open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
माइकल क्लार्क

**माइकल जोन क्लार्क** (२ अप्रिल १९८१) एक अस्ट्रेलियन पुर्व अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी तथा अस्ट्रेलियाका पुर्व कप्तान हुन । जब उनको आईसीसी क्रिकेट विश्वकप २०१५ को एमसीजीमा विजय हासिल भयो तब उनले अष्ट्रेलियालाई आफ्नो ५ वा क्रिकेट विश्व कपको विजय हासिल गरे ।

## प्रारम्भिक जीवन
## अवार्ड
### टेस्ट क्रिकेट
#### म्यान अफ दि सिरिज अवार्ड
#### म्यान अफ दि म्याच
### एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाली क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म
जिब्रो छेड्ने जात्रा

भक्तपुरको मध्यपुर ठिमीस्थित बोडेमा नया वर्षको दोस्रो दिन सिन्दुर तथा जिब्रो छेड्ने जात्रा मनाइने गरिन्छ । जिब्रो छेड्ने जात्रालाई सहकालको देउताको रूपमा मान्ने गरिन्छ । रोग ब्याधी नलागोस्, बालीनाली सप्रियोस, खडेरी नपरोस र सबै जनताले सुख पाउन भन्ने प्राथना गर्दै सहकालका देउताको प्रर्थना गर्ने परम्परा रहेको छ । परापूर्व कालमा एउटा राक्षसले गाउंमा छिरेर दुख दिएको र त्यसलाई सबै जनताले मिलेर कहिले नफर्किने गरी गाउँबाट लखेटेको खुसीयालीमा सिन्दुर जात्रा मनाउन थालिएको किंवदन्ती छ भने राक्षसको सांकेतिक प्रदर्शनी स्वरूप जिब्रो छेड्ने जात्रा पनि मनाइने गर्दछ । जात्राको प्रमुख आर्कषण जिव्रो छेडाउने व्यक्ति हुने गर्दछ । जिब्रो छेडाउने व्यक्ति र आर्थिक अभावमा यो जात्रा संकटमा पर्दै गएको छ ।

श्रेणी:जात्रा
जया एकादशी

हिन्दू पञ्चाङ्गको एघारौँ तिथिलाई एकादशी भनिन्छ । यो तिथि महिनामा दुई पल्ट आउँछ। पूर्णिमापछि र औंसी पछि। पूर्णिमा पछि आउने एकादशीलाई कृष्ण पक्षको एकादशी र अमावस्यापछि आउने एकादशीलाई शुक्ल पक्षको एकादशी भनिन्छ । यी दुवै प्रकारका एकादशीहरूको हिन्दू सनातन संप्रदायमा धेरै महत्त्व छ । माघ महिनाको शुक्ल पक्षमा पर्ने एकादशीलाई **जया एकादशी** भनिन्छ ।

## जया एकादशीको कथा 
जया एकादशीका विषयमा जुन कथा प्रचलित छ, त्यस बमोजिम धर्मराज युधिष्ठिरले भगवान श्रीकृष्ण सँग निवेदन गर्दछन् । माघ शुक्ल एकादशीका दिन कसको पूजा गर्नुपर्छ ? र यस एकादशीको के महत्त्व के छ ? श्री कृष्ण आज्ञा गर्नुहुन्छ । माघ शुक्ल पक्षको एकादशीलाई जया एकादशी भन्दछन् । यो एकादशी अति नै पुण्यदायी छ, यस एकादशीको व्रत गर्नाले व्यक्ति नीच योनि जस्तै भूत, प्रेत, पिशाचको योनिबाट मुक्त हुनपुग्छ । श्रीकृष्णले यस सन्दर्भमा एउटा कथा पनि युधिष्ठिरलाई सुनाउनुभयो ।
नंदन वनमा उत्सव चल्दै थियो । त्यस उत्सवमा सबै देवता, सिद्ध, सन्त र दिव्यपुरूष उपस्थित थिए । त्यस समय गंधर्व गायन गर्दै थिए र गंधर्वकन्या नृत्य प्रस्तुत गर्दै थिए । सभामा माल्यवान नामक एउटा गंधर्व र पुष्पवती नामक एउटी गंधर्वकन्याको नृत्य हुदै थियो । त्यसै बीच पुष्यवतीको नजर जसै माल्यवान उपर पर्‍यो ऊ त्यस गन्धर्वप्रति मोहित भई । पुष्यवती सभाको मर्यादालाई बिर्सिएर माल्यवान आफूतर्फ कसरी आकर्षित हुन्छ भन्ने ध्येयले नृत्य गर्न थाली । माल्यवानले पनि गंधर्वकन्याको भंगिमालाई देखेर आफ्नो होस गुमायो र गायनको मर्यादा उल्लङ्घन गर्‍यो, परिणामतः उसले बेसुरको अलाप गाउन थाल्यो । देवराज इन्द्र पुष्पवती र माल्यवानका अमर्यादित कृत्य देखेर क्रोधित भए र उनले दुबैलाई स्वर्गबाट वञ्चित हुने र पृथ्वीमा बसोवास गर्ने तथा मृत्युलोकमा अति नीच पिशाच योनिमा जन्म हुने श्राप दिए । यस्तो श्रापका कारण तत्काल दुबै जना पिशाच बने र हिमालय पर्वतमा एउटा वृक्षमा दुबैको निवास हुनथाल्यो । त्यहां पिशाच योनिमा रहदा यी दुईलाई अत्यन्त कष्ट अनुभव भयो । एक पटक माघ शुक्ल पक्षको एकादशीका दिन दुबै अत्यन्त दु:खी थिए त्यस दिन ती दुईले केवल फलाहारमात्र गरेका थिए । रात्रिको समयमा दुबैलाई असाध्यै जाडो हुदैथियो, अत: दुबै रातभर सँगै बसे तथा जागा नै रहे । जाडोका कारण प्रातःकालमा कठ्याङ्ग्रिएर दुबैको मृत्यु भयो र नजानिकन जया एकादशीको व्रत पालना हुन पुग्यो, अन्ततोगत्वा दुबैले पिशाच योनिबाट मुक्ति पाए । त्यसपछि माल्यवान र पुष्पवती पहिलेभन्दा पनि सुन्दर भए तथा स्वर्गलोकमा उनीहरूको स्थान पुनः प्राप्त भयो । देवराज इन्द्र दुबैलाई देख्नासाथ छक्क परे र उनले पिशाच योनिबाट कसरी मुक्ति प्राप्त भयो भनी जिज्ञासा राखे । माल्यवानले यो भगवान विष्णुलाई प्यारो लाग्ने जया एकादशीको प्रभाव भएको बताए । हामी दुबै जया एकादशीको प्रभावले पिशाच योनिबाट मुक्त भएका हौ । इन्द्र यस्ता कुरा सुनेर अति प्रसन्न भए र उनले भने- हजुरहरू जगदीश्वरका भक्त हुनुहुन्छ त्यसैले अबदेखि मेरा निम्ति आदरणीय हुनुहुन्छ, अतः हजुरहरू अब स्वर्गमा आनन्दपूर्वक विहार गर्नुहवस् । कथा सुनाएर श्रीकृष्णले बताउनुभयो- जया एकादशीका दिन जगतपति जगदीश्वर भगवान विष्णु नै सर्वथा पूजनीय हुनुहुन्छ । जो श्रद्धालु भक्तले यस एकादशीको व्रत लिने गर्छन्, तिनले दशमी तिथिदेखि नै एक समय मात्र आहार गर्नुपर्छ । सत्विक आहारामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ । एकादशीका दिन भगवान विष्णुको ध्यान गर्दै संकल्प गर्नुपर्छ र त्यसपछि धूप, दीप, चन्दन, फल, तिल एवं पञ्चामृतले विष्णुको पूजा गर्नुपर्छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पर्व
श्रेणी:तिथि
यशोब्रम्ह शाह

**यशोब्रम्ह शाह** वा **यशोब्रह्म शाह** वा **यशोबाम शाह** कास्कीका राजा कुलमण्डन खाँ (शाह) का कान्छा छोरा हुन्। लम्जुङ राज्यमा कास्की राजाकै माहिला भाईको मृत्यु पश्चात उनिलाई त्यहाँ स्थापित गरिएको हो। उनका छोरा नरहरि शाह, द्रव्य शाह र नरेन्द्र शाह थिए । नरहरि शाहका सन्तानहरू लम्जुङ्गका राजा भएका थिए र द्रव्य शाहका सन्तानहरू गोरखाका राजा भएका थिए । द्रव्य शाहका वंशज नरभूपाल शाह र पृथ्वीनारायण शाहले नेपालको एकिकरणको शुरुवात गरेका थिए।
## किम्बदन्ति र दाबी
श्रोतहरूको आधारमा शाह वंशका पूर्खाहरू भारतको चितौडबाट मुश्लिम आक्रमणबाट बच्न नेपाल पसेका भूपाल तथा उनका छोराहरू हरिहरसिंह र अजयसिंह थिए । चितोरगढका चन्द्रवंशी राजा भट्टारक ऋषिराज राणाजीको ३३ औँ वंशका राजा भूपति राणाजीका उदयरस, फत्तेसिंह र मनमथ नाम गरेका तीन छोराहरू थिए। फत्तेसिंहकी छोरी अत्यन्त रूपवती थिइन्। उनलाई हरण गर्ने उद्देश्य लिएर मुसलमानहरूले चितोरगढ आक्रमण गरे । मुसलमानहरूले फत्तेसिंहकी सुन्दरी कन्याका लागि चितोरगढलाई ध्वस्त पारिदिएपछि केवल मनमथ नै जीवित रहे र उज्जयनमा शरण लिई ज्यान जोगाए । त्यहाँ उनका ब्राह्मणिक र भूपाल नाम गरेका दुई पुत्रहरू जन्मिए । पुत्रहरूका बीचमा आपसी मेल नभएका कारणले भट्किएका भूपाल मुसलमानहरूका डरले उत्तरतर्फ पार्वत्य अञ्चलमा प्रवेश गरे ।

