open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद

**नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद** वि.सं. २०७९ मङ्सिर ४ मा सम्पन्न आम निर्वाचनबाट निर्वाचित भएको थियो। निर्वाचनबाट प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत १६५ र समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत ११० गरी कुल २७५ सांसद प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भएका छन्। संसदको पहिलो बैठक वि.सं. २०७९ पुष २५ गते बसेको थियो।

## अधिकारीहरू 
### प्रतिनिधि सभा 
#### पदाधिकारी 
* सभामुख: सम्माननीय देवराज घिमिरे, 
* उपसभामुख: माननीय इन्दिरा राना मगर, 
* प्रधानमन्त्री: सम्माननीय पुष्पकमल दाहाल, 
* प्रतिपक्षी दलका नेता: माननीय शेरबहादुर देउवा, 

#### संसदीय दल 
* नेपाली काङ्ग्रेस संसदीय दलको नेता: माननीय शेरबहादुर देउवा
* नेकपा (एमाले) संसदीय दलको नेता: माननीय केपी शर्मा ओली
* नेकपा (माओवादी केन्द्र) संसदीय दलको नेता: माननीय पुष्पकमल दाहाल
* राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी संसदीय दलको नेता:
** माननीय रवि लामिछाने (वि. सं. २०७९ माघ १३ सम्म)
** माननीय डोलप्रसाद अर्याल (वि.सं. २०७९ माघ १४ देखि)
* राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी संसदीय दलको नेता: माननीय राजेन्द्र प्रसाद लिङ्देन
* जनता समाजवादी पार्टी संसदीय दलको नेता: माननीय **रामसहाय प्रसाद यादव**
* जनमत पार्टी संसदीय दलको नेता: माननीय चन्द्रकान्त राउत
** जनमत पार्टी संसदीय दलका उपनेता: माननीय अब्दुल खाँ
** नेकपा (एकीकृत समाजवादी) संसदीय दलका उपनेता: माननीय राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे
* नागरिक उन्मुक्ति पार्टी संसदीय दलको नेता: माननीय रञ्जिता श्रेष्ठ
* लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी संसदीय दलको नेता: माननीय महन्थ ठाकुर

#### सचेतक 
* नेपाली काङ्ग्रेसका प्रमुख सचेतक: माननीय रमेश लेखक
* नेकपा (माओवादी केन्द्र)का प्रमुख सचेतक: माननीय हितराज पाण्डे
* उपाध्यक्ष: माननीय उर्मिला अर्याल,  (वि.सं. २०७९ माघ २३ देखि)

#### संसदीय दल 
* नेकपा (एमाले) संसदीय दलको नेता: माननीय देवेन्द्र दाहाल
* नेकपा (माओवादी केन्द्र) संसदीय दलको नेता: माननीय नारायणकाजी श्रेष्ठ
* नेपाली काङ्ग्रेस संसदीय दलको नेता: माननीय रमेशजंग रायमाझी
* नेकपा (एकीकृत समाजवादी) संसदीय दलको नेता: माननीय वेदुराम भुषाल

#### सचेतक 
* नेकपा (माओवादी केन्द्र)का प्रमुख सचेतक: माननीय गोपीबहादुर सार्की अछामी
** नेकपा (माओवादी केन्द्र)का सचेतक: माननीय गङ्गाकुमारी बेल्वासे

## प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू 
### निलम्बन 
### दलबदल 
### रिक्तता 
## राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू 
## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालको सङ्घीय संसद
श्रेणी:नेपाल सरकार

श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)

'''''' एक नेपाली राजनीतिक दल थियो। यो दक्षिणपन्थी राजतन्त्र पक्षधर दल थियो, जुन तत्कालीन पञ्चायती व्यवस्थाको राजनीतिक अभिजात वर्गबाट बनेको थियो।

वि.सं २०५३ मा लोकेन्द्रबहादुर चन्द नेतृत्वको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको एउटा समूह नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)सँग गठबन्धन सरकारमा सामेल भएपछि चन्द प्रधानमन्त्री भएका थिए। सूर्यबहादुर थापा नेतृत्वको समूहले नेपाली काङ्ग्रेससँग गठबन्धन गरेर एमाले–राप्रपाको सरकारलाई ढालेको थियो। आम निर्वाचन २०५६मा दुवै पक्षले नराम्रो प्रदर्शन गरेपछि पार्टी पुनः एकता भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालका विघटित राजनीतिक दलहरू
बसन्त बस्नेत

**बसन्त बस्नेत** एक नेपाली पत्रकार र लेखक हुन्। उनी अनलाइनखबर, अनलाइन समाचार पोर्टलका सम्पादक हुन्। उनले शिलापत्रबाट राजीनामा दिएर सन् २०२२ जुलाई १७ देखि अनलाइनखबरमा काम गर्न थालेका हुन्। यसअघि उनले कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकमा राजनीतिक संवाददाताका रूपमा काम गरेका थिए। उनी नेपाल पत्रिकाका सम्पादक पनि थिए जुन कान्तिपुर पब्लिकेसन्सबाट प्रकाशित हुने गर्दथ्यो।

## पत्रकारिता 
उनी नेपाल पत्रिका र अनलाइन न्यूज पोर्टल शिलापत्रका पूर्व सम्पादक थिए। उनी सन् २०२० अगस्त ३१ देखि जुलाईसम्म शिलापत्रका मुख्य सम्पादक थिए। उनले कान्तिपुर, अन्नपूर्ण टुडे, अन्नपूर्ण पोस्ट र नागरिक जस्ता राष्ट्रिय दैनिकमा काम गरिसकेका छन्।

उनी सटिक समसायिक व्यंग्य र विश्लेषणका कारण पनि चर्चित छन् ।  

## पुस्तकहरू 
उनका तिनवटा पुस्तक प्रकाशित छन्। उनको पहिलो पुस्तक '७२ को विस्मय' सन् २०१८ सेप्टेम्बरमा प्रकाशित भएको थियो। यो पुस्तक २०१५ को नेपालको भूकम्प र वि.सं. २०७२ सालमा नेपालको संविधान जारी भएपछिका घटनाहरूको बारेमा राजनीतिक गैर-कथा हो।

उनको दोस्रो पुस्तक, 'महाभारा' माओवादी जनयुद्धको समयमा पूर्वी नेपालमा सेट गरिएको उपन्यास हो। यो पुस्तक सन् २०२२ जनवरी ८ मा प्रकाशन भएको थियो। 

उनको तेस्रो पुस्तक, 'सिमसारा' हो ।  यो पुस्तक सन् २०८१ असोज १६ गते मा प्रकाशन भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली पत्रकारहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:खस जाति
प्रसाद दाना

thumb|प्रसाद दाना तिलको लड्डुहरूको बीचमा
**प्रसाद दाना**, जसलाई **अलैंची** **दाना**, **गोल दाना**, **नकुल दाना** वा **तारासारी** पनि भनिन्छ, एउटा गोलो आकारको चिनी हालेर बनाइएको मिठाई हो। यो विशेष गरी हिन्दू धर्मका धार्मिक स्थलहरूमा देवी–देवताहरूलाई चढाउन प्रयोग गरिन्छ। यो प्रसादको रूपमा नेपाल तथा भारतका धार्मिक स्थलहरूमा चढाइने गरिन्छ। यसलाई साधारण बोलीचालीको भाषामा प्रसाद पनि भनिन्छ। यसलाई अङ्ग्रेजीमा 'मिमोसा सुगर बल्स' भनिन्छ। 

## बनोट 
यो चिनीलाई पगालेर अनि फेरि जमाएर बनाइन्छ। यो गोल आकारको हुन्छ। यो एकदमै गुलियो हुन्छ। यो प्राय: सेतो रङको हुन्छ तर खाने रङ प्रयोग गरेर अन्य रङको प्रसाद दाना पनि बजारमा पाइन्छ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली खाना
डोरी

300px|thumb|डोरी

**डोरी** जुन ठूला र बलियो रूपमा सँगै घुमाइन्छ वा ब्रेड गरिएको हुन्छ। डोरीहरूमा तन्य शक्ति हुन्छ र त्यसैले यसलाई तान्न र उठाउन प्रयोग गर्न सकिन्छ। डोरी समान रूपमा निर्मित डोरी, तार र सुतली भन्दा बाक्लो र बलियो हुन्छ।

प्रागैतिहासिक कालदेखि डोरी प्रयोग हुँदै आएको छ। निर्माण, समुद्री यात्रा, अन्वेषण, खेलकुद, रङमञ्च, र सञ्चार जस्ता विविध क्षेत्रहरूमा यसको सर्वोपरि महत्त्व छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* झुन्डिएर आत्महत्या
* फाँसी
* आत्महत्या

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:डोरीहरू
झुन्डिएर आत्महत्या

thumb|झुन्डिएर आत्महत्या गर्ने एक व्यक्ति
**झुन्डिएर आत्महत्या** (झुण्डिएर) भन्नाले डोरीले घाँटीमा फाँसी लगाएर उचाइबाट हाम फालेर आफूलाई जानाजानी मार्नु हो। यो सबैभन्दा धेरै प्रयोग गरिने आत्महत्या विधिहरू मध्ये एक हो र उच्च मृत्यु दर छ।

झुन्ड्याउनलाई प्रायः सरल आत्महत्या विधि मानिन्छ जसमा जटिल प्रविधिहरू आवश्यक पर्दैन; झुण्डिएर आत्महत्या गर्ने प्रयास गर्ने र बाँचेका व्यक्तिहरूको अध्ययनले यो धारणा सहि नहुन सक्छ भन्ने सुझाव दिन्छ।

त्यहाँ पुरातनतामा झुण्डिएको टिप्पणीहरू छन्, र यसको विभिन्न सांस्कृतिक व्याख्याहरू छन्। इतिहासमा धेरै प्रसिद्ध व्यक्तिहरूले झुण्डिएर आत्महत्या गरेका छन्।

## झुन्डिएर मरेका मानिसहरू 
* यमबुद्ध
* श्रीषा कार्की
* भरतराज उप्रेती
* सुशान्त सिंह राजपूत
* आलोक नेम्वाङ

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* फाँसी
* आत्महत्या

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:झुन्डिएर आत्महत्या
आम निर्वाचन २०५१ का निर्वाचित सांसदहरू

