open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
चित्राङ्गद

**चित्राङ्गद** प्राचीन भारतमा एउटा राजा थिए। महाभारतमा, वहाँ शान्तनु र सत्यवतीका ठुला पुत्र हुन्, आफ्नो पिताको मृत्युको पश्चात हस्तिनापुरका सिंहासनमा चढे।

## योद्धाका रूपमा उनको जीवन
रानी सत्यवतीको इच्छा पछी, शान्तनु गइसकेपछी भीष्मले चित्राङ्गदलाई कौरवहरुका राज्यको सिंहासनमा बसाएका थिए। चित्राङ्गद एउटा महान योद्धा थिए र ऊ सँग अनेकौं शक्तिशाली शत्रुहरु र असुरहरुलाई हराएका थिए। अन्तमा, गन्धर्वका राजा, जो कि उनको नाम थिए, उनलाई चुनौती दिन आएका थिए। तीन वर्ष सम्म चलेको हिरण्यवती नदीको तटमा दुई योद्धाहरुका बीच एउटा भयङ्कर युद्ध भयो। अन्तमा गन्धर्वहरुले राजा कुरु र अन्य राजाहरुलाई हराइदिएका थिए र तिनीहरुलाई मारि पनि दिएका थिए।मृतकहरुका संस्कार गरे पश्चात, भीष्मले तुरुन्त नै चित्राङ्गदका कान्छो भाई विचित्रवीर्यलाई राज्य फिर्ता दिलाएका थिए।

## ग्रन्थ सूची
*चित्राङ्गद: एम.एम.एस. शास्त्री चित्राओ को, भारतवर्षीय प्राचीन चरित्रकोषमा (प्राचीन भारतीय जीवनीहरुका शब्दकोश, हिन्दी भाषामा), पुणे १९६४, पेज संख्या २१३
*जे.ए.बी. भ्यान ब्युटेनेन, महाभारत, भोल्युम १, दी युनिभर्सिटी अफ शिकागो प्रेस, १९७३

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* महाभारतका व्यक्ति र कथा

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:धर्मग्रन्थ
श्रेणी:पौराणिक कथाहरू
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
अम्बिका (महाभारत)

**अम्बिका** महाभारतको अनुसार काशी राजका तीन छोरीहरू मध्य एक हुन् । उनी कौरवको पिता धृतराष्ट्रकी आमा थिइन् । महाभारतको अनुसार
अम्बा,अम्बिका, र अम्बालिकाको स्वयम्बरको बेला
भीष्मले सम्पूर्ण उपस्थित चक्रवर्ती राजाहरूलाई
परास्त गरी अपहरण गरेका आफ्नी सौतिनि  आमा सत्यवती समक्ष प्रस्तुत गरेका थिए।  

## सन्दर्भ सामग्री
## यो पनि हेर्नुस
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
जिजान

*जिजान प्रान्त** वा **जजान प्रान्त** , जसलाई औपचारिक अरबी मा **मिन्तकाह जाजान*' () भन्द छन्, साउदी अरब को दक्षिणपश्चिम कुनामा स्थित लाल सागर को किनारमा स्थित छ। यो प्रान्त ठीक यमन देखि उत्तरमा छ  र यस प्रान्त को अंतर्राष्ट्रीय सीमा पनि यमनसँग जोडियेको छ। जिजान प्रान्तको लाल सागरमा  १०० भन्दा पनि बढी द्वीपहरु छन, जसमा फरसान द्वीप समूह साउदी अरबको सर्वप्रथम संरक्षित क्षेत्र हो। यहाँ अरबी गजल (हरिण) र यूरोपबाट जाडोमा आउने धेरै प्रकारका चराहरूको पाईन्छ। यो प्रान्त साउदी अरबको दोश्रो सबैभन्दा सानो प्रान्त हो।

## भूगोल 
जिजान प्रान्तमा मुख्यत: तीन प्रकारका भौगोलिक स्थिती छन्।
* अल-सरवात पहाड, जुन यस प्रान्तमा लगभग ३,००० मीटरको उँचाई सम्म छन्।
* अल-हजूनको  जंगल  क्षेत्र जहाँ बीच-बीचमा घास क्षेत्र छन्।
* मैदानी क्षेत्र जहाँ कफी, जौ, गेंहू र फलहरु उगाईन्छन।

यस प्रान्तमा  दुई मृत ज्वालामुखीहरु पनि छन। 

जिजानको उच्च क्षेत्रमा मौसम असीर प्रान्त जैस्तै छ जबकि यसको तटवर्ती क्षेत्रमा (जुन तिहामाह क्षेत्रको हिस्सा हो) मौसम धेरै तातो छ।  यी  तटीय क्षेत्रहरूमा जुलाईमा तापमान ४० °सेंटीग्रेड र जनवरीमा ३१ °सेंटीग्रेड सम्म पुग्ने गर्छन, र नजिकै पानी हुनाले हवामा धेरै नमी हुन्छ, जसले गर्दा यहाँको वातावरण राम्रो मानिन्दैन।

## जिल्लाहरू 
जिजान प्रान्तमा १४ वटा जिल्लाहरू छन :

## बाहिरी लिङ्कहरू
* http://www.Jazan.gov.sa/ 
* http://www.Jizan.com 
* http://www.jizancity.com
* http://www.krwetatnt.net/vb/ 
* http://ksa-mov.ahlamontada.com
* A travel through the province of Jizan, Splendid Arabia: A travel site with photos and routes

## अझै पढनुहोस
* S.I. Bruk, Narody Peredney Azii (१९६०);
* S.I. Bruk, and V. S. Apenchenko, Atlas Narodov Mira (Moscow: Academy of Science, १९६४)
* A. Gabriel, Religionsgeographie von Persien (Vienna, १९७१).

## यी पनि हेर्नुहोस्
* सरवात पहाड
* साउदी अरबका प्रान्तहरु

श्रेणी:साउदी
दुःशासन

**दुःशासन** जसलाई **दुहशासन** पनि भनिन्छ, प्राचीन हिन्दु महाकाव्य *महाभारत* का एक प्रमुख पात्र हुन्। उनी कुरु वंशका राजा धृतराष्ट्र र रानी गान्धारीका सय कौरव भाइहरूमध्ये दोस्रा जेठा हुन्। महाकाव्यका मुख्य खलनायक दुर्योधनका भाइ र निकट सहयोगीका रूपमा, दुःशासनले कुरुक्षेत्र युद्ध अघि र युद्धका दौरान भएका धेरै प्रमुख घटनाहरूमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्।

दुःशासनलाई विशेष गरी कुख्यात पासा खेलको समयमा पाण्डवकी पत्नी द्रौपदीको अपमानमा उनको संलग्नताका लागि चिनिन्छ, जहाँ उनले द्रौपदीलाई राजदरबारमा घिसार्दै ल्याएका थिए र उनको चीरहरण गर्ने असफल प्रयास गरेका थिए। उनको यस कार्यले द्रौपदी र पाण्डवहरू, विशेष गरी भीमको क्रोध निम्त्याउँछ। भीमले दुःशासनलाई मार्ने र उनको छाती चिर्ने प्रतिज्ञा गरेका थिए—जुन प्रतिज्ञा अन्ततः युद्धको समयमा पूरा हुन्छ।

## व्युत्पत्ति 
उनको नाम संस्कृतका दुई शब्दहरू *दु:* जसको अर्थ "कठिन" र *शासन* जसको अर्थ "शासन" हुन्छ, बाट बनेको छ; यसरी *दुःशासन* को अर्थ "त्यो व्यक्ति जो शासन गर्न कठिन छ" भन्ने हुन्छ।

## जन्म र बाल्यकाल 
धृतराष्ट्रकी रानी गान्धारीको गर्भ असामान्य रूपमा लामो समयसम्म रहिरहेका कारण उनले हतास भएर पाण्डुकी पत्नी कुन्तीप्रति डाह गर्दै आफ्नो पेटमा प्रहार गर्छिन्, किनकि कुन्तीले भर्खरै युधिष्ठिर (पाँच पाण्डव भाइमध्येका जेठा) लाई जन्म दिएकी थिइन्। यस प्रहारका कारण उनको गर्भबाट खरानी रङ्गको मासुको एक कठोर पिण्ड निस्किन्छ। गान्धारी अत्यन्तै विचलित हुन्छिन् र उनले महान् ऋषि व्यासलाई बोलाउँछिन्, जसले उनलाई सय छोराहरू जन्मिनेछन् भनी भविष्यवाणी गर्छन्। उनले व्यासलाई आफ्नो वचन पूरा गर्न आग्रह गर्छिन्।

व्यासले मासुको त्यस पिण्डलाई १०१ बराबर टुक्राहरूमा विभाजित गरिदिन्छन्, जहाँ प्रत्येक टुक्रा बुढी औँला भन्दा साना थिए। उनले ती टुक्राहरूलाई दूधले भरिएका घैँटाहरूमा राख्छन्, जसलाई सिल गरेर दुई वर्षसम्म जमिनमुनि गाडिन्छ। दोस्रो वर्षको अन्त्यमा, पहिलो घैँटो खोलिन्छ र दुर्योधन बाहिर निस्किन्छन्। त्यसपछिको एक महिनाको अवधिमा धृतराष्ट्रका अन्य ९९ छोरा र एक मात्र छोरीको जन्म हुन्छ। दुर्योधनपछि दुःशासन दोस्रो स्थानमा जन्मिएका थिए।

यद्यपि महाभारतको मूल पाठमा यसको ठोस प्रमाण छैन, तर लोक कथाहरूका अनुसार, भीमले द्रौपदीको अपमानको प्रतीकात्मक बदलाको रूपमा दुःशासनको रगतले द्रौपदीको कपाल धोइदिएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 

श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
श्रेणी:कौरवहरू
युयुत्सु

* **कुरुक्षेत्र** : त्यो क्षेत्र जहाँ महाभारतको महान युद्ध भएको थियो। यो क्षेत्र आजका भारतमा हरियाणामा स्थित छ।

* **कृष्ण** : देवकीको आठौँ सन्तान जसले आफ्नो दुष्ट मामा कंसको वध गरेको थियो। भगवान कृष्णले अर्जुनलाई कुरुक्षेत्र युधका प्रारम्भमा गीता उपदेश दिएको थियो। श्री कृष्ण, भगवान विष्णुका आठौँ अवतार थिए।

* **भीष्म** : भीष्मको नामाकरण देवव्रतका नामले भएको थियो। ती शन्तनु एवं गङ्गाका पुत्र थिए। जब देवव्रतले आफ्नो पिताको प्रसन्नताका लागि आजीवन ब्रह्मचारी रहने प्रण गरेका थिए, तबदेखि तिनको नाम भीष्म भयो।

* **पाण्डव** : पाण्डुका कुन्ती र माद्रीबाट ५ भाइ छोरा भए: युधिष्ठिर, भीम, अर्जुन, नकुल र सहदेव।

* **अर्जुन** : देवराज इन्द्र र कुन्तीद्वारा जन्माइएका पान्डु पुत्र। एक अतुलनीय धनुर्धर जसलाई श्री कृष्णले श्रीमद्भगवद्गीताको उपदेश दिनु भएको थियो।

* **द्रौपदी** : द्रूपदको पुत्री जो अग्निदेखि प्रकट भएको थियो। द्रौपदी पाँचहरू पांड्वहरूको अर्धांगिनी थियो र त्यसलाई आज प्राचीनतम् नारीवादिनिहरूमा एक मानिन्छ।

