४० बुँदे मागहरू

**४० बुँदे माग**  नेपालका प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई बाबुराम भट्टराईले ४ फेब्रुअरी १९९६ मा सिंहदरबारमा दिएका थिए। १७ फेब्रुअरी (फागुन १ गते)सम्म माग पूरा नभए सरकारविरुद्ध आन्दोलन गर्ने भट्टराईले बताए। उनीहरूको माग पूरा नभएपछि उनीहरूले फेब्रुअरी १३ मा नेपाली जनयुद्ध सुरु गरेका थिए।

## बुँदाहरू 
### राष्ट्रियतासँग सम्बन्धित मागहरू 
बुँदा १ : नेपाल–भारतबीचको सन् १९५० को सन्धिसहित अन्य असमान सन्धि सम्झौताहरू खारेज गर्नुपर्ने ।

बुँदा २ : टनकपुर सम्झौता र एकीकृत महाकाली सन्धि ‘राष्ट्रघाती’ भएकाले दुवै सम्झौता खारेज गर्नुपर्ने ।

बुँदा ३ : नेपाल–भारत खुला सिमाना नियन्त्रण र व्यवस्थित गर्नुपर्ने तथा नेपालभित्र भारतीय नम्बरका सवारी चल्न रोक लगाउनुपर्ने ।

बुँदा ४ : गोरखा भर्ती केन्द्र रद्द गर्नुपर्ने र स्वदेशभित्र रोजगारीको व्यवस्था गर्नुपर्ने ।

बुँदा ५ : नेपालमा रोजगारीका लागि आउने विदेशी नागरिकका लागि अनिवार्य वर्क परमिट लागू गर्नुपर्ने ।

बुँदा ६ : नेपालको उद्योगधन्दा, व्यापार र वित्तीय क्षेत्रमा एकाधिकार पुँजीको आधिपत्य अन्त्य गरिनुपर्ने ।

बुँदा ७ : आत्मनिर्भर राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको विकास हुने गरी भन्सार नीति बनाएर लागू गरिनुपर्ने ।

बुँदा ८ : देशभित्र छाडा हिन्दी सिनेमा, भिडियो र पत्रपत्रिकाहरूको आयात र वितरणमा रोक लगाइनुपर्ने ।

बुँदा ९ : राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्था बन्द गरिनुपर्ने र साम्राज्यवादी–विस्तारवादी घुसपैठको अन्त्य हुनुपर्ने ।

### जनतन्त्रसँग सम्बन्धित मागहरू : 
बुँदा १० : चुनिएका जनताका प्रतिनिधिहरूद्वारा जनगणतन्त्रात्मक व्यवस्थासहितको नयाँ संविधान बनाउनुपर्ने ।

बुँदा ११ : राजा र राजपरिवारको सबै विशेषाधिकार अन्त्य गरिनुपर्ने ।

बुँदा १२ : सेना, प्रहरी, प्रशासन पूर्ण रूपमा जनताको नियन्त्रणमा हुनुपर्ने ।

बुँदा १३ : सुरक्षा ऐनलगायत सबै दमनकारी ऐन खारेज हुनुपर्ने ।

बुँदा १४ : आस्थाका आधारमा बन्दी बनाइएका माओवादी निकट कार्यकर्ताहरूलाई रिहा गर्नुपर्ने, मुद्दा फिर्ता लिनुपर्ने ।

बुँदा १५ : जिल्ला जिल्लामा भइरहेका सशस्त्र प्रहरी अपरेसन, दमन र राज्य आतंक बन्द गरिनुपर्ने ।

बुँदा १६ : विभिन्न समयमा तत्कालीन अवस्थामा प्रहरीद्वारा बेपत्ता पारिएकाहरूलाई छानबिन र दोषीलाई कारबाही हुनुपर्ने ।

बुँदा १७ : जनआन्दोलनका क्रममा मारिएकाहरूलाई शहीद घोषणा गरिनुपर्ने तथा शहीद परिवार र घाइतेलाई उचित क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने ।

बुँदा १८ : नेपाललाई धर्मनिरपेक्ष राज्य घोषित गर्नुपर्ने ।

बुँदा १९ : पितृसत्तात्मक शोषणको अन्त्य गरी छोरीलाई छोरासरह पैतृक सम्पत्तिमाथि समान अधिकार दिनुपर्ने ।