यो आम निर्वाचन २०५१ र त्यसपछिको उपनिर्वाचनमा प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित सांसदहरूको सूची हो।

यस सूची निर्वाचन क्षेत्रहरूद्वारा व्यवस्थित गरिएको छ। रामचन्द्र पौडेलले सभामुखको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। संसद् विघटन हुनुअघि पाँच जना प्रधानमन्त्री थिए। मनमोहन अधिकारी, शेरबहादुर देउवा, लोकेन्द्रबहादुर चन्द, सूर्यबहादुर थापा र गिरिजाप्रसाद कोइराला संसद्को कार्यकालमा विभिन्न कालखण्डमा नेपालको प्रधानमन्त्री भएका थिए।

## संरचना 

File:Nepal PratinidhiSabha 1994.svg|कार्यकालको सुरुवातमा

## नेतृत्व 
* प्रतिनिधि सभाको सभामुख :
** सम्माननीय रामचन्द्र पौडेल (नेपाली काङ्ग्रेस)
* प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख :
** माननीय रामविलास यादव (राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी) (वि.सं २०५२ अगाडि)
** माननीय लिला श्रेष्ठ सुब्बा (नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)) (वि.सं २०५२ देखि)
* नेपालको प्रधानमन्त्री:
** सम्माननीय मनमोहन अधिकारी (नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)) (२०५२ भदौ २७)
** सम्माननीय शेरबहादुर देउवा (नेपाली काङ्ग्रेस) (२०५२ भदौ २७ – २०५३ फागुन २९)
** सम्माननीय लोकेन्द्रबहादुर चन्द (राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी) (२०५३ फागुन २९ – २०५४ असोज २१)
** सम्माननीय सूर्यबहादुर थापा (राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी) (२०५४ असोज २१ – २०५५ वैशाख २)
** सम्माननीय गिरिजाप्रसाद कोइराला (नेपाली काङ्ग्रेस) (२०५५ वैशाख २ – २०५६ जेठ १७)
* प्रतिपक्ष दलको नेता:
** माननीय शेरबहादुर देउवा (नेपाली काङ्ग्रेस)
** माननीय गिरिजाप्रसाद कोइराला (नेपाली काङ्ग्रेस)
** माननीय मनमोहन अधिकारी (नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)
** माननीय गिरिजाप्रसाद कोइराला (नेपाली काङ्ग्रेस)
** माननीय वामदेव गौतम (नेकपा (माले))

### संसदीय दलको नेताहरू 
* संसदीय दलको नेता नेपाली काङ्ग्रेस: 
** माननीय शेरबहादुर देउवा
** माननीय गिरिजाप्रसाद कोइराला
* संसदीय दलको नेता नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी): माननीय मनमोहन अधिकारी
* संसदीय दलको नेता  नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले): माननीय वामदेव गौतम
* संसदीय दलको नेता  राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी: माननीय सूर्यबहादुर थापा
* संसदीय दलको नेता  राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द): माननीय लोकेन्द्रबहादुर चन्द

### सचेतकहरू 
#### नेपाली काङ्ग्रेसको प्रमुख सचेतक
* माननीय चिरञ्जीवी वाग्ले
* माननीय आनन्दप्रसाद ढुङ्गाना
* माननीय शिवराज जोशी

#### नेपाली काङ्ग्रेसको सचेतक 
* माननीय पद्मनारायण चौधरी 
* माननीय गङ्गाधर लम्साल
* माननीय देवेन्द्रराज कँडेल 

#### नेकपा (एमाले)को प्रमुख सचेतक 
* माननीय देवीप्रसाद ओझा
* माननीय राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे

#### नेकपा (एमाले)को सचेतक 
* माननीय राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे
* माननीय खगराज अधिकारी

#### नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)को प्रमुख सचेतक 
* माननीय टङ्क राई

#### नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)को सचेतक 
* माननीय गङ्गाप्रसाद चौधरी

## निर्वाचित सांसदहरूको सूची 
## उप-निर्वाचन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*निर्वाचन आयोग

श्रेणी:नेपालको संसद
श्रेणी:नेपाल सरकार सम्बन्धित सूचीहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०५१–२०५६
सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)

**सिराहा ३** नेपालको सिराहा जिल्लाको चार मध्येको एक निर्वाचन क्षेत्र हो। वि.सं. २०७४ भदौ १५ मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।''''''

## सम्मिलित क्षेत्रहरू 
सिरहा ३ निर्वाचन क्षेत्रमामा सिरहा नगरपालिका, नरहा गाउँपालिकाको वडा नं. १ र २, विष्णुपुर गाउँपालिकाको वडा नं. १ र ५, अर्नमा गाउँपालिकाको वडा नं. १–३ र गोलबजार नगरपालिकाको वडा नं. १–१२ समेटिएको छ ।

## प्रदेश सभा खण्डहरू 
मधेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:

* सिरहा ३ (क)
* सिरहा ३ (ख)

## संसद सदस्यहरू 
### संसद/संविधान सभा 
### प्रदेश सभा 
#### ३(क) 
#### ३(ख) 
## निर्वाचन परिणाम 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ 
#### मधेश प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४ 
##### २ (क) 
##### २ (ख) 
#### संविधान सभा निर्वाचन २०७० 
#### संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ 
#### आम निर्वाचन २०५६ 
#### आम निर्वाचन २०५१ 
#### आम निर्वाचन २०४८ 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* सिराहाको निर्वाचन क्षेत्र नक्सा

श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्ला
नरदेव पाण्डे

**नरदेव पाण्डे** (१८७२ – १९४४) एक नेपाली कवि, लेखक र प्रकाशक थिए। उनले नेपालको प्रारम्भिक अखबार *गोरखापत्रको* पहिलो तालुकदारको रूपमा काम गरेका थिए।   उनले काठमाडौंको थाहितिमा रहेको पहिलो निजी छापाखाना – पशुपत प्रेस चलाए ।  उनी मोतीराम भट्टसँगै मोती मण्डली भनेर चिनिने साहित्यिक टोलीको सदस्य थिए। उहाँलाई नेपाली साहित्यको माध्यमिक कालका एक प्रतिष्ठित व्यक्तित्व मानिन्छ।

## जीवनी 
उहाँको जन्म वि सं १९२९ मा भोसिको टोल, काठमाडौंमा बुबा उमादेव पाण्डे र आमा शिवप्रिया देवीको घरमा भएको थियो। उनले बनारसबाट संस्कृतमा माध्यम उपाधि हासिल गरे।

उनको छापाखाना, पशुपत प्रेसले सुरुका दिनहरूमा *गोरखापत्र* प्रकाशित गर्यो। उनी *गोरखापत्रको* तालुकदार (प्रबन्धक) नियुक्त भएका थिए । उनले सेप्टेम्बर 1903 (1960 भाद्र) सम्म अखबारको व्यवस्थापन गरे।  उनले पहिलो नेपाली साहित्यिक पत्रिका *सुधासागरको* सम्पादन पनि गरेका थिए ।

उनी मोती मण्डली नामक साहित्यिक समूहका सदस्य थिए। यो समूह कवि पाण्डेका भतिजा मोतीराम भट्टले बनाएका हुन् । 

उनले मोतीराम भट्टको जीवनी *कवि मोतीराम* भट्टको सचित्र चरित्र बर्णन पनि लेखे। जुद्धशमशेर जबराको प्रधानमन्त्रीमा सार्वजनिक निर्देशनका वर्तमान निर्देशक मेजर जनरल मृगेन्द्र शमशेर जबराको सहयोगमा जीवनी प्रकाशित भएको थियो। 

## उल्लेखनीय कार्यहरू 
* *श्रीगणेश सरस्वती स्त्रोत* (१९५० वि.सं.)
* *वीरबल चतुरी* (१९५६)
* *अद्भुत मिलाप* (१९५८ साल)
* *मेरीना चरित्र* (१९५९ वि.सं.)
* *शंखमुल यात्रा* (१९५९ वि.स.)
* *चन्द्र भाटी प्रकाश* (सन् १९६२)
* *कवि मोतीराम भट्टको सचित्र चरित्र वर्णन*

## व्यक्तिगत जीवन र मृत्यु 
उनको चार पटक विवाह भएको थियो। उनको पहिलो र दोस्रो श्रीमतीबाट कुनै सन्तान थिएन। त्यसपछि उनले मुनुदेवीसँग विवाह गरे, जसबाट उनको एक छोरा थियो। छोरा जन्मेको दस महिनापछि मुनुदेवीको मृत्यु भयो । त्यसपछि उनले गन्धर्व राजकुमारी तिवारीसँग विवाह गरे, जसबाट उनका तीन छोरा र चार छोरीहरू थिए। उहाँ प्रख्यात कवि मोतीराम भट्टका मामा हुनुहुन्थ्यो। भट्टभन्दा करिब छ वर्ष कान्छा थिए। उहाँको निधन २४ अप्रिल १९४४ (१२ वैशाख २००१) मा आर्यघाट, पशुपतिनाथ मन्दिर, काठमाडौंमा भएको थियो। 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली कविहरू
श्रेणी:नेपाली लेखकहरू
सरिता तिवारी

**सरिता तिवारी** (जन्म १९८०) एक नेपाली कवि, लेखक र अधिवक्ता हुन्।  उनले अहिलेसम्म तीनवटा पुस्तक लेखेकी छिन् र धेरै राष्ट्रिय पत्रपत्रिका र अनलाइन पोर्टलका लागि नियमित रूपमा लेख र स्तम्भहरू लेख्छिन्। उनको कविता संग्रह *प्रश्नहरूको कारखाना* सन् २०१५ (वि.सं. २०७२) को मदन पुरस्कारका लागि मनोनित भएको थियो। 

## जीवनी 
उनको जन्म १५ अप्रिल १९७९ मा पोखरामा भएको थियो । उनकी आमा *रतौली* गायिका हुनुहुन्थ्यो र धेरै विवाह समारोहहरूमा गाउनुहुन्थ्यो। आमाको गायनले उनलाई निकै प्रभाव पारेको थियो । उनको परिवार नवलपरासीमा बसोबास भयो जहाँ उनी हुर्किए। विद्यालयको ७ कक्षामा पढ्दादेखि नै कविता लेख्न थालेकी थिइन् । विद्यालयमा विभिन्न कविता प्रतियोगितामा भाग लिने र जित्ने गर्थिन् । त्यसपछि सन् १९९७ मा पृथ्वीनारायण क्याम्पस मा आइ ए अध्ययन गर्न भर्ना भइन् र सोही कलेजबाट स्नातक उपाधि हासिल गरिन् । त्यहाँ उनले धेरै प्रभावशाली लेखक र कविहरूलाई भेटिन्। कलेजमा उनी संरक्षण कविता आन्दोलन भनेर चिनिने साहित्यिक आन्दोलनको एक हिस्सा *थिइन्*। आन्दोलन अन्तर्गत पोखरा र काठमाडौंका कविहरूले गाउँ गाउँमा गएर प्रकृतिमा कविता लेखे। 