भूपाल नेपालको रिडी हुँदै खिलुङमा गई निवास गर्न थाले । उनका हरिहरसिंह र अजयसिंह नाम गरेका दुई पुत्रहरू भए । उनीहरू क्रमश: खान्चाखान र मिचाखान नामले चिनिन्थे । खान्चाखान ढोडमा गए र त्यहाँबाट भीरकोट, सतहुँ र गह्रौंलाई आफ्नो कब्जामा लिए । उसको कान्छो भाइ मिचाखान पहिले नुवाकोट(स्याङ्जा)मा गएर राज्य गर्न थाले ।[१] कान्छा अजयसिंह(मिचाखान)बाट विचित्र खान र कुलमन्डन खान जन्मे । कुलमन्डनले दिल्लीका बादशाहबाट शाह पदवी पाएकाले उनको पालादेखि राजवंशले आफ्नो नामको पछाडी ‘शाह’ जोडेका थिए । शाहवंशीय राजाहरूले नेपालमा राजवंशको रूपमा आफूलाई स्थापित गर्ने कार्य मूलत: नेपालको गण्डक क्षेत्रमा गरे । कास्कीमा आफूलाई प्रभावकारी राजखानदानको रूपमा स्थापित गरिसकेपछि त्यसबाट अत्यन्तै प्रभावित बनेका लमजुंगेहरूले आफ्नो राज्यमा राजाको रिक्तता पूरा गर्न कास्कीका राजा कुलमण्डन शाहका छोरा यशोब्रम्ह शाहलाई ल्याई राजा बनाएका थिए ।
## सन्दर्भ साम्रगीहरू
श्रेणी:राजा
श्रेणी:नेपाली राजाहरू
श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:नेपालको एकिकरणकाल
श्रेणी:नेपालका ऐतिहासिक व्यक्तित्व
श्रेणी:शाहवंश
पेन्टी

**पेन्टी** सामान्यतया महिलाले कम्मर भन्दा मुनि काप क्षेत्रमा लगाउने शरीरमा टम्म मिल्ने खालको भित्री पहिरन हो ।

श्रेणी:पहिरनहरू
श्रेणी:महिलाले लगाउने पहिरनहरू
सोग्याल रिम्पोची

**सोग्याल रिम्पोची** (Tibetan: བསོད་རྒྱལ་, Wylie: Bsod-rgyal) निरीयग्मा परम्पराका तिब्बतीयन डोग्चेन लामा हुन।उनको जन्म सन १९४७मा भएको थियो।

श्रेणी:अध्यात्म
श्रेणी:लामा
श्रेणी:तिब्बतीयन लामा
श्रेणी:सन् १९४७ मा जन्म
इरिच सेगल

**इरिच सेगल** अमेरिकी उपन्यासकार हुन।उनको जन्म जुन १६,१९३७मा भएको थियो भने देहवासन जनवरी १७,२०१०मा भएको थियो।उनले लेखेको उपन्यास लव स्टोरी(उपन्यास) निकै चर्चित भएको थियो।

श्रेणी:उपन्यासकारहरू
श्रेणी:सन् १९३७ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०१० मा मृत्यु
निकोलस स्पार्कस्

**निकोलस** **चार्ल्स** **स्पार्क** अमेरिकन उपन्यासकार हुन।उनको जन्म डिसेम्बर ३१,१९६५मा भएको थियो। उनले हालसम्म १६ वटा उपन्यासहरू लेखिसकेका छन्।

श्रेणी:उपन्यासकारहरू
हासिम आमला

सन १९८३,३१ मार्चमा दक्षिण अफ्रीकाको नटाल प्रान्तको डरबन शहरमा जन्मेका **हशिम अमला** (कहिले काँही अमला) एक दक्षिण अफ्रीकी क्रिकेट खेलाडी हुन। उनी दायाँ हाते उच्चक्रम का ब्याट्सम्यान हुन तथा टेस्ट खेलहरूमा तीन स्थानमा ब्याटिङ गर्ने गर्दछन, जबकि सीमित ओभरको खेलमा उनी धेरै जसो राम्रो ब्याट्सम्यानको रूपमा मैदानमा उत्रिन्छन।

श्रेणी:खेलाडीहरू
श्रेणी:क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:दक्षिण अफ्रीकी क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म
जस्टिन बीबर

**जस्टिन द्रू बीबर** (जन्म मार्च १, १९९४), एक क्यानेडाली गायक, गीतकार र अभिनेता हुन। बीबर २००८ मा स्कुटर ब्रन द्वारा पत्ता लगाईएका हुन, जसले युट्युबमा बीबरको भिडियो हेरेका थिए र पछि उनैको प्रबंधक बने। ब्रनले उनलाई अटलांटा, जर्जियामा अस्सर सँग भेट्ने व्यवस्था मिलाईदिए र बीबर रेमंड ब्रन मिडिया ग्रूप (आर बि एम जि), ब्रन र अस्सर को संयुक्त कम्पनि, सँग अनुबन्धित भए, र त्यस पछि एल. ए. रीड को प्रस्तावमा आइल्यान्ड रेकर्ड्स सँग रेकर्डिंग गर्ने मौका पनि पाए।

बीबरको पहिलो पुर्ण स्टुडियो एल्बम, "माई वर्ल्ड २.०", मार्च २०१०मा जारी भएको थियो। यो धेरै देशहरूमा नं. एक या शीर्ष दस भित्र पर्न सफल भएको थियो र संयुक्त राज्य अमेरिकामा प्ल्याटिनम प्रमाणित भएको थियो। यो एल्बमभन्दा पहिले बीबरको निक्कै चर्चित र संसारभरको शीर्ष दसमा पर्ने गीत, "बेबी" निस्किएको थियो। "बेबी"को भिडियो युट्युबमा हालसम्मकै सबैभन्दा धेरै पटक हेरिएको र सबैभन्दा बढि चर्चा भएको भिडियोको रूपमा क्रमित छ। आफ्नो पहिलो एल्बम निकाले पछि बीबरले आफ्नो पहिलो टुर - "माई वर्ल्ड टुर" गरे, रिमिक्स एल्बमहरू "माई वर्ल्डस अकस्टिक" र "नेभर से नेभर - द रिमिक्सेस" निकाले, र ३ डी कन्सर्ट फिल्म पनि जारी गरे। बीबरले आफ्नो दोस्रो स्टुडियो एल्बम, "अन्डर द मिसलटो" नोभेम्बर २०११मा निकाले, जुनले "बिलबोर्ड २००"मा नम्बर एकमा डेब्यु गर्‍यो। बीबरले थुप्रै पुरस्कारहरू पनि पाएका छन जस्तै २०१०को "अमेरिकी संगीत पुरस्कार"मा वर्षको कलाकार र धेरै पुरस्कारको लागि नामांकित भएका छन। ५३औँ ग्र्यामी पुरस्कार मा सर्वश्रेष्ठ पप गायन एल्बम र सर्वश्रेष्ठ नयाँ कलाकार।

## एल्बम
▪ माई वर्ल्ड 2.0
▪ अन्डर द मिसलटो
▪ विलिभ
▪ पर्पस

## जीवन र करियर
### १९९४-२००७: बाल्यकाल र युवा अवस्था 
## सन्दर्भ सूचि
## बाहिरी कडीहरू
* 
*
* 

श्रेणी:सन् १९९४ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:क्यानडेली बाल गायकहरू
श्रेणी:क्यानडेली हिप हप गायकहरू
श्रेणी:क्यानडेली पप गायकहरू
श्रेणी:आइल्यान्ड रेकर्ड्सका कलाकारहरू
नुवाकोटको गोरु जुधाउने जात्रा

**गोरु जुधाउने जात्रा** नुवाकोट जिल्लाको तारुका गाविसको वडा नम्बर ५ स्थित चन्दनीमा प्रत्येक वर्ष माघे संक्रान्तिका दिन आयोजना गरिने परम्परागत जात्रा हो। किम्बदन्ति अनुसार बझांगी राजा जयपृथ्वीबहादुर सिंह मामाघर आएको बेला मामाले भाञ्जाको स्वागत गर्न गोरु जुधाएको र त्यही बेलादेखि यो परम्परालाई निरन्तरता दिइएको हो। हाल तारुकामा पर्यटन प्रबर्द्धन गर्ने उद्देश्यले उक्त जात्रा आयोजना गरिन्छ। उक्त जात्रामा नुवाकोट आसपासका धादिङ, रसुवा, चितवन,कास्की,काठमाडौँ लगायतका स्थानबाट दर्शकहरू आउने गर्दछन।

श्रेणी:जात्रा
साइकल

**साइकल** एउटा दुई चक्के वाहनको नाम हो । यो पहियामा गुड्दछ। यसलाई किकॅ पैद्रिक मैक्मिलन ले १८३९ मा पहिलो पटक बनाएका थिए।

श्रेणी:यातायात
कुमार संगाकारा

**कुमार चोकशानडा संगाकारा** () (जन्म २७ अक्टुबर १९७७, मटाले, श्रीलङ्का) एक श्रीलङ्काली क्रिकेट खेलाडी तथा श्रीलङ्काको राष्ट्रिय क्रिकेट टीम का पूर्व कप्तान हुन। उनी बायाँ हाते शीर्ष क्रमका बल्लेबाज हुन । उनी श्रीलङ्काका एक चर्चित क्रिकेट खेलाडी मात्र नभई कानुनका बिद्यार्थी समेत हुन् । उनी एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय र टेस्ट क्रिकेट दुवै स्वरूपको खेलमा उत्ति नै पोख्त मानिन्छन् । एबी डि भिलियर्स वाहेक उनले पछिल्लो एक दशक मा आइसिसी टेस्ट क्रिकेटमा ब्याटिङ र्याङ्किङमा नम्बर एक स्थान प्रभुत्व छ।  फेब्रुअरी २०१५ को रूप मा, कुमार संगकारा आईसीसी परीक्षण र्याङ्किङ्ग मा नम्बर 1 मा राखिएको छ। उनले "एलजी पिपल चोइस पुरस्कार २०११" र "एकदिवसीय वर्ष खेलाडी २०११" लगायत धेरै राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कारहरू पाईसकेका छन् ।

## प्रारम्भिक जीवनी 
संगाकाराको जन्म १९७७ मा मटालेमा कुमारी र चोकशानडा संगाकाराको घरमा भएको हो । संगाकाराले केन्डी कलेज, ट्रिनिटीबाट शिक्षा प्राप्त गरेका थिए । उनले आफ्नो खेलको सुरुवात १३ बर्सको उमेरमा पनंडा जयसुन्देरासँग सुरु गरेका थिए । 

## अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट करियर 
संगाकाराले एउटा ब्याट्सम्यानको रूपमा आफ्नो क्रिकेट करियरको सुरूवात गरे तर पछि उनी एउटा सफल विकेटकिपर बनेका हुन् । उनी श्रीलङ्का टिमको एउटा विशेषज्ञ ब्याट्सम्यानको रूपमा चिनिन्छन् र अन्य खेलाडीलाई क्रिकेटको ज्ञान दिने गरेका छन् । एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय र ट्वान्टी२० क्रिकेटमा उनी  श्रीलङ्काको विकेटकिपरको रूपमा हालसम्म खेल्दै छन् । संगाकारालाई आईसीसी अलटाइम टेस्ट ब्याट्सम्यान क्रमाङ्कमा छैठौं स्थानमा राखेको थियो । उनले २०१४ को आईसीसी विश्वकप टि-२० प्रतियोगिता जितेका छन र २००७ क्रिकेट विश्वकप, २०११ क्रिकेट विश्वकप, २००९ आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी२० र २०१२ मा आइसिसी वर्ल्ड ट्वान्टी-२०को अन्तिम टिमको एक प्रमुख सदस्य थिए । उनले सो आइसिसी विश्वकप ट्वान्टी-२० मा म्यान अफ द म्याच जितेका थिए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
{{Commonscat|Kumar Sangakara