* **कर्ण** : सूर्यदेव एवमं कुन्तीका पुत्र र पाण्डवहरूका सबैभन्दा ठूला भाई। गर्णलाई दानवीर-कर्णका नामले पनि जानिन्छ। गर्ण कवच एवं कुंडल पहने भए पैदा हुये थिए र तिनको दान इंद्रलाई गरेको थियो।
* **दुर्योधन** : कौरवहरूमा ज्येष्ठ। धृतराष्ट्र एवं गांधारीका १०० पुत्रहरूमा सबैभन्दा ठूला।
* **दुःशासन** : दुर्योधनदेखि सानो भाइ जो द्रौपदीलाई हस्तिनपुर राज्यसभामा बालहरूदेखि पकड गर्न लाया थियो। कुरुक्षेत्र युद्धमा भीमले दुःशासनको छातीको रक्त पिया थियो।
* **द्रोण** : हस्तिनापुरका राजकुमारहरूलाई शस्त्र विद्या दिने भएका ब्राह्मण गुरु। अश्व्थामाका पिता। यो विश्वका प्रथम "टेस्ट-टयूब बेबी" थिए। द्रोण एक प्रकारको पात्र हुन्छ।
* **अभिमन्यु** : अर्जुनका वीर पुत्र जो कुरुक्षेत्र युद्धमा वीरगतिलाई प्राप्त हुये।
* **अम्बा** : शिखन्डी पूर्व जन्ममा अम्बा नामक राजकुमारी थियो।
* **अम्बिका** : विचित्रवीर्यकी पत्नी, अम्बा र अम्बालिकाको बहिन।
* **अम्बालिका**: विचित्रवीर्यकी पत्नी, अम्बा र अम्बिकाको बहिन।
* **बभ्रुवाहन** : अर्जुन एवं चित्रांग्दाको पुत्र।
* **बकासुर** : महाभारत काव्यमा एक असुर जसलाई भीमले मार गर्न एक गाउँका वासीहरूको रक्षाको थियो।
* **द्रूपद** : पाञ्चालका राजा र द्रौपदी एवमं धृष्टद्युम्नका पिता। द्रूपद र द्रोण बाल्यकालका मित्र थिए!
* **एकलव्य** : द्रोणको एक महान शिष्य जसदेखि गुरुदक्षिणामा द्रोणले त्यसका अंगूठा मांगा थियो।
* **गांडीव** : अर्जुनको धनुष। [जो, धेरै मान्यताहरूका अनुसार, उनको अग्नि-देवले दिएको थियो।]
* **गांधारी** : गन्धारका राजाको पुत्री र धृतराष्ट्रकी पत्नी।
* **जयद्रथ** : सिन्धुका राजा र धृतराष्ट्रका जुवाईं। कुरुक्षेत्र युद्धमा अर्जुनले जयद्रथको शीश काट गर्न वध गरेको थियो।
* **कृपाचार्य** : हस्तिनापुरका ब्राह्मण गुरु। यिनको बहिन 'कृपि'को विवाह द्रोणदेखि भएको थियो।
* **महर्षि व्यास** : महाभारत महाकाव्यका लेखक। पाराशर र सत्यवतीका पुत्र। यी कृष्ण द्वैपायनका नामले पनि जानिन्छ किनभनें ती कृष्णवर्णका थिए तथा तिनको जन्म एक द्वीपमा भएको थियो।
* **परशुराम** : अर्थात् परशु भएका राम। उनी द्रोण, भीष्म र गर्ण जस्तै महारथिहरूका गुरु थिए। उनी भगवान विष्णुको षष्ठम अवतार थिए।
* **शल्य** : नकुल र सहदेवको माता माद्रीका भाई।
* **उत्तरा** : राजा विराटको पुत्री। उत्तराको विवाह अभिमन्युसँग भएको थियो।
* **पुरोचन** : दुर्योधनको मन्त्री जसले लाखको घर बनाए।

श्रेणी:महाभारत कथा
श्रेणी:पौराणिक कथाहरू
दुःशला

**दुशला**, जसलाई कतै **दुहशला** पनि लेखिन्छ, हस्तिनापुरकी राजकुमारी र हिन्दु महाकाव्य *महाभारत*मा राजा धृतराष्ट्र र रानी गान्धारीकी एक मात्र छोरी थिइन्। उनको जन्म आफ्ना कौरव दाजुभाइहरू र सौतेनी भाइ युयुत्सुको जन्मपछि भएको थियो। उनको विवाह सिन्धु राज्यका राजा जयद्रथसँग भएको थियो। उनको सुरथ नामका एक छोरा थिए। उनी आफ्नी आमा जस्तै निकै सुन्दरी थिइन्। सबैभन्दा शक्तिशाली साम्राज्यको एक मात्र राजकुमारी भएकाले उनलाई राजपरिवारका सबै सदस्यहरूले, विशेष गरी उनका जेठा दाजु दुर्योधनले असाध्यै माया गर्दथे।

हस्तिनापुरकी राजकुमारीको रूपमा, दुशलाले आफ्ना दाजुभाइ कौरवहरूको पालनपोषणमा सहभागिता जनाउँछिन्, जो उनीहरूको युद्ध कौशल र वैदिक शिक्षाका लागि प्रख्यात थिए। यद्यपि उनका दाजुभाइहरूको आक्रामक व्यवहारको तुलनामा उनको आफ्नै भूमिका भने शान्त थियो। पाण्डवहरूको वनवासको समयमा, उनका पति जयद्रथले द्रौपदीलाई अपहरण गर्ने प्रयास गर्छन्, जसका कारण उनी पाण्डवहरूद्वारा समातिन पुग्छन्। युधिष्ठिरले दुशलाको भावनाको कदर गर्दै आफ्ना भाइहरूलाई सिन्धु नरेशलाई मुक्त गर्न आग्रह गरी उनलाई जीवितै छोडिदिन्छन्।

## पौराणिक कथा 
जब जयद्रथले द्रौपदीलाई अपहरण र दुर्व्यवहार गर्ने प्रयास गरेर असफल हुन्छन्, केही पाण्डवहरूले उनलाई मार्ने निर्णय गर्छन्। तर युधिष्ठिरले दु:शलालाई विधवा हुनबाट जोगाउन गरेको आग्रहका कारण पाण्डवहरूले उनलाई शिर मुण्डन गरेर मात्र छोडिदिन्छन्। पछि, जयद्रथले आफ्नो प्रतिशोध पूरा गर्न कुरुक्षेत्र युद्धमा अर्जुनका पुत्र अभिमन्युलाई मार्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। तर अर्जुनले कृष्णको सहयोगमा जयद्रथको शिर छेदन गर्छन्।

पछि, पाण्डवहरूको अश्वमेध यज्ञको समयमा, यज्ञको घोडा सिन्धु देश पुग्छ, जहाँ दु:शलाका छोरा सुरथले शासन गरिरहेका थिए। अर्जुनसँग युद्ध गर्नुपर्ने डरले सुरथले आत्महत्या गर्छन्। त्यसपछि दु:शला सुरथको शिशु छोरालाई लिएर रुँदै युद्धको मैदानमा आउँछिन्, जसले अर्जुनलाई शोकमा डुबाउँछ। अर्जुनले सोही शिशुलाई सिन्धुको राजा घोषणा गरिदिन्छन्।

### सिन्धु राज्यमा जीवन 
राजा धृतराष्ट्र र रानी गान्धारीकी एक मात्र छोरी दुशलाको विवाह सिन्धु राज्यका शासक जयद्रथसँग उनका पिताद्वारा उचित हिन्दु संस्कार र विधिपूर्वक गरिएको थियो। यो विवाहले हस्तिनापुर र सिन्धु राज्यबीच एक रणनीतिक गठबन्धन स्थापित गरेको थियो र दुशलालाई आफ्नो योद्धा परम्पराका लागि परिचित उत्तर-पश्चिमी राज्यको शाही दरबारमा समाहित गराएको थियो। रानीको रूपमा, उनले आफ्नो पद अनुकूलका जिम्मेवारीहरू सम्हालिन्, जहाँ उनले आफ्ना पतिलाई शासन सञ्चालनमा सहयोग गर्नुका साथै छोरा सुरथको पालनपोषण गर्छिन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
श्रेणी:हिन्दु पौराणिक कथाका राजकुमारीहरू
हट शेल रे

**हट शेल रे** एक पप रक ब्यान्ड हो जुन २००५मा न्याशभिल, टेनेसी,मा गठन भएको थियो। यस ब्यान्डमा रायन फोलेस (प्रमुख गायन, रिदम गिटार), न्याश ओभरस्ट्रिट (प्रमुख गितार, गायन), ईयन केगि (बेस, गायन), र जेमि फोलेस (ड्रम) गरी चार सदस्य रहेका छन। उनीहरूको पहिलो एल्बम, *लभसिक ईलेक्ट्रिक*, २७ अक्टोबर, २००९को जारी भएको थियो। उनीहरूले २०११को निकै लोकप्रिय एकल गित "टुनाईट टुनाईट" गितबाट प्रसिद्धि पाए र सबैको ध्यान खिच्न सफल भए। 

## इतिहास
हट शेल रे २००५मा गायक, गीतकार रायन फोलेस र गिटारवादक न्याश ओभरस्ट्रिट बीच भेट भए पछि गठन भएको थियो। ब्यान्डको नाम सुरुमा मिरेकल ड्रग थियो र पछि माईस्पेसमा भएको स्टकरको नाममा हट शेल रेमा परिवर्तन गरियो। ओभरस्ट्रिट गायक तथा गीतकार पल ओभरस्ट्रिटको छोरा र अभिनेता कोर्ड ओभरस्ट्रिटको भाइ हुन। रायन र जेमि भने गीतकार किथ फोलेसको छोरा र केगि फिल केगिको छोरा हुन।

समर २००७ मा, ब्यान्डले र्‍यापर लिटल जनको कन्सर्टमा प्रर्दशन गरे। त्यसपछि उनीहरूले साउथ बाई साउथवेस्ट, अस्टिन, टेक्सस् जस्ता विभिन्न स्थानहरूमा प्रर्दशन गरे र भेडेरा नामक ब्यान्डमा टुरमा गए। हालैमा उनीहरूले टेलर स्विफ्टको वर्ल्ड टुरमा समेत प्रर्दशन गरेका थिए।

उनीहरू अक्टोबर २००८मा जाईभ रेकर्डस्‌सँग अनुबन्धित भएका थिए र आफ्नो पहिलो एल्बम, 'लभसिक ईलेक्ट्रिक'मा काम सुरु गरे।

### २०११–हाल: *व्हाटेभर* 
"हट शेल रे"ले "टुनाईट टुनाईट" बोलको एकल गित जारी गरे जुन गित जुलाई २०११मा बिलबोर्ड हट १००मा #६ सम्म पुग्न सफल भएको थियो। उनीहरूको अर्को एकल गित, "आई लाईक ‌ईट लाईक द्याट" १३ सेप्टेम्बर, २०११मा प्रिमियर भयो। उनीहरूको "व्हाटेभर" एल्बम ब्यान्डको वेबसाइटमा ४ अक्टोबर, २०११मा घोषणा गरिएको थियो, र २९ नोभेम्बर, २०११मा जारी भएको थियो।