बुँदा २० : सबैखाले जातीय शोषण र उत्पीडनको अन्त्य गरिनुपर्ने र जनजातिहरूको बाहुल्य भएको क्षेत्रमा जातीय शासनको व्यवस्था गर्नुपर्ने ।

बुँदा २१ : दलितहरूमाथिको भेदभाव अन्त्य गरिनुपर्ने तथा छुवाछूत प्रथा पूर्ण रूपले बन्द गरिनुपर्ने ।

बुँदा २२ : सबै भाषाभाषीहरूलाई समान अवसर र सुविधा दिइनुपर्ने ।

बुँदा २३ : वाक तथा प्रकाशन स्वतन्त्रताको पूर्ण सुनिश्चितता हुनुपर्ने एवं सरकारी सञ्चारमाध्यम पूर्ण रूपले स्वायत्त हुनपर्ने ।

बुँदा २४ : बुद्धिजीवी, साहित्यकार, कलाकार र सांस्कृतिककर्मीहरूको प्राज्ञिक स्वतन्त्रताको ग्यारेन्टी हुनुपर्ने ।

बुँदा २५ : पहाड र तराईको क्षेत्रीय भेदभाव अन्त्य गरी पिछडिएका इलाकाहरूलाई क्षेत्रीय स्वायत्तता दिनुपर्ने ।

बुँदा २६ : स्थानीय निकायहरूलाई अधिकार र साधन सम्पन्न बनाइनुपर्ने ।

### जनजीविकाको प्रश्नसँग सम्बन्धित मागहरू : 
बुँदा २७ : जमिन जोत्नेको हुनुपर्ने तथा सामन्तहरूको जमिन जफत गरेर भूमिहीन एवं सुकुमबासीमा वितरण गर्नुपर्ने ।

बुँदा २८ : दलाल तथा नोकरशाही पुँजीपतिहरूको जमिन जफत गरेर भूमिहीन तथा सुकुमबासीमा वितरण गर्ने ।

बुँदा २९ : सबैलाई रोजगारीको ग्यारेन्टी गरिनुपर्ने तथा रोजगारी नपाउन्जेल बेरोजगार भत्ताको व्यवस्था गरिनुपर्ने ।

बुँदा ३० : उद्योग, कृषिलगायत सबै क्षेत्रमा काम गर्ने मजदुरहरूको ज्याला निर्धारण गरी कडाइका साथ लागू गर्ने ।

बुँदा ३१ : सुकुमबासीलाई बसोबासको उचित व्यवस्था गर्नुपर्ने तथा वैकल्पिक व्यवस्था नगरी सुकुमबासीलाई उठिबास लगाउन नहुने ।

बुँदा ३२ : गरिब किसानहरूलाई बसोबासको उचित व्यवस्था गर्नुपर्ने, कृषि विकास बैंकबाट साना किसानहरूले लिएको ऋण मिनाहा हुनुपर्ने ।

बुँदा ३३ : किसानहरूलाई उत्पादनको उचित मूल्य र बजारको व्यवस्था गर्ने तथा मल, बिउ सर्वसुलभ हुनुपर्ने ।

बुँदा ३४ : बाढी पीडित र सुख्खाग्रस्त क्षेत्रमा उचित राहतको व्यवस्था गर्नुपर्ने ।

बुँदा ३५ : सबैलाई नि :शुल्क र वैज्ञानिक स्वास्थ्य सेवा र शिक्षाको व्यवस्था गर्ने एवं शिक्षा क्षेत्रमा व्यापारीकरण अन्त्य गर्नुपर्ने ।

बुँदा ३६ : महँगी नियन्त्रण गरी दैनिक उपभोगका वस्तुहरू सुलभ तरिकाले आपूर्ति गर्ने व्यवस्था गरिनुपर्ने ।

बुँदा ३७ : गाउँ–गाउँमा खानेपानी, बाटोघाटो र बिजुलीको व्यवस्था गर्नुपर्ने ।

बुँदा ३८ : कुटिर तथा साना उद्योगहरूलाई विशेष सहुलियत र संरक्षण दिनुपर्ने ।

बुँदा ३९ : भ्रष्टाचार, कालोबजारी, तस्करी, घूसखोरी, कमिसनतन्त्र अन्त्य गरिनुपर्ने ।

बुँदा ४० : अनाथ, अपांग, वृद्ध र बालबालिकाहरूको उचित संरक्षणको व्यवस्था गरिनुपर्ने ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* ४० मागहरूको सूची
श्रेणी:माओवादी जनयुद्ध