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:श्रीलङ्कन क्रिकेट खेलाडीहरू
राजोपाध्याय

**राजोपाध्याय** प्राचीन नेपालका ब्राह्मण पुरोहितहरू हुन्। उनीहरूलाई नेपाल भाषामा द्यःबाज्या, द्यःबर्म्हु, द्यःभाजु तथा द्यःब्राह्मण पनि भनिन्छ। प्राचीन नेवार राज्यहरूमा राजा तथा राजपरिवारका गुरू, पुरोहित तथा राजनीतिक, अर्थिक, सामाजिक, कुटनीतिक इत्यादिका मामिलामा राजोपाध्यायहरूले सल्लाहकारको भूमिका समेत निभाएका थिए। राजोपाध्यायहरू विशेषतः नेवार समुदायमा तान्त्रिक गुरूका रूपमा चिनिन्छन्। विश्वमा धेरैजसो ठाउँहरूमा लोप भइसकेको वा लोपोन्मुख अवस्थामा रहेका कतिपय तान्त्रिक परम्पराहरूलाई अद्यापि यो समुदायले अफ्ना रीतिरिवाज मार्फत् बचाइरहेका छन्।

नेवार संस्कृतिको काठमाडौँ उपत्यका लगायतका क्षेत्रहरूमा बलियो जग बसाल्न राजोपाध्याय गुरूहरूको पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ।

## इतिहास
राजोपाध्यायको इतिहास तत्कालीन नेपाल मण्डलमा पूर्व लिच्छविकालीन समेत पाइन्छ। केही विज्ञहरूले राजोपाध्याय थरीहरू नेपालकै अदिवासी हुन् भनी दाबी समेत गरेका छन्।  

इतिहास हेर्दा राजोपाध्यायहरू विभिन्न कालखण्डमा नेपालमा अएका देखिन्छन्। उनीहरूमध्ये केही पूर्व लिच्छविकालमा, लिच्छविकालमा विभिन्न राजाहरूका समयमा, मल्ल राजाहरूसँगै सिम्रैनगढ राज्यबाट, विभिन्न मल्ल राजाहरूका कालमा तथा शाह कालमा समेत काठमाडैँ उपत्यकामा नेवार राज्य चलाउन प्रवेश गरेका देखिन्छन्।

उपत्यकाका ठूल्ठूला मठमन्दिरहरूको पुजारी धेरै अघि राजोपाध्यायहरू नै थिए। अद्यापि चार नारायणहरू चाँगु, इचंगु, विशंखु र शेष नारायणमा राजोपाध्याय नै पुजारी छ्न्। प्रसिद्ध पशुपतिनाथ मन्दिरमा पनि राजोपाध्यायहरू एक ताका पुजारी रहिसकेको इतिहास पाइन्छ। काठमाडैँ उपत्यकामा पर्ने तीनवटै प्रमुख तलेजु मन्दिरहरूमा पनि राजोपाध्याय पुजारी नै छन्। त्यसैगरी, काठमाडैँको मखन टोलमा श्री महीन्द्रेश्वर महादेव मन्दिर, अट्को नारायण मन्दिर, राम मन्दिर, पशुपति क्षेत्रको श्री दक्षिणामूर्ति मन्दिर, राम मन्दिर, ललितपुरमा दश महाविद्या देवी अन्तर्गत पर्ने देवीहरू, सिद्धीलक्ष्मी पूर्णचण्डी मन्दिर, प्रसिद्ध कृष्ण मन्दिर अदिमा हालसम्म पनि राजोपाध्यायले मात्र पूजा गर्न पाउँछन्।

## सन्दर्भ
Also refer to a book : Levy, Robert I. (with Kedar Raj Rajopadhyaya). "Mesocosm : Hinduism and The Organization of a Traditional Newar City in Nepal". Berkeley : University of California Press.

श्रेणी:थरहरू
रतिरहस्य

वात्सायनको कामसूत्र पछि सर्वाधिक प्रसिद्दि प्राप्त कोक्कोक कृत रतिरहस्यको रचना दशौँ शताब्दिको अन्त्य तिर मानिएको छ। यसको नाम, यसको रचनाकार कोक्कोक (पारिभद्र का नाति एवं तेजोक का पुत्र)बाट भएको छ। यसको प्रसिद्दिको कारण कतै कतै यौन शास्त्रलाई नै कोक शास्त्र पनि भन्ने चलन छ। यसमा १५ अध्याय र ५५५ श्लोकहरू छन्। कामसूत्र केही जटिल तथा सङ्केतात्मक भएकोले रतिरहस्यको प्रसिद्दि बढेको भनाई छ। पश्चिमी विद्वानहरूले कामसूत्रको पन खोज गर्नु अघिको समयमा भारतिय उपमहाद्वीपमा रतिरहस्य बढि प्रचलित रहेको थियो। कामसूत्र कामदेवलाई अर्पण गरिएको छ भने रतिरहस्य कामदेव का स्त्री रति लाई अर्पण गरिएको छ। कामसूत्रमा ४ अङ्कलाई प्रधान मानिएको छ भने यसमा ५ अङ्कलाई प्रधान मानिएको छ।
नचारु नाच

नेपालको पश्चिमी पहाडि भेक तिर , विशेषत: रुकुममा साउनको राँके संक्रान्तिका दिनदेखि सुरु गर माघे संक्रान्तिका दिन सम्म नाचिने नाच लाई नचारु भन्ने गरिन्छ। रन्मामैकोट, तकसेरा, हुकाम, महत, जाङ, मोंराबाङ, काँक्री लगायतका एक दर्जनभन्दा बढी गाविसमा नाचिने तीन सय वर्ष पुरानो परम्परा रहेको विश्वास गरिएको र स्थानीय मगर बस्तीमा अत्यन्तै लोकप्रिय रहेको सो नाचलाई रुकुम जिल्लाको ठूलो गहनाका रूपमा लिने गरिन्छ। ढुंगा र तरबारको धारलाई छोएर कसम खाई सो नाचको सुरुवात गर्ने चलन छ । नाच अन्तर्गत सुरुका साढे चार महिना हरेक दिन साँझपख आ-आफ्नै गाउँमा नाचिने गरिए पनि १२ मंसिरदेखि आफ्नो गाउँ छोडेर छिमेकी गाउँमा गएर नाच्ने परम्परा रहेको छ। पुस महिनाभर अर्काको गाउँमा नाचेर सो महिनाको मसान्तमा विशेष कार्यक्रम गरेर माघे संक्रान्तिका दिन राँगाको बलि दिई पूजाआजा र भोजभतेर गरेर यसको समापन गरिने गरिएको छ। मगर गीत गाउँदै विभिन्न भेषभूषामा सजिएर देउसीभैलो जस्तै गरी पन्ध्रदेखि बीसजनाको समूहमा घर-घरमा गइ नाचिने नाचमा द्माहा, मादल, नरसिंह जस्ता पुराना बाजाको प्रयोग गरिन्छ। यो नाच नाच्दा मगरबस्तीमा महामारी नपस्ने, कुलदेवता खुसी हुने, गाउँमा शान्ति छाइरहने विश्वास रहँदै आएको छ।

श्रेणी:सङ्गीत
रिभोलुसन २०२०

**रिभोलुसन २०२०: लभ, करप्सन, एम्बिसन** सन् २०११ मा चेतन भगतद्वारा लेखिएको उपन्यास हो। यो उपन्यासलाई रुपा पब्लिकेसनले प्रकाशित गरेको थियो।उपन्यासको कथा त्रिकोणात्मक प्रेम, भ्रष्टाचार र आत्म-खोजको यात्रासँग सम्बन्धित छ। यस उपन्यासले कसरी एउटा निजी कोचिङ संस्थानले इन्जिनियरिङ पढ्न चाहने इच्छुक विद्यार्थीहरूको शोषण गर्ने गर्छन् र कसरी विद्यार्थीहरूका आमाबुवाको जीवन भरिको कमाइ यस्ता संस्थानहरूमाथि लगाउने गर्छन् जसकारण उनीहरूको छोरा छोरी इन्जिनियरिङको परीक्षामा सफल भएर परिवारको भाग्य परिवर्तन गर्न सकोस् जस्ता मुद्दाहरूलाई सम्बोधित गरेको छ। यो उपन्यास अमेजनमा अडियोबुकको रूपमा उपलब्ध छ।

## कथावस्तु
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतीय उपन्यासहरू
आर्यअवलोकेश्वर

**आर्यअवलोकेश्वर** लाई जमलका एक ज्यापुले खेतमा भेटेको लोकोक्ति छ। त्यसैले, जनवहाः भित्रको होस् या बाहिरको, हरेक उत्सव-अनुष्ठानमा यिनका लागि केलटोलका शाक्य र बज्राचार्यहरूको मानमनितो जस्तै ज्यापुहरूको सान्निध्य अनिवार्य हुन्छ। जनश्रुति अनुसार, लिच्छविकालमा आर्यअवलोकेश्वरलाई घरमा लगेर राखेपछि बढेको ज्यापुको समृद्धिबाट चकित राजाले उनलाई कनकचैत्य महाविहारमा स्थापना गरेका थिए। यक्ष मल्लको समयमा जनवहाः द्योलाई चढाइएको सुनको वाला पाइएकाले उनको स्थापना लिच्छविकालमा भएको भन्न सकिन्छ।

वर्षमा एक पटक चैत्र शुक्ल अष्टमीको न्यानो दिन जमलबाट रथमा शहर परिक्रमा गरी पुनः जमलबाटै खटमा बसेर जनवहाः फर्कने आर्यअवलोकेश्वरले वार्षिक महास्नानका लागि चाहिँ माछाले समेत जाडो मान्ने पौष शुक्ल अष्टमीलाई रोजेका छन्। त्यसमाथि संयोग भन्नुस् या सत, न्हवं दवुमा पानी पर्छ, पर्छ। यसपालि पनि यस्तै भयो।