३१ डिसेम्बर २०११ मा, ब्यान्डले रायन सिक्रेस्टसँग डिक क्लार्कको नयाँ वर्ष कार्यक्रममा प्रदर्शन गरे। २९ जनवरी २०१२मा उनीहरूले राष्ट्रिय टिभि कार्यक्रम - प्रो बाउल पूर्वखेल समारोहमा गाए। उनीहरूले फेब्रुवरि २०, २०१२मा हल अफ गेम अवार्डस्‌मा पनि गित गाए।

## ब्यान्डका सदस्यहरू 
*रायन किथ फोलेस – प्रमुख गायन, रिदम गिटार (२००५–हाल)
*न्याश लिनडेन मिलर ओभरस्ट्रिट – प्रमुख गितार, गायन (२००५–हाल)
*ईयन सब्यास्टियन केगि – बेस, गायन (२००५–हाल)
*जेमि क्रिस्टियन फोलेस – ड्रम (२००५–हाल)

## सांगीतिक रेकर्डिंगहरूको सूची 
### एल्बम
### विस्तारित गीत
### एकल गीत
## म्युजिक भिडियो
*आई लाईक टु डान्स (२००९) [निर्देशक - एरोन प्ल्याट]
*ब्लिड (२०१०)
*टुनाईट टुनाईट (२०११) [निर्देशक - लुगा पोडेस्टा]
*आई लाईक ‌ईट लाईक द्याट (२०११)
*अनेस्टलि (२०११)

## पुरस्कार तथा नामांकन ‎
## सन्दर्भ सूची 
## बाह्य लिन्क्सहरू 
*आधिकारिक वेबसाईट
सात्यकि

**सात्यकि** ( वा **युयुधान** ) वृष्णि कुलका यादव सेनापति थिए, यसै कुलमा कृष्ण पनि पर्दथे.   महाभारतमा एक वीर हुन्। सात्यकि यादवहरूको सेनापति थिए। पुराणको अनुसार, उनी शिनीका नाति र सत्यकका पुत्र थिए। 

सात्यकि, शिनिका पुत्र जसलाई 'दारुक', 'युयुधान' तथा 'शैनेय' पनि भन्दछन्। यी श्रीकृष्णका सारथी र नाँतेदार तथा अर्जुनका शिष्य पनि थिए। सात्यकी महाभारतको युद्धमा पांडवहरूको तर्फबाट लडेका थिए। महाभारतको युद्धमा बच्ने व्याक्तिमा सात्यकी पनि एक थिए। 

## कुरुक्षेत्र युद्ध 
युद्ध अघि, पाण्डवहरूको शान्तिको दूतको रूपमा सात्यकी कृष्णको साथ कुरु राजधानी गए ।  कृष्णलाई बन्दी बनाउने दुर्योधनको प्रयास र कृष्णको विश्वरुपको उनी साक्षी बने। वार्ता टुटेपछि, सात्यकीले सिभि र वृष्णी सेनालाई पाण्डवको शिविरमा लगे। जब सात्यकी, चेकितान र सेनाजित जस्ता अन्यहरू पाण्डवहरूसँग सामेल भए, कृष्णले दुर्योधनलाई आफ्नो सेनाको वाचा गरेका थिए। तसर्थ, यादव  कृतवर्मा कौरवहरूका लागि लडे, अर्थात् सात्यकीले युद्धमा आफ्ना आफन्तहरूसँग लड्नु पर्यो। उनले पाण्डवहरूलाई १ अक्षौहिनी सेना उपलब्ध गराए। भीष्मका अनुसार उनी एक्लै १२ अतिरथीसँग लड्न सक्षम थिए  ।

### दोस्रो दिन 
भीष्म र सात्यकिको लडाईमा सात्यिकिले प्रहार गरेको वाणले भीष्मको सारथीको ज्यान गर्यो। यस पश्चात भीष्मको रथका घोडाहरु यस्तो तर्से कि उनिहरुलाई नियन्त्रण गर्न असंभव भयो । उनका घोडाहरु बेतोडले दौडन थाले । भिष्मले थाम्न नसक्ने गरी रथलाई युद्ध स्थलबाट नदेखिने गरी दौडाएर लगे ।

## मृत्यु
सात्यकी सहित सम्पुर्ण यादवगणको मृत्यु मौसुल पर्वमा भयो। 
कुरुक्षेत्रको युद्ध पछि गान्धारीले कृष्णलाई "जसरी तिमीले कुरु वंशलाई एक आपसमा लडाएर अन्त्य गर्यौ। त्यसरी नै तिम्रो कुल पनि ३६ वर्षपछि आपसमा लडेर नष्ट हुनेछन् ।" भनेर श्राप दिइन्न। ३६ औं वर्षमा यादव कुल प्रवासबाट फर्कीरहेका थिए। बाटोमा उनीहरू विश्राम गर्न रोकिए। रमाइलो गर्न उनीहरू मदिरा पिउन थाले। नशामा सात्यिकीले कृतवर्मालाई कुरुक्षेत्रको युद्धको १८औं दिनको घटनाको कृत्यलाई लिएर होच्याए। यसपछि यादव कुल विच लडाइँ सुरु भयो।

श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
सुभद्रा

**सुभद्रा** हिन्दु परम्पराका एक महत्त्वपूर्ण पात्र हुन्, जसलाई विशेष गरी वैष्णव धर्ममा देवता कृष्ण र बलरामकी बहिनीको रूपमा पुजिन्छ। प्राचीन हिन्दु धर्मग्रन्थहरू, जस्तै महाकाव्य महाभारत र भागवत पुराणमा उनको उल्लेख गरिएको छ। वृष्णि वंशकी राजकुमारी र वसुदेवकी छोरी सुभद्राले पाण्डव राजकुमार अर्जुनसँग विवाह गरेकी थिइन् र उनी अभिमन्युकी आमा हुन्।

पुरीस्थित जगन्नाथ मन्दिरमा कृष्ण (जगन्नाथका रूपमा) र बलराम (वा बलभद्र) सँगै पूजा गरिने तीन प्रमुख देवताहरूमध्ये सुभद्रा पनि एक हुन्। वार्षिक रूपमा हुने रथयात्राका रथहरूमध्ये एउटा रथ उनलाई समर्पित गरिएको हुन्छ।

बौद्ध धर्ममा, सुभद्रा वा सुभद्द (पालि) बुद्धका अन्तिम चेला थिए जसले बुद्धको शरण लिएका थिए। 

## कथा 
### जन्म 
महाकाव्य महाभारतका अनुसार, सुभद्राको जन्म यादव प्रमुख वसुदेव र उनकी पत्नी रोहिणीबाट भएको थियो, जसले गर्दा उनी बलरामकी बहिनी र कृष्णकी सौतेनी बहिनी थिइन्। उनी वसुदेवकी प्रिय छोरी थिइन्। भागवत पुराणमा पाइने पछिल्लो वैकल्पिक विवरण अनुसार, सुभद्राकी आमा देवकी (वसुदेवकी अर्की पत्नी र कृष्णकी आमा) भनिएको छ, जसले गर्दा उनी कृष्णकी सहोदर बहिनी (एउटै आमाबाबुका सन्तान) हुन आउँछिन्।

### अर्जुनसँगको विवाह 
को एक चित्र जसमा तपस्वीको भेषमा रहेका अर्जुनले सुभद्रासँग प्रेम साटासाट गरिरहेको चित्रण गरिएको छ।]]
सुभद्रा र अर्जुनको विवाहको पहिलो वर्णन महाभारतको पहिलो पुस्तक आदि पर्वको 'सुभद्राहरण पर्व' खण्डमा गरिएको छ। यस महाकाव्यका विभिन्न संस्करणहरूमा कथाका फरक-फरक विवरणहरू पाइन्छन् र पछिल्ला ग्रन्थहरूमा यसमा थप विवरणहरू थपिएका छन्।

महाभारतको 'चतुर्धर' संस्करण अनुसार, अर्जुन आफ्नो दाइहरूसँग साझा पत्नी द्रौपदीसँगको निजी समयका लागि गरिएको सम्झौता उल्लङ्घन गरेको सजाय स्वरूप स्वयं-घोषित तीर्थयात्रामा जान्छन्। द्वारका पुगेर आफ्ना दाजु (मामाका छोरा) कृष्णलाई भेटेपछि उनी रैवतक पर्वतमा आयोजित उत्सवमा सहभागी हुन्छन्। त्यहाँ अर्जुनले सुभद्रालाई देख्छन् र उनको सौन्दर्यबाट मोहित भई उनीसँग विवाह गर्ने इच्छा व्यक्त गर्छन्। कृष्णले उनी वसुदेव र रोहिणीकी सन्तान र आफ्नी सौतेनी बहिनी भएको खुलासा गर्छन्। कृष्णले सुभद्राको स्वयंवरमा उनको निर्णय के हुन्छ भनेर अनुमान गर्न नसकिने बताउँदै अर्जुनलाई सुभद्रालाई भगाएर लैजान सल्लाह दिन्छन्। युधिष्ठिरबाट अनुमति प्राप्त गरेपछि, अर्जुनले रथ हाँकेर पहाडतर्फ जान्छन् र सुभद्रालाई आफूसँगै लग्छन्। सुभद्राका अङ्गरक्षकहरूले उनीहरूलाई रोक्ने असफल प्रयास गरेपछि यादव, वृष्णि र अन्धकहरूले यस विषयमा छलफल गर्न बैठक बोलाउँछन्। कृष्णले उनीहरूलाई सम्झाएपछि उनीहरू सहमत हुन्छन् र यसरी अर्जुनले वैदिक विधि अनुसार सुभद्रासँग विवाह गर्छन्।

श्रीमद्भागवत् पुराणमा सुभद्राले अर्जुनलाई रोजेको भूमिकाको वर्णन गरिएको छ। यसमा बलरामले सुभद्राको सहमति बिना नै उनलाई कौरवहरूमध्येका एक, दुर्योधनसँग विवाह गरिदिने निर्णय गरेको विवरण पनि थपिएको छ। सुभद्रा अर्जुनसँग भागेको खबर पाएपछि बलरामले अर्जुनविरुद्ध युद्ध गर्न सक्छन् भन्ने जानेर कृष्णले अर्जुनको सारथी बन्ने निर्णय गर्छन्। अर्जुनले सुभद्रालाई साथमा लिएर कृष्णको साथमा उनीहरू त्यहाँबाट प्रस्थान गर्छन्। सुभद्रा अर्जुनसँग गएको खबर पाएपछि, अन्ततः बलरामले सहमति जनाउँछन् र द्वारकामा सुभद्राको विवाह अर्जुनसँग विधिपूर्वक सम्पन्न गराउँछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:कृष्णसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरू
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
श्रेणी:भागवत पुराणका पात्रहरू
श्रेणी:हिन्दु देवीहरू
इला

**इल** वा **इला** हिन्दु पौराणिक कथाका एक पात्र हुन्, जो आफ्नो लिङ्ग परिवर्तनका लागि परिचित छन्। पुरुषका रूपमा उनलाई इल वा **सुद्युम्न** भनिन्छ र महिलाका रूपमा उनलाई इला भनिन्छ। इलालाई भारतीय राजाहरूको चन्द्र वंशका मुख्य प्रवर्तक मानिन्छ—जसलाई ऐल ("इलाका वंशज") पनि भनिन्छ।

