिवेष्ठित प्रदेश, मध्य चीन क्षेत्रको सबैभन्दा धनी प्रदेश र ग्वाङदोङ पछि दक्षिण मध्य चीन क्षेत्रको दोस्रो धनी प्रदेश बनेको थियो।

हुबेईका दुई प्रमुख नदीहरू याङ्त्से नदी र यसको बायाँ सहायक नदी, हान नदी हुन्; तिनीहरूले आफ्नो नाम जियांगहान मैदानलाई दिन्छन् - जियाङले याङ्त्सेको प्रतिनिधित्व गर्दछ र हानले हान नदीको प्रतिनिधित्व गर्दछ। याङ्त्से नदी पश्चिमबाट थ्री गर्जेज हुँदै हुबेई नदीमा प्रवेश गर्छ। थ्री गोर्जेजको पूर्वी भाग (सिलिङ गोर्ज र वू गर्जको केही भाग) पश्चिमी हुबेईमा पर्दछ भने पश्चिमी आधा भाग छिमेकी चोङकिङमा पर्दछ। हान नदी उत्तर-पश्चिमबाट प्रदेशमा प्रवेश गर्दछ। प्रदेशको अधिकांश भाग पार गरिसकेपछि यी दुई ठुला नदीहरू प्रदेशीय राजधानी वुहानको केन्द्रमा मिल्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जनवादी गणतन्त्र चीनका प्रदेशहरू
बन्दाबन्दी

**बन्दाबन्दी** भनेको तिव्र रूपमा फैलिने संक्रामक रोग एक व्यक्तिबाट अन्य धेरै व्यक्तिमा नसरोस् भनेर लिइएको ‘सामाजिक दुरी’ कायम गर्ने नीति हो । कुनै विशेष कारणविना मानिस घरबाहिर निस्किन र हिँडडुल गर्न पाउँदैनन्।
 को कारण घोषित लॉकडाउन मा भोपाल मा आवाजाही हेतु अवरोधित मुख्य मार्ग]]
२०१९-२० कोरोनाभाइरस प्रकोप को कारण धेरै देशको लकडाउनको नीति लिएका छन्।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:आपातकालीन प्रबन्धन
सैनिक कानून

विशेष परिस्थितिमा, जब सेनाले कुनै देशको न्यायिक प्रणाली आफ्नो हातमा लिन्छ, तब नियमहरू लागू हुन्छन् जसलाई **सैन्य कानून** वा मार्शल कानून भनिन्छ। कहिलेकाँही युद्धको समयमा वा कुनै क्षेत्र जिते पछि मार्शल कानून लागू हुन्छ। उदाहरणको लागि, मार्शल कानून जर्मनी र जापानमा दोस्रो विश्वयुद्ध पछि लागू गरिएको थियो। यस बाहेक प्राय  सैनिक कानुन कु पछि पनि लगाइन्छ। सत्तापलट पछि पनि सैनिक कानुन लगाइन्छ। कहिलेकाहीं विशाल प्राकृतिक प्रकोप आउँदा पनि सैनिक कानुन लगाइन्छ। (तर यो अवस्था धेरै देशहरूमा  सङ्कटकाल आपतकालीन लागू (आपतकालीन) गरिन्छ।

सैन्य कानून अन्तर्गत कर्फ्यू आदि विशेष कानुन पर्दछन्। कोर्ट मार्सल भनिने सैनिक कानून अन्तर्गत न्याय दिनको लागि सेनाको एक ट्रिब्यूनल नियुक्त गरिन्छ जसलाई कोर्ट मार्सल पनि भनिन्छ। यस अन्तर्गत, बन्दी प्रत्यक्षीकरण जस्ता अधिकारहरू निलम्बित हुन्छन्।

## परिचय 
फौजी कानुनको अर्थ एक तर्फ त शासनाधिकारी यो स्वीकार गरेका हुन्छन् कि देश या क्षेत्र विशेषमा यस्तो स्थिति उत्पन्न भयो जहाँ ताकतको सामना ताकतले गर्न आवश्यक छ, अत: उनको हातमा यस्तो असामान्य अधिकार हुन आवश्यक छ जसको उपयोग संकट काल को अवधि सम्म देश आन्तरिक  क्षेत्रमा गर्न सकियोस्, यस स्थितमा न्यायालयको प्रक्रियाको स्थानमा कार्यपालिका अथवा सैनिक प्रशासकको आदेशहरूको नै सर्वाधिक मान्यता प्राप्त हुने गर्दछ हो। दोश्रो तर्फ फौजी कानून एक कानूनी प्रत्यय को विचार हि, जस द्वारा नागरिक न्यायालयले ती असाधारण अधिकारहरु नियन्त्रणको प्रयत्न गरेको छ जो कार्यपालिका द्वारा राज्यको नागरिकमाथि लागू गर्नको लागि अधिगृहीत छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
*सङ्कटकाल

## बाह्य लिंकहरू 
* २०० Thailand मा थाइल्याण्डमा मार्शल कानून 
* फिलिपिन्समा १ 197 2२ मार्शल कानूनको पूरा पाठ 
* NSPD-51
फुग्मोछे गुम्बा

**फुग्मोछे **गुम्बा (वा फुग्मोछे गोन्पा), जसलाई कर्म छोस्लिङ् गोन्पा पनि भनिन्छ। यो गुम्बा पूर्वी नेपालको सोलु क्षेत्र दूधकुण्ड नगरपालिकाको फुग्मोचे गाउँमा अवस्थित छ। यो सन् १९३८ मा शेर्पा लामा ङग्वाङ योन्तन ग्याम्छोले निर्माण गरिएको शेर्पा समुदायको तिब्बती बौद्ध विहार हो। यस गुम्बालाई विसं २०७२ को महाभूकम्प पछि पुनर्निर्माण गरिएको छ।
## संस्थापक 
फुग्मोछे कर्मा छोस्लिङ् मठ का संस्थापक लामा ङग्वाङ योन्तन ग्याम्छो शेर्पा समुदायका एक प्रख्यात महान र निपुण गुरु थिए। उहाँ सोलुखुम्बु मा सन् १८७५ मा ञङ् कुलको लामा पद्म छेवाङ् र सल्मोगाङ् कुलको माता ड्रोल्माकी छोरोको रूपमा जन्मनुभएको थियो। १३ वर्षदेखि, उनले आफ्नो बुबा र मूलगुरु गङ्री छाम्पा रिन्पोछे, सिद्धेश्वर शक्यश्री, छ्यागछेन रिन्पोछे, क्यब्गोन ड्रेल्छेद दोन्दान, ङग्वाङ ठ्रीन्लास ल्हुन्ड्रुब, ङग्वाङ नोर्बु जाङ्पो, खान्पो सङ्ग्यास तन्जीन, लामा दानु र लामा क्यीपा लगायतका गुरुहरूबाट ज्योतिष विज्ञान देखि महासन्धि सम्मको शिक्ष र अध्यन पुरा गर्नु भएको थियो। त्यस पछि उहाँले आफ्ना चेलाहरूलाई धेरै तांत्रिक शिक्षण र दीक्षा दिए र सन् १९६४ मा परिनिर्वाण हुनु भयो।

## इतिहास
## सम्प्रदाय
## शैशिक केन्द्र
## पुनर्निर्माण
## सन् २०१५ को विनाशकारी भूकम्प पछि पुनर्निर्माण गरिएको फुग्मोछे गुम्बाको केही तस्वीरहरू

File:Phugmoche Kama-chosling Monastery.jpg 
File:Phugmoche Monastery.jpg
File:Phugmoche Monastic Statues.jpg

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिंकहरू
* Location of Phugmoche
* Phugmoche Briefly
श्रेणी:गुम्बा
श्रेणी: नेपालको बौद्ध मठहरू
श्रेणी:बौद्ध धर्म
श्रेणी:धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू
श्रेणी:सोलुखुम्बु जिल्ला
यान्त्रिकरण

**यान्त्रिकरण** भनेको मानिस वा पशुहरूको मद्दतले गर्ने कााम मेशिनहरू द्वारा काम गर्ने प्रक्रिया  हो।

## इतिहास
### प्राचीन काल
पानी घट्टहरू रोमन कालदेखिका थिए र अन्न पिस्न र सिँचाइको पानी उठाउन प्रयोग गरिन्थ्यो। ३१ ईस्वीमा चीनमा ब्लास्ट फर्नेसहरूमा पानीबाट चल्ने धौंकीहरू प्रयोग गरिन्थ्यो।  १३ औं शताब्दीसम्ममा, पानीघट्टबाट काठ चिर्ने आरामिल र ट्रिप हथौडा सञ्चालन हुन्थ्यो। यसबाट कपडा तान्न सकिन्थ्यो र पछि कागज बनाउनको लागि सुती कपडाको पल्प बनाइन्थ्यो।