महास्नानका लागि सप्तमीको बेलुका नागलाई बक्साएर भचाखुशी (शोभाभगवती नजिकविष्णुमती र भद्रमतीको दोभान)बाट पानी ल्याइन्छ। भोलिपल्ट मन्त्रसिद्धि महाविहार सवलवहाःका दुई गुरूले कुमारीको उपस्थितिमा तान्त्रिक विधिअनुसार न्हवं दवुको नेतृत्व गर्छन्। नवमीदेखि पूर्णिमासम्म हरेक दिन देवतालाई लंपुँई छायगु (पवित्र रंगहरूबाट शरीरधारण) गराइन्छर पूर्णिमाको साँझ् मन्दिरको दथुगल (सिकुवा र मूल आसनको बीच)मा न्यासः (प्राणप्रतिष्ठा) गरेर मूल आसनमा राखिन्छ। आर्यअवलोकेश्वरले माछा, हाँसको फुल र अय्ला सगुन लिने यही एक अवसर हो। मानिसलाई जात, लिङ्ग वा धर्मका आधारमा विभेद नगर्ने देव आर्यअवलोकेश्वरको पवित्र जनवहाःमा सबै धर्मावलम्बीले स्वागत र आशिष पाउँछन्। महायान र वज्रायान दुवै बौद्ध सम्प्रदायमा उत्तिकै पूजनीय आर्यअवलोकेश्वरलाई तिब्बतीहरू झयम्लिङ कार्मोको रूपमा पुज्छन्।
*http://himalkhabar.com/news.php?id=4731  - मीनपचासमा महास्नान

श्रेणी:परम्परा
माफिया राज

**माफिया राज** भारतीय उपमहाद्वीप को  देशहरूमा यस्तो राजनीतिक र आर्थिक स्थितिलाई भनिन्छ जसमा कुनै क्षेत्रको सरकारी या राष्ट्रीय संपत्तिमा नेता, उद्योगपति, सरकारी अधिकारी, प्रहरी कर्मचारी  वा अन्य मानिसहरूको एक गैर-कानुनी गुट नियन्त्रण लिदछन र त्यसलाई निजी फाईदाको लागि लूटद छन। भारत मा यो कोईला, भूमि, लकडी, सरकारी निर्माण योजना र  अन्य धेरै क्षेत्रहरूमा देखिएको छ। यसको एउटा प्रसिद्ध उदाहरण बिहार  र झारखंड राज्यको  चारो घोटाला थियो।

## यसलाई पनि हेर्नुहोस
*भ्रष्टाचार
*चारो घोटाला

## सन्दर्भ

श्रेणी:अपराध
श्रेणी:भ्रष्टाचार
सीओपीडी

**क्रोनिक अब्सट्रक्टिभ पुल्मोनरी डिजिज** अर्थात् सीओपीडी, यो रोगलाई चिकित्सा विज्ञान -मेडिकल साइन्स)को भाषामा क्रोनिक अब्सट्रक्टिभ पुल्मोनरी डिजिज अर्थात् छोटकरीमा सीओपीडी भनिन्छ। श्वास नली साँगुरिँदै गएर सास फेर्न गाह्रो बनाउने यो रोग खासगरी बूढापाकालाई लाग्दछ। समयक्रमसँग यो रोग बढ्छ मात्र, घट्दैन। रोग लागेपछि निमिट्यान्नै हुने गरी उपचार त गर्न सकिँदैन तर होसियारी अपनाउने हो भने यसबाट हुने जटिलतालाई घटाउन भने पक्कै सकिन्छ। सीओपीडी रोग लागिसकेपछि बढ्ने क्रमलाई विभिन्न उपाय अपनाएर घटाउनु पर्दछ। यसका लागि धूमपान नगर्ने वा चटक्कै छाडिदिने एउटै मात्र अचूक उपाय हो। यसको अतिरिक्त धूवाँ, धूलो तथा अन्य वातावरणीय प्रदूषणबाट बच्नुपर्दछ।यो रोग एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सर्दैन।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको दस्तावेज अनुसार, यो विश्वमा मानव मृत्युका लागि जिम्मेवार रोगमध्ये छैटौँमा पर्न आउँछ। यो रोगबाट एसियाली मुलुक बढी पीडित छन्। सीओपीडी रोग लाग्नुको प्रमुख कारण धूमपान भए पनि वायु प्रदू्रषण, रासायानिक पदार्थ मिसिएको धूवाँको मुस्लोजस्ता कारणले यो रोग लाग्दछ। त्यसैले लामो समयसम्म धूमपान गर्ने व्यक्ति, धूवाँ तथा वायु प्रदूषणमा रहने व्यक्ति -ट्राफिक, इँटाभट्टा, सिमेन्ट कारखानामा काम गर्ने आदि) बढी जोखिममा हुन्छन्।

श्वास प्रश्वाससम्बन्धी समस्याअन्तर्गत दम, ब्रोङ्काइटिस र निमोनिया पर्दछन्। अन्य मौसममा पनि भइरहने दमको समस्या चिसोपना तथा धूवाँको कारण श्वासनली अझ बढी खुम्चिन गई बढ्दछ। त्यसैगरी श्वासनली सुन्निन गई कम्तीमा तीन महिनासम्म खोकी लाग्ने ब्रोङ्काइटिसको समस्या पनि जाडो महिनामै बढ्ता हुन्छ। रुघाखोकी तथा अन्य भाइरल सङ्क्रमण बिग्रेर वा दम, ब्रोङ्काइटिसका कारण खकार जमेर छाती पाक्ने अवस्थालाई निमोनिया भनिन्छ। यी सबै श्वास प्रश्वाससम्बन्धी समस्याका कारण उमेर पुगेका व्यक्तिलाई शिथिल तुल्याउँछ एवम् अकालमा मृत्यु पनि गराउँछ।

चिसोपनाले हुने एलर्जी, न्यानो पार्न आगो ताप्ने क्रममा आउने धूवाँ र चुरोट तथा हुक्काको अत्यधिक प्रयोगले श्वास प्रश्वाससम्बन्धी समस्यालाई बल्झाउँछ। यी समस्याका लक्षणहरूमा सास फेर्न गाह्रो हुने, घ्यारघ्यार हुने, स्याँ स्याँ बढ्ने, नीलो हुने, र्‍यालजस्तो वा पाकेको खकार आउने, ज्वरो आउने, छाती कस्सिएको अनुभव हुने, घाँटी तथा करङको मांसपेशी खुम्चिने रहेका छन्। यसका लक्षण ४० वर्षको उमेर कटेपछि मात्र देखा पर्दछ।

शारीरिक जाँच पड्ताल, छातीको एक्सरे, श्वास प्रश्वाससम्बन्धी विषयगत जाँच, रगत तथा खकारको जाँचबाट कुन प्रकारको श्वास प्रश्वासको समस्या हो निक्र्योल गर्न सकिन्छ। श्वास प्रश्वास सम्बन्धी कुनै पनि प्रकारको समस्यामा प्रतिजैविक -एन्टिबायोटिक) औषधि, श्वास नली ठूलो पार्ने, सुजन -सुन्निएको) कम गर्ने औषधि, अक्सिजन आदि उपचारको जरुरत पर्दछ।

कतिपय श्वास प्रश्वाससम्बन्धी समस्या लामो समयसम्मको धूवाँ, धूलोका कारण श्वास नली तथा फोक्सोमै स्थायी रूपमा परिवर्तन आउने हुनाले यी रोगलाई पूर्ण रूपमा निको गर्न गाह्रो हुन्छ।
*
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
युसुफ रजा गिलानी

**युसूफ रजा गिलानी** ( (जन्म:९ जुलाई १९५२) एक पाकिस्तानी राजनीतिज्ञ हुन् जसले २ मार्च २००८ देखि पाकिस्तानको १८औँ प्रधानमन्त्रीको रूपमा काम गरेका थिए। २५ अप्रिल २०१२ मा, उनलाई पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले बहिष्कार तथा अयोग्य ठहर गर्दै पदमुक्त गरेको थियो। राष्ट्रपति आसिफ अली जरदारी विरुद्ध भ्रष्टाचारको मुद्दा पुन: खोल्न अस्वीकार गरेका कारण सर्वोच्च अदालतले उक्त फैसला सुनाएको थियो। १९ जुन २०१२ मा उनलाई सर्वोच्च अदालतले प्रधानमन्त्रीको पदभारबाट अयोग्य ठहर गर्दै उनलाई प्रधानमन्त्रीबाट हटाएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:पाकिस्तानका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:सन् १९५२ मा जन्म
निसान-ए–पाकिस्तान

**निसान-ए–पाकिस्तान** (उर्दु: نشان پاکستان), पाकिस्तान सरकारद्वारा प्रदान गरिने सर्वोच्च नागरिक सम्मान हो, जसलाई उच्चतमस्तरको देश सेवा र पाकिस्तान राष्ट्र  प्रति गरिएको सेवाको लागि प्रदान गरिन्छ। यो सम्मान १९ मार्च, १९५७ मा स्थापित गरिएको थियो। पाकिस्तानको सबैभन्दा प्रतिष्ठित पुरस्कार निसान-ए-पाकिस्तान पाकिस्तानद्वारा प्रदत्त अन्य सम्मानको विपरीत, धेरै कम मानिसहरूलाई प्रदान गरिन्छ। सम्मान प्रदान गर्नु भन्दा पहिले, प्राप्तकर्ताको योग्यताको मूल्याङ्कन, राष्ट्र, अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र विदेशी सम्बन्धको प्रति दिएको उसको विशिष्ट सेवाको आधारमा गरिन्छ। अन्य नागरिक पुरस्कारको समान यस पुरस्कारको घोषणा पनि पाकिस्तानको स्वतन्त्रता दिवस अगस्ट महिनाको १४ तारिखमा गरिन्छ र अलङ्करण समारोहको आयोजन मार्च महिनाको २३ तारिखका दिन हुन्छ। प्राप्तकर्ता यसलाई आफ्नो नामको साथ जोडने अधिकार राख्दछन। 

## निसान-ए-पाकिस्तान पुरस्कार प्राप्तकर्ता विदेशीहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडि
* पाकिस्तानको पदक र सम्मान

श्रेणी:पुरस्कारहरू
श्रेणी:पाकिस्तान
टाटा प्ले

**टाटा प्ले** (पूर्व नाम **टाटा स्काई**) भारतमा एक डीटीएच सेटेलाइट टेलिभिजन देखाउने काम गर्दछ। टाटा स्काई एमपीईजी-२ डिजिटल संपीडन प्रविधि प्रयोग गर्दछ। यसले इनसेट-४ऐ (INSAT-४A) द्वारा ८३.०° ई मा संचारण गर्दछ। 

## इतिहास
टाटा स्काई एक संयुक्त उद्यम हो जसमा ८०% भागीदारी टाटा समूहको छ जबकि २०% हिस्सेदारी स्टार टिभीको छ। टाटा स्काई २००६ मा सुरु गरिएको थियो र वर्तमान समयमा यसमा १४० भन्दा धेरै च्यानल उपलब्ध छन्। कम्पनीले प्रसारणको लागि ब्रिटिस ब्रोडकास्टिङ कम्पनी स्काईको ब्यान्ड प्रयोग गर्दछ।