यस कथाका धेरै संस्करणहरू भए तापनि, इलालाई सामान्यतया वैवस्वत मनुका छोरी वा छोरा र सूर्य वंशका संस्थापक इक्ष्वाकुका दाजु/भाइ वा दिदी/बहिनीका रूपमा वर्णन गरिएको छ। इला महिलाको रूपमा जन्मिएको संस्करणहरूमा, उनी जन्मिए लगत्तै दैवी कृपाले पुरुषमा परिणत हुन्छिन्। वयस्क भएपछि गल्तीले एक पवित्र वन (शरवण) मा प्रवेश गरेपछि, इलालाई हरेक महिना आफ्नो लिङ्ग परिवर्तन गर्ने वा महिला बन्ने श्राप दिइन्छ। महिलाका रूपमा इलाले चन्द्रका पुत्र तथा बुध ग्रहका देवता बुधसँग विवाह गर्छिन् र चन्द्र वंशका पिता मानिने पुरूरवा नामक पुत्रलाई जन्म दिन्छिन्। पुरूरवाको जन्मपछि इला पुनः पुरुषमा परिणत हुन्छिन् र तीन छोराहरूको पिता बन्छिन्।

वेदमा इलालाई **इडा**, अर्थात् वाणीकी देवीका रूपमा प्रशंसा गरिएको छ र उनलाई पुरूरवाकी आमा भनिएको छ।

इलाको लिङ्ग परिवर्तनको कथा पुराणका साथै भारतीय महाकाव्यहरू रामायण र महाभारतमा पनि भनिएको छ।

## जन्म 
*लिङ्ग पुराण* र *महाभारत* का अनुसार, इला मानवजातिका प्रवर्तक वैवस्वत मनु र उनकी पत्नी श्रद्धाकी जेठी छोरीको रूपमा जन्मिएकी थिइन्। यद्यपि, दम्पतीले छोराको इच्छा राख्छन् र त्यसैले देवता मित्र र वरुणलाई प्रसन्न तुल्याउन प्रार्थना र तपस्या गर्छन् जसले इलाको लिङ्ग परिवर्तन गरिदिन्छन्। त्यस बालकको नाम सुद्युम्न राखिन्छ।

*भागवत पुराण*, *देवीभागवत पुराण*, *कुर्म पुराण*, *हरिवंश*, *मार्कण्डेय पुराण* र *पद्म पुराण* (जसलाई यहाँ "भागवत पुराण लगायतका ग्रन्थहरू" भनिएको छ) ले एउटा भिन्न कथा प्रस्तुत गर्छन्: इलाका आमाबाबुको लामो समयसम्म कुनै सन्तान हुन सक्दैन र उनीहरूले समाधानका लागि ऋषि अगस्त्यसँग सम्पर्क गर्छन्। ऋषिले दम्पतीका लागि छोरा प्राप्त गर्न मित्र र वरुणलाई समर्पित यज्ञ गर्छन्। अनुष्ठानमा त्रुटि वा उपयुक्त बलि चढाउन नसकेका कारण, मित्र र वरुणले दम्पतीलाई छोराको सट्टा छोरी पठाउँछन्। एक संस्करण अनुसार, दम्पतीले देवताहरूसँग प्रार्थना गरेपछि उनीहरूले इलाको लिङ्ग परिवर्तन गरिदिन्छन्। अर्को संस्करणमा, त्रुटिपूर्ण मन्त्रहरू सच्याएपछि यो रूपान्तरण हुन्छ र छोराको नाम 'इल' राखिन्छ।

अर्को एक भिन्न कथा अनुसार, श्रद्धाले छोरीको इच्छा राखेकी थिइन्; यज्ञ गर्ने क्रममा वशिष्ठले उनको इच्छा पूरा गर्छन् र यसरी छोरीको जन्म हुन्छ। यद्यपि, मनुले छोराको इच्छा राखेकाले वशिष्ठले विष्णुलाई आफ्नी छोरीको लिङ्ग परिवर्तन गर्न अनुरोध गर्छन्। इलाको नाम परिवर्तन गरी सुद्युम्न राखिन्छ। यी विवरणहरूले इलालाई मनुको जेठो वा कान्छो सन्तानको रूपमा वर्णन गर्छन्। मनुको सन्तानका रूपमा इलाका नौ भाइहरू हुन्छन्, जसमध्ये सबैभन्दा उल्लेखनीय सूर्य वंशका संस्थापक इक्ष्वाकु थिए। मनुको छोराको रूपमा इल सूर्यका नाति हुन्। *वायु पुराण* र *ब्रह्माण्ड पुराण* मा पाइने अर्को विवरण अनुसार, इला महिलाको रूपमा जन्मिएकी थिइन् र अन्ततः पुनः महिलामै परिणत भएकी थिइन्।

*रामायण*मा, इला भगवान् ब्रह्माको छायाबाट जन्मिएका प्रजापति कर्दमको छोराको रूपमा जन्मिएका छन्। रामायणको 'उत्तरकाण्ड' अध्यायमा अश्वमेध यज्ञको महिमा वर्णन गर्ने क्रममा इलाको कथा भनिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*

श्रेणी:हिन्दु देवीदेवताहरू
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
श्रेणी:रामायणका पात्रहरू
साझा सवाल

साझा सवाल  रेडियो र टेलिभिजनको माध्यमबाट प्रसारण भइरहेको बीबीसी मिडिया एक्सन ले उत्पादन गर्ने साप्ताहिक बहसको कार्यक्रम हो। साझा सवाल मार्फत जनताले नेता, नीति निर्माता र विश्लेषकहरूलाई सोझै प्रश्न गर्न सक्छन्। यसअगाडि नेपालमा प्रधानमन्त्रीसहित नेताहरू, नीति निर्माताहरूलाई जनताले सिधै प्रश्न सोध्ने चलन नेपाली सञ्चार माध्यममा थिएन।
यो कार्यक्रम मंसिर २०६४मा शुरू भएको हो। साझा सवालको पहिलो भागमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला अतिथि हुनुहुन्थ्यो। त्यो कार्यक्रम बीबीसी नेपाली सेवासँगै कान्तिपुर टेलिभिजनबाट पनि प्रसारण भएको थियो। टेलिभिजनमा नियमित रूपमा भने फागुन २०६४बाट मात्र प्रसारण भएको हो।
साझा सवाल हरेक आइतबार राति ९ बजे बीबीसी नेपाली सेवा, कान्तिपुर टेलिभिजन र देशभरका २५० भन्दा बढी एफएम स्टेशनबाट एकसाथ प्रसारण हुन्छ। नेपालको विविधतालाई समेट्नका लागि साझा सवाल टिमले देशका विभिन्न स्थानहरूमा पुगी कार्यक्रम रेकर्ड गर्दछ। *

साझा सवालका कार्यक्रमहरू https://www.youtube.com/c/sajhasawalbbcsajhasawal यहाँ हेर्न सकिन्छ ।

https://twitter.com/bbcsajhasawal

https://www.facebook.com/bbcsajhasawal

https://www.instagram.com/bbcsajhasawal/
आदि पर्व

**महाभारत**का आदि पर्वका अन्तर्गत कुल १९ उपपर्व र २३३ अध्याय छन्।

## बाह्य कडीहरू
* **वेद-पुराण** - यहाँ चारहरू वेद एवं दस भन्दा अधिक पुराण हिन्दी अर्थ सहित उपलब्ध छन्। पुराणहरूलाई यहाँ सुना पनि जा सक्छ।
*महर्षि प्रबंधन विश्वविद्यालय -यहाँ सम्पूर्ण वैदिक साहित्य संस्कृतमा उपलब्ध छ।
*ज्ञानामृतम् - वेद, अरण्यक, उपनिषद् आदिमा सम्यक जानकारी
*वेद एवं वेदांग - आर्य समाज, जामनगरका जालघरमा सबै वेद एवं तिनको भाष्य दिये भए छन्।
*जसको उदेश्य छ - **वेद प्रचार**
*वेद-विद्या_डट_कम 

श्रेणी:धर्मग्रन्थ
श्रेणी:संस्कृत साहित्य
श्रेणी:पुराण
श्रेणी:वेद
श्रेणी:स्मृति
श्रेणी:वैदिक धर्म
जर्सी

**जर्सी **, आधिकारीक: **जर्सी क्षेत्र**, फ्रेन्च: **Bailliage de Jersey**  (, ; Jèrriais: *Jèrri*) फ्रान्सको नजिकै अवस्थित बेलायतको स्वशासित राष्ट्र हो ।

## सन्दर्भ सूची

श्रेणी:टापुहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
अनुशासन पर्व

अनुशासन पर्वका अन्तर्गत २ उपपर्व छन्-

## बाह्य कडीहरू 
* **वेद-पुराण** - यहाँ चार वेद एवं दस भन्दा अधिक पुराण हिन्दी अर्थ सहित उपलब्ध छन्।
* महर्षि प्रबंधन विश्वविद्यालय -यहाँ सम्पूर्ण वैदिक साहित्य संस्कृतमा उपलब्ध छ।
* ज्ञानामृतम् - वेद, अरण्यक, उपनिषद् आदिमा सम्यक जानकारी
* वेद एवं वेदांग
* जसको उदेश्य छ - **वेद प्रचार**
* वेद-विद्या_डट_कम 

श्रेणी:धर्मग्रन्थ
श्रेणी:संस्कृत साहित्य
श्रेणी:पुराण
श्रेणी:वेद
श्रेणी:स्मृति
श्रेणी:वैदिक धर्म
म्याथ्यु बोमर

**म्याथ्यु स्टेटन "म्याट" बोमर** (जन्म: ११ अक्टोबर, १९७७) एक अमेरिकी चलचित्र, मन्च र टेलिभिजन अभिनेता हुन जो सबैभन्दा राम्ररी युएस्ए नेटवर्क टेलिभिजन शृङ्खला व्हाइट कलरको स्टारको रूपमा जानिन्छन।

२०११मा उनले *गाईडिंग लाईट*बाट आफ्नो टिभि करियर सुरुवात गरे र पछि एनबिसि टेलिभिजन शृङ्खला चकमा ब्राईस लार्किनको भूमिकाको लागि प्रसिद्धि कमाए। बोमर विभिन्न चलचित्रमा खेलेका छन जस्तै २००५को फ्लाईटप्लान र २०११को ईन टाईम। 

बोमरले ब्रडवेको विलशायर ईबेल थिएटरमा डस्टिन लान्स ब्ल्याकको नाटक '८'मा जेफ जरिल्लोको भुमिकामा पनि अभिनय गरेका छन।

## प्रारम्भिक जीवन
म्याट बोमर स्प्रिन्ग, टेक्सस, ह्युस्टनको एक उपनगरमा सिस्सि र जन बोमरको छोराको रूपमा जन्मिएका थिए। उनले आफ्नो अभिनेता मित्र लि पेससँग क्लेन हाई स्कूल (ह्युस्टन बाहिर स्थित)मा पढेका थिए।

## करियर
२०००मा कार्नेगि मेलन विश्वविद्यालयको नाटक स्कुलबाट स्नातक गरे पछि उनी न्यु योर्क शहर, न्यु योर्कमा बस्न थाले र मन्चमा काम गर्न थाले। त्यसपछि उनले अल माई चिल्ड्रेन नामक एबिसि टेलिभिजन नेटवर्कको धारावाहिक शृङ्खलामा ईयन किप्लिन्गको सानो भुमिका पाए। २००१ देखि २००३ सम्म उनले सिबिएस् टेलीभिजन नेटवर्कको धारावाहिक शृङ्खला, गाईडिन्ग लाईटमा बेन रिडको भुमिका निभाए।