उनको पहिलो कविता संग्रह *बुद्ध र लाभाहरू* सन् २००१ (वि.सं. २०५७) मा प्रकाशित भएको थियो।  उनको दोस्रो कविता संग्रह*अस्तित्वोको घोषणापत्र* सन् २०११ (वि.सं. २०६७) मा प्रकाशित भएको थियो। 

उनको तेस्रो पुस्तक *प्रार्थनाहरु को कारखाना*, एक कविता संग्रह २०१६ मा प्रकाशित भएको थियो र सोही वर्षको लागि मदन पुरस्कारको लागि मनोनित भएको थियो।  संग्रहमा ३४ वटा कविता छन्।  यसलाई सन् २०१८ मा प्रमोद *धितालले प्रश्नों का कारखानाको*  हिन्दीमा अनुवाद गरेका थिए। उनी हाल श्रीमान र छोराछोरीसँग चितवनमा बस्छिन्। 

## बिब्लियोग्राफी 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* निलम कार्की निहारिका

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:पोखराका मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९८० मा जन्म
श्रेणी:नेपाली कविहरू
तोया गुरुङ

**तोया** **गुरुङ** एक नेपाली लेखक तथा कवि हुन्।  उनले नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठानको पहिलो महिला कार्यकारी सदस्यको रुपमा काम गरेकी थिइन्।  उनले सन् १९९४ देखि सन् २००४ सम्म नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कविता विभागको अध्यक्षता गरेकी थिइन्। उनले *धुपी* र *तोया गुरुङका लामा कविता* जस्ता धेरै कविता संग्रह र *कुसुम* नामक लघुकथा संग्रह प्रकाशित गरिसकेकी छिन्। उनका कविताहरू हिन्दी र अंग्रेजीमा पनि अनुवाद भएका छन् ।

## जीवनी 
उहाँको जन्म ३० मार्च १९४८ (१८ चैत २००४) मा सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको कोदारी गाउँमा भएको थियो, जुन नेपाल-चीन सिमाना नजिकैको गाउँ हो । उनका पिता शाही नेपाली सेनाका मेजर भएका कारण उनको बाल्यकाल नेपालका विभिन्न जिल्लामा बित्यो। उनले आफ्नो हाईस्कूल शिक्षा कलकत्ता, भारतको अमर हिन्दी स्कूलबाट प्राप्त गरेकी थिइन्। उनले सानैदेखि कविता लेख्न थालिन् । 

उनले कलामा स्नातकोत्तर र कानूनमा डिग्री प्राप्त गरिन्। उनले आफ्नो पढाइको लागि एक बैंकमा क्लर्कको रूपमा काम गरेकी थिइन्। 

उनी पेन नेपालकी संस्थापक सदस्य थिइन्। 

## उल्लेखनीय कार्यहरू 
**कविता संग्रह र लामो कविता**

* *सूर्यदह* (१९८५)
* *धुपी* (१९९५) 
* *देवल घुमेपछि* (१९९९)
* *तोया गुरुङका लामा कविता* (२००३)
* *पुनरावती* (२०१३)

**लघुकथा संग्रह**

* *कुसुम* (२०११)

**संस्मरण**

* *अस्पृश्य* (2017)

## पुरस्कारहरू 
उनले सन् १९८६ मा 'प्रतिभा पुरस्कार', सन् १९८८ मा 'व्यथित साहित्य पुरस्कार' र सन्  १९८९ मा रत्नश्री स्वर्ण पदक जस्ता धेरै पुरस्कारहरू प्राप्त गरेकी छिन्। उनी २०१७ मा गङ्गादेवी चौधरी स्मृति सम्मानबाट सम्मानित भइन्।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:सन् १९४८ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली कविहरू
श्रेणी:सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका मानिसहरू
तपस्या

thumb|तपस्य गरिरहेकी एक केटी
**तपस्या** () भारतीय धर्महरूमा विभिन्न प्रकारका कठोर आध्यात्मिक ध्यान अभ्यास हो। तपस्या अभ्यासमा प्रायः एक्लोपन समावेश हुन्छ, र यो मोक्षको माध्यम हो भन्ने विश्वास गरिएको मठ प्रथाहरूको एक भाग हो।

तपस्याको प्रारम्भिक उल्लेख वैदिक ग्रन्थहरूमा छ। आध्यात्मिक पुनर्जन्मको प्रतीकको रूपमा तपसको अवधारणा वेदमा सुरु हुन्छ। अथर्ववेद श्लोक ११.५.३ ले आफ्नो शिक्षकको हेरचाहमा विद्यार्थीको आध्यात्मिक पुनर्जन्मको प्रक्रियालाई आमाको गर्भमा बच्चाको जैविक जन्मको क्रममा गर्भावस्था प्रक्रियासँग तुलना गर्दछ। 

पतञ्जलिले आफ्नो योगसूत्रमा तपस्यालाई नियमहरू मध्ये एकको रूपमा सूचीबद्ध गरेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:ध्यान
कुण्डलिनी

हरू र नाडीहरू]]

हिन्दु धर्ममा, **कुण्डलिनी** ) दिव्य स्त्री ऊर्जा (वा *शक्ति*) को एक रूप हो, जुन मेरुदण्डको फेदमा रहेको *मूलाधार* मा अवस्थित हुन्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ। यो शैव तन्त्रको एक महत्त्वपूर्ण अवधारणा हो, जहाँ यसलाई दिव्य स्त्री वा देवीको निराकार पक्षसँग जोडिएको बल वा शक्तिको रूपमा मानिन्छ। सूक्ष्म शरीरमा रहेको यो ऊर्जालाई जब तान्त्रिक अभ्यासद्वारा जागृत गरिन्छ, तब यसले आध्यात्मिक मुक्तितर्फ लैजान्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ। कुण्डलिनीलाई देवी पार्वती वा आदि पराशक्ति (शाक्त सम्प्रदायका सर्वोच्च सत्ता) र देवी भैरवी एवम् कुब्जिकासँग पनि जोडेर हेरिन्छ। यो शब्द र यससँग सम्बन्धित अभ्यासहरूलाई ९औँ शताब्दीमा हठयोगमा समावेश गरिएको थियो। त्यसयता यसलाई हिन्दु धर्मका अन्य रूपहरूका साथै आधुनिक अध्यात्म र 'नयाँ युग' विचारधाराहरूमा पनि अपनाइएको छ।

कुण्डलिनी जागरण विभिन्न विधिहरूबाट हुन सक्छ भनिन्छ। योगका धेरै प्रणालीहरूले ध्यान, प्राणायाम, आसनको अभ्यास र मन्त्र उच्चारण मार्फत कुण्डलिनी जागृत गर्नमा ध्यान केन्द्रित गर्छन्।

## व्युत्पत्ति 
कुण्डलिनीको अवधारणा उपनिषद्हरू (ईसापूर्व ९औँ – ७औँ शताब्दी) मा उल्लेख गरिएको छ। संस्कृत विशेषण *कुण्डलिन्*को अर्थ "वृत्ताकार वा गोलाकार" हुन्छ। १२औँ शताब्दीको *राजतरङ्गिणी* इतिवृत्तमा यसलाई "सर्प" (कुण्डली बनाएर बसेको अर्थमा) नामपदको रूपमा उल्लेख गरिएको छ। *कुण्ड* शब्द (कचौरा वा पानीको घैँटो अर्थ लाग्ने नामपद) महाभारत (१.४८२८) मा एक नाग (सर्प देवता)को नामको रूपमा पाइन्छ। ८औँ शताब्दीको *तन्त्रसद्भाव तन्त्र* मा *कुण्डली* शब्द प्रयोग गरिएको छ।

देवी दुर्गा (शक्तिको एक रूप) को नामको रूपमा *कुण्डली* शब्दको प्रयोग ११औँ शताब्दीको सुरुवाती समयको 'शारदातिलक' देखि नै तन्त्रवाद र शाक्त धर्ममा प्राय: देखा पर्दछ। १५औँ शताब्दीमा यसलाई हठयोगमा एक प्राविधिक शब्दको रूपमा अपनाइयो र १६औँ शताब्दीसम्म आइपुग्दा यो योग उपनिषद्हरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग हुन थालेको थियो। एकनाथ ईश्वरनले यस शब्दलाई "कुण्डलीकृत शक्ति" भनी व्याख्या गरेका छन्, जुन सामान्यतया मेरुदण्डको फेदमा रहन्छ र त्यहाँ "सर्प जस्तै कुण्डली बनाएर बसेको" भनी वर्णन गरिएको छ।

## शैव धर्ममा 
हरूमध्ये एक र शाक्त धर्मको महत्त्वपूर्ण स्थल कामाख्या मन्दिरमा रहेका शिव र शक्तिका मूर्तिहरू।]]

कुण्डलिनी शैव तन्त्रको एक केन्द्रीय अवधारणाको विशेष गरी कौल जस्ता शाक्त सम्प्रदायहरूमा रूपमा देखा परेको। यी तान्त्रिक परम्पराहरूमा कुण्डलिनीलाई "शरीरधारी चेतनाको जन्मजात बुद्धि" भनिन्छ। यस शब्दको सम्भावित पहिलो उल्लेख आठौँ शताब्दीको *तन्त्रसद्भाव तन्त्र* मा पाइन्छ, तर अन्य पुराना तन्त्रहरूमा पनि केन्द्रीय नाडीमा शक्तिको परिकल्पना र प्राण वा जीवनशक्तिको ऊर्ध्वगामी गतिको उल्लेख गरिएको छ (जसलाई पछिल्ला कृतिहरूमा अक्सर कुण्डलिनीसँग जोडिएको छ)। डेभिड गोर्डन ह्वाइटका अनुसार, यो स्त्री आध्यात्मिक शक्तिलाई *भोगवती* पनि भनिन्छ, जसको "भोग" र "कुण्डलीकृत" गरी दुईवटा अर्थ लाग्छ। यसले आनन्द र प्रसन्नतासँगको उनको बलियो सम्बन्धलाई सङ्केत गर्दछ, जसमा सांसारिक भौतिक सुख र आध्यात्मिक मुक्तिको परमानन्द दुवै समावेश छन्। यो शिवको रचनात्मक गतिविधिको आनन्द र देवीसँगको अन्तिम मिलन हो।