अक्टोबर २००८ मा, यस कम्पनीले **टाटा स्काई +**को घोषणा गरेको थियो जसमा धेरै नया सुविधाहरू छन्। यसमा उपयोगकर्ता एमपीईजी-४ संगतको ४५ घण्टाको रेकर्डिङ गर्न सक्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:टाटा समूह
श्रेणी:भारतका टेलिभिजन कम्पनीहरू
श्रेणी:भारतीय ब्रान्डहरू
बुखारेस्ट

**बुखारेस्ट** (*Bucureşti*) रोमानियाको राजधानी एवं त्यहाको सबभन्दा ठुलो वाणिज्यिक केंद्र हो। यो रूमानियाको दक्षिण-पूर्वमा दाम्बोवीता नदीको तटमा स्थित छ जो पहिले *दाम्बोवीता सिटाडेल*को नामबाट प्रसिद्ध थियो। यूरोपीय मानकोमा अनुसार बुखारेस्ट धेरै पुरानो शहर होईन, यसको उल्लेख १४५९ भन्दा अगाडि कहीं पाईदैन। पुरानो बुखारेस्टबाट १८६२मा रूमानियाको राजधानी बने देखी अहिलेसम्म यस सहरमा धेरै परिवर्तन आईसकेको छ, र आज यसले आफुलाई रुमानियाई मीडिया, कला एवं संस्कृतिक केन्द्रको रूमामा स्थापित गरिसकेको छ। यसको स्थापत्य कलालाई साम्यवादी काल एवं आधुनिक यूरोपको सम्मिश्रणको रूपमा देख्न सकिन्छ। दुई विश्व युद्धको बीचको समयमा यस सहरलाई शानदार स्थापत्य कलाको कारणले यसभन्दा अगाडिको पेरिस" एवं "लघु पेरिस" (*मिकुल पेरिस*) जस्तो नाम पनि दिईएको छ। यद्यपि यसको धेरै जसो ऐतिहासिक भवन विश्वयुद्ध, भुँइचालो इत्यादिमा स्वाहा भैसकेको छ तर अहिले पनि केही शानदार भवन आफ्नो सिर ऊंचा गरेर उभिएको छ। हालको वर्षहरूमा यस सहरले धेरै सांस्कृतिक एवं आर्थिक प्रगति गरेको छ।.

१ जनवरी, २००९को आधिकारिक अनुमान अनुसार, बुकारेस्टको जनसङ्ख्या १९,४४,३६७ छ। शहरी क्षेत्र बुकारेस्ट प्रपरको सीमाना भन्दा धेरै अगाडि छ, जसको जनसंक्या २० लाखको लगभग छ। मुख्य सहरको शहरी क्षेत्रको घेरे हुए उपग्रह कस्बों सहित बुकारेस्ट महानगरीय क्षेत्रको जनसङ्ख्या २१.५ लाख छ। एक अनाधिकारिक सूत्रको अनुसार यो जनसङ्ख्या ३० लाखभन्दा बढी छ। बुकारेस्ट यूरोपियाई सङ्घमा जनसङ्ख्यानुसा छैठो सबैभन्दा ठुलो शहर हो। आर्थिक दृष्टिबाट बुखारेस्ट देशको सबैभन्दा समृद्ध सहर हो र पूर्वी यूरोपको प्रधान औद्योगिक तथा यातायात केन्द्रहरू मध्ये एक हो। सहरमा ठुलो स्तरमा शैक्षिक सुविधा, सांस्कृतिक केन्द्र, सम्मेलन र वार्ता केन्द्र, किनमेल बाजार र मनोरंजन क्षेत्र छ। मुख्य शहरको रोमान्या नगरपालिका (म्युनिसिपुल बुकारेस्ती *Municipiul București*) देख्दछ, र यसको दर्जा एक काउन्टी जस्तो नै छ। यसलाई फेरी ६ उपभागहरू – सेक्टरहरूमा बाडिएको छ।

## जलवायु 
बुकारेस्टमा समशीतोष्ण महाद्वीपीय जलवायु ( (कोप्पेन जलवायु वर्गीकरण *Dfa* अनुसार) छ। सहरको रोमानियाई समतलमा अबस्थितिको कारण यहांको शीतकाल हावा भरिइ रहन्छ। हुनत हावा बढ्दो सहरीकरणको कारण केही कम भएको देखीन्छ, त्यै पनि हावा रहन्छ। शीतकालीन तापमान प्रायः 

## भगिनी सम्बन्ध 
१८ सहरसँग बुकारेस्टको भगिनी सम्बन्ध छ। यसको सूची यस प्रकार छ।

File:Parcul_Herastrau.jpg
File:Dambovita_near_Ciurel_Bridge_in_Bucharest_.jpg

File:Arcul-de-triumf-bucharest.jpg
File:Sofia_at_night.JPG

## सन्दर्भ 
## वाह्य सूत्र 
* बुखारेस्ट प्रशासन 
* RATB (बुखारेस्ट पब्लिक ट्रांसपोर्ट कंपनी)
* Metrorex (भूमिगत परिहवहन व्यस्था) 
* बुखारेस्ट विमानतल 
* नेशनल रेलवे कंपनी

श्रेणी:रोमानियाका सहरहरू
श्रेणी:युरोप
श्रेणी:रोमानिया
धागे झरना

**धागे झरना** दाङ जिल्लामा अवस्थित झरना हो । यो करिब १५० मिटर अग्लो छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:नेपालका झरनाहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
मिडनाइट्स चिल्ड्रेन

**मिडनाइट्स चिल्ड्रेन**  (*मध्यरातका छोरा*) सलमान रुस्दीद्धारा लिखित दोस्रो उपन्यास हो । उनले सन् १९८१मा यो उपन्यास लेखेका थिए । यो उपन्यासले बुकर पुरस्कार जित्न पनि सफल भएको थियो ।

श्रेणी:सलमान रुस्दीका उपन्यासहरू
सलमान रुस्दी

**सर अहमद सलमान रुस्दी** भारतीयमुलका ब्रिट्रिश उपन्यासकार तथा निबन्धकार हुन् । उनको जन्म १९ जुन १९४७मा भएको थियो । रुस्दीको दोस्रो उपन्यास मिडनाइट्स चिल्ड्रेन(१९८१)ले बुकर पुरस्कार पनि १९८१मा जित्न सफल भएको थियो।
## सन्दर्भ 
श्रेणी:सन् १९४७ मा जन्म
श्रेणी:बेलायती लेखकहरू
श्रेणी:भारतीय उपन्यासकारहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
नयाँ सडकको गीत

**नयाँ सडकको गीत** प्रसिद्ध साहित्यकार रमेश विकल द्वारा लिखित प्रसिद्ध नेपाली कथा सङ्ग्रह हो।

## सन्दर्भ सामग्री
परवेज मुसर्रफ

**परवेज मुशर्रफ** (; जन्म: ११ अगस्ट १९४३ - ५ फेब्रुअरी २०२३) पाकिस्तानका पूर्वराष्ट्रपति तथा सेनाप्रमुख थिए। तत्कालीन सेना अध्यक्ष मुशर्रफले सन् १९९९ अक्टोबर १२ का दिन प्रधानमन्त्री नवाज सरिफको सरकारमाथि सैन्य कू गरेका थिए।

## प्रमुख कार्यकारी
### १९९९ कु
१९९९ अक्टोबरमा, मुसर्रफ श्रिलङ्का सेनाको ५० औं बार्षिकोत्सबमा सहभागी हुन एक हप्ताको श्रीलंका भ्रमणमा प्रस्थान गरे।  जब परवेज मुशर्रफ कोलम्बो भ्रमणबाट फर्कदै थिए, प्रधानमन्त्री कार्यालयको आदेशमा उनको उडानलाई कराँची अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण अनुमति दिन अस्वीकार गरिएको थियो। सेनाले शरीफलाई घरमै नजरबन्दमा राख्यो,, तर अन्तिम प्रयासमा शरीफले निजी रूपमा कराँची एयर ट्राफिक कन्ट्रोलरलाई मुशर्रफको उडान भारततर्फ निर्देशित गर्न आदेश दिए। १३ अक्टोबर बिहान २:५० बजे,, १२ मे २००० मा, सर्वोच्च अदालतले मुसर्रफलाई १२ अक्टोबर २००२ सम्ममा राष्ट्रिय चुनाव गर्न आदेश दियो। राष्ट्रपति रफिक तरारको राजीनामा पछि, मुशर्रफले २० जुन २००१ मा औपचारिक रूपमा आफूलाई राष्ट्रपति नियुक्त गरे। अगस्ट २००२ मा, उनले क कानुन(Legal Framework Order No. 2002) गरे, जसले संविधानमा धेरै संशोधन गर्यो। 

#### २००२ को आम निर्वाचन 
पाकिस्तानी सर्वोच्च अदालतको फैसला पछि मुसर्रफले देशमा राष्ट्रव्यापी राजनीतिक चुनावको आह्वान गरे। 

## राष्ट्रपति काल
### आतंकवाद विरोधी युद्धमा समर्थन
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पाकिस्तान
श्रेणी:पाकिस्तानका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:'कु' द्वारा सत्ता हासिल गर्ने नेताहरू
श्रेणी:दिल्लीका मानिसहरू
परालको आगो (कथा)

**परालको आगो** गुरूप्रसाद मैनालीद्वारा लिखित नेपाली कृति हो। यो कथा मैनालीको नासो कथासङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित कथा हो। परालको आगो कथामा दुई पात्र चामे र गौँथलीको झैँझगडालाई परालको आगोको संज्ञा दिएका छन्। त्यसैगरी उनका अन्य कथावस्तुहरू पनि उत्तिकै मार्मिक छन्। कथा विषयवस्तुको प्रतिपादन र शैलीको चमत्कारी संयोजन दुवैमा परालको आगो गुरूप्रसादको सर्वश्रेष्ठ कथा हो। सफल दाम्पत्य जीवनका दुई अनिवार्य तत्व लोग्ने र स्वास्नीबीचको झगडा वास्तवमै चामे र गौँथलीको जीवनमा कथाकारले प्रस्तुत गरेझैँ परालको आगोजस्तै क्षणिक र अस्थायी हुन्छ। 

## सन्दर्भ सामग्री
## परालको आगो कथा एक सामाजिक विषयवस्तु बोकेको कथा हो । यस कथामा ग्रामीण परिवेशको यथार्थ चित्रन पाइन्छ।
श्रेणी:गुरुप्रसाद मैनालीका कृतिहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य
श्रेणी:कथाहरू
श्रेणी:नेपाली उपन्यासहरूमा आधारित चलचित्रहरू
गोपालप्रसाद रिमाल