उनले फक्सको वैज्ञानिक तथा काल्पनिक टेलिभिजन शृङ्खला, ट्रु कलिन्गमा (२००३&ndash;२००४) ट्रु (एलाईजा डुश्कु)को प्रेमि लुकको भुमिकामा पनि अभिनय गरेका थिए।

बोमर नर्थ शोर (२००४-२००५), एक प्राईम टाईम टिभि धारावाहिक शृङ्खला र चलचित्र फ्लाईटप्लानमा (२००५), जोडि फस्टरसँग देखिएका थिए।

स्ल्याशर चलचित्र *द टेक्सस चेन श म्यास्याकर: द बिगिनिन्ग* (२००६) मा, बोमर एक अनुभवि भियतनाम युद्ध जेनेरलको भुमिकामा देखिए। उनी २००७को ट्राभलरमा पनि खेले जुन एक सानो टिभी शृङ्खला थियो र ३० मे २००७मा एबीसीमा प्रिमियर भएको थियो। उनले एनबिसि टेलिभिजन नेटवर्कमा कमेडी शृङ्खला चक (२००७-२००९)मा ब्राइस लार्किनको रिकर्रिन्ग भूमिका पनि खेलेका थिए।

२३ अक्टोबर २००९मा बोमर *व्हाइट कलर* नामक शृङ्खलामा देखिन थाले जसमा उनी निल क्याफ्रि जो एक चोर हुन्छ र जसले एफबिआई एजेन्ट पिटर बर्क (टिम डिके) सँग साझेदारी गर्दछ। 

बड्डि टिभिले उनलाई "२०११को टिभिको सेक्सियस्ट म्यान"को आफ्नो सूचीमा #१ स्थानमा राखेको थियो।

बोमरले सेप्टेम्बर २०११मा ब्रडवेको विलशायर ईबेल थिएटरमा डस्टिन लान्स ब्ल्याकको नाटक '८'मा जेफ जरिल्लोको भुमिकामा पनि अभिनय गरेका छन। मार्च २०१२मा उनी विलशायर ईबेल थिएटरको उत्पादनमा जेफ जरिल्लोको भुमिकामा पनि देखिएका थिए। 

अक्टोबर २०११मा बोमर वैज्ञानिक-थ्रिलर चलचित्र *ईन टाईम*मा देखा परे जसमा उनले एक १०५ वर्षिय हेन्‍री ह्यामिल्टनको भुमिका निभाएका थिए जसले जस्टिन टिम्बरलेकलाई आत्महत्या गर्नुभन्दा पहिले आफ्नो "समय" दिन्छ।

## निजि जीवन
बोमर प्रचारक साईमन हल्ससँग प्रेम सम्बन्धमा छन। उनीहरूको सरोगेसिबाट तीन छोरा छन जसमा जुड्वा पनि छन। बोमरले फेब्रुवरि २०१२को स्टिभ चेज मानवतावादी पुरस्कारको लागि आफ्नो भाषणमा आफू एक समलैंगिक भएको बताएका थिए जसमा उनले हल्स र आफ्नो बच्चाहरूलाई धन्यवाद दिए।

## अभिनयको सूचि
### टेलिभिजन
### चलचित्र
## सन्दर्भ सूचि
## बाह्य लिन्क्सहरू
* 

श्रेणी:अभिनेताहरू
मकैको खेती

सुव्वा कृष्णलाल अधिकारी द्वारा लिखित नेपाली खेती किसानी संबन्धित पुस्तक हो। वि.सं. १९४४ माघ २४ गते हालको रामेछाप जिल्लाको कठजोर तिल्पुङ गाउँमा जन्मेका सुव्वा कृष्णलाल अधिकारी लाई नेपालका प्रथम साहित्यिक/भाषिक शहीद पनि भनिन्छ ।

प्रमाणिक अभिलेख अनुसार उहाले वि.सं. १९४६ तिर 'मकैको खेती' नामक पुस्तक लेख्न थाली वि.सं. १९७७मा पूरा गर्नुभएको थियो । ६० पृष्ठको उक्त पुस्तक नक्साल भगवती नजीकै पशुपति छापाखानामा १ हजारप्रति छापिएको थियो। तत्कालिन प्रधान मन्त्री चन्द्र शमशेरले सुव्वा कृष्णलाल अधिकारी लाई 'पुस्तक लेखेर गाथगादी ताकेको' कारण सजाय भै उनको जेलमा नै मृत्यु भएकोले यो पुस्तक प्रकाशन राणा विरोधि अभियानमा 'कोशे ढुगां'को रूपमा गणना गरिन्छ| उहा वि.सं. १९७७ श्रावण ११मा पक्राउ पर्नुभयो र जेल सजाय तोकियो । साथै प्रकाशित पुस्तक मध्य ९९९ प्रति जलाईयो र अप्राप्त १ प्रतिको लागि तोकिएको ५ वर्ष सहित कुल ९ वर्ष जेल सजाय भयो| उन लाई सजाय भएको ७ महिना पछि सुब्बा राममणि आदीको भूमिकासहित नेपाली भाषा प्रकाशिनी समितिद्वारा प्रकाशित कृषि शिक्षावली प्रथम भाग: मकैको खेती गर्ने तरीका अधिकारीकै यही मूल कृतिको संशोधित पुनरावृत्ति हो भन्ने भनाई रहेकोले उक्त १ प्रति षडयन्त्र पुर्वक लुकाईएको अनुमान गर्न सकिन्छ । 

पुस्तकको भुमिकामा कृष्णलालले उल्लेख गरेका 'बेलायति कुकुर्'ले तत्कालिन ब्रिटिस समुदायलाई इंगित गरेको आरोप लाग्यो भने , पुस्तकमा- "मकै खाने रातो टाउको र कालो टाउको भएको कीरा" भनेर गरिएको उल्लेखलाई राणाहरूले आफूलाई व्यंग्य टानेर पुस्तकलाई प्रतिबन्ध गरे। स्मरण रहोस, चन्द्र शम्शेरले रातो र भीम शम्शेरले कालो फ्रेस क्याप (टोपी) लगाउने गर्दथे। यसबाहेक किताबमा वणिर्त 'बालकलाई आफ्नो आमाको दूधबराबर चन्द्रोदयले फाइदा गर्दैन' भन्ने भनाई चन्द्र शमशेर प्रति ठाडो प्रहार हो भन्ने आरोप लागेको थियो ।

## प्रकाशन 
[left|thumb|264x264px|[कृष्णलाल अधिकारी]]
*मकैको खेती* , पुरा नाम *कृषी शिक्षावली, प्रथम भाग मकै को खेति* , १९७७ मा सार्वजनिक भएको थियो । एक हजार प्रति छापिएको थियो र प्रकाशन भए लगत्तै यो किताब देशी भर लोकप्रिय भयो। यो विश्लेषणले राणाहरूले आफूलाई व्यंग्य गरिएको रुपमा लिए । All of the 999 copies were burnt. No surviving copies of the book have been found.

No court documents survive to indicate how Adhikari defended himself or if he admitted to committing treason. सोमनाथ सिग्देललाइ किताबको सम्पादन गरे वापत् रु. ५० जरिवाना गरियो ।  अधिकारीको पक्राउ र मृत्युको यस घटनालाई "मकै पर्व" को नामले चिनिन्छ।

Author Ganesh Bhandari wrote that Bhojraj Kafle, who was also working for the Rana government, might have been the real author of the book. Kafle might have put the blame on Adhikari soon after the controversy.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पुस्तकहरू
अप्रिल

'''''' जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको चौथो महिना हो। यो ३० दिन भन्दा कम लम्बाइ भएको चार महिनाहरू मध्ये पहिलो र ३१ दिनभन्दा कम लम्बाइ भएको पाँच महिनाहरू मध्ये दोस्रो महिना हो। 

अप्रिल सामान्यतया दक्षिणी गोलार्धको केही भागहरूमा शरद ऋतुको मौसमसँग सम्बन्धित छ, र उत्तरी गोलार्धका केही भागहरूमा वसन्त, जहाँ यो दक्षिणी गोलार्धमा अक्टोबरको मौसमी बराबर हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*०४
कावेरी नदी

thumb|right|पश्चिमी घाट मा.
**कावेरी** कर्नाटक तथा उत्तरी तमिलनाडुमा बग्ने एक सदानीरा नदी छ। यसलाई *दक्षिणको गंगा* पनि भनिन्छ। यो पश्चिमी घाटका पर्वत ब्रह्मगिरीदेखि निस्केको छ। यसको लम्बाई प्रायः ८०५ किलोमीटर छ। दक्षिण पूर्वमा प्रवाहित भएर कावेरी नदी बङ्गालको खाडीमा मिलेको छ। सिमसा, हिमावती,भवानी यसको उपनदीहरू छ। कावेरी नदीका किनार बसा भयो सहर तिरूचिरापल्ली हिन्दुहरूको प्रसिद्ध तीर्थ स्थान छ। कावेरी नदीका डेल्टामा राम्रो खेती हुन्छ। यसका पानीलोई लिएर दोनो राज्यहरूमा विवाद छ। यस विवादलाई मानिस कावेरी जल विवाद भन्दछन्।

श्रेणी:भारतका नदीहरू
श्रेणी:कर्नाटकका नदीहरू
श्रेणी:पवित्र नदीहरू
केन नदी

**केन** यमुनाको एक उपनदी वा सहायक नदी छ जो बुन्देलखंड क्षेत्रदेखि गुजर्दछ। विशेषतया मन्दाकिनी तथा केन यमुनाको अन्तिम उपनदीहरू छन् किनभनें यसका पछि यमुना गंगासित गएर मिल्दछ। केन नदी जबलपुर, मध्यप्रदेशबाट प्रारम्भ हुन्छ, पृष्ठमा  यसबाट धेरै धाराहरू आएर जोडिन्छन् र फेरि बाँदा, उत्तरप्रदेशमा  यसको  यमुनासित संगम हुन्छ। 

यस नदीको  "शजर" ढुङ्गा प्रसिद्ध छ।

## नदीको लम्बाई (किलोमीटरमा)
२५००&nbsp;km

## अपवाह तन्त्र
## सहायक नदीहरू
## मुहाना
नदी, केन
श्रेणी:मध्य प्रदेशका नदीहरू
क्षिप्रा नदी

**क्षिप्रा** (वैकल्पिक रूपमा **सिप्रा**) मध्य प्रदेशमा बग्ने एक प्रसिद्ध र ऐतिहासिक नदी हो। यो भारतका पवित्र नदीहरूमध्ये एक हो। उज्जैनमा कुम्भ मेलाको मेला यसै नदीको किनारमा आयोजना हुने गर्दछ। द्वादश ज्योतिर्लिङ्गहरू मध्येको एक ज्योतिर्लिङ्ग महाकालेश्वर पनि यहाँ छ।

श्रेणी:मध्य प्रदेशका नदीहरू
खडकई नदी

**खडकई** नदी झारखंडका दक्षिण पश्चिम भागहरूमा  बग्ने एक पहाडी नदी हो।

## नदीको लम्बाई (किलोमीटरमा)
## अपवाह तन्त्र
## सहायक नदीहरू
## मुहाना
श्रेणी:भारतका नदीहरू
श्रेणी:झारखण्ड
श्रेणी:जमशेदपुर
पहेँलो नदी

**ह्वांगहो**, **ह्वांगहे**, **ह्वांगहा** वा **पहेँलो नदी**, चीनदेखि भएर बग्ने एक नदी छ। लम्बाईका हिसाबले यो विश्वमा सातौँ स्थानमा पर्दछ।
thumb
thumb
thumb
thumb

## नदीको लम्बाई (किलोमीटरमा) 
## अपवाह तन्त्र
## सहायक नदीहरू 
## मुहाना
श्रेणी:चीनका नदीहरू
श्रेणी:विश्वका नदीहरू
श्रेणी:तिब्बतका नदीहरू
विजयकुमार सिंह

जनरल **विजयकुमार सिंह** भारतका २४औं सेनाध्यक्ष हुन। केन्द्रीय सरकारलाई अदालतको कठघरामा उभ्याएर विवादमा तानिएका उनी सरकारलाई अदालतको कठघरामा उभ्याउने भारतको पहिलो सेनाध्यक्ष हुन।

श्रेणी:भारतीय सेना
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
लेना नदी

[thumb|180px|लेना नदीको [जलसम्भर क्षेत्र]]
[thumb|180px|[रुस|रूसका याकुत्स्क सहरका नजिकलेना नदी]]
**लेना नदी** (रूसी: Ле́на, अङ्ग्रेजी: Lena) उत्तरी एसियाका पूर्वी साइबेरिया क्षेत्रको एक नदी छ र संसारको ११ औँ सबैभन्दा लामो नदी हो। येनिसेय नदी र ओब नदीका साथ यो आर्कटिक सागरमा बग्ने तेस्रो महान साइबेरियाई नदी मानिन्छ। यसको पूर्ण लम्बाई ४,४७२ किमी (२,७७९ मील) छ र यो पूर्ण प्रकार रूसका भित्र बग्ने सबैभन्दा लामो नदी छ।

## स्रोत र नदी मार्ग 
लेना नदी मध्य साइबेरियाई पठारदेखि दक्षिणमा १,६४० मीटरको उचाईमा बायकाल पर्वतह बाट सुरू हुन्छ। यसको स्रोत स्थल प्रसिद्ध बायकाल झील देखि ७ किमी पश्चिममा पर्दछ। आफ्नो स्रोतदेखि यो उत्तर-पूर्व तिर बहन्छ र यसमा किरहरूगा नदी, वितिम नदी र ओल्योकोमा नदी विलय हुन जान्छन्। याकुत्स्कका सहरका पछि यो पठारदेखि उतारकर मैदानी क्षेत्रमा आउँछ र उत्तरमा बहन्छन् जहाँ यसमा अल्दान नदी विलय हुन जान्छ। यस पछि यो आर्कटिक महासागरको एक विभागमा ( लापतेव सागर) मा बह जान्छ। कुल मिलाएर लेना नदीको जलसम्भर क्षेत्रफल २५,००,००० वर्ग किमी छ।

## यी पनि हेर्नुहोस् 
*बायकाल पर्वत
*जलसम्भर

## सन्दर्भ 

श्रेणी:साइबेरिया
श्रेणी:विश्वका नदीहरू
तिलकरत्ने दिलशान

***तिलकरत्ने दिलशान*** (सिन्हाला: තිලකරත්න මුදියන්සේලාගේ දිල්ෂාන්) श्रीलङ्काली क्रिकेट खेलाडी तथा श्रीलङ्काको राष्ट्रिय क्रिकेट टीम का पूर्व कप्तान हुन । वहाँ श्रीलङ्काका चाथौ ब्याट्सम्यान हुन् जसले एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा १०,००० रन बनाएका छन् ।

## प्रारम्भिक जीवनी
## टेस्ट शतक
## एकदिवसिय शतक
## टि२० सतक
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:श्रीलङ्कन क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
टेस्ट क्रिकेट

**टेस्ट क्रिकेट**, क्रिकेटको  सबैभन्दा लामो स्वरूप हो । यसलाई खेलाडीहरूको खेल क्षमताको वास्तविक परीक्षा मानिएको छ, तर पनि अचेल यस खेलको  एकदिवसीय स्वरूप तथा ट्वान्टी२० अन्तर्राष्ट्रिय अधिक लोकप्रिय छ । टेस्ट क्रिकेट अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदद्वारा मान्यता प्राप्त राष्ट्रिय टिम बीच खेलिन्छ । दुई टिमका ११ खेलाडीद्वारा ४ इनिङ्गको म्याच खेलिन्छ जुन ५ दिन सम्म चल्छ । क्रिकेटको यो स्वरूपले नै खेलाडीको वास्तविक क्षमतालाई प्रस्ट पार्ने कुरा बिज्ञहरू भन्छन् ।

## टेस्ट क्रिकेट खेल्ने दर्जा प्राप्त राष्ट्रहरू 
निम्नलिखित देशहरूलाई टेस्ट क्रिकेट खेलने  दर्जा प्राप्त छ
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:टेस्ट क्रिकेट
श्रेणी:क्रिकेट
श्रेणी:क्रिकेटको स्वरूप
झेलम नदी

thumb||320px
**झेलम** उत्तरी भारतमा बग्ने एउटा नदी हो। **वितस्ता** झेलम नदीको वास्तविक नाम हो। कश्मीरी भाषामा यसलाई *व्यथ* भन्दछन्। यसको उद्भव वेरीनाग नामको नगर नजीकबाट भएको हो।

## उदगम 
बेरीनाग झेलम नदीको उदगम स्थल हो।

## नदीको लम्बाई (किलोमीटरमा) 
१२३०१

## अपवाह तन्त्र 
## सहायक नदीहरू
## मुहान 
## बाह्य सूत्र
* झेलमको आधिकारिक वेबसाइट - उर्दू संस्करण 
* झेलमको आधिकारिक वेबसाइट - अङ्ग्रेजी संस्करण 

श्रेणी:भारतका नदीहरू
श्रेणी:भूगोल
शतरूपा

**शतरूपा** संसारकी प्रथम स्त्री थिइन् यस्तो हिन्दू मान्यता छ। सुखसागरका अनुसार सृष्टिको वृद्धिका लागि ब्रह्मा जीले आफ्नो शरीरलाई दुइ भागहरूमा बाँड्नुभएको थियो जसको नाम 'का' र 'या' (काया) भए। उनै दुइ भागहरू मध्येको एकदेखि पुरुष तथा अर्का तिर बाट स्त्रीको उत्पत्ति भयो। पुरुषको नाम स्वायम्भुव मनु र स्त्रीको नाम शतरूपा भयो। यिनैं पुरुष र स्त्रीको प्रथम मैथुनी सृष्टि बाट उत्पन्न सन्तानहरूदेखि संसारका समस्त जनहरूको उत्पत्ति भयो। मनुको सन्तान हुनको कारण सबैलाई मानव भनिएको हो।

श्रेणी:श्रीमद्भागवत
काली नदी (कर्नाटक)

*अन्य उपयोग हेतू हेर्नुहोस् - काली नदी*

**काली नदी** वा कालीनदी भारतका कर्णाटक राज्यमा बहने एक नदी छ। बिजुली उत्पादनका लागि यस नदीमा धेरै बाँध बनेका छन्। यस नदीको उद्गम स्थल पश्चिमी घाटमा छ र यो पश्चिमतर्फ बहती भएको गरवर नामक कस्बेका निकट अरब सागरमा मिल्न जान्छ। नदी मुख्यतः उत्तरी कनार जिल्लाहरूदेखि भएर बहन्छ। यस नदीको सहायक नदीहरू छन्, माथि कनेरी र तत्थीहल्ला।

यो नदी उत्तरी कनार जिल्लाहरूमा ४ लाख मानिसेको जीवनरेखा छ र धेरै हजार अन्य मानिसहरू, जसमा गरवर तटका मछुआरे पनि छन्,का लागि यो नदी जीविकाको साधन छ।

औद्योगिक इकाइहरू द्वारा अनुपचारित निस्सारा नदीमा छोडने, अवैध बालू खनन जो सूपा क्षेत्रमा अंधाधुन्ध जारी छ कि कारण नदी पारिस्थितिकीलाई ठूलो क्षति पुगेको छ। यसका अतिरिक्त नदी मुहानमा धेरै रासायनिक कंपनिहरू छन् जहाँदेखि दशकहरूदेखि विषाक्त अपशिष्ट नदीका जलमा रिस रहेकोछ।

## बाह्य कडीहरू
*कालो नदिए
*कालो नदिए 

श्रेणी:भारतका नदीहरू
श्रेणी:भूगोल
दिवस

*आमा दिवस
*बुवा दिवस
*मातृ दिवस
*बाल दिवस

*राष्ट्रिय धान दिवस
*राष्ट्रिय मानव तस्करी जागरूकता दिवस

*राष्ट्रपति दिवस
*शहीद दिवस
*लोकतन्त्र दिवस
*स्वतन्त्रता दिवस
*हलिया मुक्ति दिवस

*पाइ दिवस
*पृथ्वी दिवस
*मे दिवस
*प्रणय दिवस
*अप्रिल फुल
*श्रम दिवस
*मानव अधिकार दिवस
*संयुक्त राष्ट्र सङ्घ दिवस

*अमेरिकाको स्वतन्त्रता दिवस
*स्वतन्त्रता दिवस (भारत)
*गणतन्त्र दिवस (नेपाल)
*भारतमा गणतन्त्र दिवस
*निशान-ए–पाकिस्तान

*विश्व क्षयरोग दिवस
*विश्व खाद्य दिवस
*संविधान दिवस
*विश्व वातावरण दिवस
*विश्व उपभोक्ता अधिकार दिवस
*विश्व हुलाक दिवस
*विश्व आदिवासी दिवस
*विश्व पर्यटन दिवस
*विश्व बसोबास दिवस
*विश्व शरणार्थी दिवस
*विश्व एड्स् (AIDS) दिवस
*विश्व उपभोक्ता अधिकार दिवस
*विश्व क्षयरोग दिवस
*विश्व वातावरण दिवस
*विश्व स्वास्थ्य दिवस

*अन्तर्राष्ट्रिय बाल अधिकार दिवस
*अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस
*अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवास दिवस
*अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस
*अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस
*सूचनाको हकसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय दिवस
*अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस
*अन्तर्राष्ट्रिय साक्षरता दिवस
*अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवास दिवस
*अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस

श्रेणी:दिवसहरू
इरावन

**इरावान्** (जसलाई **इरावत** र **इरावन्त** पनि भनिन्छ) हिन्दु महाकाव्य *महाभारत* का एक सहायक पात्र हुन्। महाभारतका मुख्य नायकहरू मध्येका एक पाण्डव राजकुमार अर्जुन र नाग राजकुमारी उलूपीका छोरा इरावान् 'कुत्तन्तवर सम्प्रदायका केन्द्रीय देवता हुन् जुन नाम सोही परम्परामा उनलाई सामान्यतया दिइने गरिन्छ र द्रौपदी सम्प्रदायमा पनि उनले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। यी दुवै सम्प्रदाय तमिल मूलका हुन्, जहाँ उनलाई गाउँका देवताका रूपमा पुजिन्छ र 'अरावन' नामले चिनिन्छ। उनी 'अली' (तमिलमा 'अरावनी' र दक्षिण एसियाभरि हिजडा) भनिने प्रसिद्ध तेस्रो लिङ्गी समुदायका संरक्षक देवता समेत हुन्।

*महाभारत* मा इरावान् १८ दिने कुरुक्षेत्र युद्धको ८औँ दिनमा वीरगति प्राप्त गरेको चित्रण गरिएको छ। यद्यपि, दक्षिण भारतीय परम्पराहरूमा पाण्डवहरूको विजय सुनिश्चित गर्न र देवी कालीलाई प्रसन्न पार्न अरावनले दिएको आत्म-बलिदानको सम्मान गर्ने पूरक अभ्यास रहेको छ। कुत्तन्तवर परम्पराले यस आत्म-बलिदानको सम्मानमा भगवान् कृष्णले अरावनलाई दिएका तीनवटा वरदानमध्ये एकमा ध्यान केन्द्रित गर्दछ। अरावनले आफ्नो मृत्युअघि विवाह गर्ने इच्छा राखेका थिए। कृष्णले आफ्नो महिला रूप मोहिनी धारण गरेर यो वरदान पूरा गरेका थिए। तमिलनाडुको कूवागममा १८ दिने उत्सवको क्रममा यस घटनालाई पुनः प्रदर्शन गरिन्छ; पहिले तेस्रो लिङ्गीहरू (हिजडा) र अरावनको भाकल गरेका पुरुष गाउँलेहरूसँग अरावनको औपचारिक विवाह गरिन्छ र त्यसपछि अरावनको बलिदानको अनुष्ठानिक प्रदर्शनपछि उनीहरूलाई विधवाको रूपमा प्रस्तुत गरिन्छ।

द्रौपदी परम्पराले अर्को वरदानलाई जोड दिन्छ। कृष्णले अरावनलाई आफ्नो काटिएको टाउकोको आँखाबाट महाभारत युद्धको सम्पूर्ण अवधि हेर्ने अनुमति दिन्छन्। अर्को १८ दिने उत्सवमा, महाभारत युद्धको अनुष्ठानिक प्रदर्शन हेर्नका लागि अरावनको टाउकोलाई एउटा स्तम्भमा ठड्याइन्छ। द्रौपदी मन्दिरहरूमा अरावनको टाउकोको आकृति सामान्य रूपमा पाइन्छ। यो प्रायः काठको टाउको हुन्छ; कहिलेकाहीँ यसको आफ्नै छुट्टै मन्दिर हुन्छ वा मन्दिरको छानाको कुनाहरूमा दुष्ट आत्माहरूबाट रक्षा गर्ने रक्षकको रूपमा राखिन्छ। अरावनलाई उनको काटिएको टाउकोको रूपमा पूजा गरिन्छ र उनले रोग निको पार्ने तथा सन्तान नभएका महिलाहरूलाई गर्भधारण गराउने विश्वास गरिन्छ।

इरावन इन्डोनेसियामा पनि परिचित छन्। जाभा टापुमा इरावनको बारेमा स्वतन्त्र परम्पराहरू विकसित भएका छन्, जहाँ उदाहरणका लागि, उनको नागसँगको सम्बन्ध टुट्छ। जाभानी परम्पराहरूले इरावानको कृष्णकी छोरी तितिसारीसँगको नाटकीय विवाह र गलत पहिचानका कारण भएको मृत्युलाई प्रस्तुत गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
श्रेणी:नागहरू
अरावन
श्रेणी:क्षेत्रीय हिन्दु देवताहरू
श्रेणी:हिन्दु लोक देवताहरू
श्रेणी:तेस्रो लिङ्गी र हिन्दु धर्म
श्रेणी:कुरुक्षेत्र युद्धका मानिसहरू
बर्बरीक

thumb|बर्बरीकलाई कतै कतै खटुश्यामजीको रूपमा पूजा गरिन्छ
यिनको यो नाम यिनको लामो र बाक्लो कपाल हुनको कारण भएको हो। यी महान पाण्डव भीमका पुत्र घटोत्कच र नाग कन्या अहिलवतीका पुत्र हुन्। बाल्यकालदेखि नैं ती धेरै वीर र महान योद्धा थिए। उनले युद्ध कला आफ्नो सामान्याबाट सिके। भगवान शिवको घोर तपस्या गरेर तिनलाई प्रसन्न गरे र तीन अभेध्य बाण प्राप्त गरे र तीन बाणधारीको प्रसिद्ध नाम प्राप्त गरे। अग्नि देवले प्रसन्न भएर तिनलाई धनुष प्रदान गरे, जो तिनलाई तीनै लोकमा विजयी बनाउन समर्थ थिए ।

महाभारतको युद्ध कौरवहरू र पाण्डवहरूका बीच अपरिहार्य भएको थियो, यो समाचार बर्बरीकलाई प्राप्त भयो र तिनको पनि युद्धमा सम्मिलित हुने इच्छा जागृत भयो। जब उनी सामान्याबाट आशीर्वाद प्राप्त गर्न पुगे तब सामान्यालाई कमजोर पक्षको साथ दिने वचन दिए। उनी आफ्नो नीलघोडा, जसको रंग नीलो थियो, मा तीन बाण र धनुषका साथ कुरूक्षेत्रको रणभूमि तर्फ अग्रसर भए।

उनको परीक्षा लिनका लागि ब्राह्मण भेषधारी भगवान् कृष्णले बाटोमा आएर सोध्नु हुन्छ– कहां जान थालेको हो? बर्बरीकले पाण्डवहरू कमजोर भएकोले सघाउन जान थालेको बताउंछन् । र आफू कमजोरको पक्षबाट लड्न जान थालेको बताउँछन् । यस्तो कृत्यले कुरुक्षेत्र युद्धको परिणामलाई अनिश्चित गराउने भएकोले भगवान् कृष्णले उनलाई रोक्ने प्रयास गर्नुभयो । तर उनले आमाको आज्ञापालन गर्ने बताउँदै युद्धमा अवश्य जाने र युद्ध हेर्ने कुरा बताउँछन् ।

भगवान् कृष्णले सोध्नु हुन्छ– यस पीपलको रुखका सबै पातमा प्वाल पार्न सक्छौ ? उसले तत्काल एउटा तीर निकालेर हान्छ । उनका तीरले पीपलका सबै पात छेडेर कृष्णको गोडा वरिपरि घुम्न थाल्छ किनभने भगवान् कृष्णले एउटा पात आफ्नो खुट्टा मुनि लुकाउनु भएको थियो ।

बर्बरीकले भन्छ– कृपया गोडा हटाउनु होस् अन्यथा यसले तपाईँलाई हानि पुर्याउन सक्छ ।

ब्राह्मण वेशधारी कृष्णले उसंग वर माग्छन् । बर्बरीकले आफ्नो बलबुतामा भएका सबै कुरा दिने वाचा गर्छन । कृष्णले उनको शिर दान माग्छन् । उनले शिर दान दिन्छन तर आफूलाई कुरुक्षेत्र युद्ध हेर्ने इच्छा भएको बताउंछन । अनि कृष्णले उनको टाउको नजिकको पर्वतको शिखरमा लगेर स्थापित गर्छन् ।

युद्ध समाप्त भएपछि युद्ध कसको कारणले जित्न सकियो यस बारेमा पाण्डव दाजुभाइहरूमा बहस हुन्छ । भगवान् कृष्णले यस कुराको निर्णय गर्न बर्बरीकको शिर पर्वतमा राखिएको बताउनु हुन्छ । सबै पर्वतमा सोध्न पुग्छन् । बर्बरीकले के बताउंछन भने युद्धमा जताततै भगवान् कृष्णको सुदर्शन चक्र मात्र युद्धरत थियो र श्रीकृष्णको आदेशमा महाकाली र दुर्गाले भांडोमा रगत थाप्दै खांदै गरिरहेको देखेको बतायो ।

भगवान् कृष्णले बर्बरीकलाई कुरुक्षेत्र युद्धको सर्वाधिक वीर योद्धाको उपाधि दिंदै संसारले उसको पूजा गर्ने वरदान दिनु भएको थियो । त्यसैले उसको खाटू श्यामको रूपमा मन्दिरहरु निर्माण भएका छन् ।
परीक्षित

परीक्षित अर्जुनका नाति तथा अभिमन्युका र उत्तराका छोरा हुन् । उनी जन्मने बित्तिकै जीवन मरणको परीक्षा दिएकाले व्यास ऋषिद्वारा उनको नाम परिक्षित रह्यो । पाण्डव उत्तराखण्ड जानुअघि युधिष्ठिरका उत्तराधिकारीका रूपमा  हस्तिनापुरको राजगद्दीमा बस्ने यिनै हुन् । सात दिनमा मर्नु पर्ने ऋषि-श्रापका कारण तक्षक नाम गरेको सर्पले डसेर यिनको मृत्यु भएको थियो । त्यही सात दिनको अवधिमा शुकदेवबाट यिनले श्रीमद्भागवत पुराण सुनेका थिए । भनिन्छ यिनकै राज्यकालदेखि कलियुग प्रारम्भ भएको हो । 

उनका छोरा जन्मेजयले सारा सर्पहरूलाई मार्न सर्पेष्टी यज्ञ गरेका थिए ।
श्रेणी:पुराण
## मृत्यु 
## सन्दर्भ सामग्री 
## यो पनि हेर्नुस
कसार

**कसार** चामल भुटेर पिसिएको पिठोलाई सख्खर पानीमा  पकाएर बनाइएको खुँदोसँग डल्ला पारेर बनाइने परिकार हो। लामो समय भण्डारण गर्न सकिने यो परिकार नेपालका विभिन्न समुदायहरूले विवाह तथा व्रतबन्धको समयमा बनाउने गर्दछन।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* केही सांस्कृतिक चिन्हारी

श्रेणी:खाद्यपदार्थ
श्रेणी:परिकार
अम्बालिका

**अम्बालिका** महाभारतको अनुसार काशी राज तीन छोरीहरू मध्य एक हुन् । उनी पाण्डवको पिता पाण्डुकी आमा थिइन् । महभारतको अनुसार
अम्बा,अम्बिका, र अम्बालिकाको स्वयंबरको बेला
भीष्मले सम्पूर्ण उपस्थित चक्रवर्ती राजाहरूलाई
परास्त गरी अपहरण गरेका आफ्नी सौतिनि  आमा सत्यवती समक्ष प्रस्तुत गरेका थिए ।

## सन्दर्भ सामग्री
## यो पनि हेर्नुस
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
जर्जिया

**जर्जिया** ट्रान्सककेशिया क्षेत्रको केन्द्रवर्ती तथा पश्चिमी भागमा कृष्ण सागरको दक्षिण-पूर्वी किनारामा पर्ने एउटा देश हो। सन् १९९१ सम्म यो सोवियत सङ्घको १५ गणराज्यहरू मध्ये एउटा थियो - जोर्जियाई सोवियत समाजवादी गणतन्त्र। जर्जियाको सीमाना उत्तरमा रुस संग, पूर्वमा अजरबैजानसँग र दक्षिणमा आर्मेनिया तथा टर्कीसँग जोडिदछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:देशहरू
मोन्टेनेग्रो