## वैष्णव धर्ममा 
धेरैजसो शैव र शाक्त परम्पराहरूसँग जोडिएको भए तापनि, कुण्डलिनी शक्तिको अवधारणा वैष्णव धर्मका लागि पनि नौलो होइन। एक लोकप्रिय वैष्णव ग्रन्थ *नारद पञ्चरात्र* मा चक्र र कुण्डलिनी शक्तिको विस्तृत विवरण दिइएको छ, यद्यपि यो शैव र शाक्त धर्मको तुलनामा केही भिन्न छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नागहरू
समाधान

**समाधान** () एक संस्कृत संज्ञा हो जुन शब्द, समाधाबाट आएको हो, र यसको विभिन्न अर्थ हुन्छ - एकसाथ राख्नु, एकताबद्ध हुनु, आत्माको वास्तविक प्रकृतिको अमूर्त चिन्तनमा मनलाई स्थिर गर्नु, एकताको चिन्तन गर्नु, र शंकाको उन्मुक्ति।

## अर्थ 
महाभारतमा, समाधानलाई ध्यानको अवशोषण वा मनको त्यो अवस्थाको रूपमा व्याख्या गरिएको छ जसमा संसारप्रति कुनै पनि स्नेह छैन। शङ्कराचार्यले व्याख्या गर्नुहुन्छ कि, "विचार (जिज्ञासामा) मात्र नभई सदा-शुद्ध ब्रह्ममा बुद्धिको निरन्तर एकाग्रतालाई समधान वा आत्म-निश्चय भनिन्छ।"

## ६ गुण 
साधना, जसले मानसिक एकाग्रताको विकास गर्छ, छवटा सद्गुणहरू मध्ये एक हो जुन सत्यको खोजी गर्ने व्यक्तिले सबै स्वार्थी-अन्त्यहरूबाट अलग हुने मनोवृत्ति विकास गर्नको लागि विकास गर्न अपेक्षा गरिन्छ र अन्य पाँच गुणहरूको संयोजनद्वारा प्राप्त हुन्छ।

* समत्व: भावना, पीडा, वा अन्य घटनाहरूको अनुभवबाट अव्यवस्थित।
* दम: एक असल व्यक्तिको तीन विशेषताहरू आत्म-संयम (दमह), दया र सबै भावुक जीवन, र दान हो।
* उपरती: "वैराग्य" प्राप्त गर्ने क्षमता, र "धार्मिक समारोहहरूको विच्छेद"।
* तितिक्षा: सबै दु:खको सामना गर्ने सहायता बिना, र चिन्ता वा विलाप बिना सहनलाई तितिक्षा भनिन्छ।
* श्रद्धा: यो आस्था, विश्वास, र धर्म प्रति वफादारी संग सम्बन्धित छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:वेदान्त
श्रेणी:संस्कृत शब्द र वाक्यांशहरू
श्रमण

[thumb|300x300px|[कश्मीरी हिन्दु पुजारीहरू धार्मिक ग्रन्थहरू लेख्दै]]
**श्रमण**को () अर्थ "कहिले उच्च वा धार्मिक उद्देश्यका लागि परिश्रम गर्ने, परिश्रम गर्ने वा आफूलाई परिश्रम गर्ने" वा "साधक, तपस्या गर्ने व्यक्ति, तपस्वी" भन्ने बुझिन्छ।

श्रामणिक परम्पराहरूमा आत्माको अवधारणालाई स्वीकार गर्ने वा अस्वीकार गर्नेदेखि लिएर, नियतिवाददेखि स्वतन्त्र इच्छासम्म, चरम तपस्याको आदर्शकरणदेखि पारिवारिक जीवन, त्याग, कठोर अहिंसा र मासु खानको स्वीकृतिसम्मका विभिन्न प्रकारका विश्वासहरू छन्।

श्रमण शब्दको प्रारम्भिक लेखिएको मध्ये एक, पुरुषार्थीको अर्थमा, बृहदारण्यक उपनिषदमा छ। आधुनिक हिन्दु धर्मलाई वैदिक र श्रमण परम्पराहरूको संयोजनको रूपमा मान्न सकिन्छ किनभने यो दुवै परम्पराहरूबाट पर्याप्त रूपमा प्रभावित छ। हिन्दु धर्मका अस्तिक विद्यालयहरू मध्ये, वेदान्त, सांख्य र योग दर्शनहरू श्रमण दर्शनबाट प्रभावित थिए।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* भिक्षु
* महाजनपद
* साधु

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:योग
पार्वता डिसी चौधरी

**पार्वता डिसी चौधरी** नेपालकी पूर्व पहिलो सङ्घीय सांसद तथा दोस्रो संविधान सभा सदस्य हुन्। उनी नेपाली कांग्रेसबाट संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)बाट विजयी भएकी थिइन्।यसै प्रकार नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको लागि उनी नेपाली कांग्रेसको सामानुपातिक सूचीबाट सांसद बनेकी थिइन्।

## निर्वाचन इतिहास 
उनी वि.सं. २०७० को संविधान सभा निर्वाचनमा दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)बाट नेपाली कांग्रेसको उम्मेदवारको रूपमा विजय भएकी थिइन्। वि.सं. २०७४ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा उनी नेपाली कांग्रेसको सामानुपातिक सूचीबाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित भएकी थिइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सन् १९६६ मा जन्म
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
छाया

thumb|छाया
**छाया** एउटा अँध्यारो क्षेत्र हो जहाँ प्रकाश स्रोतबाट प्रकाश अपारदर्शी वस्तुद्वारा अवरुद्ध हुन्छ। दृश्य कलाकारहरू प्राय: धेरै स्रोतहरूबाट उत्सर्जित वा प्रतिबिम्बित रङीन प्रकाशको बारेमा धेरै सचेत हुन्छन्, जसले जटिल बहुरङी छायाहरू उत्पन्न गर्न सक्छ।

पृथ्वीबाट चन्द्रमामा परेको छाया चन्द्रग्रहण हो। यसको विपरीत, चन्द्रमाले पृथ्वीमा छाड्ने छायाँ सूर्यग्रहण हो। छायाहरू प्राय: पौराणिक वा सांस्कृतिक सन्दर्भहरूमा देखा पर्दछ। कहिले नराम्रो प्रकाशमा, कहिले होइन। अप्रत्याशित छायालाई केही संस्कृतिहरूले भूतको जस्तै हो भनेर सोचेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:छायाहरू
टुटेको मुटु

thumb|300x300px|टुटेको मुटु
**टुटेको मुटु** तीव्र भावनात्मक तनाव वा पीडाको लागि एक रूपक हो जुन एक महान र गहिरो चाहनाको अनुभव गर्दा महसुस हुन्छ। अवधारणा अन्तर-सांस्कृतिक हो, प्रायः अपरिवर्तनीय वा हराएको प्रेमको सन्दर्भमा उद्धृत गरिएको छ।

असफल प्रेम अत्यन्त पीडादायी हुन सक्छ; टुटेको मुटु भएका मानिसहरू डिप्रेसन, चिन्ता र अधिक चरम अवस्थामाको शिकार हुन सक्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:प्रेम
श्रेणी:भावनाहरू
चापागाईं

चापागाईं र चपाइ थर एउटै हो । पूर्वतिर चापागाईं र पश्चिम तिर चपाइ थर लेखिने ब्राह्मण खत्रीहरू एक पुर्खाका सन्तानहुन । यिनिहरूको गोत्र अत्रि हुन्छ ।
चापागाईंको उत्पत्तिस्थान दैलेख जिल्लाको विन्द्रासैनी चामुण्डामा अवस्थित चापागाउँ हो । चामुण्डाको चापागाउँलाई चापागाईं/चपाइ थरको आदिभूमी भनिन्छ ।
चापागाईं खस जातिका उच्चकुलका ब्राह्मणहुन् । सप्तर्षि महामुनि अत्रि र महामाता अनुसूयाका सन्तान हुन । महामुनि महर्षि अत्रि वेदका मन्त्रद्रष्टा हुनुहुन्थ्यो । चापागाईंहरू आर्यसंस्कारले संस्कारित छन् । चापागाईंको मष्ट दूध्या मष्ट हो । डोटी जिल्लाको चापागाउँमा दूध्या मष्टको थान छ । नेपाल भारत भुटान म्यानमार देखि अन्य राष्ट्रमा पनि चापागाईं बसेका छन् । 

अत्रिगोत्रका केहि (सगोत्री)थरहरू- १ चापागाईं २ गोतामे(गौतम) ३ खतिवडा ४ मिश्र ५ ओझा ६ ठाडाराई अधिकारी ।
श्रेणी:खस जातिका थरहरू
पहिलो नजरमा प्रेम

thumb|300px|पहिलो नजरमा प्रेम

**पहिलो नजरमा प्रेम** एक व्यक्ति वा पात्रले अपरिचित व्यक्तिलाई पहिलो पटक देख्दा तत्काल, चरम, र अन्ततः लामो समयसम्म रहने प्रेम महसुस गर्दछ।

अनुसन्धानले पहिलो नजरमा प्रेमको दुई आधारहरू देखाएको छ। पहिलो यो छ कि एक व्यक्तिको आकर्षण धेरै चाँडै निर्धारण गर्न सकिन्छ, एक अध्ययनमा औसत समय ०.१३ सेकेन्ड भएको छ। दोस्रो यो हो कि सम्बन्धको पहिलो केही मिनेट, तर पहिलो क्षण होइन, सम्बन्धको भविष्यको सफलताको भविष्यवाणी गरिएको देखाइएको छ, दुई व्यक्तिमा के समान छ वा तिनीहरू एक अर्कालाई मन पराउँछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:प्रेम
लुकामारी