**गोपालप्रसाद रिमाल** (१९७५-२०३०) नेपाली साहित्यमा प्रगतिवादी साहित्यकारका रूपमा चिनिन्छन् । काठमाडौँको लगनटोलमा जन्मिएका गोपालप्रसाद रिमाल निकै प्रतिभावान् व्यक्तिका रूपमा परिचित छन् । उनको "आमाको सपना" कृतिका लागि उनलाई २०२० सालको मदन पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । उनी वि.सं.२०३० मा त्रिभुवन पुरस्कारबाट पनि सम्मानित भए । शास्त्रीय छन्दमा कविता लेख्ने परम्परालाई तोडेर मुक्त छन्दमा कविता लेखेका हुनाले उनी क्रान्तिकारी कविका रूपमा पनि परिचित छन् । थोरै लेखेर धेरै प्रख्यात कमाउने साहित्यकारहरू मध्ये उनी पनि एक हुन् । प्रबेश मल्ल लेखक  

## गोपालप्रसाद रिमालको जीवनी 
### बाल्यकाल
रिमालको जन्म वि.सं. १९७५ जेठ १८ गते लगनटोल, काठमाडौँमा भएको थियो। उनको बुवाको नाम उमाकान्त रिमाल हो।

### शिक्षा 
उनी वि.सं १९९१ सालक प्रवेशिका परिक्षाको बोर्ड प्रथम हुन्। उनले प्रमाणपत्र तहसम्मको अध्ययन गरेका थिए।

### साहित्यिक यात्रा
रिमालको  प्रकाशित रचना वि.सं. १९९२मा शारदामा "प्रति" शीर्षकको कवितालाई मानिन्छ।

### व्यक्तिगत जीवन
### निधन
उनको निधन वि.सं. २०३० कार्तिक ८ गते काठमाडौँमा भएको थियो।

## कृतिहरू
# ) *मसान* (नाटक, वि.सं. २००३) 
# ) *यो प्रेम* (नाटक,लेखन २००२, प्रकाशन वि.सं. २०१५) 
# ) *आमाको सपना* (कविता सङ्ग्रह २०१९)
# ) "मसान" (नाटक)
# ) चर्चित नेपाली गीत " रातो रगत र चन्द्र सूर्य जंगी निशान हाम्रो"   रिमालले नै लेखेका हुन्।

## पुरस्कार, मान-सम्मान, पदकहरू 
# वि.सं. २०१९ को मदन पुरस्कार आमाको सपना का लागि प्राप्त भएकाे
# वि.सं. २०३० मा 'त्रिभुवन पुरस्कार' प्राप्त भएकाे

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:सन् १९१८ मा जन्म
श्रेणी:मदन पुरस्कार विजेताहरू
सालिमार द क्लाउन

***सालिमार द क्लाउन*** सलमान रुस्दीद्वारा लिखित सन् २००५ को उपन्यास हो। यो उपन्यास लेख्न रुस्दीलाई चार वर्ष लागेको थियो, र प्रारम्भमा ६ सेप्टेम्बर २००५ मा जोनाथन केपद्वारा प्रकाशित गरिएको थियो। *सालिमार द क्लाउन* को नाम श्रीनगरको नजिकैको सालिमार गार्डन्सबाट आएको हो। उपन्यासमा चित्रित पात्रमध्येको एउटा नाम सालिमार पनि हो। *सालिमार द क्लाउन* ले सन् २००५ को भोडाफोन क्रसवर्ड बुक अवार्ड जितेको थियो र सन् २००५ को ह्वाइटब्रेड बुक अवार्डका लागि फाइनलमा परेका मध्ये एक थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सलमान रुस्दीका उपन्यासहरू
अशोक चक्र

right|thumb|200px|भारतको राष्ट्र-झण्डामा अशोक चक्र

सम्राट अशोक को धेरै जसो शिलालेखहरु मा प्रायः एक चक्र (चक्का) बनेको । यसलाई  **अशोक चक्र**  भनिन्छ। यो चक्र धर्मचक्र को प्रतीक हो । उदाहरणको लिये सारनाथ स्थित सिंह-चतुर्मुख (लॉयन कपिटल) एवं अशोक स्तम्भ मा अशोक चक्र विद्यमान छ। भारतको राष्ट्रीय झण्डा मा अशोक चक्रलाई स्थान दिइएको छ। 

अशोक चक्रमा चौबीस तिलियाँ (स्पोक्स्) छ जुन दिनको चौबीस घण्टाको प्रतीक हो। 

## इतिहास 
अशोक चक्र, सम्राट अशोक  पछि अस्तित्वमा आएको थियो। चक्रको अर्थ संस्कृत मा **पहिया** हुदछ। कुनै *बारम-बार दोहरिने प्रक्रिया* लाई पनि चक्र भनिन्छा। चक्र स्वत: परिवर्तित भै रहने  समयको प्रतीक हो। हिन्दू मान्यताहरूको अनुसार संसार को चार युग भएर गुजर्नु पर्दछ जसलाई सत्य युग, त्रेता, द्वापर एवं कलि युग को नामबाट जानिन्छ।

## यसलाई पनि हेर्नु होस 
* अशोक चक्र (पदक)
* भारतको राष्ट्र-झण्डा (National Flag of India)
* भारतको राष्ट्रिय चिन्ह (National Emblem of India)

## वाह्य सूत्र 
* For Pictures of the famous original "Lion Capital of Ashoka" preserved at the Sarnath Museum which has been adopted as the "National Emblem of India" and the Ashoka Chakra (Wheel) from which has been placed in the center of the "National Flag of India" - See "lioncapital" from Columbia University Website, New York, USA

चक्र, अशोक
चक्र, अशोक
सोनाम ल्होसार

**सोनाम ल्होछार** हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने तामाङ, ह्योल्मो तथा अन्य मुख्य जातिहरू को साझा साँस्कृतिक पर्व हो । यो चाड बाह्रौ महिनाको पहिलो दिन अनौपचारिक रूपमा मनाइन्छ । सोनाम लोसार किसानहरूले बालिनाली उठाएपछि मनाइने चाड हो । यसको कुनै पात्रो छैन ।  औपचारिक रूपमा मनाइने नयाँ वर्ष ग्याल्पो लोसार हो ।  तामाङहरूले पनि सोनाम लोसार नयाँ वर्षको आरम्भको रूपमा मनाउने पर्व हो ।  ल्होसार मनाउने समुदायले यस्ता 'ल्हो' अर्थात वर्ष बाह्रवटा भएको विश्वास गर्छन् । बाह्र वर्षको नाम पशुपंछी र जीवजन्तुका नामबाट राखिएको हुन्छ । जस्तै: मुसा, गाई, बाघ, बिरालो, गरुड, सर्प, घोडा, भेडा, बाँदर, चरा, कुकुर, सुँगुर वर्ष । यी बाह्र वर्गलाई यो समुदायले बाह्र राशिको रूपमा पनि लिने गरेको पाइन्छ । बाह्र वर्ष समाप्त भए पछि फेरि उही नाम दोहोर्‍याएर वर्ष गनिन्छ ।

## सोनाम ल्होसार मनाउने समुदायहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य सुत्र
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
श्रेणी:पर्व
हेलिकोप्टर

**हेलिकोप्टर**लाई *चपर* अथवा *हेलो* पनि भनिन्छ । बिना पखेटा उड्ने हवाई सवारी साधन हो । हेलिकोप्टरले माथिल्लो भागमा रहेको धारिलो पङ्खाको परिक्रमा द्वारा उत्पन्न हुने बलको सहयताले उडान भर्छ । हेलिकोप्टर बस्ने ठाउँलाई "हेलिप्याड" भनिन्छ । 

श्रेणी:यातायात
श्रेणी:हवाई सवारी साधन
श्रेणी:सवारी साधन
द सतानिक वरेसस्

**द सतानिक वरेसस्** सलमान रुस्दीद्धारा लिखित उपन्यास हो। स्याटनिक वर्सेस सलमान रुश्दीको चौथो उपन्यास हो। यो सन् १९८८ जुन १ मा पहिलो पटक प्रकाशित भएको थियो। उपन्यास मोहम्मदको जीवनबाट प्रेरित छ। आफ्ना अघिल्ला पुस्तकहरूमा जस्तै रुश्दीले यस उपन्यासमा पनि जादुई यथार्थवाद प्रयोग गरी, समकालीन घटनाहरू र व्यक्तिहरूमा निर्भर भई पात्रहरुको चरित्र सिर्जना गरेका छन्। शीर्षकले कुरानमा भएका शैतानी स्लकोलाई जनाउँछ; यसले तीन मेक्काका देवीलाई जनाउँछ: ओल्ट, उज्जा र मानत। कथाको अंशहरु इतिहासकार अल-वाकिदी र अल-तबारीको कथामा आधारित छन्।

बेलायतमा, द शैतानिक भर्सेसले सकारात्मक समीक्षा पायो। सन् १९८८को बुकर प्राइज नामक पुरस्कार छनोटमा अन्तिम सम्ममा पुग्न सफल भएको थियो (जुन पिटर क्यारीको अस्कर र लुसिंडासँग पराजित भएको थियो) र सन् १९८८ को ह्वाइटब्रेड पुरस्कार जित्न सफल भएको थियो। उपन्यास बाट ठूलो विवाद उत्पन्न भयो; मुसलमानहरूका अनुसार उपन्यासले ईश्वरनिन्दा, ईश्वर प्रतिको विश्वासको खिसी गरेको आरोप लगाएका छन्। मुस्लिमहरूको आक्रोशको परिणाम स्वरूप सन् १४ फेब्रुअरी १९८९ मा इरानका तत्कालीन सर्वोच्च नेता अयातुल्ला रुहल्लाह खोमेनीले  रुश्दीको मृत्युको लागि आह्वान जारी जारी गरिएको थियो। परिणामस्वरूप बेलायत सरकारले पुलिसको सुरक्षामा राखिएको रुश्दीलाई मार्ने प्रयास भने असफल भएको थियो। र अनुवादक हितोशी इगराशीको पनि यसै घटना सँग रही हत्या भएको थियो।

भारतमा मुस्लिमहरु प्रति कटाक्ष भएको भनि प्रतिबन्धित गरिएको छ। 

समग्रमा पुस्तकलाई राम्रो मानिएको छ। सन् २००३ को समिक्षामा रुस्दीको यस उपन्यासलाई कलाकारिक उपल्ब्धि भनी, समिक्षिक ह्यारोल्ड ब्लुमले उल्लेख ‍गरेका छन्। टिमोथी ब्रेननले पुस्तकलाई आप्रवासीका अनुभव रहेका सँगै विभिन्न पक्ष बाट विश्लेषण गरेका छन्। 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सलमान रुस्दीका उपन्यासहरू
योगवीरसिंह कंसाकार

**योगवीरसिंह कंसाकार** (सन् १८८५- मार्च २९ १९४२) एक नेपाली कवि, समाजसुधारक तथा नेपालभाषाको चार स्तम्भ मध्ये एक थिए।  उनले राणाशासनको कठोर दमनको समयमा नेपाली समाज र नेपालभाषाको विकासको लागि आफ्नो जीवन समर्पन गरेका थिए।   