**मोन्टेनेग्रो** बाल्कन प्रायद्वीपको दक्षिणपूर्वी युरोपमा अवस्थित एक देश हो। यसको २५ नगरपालिकाहरूको कुल जनसङ्ख्या ६,३३,१५८ रहेको छ जसको क्षेत्रफल १३,८८३ वर्ग किलोमिटर (५,३६० वर्ग माइल) रहेको छ। यसको उत्तरमा बोस्निया र हर्जगोभिना, उत्तरपूर्वमा सर्बिया, पूर्वमा कोसोभो, दक्षिणपूर्वमा अल्बानिया, पश्चिममा क्रोएसिया र दक्षिणपश्चिममा एड्रियाटिक सागरद्वारा घेरिएको छ। राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर पोदगोरिका हो, जबकि सेटिन्ये पुरानो शाही राजधानी र सांस्कृतिक केन्द्र हो। 

छैटौँ र सातौँ शताब्दीमा बाल्कनमा स्लाभ मानिसहरूको आगमन हुनुभन्दा पहिले, अहिले मोन्टेनेग्रोको रूपमा चिनिने यस क्षेत्रमा मुख्यतया इलिरियनहरूको रूपमा चिनिने मानिसहरू बस्दथे। प्रारम्भिक मध्ययुगीन कालमा, तीन रियासतहरू आधुनिक समयको मोन्टेनेग्रोको क्षेत्रमा अवस्थित थिए। जेटा रियासतको १४औँ र १५औँ शताब्दीमा उदय भएको थियो। १४औँ शताब्दीको उत्तरार्धदेखि १८औँ शताब्दीको उत्तरार्धसम्म, दक्षिणी मोन्टेनेग्रोको ठुलो भाग भेनिसियाली गणतन्त्रद्वारा शासित थियो र भेनिसिया अल्बानियामा समाहित भएको थियो। मोन्टेनेग्रो नाम पहिलो पटक १५औँ शताब्दीको उत्तरार्धमा देशलाई बुझाउन प्रयोग गरिएको थियो। ओटोमन साम्राज्यको शासन अन्तर्गत पतन भएपछि, मोन्टेनेग्रोले सन् १६९६ मा पेत्रोभिक-नेगोसको सदनको शासन अन्तर्गत अर्ध-स्वायत्तता प्राप्त गरेको थियो, पहिले एक ईश्वरतन्त्रान्त्रिक भएतापनि पछि धर्मनिरपेक्ष रियासको रूपमा परिणत भएको थियो। मोन्टेनेग्रोको स्वतन्त्रतालाई सन् १८७८ मा बर्लिनको काङ्ग्रेसमा महाशक्ति राष्ट्रहरूले मान्यता दिएका थिए।

सन् १९१० मा यो देश एउटा राज्य बनेको थियो। प्रथम विश्वयुद्धपछि यो राज्य युगोस्लाभियाको अंश बनेको थियो। युगोस्लाभियाको विघटन पछि, गणतन्त्र सर्बिया र मोन्टेनेग्रो संयुक्त रूपमा एक महासङ्घको घोषणा गरेका थिए। जुन २००६ मा मोन्टेनेग्रोले सर्बिया र मोन्टेनेग्रोबाट जनमत सङ्ग्रह पछि आफ्नो स्वतन्त्रताको घोषणा गरेको थियो।

मोन्टेनेग्रोको उच्च-मध्यम-आय अर्थव्यवस्था छ, प्रायः सेवा-आधारित, र बजार अर्थव्यवस्थामा ढिलो सङ्क्रमणमा छ। यो संयुक्त राष्ट्रसङ्घ, नाटो, विश्व व्यापार सङ्गठन, युरोपमा सुरक्षा र सहयोगका लागि सङ्गठन, युरोपको परिषद् र मध्य युरोपेली स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताको सदस्य हो। मोन्टेनेग्रो भूमध्यसागरीय सङ्घको संस्थापक सदस्य पनि हो, र सन् २०१२ देखि युरोपेली सङ्घमा सामेल हुने प्रक्रियामा छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाल्कनका देशहरू
म्यानचेस्टर

**म्यानचेस्टर**  बेलायतको चर्चित सहर हो ।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:विश्वका चर्चित सहरहरू
भारतका आधिकारिक भाषाहरू

**भारतको आधिकारिक भाषा**, हिन्दी हो र अङ्ग्रेजी सहायक वा गौण आधिकारिक भाषा हो; भारतका राज्यहरू आफ्नो आधिकारिक भाषा(हरू) कानुनी रूपले घोषित गर्न सक्छन्।  भारतीय संविधान, र न कुनै भारतीय कानुन कुनै राष्ट्रभाषालाई परिभाषित गर्दछ।

जुन बेला संविधान लागु गरियो, त्यस बेला अङ्ग्रेजी आधिकारिक रूपले केन्द्र र राज्य दुइटै स्तरमा उपयोगमा  थियो। संविधान द्वारा यो परिकल्पित गरिएको थियो कि आउँदा १५ वर्षमा  अङ्ग्रेजीलाई चरणबद्ध रूपले हटाउन विभिन्न भारतीय भाषाहरू, विशेष गरी हिन्दीलाई उपयोगमा  ल्याइनेछ, तर तब पनि संसदलाई यो अधिकार दिइएको थियो कि त्यो विधिक रूपले त्यसको पछि पनि अङ्ग्रेजीको  उपयोग हिन्दीका साथ केन्द्र स्तरमा र अन्य भाषाहरूका साथ राज्य स्तरमा चालू राख्न सक्तछ।

## सङ्घका आधिकारिक भाषाहरू
भारतीय संविधान द्वारा, १९५० मा, देवनागरी लिपिमा  लिखित हिन्दीलाई सङ्घको आधिकारिक भाषा घोषित गरियो। यदि संसद द्वारा अन्यथा निर्णय लिएन भनें १५ वर्षहरू पछि अर्थात २६ जनवरी, १९६५ लाई अङ्ग्रेजीको उपयोग आधिकारिक कार्यहरूका लागि समाप्त हुनु थियो। तर अहिन्दी-भाषी राज्यहरूमा बदलावको सम्भावनालाई चौकस गरियो। परिणामस्वरूप संसद द्वारा आधिकारिक भाषा ऐन लाई अभिनीत गरिएको, जसमा आधिकारिक कार्यहरूका लागि अङ्ग्रेजीको उपयोगलाई हिन्दीका साथ-साथ १९६५ का पछि पनि जारी राख्ने स्वीकृति दिइयो।

## सूची 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*राजभाषा विभाग - गृह मंत्रालय (भारत सरकार)
*भारतीय भाषा संस्थान - भारत सरकारको  एक विस्तृत जालस्थल जस पर भारतीय भाषाहरूको सम्पूर्ण जानकारी छ


श्रेणी:आधिकारिक भाषाहरू
भारतमा बोलिने भाषाहरू

भारत गणतन्त्रमा बोलिने भाषाहरू धेरै भाषा परिवारहरूसँग सम्बन्धित छन्, जसमा प्रमुख भनेको ७८.०५% आर्य भाषाहरू र १९.६४% भारतीयहरूले बोल्ने द्राविड भाषाहरू हुन्; दुबै परिवारहरू सँगै कहिलेकाहीँ भारतीय भाषाहरू भनेर चिनिन्छन्। बाँकी २.३१% जनसङ्ख्याले बोल्ने भाषाहरू आग्नेसियाली, चिनियाँ तिब्बती, ताई-काडाइ र केही अन्य साना भाषा परिवारहरू र पृथकहरू हुन्। पपुवा न्युगिनी (८४०) पछि भारतमा दोस्रो सबैभन्दा धेरै भाषाहरू (७८०) छन्।

भारतीय संविधानको आठौँ अनुसूचीले २२ भाषाहरूलाई सूचीबद्ध गरेको छ, जसलाई अनुसूचित भाषाको रूपमा उल्लेख गरिएको छ र मान्यता, स्थिति र आधिकारिक प्रोत्साहन दिइएको छ। यसबाहेक, भारत सरकारले कन्नड, मलयालम, ओडिया, संस्कृत, तमिल र तेलगुलाई शास्त्रीय भाषाको विशिष्टता प्रदान गरेको छ। यो दर्जा समृद्ध विरासत र स्वतन्त्र प्रकृति भएका भाषाहरूलाई दिइएको छ।

हिन्दी, जहाँ आज भारतमा पहिलो भाषा बोल्नेहरूको सबैभन्दा ठुलो सङ्ख्या छ, उत्तरी र मध्य भारतका अधिकांश भागहरूमा भाषाको रूपमा कार्य गर्दछ। यद्यपि, दक्षिण भारतमा विशेष गरी तमिलनाडु र कर्नाटक राज्यहरूमा हिन्दी लागु गरिएकोमा चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। महाराष्ट्र, पश्चिम बङ्गाल, असम, पन्जाब र अन्य गैर-हिन्दी क्षेत्रका केही मानिसहरूले पनि हिन्दी थोपरिएकोमा चिन्ता व्यक्त गर्न थालेका छन्। बङ्गाली देशको दोस्रो सबैभन्दा बढी बोलिने र बुझिने भाषा हो जहाँ पूर्वी र उत्तरपूर्वी क्षेत्रहरूमा वक्ताहरूको उल्लेखनीय सङ्ख्या छ। दक्षिण-पश्चिममा वक्ताहरूको उल्लेखनीय सङ्ख्याको साथ मराठी देशको तेस्रो सबैभन्दा बढी बोलिने र बुझिएको भाषा हो, त्यसपछि तेलगु, जुन दक्षिण-पूर्वी क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी बोलिने गरिन्छ।

भारतको सन् २०११ को जनगणना अनुसार हिन्दी भारतको सबैभन्दा तीव्र गतिले विकास भइरहेको भाषा हो, त्यसपछि कश्मीरी दोस्रो स्थानमा छ, मणिपुरी साथै गुजराती तेस्रो स्थानमा र बङ्गाली चौथो स्थानमा छ।

## भाषाहरू 
### सन् २०११ भारतको जनगणना 
## भाषा परिवार 
नृजातीय भाषामा दक्षिण एसियाका भाषाहरूले यस क्षेत्रको जटिल इतिहास र भूगोललाई प्रतिबिम्बित गर्दै भाषा परिवार, भाषा फिला र एकल भाषाको जटिल प्याचवर्क बनाउँदछ। भारतमा बोलिने भाषाहरू धेरै भाषा परिवारहरूसँग सम्बन्धित छन्, प्रमुख भाषाहरू ७८.०५% भारतीयहरूले बोल्ने आर्य भाषाहरू र १९.६४% भारतीयहरूले बोल्ने द्रविड भाषाहरू हुन्। वक्ताहरूको सन्दर्भमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भाषा परिवारहरू हुन्:

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रीगुप्त

**श्रीगुप्त** उत्तरी भारतको गुप्त वंशका संस्थापक थिए। यिनको राजधानी पाटलीपुत्र थियो। 

## नाम 
गुप्त आफ्नै शिलालेख वा सिक्का द्वारा प्रमाणित गरिएको छैन, यद्यपि केही छापहरू र सिक्काहरू गलत रूपमा उहाँलाई श्रेय दिइएको छ। उहाँको सबैभन्दा प्रारम्भिक वर्णन उहाँको नाति समुद्रगुप्तको इलाहाबाद स्तम्भको शिलालेखमा पाइन्छ, र राजवंशको पछिल्ला अभिलेखहरूमा दोहोर्याइएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गुप्त साम्राज्य
श्रेणी:संस्थापक राजाहरू