**लुकामारी** वा **आसपास** बालबालिकाको एक लोकप्रिय खेल हो। यो खेलमा कम्तीमा दुई खेलाडीहरू तथा बढीमा गणना गर्न सकिने खेलाडीहरू एक वा बढी खोज्नेहरूद्वारा भेट्टाउनको लागि एउटा तोकिएको निर्धारित क्षेत्र वरिपरी आफूलाई लुकाउँछन्।

## खेल खेल्ने तरिका 
यो खेलमा सबैभन्दा पहिले एउटा 'डुम' ('चोर') छनौट गर्ने गरिन्छ। डुम छनौट भइसकेपछि उसको आँखामा रुमाल बाँधेर वा उसले स्वयं आफ्नो आँखा बन्द गरेर पहिले देखि निर्धारित गरिएको सङ्ख्यासम्म गन्ती गर्छ (जस्तै १ देखि १०० वा २० सम्म) र गन्ती गरिरहेको समयमा अन्य खेलाडीहरू छेउछाउको लुक्ने स्थानहरूमा आँफुलाई लुकाउने गर्छन्। गिन्ती सकिसकेपछि 'डुम'ले लुकेका खेलाडीहरूलाई खोज्ने कार्य सुरु गर्दछ। खेलाडीहरूलाई खोजी गर्ने क्रममा लुकेका मध्येबाट कुनै खेलाडीले 'डुम'लाई थाहा नै नदिई 'ढ्याप्पा' भन्न सफल भयो भने खेल पुनः सुरु हुन्छ र त्यही खेलाडी 'डुम' बनि अन्य खेलाडीलाई खोज्ने कार्य गर्नुपर्छ तर यदि 'डुम'ले सबै खेलाडीलाई खोज्न सफल भएको खण्डमा सबैभन्दा पहिले खोजी गरेको खेलाडी 'डुम' बन्न पुग्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:बालबालिकाका खेलहरू
प्रेम त्रिकोण

thumb|300x300px|प्रेम त्रिकोण
एक **प्रेम त्रिकोण** एक परिदृश्य वा परिस्थिति हो, सामान्यतया एक प्रतिद्वंद्वी को रूप मा चित्रण, जसमा दुई व्यक्ति एक व्यक्ति संग एक मनोरम सम्बन्ध मा पछ्याउन वा संलग्न छन्। प्रेम त्रिकोण रङमञ्च, साहित्य र चलचित्रमा एक साझा कथा उपकरण हो।

## लोकप्रिय संस्कृतिमा उदाहरणहरू 
* रोमियो र जुलिएट
* मुना मदन

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:प्रेम
क्यारम

thumb|300x300px|क्यारम
**क्यारम** भारतीय मूलको एउटा टेबलटप खेल हो जसमा खेलाडीहरूले बोर्डको कुनामा ढकढक गर्ने प्रयास गर्दै डिस्कहरू फ्लिक गर्छन्। यो खेल भारतीय उपमहाद्वीपमा धेरै लोकप्रिय छ, र विभिन्न भाषाहरूमा विभिन्न नामले चिनिन्छ।

यो खेल दक्षिण एसियामा मुख्यतया भारत, पाकिस्तान, बङ्गलादेश, श्रीलंका, नेपाल र माल्दिभ्समा निकै लोकप्रिय छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* लुडो

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:भारतीय आविष्कारहरू
लुडो

**लुडो** दुई देखि चार खेलाडीहरूको लागि एक रणनीति पासा फ्याँकेर खेलिने खेल हो। यो खेलमा खेलाडीहरूले एकल पासाको रोल अनुसार सुरुदेखि अन्त्यसम्म आफ्ना चार टोकनहरू दौड गर्छन्। खेल र यसका भिन्नताहरू धेरै देशहरूमा र विभिन्न नामहरूमा लोकप्रिय छन्। लुडो भारतीय खेल पचिसीबाट विकसित भएको हो।

## इतिहास
### महाभारत
यसको मूल संस्करण महाभारतमा पनि वर्णन गरिएको छ जसमा शकुनीले पाण्डवहरूलाई हराउन श्रापित पासा प्रयोग गर्छन्, र अन्तमा सबै कुरा गुमाएपछि युधिष्ठिरले आफ्नी पत्नी द्रौपदीलाई खम्बामा राख्छन् र उनलाई पनि गुमाउँछन्। द्रौपदीले सारा कुरु वंशलाई श्राप दिने वाचा गरेपछि पाण्डवहरूले आफ्नो सबै सम्पत्ति फिर्ता पाउँछन्, तर गान्धारीको हस्तक्षेपमा रोकिन्छन्, र द्रौपदीको क्रोधलाई शान्त पार्ने मौका देखेर कुरु राजा धृतराष्ट्रले पाण्डवहरूलाई आफूले पाएका सबै कुरा फिर्ता दिने वाचा गर्छन्।

## नियमहरू
thumb|300x300px|लुडो

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:भारतीय आविष्कारहरू
अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतीय सङ्ग्रहालय

**अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतीय सङ्ग्रहालय** नेपालको गण्डकी प्रदेशको पोखरामा अवस्थित रहेको छ। हिमाल र हिमाली क्षेत्रका सम्पूर्ण गतिविधिको पहिचान झल्किने गरी पोखरामा स्थापना गरिएको यस सङ्ग्रहालयमा अध्ययन अवलोकनका लागि आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरू निकै आकर्षित छन्।

## सङ्ग्रह 
हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने जातजातिहरूको रीतिरिवाज, भेषभूषा, कला र संस्कृतिका साथै भौगोलिक अवस्थाका बारेमा जानकारी दिने उद्देश्यले यो सङ्ग्रहालयलाई सञ्चालनमा ल्याइएको हो। सङ्ग्रहालयमा हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने मानिसको जनजीवन झल्कने सामग्रीलगायत विश्वका हिमचुचुरामा आजसम्म भए/गरेका गतिविधि, पर्वतमाला, जलवायु परिवर्तनको असर, चट्टान तथा जीवजन्तुलगायतको प्रदर्शनमा राखिएको छ।

## विवरण
करिब साढे ४ रोपनी क्षेत्रफल ओगटेको सङ्ग्रहालय भवनमा पर्वतारोहण, पदयात्री, हिउँचिप्लेटी, शिकार, अनुसन्धान, मानवीय गतिविधिका महत्वपूर्ण तथा ऐतिहासिक पक्षको प्रदर्शनी, उपकरण सङ्कलन र जानकारीमूलक सामग्रीसमेत प्रदर्शनमा राखिएको छ। नेपाल पर्वतारोहण सङ्घले खरिद गरेको १ सय रोपनी क्षेत्रफल जग्गामा फैलिएको यस सङ्ग्रहालयको बाहिरी भागमा मनास्लु हिमालको प्रतिरूप निर्माण गरिएको छ। उक्त मनास्लु मोडल अध्ययन अवलोकनकर्ताका लागि छुट्टै आकर्षणको केन्द्र समेत रहेको छ।

## चित्र दिर्घा
## सन्दर्भ सामाग्रीहरू
श्रेणी:पोखरा
श्रेणी:नेपालका सङ्ग्रहालयहरू
देवोलिना भट्टाचार्य

**देवोलीना भट्टाचार्य** (जन्म: सन् १९८५ अगस्ट २२) एक भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्री र प्रशिक्षित भरतनाट्यम् नर्तकी हुन्। उनी स्टारप्लस नामक टेलिभिजन च्यानलबाट लामो समयदेखि प्रसारण भइरहेको लोकप्रिय टेलिभिजन शृङ्खला 'साथ निभाना साथिया'मा गोपी मोदीको भूमिकाको लागि परिचित छिन्। उनले टेलिभिजन रियाल्टी कार्यक्रम बिग बोस १३, बिग बोस १४ र बिग बोस १५ मा समेत भाग लिइसकेकी छिन्।

## बाल्यकाल 
भट्टाचार्जीको जन्म सन् १९८५ अगस्ट २२ मा माथिल्लो आसामको एक बङ्गाली हिन्दू परिवारमा भएको थियो। उनी आफ्नी आमा र कान्छो भाइसँग गुरुग्राममा बस्छिन्।

उनले आसामको शिवसागरको गोधुला ब्राउन मेमोरियल इङ्लिस हाई स्कूलबाट आफ्नो प्रारम्भिक विद्यालय शिक्षा र नयाँ दिल्लीको राष्ट्रिय फेसन प्राविधिक संस्थानबाट उच्च शिक्षा प्राप्त गरेकी थिइन्।

## करियर 
## फिल्मोग्राफी 
### टेलिभिजन 
#### विशेष उपस्थिति 
### वेब शृङ्खला 
### सङ्गीत भिडियोहरू 
## पुरस्कार र नामाङ्कनहरू 
## सन्दर्भहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
* 
* 

श्रेणी:हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
हल्द्वानी

**हल्द्वानी** भारतको उत्तराखण्ड राज्यको कुमाऊँको सबैभन्दा ठुलो सहर हो। यो भारतको उत्तराखण्ड राज्यको तेस्रो सबैभन्दा जनसङ्ख्या भएको सहर र सबैभन्दा ठुलो व्यावसायिक बजार पनि हो। हल्द्वानी सहरमा अपेक्षाकृत रूपमा सबैभन्दा बढी व्यवसायिक, आर्थिक र औद्योगिक गतिविधिहरू हुने भएकोले यसलाई उत्तराखण्डको आर्थिक राजधानी समेत भनिन्छ। नैनीताल जिल्लामा रहेका आठ उपविभागहरू मध्ये हलद्वानी एक हो। हल्द्वानी सहरी समूहमा सन् २०११ को जनगणना अनुसार २,३२,०६० मानिसहरू बसोबास गर्ने गरेका छन्। देहरादुन, हरिद्वार र रुडकी पछि यो सहरी समूह उत्तराखण्डको चौथो सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको सहरी समूह हो। कुमाऊँ हिमालयको फेदमा अवस्थित भएकोले हल्द्वानीको काठगोदाम छिमेकी क्षेत्रलाई 'कुमाऊँको प्रवेशद्वार' भनेर चिनिन्छ।

गौला नदीको किनारमा हिमालयको फेदमा रहेको भावर क्षेत्रमा अवस्थित हल्द्वानी सहर सन् १८३४ मा चिसो मौसममा भावर भ्रमण गर्ने पहाडी मानिसहरूका लागि बजारको रूपमा स्थापित भएको थियो। सन् १८८२ मा बरेली-नैनीताल बीच प्रान्तीय सडकको निर्माण र सन् १८८४ मा रोहिलकुण्ड र कुमाऊँ रेलवेद्वारा भोजीपुरा- काठगोदाम रेलवे लाइन बिच्छाएको कारण सहरलाई प्रमुख व्यापारिक नाका र त्यसपछि कुमाऊँको पहाडी क्षेत्रहरू र भारतीय गङ्गाको मैदानहरू बीचको केन्द्रको रूपमा विकास गर्न मद्दत गरेको थियो।

## व्युत्पत्ति 
हल्द्वानी नाम कुमाऊँनी शब्द 'हल्दु' र 'वाणी' (शाब्दिक रूपमा 'हल्दुको जङ्गल')को एक अङ्ग्रेजी संस्करण हो, जुन 'हल्दु' (करम) को रूखको नामबाट राखिएको हो। यसको वैज्ञानिक नाम 'हल्दिना कर्डिफोलिया' हो। कृषि र बसोबासका लागि यस क्षेत्रको वन फँडानी हुनुअघि सहर वरिपरि हल्दुका रुखहरू प्रशस्त मात्रामा भेटिएका थिए। जर्ज विलियम ट्रेलले कुमाऊँको आयुक्तको रूपमा पदभार ग्रहण गरेर सन् १८३४ मा हल्द्वानीको नाम परिवर्तन नगरेसम्म यस ठाउँलाई क्षेत्रीय रूपमा हल्दुवानी भनेर चिन्ने गरिन्थ्यो।

## जनसङ्ख्या 
सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार हल्द्वानी नगरपालिकाको जनसङ्ख्या १,५६,०६० रहेको छ। यस क्षेत्रमा उत्तर प्रदेश, बिहार, पन्जाब, पश्चिम बङ्गाल लगायत विभिन्न राज्यका मूल कुमाउँनीहरू र आप्रवासीहरूको बाहुल्यता छ। सन् २०११ को जनगणनाले जारी गरेको अस्थायी तथ्याङ्क अनुसार हल्द्वानीमा विभिन्न धर्म र क्षेत्रका ठुलो जनसङ्ख्या रहेको छ। सन् २०१७ मा यस क्षेत्रको जनसङ्ख्या २,९१,३३८ रहेको अनुमान गरिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
* हल्द्वानी सहर गाइड 
* हल्द्वानी सहर गाइड 
श्रेणी:उत्तराखण्डका सहरहरू
देवनागरी लिप्यन्तरण

**देवनागरी** नेपाली, हिन्दी, मराठी र संस्कृत सहित नेपाल र भारतका धेरै भाषाहरूमा प्रयोग हुने लिपि हो। त्यहाँ देवनागरीबाट रोमन लिपिमा लिप्यन्तरण गर्ने प्रक्रिया अथवा रोमनीकरणका केही हदसम्म समान तरिकाहरू छन्, प्रभावशाली र क्षतिरहित अन्तर्राष्ट्रिय संस्कृत लिप्यन्तरण वर्णमाला सङ्केतन सहित रोमनीकृत देवनागरीलाई रोमनगरी पनि भनिन्छ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
*वयली लिप्यन्तरण
*सम्भोट लिपि
*अन्तर्राष्ट्रिय संस्कृत लिप्यन्तरण वर्णमाला

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भाषाविज्ञान
पारसी

**पारसी**हरू भारतीय उपमहाद्वीपको पारसी धर्म मान्ने जातीय धार्मिक समूह हो। तिनीहरू फारसीहरूबाट आएका हुन् जसले मुस्लिमहरूको सतावटबाट बच्न र आफ्नो पारसी धर्मको पहिचान जोगाउनको लागि इरानको अरबी विजयको समयमा र पछि मध्यकालीन भारतमा बसाइँ सरेका थिए।

फारसीहरूले ८ औं र १० औं शताब्दीको बीचमा ग्रेटर इरानबाट भारतीय उपमहाद्वीपमा बसाइँ सर्ने क्रम जारी राखे, र अन्ततः स्थानीय हिन्दु राजाले शरण दिएपछि हालको गुजरातमा बसोबास गरेका थिए।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* पारसी धर्म

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पारसी धर्म
श्रेणी:भारतका जातीय समूहहरू
भारत माता

**भारत माता** माता देवीको रूप मा भारतको एक राष्ट्रिय व्यक्तित्व हो। दृश्य कलामा उनलाई रातो वा भगवा रङको साडी लगाएको र राष्ट्रिय झण्डा बोकेको चित्रण गरिएको छ; उनी कहिले कमलमा उभिन्छिन् र सिंहको साथमा हुन्छिन्।

यद्यपि प्राचीन संस्कृत साहित्यमा मातृभूमि र मातृभूमिलाई कहिलेकाहीँ स्वर्गभन्दा पनि उच्च स्थानमा राखिएको थियो, तर मातृ देवी, भारत माताको विचार १९ औं शताब्दीको अन्ततिरको हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम
पारसी धर्म

[thumb|300x300px|[फरावहार, पारसी धर्मको एक प्रतीक]]
**पारसी धर्म** एक ईरानी धर्म हो र ईरानी-भाषी अगमवक्ता जोरोस्टरको शिक्षामा आधारित संसारको सबैभन्दा पुरानो संगठित धर्महरू मध्ये एक हो। यस धर्ममा एकेश्वरवादी ओन्टोलोजी र एस्केटोलोजीको ढाँचा भित्र असल र खराबको द्वैतवादी ब्रह्माण्ड विज्ञान छ जसले राम्रोद्वारा खराबीको अन्तिम विजयको भविष्यवाणी गर्दछ।

पारसी धर्मको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ग्रन्थहरू *अवेस्ता* भित्र समावेश छन्, जसमा जोरोस्टरद्वारा गाथा भनेर चिनिने केन्द्रीय लेखहरू समावेश छन्, जसले जोरोस्टरको शिक्षालाई परिभाषित गर्दछ र जुन पूजाको धार्मिक विधिभित्रका कविताहरू हुन्, यास्ना जसले सेवा गर्दछ।

इरानको अरब-मुस्लिम विजय पछि, पारसी धर्म विश्वासीहरूको ठूलो मात्रामा सतावटको नेतृत्व गरिएको थियो। हालैका अनुमानहरूले संसारमा जोरोस्ट्रियनहरूको हालको सङ्ख्या लगभग ११०,०००-१२०,००० मा राखिन्छ, यो सङ्ख्याको अधिकांश भारत, इरान र उत्तर अमेरिकामा बसोबास गर्दछ र तिनीहरूको सङ्ख्या घट्दै गएको मानिन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* पारसी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
अफगानिस्तानमा हिन्दु धर्म

**अफगानिस्तानमा हिन्दु धर्म** अफगानहरूको एक सानो अल्पसंख्यक द्वारा अभ्यास गरिएको छ, सन् २०२१ को रूपमा लगभग ३०-४० व्यक्तिहरू मानिन्छ, जो प्रायः काबुल र जलालाबाद शहरहरूमा बस्छन्। अफगानिस्तानमा इस्लामिकहरू विजय हुनु अघि, अफगान जनता बहुधार्मिक थिए।

धार्मिक उत्पीडन, भेदभाव, र मुस्लिमहरूले हिन्दुहरूको जबरजस्ती धर्म परिवर्तन गर्नाले अफगान हिन्दुहरू, बौद्ध र सिख जनसङ्ख्यासँगै अफगानिस्तानबाट घटेको छ। सन् १९७० को दशकमा, अफगान हिन्दु जनसङ्ख्या ८०,००० र २८०,०००, वा त्यस समयको राष्ट्रिय जनसङ्ख्याको ०.७% देखि २.५% को बीचमा रहेको अनुमान गरिएको थियो।

## इतिहास 
अफगानिस्तानमा हिन्दु धर्म कहिले सुरु भयो भन्ने बारे कुनै भरपर्दो जानकारी छैन तर इतिहासकारहरूले हिन्दु कुशको दक्षिणी भूभाग प्राचीन कालमा सिन्धु घाटी सभ्यतासँग सांस्कृतिक रूपमा जोडिएको हुनसक्ने सुझाव दिन्छ। अफगानिस्तानमा इस्लामिकहरू विजय हुनु अघि, क्षेत्र पारसी, जुनबिल, हिन्दु र बौद्ध धर्मको धार्मिक अवशेष थियो।

हिन्दु शाही वंश, अफगानिस्तानको अन्तिम हिन्दु राजवंश थियो जसले काबुल उपत्यका तथा गान्धार (वर्तमान पाकिस्तान र अफगानिस्तान) माथि मध्ययुगमा राज्य गरेको थियो।

## जनसङ्ख्या 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:देश अनुसार हिन्दु धर्म

श्रेणी:दक्षिण एसियामा हिन्दु धर्म
बेल्हारे भाषा

**बेल्हारे**लाई **अठपरिया २** भनेर पनि चिनिन्छ (आठपरिया I सँग भ्रममा नपर्नुहोस्), पूर्वी नेपालको कोशी प्रदेश धनकुटा जिल्लामा अवस्थित हिमालयको दक्षिणी फेदमा रहेको बेलहारा पहाडमा बसोबास गर्ने करिब २,००० मानिसहरूले बोल्ने एउटा किराती भाषा हो।

बेल्हारेका सबै वक्ताहरू नेपालीमा द्विभाषी छन्, जसले गर्दा बारम्बार कोड मिसाइन्छ र ठूलो मात्रामा नेपाली ऋण शब्दहरू छन्। तैपनि बेल्हारेको व्याकरणले आफ्नो छुट्टै किराँती विशेषताहरू कायम राखेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:किराँती भाषा परिवार
श्रेणी:कोशी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
पाक्किम जिल्ला

**पाक्किम जिल्ला** भारतीय राज्य सिक्किमको एक प्रशासनिक जिल्ला हो। पाक्किम जिल्लाको सदरमुकाम राजधानी पाक्किम हो।

## भूगोल 
टिस्टा नदी, राज्यको सबैभन्दा ठूलो नदी पाक्किम जिल्लामा सिङ्तामदेखि राङ्पोसम्म बग्छ।

## सहरहरू 
* पाक्किम
* राङ्पो
* रिनाक
* रोराथाङ
* रङली
* माझीटार
* कुमरेक

## जनसङ्ख्या 
पाक्किम जिल्लाको कुल क्षेत्रफल ४०४ किमी २ (१५६ वर्ग माइल) छ। २०११ को जनगणना अनुसार कुल जनसङ्ख्या ७४,५८३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सिक्किमका जिल्लाहरू
सोरेङ जिल्ला

**सोरेङ जिल्ला** भारतको सिक्किम राज्यको सोरेङबाट प्रशासित जिल्ला हो। सोरेङ जिल्ला आधिकारिक रूपमा पश्चिम सिक्किम (अहिले ग्यालसिङ जिल्ला) बाट डिसेम्बर २०२१ मा सिर्जना गरिएको थियो। यसको पश्चिममा नेपाल, उत्तरमा ग्याल्सिङ जिल्ला, पूर्वमा नाम्ची जिल्ला र दक्षिणमा पश्चिम बङ्गालको दार्जिलिङ जिल्लाको सिमाना जोडिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सिक्किमका जिल्लाहरू
श्रेणी:सोरेङ जिल्ला
सिन्धु गङ्गा मैदान

thumb|300x300px|सिन्धु-गङ्गा मैदान
**सिन्धु-गङ्गा मैदान** भारतीय उपमहाद्वीपको उत्तरी क्षेत्रहरू, प्रायः उत्तरी र पूर्वी भारत, पाकिस्तानको लगभग आधा, लगभग सम्पूर्ण बङ्गलादेश र नेपालको दक्षिणी मैदानहरू सहित एक उर्वर मैदान हो। यस क्षेत्रको नाम सिन्धु र गङ्गा नदीहरूको नामबाट राखिएको छ र यसले धेरै ठूला शहरी क्षेत्रहरूलाई समेट्छ।

मैदान उत्तरमा हिमालयले बाँधिएको छ, जसले यसका असंख्य नदीहरूलाई खुवाउँछ र दुई नदी प्रणालीहरूद्वारा यस क्षेत्रमा जम्मा भएको उर्वर जलोदरको स्रोत हो। धेरै विकसित शहरहरू जस्तै दिल्ली, ढाका, कोलकाता, लाहोर र कराची सिन्धु-गङ्गाको मैदानमा अवस्थित छन्।

## भूगोल 
सिन्धु-गङ्गाको मैदानलाई दिल्ली रिजद्वारा दुई ड्रेनेज बेसिनहरूमा विभाजित गरिएको छ; पश्चिमी भाग सिन्धुमा बग्छ, र पूर्वी भागमा गङ्गा-ब्रह्मपुत्र जल निकासी प्रणालीहरू छन्। यो विभाजन समुन्द्री सतहबाट मात्र ३५० मिटर उचाइमा छ, जसले गर्दा पश्चिममा सिन्धदेखि बङ्गाल र पूर्वमा असमसम्म सिन्धु-गङ्गाको मैदान निरन्तर रहेको देखिन्छ।

### समतल क्षेत्रहरू 
केही भूगोलविद्हरूले सिन्धु-गङ्गाको मैदानलाई धेरै भागहरूमा विभाजन गर्छन्: गुजरात, सिन्ध, पन्जाब, दोआब, रोहिलखण्ड, अवध, बिहार, बङ्गाल र असम क्षेत्रहरू। लगभग, सिन्धु-गङ्गाको समतल क्षेत्र माथि फैलिएको छ:उत्तरमा जम्मू मैदानहरू, पूर्वी पाकिस्तान र उत्तरपश्चिम भारतमा पन्जाब मैदानहरू, दक्षिणी पाकिस्तानमा सिन्ध मैदानहरू, दक्षिणी पाकिस्तान र पश्चिमी भारतमा इन्डस मुखद्वीप, गङ्गा-यमुना दोआब, रोहिलखण्ड (कातेहर) मैदानी क्षेत्र, अवध मैदानहरू, पूर्वाञ्चल मैदानहरू, बिहार मैदान, उत्तर बङ्गाल मैदानहरू, भारत र बङ्गलादेशमा गङ्गा मुखद्वीप, र पूर्वमा ब्रह्मपुत्र उपत्यका।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतको भूगोल
श्रेणी:नेपालको भूगोल
श्रेणी:बङ्गलादेशको भूगोल
श्रेणी:पाकिस्तानको भूगोल
महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)

**महोत्तरी १** नेपालको महोत्तरी जिल्लाको चार मध्येको एक निर्वाचन क्षेत्र हो। वि.सं. २०७४ भदौ १५ मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।

## सम्मिलित क्षेत्रहरू 
महोत्तरी १ मा बर्दिबास नगरपालिका, गौशाला नगरपालिका र भँगाहा नगरपालिकाको वडा नं. ३–५ र वडा नं. ९ समेटिएको छ।

## प्रदेश सभा खण्डहरू 
मधेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:

* महोत्तरी १ (क)
* महोत्तरी १ (ख)

## संसद सदस्यहरू 
### संसद वा संविधान सभा 
### प्रदेश सभा 
#### १(क) 
#### १(ख) 
## निर्वाचन परिणाम 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ 
#### प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४ 
##### १(क) 
##### १(ख) 
#### संविधान सभा निर्वाचन २०७० 
#### संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ 
#### आम निर्वाचन २०५६ 
#### आम निर्वाचन २०५१ 
#### आम निर्वाचन २०४८ 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* महोत्तरी निर्वाचन क्षेत्र नक्सा

श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू
डाइभर्टिकुलोसिस

डाइभर्टिकुलोसिस भनेको ठूलोआन्द्रामा सङ्क्रमण नभई धेरै खाल्डाहरू (डाइभर्टिकुला) निर्माण भएको अवस्था हो। ठूलोआन्द्राको भित्तामा रहेको मांसपेशीय तहहरू कमजोर भएर कोलोनिक म्युकोसा तथा सब्म्युकोसामा खाल्डा परेपछि डाइभर्टिकुलोसिस हुने गर्दछ।  डाइभर्टिकुलोसिस भएका अधिकांश मानिसहरूमा कुनैपनि लक्षणहरू देखापर्दैनन्। जब यस्ता खाल्डाहरूमा सङ्क्रमण हुन्छ तब यसले रोगको रूप लिन्छ, यस्तो अवस्थालाई डाइभर्टिकुलाइटिस भनिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
रम्फु

**रम्फु** भारतको सिक्किम राज्यको पाक्योङ जिल्लाको एउटा नगरपालिका सहर हो। यो सहर पश्चिम बङ्गालको कालिम्पोङ जिल्लाको सिमानामा छ र टिस्टा नदी र रम्फु नदीको किनारमा अवस्थित छ। यो एक उप-उष्णकटिबन्धीय जलवायु संग समुद्र सतह देखि लगभग ३०० मिटर छ। यो 'गेटवे टु सिक्किम' हो र सिक्किममा प्रवेश गर्ने सबै गाडीहरू रम्फु पुलिस चेकपोस्टमा रोकिनुपर्छ।

## जनसङ्ख्या 
सन् २००१ भारतको जनगणना अनुसार, रम्फुको जनसङ्ख्या ३,७२४ थियो। जनसङ्ख्याको ५५% पुरुष र ४५% महिला छन्। रम्फुको औसत साक्षरता दर ७०% छ, राष्ट्रिय औसत ५९.५% भन्दा बढी: पुरुष साक्षरता ७५%, र महिला साक्षरता ६३% छ। रम्फुमा भुटिया र नेपाली मूलका व्यक्तिहरूको ठुलो जनसङ्ख्या छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* सिङ्ताम

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सिक्किमका सहर र नगरहरू
श्रेणी:पाक्योङ जिल्लाका सहर र नगरहरू
पाउजु

thumb|300x300px|पाउजु
**पाउजु** कुर्कुच्चो वरिपरि लगाइने एउटा गहना हो। दक्षिण एसियाका केटी र महिलाहरूले ऐतिहासिक सिन्धु घाटीको सभ्यतादेखि नै यो आभूषण लगाउँदै आएका छन्। पाउजु हिन्दू विवाहहरूमा महिलाहरूद्वारा लगाइने गहनाको एक महत्त्वपूर्ण भाग हो जुन सारीसँगै लगाइन्छ।

पाउजु प्रायजसो चाँदी वा सुनबाट बनाइने गरिन्छ। पाउजुमा केही सानो घण्टी जोड्ने गरिन्छ जसकारण यसलाई लगाएर हिड्दा समय समयमा यसले सुमधुर ध्वनि उत्पन्न गर्ने गर्दछ। वर्तमान समयमा, केही पश्चिमी महिलाहरूले समेत पाउजु लगाउने गरेका छन्।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* चुरा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गहनाहरू
गहना

**गहनाहरू**मा व्यक्तिगत सजावटको लागि लगाइने सजावटी वस्तुहरू समावेश हुन्छन्, जस्तै औँठीहरू, हारहरू, झुम्काहरू, र चुराहरू। गहना शरीर वा लुगामा संलग्न हुन सक्छ। धेरै शताब्दीहरूका लागि सुन जस्ता धातुहरू प्रायः रत्नहरूसँग मिलाइन्छ, गहनाको लागि सामान्य सामग्री भएको छ, तर अन्य सामग्रीहरू जस्तै काँच, गोला र अन्य बोट सामग्रीहरू प्रयोग गर्न सकिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
संयुक्त वाम मोर्चा (नेपाल, वि.सं २०४६)

**संयुक्त वाम मोर्चा** नेपालमा पञ्चायती शासन व्यवस्थाको बिरोध गर्ने कम्युनिष्ट पार्टीहरूको गठबन्धन थियो।  **संयुक्त वाम मोर्चा** बि.सं. २०४६ मा बनेको थियो र नेपाली कांग्रेससँग मिलेर आन्दोलन गरेको थियो । *२०४६ को जनआन्दोलन*  ले पञ्चायती शासन व्यवस्थाको  अन्त्य गरी बहुदलीय निर्वाचनको बाटो ल्यायो। संयुक्त वाम मोर्चाका घटकहरू थिए:

* नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)
* नेपाल मजदुर किसान पार्टी
* नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (चौथो महाधिवेशन)
* नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (मार्क्सवादी)
* नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (बर्मा)
* नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (मानन्धर)
* नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (अमात्य)

संयुक्त वाम मोर्चाकी नेतृ नेकपा (मार्क्सवादी)की सहाना प्रधान थिइन् । २०५९ मा संसद विघटन र  राजाको प्रत्यक्ष शासन पछि, पाँच साना वाम दलहरूले संयुक्त वाम मोर्चा (नेपाल) (२०६२/६३) लाई परिचालन गरे। सन् २०६२ मा तीमध्ये चार दल दुई पार्टीमा गाभिएपछि संगठन तीन दल बनेको थियो ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
* संयुक्त वाम मोर्चा (नेपाल, वि.सं २०५९)
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका विलुप्त कम्युनिस्ट दलहरू
अस्सलाम-अलैकुम

style of Arabic calligraphy]]
**अस-सलमु अलैकुम** ((, , )  अरबीमा अभिवादन हो जसको अर्थ हो: "तपाईंलाई  शान्ति होस्"। यद्यपि सलाम मुस्लिमहरूका लागि एक धार्मिक अभिवादन हो,  यसलाई अरबी इसाईहरू जस्ता अन्य धर्मका अरबी बोल्नेहरूले पनि प्रयोग गर्छन्।  अभिवादनको सामान्य प्रतिक्रिया वा अलैकुम अस-सलाम हो जसको अर्थ हो: "शान्ति होस्। ,

यो अभिवादन मालागासी देखि उर्दू भाषामा संक्षिप्त रूपमा सलाम भनिन्छ। 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
मोहम्मद बिन जायद अल नाहयान

शेख **मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यान**  (  ; जन्म:
११ मार्च १९६१), बोलचाल को रूपमा **MBZ** नामले चिनिन्छ,  संयुक्त अरब इमिरेट्सको तेस्रो राष्ट्रपति तथा अबु धाबीका शासक हुन् ।

मोहम्मद शेख जायद बिन सुल्तान अल नाह्यानका तेस्रो छोरा हुन्। उनका पिता युएईका पहिलो राष्ट्रपति र अबु धाबीका शासक थिए। जायेदको नोभेम्बर २००४ मा मृत्यु भयो र उनको जेठो छोरा मोहम्मदका सौतेनी भाइ शेख खलिफा बिन जायद उनको पदका उत्तराधिकारी बने। जनवरी २०१४ मा खलिफालाई स्ट्रोक हुँदा, मोहम्मद यूएई नीति निर्माणको लगभग हरेक पक्षलाई नियन्त्रण गर्दै अबु धाबीको *वास्तविक* शासक बने,।  उनलाई अबु धाबीको युवराजको रूपमा अबु धाबीको एमिरेटको दैनिक निर्णय गर्ने जिम्मा दिइएको थियो।  शिक्षाविद्हरूले मोहम्मदलाई तानाशाही शासनको बलियो नेताको रूपमा चित्रण गरेका छन्।      उनलाई *टाइम* द्वारा २०१९ को सबैभन्दा प्रभावशाली १०० व्यक्तिको रूपमा पनि नाम दिइएको थियो।  २०२२ मे १३ मा शेख खलिफाको मृत्यु पछि, मोहम्मद अबु धाबीको शासक बने;  उनी भोलिपल्ट संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भए। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म

श्रेणी:संयुक्त अरब इमिरेट्सका राष्ट्रपतिहरू
सन्चमान लिम्बू

**सन्चमन लिम्बू** सिक्किमका चौथो मुख्यमन्त्री थिए। उनी १ सय ७९ दिन सम्म सिक्किमको मुख्यमन्त्री थिए।

१९७९ मा सिक्किम जनता परिषद पार्टीको ब्यानरमा लड्दै युक्सम निर्वाचन क्षेत्रबाट विधायकको रूपमा निर्वाचित भए र क्याबिनेट रैंक प्रदान गरियो। सन् १९८५ मा सिक्किम संग्राम परिषद पार्टीको प्रतिनिधित्व गर्दै उनी त्यही निर्वाचन क्षेत्रबाट पुन: निर्वाचित भए र स्वास्थ्य र समाज कल्याण विभागको मन्त्रीको रूपमा सेवा गरे।

उनको मृत्यु ८ नोभेम्बर २०२० मा भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सिक्किमका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:गान्तोक जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:गान्तोकका मानिसहरू
बालासाहेबान्ची शिवसेना

**बालासाहेबान्ची शिवसेना** एक पुरातनवाद भारतीय राजनीतिक दल हो। यसको स्थापना सन् २०२२ मा एकनाथ शिन्देको नेतृत्वमा भएको थियो। यो महराष्ट्रको राजनीतिक दल शिव सेनाबाट छुट्टिएर बनेको एक राजनीतिक दल हो। भारतीय निर्वाचन आयोगमा यो दल दर्ता भएसँगै यसलाई निर्वाचन आयोगले नयाँ चुनाव चिह्न प्रदान गरेको थियो। सन् २०२२ को महाराष्ट्र राजनीतिक सङ्कटको परिणामस्वरूप शिवसेना र बालासाहेबान्ची शिवसेना नामक दुई गुटहरू बनेका छन्। वर्तमान समयमा यो राजनीतिक दल भारतीय जनता पार्टीसँग गठबन्धन गरेर महाराष्ट्र राज्यको सत्तारुढ दलको रूपमा काम गरिरहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतका राजनीतिक दलहरू
अल्सरेटिभ कोलाइटिस

**अल्सरेटिभ कोलाइटिस** मानिसको ठूलोआन्द्रा र मलाशयमा देखापर्ने एक दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्या हो। यसले ठूलोआन्द्रा र मलाशयमा इन्फ्लामेसन (सुजन) तथा अल्सर पैदा गर्दछ। अल्सरेटिभ कोलाइटिस भएपछि मुख्यतया पेट दुख्ने र रगत मिसिएको पखाला हुने हुन्छ। त्यस्तै तौल घट्ने, ज्वरो र रक्तअल्पता पनि हुन सक्छ। प्राय जसो अल्सरेटिभ कोलाइटिसका लक्षणहरू बिस्तारै आउँछन् र हल्कादेखि गम्भीर हुन सक्छन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
प्राकृत

**प्राकृत भाषाहरू** स्थानीय भाषाहरू मध्य हिन्द-आर्य भाषाहरूको समूह हो जुन भारतीय उपमहाद्वीपमा तेस्रो शताब्दीदेखि ८ औं शताब्दीसम्म प्रयोग गरिएको थियो। प्राकृतको शाब्दिक अर्थ "प्राकृतिक" हो, संस्कृतको विपरित, जसको शाब्दिक अर्थ हो "निर्मित" वा "परिष्कृत"।

## भाषाहरू 
आधुनिक समयमा "प्राकृत" नाम दिइएको भाषाहरूमा निम्न समावेश छन्:

* अपभ्रंश
* अर्धमागधी
* खस
* नाटकीय प्राकृत
* हेलु भाषा
* गान्धारी भाषा
* कामरूपी प्राकृत
* मागधी
* महाराष्ट्री भाषा
* पैशाची भाषा
* शौरसेनी प्राकृत
* पाली भाषा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारोपेली भाषा परिवार
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार

श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
काजी लेन्डुप दोर्जी

**काजी लेन्डुप दोर्जी** सिक्किमका पहिलो मुख्यमन्त्री थिए। उनले भारतसँगको एकीकरणपछि सन् १९७५ देखि १९७९ सम्म मुख्यमन्त्रीको रुपमा काम गरेका थिए।

## प्रारम्भिक जीवन 
लेन्डुप दोर्जीको जन्म सन् १९०४ मा पाक्योङ, गान्तोक जिल्ला, सिक्किममा भएको थियो। उनको जन्म खंगसर्प परिवारमा भएको थियो, जो सिक्किमी कुलीन थिए र भुटिया मूलका थिए।

## राजनीतिक जीवन 
दोर्जीले सन् १९४५ मा सिक्किम प्रजा मण्डलको स्थापना गर्नुभयो र यसको पहिलो अध्यक्षको रूपमा सेवा गर्नुभयो। दोर्जी सन् १९५३ मा सिक्किम राज्य काङ्ग्रेसको अध्यक्ष पनि बने र सन् १९५८ सम्म अध्यक्षको रूपमा सेवा गरे।

दोर्जीलाई सन् १९७५ मा भारतसँगको सिक्किमको एकीकरणमा प्रमुख व्यक्तित्व मानिन्थ्यो। दोर्जीले सन् १९७५ देखि, आधिकारिक विलय हुनु अघि, १९७९ सम्म सिक्किमको पहिलो मुख्यमन्त्रीको रूपमा सेवा गरे।

## मृत्यु 
दोर्जीको २८ जुलाई २००७ मा भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्यको  कालिम्पोङमा रहेको उनको घरमा हृदयघातका कारण मृत्यु भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सिक्किमका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:गान्तोक जिल्लाका मानिसहरू
भीमबहादुर गुरुङ

**भीमबहादुर गुरुङ** सिक्किमका तेस्रो मुख्यमन्त्री थिए। उनले सन् ११ मे देखि २४ मे १९८४ सम्म पदभार ग्रहण गरे, सिक्किमको इतिहासमा सबैभन्दा छोटो अवधि।

सन् १९८४ मे मा तत्कालीन गभर्नर होमी जेएच तलेयारखानले नरबहादुर भण्डारीको सरकारलाई बर्खास्त गरेका थिए। त्यसको केही समयपछि भीमबहादुर गुरुङले सिक्किमको तेस्रो मुख्यमन्त्रीको रूपमा सपथ लिएका थिए। यद्यपि, समर्थनको अभाव, सरकारी अस्थिरता, र वाङ्चुक नामग्याललाई चोग्याल (उनका बुबा, पाल्देन थोन्डुप नामग्याल, ७ वर्ष पहिले पदच्युत गरिएको थियो, र सिक्किमले भारतमा सामेल हुन मतदान गरे) भनेर मान्यता दिएका कारण गुरुङको सरकार भंग भयो र राष्ट्रपति प्रणाली लागु गरियो राज्य मा।

उनको मृत्यु २८ मार्च २०२२ मा भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सिक्किमका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:गेजिङ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय गोरखाहरू
श्रेणी:सोरेङ जिल्लाका मानिसहरू
चन्द्रविन्दु

**चन्द्रबिन्दु** वृत्तको तल्लो आधा भित्र बिन्दुको रूप भएको एक डायक्रिटिक चिह्न हो। यो देवनागरी (ँ), बङ्गाली-आसामी (ँ), गुजराती (ँ), ओडिया (ଁ), तेलुगु (ఁ), जाभानीज (ꦀ) र अन्य लिपिहरूमा प्रयोग गरिन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* अनुस्वार

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मि विशेषक चिह्नहरू