हुमायूँ

**हुमायूँ** एक मुगल शासक थिए। पहिलो मुगल सम्राट बाबर का पुत्र नसीरुद्दीन हुमायूँ ( ६ मार्च १५०८ - २७ जनवरी १५५६) थियो। यद्यपि उनीसँग धेरै बर्ष सम्म साम्राज्य थिएन, तर मुगल साम्राज्य को आधार मा हुमायूं को योगदान छ।

**बाबरको मृत्यु पछि** २९ **डिसेम्बर** १५३० मा हुमायूँले भारतको सिंहासन लिए र उनका सौतेनी भाई कामरान मिर्जाले काबुल र लाहोरको शासन लिए। आफ्नो मृत्यु हुनुभन्दा पहिले नै, बाबरले राज्यलाई यसरी विभाजित गरे कि पछि दुई भाइहरु बीच कुनै लडाई हुनेछैन। कामरान पछि हुमायूँको कडा प्रतिद्वन्द्वी बने। हुमायूँको शासन **१५३०** - **१५४०** र त्यसपछि **१५५५** - **१५५6 सम्म** अफगानिस्तान, पाकिस्तान र उत्तर भारतको भागहरुमा चलेको थियो।

भारत मा, उनी बेलग्राम को युद्ध मा शेर शाह सूरी शेर शाह द्वारा पराजित भएको थियो र उनी बाट निर्वासित हुनु पर्‍यो। उनले केही समय काबुल, सिन्ध, अमरकोटमा निर्वासनमा बिताए र अन्ततः ईरानका शासक तेहमास्यासँग शरण लिए। ईरानका शासकको सहयोगमा उनले काबुल कान्दाहारमा मध्य एशियाका क्षेत्रहरु कब्जा गरे। **१५५५ ईस्वीमा** शेर शाहका अधिकारीहरुलाई पराजित गरेपछि उनले फेरि दिल्ली र आगरा कब्जा गरे। **१५५6 मा उनको मृत्यु मृत्यु भयो यसको साथै**, मुगल दरबार को संस्कृति पनि मध्य एशियाई बाट ईरानी हुँदै गयो।

हुमायूँका छोराको नाम जलालुद्दीन मुहम्मद अकबर थियो । हिमायुको मृत्युको समयमा उनका एक मात्र छोरा अकबर पंजाबको कलानौरमा थिए। उनलाई त्यही शासक घोषित गरियो ।

## हुमायुन्नामा 
हुमायूँ को जीवनी को नाम हुमायुनामा  हो जुन उनको बहिनी बहिनी गुलबदन बेग़मले लेखेको हो । यस मा, हुमायूँ एक धेरै विनम्र स्वभाव को रूप मा वर्णित गरीएको छ र यस जीवनीको तरीका बाट  उनले हुमायूँलाई क्रोधित र उक्साउने कोसिस को लागी र हुमायूं लाई उक्साउने कोसिस पनि गरेकी छिन।

हुमायूँ की मृत्यु एक अचानक घटना की वजह से हुई थी वह सीढ़ियों से गिर पड़े थे.

## मुगल सम्राटहरुको कालक्रम 

ImageSize = width:1000 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:50 top:10
AlignBars = early

Colors =
 id:canvas  value:white
 id:MUG value:orange legend: मुग़ल_साम्राज्य
 id:SUR value:purple legend: सूरी_साम्राज्य
 id:ACTIVE value:rgb(1,0,0.07) 

DateFormat = yyyy
Period  = from:1526 till:1857
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend  = columns:2 left:280 top:20 columnwidth:150

PlotData=
 bar:PRMs width:50 mark:(line,white) align:left fontsize:s

 from:1526 till:1530 shift:(-5,35) color:MUG text:"बाबर 1526–1530"
 from:1530 till:1540 shift:(-10,-40) textcolor:ACTIVE color:MUG text:"हुमायूँ 1530–1540"
 from:1540 till:1545 shift:(-5,50) color:SUR text:"शेर शाह सूरी 1540–1545"
 from:1545 till:1554 shift:(-10,-55) color:SUR text:"इस्लाम शाह सूरी 1545–1554"
 from:1555 till:1556 shift:(0,35) textcolor:ACTIVE color:MUG text:"हुमायूँ 1555–1556"
 from:1556 till:1605 shift:(-35,-40) color:MUG text:"अकबर 1556–1605"
 from:1605 till:1627 shift:(-30,35) color:MUG text:"जहांगीर 1605–1627"
 from:1627 till:1658 shift:(-45,-40) color:MUG text:"शाहजहाँ 1627–1658"
 from:1658 till:1707 shift:(-40,35) color:MUG text:"औरंगज़ेब 1658–1707"
 from:1707 till:1712 shift:(-5,-40) color:MUG text:"बहादुर शाह प्रथम 1707–1712" 
 from:1712 till:1713 shift:(0,35) color:MUG text:"जहांदार शाह 1712–1713" 
 from:1713 till:1719 shift:(-10,-55) color:MUG text:"फर्रुख्शियार 1713 –1719" 
 from:1719 till:1719 shift:(0,50) color:MUG text:"रफी उल-दर्जत 1719" 
 from:1719 till:1719 shift:(0,65) color:MUG text:"रफी उद-दौलत 1719" 
 from:1719 till:1748 shift:(-40,-70) color:MUG text:"रोशन अख्तर बहादुर 1719–1748" 
 from:1748 till:1754 shift:(-2,35) color:MUG text:"अहमद शाह बहादुर 1748–1754" 
 from:1754 till:1759 shift:(-5,-40) color:MUG text:"अज़ीज़ुद्दीन 1754–1759" 
 from:1759 till:1760 shift:(-5,50) color:MUG text:"मुही-उल-मिल्लत 1759–1760" 
 from:1759 till:1806 shift:(-45,-55) color:MUG text:"अली गौहर 1759–1806" 
 from:1806 till:1837 shift:(-45,35) color:MUG text:"अकबर शाह II 1806–1837" 
 from:1837 till:1857 shift:(-30,-40) color:MUG text:"बहादुर शाह II 1837–1857" 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* हुमायूँको चिहान

## सन्दर्भ