### औद्योगिक क्रान्ति 
### २० औँ शताब्दी 
२० औं शताब्दीको सुरुवातसम्ममा मेसिनहरूमा पहिलेको कुशल शिल्पकारले गर्ने जटिल कार्यहरू गर्ने क्षमता विकास भयो।  उदाहरणको लागि १९०५ मा विकसित गिलास बोतल बनाउने मेसिनलाई लिन सकिन्छ। यसले उच्च तलब पाउने गिलास ब्लोअरहरू र बाल श्रम सहयोगीहरूलाई प्रतिस्थापन गर्‍यो र गिलास बोतलहरूको बृहत  उत्पादनको सुरुवात गर्‍यो।

१९०० पछि कारखानाहरूमा विद्युतीकरण भयो, र थप जटिल मेकानिकल कार्यहरू गर्न विद्युतीय मोटरहरू र नियन्त्रणहरू प्रयोग गरियो। यसको परिणामस्वरूप लगभग सबै सामानहरू यान्त्रिक प्रक्रियाबाट उत्पादन गर्न सम्भव भयो।

### श्रेणी 
### सैन्य उपयोग
## यान्त्रिक-मानव श्रम
## यो पनि हेर्नुहोस्
* मेकानिकल इन्जिनियरिङ

## सन्दर्भ सामाग्री
श्रेणी:मेकानिकल इन्जिनियरिङ
कर्फ्यू

वर्तमान समयमा **कर्फ्यू** () पुलिस-प्रशासनद्वारा घोषित एक आदेश वा आज्ञा हो जुनको उपयोग विशेष परिस्थितिमा उदाहरणत: दंगा, लूटपाट, आगजनी, हिंसात्मक तथा विध्वंसक कार्यलाई नियन्त्रणमा लिएर पुन: शान्ति एवं व्यवस्था स्थापित गर्न तथा नागरिकको सुरक्षाको निमित्त गरिन्छ। कर्फ्यू आदेशसँग विधिको बल हुन्छ र यसको उल्लङ्घन दण्डनीय हुन्छ।'कु' र सैनिक कानून पछि पनि कर्फ्यू लगाइन्छ।

## इतिहास 
"कर्फ्यू" को प्रारम्भ बेलायतमा विलियम द कंकरर द्वारा राजनीतिक दमनको लागि भएको थियो। यद्यपि यो धारणा १६ औँ शताब्दी देखि चलेको थियो, तथापि यसको कुनै ऐतिहासिक आधार छैन।

मध्यकालीन यूरोपमा "कर्फ्यू" एक प्रकारको नियण्त्रणको साधन थियो जुन द्वारा कुनै निश्चित समयमा गिरजाघरमा घण्टा बजाएरागो निभाइन्थ्यो। कर्फ्यूको माध्यमले कहिलेकाही सायंकाल निर्धारित समय थियो, जो प्राय: पाँच बजे या नौ बजे हुने गर्थ्यो, सूचना गिरजाघरमा घण्टी बजाएर दिने गरिन्थ्यो। यसको प्रयोग म्युनिसिपल वा सामुदायिक विनियमको द्योतक चिह्नको रूपमा गरिन्थ्यो। सायंकाल गिरजाघरमा घण्टा बजाउने प्रथा अझै पनि युरोपका अनेक शहरमा प्रचलित छ।
|तस्वीर का चित्रण कर्फ्यू प्रवर्तन]]
## देश अनुसार
### नेपाल
नेपालमा कर्फ्यू लगाउ सक्ने बारे ऐनमा भनिएको छ :-
"कुनै ठाउँमा आन्दोलन वा हुलदङ्गा भई शान्ति भङ्ग हुन जाने देखिएमा परिस्थितिको विचार गरी आवश्यक भएमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी/ सिडिओले त्यस्तो स्थानको सीमाना तोकी सो ठाउँमा कसैले आवतजावत गर्न, भेला हुन र तोकेको अरू कुनै काम गर्न नपाउने गरी कफ्र्यू लगाउन आदेश जारी गर्न सक्नेछ । त्यसरी कफ्र्यूको आदेश दिंदा प्रमुख जिंल्ला अधिकारीले सो आदेश, कफ्र्यू लाग्ने क्षेत्र र सो वरिपरिका क्षेत्रका सर्वसाधारण जनताको जानकारीको लागि प्रचार गर्नु पर्दछ।"

## यो पनि हेर्नुहोस्
* लकडाउन

## सन्दर्भ
श्रेणी:सुरक्षा
प्रशीतन

thumb|व्यवसायिक रेफ्र्रिजेरेसन
**प्रशीतन** वा **रेफ्रिजेरेसन** () भनेको कुनै स्थान, वा पदार्थलाई , उसको वातावरणको तापक्रम भन्दा तल चिसो बनाउने प्रक्रिया हो। रेफ्रिजेरेसन एक कृत्रिम वा मानव-निर्मित शितलन बिधी हो। उर्जा स्थानान्तरणको कार्य परम्परागत रुपमा यान्त्रिक तरिकाबाट गरिन्छ, तर यो चुम्बकत्व, विद्युत, लेजर वा अन्य तरिकाबाट पनि हासिल गरिन्छ। रेफृजेरेसनको उपयोग घरायसी रेफ्रिजेरेटर, औद्योगिक फ्रिजर, क्रायोजेनिक्स र एयर कन्डिसनिङ लगायत धेरै ठाउँमा गरिन्छ। हिट पम्पले रेफ्रिजेरेसनद्वारा उत्पादित तापको प्रयोग गर्छ।

वितेको शताब्दीमा प्रशीतन विधिको विस्तार बरफ बनाउने देखी खाद्य एवम् पेय पदार्थलाई शीतल राख्न र अधिक समय सम्म संरक्षित (preserve) राख्नको गरिन्छ र अहिले यसको प्रयोग निकै ठुलो व्यवसायिक रूपमा गरिन्छ।

रेफ्रिजेरेसन चक्रको सञ्चालन सिद्धान्त को गणीतीय व्याख्या सादी कार्नोटले १८२४ मा ताप इन्जिनको रुपमा गरेका थिए।
## प्रशीतनको विधिहरू 
right|300px|thumb| एक वाष्प-संपीडक प्रशीतक
प्रशीतन व्यवस्था निम्नलिखित उपायहरू द्वारा प्राप्त गर्न सकिन्छ:

* पानी वा बरफमा साधारण नुनको प्रयोग बाट,
* भेपर कम्प्रेसन रेफ्रिजरेसन कम चापमा कुनै पनि पदार्थलाई उमालेर,
* बाह्य कार्य गर्ने कुनै पनि ग्यास को रुद्धोष्म प्रसार (adiabatic expansion) द्वारा,
* जूल-थमसन प्रभावको प्रयोगबाट 
* पेल्टियर प्रभावबाट उत्पन्न शीतलीभवको प्रक्रिया द्वारा,
*तापको अधिशोषण (heat of absorption) को उपयोग गरेर
* रुद्धोष्म विचुंबकन (demagnetisation) प्रक्रिया द्वारा।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ
बाह्य दहन इन्जिन

right|thumb|433x433px| न्यूकमेनको ईन्जिन   : यो बाह्य दहन इन्जिन हो जुन स्टीम इन्जिनको पूर्ववर्ती हो। याद गर्नुहोस् कि बोइलर तलबाट तताईदै छ।
बाह्य दहन इन्जिन भनेको त्यस्तो ताप इञ्जिन हो जसलाई कार्यकारी तरल(Working Fluid)लाई गरम गर्नको लागि बाह्य स्रोतको आवस्यकता पर्छ। यो तरल बाह्य दहन इन्जिनमा विस्ताार हुन्छ र यसको मेकानिजम संयन्त्रसँग अन्तर्क्रिया गरेर गति र उपयोगी कार्य गर्दछ। स्टीम टर्बाइन  बाह्य दहन  इञ्जिनको एक राम्रो उदाहरण हो। 

समान पावरका बाह्य दहन इन्जिन प्रायः आन्तरिक दहन इन्जिनभन्दा अधिक ठूलो हुन्छ। । तर यसमा दहनको कामा अलगसंँग स्वतन्त्र रूपमा गरिन्छ काम गर्दछ, यो अधिक दक्ष बनाउन वा कम हानिकारक ग्याँसहरू इत्यादि उत्पादन गर्नने हिसाबबााट डिजाइन गर्न सकिन्छ। 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* आन्तरिक दहन इन्जिन 
* बोइलर
## सन्दर्भ 
श्रेणी:इन्जिन
श्रेणी:मेकानिकल इन्जिनियरिङ
श्रेणी:बाह्य दहन इन्जिन
शङ्कर शमशेर जङ्गबहादुर राणा

**शङ्कर शमशेर जङ्गबहादुर राणा** एक नेपाली कूटनीतिज्ञ थिए। उनले बेलायत, संयुक्त राज्य अमेरिका, फ्रान्स र नेदरल्यान्ड्स को राजदुत भएर काम गरे। उनका बुबा चन्द्र शमशेर नेपालका प्रधानमन्त्री थिए। 

## जीवन र क्यारियर 
उनको जन्म १९०९ मा सिंह दरबार, काठमाडौंमा भएको थियो। उनी  बडा महारानी बाला कुमारीका छोरा थिए। उनी दरबार हाई स्कुलबाट शिक्षा पाएका थिए।