## प्रारम्भिक जीवन
उहाँको जन्म केलटोल, क्वाछेँ ननि, काठमाडौँमा भएको थियो। उहाँको पिता चैत्यवीरसिंह तथा माता लक्ष्मी नानी थिए। उहाँको परिवारको कपडा पसल थियो। युवाअवस्थामा सन् १९०५मा योगवीरसिंह कंसाकार सर्वप्रथम समाज सुधारको काममा लागेका थिए। उनी आर्य समाज अन्तर्गत सनातन धर्मको पुनरुत्थान कार्यमा लागेका थिए। सो काममा लागेका हुनाले तत्कालीन राणा शासनले परम्परा बिथोलेको र अपरम्परागत धर्म प्रचार गरेको आरोप लगाएर उनलाई जरिवाना तथा जेल सजायं दिएको थियो।  जेलमुक्त भएपश्चात उनी विरक्तिएर कलकत्ता पुगे। तत्कालीन कलकत्तामा बङ्गाली भाषाको आधुनिक प्रकाशन, बङ्गाली समाजको साहित्यप्रतिको मोह देखेर उनी प्रभावित भएका थिए।  

## सामाजिक कार्य
केही समयपश्चात उनी काठमाडौँ फर्किए र आफ्नो कपडाको व्यापार संभाले। बङ्गालको साहित्यिक विकासबाट प्रभावित भएर उनले कविता रच्न थाले। कालान्तरमा उनको कपडा पसल कविहरूको भेटघाट गर्ने स्थान बन्न गयो। हरेक हप्ता उनको पसलमा कविहरु आफ्ना रचनाहरु लिएर आउने, कविता वाचन गर्ने तथा एक-अर्काको रचनाको समालोचना गर्ने गर्थे। तत्कालीन बडागुरुजु (शाही पण्डित)ले केही समय पश्चात यस प्रकारको भेटघाटको बारेमा जानकारी पाए। यस प्रकारको कविता वाचन भेटघाटबाट तत्कालीन शासनलाई खतरा देखेर उनको आदेशमा योगवीरसिंह कंसाकारको पसलमा सङ्ग्रहीत सबै कविताहरु जफत गरिएको थियो। 

सन् १९२७मा तुलसी मेहर श्रेष्ठको चर्खा आन्दोलनबाट प्रभावित भएर उनले वस्त्रकला भवन नामक कपडा उद्योग स्थापना गरे। सो समयमा उनी महिला शिक्षाको जागरणमा पनि लागे। महिला शिक्षा जागरणको उदाहरणको लागि तत्कालीन रुढीवादी समाजमा उनले आफ्नो छोरी विद्यावतिलाई भारतमा नर्स तालिमको लागि पठाएका थिए। आफ्नै घरमा राखेर पनि छोरीलाई पढाउन हुन्न भन्ने मान्यता भएको समाजमा यो एउटा उदाहरणीय कदम थियो। 

सन् १९२९मा उनको नेतृत्त्वमा सो समयका शिक्षितवर्गले तत्कालीन श्री ३ महाराजलाई सार्वजनिक पुस्तकालय स्थापना गर्नको लागि एउटा निवेदन दायर गरे। कंसाकार लगायत सो निवेदनमा हस्ताक्षर गर्ने सबै व्यक्तिलाई कैद तथा रकम जरिवाना गराइएको थियो।  सन् १९३४मा उनी लगायत उनका समकक्षी नेवार साहित्यकारहरूलाई तत्कालीन श्री ३ महाराजले बोलाएर नेपालभाषामा नलेख्न चेतावनी दिइएको थियो।    सन् १९४१मा राणाशासनले राजनीतिक कार्यकर्ता, लेखक र तात्कालीन शासनलाई खतरा हुन सक्ने अन्य समाजसुधारकहरूलाई कैद गरेको थियो। सो समयमा उनी ८५ दिन कैद भएका थिए।

## व्यक्तिगत जीवन
उनको विवाह शोभा लक्ष्मीसँग भएको थियो। सन् १९३७मा उनको श्रीमतीको निधन भयो। तत्पश्चात उनले बुद्धमायासँग विवाह गरेका थिए। 

उनका कविताहरूको सङ्ग्रह "योग-सुधा" नेपालभाषा परिषदले सन् १९५१मा मरणोपरान्त प्रकाशित गरेको थियो। 

## सम्मान
काठमाडौँ महानगरपालिकाले उनको सम्मान स्वरुप काठमाडौँको एउटा सडकको नाम योगवीरसिंह मार्ग नमाकरण गरेको छ। 

## स्रोत
पुचः:नेपाल भाषाया प्यंगः थां
पुचः:नेपालभाषा
पुचः:नेवाः
शेष चाँदतारा

**शेख चाँदतारा** नेपाली राजनीतिज्ञ र राष्ट्रिय महिला आयोगकी वर्तमान अध्यक्ष हुन्। उनी तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टीकी केन्द्रीय सदस्य हुन् ।

## जीवनी
राजनीतिज्ञ बुबा शेख मोहम्मद आरिफ तथा आमा नेसा खातुनकी माहिली छोरी चाँदतारा जयमंगलापुर, पर्सामा २०२५ सालमा जन्मिएकी हुन्।
उनले ठाकुरराम बहुमुखी क्याम्पसबाट बी.कम. सिध्याएपछि उनको वीरगंजका अधिवक्ता मन्सुरबाबुसँग २०४५ सालमा विवाह भयो। त्यसपछि उनले स्कुलमा पढाउन थालिन्। ज्ञानबाटिकामा ५ वर्ष अध्यापन गरेपछि उनी नेसनल मेडिकल कलेजमा एकाउन्ट सेक्सनमा काम गर्न थालिन्। ५ वर्ष त्यहाँ काम गरिसकेपछि उनी फोरमका तर्फबाट महिला विभागमा केन्द्रीय महासचिवका रूपमा काम गर्न थालिन्। त्यसपछि समाजसेवामा पनि उनको सक्रियता बढ्दै गयो। फोरम विभाजनपछि उनी तमलोपा हुँदै हाल तमलोपा नेपालकै केन्द्रीय सदस्यका रूपमा कार्यरत छिन्। १० वर्षअघि उनको अध्यक्षतामा स्थापना भएको नेपाल मुस्लिम महिला सङ्घ मार्फत मुस्लिम महिलाका लागि विभिन्न कार्यक्रममा सहभागी भइन्। त्यसको ३ वर्षपछि महिला नागरिक समाज स्थापना गरी सबै जाति-समुदायका महिलाका निम्ति हिंसाविरुद्ध काम गर्न थालिन्। चाँदतारा ४ वर्षका लागि राष्ट्रिय महिला आयोगको अध्यक्षमा मनोनीत भएकी हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
घाँडो

**घाँडो** गाई, भैँसी, कुकुर आदिका गलामा झुन्ड्याइने घण्ट हो । बस्तुभाउका घाँटीमा झुन्ड्याइने काठको ठेउको वा मुङ्ग्रोलाई पनि घाँडो भनिन्छ  । त्यस्तै झन्झटको काम वा वस्तुलाई पनि घाँडो भनिन्छ । कुनै प्रयोगमा नआउने, झन्झटिलो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:शब्दार्थ
राना थारू

राना थारुलाई २०७६ माघ २० गते वसेको मन्त्री परिषदले आदिवासी जनजातीको मान्यता दिने निर्णय गरेको र २०७७ जेठ ५ गते राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरि  लागू गरिएको हो । यस सँगै जनजातीको स‌ख्या ६० पुगेको छ ।

**राना थारू** नेपालमा बसोबास गर्ने थारू समुदायको एक थर हो। राना थारूको बसोबास पश्चिम नेपाल कैलाली जिल्ला देखि भारतको विभिन्न नाका क्षेत्रमा छरिएर बसोबास गरिएको पाईन्छ। यस जातिको मुख्य बासस्थान चाहिँ कैलाली र कञ्चनपुरमा रहेको पाइन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जनजाति
लामपुछुवा

**लामपुछुवा** नेपालमा बसोबास गर्ने थारू समुदायको एक थर हो। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जनजाति

लम्पुच्वा थारु नेपाल को पुर्बिय स्थान बिशेस गरी  सुनसरी र मोरङमा बसोवास गर्दै आएका छन्।परापुर्ब काल देखि नै एयी दुइटा जिल्ला मा बसोबास गर्दै आएका जनजाती हुन्। एस सामुदाइ का जनताहरु अरु समुदाइ भन्दा अलग रहनसहन  र बोलिने भासा पनि अलग रहे को छ।
डगौरा

नेपालका **डगौरा**  अधिकांश थारुहरूले चौधरी लेखेका छन | मध्य पश्चिम र सुदूर पश्चिमका दगौरा थारुले पंचायत राज्यकालमा चौधरी लेखेका हूँन | थारुहरु दांग देउखुरबाट बसाई सर्दै राणा राज्यकाल र पंचायत शासन कालमा सुदूर पश्चिम क्षेत्रमा प्रबेश गरेका थिए | त्यों समयमा दाङबाट गएकोले आफ्नो थर दगौरा(डगौरा) लेख्थे | अझैपनि डगौरा लेखने हरूपनि धेरै छन | थारुहरुका परम्परागत थरहरु दहित, कुसम्या, पछलदङग्याँ, रतगैया, ...........सहित धेरै भेटिन्छन |

**डगौरा** नेपालमा बसोबास गर्ने थारू समुदायको एक थर हो। डगौरा थारुहरूको पुर्ख्योली बसोबास दाङ जिल्ला हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जनजाति
झुमरी मादल

**झुमरी मादल** एक किसिमको लोकबाजा हो। यो बाजा मुख्यतयाः नेपालमा बसोबास गर्ने थारू समुदायले बजाउने गर्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
जिग्मे खेसर नामग्याल वाङचुक

**जिग्मेद गेसर नामग्याल वाङछुग** () उनी भुटान अधिराज्यका वर्तमान राजा तथा पाँचौ राजा हुन्। उनी भुटानका चौथा राजा जिग्मे सिङगे वाङचुकका छोरा हुन्। उनी ६ नोभेम्बर २००८मा औपचारिक रूपमा भुटानका राजा बनेका हुन्। उहाँ भुटानका चौथो ड्र्यागन राजा जिग्मे सिङगे वाङचुक र उनकी तेस्रो पत्नी रानी आशी छिरिङ याङ्डोनका जेठा छोरा हुन्।

डिसेम्बर २००५ मा, राजा जिग्मे सिङ्गे वाङचुकले सन् २००८ मा आफ्नो छोराको पक्षमा त्याग गर्ने आफ्नो मनसायको घोषणा गर्नुभयो, र उहाँले तुरुन्तै उहाँलाई जिम्मेवारी सुम्पन सुरु गर्नुहुन्छ। ९ डिसेम्बर २००६ मा, पूर्व राजाले आफ्नो त्यागको घोषणा गर्दै एक शाही आदेश जारी गरे, र जिग्मे खेसर नामग्याल वाङचुकलाई सिंहासन हस्तान्तरण गरे, जसलाई ६ नोभेम्बर २००८ मा आधिकारिक रूपमा ताज पहिराइएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भुटानी राजाहरू
श्रेणी:सन् १९८० मा जन्म
श्रेणी:वाङचुक वंश
विकिनी

**विकिनी** समान्यतया महिलाले पौडीदा लगाउने दुई-टुक्रे कपडा हो ।

श्रेणी:पहिरनहरू
श्रेणी:महिलाले लगाउने पहिरनहरू
जितिया

**जितीया** नेपालमा बसोबास गर्ने मूलतः मधेशी र थारू समुदायका महिलाले मनाउने प्रमुख चाड हो । यो पर्व भारतका विहार र उत्तर प्रदेशका हिन्दु महिलाले पनि श्रद्धापूर्वक मनाउँछन् । यो चाड भाद्र शुक्ल चतुर्दशी देखि आश्विन शुक्ल नवमीसम्म मनाइन्छ।

## जितीया पर्वको महत्त्व
भविष्य पुराणमा वर्णन गरे अनुसार शालिवाहन राजाको पुत्र जिमूतवाहन थिए । उनीमाथि महादेवको असीम कृपा रहेकाले नियमनिष्ठाले व्रत गर्ने महिलालाई सन्तान दीर्घायू हुने वरदान भगवानबाट प्राप्त गरेका थिए ।  तिनै भगवानले पुत्रको रक्षा गरून भनी नेपालको मिथिला क्षेत्र र उत्तर एवं पू‍र्व भारतमा **जितिया** श्रद्दा पूर्वक मनाइन्छ । यो पर्वमा आमाले पुत्रको आरोग्य र संमृद्दिको लागि ब्रत बस्ने र पूजा गर्ने परम्परा छ । पुत्रहीन आमाहरूले पुत्र प्राप्तिको लागि पूजा गर्दछन् । यो पर्व दशहरा भन्दा अघि अनंतचतुर्दशीबाट शुरु भई कतै कतै ३६ घण्टासम्म र कतै कतै दस दिनसम्म मनाइन्छ। महिलाहरूले मनाउने जितीया पर्वलाई नेपालकै कठोर बर्तको रूपमा हेर्ने गरिन्छ ।

## मनाउने तरिका
बर्त बस्नु अघिल्लो दिन महिलाहरू माइती पुग्ने गर्छन । सबै दिदीबहिनी एक ठाउमा जम्मा भई सुख दुख साट्दै  यो पर्व नवलपरासी देखि झापा, भारत र विश्वको विभिन्न  ठाउँमा  समेत मनाइने गरिन्छ ।
सबै दिदीबहिनी भेला भई बर्त बस्नु अघिल्लो राति १२ बजे अगाबै माछाको विभिन्न परिकार सहित मिठो परिकार खाएर डटकट (दर ) खाने गरिन्छ । डटकम खाइ सके पश्चात पानी समेत पिउन नमिल्ने अगुवाहरूले बताउछन् । राति डटकर खाइसके पश्चात  रातिदेखि नै रमाइलो गर्दै नाचगान गर्ने गरिन्छ ।  बर्त बस्ने दिन बिहान खोला, नदि, तलाउमा नुहाउने चलन रहेको छ । बर्त बस्ने दिन विहान पाच जना कन्याले धानको गावा उखेल्ने चलन रहेको छ । नुहाएर थारु पहिरनमा सजिएर गाउ, टोल सबै दिदीबहिनी मिलेर गाउभरि नाच्दै निश्चित मापदण्ड बनाएर पैसा लिने चलन छ । दिनभरी पानी समेत नखाई नाचगान गर्दै मनाइने यो पर्व साथीत्व, मेलमिलाप गर्ने पर्ब पनि हो ।

दिनभरी नाची सके पश्चात बेलुका घर पुगेर सुर्य अश्ताउनु पुर्व खोला, तलाउ, पोखरीमा गएर पुजा गर्ने र नुहाउने चलन रहेको छ ।बेलुका जितमहानको कथा सुन्नलाई आवश्यक पुजाको सामग्री केरा, चियुरा, दहि, चिनी लगायतको परिकार सहित गाउको एक स्थानमा गाउ भरिको सबै मानिसहरु भेला भई गाउको अगुवाको निर्णय अनुसार महिला, पुरुष संगै बसेर जितमहानको कथा सुन्ने गरिन्छ । कथा सुने पश्चात अगुवाको भनाई अनुसार लियर आयका परिकार आफू संगै अरुलाई पनि बाडेर खाने गरिन्छ । पुजा सकिए पश्चात घर गएर सुत्ने चलन रहेको छ । बर्तको अर्को दिन बिहानै उठेर दाईभाईको सङ्ख्याको आधारमा बेलकोपात गासेर धनुष बनाउने, जाकुर(मासको परिकार ), पुजाको सामान सहित खोलामा नुहाउने छलन रहेको छ । खोलामा नुहाएर पुजा गरी बर्तालु महिला घर पुगेर भान्सामा गाईको गोबरले लिपेर परिकारहरु दहि, चियुरा, केरा, चिनी, दुध खाने चलन छ । बर्तालु महिलाले खाईसके पश्चात घरको परिवारले परिकारहरु खाने चलन छ ।

विवाहित महिलाले पति र दाजुभाइको आयुको लागि  बर्त बस्ने गरिन्छ भने अविवाहित महिलाले दाजुभाइ र राम्रो, सज्जन पति पाउन बर्त बसिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:चाडपर्वहरू
श्रेणी:थारू संस्कृति
कोच जाति

**कोच जाति** भारत र उत्तरी बङ्गलादेशको आसाम र मेघालयको एक सानो सीमापार जातीय समूह हो। यस समूहमा नौ मातृवंशीय र बहिर्मुखी कुलहरू रहेका छन्, जसमध्ये केहीले कोच भनिने बोरो-गाडो भाषाको संरक्षण गरेका छन् भने अन्यले हिन्द आर्य भाषाका स्थानीय किसिमहरू अपनाएका छन्।  यो भारतको मेघालय राज्यमा अवस्थित एक अनुसूचित जनजाति हो।  कोच जाति भाषा, संस्कृति र सम्पदाको संरक्षण गर्न चाहन्छन्। नेपालमा यस जातिको जनसङ्ख्या १,६३५ रहेको छ।
## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:भारतका जातिहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशका जातिहरू
झाँगड जाति

**झाँगड** पूर्वी तराईमा बोलिने भाषाहरू मध्येको एक भाषा हो । यो भाषा द्रविड भाषा परिवार अन्तर्गत पर्दछ, जुनअन्तर्गत भारतमा बोलिने तेलुगु, मलयालम, तामिल, कन्नडलगायतका भाषाहरू पनि रहेका छन् ।  झाँगड समुदाय नेपालको अल्पसंख्यक र अति सिमान्तकृत समूह् /समुदायको आदिबासीको रूपमा सूचीकृतमध्येको एक समुदाय हो ।  झाँगड भाषालाई कुडुँख वा उराउँ समेत भन्‍ने गरिन्छ । नेपालमा द्रविड भाषा परिवारको एकमात्र भाषा झाँगड (कुडुँख वा उराउँ) हो ।  

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका जनजातिहरू
सलाई

प्रज्ववलनशिल बारुदलेपन गरी बनाईएको काठ वा  मैनको टुक्रालाई घर्षण गराई आगो बाल्न प्रयोग गरिने बस्तु ।
अहिलेको विज्ञानजमानामा विभिन्न किसिमका 
प्रज्वलनशिल बारुद  जन्य पदार्थको उत्पादन ब्यापक
रूपमा भईरहेको छ।
श्रेणी:नाम
शङ्खेत्रो

**शङ्खेत्रो** (अन्य स्थानिय नाम: **सुन्गटे**) क्यारेवियनकोको सुन्तला र ईन्डोनेसियाको भोगटेको वर्णशंकर गरिएको फल हो|

## सन्दर्भ सूची
## बाहिरी कडीहरू
श्रेणी:फलफूल
श्रेणी:वनस्पतिहरू
बोलिभिया

‍‍‍

## परिचय 
बोलिभिया(स्पेनिस: [boliˈβja]) आधिकारिक रूपमा प्लुरिनेशनल स्टेट अफ **बोलिभिया** मध्य दक्षिण अमेरिकि भुपरिवेष्ठित मुलुक हो। यो देश दक्षिण अमेरिकाको सबैभन्दा गरीब राष्ट्र पनि हो। यसको पुर्व र उत्तरमा ब्राजिल, दक्षिणमा पाराग्वे र अर्जेन्टिना, दक्षिण पश्चिममा चिले र पश्चिममा पेरु रहेका छन्। यो देशको राजधानी लापाज र सुकर हुन्। यहाँको मुख्य भाषा स्पेनिस हो।

### Sánchez de Lozada and Banzer: देश लाई उदार गराउने 
## भुगोल

### Territorial limits 

## ईतिहास
 in the Laguna Colorada, a shallow salt lake in the southwestern Bolivian sector of the Altiplano.]]

## राजनिति र प्रशासन
 skyline. The city is the highest capital in the world.]]

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:दक्षिण अमेरिका
श्रेणी:भुपरिवेस्ठित देश
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
पाँच पोखरी

**पाँच पोखरी** नेपालको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित ५ वटा पोखरीहरूको समूह तथा हिन्दु धर्मको महत्त्व बोकेको धार्मिक स्थल हो । यि पोखरीहरू इन्द्रावती नदीको उद्गम स्थलमा अवस्थित छन् । पाँच पोखरी समुन्द्र सतहबाट लगभग ४१०० मिटरको उचाइमा अवस्थित छ ।

## चित्र दिर्घा

File:Panch Pokhari, Sindhupalchowk.JPG
File:A view of Panch Pokhari, Sindhupalchowk.JPG
File:Panch pokhari.jpg

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका तालहरू
टोरन्टो

उत्तर अमेरिकी राष्ट्र क्यानडाको सबैभन्दा ठूलो शहर।

### १८००–१९४५ 
## भूगोल 
### उद्योग 
### सार्वजनिक स्थानहरू 
## संस्कृति 
### पर्यटन 
### खेलकूद 
## अर्थतन्त्र 
## सरकार 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सहरहरू
श्रेणी:क्यानडाको सहर
गौशाला नगरपालिका

'''''' महोत्तरी जिल्लाका १० नगरपालिकाहरू मध्येको एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा गौशाला, निगौली र रामनगर गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा बेलगाछी, लक्ष्मीनिया, भरतपुर र फुलकाहा गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ७२,४८१ रहेको छ भने यहाँ १४,४४६ घरधुरी रहेका छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, महोत्तरी

श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू