open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पूर्वी एसियाली फुटबल महासङ्घ

**पूर्वी एसियाली फुटबल महासङ्घ**, पूर्वी एसियामा फुटबलको अन्तराष्ट्रिय प्रशासकीय अङ्ग हो। यसको स्थापना २००२ मे २८ मा भएको थियो।

**पूर्वी एसियाली फुटबल महासङ्घ** मा १० सदस्य फुटबल सङ्घहरू छन्। सबै १० सङ्घ  एसियाली फुटबल महासङ्घको सदस्य हुन्।

## फिफा विश्व वरीयता
### पुरुष राष्ट्रिय टोली

ImageSize  = width:150 height:500
PlotArea   = left:40 right:0 bottom:5 top:10
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period     = from:31/12/1992 till:09/01/2022
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1993
TimeAxis   = orientation:vertical format:yyyy

Colors     = 
  id:JPN                value:blue
  id:KOR                value:red

PlotData   = 
  bar:Leaders width:25 mark:(line,black) align:left fontsize:S
  from: 31/12/1992 till: 15/03/1994 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 15/03/1994 till: 19/04/1994 shift: (20,-3) text: "जापान" color: JPN
  from: 19/04/1994 till: 19/04/1995 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 19/04/1995 till: 19/09/1995 shift: (20,-3) text: "जापान" color:JPN
  from: 19/09/1995 till: 17/10/1995 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 17/10/1995 till: 15/07/1998 shift: (20,-3) text: "जापान" color:JPN
  from: 15/07/1998 till: 27/01/1999 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 27/01/1999 till: 24/02/1999 shift: (20,-3) text: "जापान" color:JPN
  from: 24/02/1999 till: 15/11/2000 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color:KOR
  from: 15/11/2000 till: 14/03/2001 shift: (20,-3) text: "जापान" color:JPN
  from: 14/03/2001 till: 20/06/2001 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 20/06/2001 till: 03/07/2002 shift: (20,-3) text: "जापान" color:JPN
  from: 03/07/2002 till: 25/06/2003 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 25/06/2003 till: 22/10/2003 shift: (20,-3) text: "जापान" color:JPN
  from: 22/10/2003 till: 04/08/2004 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 04/08/2004 till: 07/03/2012 shift: (20,-3) text: "जापान" color:JPN
  from: 07/03/2012 till: 11/04/2012 shift: (20,-3) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 11/04/2012 till: 12/02/2015 shift: (20,-3) text: "जापान" color:JPN
  from: 12/02/2015 till: 12/03/2015 shift: (20,-4) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 12/03/2015 till: 07/02/2015 shift: (20,-4) text: "जापान" color:JPN
  from: 06/08/2015 till: 03/03/2016 shift: (20,-4) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 03/03/2016 till: 07/04/2016 shift: (20,-4) text: "जापान" color:JPN
  from: 07/04/2016 till: 06/07/2017 shift: (20,-4) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 06/07/2017 till: 07/06/2018 shift: (20,-4) text: "जापान" color:JPN
  from: 07/06/2018 till: 01/07/2018 shift: (20,-4) text: "दक्षिण कोरिया" color: KOR
  from: 01/07/2018 till: end shift:(20,-4) text: "जापान" color:JPN

वरीयताको मापन फिफाले गर्ने गर्दछ।

### महिला राष्ट्रिय टोली
वरीयतालाई फिफाले मापन गर्ने गर्दछ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* फिफा
** एसियाली फुटबल महासङ्घ (एएफसी)
*** आसियान फुटबल महासङ्घ 
*** मध्य एसियाली फुटबल सङ्घ 
*** दक्षिण एसियाली फुटबल महासङ्घ (साफ)
*** पश्चिम एसियाली फुटबल महासङ्घ 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पूर्वी एसियाली फुटबल महासङ्घ
विसर्ग

**विसर्ग**को अर्थ "अगाडि पठाउनु, निर्वहन" हो। विसर्ग सामान्यतया लिखित रूपमा पाइन्छ, बृहदान्त्रको विराम चिह्नसँग मिल्दोजुल्दो वा एक अर्को माथि दुई साना सर्कलहरू जस्तै। यो फारम धेरैजसो ब्राह्मी लिपिहरूले राखेको छ। कन्नड, तिब्बती, शारदा, ब्राह्मी र रञ्जना लिपिहरूमा जिह्वामूलीय र उपध्मानीयका लागि छुट्टै चिह्नहरू अवस्थित छन्।

## उदाहरण 
### नेपाली भाषा 
* दु:ख
* निःशब्द
* अन्तःकरण
* दुःशासन

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मि विशेषक चिह्नहरू
शेखर घर्ती

**शेखर घर्ती** () एक नेपाली अभिनेता, नर्तक र कोरियोग्राफर हुन् जो नेपाली नृत्य र संगीत उद्योगमा आफ्नो कामका लागि परिचित छन्।  उनी रियो छमछमी सिजन ३ (२०२२)  र डान्सिङ विथ द स्टार्स नेपाल (२०२३) को फर्स्ट रनरअप हुन् जसले उनलाई नेपाली दर्शकहरूमाझ चिनाएको थियो। त्यसपछी उन्को धेरै चर्चा भयेको थियोे । उन्ले धरै म्युजिक भिडियोमा काम गरेका छन् ।   

## व्यक्तिगत जीवन 
शेखर घर्ती मगरको जन्म नेपालको सुर्खेतमा भएको थियो । उनको अहिलेसम्म विवाह भएको छैन ।  

## करियर 
शेखरले आफ्नो पहिलो म्युजिक भिडियो ‘मन मुटु’ सार्वजनिक गरेका छन् ।  त्यसपछि उनले नेपाल नृत्य रियालिटी शो रियो छमछमी सिजन ३ (२०२२) मा भाग लिए, जहाँ उनी फस्ट रनरअप भए, जसले उनलाई व्यापक दर्शकमाझ चिन्यो।   त्यसपछि उनलाई म्युजिक भिडियो र चलचित्रका धेरै अफर आए । २०२३ मा, उनले अर्को नेपाली नृत्य रियालिटी शो, डान्सिङ विथ द स्टार्स नेपालमा भाग लिए, जहाँ उनी फस्ट रनरअप भए।  

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:सन् १९९६ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली अभिनेताहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
सेभेन रिला लेक्स

**सेभेन रिला लेक्स** बुल्गेरियाको रिला माउन्टेनमा पर्वत श्रेणीको उत्तरपश्चिममा रहेका सात वटा हिमतालहरूको समूह हो। यि तालहरू बुल्गेरियामा तालहरू मध्य सबैभन्दा पर्यटककीय आकर्षक गन्तब्यको रुपमा रहेको समूह हुन्। यि तालहरू समुद्र सतहबाट २१०० मिटरदेखि २५०० मिटर उचाइमा अवस्थित छन्।

सेभेन रिला लेक्सका सबै तालहरूको नामाकरण यिनिहरूको विशेषता अनुसार भएका छन्। सबैभन्दा उचाइमा रहेको द टियर तालको यसको गहिराई सम्म देखिने सफा पानीको कारण नामाकरण भएको छ। द आई ताल लगभग आँखा जस्तो अण्डाकार रूप रहेको छ। यो सबैभन्दा गहिरो अण्डाकार ताल हो जसको गहिराई ३७.५ मिटर छ। द किड्नी ताल सबैभन्दा ठाडो किनाराहरू भएको ताल हो। द ट्विन ताल क्षेत्रफल अनुसार सबैभन्दा ठूलो ताल हो। द ट्रेफोइल तालको अनियमित आकार र कम किनारा रहेको छ। द फिस ताल सबैभन्दा सानो ताल हो र द लोवर लेक सबैभन्दा रहेको ताल हो।

## सूची
## तस्वीर सङ्ग्रह

File:Rila_lakes.jpg|सेभेन रिला लेक्सको दृश्य
File:pogled kum ezerata ot biloto.JPG|द लोवर लेक, फिस लेक, द ट्रेफोइल र द ट्विन तालहरू
File:Ezeroto Bubreka.JPG|द किड्नी ताल
File:Ezeroto Sulzata.JPG|द टियर ताल
File:Последните лъчи на слънцето.jpg|द ट्विन ताल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बुल्गेरियाका तालहरू
दोस्रो बागमती प्रदेश सभा

**दोस्रो वाग्मती प्रदेश सभा** २०७९ मङ्सिर ४ गते सम्पन्न भएको प्रदेश सभा निर्वाचन मार्फत निर्वाचित भएको थियो। प्रदेश सभामा ११० सदस्यहरू निर्वाचित भएका थिए, जसमध्ये ६६ प्रत्यक्ष निर्वाचनद्वारा निर्वाचित भएका थिए र जसमध्ये ४४ जना दलको बन्द सूचीमा समावेश समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली मार्फत निर्वाचित भएका थिए। सभाको पहिलो अधिवेशन १८ पुस २०७९ देखि सुरु भएको थियो।

## नेतृत्व 
### पदाधिकारी 
* प्रदेश सभाको सभामुख: माननीय भुवनकुमार पाठक (राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी)
* उपसभामुख: माननीय अप्सरा चापागाई खत्री (नेकपा (एमाले))
* सभा प्रमुख (मुख्यमन्त्री) : माननीय शालिकराम जमरकट्टेल (नेकपा (माओवादी केन्द्र))
* प्रतिपक्ष दलको नेता: माननीय बहादुरसिंह लामा (नेपाली काङ्ग्रेस)

### संसदीय दल 
* संसदीय दलको नेता नेपाली काङ्ग्रेस: माननीय बहादुरसिंह लामा
* संसदीय दलको नेता नेकपा (एमाले): माननीय जगन्नाथ थपलिया
* संसदीय दलको नेता नेकपा (माओवादी केन्द्र): माननीय शालिकराम जमरकट्टेल
* संसदीय दलको नेता राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी: माननीय उद्धव थापा 
* संसदीय दलको नेता नेपाल मजदुर किसान पार्टी: माननीय सुरेन्द्रराज गोसाइँ
* संसदीय दलको नेता हाम्रो नेपाली पार्टी: माननीय शैलेन्द्रमान बज्राचार्य

## संरचना 
## सदस्यहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* बागमती प्रदेश

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* **समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली तर्फको बागमती प्रदेश सभामा निर्वाचित सदस्यहरूको विवरण**

श्रेणी:बागमती प्रदेश सभाका सदस्यहरू
मेजर लिग सकर

**मेजर लिग सकर** ( **एमएलएस** ) संयुक्त राज्य सकर महासंघ द्वारा आयोजना हुने व्यावसायिक फुटबल लीग हो, जसले संयुक्त राज्यमा खेलकुदको उच्च स्तरको प्रतिनिधित्व गर्दछ।   २०२३ को सिजनादेखि लिगमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको २६ र क्यानाडाको ३ गरि कुल २९ टिम छन् ।   लिगको मुख्यालय मिडटाउन म्यानहट्टनमा छ।

मेजर लिग सकरको स्थापना १९९३ मा १९९३ मा संयुक्त राज्य अमेरिका को १९९४  FIFA विश्वकप को आयोजनाको कबोलको एक भागको रूपमा भएको थियो।  उद्घाटन सत्र १९९६ मा दस टिम थिए।  

एलए ग्यालक्सी सँग सबैभन्दा धेरै मेजर लिग सकर कप छ, यो टिमले पांच कप जितेको छ। लस एन्जलस FC २०२२ सिजनको च्याम्पियन हो, २०२२ नोभेम्बर ५ मा भएको एम एल एस कपमा  फिलाडेल्फिया युनियनलाई पेनाल्टीमा ३-० ले हराएर उपाधि जितेको थियो ।

## च्याम्पियन 
२०२२ को सिजनाको अन्त्यसम्ममा, ३१ क्लबले लिगमा प्रतिस्पर्धा गरेका छन्, १५ क्लबले कम्तिमा एक एम एल एस कप, १५ ले कम्तिमा एक सपोर्टर सिल्ड जितेका छन् . दुवै ट्रफी एकै सिजन एकै क्लबले जितेको ८ पटक भएको छ (two clubs have accomplished the feat twice).

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विश्वका टप लेभल पुरूष राष्ट्रिय फुटबल लिगहरू
परी मैदान राष्ट्रिय निकुञ्ज

**परी मैदान** (संस्कृतःअप्सरस् तृणक्षेत्रम्),( ) पाकिस्तान को उत्तर पूर्वमा पर्ने एक हीमाली घाँसे मैदान क्षेत्र हो जस्लाइ स्थानीय भोट भाषा मा **जुट** भनेर चिनिन्छ । यो नाङ्गा पर्वतको आधार शिविर स्थानहरू मध्ये नजिकैको घाँसे मैदान हो, जुन दियामेर जिल्लामा अवस्थित छ। गिलगिट-बाल्टिस्तान, पाकिस्तान। लगभग ३,३०० मिटर (१०,८०० फिट) समुद्री सतह भन्दा माथि, यो नाङ्गा पर्वतको राखियोट पाखामा पदयात्रीहरूका लागि प्रक्षेपण बिन्दुको रूपमा काम गर्दछ।   सन १९५५ मा, पाकिस्तान सरकारले परी मैदानलाई राष्ट्रिय निकुञ्ज घोषणा गरेको हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
संयोग

thumb|300px|छेउछाउमा पाँचवटा रातो गाडी

**संयोग** भनेको घटना वा परिस्थितिहरूको एक उल्लेखनीय सहमति हो जुन एकअर्कासँग कुनै स्पष्ट कारण सम्बन्ध छैन। उल्लेखनीय संयोगहरूको धारणाले अलौकिक, जादुमन्त्र, वा असाधारण दावीहरू निम्त्याउन सक्छ, वा यसले भाग्यवादमा विश्वासको नेतृत्व गर्न सक्छ, जुन एक सिद्धान्त हो कि घटनाहरू पूर्वनिर्धारित योजनाको ठीक तरिकाले हुनेछन्। सामान्यतया, संयोग को धारणा, अधिक परिष्कृत स्पष्टीकरण को कमी को लागि, लोक मनोविज्ञान र दर्शन को एक लिङ्क को रूप मा सेवा गर्न सक्छ।

सांख्यिकीय परिप्रेक्ष्यबाट, संयोगहरू अपरिहार्य हुन्छन् र तिनीहरू सहज रूपमा देखा पर्न सक्ने भन्दा अक्सर कम उल्लेखनीय हुन्छन्। सामान्यतया, संयोगहरू कम अनुमानित सम्भाव्यताका साथ अवसर घटनाहरू हुन्। एउटा उदाहरण जन्मदिन समस्या हो, जसले देखाउँछ कि दुई व्यक्तिको एउटै जन्मदिन भएको सम्भावना केवल २३ व्यक्तिहरूको समूहमा ५०% भन्दा बढी छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
अवेस्ताली भाषा

**अवेस्ताली** दुई पुरानो इरानेली भाषाहरूको लागि छाता शब्द हो (पुरानो अवेस्ताली र युवा अवेस्ताली)। तिनीहरू केवल पारसी धर्मको शास्त्रीय भाषाको रूपमा तिनीहरूको संयुक्त प्रयोगबाट चिनिन्छन्, र अवेस्ताले पनि तिनीहरूको नामको रूपमा सेवा गर्दछ। दुवै भारोपेली भाषा परिवारको आर्य इरानेली भाषा शाखा भित्रका प्रारम्भिक पूर्वी इरानेली भाषाहरू हुन्। पुरानो अवेस्ताली पुरानो फारसीसँग नजिकबाट सम्बन्धित छ र वैदिक संस्कृतसँग शब्दरचनात्मक रूपमा धेरै हदसम्म सहमत छ।

## विकासका चरणहरू 
अवेस्ताली भाषा लगभग दुई रूप मा प्रमाणित छ, "पुरानो अवेस्ताली" र "युवा अवेस्ताली" भनेर चिनिन्छ। युवा अवेस्ताली पुरानो अवेस्तालीबाट विकसित भएन; यी दुईमा समय मात्रै फरक छैन, तर बोलीभाषी पनि फरक छन्।

* गाथाका रचनाकारहरूको प्राकृतिक भाषा, यस्ना हप्तांघाईटी, चार पवित्र प्रार्थनाहरू
* ढिलो नामजप द्वारा अवक्षेपित परिवर्तनहरू
* युवा अवेस्तालीका मूल वक्ताहरूद्वारा प्रसारणको कारण पुरानो अवेस्तालीमा परिवर्तनहरू
* शास्त्रीहरूको प्राकृतिक भाषा जसले व्याकरणको रूपमा सही युवा अवेस्ताली पाठहरू लेखेका थिए
* जानाजानी परिवर्तनहरू "मानकीकरण" मार्फत प्रस्तुत गरियो
* अवेस्ताली नबोलेको क्षेत्रहरूमा स्थानान्तरणद्वारा प्रस्तुत गरिएका परिवर्तनहरू

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* आदिम भारोपेली भाषा
* आदिम आर्य इरानेली भाषा
* वैदिक संस्कृत

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:प्राचीन भाषाहरू
श्रेणी:पवित्र भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:पारसी धर्म
श्रेणी:पूर्वी इरानेली भाषा परिवार
भारतका शास्त्रीय भाषाहरू

भारत सरकारले छ भाषाहरूलाई भारतको शास्त्रीय भाषाको रूपमा मान्यता दिएको छ। सन् २००४ मा, भारत सरकारले घोषणा गर्‍यो कि निश्चित मापदण्डहरू पूरा गर्ने भाषाहरूलाई भारतको "शास्त्रीय भाषा" को दर्जा दिन सकिन्छ। भाषाहरूलाई शास्त्रीय भाषाको रूपमा वर्गीकरण गर्ने मागहरू विचार गर्न भारत सरकारले समिति गठन गरेको थियो।

## भाषाहरू 
भारतीय गणतन्त्रका घोषित शास्त्रीय भाषाहरू: कन्नड, मलयालम, ओडिया, संस्कृत, तमिल र तेलगु।

## मापदण्ड 
सन् २००४ मा, "शास्त्रीय भाषा" को पुरातनता को उमेर को लागि अस्थायी मापदण्डको अस्तित्व को कम्तिमा १००० वर्ष मानिएको थियो। पछि "शास्त्रीय भाषा" को रूपमा वर्गीकरणको लागि विचार गरिने भाषाहरूको योग्यता निर्धारण गर्न निम्न मापदण्डहरू राखिएका थिए।

## फाइदाहरू 
# शास्त्रीय भारतीय भाषाका विद्वानहरूका लागि दुई प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कारहरू वार्षिक रूपमा सम्मानित हुन्छन्।
# शास्त्रीय भाषाहरूमा अध्ययनका लागि उत्कृष्टता केन्द्र स्थापना गरिनेछ।
# विश्वविद्यालय अनुदान आयोगलाई कम्तिमा केन्द्रीय विश्वविद्यालयहरूमा शास्त्रीय भारतीय भाषाहरूमा प्रख्यात विद्वानहरूका लागि शास्त्रीय भाषाहरूका लागि व्यावसायिक अध्यक्षहरूको निश्चित सङ्ख्याबाट सुरु गर्न अनुरोध गरिनेछ।

## अन्य भाषाहरूको माग 
आगामी केही वर्षहरूमा, पाली, बङ्गाली, मराठी, मैथिली र मणिपुरी लगायतका अन्य भाषाहरूलाई शास्त्रीय दर्जा दिनुपर्ने मागहरू उठेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
अवेस्ता

**अवेस्ता** अवेस्ताली भाषामा रचना गरिएको पारसी धर्मको धार्मिक ग्रन्थहरूको प्राथमिक सङ्ग्रह हो। अवेस्ता ग्रन्थहरू धेरै फरक वर्गहरूमा पर्छन्, या त बोलीद्वारा, वा प्रयोगद्वारा व्यवस्थित। धार्मिक समूहको मुख्य पाठ यास्ना हो, जसको नाम यस्ना समारोहबाट लिइएको हो, पारसी धर्मको मुख्य उपासना हो, र जसमा यसना पाठ पढाइन्छ।

## संरचना र सामग्री 
यसको वर्तमान रूप मा, अवेस्ता विभिन्न स्रोतहरू बाट एक सङ्कलन हो, र यसको विभिन्न भागहरू विभिन्न अवधिहरू देखि मिति र चरित्र मा व्यापक रूप देखि भिन्न हुन्छ। अवेस्ता भाषाका पाठहरू मात्र अवेस्ताको अंश मानिन्छन्।

* **यास्ना**: यस्ना (यजिसन "पूजा, बलिदान" बाट, संस्कृत यज्ञको संज्ञानात्मक), प्राथमिक धार्मिक सङ्ग्रह हो, जसको नाममा यसलाई पठन गरिन्छ।
* **विस्पेराड**: विस्पेराड (प्रार्थना) यास्नाको लागि पूरकहरूको सङ्ग्रह हो। विस्पेराडलाई २३ वा २४ खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ जुन यस्नामा जोडिएको छ।
* **भेन्डिडाड**: भेन्डिडाड ("भूतहरू विरुद्ध दिइएको") दुष्ट आत्माहरूको विभिन्न अभिव्यक्तिहरू, र तिनीहरूलाई भ्रमित गर्ने तरिकाहरूको गणना हो।
* **यष्ट्स**: यष्टहरू ("प्रशंसाद्वारा पूजा") २१ भजनहरूको सङ्ग्रह हो, प्रत्येक एक विशेष देवत्व वा ईश्वरीय अवधारणामा समर्पित।
* **सिरोजा**: सिरोजा ("तीस दिन") महिनाका दिनहरूमा अध्यक्षता गर्ने ३० वटा देवताहरूको गणना र निमन्त्रणा हो।
* **न्यायेश**: पाँच न्यायेशहरू दुवै पुजारी र समाज द्वारा नियमित पठनको लागि प्रार्थना हो।
* **गाहहरू**: पाँच गाहहरू पाँच दिव्यताहरूको लागि आह्वान हुन् जसले दिनको पाँच खण्डहरू हेर्छन्।
* **अफ्रिनागनहरू**: अफ्रिनागनहरू चार "आशीर्वाद" पाठहरू हुन् जुन एक विशेष अवसरमा पढाइन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पारसी धर्म
सरकारी संस्थान

**सरकारी संस्थान** (State-owned Corporation)  सार्वजनिक संस्था वा कानूनद्वारा सिर्जना गरिएका संस्थाहरू हुन् जसले राज्यको तर्फबाट वा सामाजिक, व्यावसायिक, आर्थिक वा विकासात्मक व्यावसाय/ गतिविधिहरू सञ्चालन गर्छन्। यसको आफ्नै कोष हुन्छ र आन्तरिक मामिलामा आंशिक रूपमा स्वायत्त हुन्छ।

यस प्रकारको संस्थानका लागि विभिन्न नामहरू प्रयोग गरिएको छ, जस्तै सरकारी संस्थान, सार्वजनिक संस्थान, वैधानिक संस्थान, अर्ध-सरकारी संस्था आदि। तर सार्वजनिक संगठन आउँछ र धेरै प्रयोग हुन्छ।

## परिचय 
बेलायतमा राज्यले टक्सार र हुलाक प्रणालीलाई नियन्त्रणमा लिएपछि पनि लामो समयसम्म सार्वजनिक संस्थाको विचार फस्टाउन सकेन । पछि, सिमित अधिकार र शक्ति सहित स्थापित राज्यको स्वायत्त शासन विभाग द्वारा प्रहरी, शिक्षा, बत्ती आदिका कार्यहरू ले सरकारी संस्थानको अवधारणाको बिकास भयो  । गरिब मानिसहरूलाई मद्दत गर्न "Poor Laws" पास भयो। यसका लागि नियुक्त आयुक्तहरूलाई स्थानीय प्रशासनमा राज्यको नियन्त्रणबाट स्वतन्त्र भएर काम गर्ने अधिकार दिइएको थियो। तर राष्ट्रियकरण गरिएको उद्योग र उपयोगिता सेवाको सार्वजनिक नियन्त्रण सन् १९४५ देखि मात्र सम्भव भयो।

## महत्व 
#सरकारी खातामा रहेको कामको तनाव कम भएमा नयाँ विभागको स्थापना आवश्यक पर्दैन ।
#यसमा सबै शक्ति एउटै काममा केन्द्रित हुन्छ।
#एउटै कामका सबै पक्षहरू संगठनद्वारा समान रूपमा ह्यान्डल गरिन्छ, अन्यथा विभिन्न मन्त्रालयहरूको कार्यक्षेत्रमा आउनेछ।
# दैनिक प्रशासनमा स्वतन्त्र हुनाले, विशेषज्ञ ज्ञान सजिलै प्रयोग गरिन्छ। हरेक निर्णयमा सरकारको स्वीकृति नलाग्ने भएकाले काम छिटो हुन्थ्यो ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
*संयुक्त पूँजी कम्पनी
श्रेणी:कम्पनी
श्रेणी:व्यवस्थापन
श्रेणी:व्यवस्थापन शब्दावली
भारतमा सबैभन्दा बढी बोलिने मातृभाषाहरूको सूची

thumb|300px|भारतका भाषा क्षेत्रहरू

भारतीय गणतन्त्र धेरै सय भाषाहरूको घर हो। अधिकांश भारतीयहरूले आर्य (७७%), द्रविड (२०.६१%), आग्नेसियाली (१.२%), र भोटबर्मेली (०.८%) परिवारसँग सम्बन्धित भाषा बोल्छन्। हिमालयका केही भाषाहरू अझै अवर्गीकृत छन्। भारतीय गणतन्त्रमा करिब ४१५ जीवित भाषाहरू छन्।

## सूची 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
भारतीय जनसङ्घ

**भारतीय जनसङ्घ** ( छोटो नाम: **जन सङ्घ**,  एक भारतीय दक्षिणपन्थी राजनीतिक दल थियो जुन १९५१ देखि १९७७ सम्म अस्तित्वमा थियो र राष्ट्रिय स्वयंसेवक सङ्घ (RSS), एक हिन्दु राष्ट्रवादी स्वयंसेवक सङ्गठनको राजनीतिक शाखा थियो। १९७७ मा, यसले भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस को विरोध गर्ने अन्य धेरै बायाँ, केन्द्र र दायाँ पार्टीहरूसँग विलय गरी जनता पार्टी गठन गर्‍यो।

## उत्पत्ति 
दायाँ|अङ्गुठाकार| श्यामा प्रसाद मुखर्जी, भारतीय जनसङ्घ का संस्थापक
दक्षिणपन्थी हिन्दु राष्ट्रवादी राष्ट्रिय स्वयम् सेवक सङ्घ (आरएसएस) का धेरै सदस्यहरूले आफ्नो कामलाई निरन्तरता दिन, ब्रिटिस राजको समयमा सुरु भएको, र आफ्नो विचारधारालाई अगाडि बढाउन राजनीतिक पार्टी गठन गर्ने विचार गर्न थाले। त्यहि समयमा, श्यामाप्रसाद मुखर्जीले गैर-हिन्दु सदस्यतालाई अनुमति दिने विषयमा त्यो पार्टीसँग असहमतिका कारण आफूले नेतृत्व गरेको हिन्दु महासभा राजनीतिक दल छोडे।    बीजेएस पछि मुखर्जीले २१ अक्टोबर १९५१  मा दिल्लीमा आरएसएसको सहयोगमा, कांग्रेस पार्टीको "राष्ट्रवादी विकल्प" को रुपमा सुरु गरेका थिए।

१९५३ मा मुखर्जीको मृत्यु पछि, बीजेएसमा आरएसएस कार्यकर्ताहरूले क्यारियर राजनीतिज्ञहरूलाई बाहिर निकाले र यसलाई आरएसएसको राजनीतिक हात र सङ्गठनहरूको आरएसएस परिवार (*सङ्घ परिवार* ) को अभिन्न अङ्ग बनाए।

बीजेएसको सबैभन्दा बलियो चुनावी प्रदर्शन १९६७ लोकसभा चुनावमा आयो जसमा यसले ३५ सीटहरू जित्यो।, जब कांग्रेसको बहुमत सबैभन्दा पातलो थियो।

## विचारधारा 
बीजेएस नेतृत्वले पाकिस्तान र चीन विरुद्ध कडा नीतिलाई समर्थन गर्यो, र सोभियत सङ्घ र साम्यवादको विरोध गर्यो। धेरै बीजेएस नेताहरूले पनि १९६० को प्रारम्भमा गौ हत्या प्रतिबन्धको राष्ट्रव्यापी अभियानको उद्घाटन गरे।

## राष्ट्रपतिहरूको कालानुक्रमिक सूची 
## आम निर्वाचनमा 
भारतीय जनसङ्घ १९५१ मा सिर्जना भएको थियो, र यसले प्रतिस्पर्धा गरेको पहिलो आम चुनाव १९५१-५२ मा भएको थियो, जसमा यसले केवल तीन लोकसभा सीटहरू जित्यो, जसमा हिन्दु महासभाले जितेको चार सीट र राम राज्य परिषद्ले जितेको तीन सीटहरू।। बङ्गालबाट श्यामाप्रसाद मुखर्जी र दुर्गाचरण बनर्जी र राजस्थानबाट उमाशंकर त्रिवेदी निर्वाचित भएका छन्। श्यामाप्रसाद मुखर्जीको नेतृत्वमा सबै समान विचारधाराका दलहरूले संसदमा ब्लक बनाए।  

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
 

## थप पढाइ 
* 
* 
* 

श्रेणी:हिन्दुत्व
पाक-पारङ्ग

**पाक-पारङ्ग** एक पेशेवर पाक कर्मी र पेशाकर्मी  हो जो खाना तयारी को अधिकांश पक्षमा निपुर्ण हुन्छ, अक्सर एक खाना विशेष  मा केन्द्रित। "पाक-पारङ्ग" उपाधि पाक र पारङ्त दुइ शब्दको संयुक्त रूप हो । जस्को अर्थ पाक कलामा पारङ्गत वा निपुर्ण भन्ने हुन्छ । पाक-पारङ्गहरू कुनै सीकाइ संस्थाबाट औपचारिक प्रशिक्षण प्राप्त गरेका, साथै अनुभवी पाक-पारङ्ग बाट प्रशिक्षित पनि हुँन्छन। पाक कला लाइ ६४ कला मध्ये एक मानिन्छ र यस कलामा निपुर्ण नै पाक-पारङ्ग कहलाउँछन । सन्तोष शाह एक नेपाली पेशेवर पाक-पारङ्ग हुन । 

## उपाधी वा पदहरु 
पाकशाला र भोजनालयको अाकार, समाविष्ट परिकारको किसीम अनि संचालन जटीलताको अाधारमा पाक-कर्मीका बिभिन्न उपाधी वा पदहरू श्रजना गरिएका हुन्छन । जति ठुलो संस्था र धेरै परीकार भएको भान्सा हुँन्छ त्यती नै धेरै सोपानमा पाक-कर्मीका जिम्मेवारीहरु विभाजन गरिन्छ, जस मध्ये नीम्न मुख्य पदहरू अधिकांस स्तरीय भोजनालयको भान्सामा अाकार अनुसार सबै वा केही पाउँन सकिन्छ । 

***पाक -पारङ्ग***

मुख्य पाक कर्मी जस्ले भान्साको सम्पुर्ण पाक क्रिया र संचालन प्रकृया माथी नियन्त्रण गर्न सक्दछ । सामान्यतया एक भान्सामा एक कार्यकारी पाकपारङ्ग हुने भएतापनि व्यवसायको अायतन बृहत अनि धेरै खेप पकाउँनुपर्ने भान्सा भएमा पालो दिने अन्य पनि हुँन सक्छन ।  

***उप पाक -पारङ्ग***

विभिन्न पाक विभाग र पाक-पारङ्ग को विचमा रहेर समन्वयी भुमीका निभाउँने र  पाक-पारङ्ग को अनुपस्थितीमा रिक्त ठाउँ भर्ने । व्यवसायको अाकार र ग्राहक क्षमता हेरी एक वा धेरै उप पाकपारङ्ग हुने गर्दछन ।  

***पाक -विभागी***

कुनै निश्चित पाक प्रक्रीया वीशेष जस्तै भुटन,तारन,रापन,मासु,तरकारी अादी वा खाना वीशेष जस्तैः सामुन्द्री खाना,रोटी,अन्न,मीष्ठान्न,इटालीयन खाना,नेपाली खाना,चिनिँया खाना अादि मध्ये एक विभागमा जानकार वा निपुर्ण नै पाक विभागी हो, जो जिम्मेवारी पाएको पाक विभागको मुख्य हुन्छ र ठुलो अाकारको भान्सामा उसका माताहात पनि सहयोगी पाककर्मी हुन्छन । 

***पाक -प्रवेशी***

भर्खर प्रशीक्षण सकेको वा नव प्रवेशी पाककर्मी जो वरिष्ठ पाककर्मीको माताहात र रेखदेखमा काम गर्दछ । 
अङ्गुठाकार|एक पाककर्मी अाफ्नो पेशागत पोशाकमा ।

श्रेणी:पाक कला
श्रेणी:भोजनालय कर्मचारी
श्रेणी:खाद्य सेवा पेशाहरु
सन्तोष शाह

**सन्तोष शाह** लण्डनमा बसी काम गर्ने नेपाली शेफ हुन्, जो २०२० मा बेलायतको पका कला सम्बन्धी परपट (टिभी) शृंखला बीबीसी मास्टरशेफ: द प्रोफेशनल्समा प्रतिस्पर्धा गर्नका लागि परिचित छन्  सेकेन्ड रनर अप घोषित सन्तोषलाई नेपाली खानालाई बेलायतमा लोकप्रिय बनाउन श्रेय दिइन्छ ।  सन् २०२१ मा, सन्तोषले फेरि युकेको BBC MasterChef: The Professionals Rematch मा प्रतिस्पर्धा गरे र विजेता घोषित भए।   

सन्तोष काठमाडौं बाहिरको एउटा सानो गाउँ कर्जानामा हुर्केका थिए ।  जब उहाँ १४ वर्षको हुनुहुन्थ्यो, उहाँ पाँच तारे बासालयमा भाँडा धुने कामको लागि आफ्नो पहिलो पाक कामको लागि इन्डिया गए।   यही बिन्दुमा सन्तोषले पाक-पारङ्ग बन्ने आफ्नो सपना साकार पारे। उनले कार्यकारी पाक-पारङ्ग  र सीईओ विवेक सिंहको अधीनमा दुई वर्ष भन्दा बढी काम गरे, भारतमा आतिथ्य श्रेणी मार्फत बढ्दै।  सन्तोषले सन् २०१० मा लन्डन जानुअघि इन्स्टिच्युट अफ बडोदा, इन्डिया बाट होटल एण्ड क्याटरिङ म्यानेजमेन्टमा डिप्लोमा प्राप्त गरेका थिए। 

## जीवनवृति 
सन्तोषले शेफ विवेक सिंहको वेस्टमिन्स्टर हट स्पट, द सिनमन क्लबमा ***उप पाकपारङ्ग***  बन्नु अघि डिशूम र मिशेलिन-अभिनित 

सन् २०१८ मा सन्तोष लन्डनको पाँच-तारे ललिट बासालयको कार्यकारी **पाकपारङ्ग** मा नियुक्त भए, जहाँ उनले २०२० मा मास्टरशेफमा देखा नपरेसम्म काम गरे।  

## संचारमाध्यम उपस्थिति 
सन्तोष पहिलो पटक सन् २०२० मा बेलायतको पाक कला परपट शृंखला मास्टरशेफः द प्रोफेशनल्समा देखा परेका थिए। उहाँ श्रृंखलामा उपविजेता हुनुहुन्थ्यो र "पिपल्स च्याम्पियन" को रूपमा डब गरियो।  

## पुरस्कार र उपलब्धिहरू 
* उपविजेता: BBC को UK MasterChef: The Professionals 2020  
* रेस्टुरेन्ट बालुची 2018 को लागि ब्रिटिश करी पुरस्कार  
* कोन्डे नास्ट अवार्ड उत्कृष्ट भोजन 2018 को लागि 

## BBC को UK MasterChef: The Professionals Rematch 
सन्तोषले २८ डिसेम्बर २०२१ मा UK को BBC MasterChef: The Professionals Rematch जितेका थिए। कार्यक्रमको निर्णायक मार्कस वेयरिङ, मोनिका गालेट्टी र ग्रेग वालेसले गरेका थिए । सन्तोषले अन्य तीन प्रतियोगीहरूलाई हराए, तीमध्ये दुई फिली आर्मिटेज-म्याटिन र बार्ट भ्यान डेर ली, जो सन्तोषसँग २०२० मा बीबीसीको युके मास्टरशेफ: द प्रोफेशनल्समा पनि देखा परेका थिए। सन्तोषले नेपालमा दशैं पर्वबाट प्रेरित १८ डिश शाकाहारी भोज बनाएर उपाधि जितेका हुन् । 

## पाकपुस्तक 
* *आयला: तराई, पहाड र हिमालयका नेपाली परिकारहरूको पर्व*, DK,

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:बेलायतमा नेपाली आप्रवासीहरू
श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका मानिसहरू
पेयशाला

अङ्गुठाकार|केवल पेयशालाको एक दृश्य
**पेयशाला** मदिरा वा हल्का पेय पीउने सेवा प्रदान गर्ने व्यवसायीक स्थापना हो । अवस्थितीको अाधारमा साधारणतया तिन प्रकारका पेयशाला हुन्छनः बासालय पेयशाला,भोजनालय पेयशाला र केवल पेयशाला । यी मध्ये पछील्लो कीसीम केवल पीउँने ठाउँको लागी नै स्थापना गरिएको व्यवसाय हुँन्छ । नेपालमा प्रचलीत भट्टी पनि केवल पेयशालाको नै प्रकार हो तथापी यसको विशेषता के हो भने यहाँ मदिरा पनि पेयशाला सँगै वा नजिकै उत्पादन हुँन्छ । भट्टीमा पेय पदार्थको प्रकार हेरी कतीपय तत्कालै तयार पारी ग्राहकलाइ टक्राइन्छ, जस्तै तोङ्वा,छ्याङ अादी । हल्का पेय बाहेक अधिकांश पेयशालामा पाइने मदिराहरूमा जाँड,अन्न रक्सि र फल रक्सि हुन्छन । 
[अङ्गुठाकार|एक [बासालयमा स्थित पेयशाला ]]

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सेवा व्यवसायहरु
बालबोध

**बालबोध** (मराठी: बाळबोध; अनुवाद: बच्चाहरूले बुझे) मराठी भाषा र कोरकु भाषा लेख्न प्रयोग गरिने देवनागरी लिपिको थोरै परिमार्जित शैली हो। अन्य भाषाका लागि प्रयोग गरिने देवनागरी लिपिबाट बालबोधलाई अलग राख्ने कुरा भनेको **ळ**  र **र्‍**  हुन् दुवैको लगातार र नियमित प्रयोग हो। थप रूपमा, बालबोध शैलीमा अङ्ग्रेजीमा आधारित शब्दहरूमा [æ] र [ɒ] उच्चारण गर्नको लागि **ऍ/ॲ** र **ऑ** छन्।

## नाम 
बालबोध शब्द ‘बाळ’ र ‘बोध’ शब्दहरूको संयोजन हो। 'बाळ' संस्कृत शब्द बालबाट व्युत्पन्न एक नपुंसक संज्ञा हो। ‘बोध’ एक पुरुष संज्ञा हो र तत्समको अर्थ ‘धारणा’ हो।

## विशेषताहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू
श्रेणी:मराठी भाषा
श्रेणी:देवनागरी लिपि
ताक्लाकोट

ताक्लाकोट चिनको भोट स्वायत्त प्रदेश अन्तरगत पुराङ पालिकामा पर्ने एक सानो शहर हो । हुम्ला सदरमुकाम सिमकोट बाट ताक्लाकोट को दुरी लगभग ७ योजन (२७ कोस, १०० कीमि) जति पर्दछ । कर्णालि नदिको दक्षिण पश्चिममा पर्ने हिल्सा बस्ति सिमकोट र ताक्लाकोट बिचमा पर्दछ ।  

श्रेणी:नेपाल–चीन सीमानाका नाकाहरू
तिब्बती जाति

**भोट जाति** वा **तिब्बती जाति** (; ) तिब्बतको मूल निवासी एक पूर्वी एसियाली जातीय समूह हो। उनीहरूको वर्तमान जनसङ्ख्या लगभग ६ करोड ७० लाख रहेको अनुमान गरिएको छ। चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतमा बसोबास गर्ने बहुसङ्ख्यकका अतिरिक्त चिनियाँ प्रदेश गान्सु, किङ्हाई, सिचुआन र युन्नानका साथै भारत, नेपाल र भुटानमा पनि ठूलो सङ्ख्यामा तिब्बतीहरू बसोबास गर्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:तिब्बत
हिल्सा, नेपाल

**हिल्सा**  नेपालको उत्तरपश्चिमी कुनामा तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र ( चीन ) को सिमानामा रहेको एउटा गाउँ हो, जहाँबाट कर्णाली नदी भोट पठारबाट हिमाली क्षेत्रहरू हुँदै दक्षिण तिर बहन्छ । हिल्सा कर्णाली अञ्चलको हुम्ला जिल्ला अन्तर्गत नाम्खा गाउँपालिका मा पर्दछ । 
श्रेणी:नेपाल–चीन सीमानाका नाकाहरू
अफ्रिकामा हिन्दू धर्म

मौरिसस एक मात्र अफ्रिकी संघ देश हो जहाँ हिन्दू धर्म प्रमुख धर्म हो, २०११ मा लगभग ५०% जनसंख्या अनुयायीहरूको रूपमा  हिन्दू धर्म रियुनियन (६.७%)  र सेशेल्स (२.४%) मा दोस्रो ठूलो धर्म हो।
निलगिरी हिमाल

**नीलगिरी हिमाल** नेपालको अन्नपूर्ण हीमश्रङ्खला अन्तर्गतका तीन चुचुराहरूको दायरा हो। यसमा मुख्य गरी उत्तर नीलगिरी  (७०६१), मध्य नीलगिरि (६९४०) र दक्षीण नीलगिरी (६८३९) पर्दछन।

नेदरल्यान्ड्स हिमालयन अभियानद्वारा अक्टोबर १९६२ मा  उत्तर  निलगिरी पहिलो पटक आरोहण गरिएको थियो। टोली नेता एक प्रसिद्ध फ्रान्सेली पर्वतारोही, लियोनेल टेरे थिए। दक्षिण निलगिरी  र मध्य निलगिरी मा पहिलो पटक जापानी आरोहीहरूले क्रमशः १९७८ र १९७९ मा आरोहण गरेका थिए।
श्रेणी:नेपालका हिमशृङ्खलाहरू
श्रेणी:मुस्ताङ जिल्ला
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका हिमालहरू
जयनगर–बर्दिबास रेलमार्ग

**जयनगर–जनकपुर–बर्दिबास रेलमार्ग**  वा **जनकपुर रेलमार्ग** नेपाल र इण्डिया बीचको सीमापार रेलमार्ग हो। यस रेलमार्गले इनर्वामा नेपाल-इण्डिया सीमा पार गर्दै भङ्गाहालाई जयनगरसँग जोड्दछ भने बर्दिवाससम्म विस्तारको काम भइरहेको छ ।   यो नेपालको एक मात्र यात्रु सेवा सञ्चालनमा रहेको रेलमार्ग हो।  

जयनगर देखि भङ्गाहा सम्मका रेल बिसाैनीहरू:
* इनर्वा
* खजुरी
* महिनाथपुर  
* बैदेही
* परबहा
* जनकपुरधाम
* कुर्था
* पिपराढी
* लोहारपट्टी
* सिङ्ग्याही
* भंगहा

श्रेणी:यातायात
श्रेणी:नेपालमा रेल यातायात
श्रेणी:रेल यातायात
मानविकी

मानविकी वा मानवशास्त्र विश्वभरि एक प्रमुख अध्ययन विषय हो जसमा मानवसम्बन्धी विभिन्न पहलुहरूको अध्ययन गरिन्छ। यसले मानवको समाजिक र सांस्कृतिक विकास, जीवनशैली, भाषा, संगठन, धर्म, विश्वास, र व्यवहारका प्रश्नहरूलाई अध्ययन गर्दछ।

मानविकीको केहि मुख्य उद्देश्यहरू यसप्रकार छन्:

# समाजिक रूपरेखा अध्ययन: मानविकीले समाजका विभिन्न पहलुहरूको अध्ययन गरेर समाजको संरचना, व्यवस्था, अभिवृद्धि र समस्याहरूलाई समझ्न मद्दत पुर्याउँछ।
# सांस्कृतिक अध्ययन: मानविकीले विभिन्न समृद्ध सांस्कृतिक परंपराहरूको अध्ययन गरेर मानवको सांस्कृतिक विविधता र उत्थानका कारणहरूलाई पहिचान्न मद्दत पुर्याउँछ।
# भाषिक अध्ययन: भाषा मानवको संवादका मुख्य साधन हो, र मानविकीमा भाषिक पहलुको अध्ययनले भाषाको प्रभाव, परिवर्तन, अभिवृद्धि र संरक्षणका प्रश्नहरूलाई उजागर गर्दछ।
# व्यक्तिगत र जातिगत अध्ययन: मानविकीले व्यक्तिका विभिन्न पहलुहरूको (जीवनकथा, व्यक्तिगतता, मानसिकता आदि) अध्ययन गरेर मानवको व्यक्तिगत र जातिगत पहिचानलाई पुर्याउँछ।
# विकास अध्ययन: मानविकीमा विकासका सिद्धान्तहरू र विकासका क्रियाकलापहरूको अध्ययनले मानवसम्बन्धी प्रश्नहरूको निरंतर मूल्यांकन गर्न मद्दत पुर्याउँछ।

यसप्रकार, मानविकीले मानवसम्बन्धी विश्वव्यापी प्रश्नहरूको अध्ययन गरी विश्वभरि विचार र सूचनाको माध्यम बनाउँछ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
युटिसी+०५:३०

**युटिसी+०५:३०** अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समयको +०५:३० बाट अफसेट समयको लागि पहिचानकर्ता हो। यो समय भारत र श्रीलङ्कामा प्रयोग गरिन्छ, र पहिले नेपालमा प्रयोग गरिएको थियो। यो समन्वयित विश्वव्यापी समय भन्दा साढे पाँच घण्टा अगाडि छ। लगभग १.४ बिलियन मानिसहरू यस समय क्षेत्र भित्र बस्छन्, जसले यसलाई युटिसी+०८:०० पछि दोस्रो-सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको बनाउँछ।

## मानक समय 
प्रमुख सहरहरू: दिल्ली, मुम्बई, चेन्नई, कोलकाता, अहमदाबाद, बेङ्गलोर, हैदराबाद, कोलम्बो

### दक्षिण एसिया 
* भारत - भारतीय मानक समय
* श्रीलङ्का - श्रीलङ्का मानक समय

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:युटिसी समयहरू
भारतका आधिकारिक लिपिहरू

thumb|300px|भारतको आधिकारिक भाषाहरूको आधिकारिक लिपिहरूको अक्षरहरू

भारत गणतन्त्रको २२ आधिकारिक भाषाहरूको आधिकारिक लिपिहरूमा अक्षरात्मक लिपि, वर्णात्मक लिपि र अब्जाद लिपिहरू समावेश छन्।

## लिपिहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
बागडी भाषा

**बागडी भाषा** एउटा आर्य भाषा हो जसले हरियाणवी, राजस्थानी र पन्जाबी बीचको बोलीको पुल बनाउँछ र यसको नाम उत्तरपश्चिम भारतको बगर क्षेत्रबाट लिएको हो। वक्ताहरू प्रायः भारतमा छन्, राजस्थानको हनुमानगढ र श्रीगङ्गानगर जिल्ला, हरियाणाको सिरसा जिल्ला, भारतको पन्जाबको फाजिल्का जिल्ला।

बागडीको सबैभन्दा उल्लेखनीय ध्वनीशास्त्रीय विशेषता भनेको तीन लेक्सिकल स्वरहरूको उपस्थिति हो: उच्च, मध्य र निम्न, पन्जाबी जस्तै। हरियाणवीसँग भाषाको धेरै उच्च (६५%) लेक्सिकल समानता छ। सन् २०११ को जनगणना अनुसार, बागडी राजस्थानी २३४,२२७ वक्ताहरू र १,६५६,५८८ पन्जाबी बागडी भाषीहरू थिए।

बागडीले मूर्धन्य व्यञ्जन, १० स्वर, २ डिप्थोङ र ३ स्वर सहित ३१ व्यञ्जनहरूलाई छुट्याउँछ। बागडीका दुई प्रकार छन्, बागडी राजस्थानी र बागडी पन्जाबी। जनगणनाको क्रममा, हरियाणा र राजस्थानमा बोलिने बागडी राजस्थानीलाई हिन्दी बोली मानिन्छ भने पन्जाबमा बोलिने बागडी पन्जाबीलाई पन्जाबी बोली मानिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राजस्थानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:पन्जाब, पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:सिन्धमा बोलिने भाषाहरू
इनर्वा रेल विसाैनी

इनर्वा विसाैनी नेपाल इन्डिया सिमा नजिक धनुषा जिल्ला मा पर्ने जनकपुर रेलमार्ग अन्तर्गतको एक विसाैनी हो । यो जनकपुर रेलमार्ग मा इन्डियातिरबाट नेपाल प्रवेश गर्दा पर्ने पहिलो रेल विसाैनी हो । यस विसाैनीले कमला नदीको किनारमा अवस्थित नजिकैको इनर्वा वस्ति लाइ सेवा दिन्छ । यो विसाैनीमा कुल चार पहुँचपिँढी भएतापनि यात्रु सेवाका लागि प्रयोग हुँने पहुँचपिँढी तिन वटा छन । यस विसाैनिको पछिल्लो समय तालीका यहाँ तल प्रस्तुत छ ।  

श्रेणी:नेपालमा रेल यातायात
श्रेणी:यातायात
श्रेणी:रेल यातायात
जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र

**जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र लिमिटेड** कम्पनी ऐन २०२१ बमोजिम २०३५/०६/०८ मा स्थापना भएको सरकारी कम्पनी हो। संस्थाको दर्ता कार्यालय भक्तपुर  जिल्ला मध्यपुर थिमि नगरपालिकामा अवस्थित छ। प्रधान कार्यालयले २३५ रोपनी क्षेत्रफल ओगटेको छ।

संस्थाको देशभर ८ वटा शाखा सञ्जालनमा छन्।  संस्थाको मुख्य उद्देश्य सरकारी शिक्षा निकायले विकास गरेको पाठ्यक्रममा आधारित पुस्तकहरू छापी शैक्षिक सामग्रीको सहज पहुँच सुनिश्चित गर्दै किफायती उत्पादनको माध्यमबाट आम जनतासम्म पुर्‍याउनु हो। संस्थाको दृष्टि राष्ट्रको हरेक कुना र कुनाका विद्यार्थीहरूलाई सस्तो मूल्यमा सुसाङ्खीय र भौतिक रूपमा गुणस्तरीय अध्ययन सामग्री उपलब्ध गराउनु हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सरकारी संस्थानहरू
शिल्पी समुदाय

**शिल्पी** वा **आदि-प्राविधिक** भन्नाले विभिन्न पेशा र शिल्प मा पेशेवर दक्षता भएका मानिसहरुलाइ जनाउँछ । यीनीहरूको अाँफ्नो शीप र कार्यक्षेत्र अनुसार अलग अलग पेशमा निपुर्ण लाइ जनाउँने विभिन्न उपमा वा पदवि हुन्छन, जस्तैः कुमाल,गन्धर्व,चर्मकार,लोहकार,सुवर्णकार,सूचिकार अादी । सुरुमा पदवी वा कार्य दक्षताको अाधारमा प्राप्त उपाधी कालान्तरमा पुस्ताैनी प्रयोगमा अाएको पदवी लाइ नै थर अथवा वंश शीर्षक बनाइ प्रयोगमा ल्याइएको पाइन्छ । तसर्थ हीजोअाज गन्धर्व थर भएका सबै गाउँने कला भएका नहुन सक्छन,दर्जी थर भएका सबै सीलाउन सक्ने नहुँन पनि सक्छन त्यस्तै यी थर नभएका पनि तत् तत् शील्पमा नीपुर्ण हुन पनि सक्छन । जसरी थर सुवेदी भएकाहरू वेद जान्ने नहुँनसक्छन त्यस्तै सबै पेशागत दक्षताबाट प्राप्त पदवी ले बनेका थर अाजभोली नामका मात्र भएका छन ।

## पेशागत संकट
समुदाय अाधारीत पुस्ताैनी शिल्पी पेशाहरु पश्चिमा बजारीकरणमा अाधारीत शहरी वस्ती वीस्तार सँगै भीत्रीएको उद्योगपती नियन्त्रीत उत्पादन उपभोगी समाज निर्माण प्रकृयाले अधिकांश कथित अाधुनिक शहरबाट लगभग पुर्ण विस्थापीत भैसके भने अझै सामुदायीक उत्पादनमा निर्भर गाउँ वस्तीमा जेनतेन अस्तीत्वमा छन ।
रेलमार्ग पहुँचपिँढी

[अङ्गुठाकार|[जनकपुरधाम रेल बिसाैनी|जनकपुर रेल बिसाैनीको पहुँचपिँढी दृश्य । ]]
**रेलमार्ग पहुँचपिँढी** यात्रुलाइ रेलगाडीसम्म सुविधाजनक पहुँच प्रदान गर्ने रेलमार्गको सँगै रहने उँचो र खुला वा अोत भएको क्षेत्र हो। पहुँचपिँढिको सहायताले यात्रुहरु रेलगाडी बाट उत्रने वा रेलगाडी मा प्रवेश गर्ने गर्दछन । लगभग सबै विसाैनीहरूमा पहुँचपिँढीको कुनै न कुनै रूप हुन्छ। धेरै रेलमार्गहरु पार हुँने र धेरै पटक रेलगाडीहरू अोहोर दोहोर गर्ने ठूला विसाैनीहरूमा पहुँचपिँढीहरूको संख्या पनि धेरै हुँने गर्दछन् । 
कुर्था रेल बीसाैनी नेपालमा हालसम्म सबैभन्दा धेरै पहुँचपिँढी भएको रेल बिसाैनी हो जहा ४ पहुँचपिँढीहरू छन् ।

श्रेणी:यातायात
श्रेणी:रेल यातायात
खजुरी रेल विसाैनि

अङ्गुठाकार|बीगतको खजुरी रेल विसाैनी जुन हाल नवनीर्मीत छ ।
**खजुरी** जनकपुर रेलमार्गमा पर्ने एक बिसाैनी हो जस्ले यस नजिकै अवस्थित खजुरी च्नहा गाउँलाइ सेवा पुर्याउँदछ । यो विसाैनीमा केवल एउटा मात्रै पहुँचपिँढी रहेको छ। २०८० श्रावण सम्मको मितिमा यस विसाैनीमा नेपाल रेल्वे का दैनिक ६ सेवाहरू अाउँने गरेका छन ।

श्रेणी:नेपालमा रेल यातायात
श्रेणी:यातायात
श्रेणी:रेल यातायात
केम्पे गौडा प्रथम

**नादप्रभु हिरिया केम्पे गौडा**, जसलाई **केम्पे गौडा** पनि भनिन्छ, विजयनगर साम्राज्य अन्तर्गतका एक मुख्तियार थिए।  बेंगल्ड्रु शहर, जुन वर्तमान समयमा इन्डियाको कर्नाटक राज्यको राजधानी हो, केम्पे गौडाले १५३७ मा सुदृढ बनाएका थिए।
रापघर

अङ्गुठाकार|नेपालको रापाघर व्यवसायमा अग्रणी कृष्ण पाउरोटी
**रापघर** एक यस्तो स्थापना हो जस्ले पाउरोटी र पाउरोटी जन्य अरु धेरै कीसीमका खानेकुराहरू रोटी,सेल,हाडे रोटी,रपाैला,पाप्रे(पाप्रेरोटी),भरुवा जस्ता पीठोबाट बनेका रापक भित्र रापमा पकाइने खानेकुरा उत्पादन र बिक्री गर्दछ। केही खुद्रा रापघर परिसरमा रापीएका सामानहरू उपभोग गर्न चाहने ग्राहकहरूलाई कफी र चिया प्रदान गर्दै खाजाघरहरूको रूपमा वर्गीकृत गरिएको पाइन्छ। विश्वभरका अधिकांश रापघरहरूमा मैष्टान्नीक वस्तुहरू पनि बनाइन्छ।
ओत (जनावर)

अङ्गुठाकार|नेपालमा पाइने एक ओत प्रजाति
**ओत** एक मांशहारी स्तनधारी जनावर हो। ओतका विभिन्न प्रजातिहरू हुन्छनः जस्तो की सानो ओत,खैरो ओत, कालो ओत आदी। ओतका आहार सबै अर्धजलीय, जलीय, वा समुद्री,माछा र हाड नभएका प्राणीमा अधारित छन्। नेपालमा ओत पाइने स्थानहरू मध्ये रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज स्थित राराताल क्षेत्र एक हो। त्यस्तै रुकुम, जाजरकोट र काभ्रेमा कालो ओत पाइन्छ । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:मांशहारी जनावरहरू
जेफ्री साक्स

**जेफ्री डेभिड साक्स** ( जन्म नोभेम्बर ५, १९५४) एक अमेरिकी अर्थशास्त्री, शैक्षिक, सार्वजनिक नीति विश्लेषक, र कोलम्बिया विश्वविद्यालयको अर्थ इन्स्टिच्युटका पूर्व निर्देशक हुन्, जहाँ उनी विश्वविद्यालय प्राध्यापकको उपाधि राख्छन्। उनी दिगो विकास, आर्थिक विकास र गरिबी अन्त्यको लडाइमा आफ्नो कामका लागि परिचित छन। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९५४ मा जन्म
हाडौती भाषा

**हाडौती** वा **हाडोती** भारतको दक्षिणपूर्वी राजस्थानको हाडौती क्षेत्रमा करिब ४० लाख मानिसहरूले बोल्ने राजस्थानी भाषा हो। यसका वक्ताहरू राजस्थानको कोटा, बाराँ, बूँदी र झालावाड जिल्लाहरू साथै मध्य प्रदेशका छिमेकी क्षेत्रहरूमा केन्द्रित छन्।

## परिचय 
हाडौती भाषा राजस्थान, भारतको कोटा क्षेत्र र छिमेकी मध्य प्रदेशका केही भागहरूमा र नजिकैको समुदायद्वारा बोलिने राजस्थानी भाषाको एक क्षेत्रीय विविधता हो। यो आर्य भाषा परिवारको मध्य-पूर्वी राजस्थानी उपसमूहसँग सम्बन्धित छ, जसलाई गियर्सन र दोशी र पुरोहितले वर्गीकृत गरेका छन्। यो भाषा सन् १९६१ सम्म भारतीय जनगणनामा समावेश थियो, र राजस्थानी भाषाको साथमा हिन्दी अन्तर्गत समूहबद्ध मातृभाषाहरू मध्ये एकको रूपमा वर्गीकृत गरिएको थियो।

## भिन्नताहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:केन्द्रीय आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:राजस्थानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
नवनीत आदित्य वाइबा

**नवनीत आदित्य वाइबा** एक भारतीय गायक हुन् जसले मुख्य रूपमा नेपाली-भाषामा गाउँछन् र नेपाली लोक संगीतको अग्रगामी स्वर्गीय हिरादेवी वाइवाकी छोरी हुन्। नवनीत र कान्छो भाइ सत्य आदित्य वाइबा (निर्माता/प्रबन्धक) नेपाली लोक संगीत विधाका एक मात्र कलाकार हुन् जसले प्रायजसो अर्गानिक र परम्परागत नेपाली संगीत वाद्ययन्त्रहरू प्रयोग गरी कुनै मिसावट वा आधुनिकीकरण बिना प्रामाणिक परम्परागत नेपाली लोकगीतहरू गाउँछन् र उत्पादन गर्छन्।

## प्रारम्भिक जीवन 
नवनीत आदित्य वाइबा आमा हीरा देवी वाइबा र बुबा रतन लाल आदित्यको घरमा जन्मेकी थिए र भारतको पश्चिम बंगालको पहाडी सहर कुर्सियोङमा हुर्केकी थिए। नानवीत र सत्या दुवै आफ्नो आमा र हजुरबुबा श्री सिंह मान सिंह वाइबाको कारणले एक संगीतमय वातावरणमा हुर्केका थिए जो तिनीहरूको आमाको संगीत सल्लाहकार/प्रशिक्षक पनि थिए।

### सांगीतिक यात्रा 
२०११ मा आमा हिरा देवी वाइबाको मृत्यु पछि, नवनीत र सत्यले मिलेर परिवारको पुरानो पुस्ताको सांगीतिक विरासतलाई जीवित राख्दै प्रामाणिक परम्परागत नेपाली लोक संगीतलाई पुनरुत्थान, संरक्षण र लोकप्रिय बनाउन काम थाले। उनीहरुका गीतले नेपाली समाजमा महिलाका समस्या, द्वन्द्व र कठिनाइलाई झल्काउँछ ।

"म युवा पुस्तालाई आफ्नो जरामा फर्कन प्रेरित गर्न चाहन्छु। मलाई लाग्छ कि गीतहरूले ती सम्झनाहरू फिर्ता ल्याउनेछन्।" -नवनीत आदित्य वाइबा*
* *Udho Jada''

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* अमा लाइ श्रद्धाञ्जली - संगीत एल्बम
* हिरादेवी वाइवा

## थप पढाइ 
* आमाको गीत गाएर नवनीतले नचाइन् कालेबुङलाई 
*Navneet Aditya Waiba- A Nepali Folk Singer
* Navneet Aditya Waiba album 
* हिरादेवी वाइवाका गीतलाई पुनर्जीवन

## सन्दर्भहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
* Waiba's YouTube channel
* Waiba's Facebook page
* Waiba's Instagram page
रोधी घर

**रोधीघर** गुरुङ समुदायमा रोधी एक विशिष्ट र महत्त्वपूर्ण सामाजिक तथा सांस्कृतिक संस्था हो जसको ऐतिहासिक अर्थ निकै गहिरो छ। यसलाई गुरुङ पहिचानको एक शुद्ध प्रतीक मानिन्छ। रोधीको शाब्दिक अर्थलाई लिएर विभिन्न धारणा भए पनि, सामान्यतया 'रो' को अर्थ बुन्नु र 'धी' को अर्थ घर भन्ने बुझिन्छ। यसरी रोधी भनेको ऊन बुन्ने वा सीप सिक्ने घर हो। अर्को जनश्रुति अनुसार 'रोव' को अर्थ सुत्ने र 'धीं' को अर्थ घर भन्ने पनि लाग्छ।  

रोधीको ऐतिहासिक महत्व निम्न बुँदाहरूमा समेट्न सकिन्छ:

  ज्ञान र सीप आदानप्रदानको पाठशाला: रोधीलाई गुरुङ समुदायको अघोषित विद्यालय मानिन्थ्यो। यहाँ युवा तथा युवतीहरूले सामाजिक व्यवहार, अनुशासन, परम्परागत सीप (जस्तै: ऊन बुन्ने, राडीपाखी बनाउने, भाङ्ग्रा सिलाउने आदि) सिक्ने अवसर पाउँथे। यसले नयाँ पुस्तालाई पुर्खाको ज्ञान र सीप हस्तान्तरण गर्न मद्दत गर्थ्यो।

  सामाजिक घुलमिल र सम्बन्ध स्थापनाको केन्द्र: रोधी युवायुवतीहरूका लागि साँझ परेपछि भेला हुने, गीत गाउने, नाच्ने र रमाइलो गर्ने ठाउँ थियो। यसले उनीहरूबीच सामाजिक घुलमिल बढाउँथ्यो र प्रेम सम्बन्ध विकास गर्न तथा वैवाहिक सम्बन्ध (जोडी खोज्न) स्थापना गर्न पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्थ्यो। यसलाई एक गुरुङ समुदाय (पवित्र समाज घर) को रूपमा लिइन्थ्यो जहाँ चोखो माया र सद्भाव साटिन्थ्यो।

  सांस्कृतिक संरक्षण र प्रवर्द्धन: रोधीले गुरुङहरूको मौलिक संस्कृति, भाषा, संगीत, नृत्य (जस्तै घाँटु,झोरा,चुड्का,ठाडो भाका,सोरठी) र लोककथा लाई जीवन्त राख्न र पुस्तान्तरण गर्नमा अहम् भूमिका खेलेको छ। यो गुरुङ जातिको सांस्कृतिक पहिचानको ऐना थियो।

  सामुदायिक एकता र सहयोग: रोधीले समुदायका सदस्यहरूलाई एकताबद्ध गर्थ्यो। सामूहिक निर्णय लिने, सामुदायिक कार्यमा सहयोग गर्ने (जस्तै 'नो कोरा' वा पर्म), र आपसी सद्भाव बढाउने थलोका रूपमा यसको महत्व थियो।

  मनोरञ्जन र फुर्सदको समय: दिनभरिको कामपछि रोधी घरमा भेला भएर गीत-सङ्गीत, नाचगान र हाँसो-ठट्टाले मानिसहरूलाई थकान भुलाउन र मनोरञ्जन गर्न मद्दत गर्थ्यो।

संक्षेपमा, गुरुङ समुदायको रोधी परम्परा केवल मनोरञ्जनको साधन मात्र नभई सामाजिक, शैक्षिक, सांस्कृतिक र आर्थिक रूपमा पनि महत्त्वपूर्ण संस्था थियो। यसले गुरुङ समुदायको मौलिकता, मूल्यमान्यता र सामूहिक जीवनशैलीलाई प्रतिबिम्बित गर्दथ्यो। यद्यपि, आधुनिकीकरण र बसाइँसराइका कारण परम्परागत रोधीको स्वरूपमा केही परिवर्तन आएको छ, तर यसको ऐतिहासिक महत्व र गुरुङ पहिचानमा यसको भूमिका अझै पनि छ।
श्रेणी:गुरुङ सम्पदा रोधिं
गोन्डी भाषा

**गोन्डी** एक द्रविड भाषा हो, जुन लगभग तीस लाख गोन्डी मानिसहरूले बोल्छन्, मुख्यतया भारतीय राज्यहरू मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, छत्तीसगढ, आन्ध्र प्रदेश, तेलङ्गाना र छिमेकी राज्यहरूमा साना अल्पसङ्ख्यकहरू। यद्यपि यो गोन्ड जातिको भाषा हो, यो अत्यधिक लोपोन्मुख छ, गोन्डहरूको पाँचौं भागले मात्र भाषा बोल्छन्। गोन्डीसँग समृद्ध लोक साहित्य छ, जसका उदाहरणहरू विवाह गीत र कथाहरू हुन्।

## नामकरण 
गोन्ड नामको उत्पत्ति, बाहिरीहरू द्वारा प्रयोग गरिएको, अझै पनि अनिश्चित छ। कोही-कोहीले यो शब्द द्रविड कोण्डबाट आएको विश्वास गर्छन्, जसको अर्थ पहाड हो, ओडिशाको खोन्ड्स जस्तै।

## इतिहास 
सन् २०११ को जनगणनामा लगभग १.३ करोड मानिसहरूले आफूलाई गोन्डको रूपमा फिर्ता गरे तापनि, केवल २.९८ मिलियनले मात्र आफूलाई गोन्डीको वक्ताको रूपमा दर्ता गरे। तथापि, वास्तविक सङ्ख्या धेरै गुणा बढी हुने अनुमान गरिएको छ, कतिपयले यो सङ्ख्या २ करोडसम्म पनि राखेका छन्, किनभने धेरै गोन्डी भाषीहरू दुर्गम, नक्सल प्रभावित क्षेत्रहरूमा जनगणनाको पहुँचमा नपुगेका छन्।

शिक्षा र रोजगारीमा प्रयोग भएका कारण यो भाषा हिन्दी, छत्तीसगढी, मराठी र ओडिया जस्ता प्रमुख भाषाहरूबाट गम्भीर तनावमा छ। आफ्नो अवस्था सुधार्नको लागि, गोन्ड परिवारहरूले अधिक प्रतिष्ठित प्रभावशाली भाषा अपनाए र तिनीहरूका छोराछोरीहरू त्यही भाषामा एकभाषी हुन्छन्। सन् १९७० को दसकमा पहिले नै, व्यापक समाजसँग बढ्दो सम्पर्क भएका ठाउँहरूमा गोन्डी युवाहरूले भाषालाई पुरानो समयको अवशेषको रूपमा देखेर बोल्न बन्द गरिसकेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:द्रविड भाषा परिवार
श्रेणी:मध्य प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:महाराष्ट्रमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:आन्ध्र प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतका लोपोन्मुख भाषाहरू
श्रेणी:तेलङ्गानामा बोलिने भाषाहरू
शिवदेव प्रथम

**शिवदेव प्रथम** लिच्छवी वंशका एक राजा थिए जसले नेपालमा लगभग सन् ५९० देखि ६०५ सम्म शासन गरे उनी मानदेव द्वितीयका छोरा थिए र कैलाशकुट भवन भनिने नौ तले दरबारमा बस्थे।

सन् ५९८ मा, एक सामन्ती शासक, अम्शुवर्मा, जो वैश्य वंशका थिए, एक प्रभावशाली अधिकारीको पदमा पुगे र महाराजाधिराजको उपाधि ग्रहण गरे। अम्शुवर्माको उदयको प्रतिरोध गर्नुको सट्टा, उनले आफ्नी छोरीको विवाह उनीसँग गरे। उनको मृत्युपछि उनका ज्वाइँ अम्शुवर्मा राजा भए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजाहरू
श्रेणी:लिच्छवि राजाहरू
उदयदेव

**उदयदेव** नेपालको लिच्छवी राजा थिए। उनले सन् ६२१ मा अम्शुवर्माको उत्तराधिकारी भए तर चाँडै नै जिष्णु गुप्त र उनका भाइ ध्रुवदेवले उनलाई हटाए। उदयदेवलाई भृकुटीका पिता पनि मानिन्छ। उदयदेव राजा शिवदेव प्रथमका छोरा थिए र यसरी नेपालको एक वैध उत्तराधिकारी थिए। तर सामन्ती शासक अम्शुवर्माले शिवदेव प्रथमको शासनकालमा पूर्ण कार्यकारी अधिकारको घोषणा गरे र आफैले ५९८ बाट राजाको रूपमा शासन गरे।
## राज्यकाल
अंशुवर्माले आफ्नो राज्यकालमा लिच्छविवंशीय उदयदेवलाई उत्तराधिकारी घोषणा गतेका थिए। राजा अंशुवर्माको मृत्युअपछि उदयदेव गद्दीमा बसे। उदयदेव राजा भएपछि गुप्तहरू पुनः शक्ति आर्जन गर्न सफल भए। गुप्तहरूका नेता जिष्णु गुप्त र उदयदेवका बीच शक्तिको लागि तनाव चल्यो।  
### सत्ताबाट बाहिर
गुप्तहरू शक्ति आर्जनका निम्ति उदयदेवका भाई ध्रुवदेवलाई उचालेर उदयदेवका विरुद्ध प्रयोग गरे। आफ्नै भाइले भारदारको कुरामा बहकिएर विद्रोह गर्दा उदयदेव नेपालमा टिक्नै नसक्ने भए। उनी नेपालबाट तिब्बततिर राजनैतिक शरणार्थीको रुपमा लागे। 
## मृत्यु
तिब्बतमा नै उनको मृत्यु भयो। तिब्बतमा उनका छोरा र छोरी बस्न थाले।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लिच्छवि राजाहरू
ध्रुवदेव

**ध्रुवदेव** लिच्छवी वंशका शिवदेव प्रथमका छोरा र सातौं शताब्दीमा नेपालका राजा थिए। उनले जिष्णु गुप्तको सहयोगमा आफ्ना भाइ उदयदेवलाई पदच्युत गरे र एक प्रमुख राजाको रूपमा शासन गरे। ध्रुवदेव मङ्ग्रिहामा बस्थे भने जिष्णु गुप्ता कैलाशकुट भवनबाट शासन गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लिच्छवि राजाहरू
भीमार्जुनदेव

**भीमार्जुनदेव** लिच्छवी वंशका ध्रुवदेवका छोरा र ७औँ शताब्दीमा नेपालका राजा थिए। उनले सन् ६३० मा आफ्नो बुबाको उत्तराधिकारी बने र फिगरहेड सम्राटको रूपमा शासन गरेका थिए। उदयदेवका छोरा नरेन्द्रदेव तिब्बतबाट फर्किए र त्यसको सहयोगमा बाबुको हातबाट गुमेको राज्य आफ्नो नियन्त्रणमा लिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लिच्छवि राजाहरू
शिवदेव द्वितीय

**शिवदेव द्वितीय** नरेन्द्रदेवका छोरा र लगभग सन् ७०० मा नेपालमा शासन गर्ने लिच्छवी वंशका राजा थिए। उनको विवाह मंखारीका राजकुमार बोगवर्माकी छोरी र मगधका राजा आदित्य सेनकी नातिनी बत्सा देवीसँग भएको थियो। शिवदेव द्वितीय भगवान शिवको भक्त थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लिच्छवि राजाहरू
रापक

अङ्गुठाकार|परम्परागत दाउरा बालीने माटोको रापक
**रापक** भनेको रापलाइ कैद गरी रापमा खाने कुरा रपाएर पकाउँने संरचना अथवा साधन हो । सुरुवाती समयमा अधिकांस सार्न मील्ने रापक माटो या धातु बाट बनेका ठुला भाँडा नै हुन्थे जहाँ रापलाइ थुनिन्थ्यो भने,सार्न नमिल्ने रापक चाँही खाने कुरा राख्ने र झिक्ने सानो प्वाल राखी वरीपरीबाट रापलाइ उम्कन नदीने कक्ष बनाइ त्यसभीत्र अागो बाली पकाइने संरचनाका हुन्थे । यस्ता रापकमा राप उत्पन्न गर्न दाउरा,कोइला प्रयोग हुन्थे । हिजो अाज भने सबै रापकहरू सार्न मिल्ने नै हुँन्छन । घरयासी प्रयोजनका लागि बनेका रापक तुलनात्मक रूपमा हलुका हुँन्छन भने व्यवसायीक वा अाैद्योगीक रापकहरू भारी हुन्छन । त्यस्तै अाधुनिक रापकका ताप श्रोत या त प्राकृतिक द्रव्य-वायु या त बिजुलि हुँनेगर्छन । पछिल्लो समयमा बिजुलिको तापमा अाधारित रापक नै बढी प्रचलित देखिन्छन ।

## प्रदशनी दीर्घा 

चित्र:Oven listrik.jpg|अङ्गुठाकार|घरयासी वा घरेलु रापक
चित्र:RestaurantEquipment.jpg|अङ्गुठाकार|चुल्होको मुनी हुँने भोजनालय रापक
चित्र:GER Wuppertal Unimensa 019 2016 - Küche.jpg|अङ्गुठाकार|व्यावसायीक वा अाैद्योगीक रापक

श्रेणी:पाक उपकरणहरु
श्रेणी:घरेलु उपकरणहरु
जयदेव द्वितीय

**जयदेव द्वितीय** शिवदेव द्वितीयका छोरा र लिच्छवी वंशका राजा थिए जसले नेपालमा ७१३ देखि ७३३ सम्म शासन गरेका थिए। उनले तिब्बत र भारतसँग राम्रो सम्बन्ध राखेका थिए। उनको विवाह प्राग्ज्योतिष/कामरूपका राजा हर्षदेवकी छोरी राज्यवतीसँग भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लिच्छवि राजाहरू
जनकपुरधाम रेल बिसाैनी

**जनकपुरधाम रेल बिसाैनी**   नेपालको धनुषा जिल्लामा अवस्थित जनकपुर रेलमार्ग अन्तर्गत एउटा रेल बीसाैनी हो। यस बिसाैनीमा एउटा मात्र पहुँचपिँढी रहेको छ । सन् १९३७ मा निर्माण भएदेखि सन् २०१४ सम्म यो न्यारो गेज बीसाैनी थियो। त्यसपछी रेलमार्गलाइ बृहत गेजमा स्तरोन्नती गरी रेल बीसाैनी पनि नव नीर्माण गरियो । पुनर्निर्माण पछि सन् २०२२ देखी यस बीसाैनीले नयाँ संरचनामा सेवा पुन सुचारु गरेको छ।
## समय तालिका
रेल सेवा सम्बन्धि पछिल्लो समय तालिका नेपाल रेल्वेको अन्तरजाल ठेगानामा हेर्न सकिन्छ । २०८० मंसिरमा प्रकाशीत जनकपुर रेल बिसाैनिको समय तालिका निम्ननानुसार रहेको छ । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालमा रेल यातायात
श्रेणी:यातायात
श्रेणी:रेल यातायात
महेश संस्कृत गुरुकुल

अङ्गुठाकार|अाश्रम परिसरमा अवस्थित विद्येश्वर मन्दिर
**महेश संस्कृत गुरुकुल** तनहुँ जिल्ला को देवघाट मा सन्त रामानन्द गिरि द्वार स्थापीत महेश सन्यास आश्रम अन्तर्गत संचालीत संस्कृत पढाइ हुँने महाविद्यालय हो । यहा श्रेणी ६ देखी, मध्यमा,उत्तर मध्यमा,शास्त्री र अाचार्य सम्मका कक्षा संचालीत छन । यो महाविद्यालय नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय बाट सम्बान्धनमा संचालित छ ।
जोसेफ

**जोसेफ** दिइएको नाम हो।
## उल्लेखनीय पण्डित
*जोसेफ लायोन्स
*जोसेफ कुक
*जोसेफ स्टालिन
*पियर जोसेफ प्रुदोँ

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पहिलो नाम
पिपराढी रेल बिसाैनी

**पिपराढी रेल बीसाैनी** महोत्तरी जिल्ला को पिपराडी र खुट्ट पिपराढी गाउँलाइ सेवा पुर्याउँने जनकपुर रेलमार्गमा पर्ने एक बिसाैनी हो । गोरुका धाम मन्दिर यस बिसाैनी नजिकको एक सास्कृतिक अाकर्षणको स्थान हो । यो विसाैनीमा एउटा मात्र पहुँचपिँढी रहेको छ । २०८० श्रावण सम्मको मितिमा यस विसाैनीमा नेपाल रेल्वे का दैनिक केवल दुइ सेवाहरू अाउँने गरेका छन । उक्त मीतीको यस बिसाैनीको समय तालीका यस प्रकार छः 

श्रेणी:नेपालमा रेल यातायात
श्रेणी:यातायात
श्रेणी:रेल यातायात
दोलखा नेवार भाषा

**दोलखा नेवार** वा **दोलखाली नेवार भाषा** नेवारीको एक भिन्न बोली हो जुन नेपालको काठमाण्डौ उपत्यकाको पूर्वमा रहेको दोलखा जिल्लामा नेवार मानिसहरूद्वारा बोलिने गरिन्छ। काठमाण्डाैको नेवारीलाइ नै अधिकांशले मुख्य नेवारी मान्ने गरेको भएतापिन दोलखे नेवारी बक्ताहरू भने दोलखाली नेवार भाषालाइ नै वास्तविक नेवारी भएको दावा गर्दछन । दोलखा नेवारका केही वक्ताहरू शिक्षा वा कामका लागि काठमाडौंमा भेटिन्छन्।

## भौगोलिक क्षेत्र 
दोलखा नेवार दोलखा जिल्लाको दोलखा सहर, सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको टौथली, काभ्रे जिल्लाको लिस्टी र डुतीमा बोलिन्छ। 

श्रेणी:नेवारी भाषा
अल-नासर फुटबल क्लब

'**अल-नासर फुटबल क्लब**' (; ''* को अर्थ *विजय'') एक साउदी अरबी फुटबल क्लब हो । यो व्यावसायिक फुटबल क्लब रियाद मा आधारित रहेको छ । सन् १९५५ मा गठन भएको क्लबले आफ्नो घरेलु खेलहरू अल-अवल पार्क मा खेल्ने गर्दछ ।

अल-नासर सउदी अरेबियामा २६ आधिकारिक ट्रफीहरू सहितको सबैभन्दा सफल क्लब हो । घरेलु स्तरमा, क्लबले ९ प्रो लिग उपाधि जितेको छ, ६ किंग्स कप, ३ क्राउन प्रिन्स कप, ३ फेडेरेसन कप, र २ साउदी सुपर कप जितेको छ ।

## इतिहास
### शुरुवात र विजयहरू (१९५५-१९८९)
अल-नासर १९५५ मा अल-जबा भाइहरू द्वारा स्थापित भएको थियो। तालिम अल-फोताह गार्डेनको पश्चिममा रहेको गश्लात अल-शोर्टाहको पुरानो खेल मैदानमा भएको थियो, जहाँ एउटा सानो फुटबल मैदान र बल र शर्टहरू भण्डारण गर्न एउटा सानो कोठा थियो। अल-जबा भाइहरू, अली र अल-ओवैस बाहेक, प्रिन्स अब्दुल रहमान बिन साउद अल साउद अल नासरको प्रमुख बने, उनले आफ्नो मृत्यु सम्म 3 वटा कार्यकालका लागि 39 वर्ष भन्दा बढी राष्ट्रपतिको रूपमा बिताए। टोलीप्रतिको उनको मायाले उनलाई दोस्रो-डिभिजन क्लबको अध्यक्ष बन्ने र यसलाई च्याम्पियन बनाउने चुनौती स्वीकार गर्न बाध्य बनायो, र यसैले, उनी अल-नासरको गडफादर भनेर चिनिन्छन्। उनीहरूलाई १९६३ मा पहिलो डिभिजनमा बढुवा गरिएको थियो। १९७० र १९८० को दशकमा क्लबले चार साउदी प्रिमियर लिग उपाधि, छ वटा किङ्स कप, तीन क्राउन प्रिन्स कप र तीन फेडेरेसन कप जित्यो। टोलीको सफलता माजेद अब्दुल्लाह, फहद अल-हेराफी र मोहैसन अल-जमानको "साउदी गोल्डेन ट्रायो" वरिपरि बनाइएको थियो।

## सन्दर्भ सामाग्रीहरू
श्रेणी:साउदी अरबमा फुटबल
श्रेणी:साउदी अरबी फुटबल क्लबहरू
काँगडी भाषा

**काँगडी** उत्तरी भारतमा बोलिने एक आर्य भाषा हो, मुख्यतया हिमाचल प्रदेशको काँगडा, उना र हमीरपुरका साथै हिमाचल प्रदेशको मण्डी र चम्बा जिल्लाका केही भागहरू र पन्जाबको गुरदासपुर, रूपनगर र होशियारपुर जिल्लाहरूमा बोलिन्छ। काँगडी भाषा पनि डुग्गर अर्थात् जम्मु क्षेत्र र पाकिस्तानका केही गाउँहरूमा काँगडा उपत्यकाबाट बसाइँ सरेका परिवारका मानिसहरूले बोल्ने गरिन्छ। यो काँगडा उपत्यकाका मानिसहरूसँग जोडिएको छ। वक्ताहरूको कुल सङ्ख्या सन् २०११ को रूपमा १० लाख अनुमान गरिएको छ।

भाषालाई सामान्यतया पहारी वा हिमाचली भनिन्छ। केही डोगरी र पन्जाबी भाषाविद्हरूले काँगडीलाई उनीहरूको भाषाको भागको रूपमा उल्लेख गरेका छन् किनभने तिनीहरूबीचको समानता र सभ्य पारस्परिक समझदारी हो। हिमाचल प्रदेशका धेरै पहाडी भाषाहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने भनिएको भारतीय संविधानको आठौँ अनुसूचीमा 'पश्चिमी पहारी' समावेश गर्न माग सन् २०१० मा राज्यको विधानसभाले गरेको थियो।

राजनीतिक स्वार्थका कारण, भाषालाई हाल हिन्दीको बोलीको रूपमा रेकर्ड गरिएको छ, यद्यपि यसमा कमजोर पारस्परिक समझदारी भए पनि। भाषा जोगाउन स–साना सङ्घसंस्थाले आफ्नो काखमा लिएर आएपछि पनि यस विषयमा सकारात्मक प्रगति हुन सकेको छैन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:उत्तरी आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:हिमाचल प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:पन्जाब, पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतका लोपोन्मुख भाषाहरू