शंकरशमशेरलाई ‘ज्ञानी हजुर’ पनि भनिन्थ्यो। १९८६ सालमा चन्द्रशमशेरको मृत्युपछि शंकरशमशेर ‘ज्ञानी हजुर’ सिंहदरबारबाट हरिहर भवन सरेका थिए। १९९० सालको भूकम्पले हरिहर भवनमा क्षति पुर्‍याएको थियो। ज्ञानी हजुरले मर्मत गराएका थिए। ज्ञानी हजुरलाई २००५ सालमा तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री मोहनशमशेरले हजुरियामा नियुक्ति गरे। २००६ सालमा शंकरशमशेर संयुक्त अधिराज्य - बेलायत को राजदूत बनाइयो। २००७ सालको क्रान्तिमा उनले राजा ज्ञानेन्द्रलाई मान्यता दिलाउनको लागि पहल गरेको हुनाले राजा त्रिभुवन सँग उनको सम्बन्ध राम्रो थिएन। बि.सं. २००७ मा प्रजातन्त्र स्थापनापछि शंकरशमशेर उतै बसे। २००९ सालमा उनलाई राजदूतबाट हटाइयो र उनको उपयोग गरिरहेको हरिहर भवन सरकारले अधिकरण गर्यो।

## मृत्यु
शंकर शमशेरको मृत्यु २०३४ बेलायतमा भयो।

## सन्दर्भ 
श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू
श्रेणी:अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:बेलायतको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:चन्द्र खलक
श्रेणी:सन् १९०९ मा जन्म
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीका सन्तानहरू
निकोलस अट्टो

**निकोलस अगस्ट ओट्टो** (१४ जुन ११३२ , होल्जाउसेन एन्ट डेर हाइड, नासाउ - २६ जनवरी १८९१ , कोलोन ) एक जर्मन इन्जिनियर थिए जसले पेट्रोलियम ग्यासमा चल्ने कम्प्रेस्ड चार्ज आन्तरिक दहन इन्जिनको सफलतापूर्वक विकास गरे र आधुनिक आन्तरिक दहन इञ्जिनको नेतृत्व गरे।  १९४० मा जर्मन इन्जीनियर्सको एसोसिएसन (VDI) ले DIN मानक १९४० सिर्जना गर्‍यो जसले "ओट्टो इञ्जिन: आन्तरिक दहन इञ्जिन जसमा संकुचित ईन्धन-हावा मिश्रणलाई स्पार्क द्वारा इग्निसन गरिन्छ", जुन यस प्रकारका सबै ईन्जिनहरूमा लागू हुन्छ।   

## जीवनी 
thumb| Deutsche Bundespost स्टाम्प
निकोलास अगस्ट ओटोको जन्म  १४ जून १८३ २ मा   उनी छ जना सन्तान मध्ये  कान्छा थिए। उनका बुबा १३२ मा मरे। उनले १८३८ मा  स्कूल शुरू गरे। छ वर्षको राम्रो प्रदर्शन पछि उनी १८४८ सम्म लेन्जेन्स्वालवाच  मा उच्च विद्यालयमा पढे। उनले आफ्नो पढाइ पुरा गरेनन् तर उनलाई राम्रो प्रदर्शनको लागि उद्धृत गरियो। 

## लेनोइर ईन्जिन 
## पहिलो चार स्ट्रोक इञ्जिन, १८६१ 
## अट्टो चक्र 
## उत्पादन 
इन्जिनको आविस्कारपछि १७ वर्षमा ५०,००० भन्दा अधिक इन्जिनहरूको उत्पादन भयो ।   

## सम्मान 
## कोसेढुँगा 
* १८६२: चार स्ट्रोक ईन्जिनको पहिलो प्रयोग
* १८६४: विश्वमा पहिलो इञ्जिन कारखाना स्थापना: *एनए ओटो सी* 
* १८६७:पेरिसमा ग्यास इञ्जिन विश्व प्रदर्शनीको लागि स्वर्ण पदक 
* १८६९:कम्पनीले आफ्नो स्तथानर नाम थथ यसलाई परिवर्तन गरी *ल्यान्जेन, ओटो र रुसेनमा* आफ्नो नाम परिवर्तन गर्‍यो 
* १८७२: कम्पनीले ठूला सुविधाहरूमा पुन: स्थानान्तरण गर्‍यो र यसको नाम *डियट्ज ग्यासमोटरेन फेब्रिकमा* परिवर्तन गर्‍यो 
* १८७६: चार स्ट्रोक इञ्जिन (ओटो मोटर)को विकास 
* १८८२: वायुमंडलीय इञ्जिनको उत्पादन २4949 were पछि बनेको छ  
* १८८४: निकोलास ओटोले बिजुली प्रज्वलनको आविष्कार 
* १८८५: गोट्टलिब डेमलर र कार्ल बेन्जले तरल पेट्रोलियम इञ्जिनहरूको प्रयोग गरेर पहिलो अटोमोबाइल निर्माण गरे। 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* आन्तरिक दहन इञ्जिनको इतिहास 
* जर्मन आविष्कारकहरू र खोजकर्ताहरू

## सन्दर्भ 
## बाह्य लिंकहरू 
* —1877
* 
श्रेणी:आन्तरिक दहन इन्जिनसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरू
श्रेणी:जर्मन आविष्कारकहरू
पेटेन्ट

**पेटेन्ट** वा **एकस्व** कुनै पनि अनुसन्धानकर्तालाई वा उसको मनोनित व्यक्तिलाई उनको अनुसन्धान सार्वजनिक बनाउनको लागि दिइने विशेष अधिकारको समूह हो। “एकस्व” भन्नाले कुनै पदार्थ वा पदार्थ समूहको बनावट, सञ्चालन वा प्रसारको नयाँ उपाय  वा तरिका सम्बन्धी वा कुनै नयाँ सिद्धान्त वा सूत्रद्वारा पत्ता लगाइएको कुनै उपयोगी आविष्कारलाई जनाउँछ। यो एक निश्चित अवधिको लागि दिइन्छ।

## बाह्य कडीहरू 
* बौद्धिक सम्पत्ति कार्यालयहरूको निर्देशिका, विश्व बौद्धिक सम्पत्ति सङ्गठन (डब्ल्यूआईपीओ) द्वारा बनाइएको 
* एकस्व कार्यालयहरू , बेलायती पुस्तकालयद्वारा राखिएको

## सन्दर्भ
कार्ल बेन्ज

**कार्ल फ्रेडरिक बेन्ज**  (     link=| यो आवाजको बारेमा  ; २५ नोबेम्बर १८४ ४-४ अप्रिल १९२९ ) एक जर्मन इञ्जिन डिजाइनर, अटोमोबाइल ईन्जिनियर  थिए।  उनको १  ५को   बेन्ज प्याटेन्ट मोटरकार पहिलो व्यावहारिक गाडी मानिन्छ। उनले १८८६ मा मोटरकारका लागि पेटेन्ट प्राप्त गरे। 

## बाल्यकाल 
## बेन्जको पहिलो कारखाना र प्रारम्भिक आविष्कारहरू (१८७१-१८८२) 
## बेन्ज र Cie। र बेन्ज प्याटेन्ट मोटरवेगन 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
## टिप्पणी  
## सन्दर्भ 
*  (autobiography)https://web.archive.org/web/20091027082313/http://geocities.com/MotorCity/Lane/4444/

## बाह्य लिंकहरू 
श्रेणी:आन्तरिक दहन इन्जिनसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरू
श्रेणी:जर्मन आविष्कारकहरू
श्रेणी:जर्मन इन्जिनियरहरू
श्रेणी:जर्मन मेकानिकल इन्जिनियरहरू
महामारी

जब कुनै रोगको प्रकोप केही समय पहिले भन्दा  धेरै अधिक हुन्छ , यसलाई **महामारी**  'epidemic' भनिन्छ। 

महामारी एक ठाउँमा सीमित छ। तर यदि यो अन्य देशहरू र अन्य महादेशहरूमा फैलिएको छ भने यसलाई 'विश्वमारी'  pandemic भनिन्छ। 
## कारणहरू
### एन्टिजेनिक परिवर्तन 
एन्टिजेन भनेको भाइरसको सतहमा रहेको प्रोटिन हो जसलाई परपोषीको शरीरको एन्टिबडीहरूले परिचान गर्न र आक्रमण गर्न सक्छन्। जीवाणुको एन्टिजेनिक विशेषताहरूमा परिवर्तनले परिवर्तित भाइरसलाई पहिलेको प्रतिरक्षा जनसंख्यामा फैलिन सजिलो बनाउँछ।

सबैभन्दा ज्ञात र उत्कृष्ट दस्तावेज गरिएको उदाहरण इन्फ्लुएन्जा हो। सार्स-कोव २ ले एन्टिजेनिक बहाव र सम्भवतः परिवर्तन पनि प्रदर्शन गरेको छ।

### औषधीय प्रतिरोध
ब्याक्टेरियामा औषधीय/ एन्टीबायोटिक प्रतिरोध प्राकृतिक रूपमा आनुवंशिक उत्परिवर्तनबाट वा जीन स्थानान्तरण मार्फत अर्को प्रजातिबाट प्रतिरोध प्राप्त गरेर उत्पन्न हुन सक्छ। एन्टिबायोटिकको विस्तारित प्रयोगले उत्परिवर्तनको लागि चयनलाई प्रोत्साहित गर्ने देखिन्छ जसले एन्टिबायोटिकलाई अप्रभावी बनाउन सक्छ। एन्टिबायोटिकको लामो समयसम्म प्रयोगले उत्परिवर्तनहरूको लागि चयनलाई प्रोत्साहन गर्ने देखिन्छ जसले एन्टिबायोटिकलाई अप्रभावी बनाउन सक्छ। यो विशेष गरी क्षयरोगको सन्दर्भमा सान्दर्भिक देखिन्छ, विश्वभर धेरै औषधि प्रतिरोधी क्षयरोग (MDR-TB) को घटना बढ्दै गएको छ।

### संक्रमणमा परिवर्तन 
### मौसम 
विभिन्न मौसममा वातावरणीय अवस्था, विशेष गरी आर्द्रता र तापक्रम जस्ता परिवर्तनका कारण मौसमी रोगहरू उत्पन्न हुन्छन्।

### मानवीय व्यवहार
### जनसंख्या 
### पशुजन्यरोग
पशुजन्यरोग गैर-मानव परपोषीबाट मानवमा सर्न सक्ने जिवाणुको कारणले हुने संक्रमक रोग हो। इबोला भाइरस रोग र साल्मोनेलोसिस जस्ता प्रमुख बिमारीहरू पशुजन्यरोग हुन्।  एचआईभी २० औं शताब्दीको प्रारम्भमा मानिसमा सर्ने पशुजन्य रोग थियो, यद्यपि यो अब मानिसमा मात्र सर्ने छुट्टै रोगको रूपमा विकसित भएको छ। बर्ड फ्लू र स्वाइन फ्लूका केही प्रजातिहरू पशुजन्यरोग हुन्; यी भाइरसहरू कहिलेकाहीं मानव फ्लूका प्रजातिहरूसँग मिल्छन् र १९१८ को स्पेनिश फ्लू वा २००९ को स्वाइन फ्लू जस्ता महामारी निम्त्याउन सक्छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिंकहरू 
* रोग रोकथाम र नियन्त्रणका लागि यूरोपीयन केन्द्र 
* अन्तर्राष्ट्रिय महामारी विज्ञान सङ्घ  (आईएए) 
* एपिडेमियोलोजी को शब्दकोश (आईआईए) 
* पीपल्स एपिडेमियोलोजी लाइब्रेरी 
* प्रोस्टेट क्यान्सर महामारीको भिडियो छलफल 
* मोनाश भर्चुअल प्रयोगशाला  - Simulations of epidemic spread across a landscope
श्रेणी:महामारी
श्रेणी:महामारीहरू
श्रेणी:महामारी विज्ञान
टेलिग्राम (सफ्टवेयर)

**टेलिग्राम** क्लाउडमा आधारित एक तत्काल सन्देश प्रवाह गर्ने माध्यम र भ्वाइस ओभर इन्टरनेट प्रोटोकल सेवा हो। टेलिग्रामको क्लाइन्ट अनुप्रयोगहरू एन्ड्रोइड, आइओएस, विन्डोज फोन, विन्डोज एनटी, म्याक ओएस र लिनक्सको लागि उपलब्ध छन्।  प्रयोगकर्ताहरूले यसको प्रयोग गरेर सन्देशहरू पठाउन र फोटोहरू, भिडियोहरू, स्टिकरहरू, अडियो र कुनै पनि प्रकारको फाईलहरू आदानप्रदान गर्न सक्दछन्। टेलिग्रामको क्लाइन्ट तर्फको कोड खुला स्रोत सफ्टवेयर हो तर भर्खरको संस्करणहरूको लागि स्रोत कोड सँधै प्रकाशित हुँदैन,  यसको सर्भर साइड कोड बन्द स्रोत निजी स्वामित्व हो। सेवाले स्वतन्त्र विकासकर्ताहरूलाई एपिआइहरू पनि प्रदान गर्दछ। मार्च २० २०१८ मा, प्रकाशित टेलीग्रामको वक्त्व्यको आनुसार यसमा २ अरब मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू छन्।  पूर्वनिर्धारित सन्देशहरू र टेलिग्राममा मिडिया इन्क्रिप्ट गरिएको हुन्छ जब यसको सर्भरहरूमा भण्डार गरिएको हुन्छ, इन्क्रिप्सन कुञ्जी भएमा टेलीग्राम सेवा प्रदायकद्वारा पहुँच गर्न सकिन्छ। टेलीग्रामले दुई अनलाइन प्रयोगकर्ताहरू बीच ऐच्छिक अन्त-अन्त इन्क्रिप्ट गरिएको  "गोप्य" कुराकारी सेवा प्रदान गर्दछ र यो सेवा समूहहरू वा च्यानलहरूको उपलब्ध छैन।  ग्राहक सर्भर सञ्चार पनि इन्क्रिप्ट गरिएको हुन्छ ।  यस सेवाले  भ्वइस कलका लागि अन्त देखि अन्त इन्क्रिप्सन प्रदान गर्दछ। 

## इतिहास
## विशेषताहरू
## वास्तुकला
## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल
श्रेणी:इन्टरनेट म्यासेन्जर
श्रेणी:सूचना प्रविधि
युद्ध

पाठ=Antoine-Jean Gros|अङ्गुठाकार|366x366पिक्सेल|Antoine-Jean Gros
**युद्ध** भनेको परस्पर बिरोधी दुई दलका बिचमा एकले अर्कालाई दमन गर्ने, हराउने, मा आदि उद्देश्यले गरिने आक्रमणलाई बुझिन्छ।  यो राज्यहरु, सरकार, समुदाय, वा अर्धसैनिक समुहहरु बीचको सशस्त्र द्वन्द हो। यसले चरम हिंसा, आक्रमण , विनाश र मृत्यु वर्णन गर्छ।
## युद्धको प्रकार
* असमान युद्ध
* जैविक युद्ध
* रसायन युद्ध
* शीत युद्ध
* साइबर युद्ध
* आन्तरिक विद्रोह/ गृहयुद्ध
* सुचना युद्ध
* परमाणु युद्ध
* पूर्ण युद्ध
* छद्मयुद्ध
* छापामार युद्ध
* डग फाइट

## इतिहास 
### विश्व इतिहासको प्रमुख युद्धहरु
* ट्रोयको युद्ध,
* थर्मापायलीको युद्ध,
* म्याराथनको युद्ध,
* झेलमको युद्ध,
* प्यूनिकको युद्ध,
* रोम-ब्रिटेन युद्ध,
* सय वर्षीय युद्ध,
* गुलाबों का युद्ध,
* तीस वर्षीय युद्ध,
* सप्तवर्षीय युद्ध,
* अफिम युद्ध,
* पहिलो अफिम युद्ध, 
*द्वितीय पहिलो अफिम युद्ध, 
*अमेरिकी स्वतंत्रता का युद्ध, *
*टैफलगर का युद्ध
*अस्टर्लिज युद्ध
*सेलेमनको युद्ध
*लाइप्जिकको युद्ध
*वाटरलुको युद्ध
*इस्ससको युद्ध
*नवारिनको युद्ध
*क्रिमियाको युद्ध
*फ्रान्स-प्रशा युद्ध
*रूस-जापान युद्ध
*बाल्कन युद्ध, 
*प्रथम विश्वयुद्ध, 
*द्वितीय विश्वयुद्ध, 
*अरब-इजराइल युद्ध (१९४८)

## परिणाम 
### सैन्य र सर्वसाधारणको मृत्यु
मानव इतिहासको अवधिभर, युद्ध बाट मर्ने मानिसको औसत संख्यामा उतारचढाव छ, प्रति १ लाख मानिस मध्ये १ देखि १० मानिसको मृत्यु हउने गरेको छ। यद्यपि, ठूला युद्धबाट छोटो समयमा नै उच्च मृत्यु देखाउँछ, प्रति १ लाख मा १००-२००। युद्धमा प्रविधिको बिकासको कारणले हालैको समयमा हताहति बढेको परम्परागत विश्वास छ, तर यो पूर्ण सत्य होइन। तीस वर्षे युद्ध (१६१८-१६४८) र प्रथम विश्व युद्धमा प्रति जनसंख्या समान हताहति भएको थियो, यद्यपि दोस्रो विश्व युद्धमा यो धेरै थियो। यसको मतलब, हालैको समयमा युद्ध बाट हुने हताहतिको सन्ख्यामा धेरै वृद्धि छैन।  यस विपरित, वैश्विक स्तरमा दोस्रो विश्व युद्ध पछिको समय यस विपरीत, दोस्रो विश्व युद्ध पछिको समय सामान्यतया शान्तिपूर्ण छ। 

### आर्थिक 
युद्ध समाप्त भएपछि, हार्ने राष्ट्रहरूले कहिलेकाहीं विजयी राष्ट्रहरूलाई युद्ध क्षतिपूर्ति तिर्न आवश्यक पर्दछ। केहि अवस्थामा, भूमि विजयी राष्ट्रहरूलाई हस्तान्तरण गरिन्छ। उदाहरणका लागि, अल्सेस-लोरेनको क्षेत्र फ्रान्स र जर्मनी बीच तीन फरक अवसरमा हस्तान्तरण गरिएको छ।

सामान्यतया, युद्ध र अर्थतन्त्रसँग गाँसिएको हुन्छ र धेरै युद्धहरू आंशिक वा पूर्ण रूपमा आर्थिक कारणहरूमा आधारित हुन्छन्। आर्थिक इतिहासकारहरूमाझ सामान्य विचार यो छ कि दोस्रो विश्वयुद्धको आगमनसँगै महामन्दीको अन्त्य भयो। धेरै अर्थशास्त्रीहरू विश्वास गर्छन् कि युद्धमा सरकारी खर्चले महामन्दीबाट पुन: प्राप्ति निम्त्यायो वा कम्तीमा तीव्र बनायो, यद्यपि केहीले विचार गर्छन् कि यसले पुनर्प्राप्तिमा धेरै ठूलो भूमिका खेलेन, यद्यपि यसले बेरोजगारी घटाउन मद्दत गर्‍यो।  धेरैजसो अवस्थामा, जस्तै लुइस चौधौंको युद्ध, फ्रान्को-प्रुसियन युद्ध, र प्रथम विश्वयुद्ध, युद्धले मुख्यतया संलग्न देशहरूको अर्थतन्त्रलाई क्षति पुर्‍याउँछ। उदाहरणका लागि, पहिलो विश्वयुद्धमा रूसको संलग्नताले रूसी अर्थतन्त्रमा यति ठूलो क्षति पुर्‍यायो कि यो लगभग ध्वस्त भयो र १९१७ को रूसी क्रान्तिको सुरुवातमा ठूलो योगदान पुर्‍यायो।

### पलायन
## लक्ष्य 
## सन्दर्भ
ङग्वाङ योन्तन ग्याम्छो

**ङग्वाङ योन्तन ग्याम्छो** (ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ།) शेर्पा समुदायका एक प्रख्यात महान र निपुण गुरु थिए। उहाँ सोलुखुम्बु मा सन् १८७५ मा ञङ् कुलको लामा पद्म छेवाङ् र सल्मोगाङ् कुलको माता ड्रोल्माकी छोरोको रूपमा जन्मनुभएको थियो। १३ वर्षदेखि, उनले आफ्नो बुबा र मूलगुरु गङ्री छाम्पा रिन्पोछे, सिद्धेश्वर शक्यश्री, छ्यागछेन रिन्पोछे, क्यब्गोन ड्रेल्छेद दोन्दान, ङग्वाङ ठ्रीन्लास ल्हुन्ड्रुब, ङग्वाङ नोर्बु जाङ्पो, खान्पो सङ्ग्यास तन्जीन, लामा दानु र लामा क्यीपा लगायतका गुरुहरूबाट ज्योतिष विज्ञान देखि महासन्धि सम्मको शिक्ष र अध्यन पुरा गर्नु भएको थियो। त्यस पछि उहाँले आफ्ना चेलाहरूलाई धेरै तांत्रिक शिक्षण र दीक्षा दिए र सन् १९६४ मा परिनिर्वाण हुनु भयो।
## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:बौद्ध धर्म
श्रेणी:शेर्पा लामा
श्रेणी:बौद्ध गुरु
सादी कार्नो

right|thumb|404x404px|सादी कार्नो

**निकोला लेयोनर सादी कार्नो** (; १ जुन १७९६ – २४ अगस्ट १८३२) एक फ्रान्सेली यान्त्रिक इन्जिनियर, सैन्य वैज्ञानिक र फ्रान्सेली सेनाका भौतिक वैज्ञानिक थिए जसलाई प्रायः "उष्मागतिकीको पिता"को रूपमा वर्णन गरिन्छ। कोपर्निकसले जस्तै उनले *आगोको गतिशील शक्ति र यसलाई प्रयोग गर्ने इन्जिनहरू* नामक एक पुस्तक प्रकाशित गरेका थिए। कोपर्निकसले जस्तै उनले सन् १८२४ मा २७ वर्षको उमेरमा *आगोको गतिशील शक्ति र यसलाई प्रयोग गर्ने इन्जिनहरू* नामक एक पुस्तक प्रकाशित गरेका थिए। जुन ताप इन्जिनको अधिकतम दक्षताको पहिलो सफल सिद्धान्त थियो। यस कामलाई उनले पूर्णतया नयाँ शास्त्रको रूपमा उष्मागतिकी अन्तर्गत स्थापना गरेका थिए। 
कार्नो दक्षता', कार्नो प्रमेय, कार्नो ताप इन्जिन इत्यादि उनका योगदानहरू हुन्।

## परिचय 
कार्नोटको पेरिसमा जन्म भएको थियो। १८१२ मा कार्नोट  पलिटेक्निक शिक्षालयमा प्रवेश गरे तर अध्ययन छोडेर ईन्जिनियरको पद ग्रहण गरे। १८१९ मा, उनले सेनाको परीक्षा उत्तीर्ण गरे र लेफ्टिनेन्टको दर्जा पाए। पछि उनले गणित, रसायन विज्ञान, इतिहास, प्रविधि, शासकीय सरकारी अर्थव्यवस्था आदि विषयहरूको अध्ययन गरे। उनले संगीत, ललित कला, व्यायाम खेल, पौडी, हतियार आदिको पनि राम्रो अभ्यास गरेका थिए। उनी १८२७ मा क्याप्टेन भए पछि १८२८ मा जागिर  छोडे। 

उनी एक आधारभूत र गम्भीर चिन्तक थिए। उनी केवल एउटा पुस्तक प्रकाशित गर्न पाए, जहाँ उनको वैज्ञानिक अनुसन्धानको बारेमा थोरै चर्चा छ। उनका लेखहरूको पाण्डुलिपि सुरक्षित गरिएको छ जसले त्यसले  तापको वास्तविक प्रकृति उनले बुझेको भनेर देखाउँदछ। यसमा ती प्रयोगको पनि वर्णण जुन जेम्स प्रेस्कट जुल र अन्य वैज्ञानिकहरूले पछि तापको मेकानिकल बराबर लिन सक्ने परीक्षणहरूको गरेका थिए। थर्मोडायनामिक्सको मौलिक सिद्धान्त अनुसार, उल्ट्याउन सकिने इञ्जिनको दक्षता ती तापमानमा निर्भर हुन्छ जुन यो बीचमा इन्जिन काम गर्दछ। यो सिद्धान्त कार्नोटको नै देन हो, त्यसैले यसको नाम 'कार्नोट सिद्धान्त' भयो।

## मृत्यु
१८३२ मा आएको हैजाको महामारी मा उनको मृत्यु भयो। हैजाको सङ्क्रमणले गर्दा उनका सामान र लेखहरु उनी सँगै पुरियो। त्यसले गर्दा उनका केहि मात्र बैज्ञानिक रचनाहरु बाँकी रहेका छन्।

## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:फ्रान्सेली वैज्ञानिकहरू
श्रेणी:ऊष्मागतिशास्त्री
श्रेणी:हैजाबाट मृत्यु
श्रेणी:सन् १७९६ मा जन्म
श्रेणी:सन् १८३२ मा मृत्यु
फारसी साम्राज्य

thumb|  फारसी साम्राज्य सन् ६०० मा
right|thumb| पहिलो फारसी साम्राज्यको विस्तार, अचेमेनिड साम्राज्य ।
right|thumb| दोस्रो फारसी साम्राज्यको बाहिरी भाग, पार्थियन साम्राज्य ।
right|thumb| तेस्रो फारसी साम्राज्यको विस्तार, सस्सानियन साम्राज्य,  ससस
thumb| नादर शाहको नेतृत्वमा अफशरीद साम्राज्यको अधिकतम सीमा।
**फारसी साम्राज्य** (ई.पू. ५५९-१९३५) फारस (वर्तमान इरान र यसको प्रभाव क्षेत्र)बाट शासन गर्ने विभिन्न वंशहरूको साम्राज्यलााई  सामूहिक रूपमा भनिन्छ। फारसका शासकहरूले आफ्नो साम्राज्य आधुनिक ईरानको बाहिरका धेरै इलाका सम्म विस्तार गरेका थिए।  - इराक, अर्मेनिया, टर्की, अजरबैजान, अफगानिस्तान, तुर्कमेनिस्तान, ताजिकिस्तान, पाकिस्तान, मध्य पूर्व, इजिप्ट आदि। तर यी सबै क्षेत्रहरू सधैं   फारसको नियन्त्रणमा थिएन। फारसमा पनि सातौँ देखि दशौँ शताब्दीमा अरबहरूको प्रभुत्वमा थिए। 

## पर्सियामा शासन गर्ने विभिन्न राजवंशहरू 
* हखमानी राजवंश (५५९ इसापूर्व- ३३० ईसा पूर्व) 
* पार्थियन (१८४ ईसा पूर्व - पहिलो शताब्दी) 
* ससानी वंश (सन् २२४-६५१) 
* सफावी राजवंश ( सन् १५०१- १७३६) 
* अफशरी राजवंश (सन् १७३६-१७६०) 
* कजार वंश (सन् १७८५-१९२५) 
* पहलवी राजवंश (सन् १९२५-१९७९)

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* इरानको इतिहास 
* ओटोमन साम्राज्य 
श्रेणी:इरानको इतिहास
श्रेणी:एसियाका भूतपूर्व साम्राज्यहरू
श्रेणी:साम्राज्य
डब्ल्युडब्ल्युई र महिला उपाधि विजेताहरूको सूची

**डब्ल्युडब्ल्युई र महिला उपाधि** अमेरिका स्थित एक प्रमुख कुस्ती पदोन्नति डब्ल्युडब्ल्युईद्वारा निर्माण गरिएको महिला उपाधि हो जसलाई हाल डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्र *र*मा राखिएको छ। यो डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्र स्म्याकडाउन र *र*का साथै विकासशील क्षेत्र एनएक्सटीमा कार्यरत महिला कुस्ती खेलाडीहरूका लागि शीर्ष एकल उपाधि रूपमा परिचि छ। हाल यस उपाधिकी विजेता बेकी लिन्च हुन जसले यस उपाधिका पहिलो सन् २०१९ मा डब्ल्युडब्ल्युईद्वारा आयोजित सबैभन्दा ठूलो वार्षिक कार्यक्रम रेसलमेनियामा जित्न सफल भएकी थिइन्। 

यस उपाधिलाई पहिलो सन् २०१६ अप्रिल ३ का दिन आयोजित रेसलमेनियाको सुरुवात कार्यक्रममा  डब्ल्युडब्ल्युईमा भित्र्याइएको थियो भने यस उपाधि एक दशकदेखि डब्ल्युडब्ल्युईमा कायम रहेको डिभास उपाधिलाई प्रतिस्थापन गरेको थियो भने सोही कार्यक्रममा यस उपाधिलाई सार्लेट फ्लेयरले जित्न सफल भएकी थिइन्। सन् २०१६ को रेसलमेनिया पश्चात् यस उपाधिलाई डब्ल्युडब्ल्युई महिला उपाधिबाट नामसारी गरी डब्ल्युडब्ल्युई *र* महिला उपाधि बनाइएको थियो जसकारण पछि स्म्याकडाउनमा नयाँ स्म्याकडाउन महिला उपाधिलाई पनि भित्र्याइएको थियो। सन् २०१९ मा डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र एनएक्सटीबाट एनएक्सटी महिला उपाधिलाई पनि डब्ल्युडब्ल्युईको महिला विभाग अन्तर्गत ल्याइएको थियो। डब्ल्यूयब्ल्यूई *र* महिला उपाधि डब्ल्युडब्ल्युईको वार्षिक कार्यक्रमा स्म्याकडाउन महिला उपाधिका साथ हेल इन अ सेलमा दाउमा लगाइएको थियो जसले यस पदोन्नतिमा इतिहास रच्न सफल भएको थियो। 

सन् २०२० मार्च २७ का अनुसार हालसम्म यस उपाधिलाई १५ पटक ७ महिला खेलाडीहरूद्वारा हासिल गरिएको छ। सार्लेट फ्लेयर यस उपाधि जित्ने पहिलो विजेता हुन् भने उनले र सासा बेङ्क्सले यस उपाधिलाई समान ४ पटक जित्न सफल भएका छन्। यस उपाधिकी वर्तमान विजेता बेकी लिञ्च हुन भने उनले यस उपाधिलाई सन् २०१९ अप्रिलमा आयोजित रेसलमेनियाको ३५औँ श्रृङ्खलामा सार्लेट र रोन्डा राउजीलाई एकै खेलमा पराजित गर्दै पहिलोपटक जित्न सफल भएकी थिइन्। हाल उनले यस उपाधिलाई सर्वाधिक लामो समयसम्म कायम राख्ने महिला खेलाडी पनि बन्न सफल भएकी छिन् भने उनले यस उपाधि ३५४ दिन भन्दा बढी समयसम्म कायम राख्न सफल भएकी हुन्। यस उपाधिकी सबैभन्दा छोटो समयसम्मकी विजेता सासा बेङ्क्स हुन जसले यस उपाधिलाई मात्र ८ दिनसम्म कायम राख्न सफल भएकी थिइन्। यस उपाधि विजेता अलेक्सा ब्लिस समग्रमा सबैभन्दा लामो समयसम्म विजेता रहन सफल खेलाडी हुन् जसले यस उपाधिलाई दुईपटक जित्दै ३९८ दिनसम्म कायम राखेकी थिइन्। यस उपाधिकी सबै वृद्ध विजेता नाया ज्याक्स हुन जसले ३३ वर्षको उमेरमा यस उपाधस जित्न सफल भएकी थिइन् भने उनले यस उपाधि एकपटक जितेकी थिइन्। यसको साथसाथै सासा बेङ्क्स सबैभन्दा सानो उमेर विजेताको रूपमा परिचित छिन् जसले २४ वर्षको उमेरमा यस उपाधिलाई पहिलो जित्न सफल भएकी थिइन्।

## उपाधि इतिहास 
### नामहरू 
### उपाधि विजेताहरू 
## समग्रमा 
 ,  सम्मको

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू 
* आधिकारिक र महिला उपाधिको इतिहास

श्रेणी:डब्ल्युडब्ल्युई र
http://i.usbasenews.com/
गदा

**गदा** एक प्राचीन भारतीय पौराणिक हतियार शस्त्रागार हो। यसमा लामो दण्ड हुन्छ  र त्यसको अन्तमा यसको एक भारी गोलो  शीर हुन्छ। दण्ड समाएर दुश्मन माथि आक्रमण गरिन्न्छ। यसको प्रयोग बलशाली र अत्यन्त गाह्रो मानिन्थ्यो। 

गदा हनुमानको मुख्य हतियार हो (जो भगवान शिवको अवतार मानिन्छ )। हनुमानला बल-सौष्ठव (विशेष गरी पहलवानी ) को देवता मानिन्छ। विष्णु, हिन्दू धर्ममा एक त्रिदेवमध्ये एक मानिने विष्णुको एक भुजामा कमौदकी गदा धारण गर्छन्। 

## गदा युद्ध 
प्राचीन साहित्यमा गदा युद्धको निकै चर्चा भएको छ। महाभारतमा, भीम, दुर्योधन, जरासन्ध, बलाराम आदि जस्ता योद्धाहरू गदा युद्धका प्रसिद्ध विशेषज्ञ थिए। गदालाई बीस तरीकाले सञ्चालन गर्न सकिन्छ। अग्नि पुराणमा गदा युद्धका प्रकारहरूमा: आहत, गोमूत्र, प्रभृत, कमलासन, ऊर्ध्वगत्र, नमित, वामदक्षिण, आवृत्त, परावृत्त, पदोद्धृत, अवप्लत, हंसमार्ग र विभाग को उल्लेख छ। महाभारत पनि धेरै प्रकारको गदायुद्ध र कौशल को एक विस्तृत विवरण छ। 

गदा बारुदको माध्यमबाट पनि एक क्षेप्यास्त्र (मिसाइल)को रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।  यसको मुख्य प्रयोग दुश्मनलाई उच्च स्थानबाट वा दुबै पक्षबाट (विशेष गरी गौमुत्रद्वारा) प्रक्षेपित गरी भय फैलाउनको लागि गरिन्थ्यो ।  

## एक व्यायाम उपकरण को रूप मा 
right|thumb|200x200px| हातमा गदासँग गामा पहलवान  

## सन्दर्भ 
श्रेणी:भारतीय संस्कृति
विजय

[अङ्गुठाकार|[विन्स्टन चर्चिल|चर्चिल V चिन्ह देखाउँदै । चोरी औंला र माझी औंलाको V चिन्ह ले victory अर्थात विजयलाई जनाउँछ।]]
 to the crowd in Whitehall on the day he broadcast to the nation that the war with Germany had been won, ८ मे १९४५]]
**विजय** शब्द मूल रूपमा युद्ध जीतको लागि प्रयोग गरिन्छ। खेलकुदमा पनि खेल जितेको अवस्थालाई विजय हासिल गरेको भनिन्छ। बृहत नेपाली शब्दकोशमा **विजय**को परिभाषा यस प्रकार छ:  

# [सं०] १. लडाइँमा शत्रुपक्षलाई हराउने काम; युद्धमा हुने जित। 
# २. वादविवाद, प्रतियोगिता, बाजी आदिमा पाएको सफलता वा जित; जय; जितबाजी। 
# ३. साठी संवत्सरमध्ये एक।"

## श्रीमद् भगवद्गीता 
भगवद गीता अध्याय २, श्लोक ३८ मा श्रीकृष्ण अर्जुनलाई भनेका छन् : 

*सुखदु:खे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ |*

*ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि ||*

विजय-पराजय, लाभ-हानि र सुख-दुखलाई समान सम्झेर्, युद्धको को लागी तयार होउ, , यस प्रकार युद्ध गर्दा तिमीलाईइ पाप लाग्दैन 

## ऐतिहासिक तस्विर 
पाठ=Raising a flag over the Reichstag 600x778|बायाँ|अङ्गुठाकार|227x227px|जर्मन माथि विजय प्राप्त गरे पछि राइसट्यागमा सोभियत झान्डा फहराउँदै
चित्र:Raising the Flag on Iwo Jima, larger - edit1.jpg|*अमेरिकी विजय पछि झण्डा उठाउदै*
चित्र:Stamps of Azerbaijan, 2010-903.jpg|दोश्रो विश्वयुद्धमा सोभियत विजयको ६५ औँ वार्षिकोत्सबमा प्रकाशित अजबैजानी टिकट
चित्र:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|विश्व कप फुटबल रसिया २०१८ को बिजेता टोली फ्रान्स

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* युद्ध
* आत्मसमर्पण
* युद्ध बन्दी
* वीरगति
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विजय
मानेभञ्ज्याङ गाउँपालिका

'''''' ओखलढुङ्गा जिल्लाका ७ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका मोली, बाक्सा, उँवू, केतुके, मानेभञ्ज्याङ ,थाक्ले, टोक्सेल र माधवपुर गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।  

यो गाउँपालिका १४६ दशमलव ६१ वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । यो गाउँपालिकाको केन्द्र वडा नं. ५ मानेभञ्ज्याङ्गमा रहेको छ ।

जिल्लाको नगरपालिकापछि विकासको दृष्टिकोणले हेर्दा यो गाउँपालिका अग्र देखिन्छ। हाल यहाँ २ उमावि र क्याम्पस, ८ स्वास्थ्यचौकी, १ कृषि सेवा केन्द्र, १ पशु सेवा केन्द्र, १ इलाका बन र रेन्जपोष्ट, २५ किलोमिटर कालोपत्रे र १२४ किलोमिटर ग्राभेल रहेको छ। यस गाउँपालिकाभित्र राई, तामाङ्ग, मगर, क्षेत्री, ब्राह्मण, नेवार, कामी, दमाई, सार्की, माझी, भुजेल लगायत जातजाति भाषा–भाषीको बसोबास रहेको छ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १९,५९७ रहेको छ भने यहाँ ४,७८५ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, ओखलढुङ्गा 

श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू
छद्मयुद्ध

दुई देश वा समूह बिचको यस्तो सङ्घर्षलाई **छद्मयुद्ध** (proxy war/प्रोक्सी वार) भनिन्छ जुनमा ती कुनै पक्ष सिधा अर्को पक्षसँग सङ्घर्ष गर्दैन तर अर्को तेश्रो शक्ति को उपयोग गरेर दोश्रो पक्षलाई हानी पुर्याउछ। द्वितीय विश्वयुद्ध पश्चात विश्वमा छद्मयुद्ध निकै साधारण बन्यो। यति मात्र होइन, २० औँ   शताब्दीको उत्तरार्धको अधिकांश संघर्ष, छद्म युद्ध नै थिए।
## उदाहरण
* अफ्गान गृहयुद्ध

## यो पनि हेर्नुहोस्
* गृहयुद्ध

## सन्दर्भ
श्रेणी:युद्ध
श्रेणी:छद्मयुद्ध
केन्द्रीय गुप्तचर संस्था

**केन्द्रिय गुप्तचर संस्था** (**सिआइए**, ) अमेरिकी सङ्घीय सरकारको विदेश मामिला हेर्ने नागरिक गुप्तचर संस्था हो। यसले मुख्यतः मानव गुप्तचरको मद्दतले विश्व भरीबाट राष्ट्रिय सुरक्षा सम्बन्धी सुचना सङ्कलन, प्रशोधन र विश्लेषण गर्ने काम गर्छ । अमेरिकी गुप्तचर सामुदायको मुख्य सदस्यको नाताले सिआइएले नेसनल इन्टिलिजेन्सको निर्देशकलाई रिपोर्टिङ गर्छ। यसले मुख्यतः राष्ट्रपतिलाई र अमेरिकी क्याबिनेटलाई सुचना प्रदान गर्दछ।

फेडेरल व्यूरो अफ इन्भेस्टिगेशनले आन्तरिक सुरक्षा सेवा सम्बन्धी काम गर्छ तर सिआइएलाई कानुन पालना गराउने कुनै दायित्व छैन। सिआइए मुख्यतः सिमापारको सुचना सङ्कलन, गुप्तचरीमा केन्द्रित छ। यसले आफ्नो रणनीतिक विभाग मार्फत विदेशी राजनीतिक प्रभाव पार्दछ। जर्मनीको बीएनडी जस्ता धेरै अमेरिकी मित्र राष्ट्रहरूमा पनि गुप्तचर सेवा स्थापना गर्न सीआईएको भूमिका थियो।

## उद्देश्य 
जब सिआइए सिर्जना भयो, तब यसको उद्देश्य विदेश नीति सम्बन्धी सुचना सङ्कलन र विश्लेषण थियो। अहिले यसको मुख्य उद्देश्य भनेको विदेशी सुचना सङ्कलन गर्नु, विश्लेषण गर्नु, मुल्याङ्कन गर्नु र यसको प्रसार गर्नु हो र गोप्य कारबाही सञ्चालन गर्नु हो।

यसको आर्थिक वर्ष २०१३ को बजेट अनुसार्यसको मुख्य प्राथमिकता :
* प्रतिआतंकवाद, शीर्ष प्राथमिकता
*  अणाविक र जन विनाशका अन्य हतियारहरूको अप्रसार।
* महत्त्वपूर्ण समुन्द्रपार घटनाहरूको अमेरिकी नेतालाई सुचना तथा चेतावनी
* प्रतिगुप्तचरी
* साइबर गुप्तचर.

## सङ्गठन संरचना
, the current Director of the Central Intelligence Agency]]

सि आइ ए को एक कार्यकारी अधिकृत हुन्छ र पाँच मुख्य  निर्देशनालय हुन्छन्:
* डिजिटल इनोभेटिभ निर्देशनालय
* एनालाइसिस निर्देशनालय
* अपरेसन निर्देशनालय
* सपोर्ट निर्देशनालय
* साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी निर्देशनालय

## गतिविधि 
### कोरियाली युद्ध
### १९५३ को इरानको कु
### १९५४ को ग्वाटेमालाको कु
### सिरिया
### इन्डोनेसिया 
राष्ट्रपति सुकार्नो इन्डोनेसियाका लोकप्रिय नेता थिए। शीतयुद्धको समयमा तटस्थ रहने उनको घोषणाले सिआइए उनी प्रति सशंकित भयो । उनले असंलग्न अभियान प्रबर्दन गर्न बाङडुङ सम्मेलन आयोजना गरेपछी, आइजनहावरको ह्वाइट हाउस प्रशासनले इन्डोनेसियालाई पश्चिमी जगतको पक्षमा ल्याउन एन.एस.सी ५५१८ लाई गुप्त कार्यको अनुमति दियो।

### कंगो
### डोमिनिकन गणतन्त्र 
### बे अफ पिग्स
### प्रारम्भिक शीत युद्ध, १९५३-१९६६
### ब्राजिल 
१९६४ को ब्राजिलको 'कु' मा सी.आइ.ए. र अमेरिकी सरकार संलग्न थिए । यो 'कु' मार्च ३१ र अप्रिल १ को बीचमा भएको थियो, यसको नतिजा स्वरूप ब्राजिली सेनाले ब्राजिली राष्ट्रपति जाओ गुलार्ट लाई अपदस्त गर्यो. अमेरिकाले गुलार्टलाई बामपन्थी खतराको रुपमा हेर्ने गर्थ्यो . ब्राजिलको लागि अमेरिकी राजदुतले लेखेको एक गोप्य पत्रले ब्राजिलमा भएको उक्त गुप्त कार्यमा सी.आइ.एको संलग्नता पुष्टि गरेको छ । गुलार्ट बिरुद्ध माहोल बनाउन सी.आइ.ए. ले ब्राजिलमा "प्रजातन्त्र पक्षीय सडक र्याली" लाई प्रोत्साहन गर्यो।

### इन्डोचाइना, तिब्बत र भियतनाम युद्ध (१९५४-१९७५)
### निक्सन
### कंग्रेसको छानबिन 
### चाड
### अफ्गानिस्तान
### इरान
### लेबनान
### पाकिस्तान 
### भारत-पाकिस्तान भुराजनैतिक तनाव 
### पोल्यान्ड १९८०-१९८९
### अपरेसन डेजर्ट स्ट्रोम 
### सोभियत संघको पतन
### राष्ट्रपती क्लिन्टन
### ओसामा बिन लादेन र आतंकवाद विरुद्धको युद्ध
### गुप्तचर विश्लेषण को असफलता 
### सि.आइ.ए अधिकारको दुरुपयोग, १९७०-१९९० को दशक
### इराक युद्ध
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अमेरिका
श्रेणी:अमेरिकी सुरक्षा एजेन्सीहरू
श्रेणी:गुप्तचर संस्थाहरू
चम्पादेवी गाउँपालिका

'''''' ओखलढुङ्गा जिल्लाका ७ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका पलापू, कालिका, फेदीगुठ, फूलबारी, रानीवन र विलन्दू गाउँ विकास समितिलाई समेटी १० वटा वडामा विभाजित छ। यस गाउँपालिकाको क्षेत्रफल १२६.९१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ ।

पूर्वमा सुनकोशी गाउँपालिका, पश्चिममा, लिखु गाउँपालिका र रामेछाप जिल्ला, उत्तरमा लिखु, खिजीदेम्वा र मोलुङ गाउँपालिकालाई छुदै दक्षिण तर्फ सिन्धुली जिल्लासम्म फैलिएको छ । श्री चम्पादेवीको तीनतले, ककनी, सेरलुङ थिनल, फेन्दीछोक, टाँसी छोलिङ सोनामगुम्बा, सिद्धपोखरी,कवासे थुम्का, थामडाँडा, थामचुरी, थलारी डाँडा, डल्ली डाँडा, चमेरे गुफा, वनझाक्रीँ गुफा, इसाई गुफा, कार्जु दमार, मालिङ्गेडाडाँ, भिमलदुलो आदि यस क्षेत्रको पर्यटकीय सम्भावना रहेको क्षेत्र हो । यस गाउँपालिकाभएर बग्ने सबैभन्दा ठूला नदीहरूमा सुनकोशी, लिखु र शेरा खोला पर्दछन भने साना मध्येका पत्ताले खोला, फेदीखोला, सिम्ले खोला, कालो खोला, घ्याङले खोला, पात्ले खोला लगायतका खोला गाउँपालिकाका प्राकृतिक जल सम्पदा हुन्।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १६,३११ रहेको छ भने यहाँ ४,०३४ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, ओखलढुङ्गा 

श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू
लक्ष्मण रेखा

रामायणको एक प्रसिद्ध प्रसंग अनुसार वनवासको समयमा सीताको आग्रह अनुसार राम मायावी स्वर्ण मृगको खोजीमा गए। केही समय पछि सहायताको लागि रामको पुकारको आवाज सुनियो। तब सीताले लक्ष्मणलाई रामको मद्दतको लागि जानलाई भने। लक्ष्मणले  निकै सम्झाए तर सीताले मानिनन्। तब विवश भएर लक्ष्मणले कुटीको चारै तिर आफ्नो वाणले एक रेखा खिछे र सीतलाई "कुनै पनि स्थितिमा रेखा भन्दा बाहिर नआउनको" लागि भने। 

त्यसपछि रावण आए र कुटिमा प्रवेश गर्ने प्रयाद गर्दा रेखा पार गर्न सकेनन्। रावणले जोगीको रुप धारण गरे र भिक्षा मागे। सिताले भिक्षा दिनको लागि जसै लक्ष्मण रेखा पार गरिन् तब रावणले सीताको अपहरण गरी पुष्पक विमानबाट लंका पुर्याए। लक्ष्मण रेखा भित्र रावणले सीतालाई केही गर्न सक्दैनथे।
त्यसैले आज लक्ष्मणरेखा नामक यस भनाइलाई जनाउँछ कि कुनै पनि मामिलामा निश्चित हद पार गर्नु हुदैन। नत्र ठूलो हानी भोग्नु पर्छ। 

वाल्मीकि रामायण र तुलसीदासद्वारा रचित रामचरितमानसमा यसको केहि उल्लेख छैन।
## यी पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:रामायण
गृहयुद्ध

**गृहयुद्ध** भनेको एक देश भित्र कै संगठित समूहहरू बीचको युद्ध हो। कहिलेकाँही गृहयुद्धलाई दुई देशको युद्ध पनि भनिन्छ, जुन कुनै समयमा एउटै देशको भुभाग रहेका थिए । गृहयुद्धमा लड्ने गिरोहको उद्देश्य फरक फरक हुन्छ। कोही सम्पूर्ण देशलाई नियन्त्रण गर्न चाहन्छन् र आफ्नै शासन व्यवस्था प्रणाली लागू गर्न चाहन्छन्, कोही देशको सरकारी नीति बदल्न चाहन्छन् भने कोही देशलाई विभाजित गरेर आफ्नो क्षेत्रलाई स्वतन्त्र बनाउन चाहन्छन्। गृहयुद्ध घातक हुन्छन् - लाखौं मानिसहरु मर्दछन्, लाखौं घरबारविहीन र विस्थापित हुन बाध्य हुन्छन्, देशमा दशकौं सम्म भयङ्कर गरिबी र भोकमरी फैलिन सक्छ र देशको उद्योग लामो समयको लागि चौपट हुन सक्छ। बर्मा, अंगोला र अफगानिस्तान त्यस्ता देशहरू हुन् जसको विगत कुनै समयमा एकदमै उज्ज्वल मानिन्थ्यो, तर गृहयुद्धको यी विश्वको सबैभन्दा पिछडिएका र कमजोर देशहरूमाथि गनिन थाल्यो । गृहयुद्धको क्रममा प्राय: विदेशी सेनाहरूले देशलाई कमजोर पाएर  त्यसमा हस्तक्षेप गर्दछन्, जस्तो कि लेबनानको गृहयुद्धमा १९७५-१९९० सम्म चलेको थियो।  

## सन्दर्भ 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* अमेरिकी गृहयुद्ध 
* स्पेनिश गृह युद्ध 
* गृहयुद्धहरूको सूची 
* नेपालको गृहयुद्ध
* छद्मयुद्ध
* चिनियाँ गृहयुद्ध

## सन्दर्भ 
श्रेणी:युद्ध
श्रेणी:गृहयुद्ध
कुर्द जाति

**कुर्द** (     ) एक जातीय समूह हो,जो एक पहाडी क्षेत्रमा मूलत: पश्चिमी एसियाको रूपमा चिनिने Kurdistan मा फैलिएको दक्षिणपूर्वी, टर्की, पश्चिमोत्तर इरान, उत्तरी इराक र उत्तरी सिरिया मा छन् ।   कुर्दहरूको उद्गार केन्द्रीय एनाटोलिया र खोरासन मा पनि छन्। थप रूपमा, पश्चिमी टर्कीका शहरहरूमा, विशेष गरी इस्तांबुल मा महत्त्वपूर्ण कुर्दिश प्रवासी समुदायहरू छन्, जबकि कुर्दिश प्रवासीहरू पश्चिमी यूरोपमा, मुख्यतया जर्मनीमा विकसित भएको छ। संख्यात्मक रूपमा, कुर्दहरू 3 - 4.5 लाख बीचको संख्याको अनुमान छ।   

कुर्दहरू कुर्द भाषाहरू र जाजा – गोरानी भाषाहरू बोल्छन्, जुन भारोपेली भाषा परिवारमा ईरानी भाषाहरूको पश्चिमी ईरानी शाखासँग सम्बन्धित छन्।    अधिकांश कुर्दहरू सुन्नी इस्लामको शफी स्कूलमा सम्बन्धित छ, तर महत्त्वपूर्ण संख्याले शिया इस्लाम र एलेविज्मको अभ्यास गर्दछ, जबकि केही यारसनिज्म, यजीदिवाद, ज़ोरोस्टेरियनवाद र ईसाई धर्मका अनुयायीहरू हुन्।

श्रेणी:जातीय समूह
खिजीदेम्वा गाउँपालिका

'''''' ओखलढुङ्गा जिल्लाका ७ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका रगनी, खिजी चण्डेश्वरी, खिजिकाती, खिजिफलाटे, पोकली-९, रावादोलू, पात्ले (३-६) र भुसिङ्गा गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।  गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा मोलुङ गाउँपालिका र सोलुखुम्बु जिल्ला, पश्चिममा रामेछाप जिल्ला, उत्तरमा सोलुखुम्बु जिल्ला र दक्षिणमा लिखु र मोलुङ गाउँपालिका रहेको छ। यस गाउँपालिकाको क्षेत्रफल १७९.७७ वर्ग किलोमिटर रहेको छ ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १५,५५९ रहेको छ भने यहाँ ३,४३८ घरधुरी रहेका छन्। यस क्षेत्रमा अन्य ३५ भन्दा वढी जातजातिको वसोवास गर्दछन्। यस क्षेत्रमा बोलिने मुख्य भाषाहरूमा नेपाली, शेर्पा र सुनुवार पर्दछन्। अन्य २५ भन्दा बढी भाषाहरु बोल्ने मानिसहरु यस क्षेत्रमा रहेको छन् । हिन्दु र बौद्ध यहाँको मुख्यधर्म हो । इस्लाम, किराँत, जैन, इसाई, बोन र प्रकृति धर्म मान्ने जनसङ्ख्या पनि उल्लेख्य मात्रामा रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, ओखलढुङ्गा 

श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू