open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
स्लोभेनिया

**स्लोभेनिया**, आधिकारिक रूपमा **स्लोभेनिया गणराज्य**, मध्य युरोपमा एक देश हो। यसको पश्चिममा इटाली, उत्तरमा अस्ट्रिया, उत्तरपूर्वमा हङ्गेरी, दक्षिण र दक्षिणपूर्वमा क्रोएसिया र दक्षिणपश्चिममा एड्रियाटिक सागरको छोटो तटरेखा छ, जुन भूमध्य सागरको एक भाग हो। स्लोभेनिया मुख्यतया पहाडी र जङ्गली छ, यसले २०,२७१ वर्ग किलोमिटर (७,८२७ वर्ग माइल) ओगटेको छ, र यसको जनसङ्ख्या लगभग २.१ मिलियन छ। स्लोभेनियाली आधिकारिक भाषा हो। स्लोभेनियामा मुख्यतया समशीतोष्ण महाद्वीपीय जलवायु छ, स्लोभेनियालिटोरेन लिटोरल र जुलियन आल्प्स बाहेक। स्लोभेनियाको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर जुब्लजाना भौगोलिक रूपमा देशको केन्द्र नजिकै अवस्थित छ। अन्य ठुला सहरी केन्द्रहरू मारिबोर, क्रान्ज, सेल्जे र कोपर हुन्।

स्लोभेनिया एक विकसित देश हो, जहाँ उच्च आय भएको अर्थतन्त्र छ जहाँ परम्परागत उद्योगहरू जस्तै उत्पादन र कृषि, र आधुनिक क्षेत्रहरू जस्तै सूचना प्रविधि र वित्तीय सेवाको मिश्रण छ। अर्थतन्त्र विदेशी व्यापारमा अत्यधिक निर्भर छ, जसमा निर्यातले देशको कुल गार्हस्थ उत्पादनको एक महत्वपूर्ण भाग ओगटेको छ।

स्लोभेनिया युरोप परिषद्, युरोपेली सङ्घ, संयुक्त राष्ट्र सङ्घ, नेटो र विश्व समुदायका अन्य सङ्घहरूको सदस्य हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
इन्साफ (उपन्यास)

'इन्साफ' नेपाली साहित्यमा एक महत्त्वपूर्ण उपन्यास हो, जसले नेपाली समाजको यथार्थ चित्रण गर्दछ। यस उपन्यासका रचयिता भीमनिधि तिवारी हुन्। उनी नेपाली साहित्यका वरिष्ठ साहित्यकार हुन्। उपन्यासमा प्राचीन समयदेखि पुरुषले स्त्रीमाथि शासन गर्दै आएको र प्रजातन्त्र प्राप्तिपछि स्त्रीहरू सशक्त एवम् चेतनशील बनेको कुरा औंल्याइएको छ। उपन्यासले लैङ्गिक सन्तुलन, भाषिक विचलन, समानान्तरता, राजनैतिक सन्दर्भ र सामाजिक परिवेशलाई प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। 

उपन्यासमा घर व्यवहार, आर्थिक उपार्जन, सामाजिक सहभागिता जस्ता पक्षमा स्त्रीलाई समान हैसियत तथा सम्मान आवश्यक रहेको कुरा प्रस्तुत गर्दै कानुन र अधिकार व्यवस्थामा स्त्रीलाई मात्र केन्द्रबिन्दु बनाउने र पुरुषलाई पूर्णतः उपेक्षा वा बेवास्ता गर्नुलाई नकारात्मक कार्यका रूपमा चिनाइएको छ। यसले नेपाली समाजको वास्तविकता उद्घाटन गर्दै आकर्षक भाषाको उपयोग गरी कृतिलाई मर्मस्पर्शी र प्रभावकारी बनाएको छ।
एकात्मक संसदीय गणतन्त्र

**एकात्मक संसदीय गणतन्त्र** एक प्रकारको एकात्मक राज्य हो जसमा गणतान्त्रिक शासन प्रणाली हुन्छ र राजनीतिक अधिकार देशभरिका धेरै निर्वाचन क्षेत्रहरूद्वारा संसदलाई सुम्पिन्छ। यस प्रणालीमा, मतदाताहरूले संसदका सदस्यहरू चुन्छन्, जसले त्यसपछि आफ्ना निर्वाचन क्षेत्रहरूको तर्फबाट विधायिकी निर्णयहरू गर्छन् वा यसमा सामेल हुन्छन्।

## एकात्मक संसदीय गणतन्त्र भएका राष्ट्रहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
*सङ्घीय गणतन्त्र

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:गणतन्त्रका प्रकारहरू
श्रेणी:एकात्मक राज्य
तोयम राया

**तोयम राया** () नेपाली प्रशासक तथा जनसेवक हुन् । संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले २०८१ बैशाख ६ गते रायालाई नेपालको संविधानको धारा २४० को उपधारा (२) बमोजिम ६ वर्षको कार्यकाल रहने गरी महालेखापरीक्षकमा नियुक्त गरेका हुन् ।

उनको घर सुन्दर हरैचा- ९, मोरंगमा रहेको छ भने हाल उनको बसोबास काठमाडौंको वडा नम्बर ३२ पेप्सीकोला छ। उनले वाणिज्य शास्त्र, जनप्रशासन तथा व्यापार व्यवस्थापनमा स्नाकोत्तर गरेका छन्।

## स्रोत सामग्री 
श्रेणी:नेपालका प्रशासकहरू
आदिवासी जनजाति आयोग

नेपालको संविधानको धारा २६१ मा नेपालमा एक आदिवासी जनजाति आयोग रहने प्रावधान बमोजिम नेपाल सरकारले २०७५ कार्तिक २३ गते आदिवासी जनजाति आयोगको स्थापना गरेको थियो। यस आयोगमा अध्यक्ष र अन्य चार जनासम्म सदस्य रहने ब्यवस्था छ। आयोगमा पदाधिकारीहरू संवैधानिक परिषदको सिफारिसमा राष्ट्रपतिद्वारा नियुक्ति हुने व्यवस्था रहेको छ।

संविधानका उल्लेखित प्रावधानहरुको कार्यान्वयन गर्न सरकारले ब्यवस्थापिका संसदमा पेश गरेको आदिवासी जनजाति आयोग सम्बन्धी विधेयक ब्यवस्थापिका संसदद्वारा पारित भई मिति २०७४।०७८।२७ मा सम्माननीय राष्ट्रपतिज्यूवाट प्रमाणीकरण भईपछि आदिवासी जनजाति आयोग एन, २०७४ जारी भई कार्यान्वयनको क्रमा रहेको छ। यस एनको प्रस्तावनाले आदिवासी जनजाति समुदायको गौरवमय इतिहास र संस्कृतिको पहिचान, हकिहितको संरक्षण र सम्बर्धन तथा आदिवासी जनजाति समूदायको सशक्तिकरण गर्ने जस्ता महत्वपूर्ण विषयहरू समेटिएका छ।

यस आयोगको सचिवालय ललितपुरको, पुल्चोकमा रहेको छ ।

## आयोगको संरचना 
संविधानमा व्यवस्था भए बमोजिम आयोगमा एक अध्यक्ष र अन्य चार जना सदस्य रहने प्रावधान रहेको छ। राष्ट्रपतिले संवैधानिक परिषदको सिफारिसमा आदिवासी जनजाति आयोगका अध्यक्ष र सदस्यको नियुक्ति हुने एवं अध्यक्ष तथा सदस्यको पदावधि नियुक्ति भएको मितिले ६ वर्षको हुने व्यवस्था रहेको छ।

## स्रोत सामग्री 
श्रेणी:नेपालको आयोग
श्रेणी:नेपाल सरकार
सङ्घीय गणतन्त्र

**सङ्घीय गणतन्त्र** भनेको गणतान्त्रिक शासन प्रणाली भएको राज्यहरूको सङ्घ हो। यसको मूलमा, गणतन्त्र शब्दको शाब्दिक अर्थ सरकारको एक रूपलाई सन्दर्भित गर्न प्रयोग गरिन्छ। गणतन्त्रात्मक देशहरू जुन निर्वाचित प्रतिनिधिहरू र निर्वाचित नेताद्वारा शासित हुन्छ। त्यस्ता राज्यहरूमा राजा जस्ता कुनै वंशानुगत अभिजात वर्गद्वारा नभई राष्ट्रपतिद्वारा शासित हुन्छ।

सङ्घीय गणतन्त्रमा, सङ्घीय सरकार र व्यक्तिगत उपविभागहरू जस्तै प्रदेश सरकारबीच शक्तिको विभाजन अवस्थित हुन्छ। जबकि प्रत्येक सङ्घीय गणतन्त्रले शक्तिको यो विभाजनलाई फरक तरिकाले व्यवस्थापन गर्दछन्। अन्तर्राष्ट्रिय मामिला र सन्धिहरू, सुरक्षा र रक्षा, अन्तर-राज्य सम्बन्ध, र मौद्रिक नीतिसँग सम्बन्धित सामान्य विषयहरू सामान्यतया सङ्घीय स्तरमा हेरिन्छ, जबकि पूर्वाधार हेरचाह र शिक्षा नीति जस्ता विषयहरू सामान्यतया क्षेत्रीय वा स्थानीय स्तरमा हेरिन्छ। तथापि, कुन मुद्दाहरूमा सङ्घीय क्षमता हुनुपर्दछ भन्ने कुरामा विचारहरू भिन्न हुन्छन्, र उपविभाजनहरूमा सामान्यतया केही मामिलाहरूमा सार्वभौमिकता हुन्छ जहाँ सङ्घीय सरकारको क्षेत्राधिकार हुँदैन। यसरी सङ्घीय गणतन्त्रलाई एकात्मक गणतन्त्रको विपरीत सबैभन्दा राम्रो तरिकाले परिभाषित गरिएको छ, जहाँ केन्द्रीय सरकारको राजनीतिक जीवनका सबै पक्षहरूमा पूर्ण सार्वभौमिकता छ। यो अधिक विकेन्द्रीकृत संरचनाले अधिक जनसङ्ख्या भएका देशहरूले सङ्घीय गणतन्त्रको रूपमा काम गर्ने प्रवृत्तिको व्याख्या गर्न मद्दत गर्दछ।

धेरै सङ्घीय गणतन्त्रहरूले सरकारका आदेशहरू बीचको शक्तिको विभाजनलाई लिखित संविधानिक दस्तावेजमा संहिताबद्ध गर्छन्। सङ्घीय गणतन्त्र र अन्य सङ्घीय राज्यहरू, विशेष गरी संसदीय सरकारको प्रणाली अन्तर्गतका सङ्घीय राजतन्त्रहरू बीचको राजनीतिक भिन्नताहरू प्रायः राजनीतिक सामग्रीको सट्टा कानूनी रूपको विषय हो। सङ्घीय राज्यहरू मुख्यतया एकात्मक राज्यहरूको विपरीत छन्, जहाँ केन्द्रीय सरकारले सङ्घीय राज्यका उपविभाजनहरूमा प्रत्यायोजित धेरै शक्तिहरू कायम राख्छ। अपवादहरू भए तापनि समग्र प्रवृत्ति सङ्घीय गणतन्त्रहरू एकात्मक राज्यहरूको तुलनामा ठूलो, अधिक जनघनत्व र अधिक आन्तरिक रूपले विषम हुनु हो, यस्तो ठूलो आकार र आन्तरिक विविधता एकात्मक प्रणालीमा भन्दा सङ्घीय प्रणालीमा अधिक व्यवस्थापन योग्य हुन्छ।

## हालका सङ्घीय राज्यहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
* गणतन्त्र मेरियम-वेबस्टरमा


गणतन्त्र
मानक चिनियाँ

**मानक चिनियाँ** मन्दारिन चिनियाँको एक आधुनिक मानक रूप हो जुन गणतान्त्रिक युग (सन् १९१२-१९४९) को समयमा पहिलो पटक संहिताबद्ध गरिएको थियो। यसलाई मुख्यभूमि चीनको आधिकारिक भाषा र संयुक्त राष्ट्र सङ्घ, सिङ्गापुर र ताइवानमा एक प्रमुख भाषाको रूपमा रहेको छ। यो धेरै हदसम्म बेइजिङ उपभाषिकामा आधारित छ। मानक चिनियाँ मुख्यभूमि चीन, ताइवान र सिङ्गापुरमा स्थानीय मानकहरूको साथ एक बहुकेन्द्रीय भाषा हो जुन मुख्य तया उनीहरूको शब्दकोशमा भिन्न छ। हङकङ लिखित चिनियाँ, हङकङ र मकाउमा औपचारिक लिखित सञ्चारको लागि प्रयोग गरिन्छ, मानक चिनियाँको एक रूप हो जुन अक्षरहरूको क्यान्टोनी पठनको साथ ठूलो स्वरमा पढिन्छ।

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* 
* भिडियो  - डेभिड मोजरद्वारा वार्तालाप

श्रेणी:चीनमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:ताइवानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:सिङ्गापुरमा बोलिने भाषाहरू
चिनियाँ
श्रेणी:चिनियाँ भाषा सुधार
सङ्घबद्ध राज्य

एक सङ्घबद्ध राज्य (राज्य, प्रदेश, क्षेत्र, प्रान्त, केन्ट, लान्ड, राज्यपाल, ओब्लास्त, अमिरात, वा देश) एक क्षेत्रीय र संवैधानिक समुदाय हो जुन एक महासङ्घको भाग हो। सङ्घीय राज्यको अन्तर्राष्ट्रिय सार्वभौमिकता हुँदैन किनकि शक्तिहरू अन्य सङ्घीय राज्यहरू र सङ्घीय सरकारबीच विभाजित हुन्छन्। सङ्घीय राज्यहरूको अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको संस्थाहरूको रूपमा स्वचालित स्थिति छैन।

यसको सट्टा, सङ्घीय सङ्घ (महासङ्घ) एकल इकाईको रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको प्रयोजनको लागि सार्वभौम राज्य हो। एक विशेष महासङ्घको संवैधानिक संरचनाको आधारमा, सङ्घीय राज्यले परिभाषित भौगोलिक क्षेत्रमाथि विधायी, न्यायिक र प्रशासनिक क्षेत्राधिकारका विभिन्न उपगमहरू धारण गर्न सक्दछ जुन क्षेत्रीय सरकारको एक रूप हो। उदाहरणका लागि, व्यापार वा पर्यटनलाई बढावा दिनको लागि एक सङ्घीय राज्यले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा कार्यालयहरू स्थापना गर्न सक्छ। जलस्रोत वा अन्य साझा मामिलाहरू जस्ता सीमापार स्रोतको संरक्षण गर्न उनीहरूले आफ्नो सङ्घ र राज्यको कानून अन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रीय सम्झौताहरूमा पनि प्रवेश गर्न सक्दछन्। 

कुनै-कुनै अवस्थामा, एक सङ्घ राजनीतिक संस्थाहरूको सङ्घबाट सिर्जना गरिन्छ जुन या त स्वतन्त्र वा अर्को सार्वभौम इकाईको निर्भर क्षेत्रहरू हुन् (सामान्यतया औपनिवेशिक शक्ति)। अन्य अवस्थामा, सङ्घीय राज्यहरू पहिलेका एकात्मक राज्यहरूको प्रशासनिक विभाजनहरूबाट सिर्जना गरिएका छन्। एक पटक सङ्घीय संविधान बनेपछि, सङ्घीय र क्षेत्रीय शक्तिहरू बीचको सम्बन्धलाई नियन्त्रण गर्ने नियमहरू देशको संवैधानिक कानूनको भाग बन्छन्।

सङ्घीय संविधान भएका देशहरूमा, केन्द्रीय सरकार र घटक राज्यहरू बीच शक्तिको विभाजन हुन्छ। यी संस्थाहरू - राज्य, प्रान्त, काउन्टी, क्यान्टोन, लान्डर, आदि - आंशिक रूपमा स्व-शासित हुन्छन् र संवैधानिक रूपमा प्रत्याभूत गरिएको स्वायत्तता प्रदान गरिएको हुन्छ जुन एक सङ्घबाट अर्कोमा धेरै भिन्न हुन्छ। शक्तिहरूको विकेन्द्रीकरणले लिने रूपको आधारमा, सङ्घीय राज्यको विधायी शक्तिहरू सङ्घीय सरकारद्वारा खारेज हुन सक्छ। यदि तिनीहरू अवस्थित छन् भने, राज्य संविधानहरू सहित सङ्घीय र क्षेत्रीय शक्तिहरू बीचको सम्बन्धलाई नियन्त्रण गर्ने कानूनहरू राष्ट्रिय वा सङ्घीय संविधान मार्फत संशोधन गर्न सकिन्छ।

आन्तरिक राजनीतिको सन्दर्भमा, सङ्घीय राज्यहरूमा गणतान्त्रिक वा राजशाही शासन प्रणाली हुन सक्छ। गणतान्त्रिक रूप (सङ्घीय गणतन्त्रहरू)लाई सामान्यतया राज्यहरू (संयुक्त राज्य अमेरिकाका राज्यहरू जस्तै) वा गणतन्त्रहरू (पूर्व सोभियत सङ्घमा गणतन्त्रहरू जस्तै) भनिन्छ।

## विभिन्न देशहरूमा सङ्घीयताका घटकहरू 
तलको तालिकामा सङ्घीय एकाइहरूमा महासंघको संवैधानिक प्रणालीमा अन्तर्निहित सरकारी अधिकार छ, जबकि "अन्य एकाइहरू" सङ्घीय सरकारद्वारा प्रत्यायोजित अधिकार प्रत्यायोजित छन् वा यसलाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रशासित गरिन्छ। 

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सङ्घीयता
श्रेणी:प्रशासनिक विभाजनहरूका प्रकारहरू
श्रेणी:विकेन्द्रीकरण
वन्दे भारत एक्सप्रेस

वन्दे भारत एक्सप्रेस () भारतीय रेलवेद्वारा सञ्चालन गरिएको मध्यमदेखि लामो दूरीको अर्ध-उच्च गतिका सुपरफास्ट एक्सप्रेस सेवा हो। यो आरक्षित, वातानुकूलित चेयर कार सेवा हो, जसले ८०० किलोमिटर (५०० माइल) भन्दा कम दूरीका वा हाल उपलब्ध सेवाहरूसँग दस घण्टाभन्दा कम यात्रा समय लाग्ने सहरहरूलाई जोड्दछ। साथै, यो ८०० किलोमिटर (५०० माइल) देखि १,२०० किलोमिटर (७५० माइल) दूरीका सहरहरूलाई जोड्ने आरक्षित, वातानुकूलित स्लीपर सेवा प्रदान गर्ने योजनामा छ। यो रेल भारत सरकारको ‘मेक इन इंडिया’ पहलको एक भाग हो र १५ फेब्रुअरी २०१९ मा यसको व्यावसायिक सुरूवात भएको थियो।

चेयर कार ट्रेनसेटहरू आठ, सोह्र वा बीस डिब्बा भएका स्व-चालित विद्युतीय मल्टिपल युनिट हुन्। यस ट्रेनसेटलाई चेन्नईको इन्टेग्रल कोच फ्याक्ट्रीले डिजाइन तथा निर्माण गरेको हो। सन् २०१८ मा  सुरूवात गरिएको यस ट्रेनसेटले परीक्षणमा १८३ किलोमिटर प्रति घण्टा (११४ माइल प्रति घण्टा) को अर्ध-उच्च गति प्राप्त गरेको थियो र लक्ष्य १८० किलोमिटर प्रति घण्टा (११० माइल प्रति घण्टा) पार गरेको थियो। तर यसको अधिकतम सञ्चालन गति १६० किलोमिटर प्रति घण्टा (९९ माइल प्रति घण्टा) हो, जुन रानी कमलापति (हबीबगंज)–हजरत निजामुद्दीन वन्दे भारत एक्सप्रेस र हजरत निजामुद्दीन–खजुराहो वन्दे भारत एक्सप्रेसले तुघलकबाद–आगरा खण्डमा प्राप्त गरेको छ। यो भारतीय रेलवे सञ्जालमा गतिको हिसाबले सबैभन्दा उच्च सञ्चालन गति हो, जुन गतिमान एक्सप्रेससँग साझा गरिएको छ।

वन्दे भारत एक्सप्रेसको एक उल्लेखनीय विशेषता यसको तीव्र गति र ढिलो हुने समयमा सुधार हो, जसका कारण यसले परीक्षणका क्रममा ० देखि १०० किलोमिटर प्रति घण्टा केवल ५२ सेकेन्डमै पुरा गरेको थियो, जुन केही उच्च-गति रेलहरूभन्दा छिटो हो। स्लीपर ट्रेनसेटहरू सोह्र डिब्बा भएका EMU हुन्।

## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:भारतीय रेलवे
मधेशी आयोग (नेपाल)

मधेशी समदुायको जनभावनालाई मध्य नजर राखी नेपालको संविधान, २०७२ को धारा २६२ मा मधेशी आयोगको व्यवस्था रहेको छ । मधेशी समदुायको इतिहास र संस्कृतिको पहिचान, हक हितको संरक्षण र सम्बर्द्धन तथा मधेशी समदुायको सशक्तिकरण गर्नको लागि नेपालको संर्वधान, २०७२ को धारा २९६ को उपधारा (१) बमोजिमको व्यवस्थापिका संसदले मधेशी आयोग ऐन, २०७४ बनाइ मिति २०७४।०६।२७ गते राष्ट्रपतिबाट प्रमाणीकरण भई विधिवत रुपमा मधेशी आयोगको गठन भएको हो । मधेशी आयोगको स्थापना २०७५।०७।२५ भएको हो । यसको कार्यालय ललितपूरको ज्वागलमा रहेको छ । 

## आयोगको उद्देश्य 
नेपालको संविधान, २०७२ को धारा २६२ तथा मधेशी आयोग ऐन, २०७४ मा व्यवस्था भए बमोजिम मधेशी समदुायको इतिहास र संस्कृतिको पहिचान, हक हितको संरक्षण र सम्बर्द्धन तथा मधेशी समदुायको सशक्तिकरण गर्नुनै यस आयोगको मूल उद्देश्य रही आएको छ।

## आयोगको संरचना 
संविधानमा व्यवस्था भए बमोजिम आयोगमा एक अध्यक्ष र अन्य चार जना सदस्य रहने प्रावधान रहेको छ। राष्ट्रपतिले संवैधानिक परिषदको सिफारिसमा मधेशी आयोगका अध्यक्ष र सदस्यको नियुक्ति हुने एवं अध्यक्ष तथा सदस्यको पदावधि नियुक्ति भएको मितिले ६ वर्षको हुने व्यवस्था रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:नेपालको आयोग
श्रेणी:नेपाल सरकार
२०२५ आईसीसी च्याम्पियन्स ट्रफी

**२०२५ आईसीसी च्याम्पियन्स ट्रफी** आइसिसी च्याम्पियन्स ट्रफी को नवौं संस्करण हो । यसको आयोजक पाकिस्तान र युएई हो ।

## छनौट
## खेल मैदान
## समूह चरण
### समूह A
----

----

----

----

----

----

### समूह B
----

----

----

----

----

----

## प्लेअफ
### सेमिफाइनल 
----

### फाइनल  
## तथ्यांक  
### अधिक रन 

### उच्च स्कोर
### अधिक बाउन्डरी 
#### अधिक चौका 
* २०२५ च्याम्पियन ट्रफीमा जम्मा चौका ५४१

#### अधिक छक्का  
* २०२५ च्याम्पियन ट्रफी मा जम्मा छक्का १३१

### अधिक विकेट 

### उत्कृष्ट बलिङ  
### ५ विकेट 
## प्लेअर अफ द म्याच 
**समूह चरण**

**नकआउट चरण**

## अन्तिम स्थिति
## सन्दर्भ 
श्रेणी:क्रिकेट
श्रेणी:क्रिकेट प्रतियोगिताहरू
श्रेणी:आइसिसी च्याम्पियन्स ट्रफी
श्रेणी:आइसिसी क्रिकेट प्रतियोगिताहरू
श्रेणी:एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिताहरू
डन्कि उडान

डन्कि उडान (पंजाबीमा "डुंकी" भनिन्छ) एक अवैध आप्रवासन विधि हो जस मार्फत संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा, बेलायत, र अस्ट्रेलिया जस्ता देशहरूमा अनधिकृत प्रवेश गर्ने प्रयोग गरिन्छ।

## पृष्ठभूमि 
यो शब्द डन्कि नामक पञ्जाबी मुहावराबाट आएको हो जसको अर्थ "एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सर्नु" हो, जहाँ अनधिकृत "ट्राभल एजेन्सीहरू" ले विदेशी यात्राका लागि व्यक्तिहरूको शोषण गर्छन् र ठूलो रकम असुल उपर गरि भिसा दिलाउने वाचा गर्छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय यात्राको प्रलोभन र रेमिट्यान्स पठाउने सपनाबाट प्रेरित, धेरै युवाहरूले पर्याप्त रकम लगानी गर्छन्, प्रायः यी यात्राहरूको रकम जुटाउन गर्न आफ्नो सम्पत्ति बेच्छन्। यी परिवारहरू वाचा गरिए अनुसार भिसाका लागि भुक्तान गर्दा छलको सिकार हुन्छन्।

## मोडस अपरेन्डी 
बेलायतमा आप्रवासनका लागि ठग्नेहरूले प्रयोग गर्ने रणनीतिहरू तलका अनुसार छन्। अन्य देशहरूमा आप्रवासनका लागि पनि यस्तै रणनीतिहरू प्रयोग गरिन्छ।

* केही व्यक्तिहरूले कन्टेनर र जहाजहरू जस्ता विधिहरू प्रयोग गरेर अवैध सीमा पार गर्न सजिलो बनाएर आप्रवासीहरूको शोषण गर्छन्। एजेन्टहरूले सीमामा आप्रवासीहरूलाई समात्छन्, जसले गर्दा पछि निर्वासन हुन्छ।
* अनधिकृत एजेन्टहरूले भुक्तानी गर्न इच्छुक व्यक्तिहरूका लागि रेसिडेन्सी अनुमति र ड्राइभिङ इजाजतपत्रसहित जाली कागजातहरू प्रदान गर्छन्। "डन्कि उडान" घोटालाको गोप्य र खतरनाक प्रकृतिलाई जोड दिँदै कम धनी आप्रवासीहरूलाई प्रायः विभिन्न माध्यमबाट संयुक्त राज्य अमेरिकामा तस्करी गरिन्छ।

## लोकप्रिय मिडियामा 
* सन्  २०१७ को चलचित्र 'कमरेड इन अमेरिका' नायकको संयुक्त राज्य अमेरिका पुग्ने 'डन्की फ्लाइट' यात्राको वरिपरि घुम्छ।

* सन् २०२२ को चलचित्र आजा मेक्सिको चाल्लीले कसरी नायकले डन्कि बाटोबाट संयुक्त राज्य अमेरिकामा पुग्ने प्रयास गर्छ भनेर पनि देखाउँछ।

* सन् २०२३ को फिल्म डन्कीमा डन्कि बाटोबाट  संयुक्त अधिराज्य पुग्न खोज्ने साथीहरूको समूह देखाइएको छ।

## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:अध्यागमन समस्या
इन्कोटर्म्स

**इन्कोटर्म्स** () वा अन्तर्राष्ट्रिय व्यावसायिक सर्तहरू () अन्तर्राष्ट्रिय वाणिज्य कानूनसँग सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय वाणिज्य चेम्बर (ICC) द्वारा प्रकाशित पूर्व-परिभाषित व्यावसायिक सर्तहरूको एक श्रृंखला हो। इन्कोटर्म्स ले निर्यातकर्ता र आयातकर्ताको जिम्मेवारी परिभाषित गर्दछ, जसमा ढुवानीको व्यवस्था र कारोबारका विभिन्न चरणहरूमा पर्ने उत्तरदायित्वको हस्तान्तरण समावेश हुन्छ। यी सर्तहरू अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक कारोबार वा खरिद प्रक्रियाहरूमा प्रयोग गरिन्छ, र तिनीहरूको प्रयोग व्यापार परिषदहरू, अदालतहरू, र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनी विज्ञहरूद्वारा सिफारिस गरिएको छ। तीन-अक्षरयुक्त व्यापार सर्तहरूको एक श्रृंखला, इन्कोटर्म्स नियमहरू मुख्य रूपमा वस्तुहरूको अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी र डेलिभरीसँग सम्बन्धित कार्य, लागत, र जोखिमहरू स्पष्ट रूपमा परिभाषित गर्नको लागि तयार गरिएका छन्। इन्कोटर्म्स ले बिक्री सम्झौताहरूलाई मार्गदर्शन गर्छ, जसले विक्रेताबाट ग्राहकसम्म वस्तुहरू पुर्‍याउने क्रममा लाग्ने दायित्व, लागत, र जोखिमहरू परिभाषित गर्छ। तर, यी नियमहरू आफैंमा कुनै सम्झौता सम्पन्न गर्दैनन्, भुक्तानी गर्नुपर्ने मूल्य, मुद्राको प्रकार, वा उधारोका सर्तहरू निर्धारण गर्दैनन्, न त तिनीहरूले सम्झौता कानून वा स्वामित्व स्थानान्तरणलाई परिभाषित गर्छन्।

इन्कोटर्म्स नियमहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा सबैभन्दा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिने सर्तहरूको व्याख्या गर्न सरकारहरू, कानूनी निकायहरू, र व्यवसायिक विज्ञहरूले विश्वभर स्वीकार गरेका छन्। यी नियमहरू विभिन्न देशहरूमा सर्तहरूको भिन्न व्याख्याबाट उत्पन्न हुने अन्योलता कम गर्न वा हटाउन डिजाइन गरिएका छन्। त्यसैले, तिनीहरूलाई विश्वभर बिक्री सम्झौताहरूमा नियमित रूपमा समावेश गरिन्छ।

"इन्कोटर्म्स" अन्तर्राष्ट्रिय वाणिज्य चेम्बरको दर्ता ट्रेडमार्क हो।

*सिआईएसजी*को धारा ६६ लाई अपूर्ण इन्कोटर्म्स नियमहरूको परिपूरक मानिन्छ।

आइसिसिद्वारा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार सर्तहरू सम्बन्धी पहिलो कार्य सन् १९२३ मा प्रकाशित गरिएको थियो, र पहिलो संस्करण इन्कोटर्म्स १९३६ मा जारी गरिएको थियो। इन्कोटर्म्स नियमहरूलाई १९५३, १९६७, १९७६, १९८०, १९९०, २०००, र २०१० मा परिमार्जन गरिएको थियो, र नवौं संस्करण इन्कोटर्म्स २०१० लाई सेप्टेम्बर १०, २०१९ मा प्रकाशित गरिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:अन्तरराष्ट्रिय व्यापार
श्रेणी:अर्थतन्त्रहरू
जर्ज छैटौँ

**जर्ज छैटौँ** (अल्बर्ट फ्रेडरिक आर्थर जर्ज; १४ डिसेम्बर १८९५ - ६ फेब्रुअरी १९५२) ११ डिसेम्बर १९३६ देखि १९५२ मा उनको मृत्यु सम्म संयुक्त अधिराज्य र ब्रिटिस राष्ट्रमण्डलको डोमिनियनका राजा थिए। उनी सन् १९३६ देखि अगस्त १९४७ मा ब्रिटिस राज को विघटन सम्म भारतको अन्तिम सम्राट थिए, र १९४९ को लण्डन घोषणा पछि राष्ट्रमण्डलको पहिलो प्रमुख थिए।

राजाको दोस्रो छोराको रूपमा, अल्बर्टलाई सिंहासनको उत्तराधिकारीको रूपमा आशा गरिएको थिएन। तिनले आफ्नो प्रारम्भिक जीवन आफ्नो जेठो भाइ एडवर्डको छायाँमा बिताए। अल्बर्टले किशोरावस्थामा नौसेना कलेजमा भाग लिए र प्रथम विश्व युद्धको समयमा शाही नौसेना र शाही वायु सेनामा सेवा गरे। सन् १९३६ मा उनका पिताको मृत्यु पछि उनका जेठा भाइ एडवर्ड आठौँको रूपमा सिंहासनमा चढेका थिए, तर एडवर्डले त्यस वर्षको अन्त्यमा दुई पटक सम्बन्धविच्छेद गरेकी अमेरिकी सोसलाइट वालिस सिम्पसनसँग विवाह गर्न गद्दी त्यागेका थिए। एडवर्ड आठौँको उत्तराधिकारीको रूपमा, अल्बर्ट राजा भए, जर्ज छैटौँको शासन नाम लिएर।

सेप्टेम्बर १९३९ मा, पोल्यान्डमा आक्रमण पछि ब्रिटिस साम्राज्य र अधिकांश कमनवेल्थ देशहरूले - तर आयरल्यान्डले होइन - नाजी जर्मनीविरुद्ध युद्धको घोषणा गरे। सन् १९४० र १९४१ मा क्रमशः इटाली र जापान साम्राज्यसँग युद्ध भयो। जर्ज छैटौँलाई आम मानिसका कठिनाइहरू साझा गर्ने रूपमा हेरिएको थियो र उनको लोकप्रियता बढेको थियो।बकिङ्घम राजदरबार ब्लिट्जको समयमा बम बारी गरिएको थियो जब राजा र रानी त्यहाँ थिए, र उनको कान्छो भाइ ड्यूक अफ केन्ट सक्रिय सेवामा मारिएका थिए। जर्ज युद्ध जित्ने बेलायती दृढसंकल्पका प्रतीकका रूपमा परिचित भए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राजपुत्र
श्रेणी:सम्राटपुत्र
श्रेणी:संयुक्त अधिराज्यको महाराजा
पटकथा लेखक

पटकथा (Screenplay) भनेको कुनै चलचित्र, टिभी शो, नाटक, वा अन्य दृश्य-श्रव्य माध्यमको लागि लेखिएको लिखित दस्तावेज हो। यसमा कथा, संवाद, दृश्य, र पात्रहरूको व्यवहार विस्तृत रूपमा वर्णन गरिएको हुन्छ। पटकथा निर्देशक, अभिनेता, र तकनीकी टोलीको लागि मार्गदर्शकको रूपमा काम गर्दछ। यसमा दृश्यहरूको विवरण, संवाद, पात्रहरूको कार्य, र कहिलेकाहीँ क्यामरा कोण र सम्पादनका निर्देशनहरू समावेश गरिएका हुन्छन्। यो चलचित्र वा नाटक निर्माणको पहिलो र महत्वपूर्ण आधार हो।
नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा-प्रतिष्ठान

नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा–प्रतिष्ठान () नेपालको सङ्गीत तथा नाट्य विधाको संरक्षण, सम्वद्र्धन, प्रवद्र्धन एवं सर्वाङ्गीण विकास गर्न, सङ्गीत तथा नाट्य विधामा अध्ययन एवं अनुसन्धान गर्न, गराउन तथा सम्बन्धित क्षेत्रका विद्वान् तथा प्रतिभाहरुको सम्मान र कदर गर्ने सम्बन्धमा आवश्यक व्यवस्था गर्नको लागि नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा–प्रतिष्ठान ऐन, २०६४ बमोजिम स्थापना भएको  हो । नेपालमा गणतन्त्रको स्थापनासँगै साबिक नेपाल राजकीय प्रज्ञा–प्रतिष्ठानमा रहेका ललितकला र सङ्गीत–नाट्य तथा साहित्य विधाका निम्ति अलग्गै प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको गठन गर्ने व्यवस्था भएपछि ‘नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा–प्रतिष्ठान ऐन, २०६४ ’ बमाेजिम २०६७ बैशाख १० गते स्थापना भएकाे एक स्वायत्त संस्था हाे । यस प्रज्ञा प्रतिष्ठानकाे प्रमुख संरक्षक सम्माननीय प्रधानमन्त्री तथा संरक्षक माननीय संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री रहने व्यवस्था रहेकाे छ । 

## प्राज्ञ परिषद् 
## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:ऐन अन्तर्गत बनेका संस्था
नेपालमा आधिकारिक मान्यता प्राप्त भाषाहरू

नेपालको संविधान २०७२ले सबै मातृभाषाहरूलाई नेपालको राष्ट्रिय भाषाको मान्यता दिएको छ।

## इतिहास 
वि.सं. १९१० को मुलुकी ऐनको पहिलो कानूनले **गोरखा भाषा**लाई नेपालको एक मात्र आधिकारिक कामकाजी भाषाको रूपमा मान्यता दिएको थियो।  नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५ले नेपाली भाषालाई एक मात्र आधिकारिक र राष्ट्रिय भाषाको रूपमा मान्यता दिएको थियो। नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ले नेपाललाई बहुभाषी राष्ट्रको रूपमा मान्यता प्रदान गर्दै नेपालका सबै मातृभाषाहरूलाई राष्ट्रिय भाषाको दर्जा प्रदान गरेको थियो। यद्यपि, यसले नेपाली भाषालाई एक मात्र आधिकारिक भाषाको रूपमा पनि निरन्तरता दिएको थियो।

## संविधान 
नेपालको संविधान २०७२को धारा १ मा नेपालको भाषासम्बन्धी यी प्रावधानहरू छन्:

*धारा ६ : नेपालमा बोलिने सबै मातृभाषाहरू नेपालका राष्ट्रिय भाषाहरू हुन्।

*धारा ७क: देवनागरी लिपिमा लेखिएको नेपाली भाषा नेपाल सरकारको कामका लागि प्रयोग गरिन्छ। (आदिवासी भाषाहरू पनि देवनागरीको प्रयोग गरेर लेख्नु पर्दछ)।
*धारा ७ख : नेपाली भाषाका अतिरिक्त प्रदेशले सरकारी कामकाजका लागि सो प्रदेशको बहुसङ्ख्यक जनसङ्ख्याले बोल्ने एक वा एकभन्दा बढी अन्य भाषा छनौट गर्न सक्नेछ।

## सङ्घीय स्तर 
संवैधानिक व्यवस्था अनुसार देवनागरी लिपिमा लेखिएको नेपाली भाषा सङ्घीय तहमा आधिकारिक कामकाजको भाषा हो। नेपालको सङ्घीय संसद भित्र मातृभाषाको प्रयोगको अभ्यास गरिन्छ। प्रतिनिधि सभा नियमावली, २०७५ र राष्ट्रिय सभा नियमावली, २०७५ मा सदस्यले आफ्नो मातृभाषामा बोल्न पाउने र त्यसको अभिलेखीकरण गर्न सकिने व्यवस्था गरेको छ। वि.सं २०७४ मा, सांसदहरूले आफ्नो मातृभाषामा शपथ लिएका थिए, तर उनीहरूले प्रतिनिधि सभाको पहिलो बैठकभन्दा तीन दिन अघि आवेदन दिनुपरेको थियो। त्यसैगरी शपथ ग्रहणसम्बन्धी अध्यादेश, २०७८ ले सार्वजनिक पद धारण गर्ने व्यक्तिले नेपालमा बोलिने मातृभाषामा शपथ लिन सक्ने व्यवस्था गरेको छ। कसैले पनि नेपाली बाहेक अन्य कुनै पनि भाषामा शपथ लिन भन्दा अगाडी उनीहरूले शपथको ढाँचा आफैँ नेपालीमा अनुवाद गर्नुपर्दछ र शपथ अधिकारीलाई पूर्व जानकारी दिनुपर्दछ।

## प्रदेश स्तर 
चौध वटा भाषालाई प्रादेशिक स्तरमा आधिकारिक दर्जाका लागि सिफारिस गरिएको थियो।

## स्थानीय तह 
स्थानीय तहमा सरकारी कामकाजको भाषासम्बन्धी कुनै संवैधानिक व्यवस्था छैन। तर, स्थानीय तहले आ–आफ्नो आधिकारिक भाषा निर्धारणका लागि आफ्नै पहल कदमी लिएका छन्। भाषा आयोगले आफ्नो प्रतिवेदनमा संविधानले मुलुकमा भाषिक व्यवस्था निर्धारण गर्ने अधिकार प्रदान गरेकाले स्थानीय तहमा सरकारी कामकाजको भाषा सिफारिस गरेको उल्लेख गरेको छ।

### कोशी प्रदेश 
### बागमती प्रदेश  
### लुम्बिनी प्रदेश 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
*नेपालमा बोलिने भाषाहरू
*नेपालका जातीय समूहहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:आधिकारिक भाषाहरू
सरिता प्रसाई

**सरिता प्रसाईं** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्, जो नेपाली काङ्ग्रेस राजनीतिक दलकी सदस्य हुन्। वर्तमान उनी नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसदको सदस्यको रुपमा कार्यरत छिन्। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ मा उनी खस आर्य समुदायबाट समानुपातिक प्रतिनिधिको रूपमा निर्वाचित भइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू
जनघनत्व अनुसार टापु राष्ट्रहरूको सूची

यो जनघनत्व टापु देशहरूको सूची हो।

अन्यथा उल्लेख नगरेसम्म, क्षेत्र र जनसङ्ख्याहरू संयुक्त राष्ट्र सङ्घको विश्व जनसङ्ख्याको अनुमानित तथ्याङ्कहरू प्राप्त गरिन्छ, जसले नवीनतम जनगणना र आधिकारिक तथ्याङ्कहरू, साथै संयुक्त राष्ट्रसङ्घको एक निकाय आर्थिक र सामाजिक मामिला विभागको तथ्याङ्कहरू प्रयोग गर्दछ। सन् २०२५ को तथ्याङ्क हालको हो।
हालको तथ्याङ्क सन् २०२३ को हो। 

## टापु राष्ट्रहरूको सूची 
* यदि उपलब्ध छ भने, प्रत्येक स्थानको लागि कडीहरू सान्दर्भिक पृष्ठमा जान्छ।
* आश्रित क्षेत्रहरूलाई कोष्ठकहरूमा उनीहरूको मूल राज्यहरूसँग देखाइएको छ।

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जनघनत्व अनुसार देशहरूको सूचीहरू
भारतमा तिब्बती

भारत रहेका तिब्बतीहरू विश्वको सबैभन्दा ठुलो तिब्बती निर्वासित समुदायहरू मध्ये एक हुन्। चिनियाँ शासन सन् 1959 मा तिब्बती विद्रोहपछि 14 औँ दलाई लामा र हजारौँ तिब्बतीहरूले भारतमा शरण लिएका थिए। त्यसबेलादेखि, भारत तिब्बती निर्वासितहरूका लागि प्राथमिक आयोजक बनेको छ, उनीहरूलाई शरण र बसोबासका अवसरहरू प्रदान गर्दै। केन्द्रीय तिब्बती प्रशासन भनेर चिनिने निर्वासित तिब्बती सरकार हिमाचल प्रदेश धर्मशाला सञ्चालन हुन्छ।

## पृष्ठभूमि 
भारतमा तिब्बती उपस्थिति शताब्दीयौँ पुरानो हो, विशेष सम्बन्धलाई ध्यानमा राख्दै दुवैले बौद्ध धर्म कारण साझा गर्छन्, तर आधुनिक आप्रवासन 1959 मा सुरु भयो, जब चिनियाँ सरकारले ल्हासा विद्रोहलाई दबाएपछि 14 औँ दलाई लामा र हजारौं तिब्बतीहरू तिब्बतबाट भागे। प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरू नेतृत्वमा रहेको भारत सरकार दलाई लामा र उनका अनुयायीहरूलाई शरण प्रदान गऱ्यो, जसले उनीहरूलाई हिमाचल प्रदेश धर्मशाला निर्वासित तिब्बती सरकार स्थापना गर्न अनुमति दियो।

१९५९ देखि १९६३ सम्म, लगभग ८०,००० तिब्बतीहरू भारतमा बसोबास गरे, जसमा भारतीय राज्यहरू हिमाचल प्रदेश, कर्नाटक, अरुणाचल प्रदेश र उत्तराखण्डले सक्रिय पुनर्वासको लागि भूमि प्रदान गरे। सांस्कृतिक क्रान्तिको समयमा र पछि १९८० र १९९० को दशकमा तिब्बतमा दमनको कारण तिब्बती शरणार्थीहरूको पछिल्ला लहरहरू आइपुगे।

## बस्तीहरू 
भारतका तिब्बतीहरू मुख्यतया विभिन्न राज्यहरूमा 35 भन्दा बढी तोकिएको बस्तीहरूमा बस्छन्। सबैभन्दा ठुलो तिब्बती समुदायहरू यहाँ पाइन्छन्ः

* धर्मशाला, हिमाचल प्रदेश-निर्वासित तिब्बती सरकारको मुख्यालय र दलाई लामाको घर।
* बाइलाकुप्पे, कर्नाटक-सबैभन्दा ठुलो तिब्बती बस्तीहरू मध्ये एक, धेरै मठहरू र संस्थाहरूको घर। Until recently, Tibetans faced challenges in obtaining Indian passports, but a 2017 Delhi High Court ruling allowed Tibetans born in India between 1950 and 1987 to claim Indian citizenship under the Citizenship Act of 1955. However, many Tibetans remain stateless, as acquiring Indian citizenship requires them to relinquish their refugee benefits.

## संस्कृति र धर्म 
भारतमा तिब्बतीहरूले आफ्नो सांस्कृतिक र धार्मिक परम्पराहरू संरक्षण गरेका छन्। तिब्बती बौद्ध धर्मले सामुदायिक जीवनमा केन्द्रीय भूमिका खेल्छ, कर्नाटकको नामड्रोलिंग मठ र अरुणाचल प्रदेशको तवांग मठ जस्ता प्रमुख मठहरूले सांस्कृतिक केन्द्रहरूको रूपमा सेवा गर्छन्। धर्मशालामा रहेको तिब्बती कार्य र अभिलेखालय पुस्तकालय जस्ता संस्थाहरूले तिब्बती साहित्य, इतिहास र दर्शनको संरक्षण गर्न काम गर्छन्।

लोसार (तिब्बती नयाँ वर्ष) र दलाई लामाको जन्मदिन तिब्बती बस्तीहरूमा व्यापक रूपमा मनाइन्छ। थाङ्का चित्रकला र ओपेरासहितका परम्परागत तिब्बती कलाहरू पनि सामुदायिक प्रयास र शैक्षिक कार्यक्रमहरूमार्फत कायम राखिएका छन्।

## अर्थव्यवस्था र शिक्षा 
भारतका धेरै तिब्बतीहरू हस्तशिल्प, कृषि र साना व्यवसायमा संलग्न छन्। विशेष गरी गलैँचा बुनाई उद्योग तिब्बती शरणार्थीहरूका लागि आम्दानीको महत्त्वपूर्ण स्रोत हो। अरूले तिब्बती संस्कृतिमा रुचि राख्ने पर्यटकहरूलाई भोजनालय, होटल र यात्रा व्यवसायहरू सञ्चालन गर्छन्।

तिब्बती निर्वासित समुदायको प्रमुख ध्यान शिक्षामा केन्द्रित रहेको छ। १९६१ मा स्थापित केन्द्रीय तिब्बती विद्यालय प्रशासनले तिब्बती बालबालिकाको शिक्षामा समर्पित विद्यालयहरूको निरीक्षण गर्दछ। उच्च शिक्षाका लागि दलाई लामा संस्थान र उच्च तिब्बती अध्ययनका लागि सारा कलेजले उच्च शिक्षाका अवसरहरू प्रदान गर्दछ।

## सन्दर्भहरू
किरणकुमार साह

**किरणकुमार साह** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्, जो नेकपा (एमाले) राजनीतिक दलका सदस्य हुन्। वर्तमान नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसदको सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ मा उनले रौतहट २ बाट निर्वाचन जितेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
जयकुमार शाह अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान

**जयकुमार शाह अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान** पहिले मूलपानी मैदान र माथिल्लो मूलपानी अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान को नामले समेत चिनिन्थ्यो, जुन नेपालको काठमाडौँको मूलपानीमा रहेको एक क्रिकेट मैदान हो। यो मूलपानी क्रिकेट रङ्गशाला संगै दक्षिणमा रहेकोछ ।

नेपाल क्रिकेट संघ को २०८० असार को बैठकमा गरिएको निर्णय अनुसार स्वर्गीय पूर्व अध्यक्ष जयकुमार नाथ शाहको सम्मानमा माथिल्लो मूलपानी क्रिकेट मैदानको आधिकारिक रूपमा नाम परिवर्तन गरिएको छ।  यो मैदान अब जयकुमार शाह अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानको नामले चिनिनेछ।
प्रेमानन्द गोविन्द शरण

**प्रेमानन्द गोविन्द शरण** (जन्म: **अनिरुद्ध कुमार पाण्डे**, 1969) आफ्ना अनुयायीहरूलाई प्रेमानन्द भनेर परिचित सन्त, योगी एवम् एक भारतीय हिन्दू गुरु हुन्। उनी राधावल्लभ सम्प्रदायका अनुयायी हुन्।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:हिन्दु गुरू
अस्ट्रियाका सङ्घीय राज्यहरू

**अस्ट्रिया** एक सङ्घीय गणतन्त्र हो जसमा नौ सङ्घीय राज्यहरू छन्। युरोपेली आयोगले तिनीहरूलाई प्रदेशहरू भन्दछ। अस्ट्रियाली सङ्घीय राज्यहरूले संविधानको सीमाभित्र रहने कानूनहरू पारित गर्न सक्दछन् र प्रत्येक सङ्घीय राज्यका मुख्य अस्ट्रियाली संसद्मा प्रतिनिधिहरू हुन्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
जे बी टुहुरे

जेबी टुहुरे 

जन्म:- वि.सं. २००१

धरान,सुनसरी नेपाल

पेसा:- गायक, राजनितिज्ञ

मृत्यु:- वि.सं. २०७८ भदौ १०

काठमाडौँ नेपाल

जुथबहादुर खडगी (नेपालः जूठबहादुर खडगी) (नेपालः जे. बी. टुहुरे वि.सं. २००१ -वि.सं. २०७८ भदौ १०)(२६ अगस्ट २०२१), जसलाई जे. बी टुहुरे नामले पनि चिनिन्छ, एक नेपाली गायक तथा संसद सदस्य (नेपालः संसद सदस्य) थिए। उनलाई जनगायक (जनताको गायक) को उपाधि दिइएको थियो किनभने उनले क्रान्तिकारी गीतहरू गाए र उनले १५० भन्दा बढी गीतहरू रेकर्ड गरे।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:सन् २०२१ मा मृत्यु
क्रिमिया

अङ्गुठाकार|मई 2015 क्रीमियन प्रायद्वीपको उपग्रह छवि
क्रिमिया (/kraɪˈmiːə/i )  पूर्वी युरोपमा रहेको एउटा प्रायद्वीप हो, जुन कृष्ण सागरको उत्तरी किनारमा अवस्थित छ। यो कृष्ण सागर र सानो आजोभ सागरले लगभग पूर्ण रूपमा घेरिएको छ। पेरिकोपको थलप्राय द्वीपले क्रिमियालाई यूक्रेनको खेरसोन ओब्लास्टसँग जोड्छ। पूर्वतर्फ, सन् २०१८ मा निर्माण गरिएको क्रिमियन पुल केर्‍च जलडमरू मध्यमार्फत क्राइमियालाई रसियाको क्रास्नोदार क्राइसँग जोड्छ। उत्तरपूर्वमा रहेको अरबात स्पिट एक साँघुरो भूबाग हो, जसले सिवास लागुनहरूलाई आजोभ सागरबाट छुट्याउँछ। कालो सागरको पारिपट्टि पश्चिममा रोमानिया र दक्षिणमा टर्की अवस्थित छन्। क्रिमियाको जनसंख्या २.४ मिलियन छ, र यसको सबैभन्दा ठूलो सहर सेभास्टोपोल हो। यो क्षेत्र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा यूक्रेनको भागको रूपमा मान्यता प्राप्त भए पनि, सन् २०१४ देखि रुसको कब्जामा रहेको छ।

प्रारम्भिक आधुनिक कालसम्म टाउरिक प्रायद्वीप भनेर चिनिने क्राइमिया ऐतिहासिक रूपमा शास्त्रीय सभ्यता र स्टेप्पे क्षेत्रको सीमामा रहेको थियो। ग्रीकहरूले यसको दक्षिणी भाग उपनिवेश बनाए, जसलाई पछि रोमन र बाइजेन्टाइन साम्राज्यहरू तथा तिनका उत्तराधिकारी राज्यहरूले समाहित गरे, यद्यपि ग्रीक संस्कृति यथावत् रह्यो। केही सहरहरू जेनेवाका व्यापारिक उपनिवेश बने, तर पछि तिनीहरूलाई ओटोमन साम्राज्यले अधीनमा लियो। यस अवधिमा, आन्तरिक भाग विभिन्न स्टेप्पे घुमन्ते जातिहरूले ओगटेका थिए, र १३औँ शताब्दीमा सुनौलो हर्डको नियन्त्रणमा आयो, जसबाट क्रिमियाली खानते उत्तराधिकारी राज्यको रूपमा उदायो। १५औँ शताब्दीमा, क्राइमियाली खानते ओटोमन साम्राज्यको आश्रित राज्य बन्यो। रुस र पोल्यान्ड-लिथुआनियाद्वारा नियन्त्रण गरिएका भूमिहरू प्रायः यस अवधिमा गुलाम आक्रमणहरूको लक्ष्य बन्थे। १७८३ मा, रुस-टर्की युद्ध (१७६८–१७७४) पछि, रुसी साम्राज्यले क्रिमियालाई गाभ्यो। क्रिमियाको रणनीतिक अवस्थाका कारण १८५४ को क्रिमियाली युद्ध भयो, साथै १९१७ को रुसी क्रान्ति पछि छोटो समय टिक्ने विभिन्न शासनहरू देखा परे। जब बोल्शेविकहरूले क्रिमियालाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिए, यसलाई रुसी सोभियत महासंघीय समाजवादी गणतन्त्रको एक स्वायत्त सोभियत गणतन्त्र बनाइयो। दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा, क्रिमिया जर्मनीद्वारा ओगटियो। १९४४ मा, सोभियतहरूले क्रिमिया पुनः नियन्त्रणमा लिएपछि, जोसेफ स्टालिनको आदेशमा क्राइमियाली टाटारहरूलाई जातीय रूपमा सफाया गर्दै निर्वासनमा पठाइयो, जसलाई सांस्कृतिक नरसंहारको रूपमा वर्णन गरिएको छ। १९४५ मा, क्रिमियालाई ओब्लास्टमा घटाइयो। १९५४ मा, सोभियत संघले १६५४ को पेरेयास्लाव सन्धिको ३००औँ वार्षिकीको अवसरमा, क्रिमियालाई युक्रेनी सोभियत समाजवादी गणतन्त्रमा हस्तान्तरण गर्यो।

सन् १९९१ मा युक्रेनी स्वतन्त्रता पछि प्रायद्वीपको अधिकांश भागलाई क्रिमियाको स्वायत्त गणतन्त्रको रूपमा पुनर्गठित गरियो। क्रिमियामा सोभियत फ्लीट विवादमा थियो, तर सन् १९९७ को सन्धिले रसियालाई सेभास्तोपोलमा आफ्नो फ्लीटलाई आधार बनाउन अनुमति दियो। सन् २०१४ मा, प्रायद्वीप रूसी सेना कब्जा गरिएको थियो र रसियाले कब्जा गरेको थियो, तर अधिकांश देशहरूले क्रिमियालाई युक्रेनी क्षेत्रको रूपमा मान्यता दिएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:युरोपका प्रयद्वीपहरू
बोइङ

**बोइङ कम्पनी**, वा **बोइङ** (//ुमॆन्न) एक अमेरिकी बहुराष्ट्रिय कम्पनी हो, जसले विमान, रोटरक्राफ्ट, रकेट, उपग्रह, र क्षेप्यास्त्रहरू डिजाइन, निर्माण, र विश्वभर बिक्री गर्छ। साथै, कम्पनीले विमान पट्टा र उपकरण सम्भार सेवा पनि प्रदान गर्छ। बोइङ विश्वकै ठूला एयरोस्पेस निर्माताहरू मध्ये एक हो। सन् २०२२ को राजस्वका आधारमा यो विश्वको चौथो ठूलो रक्षा ठेकेदार हो र डलर मूल्यका हिसाबले अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो निर्यातकर्ता हो। बोइङको स्थापना विलियम ई. बोइङ ले १५ जुलाई १९१६ मा सिएटल, वाशिङ्टन मा गरेका थिए। हालको बोइङ कम्पनी १ अगस्ट १९९७ मा म्याकडोनेल डग्लससँगको विलयको परिणाम हो।

सन् २०२३ सम्म, बोइङ कम्पनीको केन्द्रीय कार्यालय भर्जिनियाको अर्लिङ्टन काउन्टीस्थित क्रिस्टल सिटी क्षेत्रमा रहेको छ। कम्पनी तीन प्रमुख विभागहरूमा विभाजित छ:

# बोइङ कमर्शियल एयरप्लेन 
# बोइङ डिफेन्स, स्पेस एण्ड सेक्युरिटी 
# बोइङ ग्लोबल सर्भिसेस 

सन् २०२१ मा, बोइङले ६२.३ अर्ब डलरको बिक्री गरेको थियो। फर्च्युन ५०० सूची (२०२०) मा बोइङ ५४औं स्थान मा थियो, भने फर्च्युन ग्लोबल ५०० सूची (२०२०) मा १२१औं स्थानमा थियो।

## इतिहास 
### उत्पत्तिहरू 
बोइङ कम्पनीको सुरुवात सन् १९१६ मा भएको थियो, जब अमेरिकी काठ उद्योगपति विलियम ई. बोइङले सिएटल, वाशिङ्टनमा प्यासिफिक एयरो प्रोडक्ट्स कम्पनी स्थापना गरेका थिए। त्यसअघि, उनले कोनराड वेस्टर्भेल्टसँग मिलेर "B&W" सीप्लेन निर्माण गरेका थिए। सन् १९१७ मा, कम्पनीको नाम बोइङ एयरप्लेन कम्पनी राखियो। पछि, सन् १९२८ मा विलियम बोइङले बोइङ एयरप्लेन एण्ड ट्रान्सपोर्ट कर्पोरेशन स्थापना गरे। सन् १९२९ मा, कम्पनीको नाम फेरि युनाइटेड एयरक्राफ्ट एण्ड ट्रान्सपोर्ट कर्पोरेशन राखियो। त्यसपछि, कम्पनीले एभिओन, चान्स भट, सिकोरस्की एभिएसन, स्टेयरम्यान एयरक्राफ्ट, प्राट एण्ड ह्विट्नी, र ह्यामिल्टन मेटलप्लेनजस्ता धेरै विमान निर्माताहरू अधिग्रहण गर्यो।

सन् १९३१ मा, समूहले आफ्नो चार साना एयरलाइन्सहरूलाई गाभेर युनाइटेड एयरलाइन्स बनायो। सन् १९३४ मा, विमान निर्माणलाई हवाई यातायातबाट अलग गर्न आवश्यक भयो। त्यसैले, युनाइटेड एयरक्राफ्ट एण्ड ट्रान्सपोर्टको विघटनपछि, बोइङ एयरप्लेन कम्पनी तीन प्रमुख समूहहरू मध्ये एक बन्यो। बाँकी दुई संस्था युनाइटेड एयरक्राफ्ट (पछिल्लो समय युनाइटेड टेक्नोलोजिज) र युनाइटेड एयरलाइन्स बने।

सन् १९६० मा, बोइङले भर्टोल एयरक्राफ्ट कर्पोरेशन किन्यो, जुन त्यस समयमा सबैभन्दा ठूलो स्वतन्त्र हेलिकोप्टर निर्माता थियो। सन् १९६० र १९७० को दशकमा, कम्पनीले आफ्नो व्यवसाय अन्तरिक्ष यात्रा, समुद्री जहाज, कृषि, ऊर्जा उत्पादन, र यातायात प्रणाली जस्ता विभिन्न क्षेत्रहरूमा विस्तार गर्यो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:न्युयोर्क स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत कम्पनीहरू
श्रेणी:पब्लिक कम्पनी
दिपक थापा

**दिपक थापा** (जन्म २०२८ मंसिर ८) नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक (आईजीपी) हुन् । 

उनलाई प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद्ले ४ चैत २०८१ मा महानिरीक्षकमा बढुवा गरेको थियो । 

प्रतिष्पर्धी प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआईजी) हरुमध्ये वरिष्ठतामा समेत अगाडि रहेका उनलाई सरकारले ५ चैतमा आईजीपीको नियुक्ति पत्र दिएको थियो । 

उनलाई गृहसचिव गोकर्णमणि दुवाडीले आईजीपीको दर्ज्याह्नी चिह्न लगाइदिएका थिए । योसँगै उनी नेपाल प्रहरीको ३०औं महानिरीक्षक बनेका छन् **।  **

## प्रहरी सेवा 
भक्तपुरका स्थायीवासी थापा प्रहरी सेवामा प्रवेश गर्नुअघि स्थायी शिक्षक थिए । उनले २०४६ सालमा आईए उत्तीर्ण गरेर शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षा दिएका थिए । 

त्यसक्रममा बीए पढ्दै गर्दा उनले निमाविको स्थायी शिक्षकमा नाम निकाले । त्यसपछि उनले कन्या मावि भक्तपुरमा गणित विषय पढाएका थिए । अध्यापन गराइरहेका बेला प्रहरी निरीक्षकमा भर्ना खुलेको थाहा पाएपछि उनले दर्खास्त दिएका थिए । 

यो १० मंसिर २०५० को कुरा हो । उनी सबै परीक्षामा पास भएर ५५औं नम्बरमा नाम निकाले । पहिलो लटमा सरकारले ५ चैत २०५१ मा १ देखि ५३ नम्बरसम्मलाई भर्ना लियो । विशेष कोटा भनेर गुप्तचरबाट आएका दुई जना गरी ५५ जनालाई तालिममा पठाइयो । तर ५५औं नम्बरमा रहेका थापा छुटे ।

पछि उनले ६ महिनापछि नियुक्ति पाएका थिए । 

## सन्दर्भहरू
दीपङ्कर बोरा

**दीपङ्कर बोरा** (; जन्म: ११ अक्टोबर १९९४) एक भारतीय क्षेत्र वनस्पतिशास्त्री, सहायक प्राध्यापक र अनुसन्धानकर्ता हुन्। उनी असमका बासिन्दा हुन्।

## व्यक्तिगत जीवन 
वनस्पतिशास्त्री दीपङ्कर बोराको जन्म ११ अक्टोबर १९९४ मा आसामको विश्वनाथ जिल्लामा भएको थियो। भारतको सबैभन्दा ठूलो चिया बगान मध्ये एक, मोनाबारी चिया बगान पनि यसै क्षेत्रमा अवस्थित छ। २०२० देखि २०२३ सम्म, उनी असमको गोवालपारा कलेजमा वनस्पति विज्ञान विभागमा सहायक प्राध्यापक थिए। जुलाई २०२३ देखि, उनी कलियाबर कलेजको वनस्पति विज्ञान विभागमा सहायक प्राध्यापक छिन्।

## काम 
अन्य धेरै प्रजातिहरू बाहेक बोरा उत्तरपूर्वी भारत (हिमालय र इन्डो-बर्मा जैविक विविधता हटस्पटहरूमा) का बेगोनियास, गेस्नेरियाड्स, एरिस्टोलोचिया (पाइपवोर्ट्स) र क्लोरोफाइटम मा उनको अध्ययनका लागि प्रख्यात छन्। अहिलेसम्म उनले २० भन्दा बढी नयाँ बोटबिरुवाका नामहरू वर्णन गरिसकेका छन्।

फेब्रुअरी २०२१ मा, बोराले आफ्ना दुई साथी वैज्ञानिकहरूसँग मिलेर अरुणाचल प्रदेशको तवाङ जिल्लाको पेंगा टेङ त्सोबाट *क्रेमान्थोडियम इन्डिकम* नामक नयाँ अल्पाइन बोट प्रजाति पत्ता लगाए, जुन त्यस वर्ष वर्णन गरिएका बोटबिरुवाहरूमध्ये धेरै लोकप्रिय भयो।

उनी पूर्वी हिमालयको अल्पाइन क्षेत्रहरूमा पत्ता लागेको र उनका स्वर्गीय साथी श्री हावतु खोइयाङको नामबाट नामाकरण गरिएको वनस्पति प्रजाति *पेडिकुलरिस खोइयाङीको* खोजमा पनि संलग्न थिए। यसको सामान्य नाम हाउटु'स लुसवर्ट हो।

डिसेम्बर २०२० मा, तीन भारतीय वैज्ञानिकहरू, वी.एस. हरीश, एम. साबु र दीपङ्कर बोराले अरुणाचल प्रदेशको पापुम पारे जिल्लाको निर्जुलीबाट *अमोमम अरुणाचलेंस* नामको नयाँ प्रजाति पत्ता लगाए।

उनी आसामका अर्किडहरूको संरक्षणमा पनि संलग्न छन्।

बोराले बेहाली आरक्षित वनमा व्यापक रूपमा काम गर्नुभएको छ र यसको संरक्षण र स्तरोन्नतिको लागि आवाज उठाउनुभएको छ।

## विद्यावारिधि अनुसन्धान 
उनले अरुणाचल प्रदेशको राजीव गान्धी विश्वविद्यालयबाट बेहाली वन्यजन्तु अभयारण्य (पहिले बेहाली आरक्षित वनको रूपमा चिनिन्थ्यो) को फ्लोरिस्टिक अध्ययनमा आफ्नो पीएचडी गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*
*
*

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९९४ मा जन्म
श्रेणी:असमका मानिसहरू
श्रेणी:वनस्पतिशास्त्रीहरू
बलुचिस्तान मुक्ति सेना

**बलचिस्तान मुक्ति सेना** () बलुचिस्तानको एक बलोच जातीय राष्ट्रवादी लडाकू सङ्गठन हो। मुख्यतया दक्षिणी अफगानिस्तानमा छरिएर रहेका सुरक्षित आश्रयस्थलहरूबाट सञ्चालित यसले छिमेकी पाकिस्तानको बलुचिस्तान प्रान्तमा आक्रमण गर्दछ, जसलाई यसले पाकिस्तानी सार्वभौमिकताबाट हटाउन चाहन्छ। यसले प्रायः पाकिस्तान सशस्त्र बल, आम नागरिक र विदेशी नागरिकहरूलाई निशाना बनाउँदछ।

यसको पहिलो आतङ्कवादी गतिविधि सन् २००० को मध्य तिर भएको थियो, जब यसले पाकिस्तानी अधिकारीहरूविरुद्ध शृङ्खलाबद्ध बम विस्फोटको श्रेय लिएको थियो। बलुचिस्तान मुक्ति सेनालाई पाकिस्तान, चीन, इरान, संयुक्त राज्य अमेरिका, र युरोपेली सङ्घद्वारा आतङ्कवादी सङ्गठनको रूपमा सूचीबद्ध गरेका छन्।

## इतिहास 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:पाकिस्तानमा चीन विरोधी भावना
श्रेणी:बलुच राष्ट्रवादी लडाकु समूहहरू
श्रेणी:बलुचिस्तान
श्रेणी:राष्ट्रिय मुक्ति सेनाहरू
श्रेणी:अफगानिस्तानका विद्रोही समूहहरू
श्रेणी:पाकिस्तानका विद्रोही समूहहरू
अरुणोदय बचत समय

**अरुणोदय बचत समय** वा **ग्रीष्मकालीन समय** ग्रीष्ममा उपलब्ध लामो दिनको उज्यालोलाई राम्रो वा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न घडीहरू अगाडि बढाउने वा सार्ने अभ्यास हो। यसले साँझको समयमा थप उज्यालो प्रदान गरेर ऊर्जा बचत गर्न र दैनिक गतिविधिहरू सूर्यको प्रकाशसँग मिलाउन सहायता गर्छ। वसन्त ऋतुमा घडीलाई एक घण्टा अगाडि सारिन्छ भने शरद ऋतुमा घडीलाई एक घण्टा पछाडि सार्ने गरिन्छ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
उषा टण्डन

**उषा टण्डन** (जन्म १९६१) एक भारतीय शैक्षिक र कानुनी विद्वान हुन् जो हाल डा राजेन्द्र प्रसाद राष्ट्रिय कानून विश्वविद्यालय, प्रयागराज, उत्तर प्रदेशको कुलपतिको रूपमा कार्यरत छिन्। उनले वातावरणीय कानून, जनसंख्या कानून, पारिवारिक कानून, र लैङ्गिक न्याय क्षेत्रमा काम र प्रकाशित गरेकी छिन्।

## शिक्षा 
टण्डनले आफ्नो एल.एल. बी. क्याम्पस ल सेन्टर, दिल्ली विश्वविद्यालयबाट १९८५ मा  पूरा गरिन्। उनले सन् १९८८ मा दिल्ली विश्वविद्यालयको कानुन संकायबाट एम, नागरिक स्वतन्त्रता, प्रशासनिक कानून, र कम्पनी कानूनमा विशेषज्ञता गरेरआफ्नो एलएल प्राप्त गरिन्।  सन् २००० मा, उनले दिल्ली विश्वविद्यालयको कानुन संकायबाट जनसङ्ख्या कानूनमा सोधपत्र सहित पीएचडी हासिल गरिन्।

## करियर र अनुसन्धान 
टण्डनले दिल्ली विश्वविद्यालयमा आफ्नो शैक्षिक जीवन सुरु गरिन्, जहाँ उनले विभिन्न पदहरू सम्हालेकी थिइन्।

* लेक्चरर (एड होका एट ल सेन्टर-II (१९९०-१९९१) 
* लेक्चरर (एड होका एट क्याम्पस ल सेन्टर (१९९१-१९९२) 
* लेक्चरर (अस्थायी), क्याम्पस कानून केन्द्र (१९९२-२०००)
* क्याम्पस कानून केन्द्रमा पाठक (२०००-२००६) 
* एसोसिएट प्रोफेसर, क्याम्पस कानून केन्द्र (२०००-२००६) 
* प्रोफेसर, क्याम्पस कानून केन्द्र (२००८-वर्तमान) 

दिल्ली विश्वविद्यालयमा, उनले निम्न प्रशासनिक पदहरू सम्हालेकी थिइन्।

* मे २०१३ देखि मे २०१६ र डिसेम्बर २०१६ देखि डिसेम्बर 2019 सम्म क्याम्पस कानून केन्द्रको प्रोफेसर-इन-चार्ज 
* २०२१ देखि २०२३ सम्म डिन र कानून संकायको प्रमुख 

सन् २०२३ मा टण्डनलाई डा राजेन्द्र प्रसाद राष्ट्रिय कानुन विश्वविद्यालय, प्रयागराजको पहिलो कुलपतिका रूपमा नियुक्त गरियो।

टण्डनको अनुसन्धान रुचिहरूमा वातावरणीय कानून, क्लिनिकल कानुनी शिक्षा, मानव अधिकार र महिला, पारिवारिक कानून, र जनसंख्या कानून समावेश छन्।

## चुनिएका कार्यहरू 
### पुस्तकहरू 
* *ऊर्जा कानून र नीति* (सम्पादन)  अक्सफोर्ड युनिभर्सिटी प्रेस, २०१८, आइएसबीएन ९७८०१९९४८२९७९) 
* जैव विविधता-कानून, नीति र शासन (सम्पादन) रूटलेज, टेलर एन्ड फ्रान्सिस ग्रुप, २०१८, आइएसबीएन ११३८२८८१९५
* महिला तथा बालबालिकाको मानव अधिकार तथा तस्करीः कानूनी तथा नीतिगत ढाँचा (सम्पादकीय) केन्द्रीय कानून प्रकाशन, २०१६
* जलवायु परिवर्तन कानून, नीति र शासन (सम्पादन), ईस्टर्न बुक कम्पनी, 2016) 
* *लैङ्गिक न्यायः एक वास्तविकता वा कमजोर मिथक* (सन् २०१५) 
* जनसंख्या कानूनः जनसंख्या स्थिरीकरण, दिप एण्ड दिप प्रकाशन, २००३, आइएसबीएन ८१७६२९४२०९  

### जर्नल लेखहरू 
टण्डनले वातावरणीय कानून, लैङ्गिक न्याय, मानव बेचबिखन, र जलवायु परिवर्तन कानून जस्ता विषयहरूमा सहकर्मी-समीक्षा पत्रिकाहरूमा धेरै लेखहरू प्रकाशित गरेकी छिन।

## पुरस्कार र फेलोशिप 
टण्डनले धेरै पुरस्कार र फेलोसिपहरू प्राप्त गरेका छन्ः

* विश्व जनसङ्ख्या दिवस पुरस्कार, २००१ 
* मैक्स प्लांक फेलोशिप, जर्मनी, २०११ 
* आइ. आइ. डि. एच. फेलोसिप, फ्रान्स, २००७
* असाधारण उनी, २०१९ 

## व्यावसायिक सदस्यता 
प्रोफेसर टण्डन धेरै व्यावसायिक संस्थाहरूको सदस्य हुन्, जसमाः

* जनसंख्या एसोसिएशन अफ अमेरिका
* दक्षिण एसियाली कानुन विद्यालय मानव अधिकार मञ्च (संस्थापक सदस्य) 
* भारतीय विधि संस्थान
* अखिल भारतीय विधि शिक्षक काङ्ग्रेस (संस्थापक सदस्य) 
* संवैधानिक तथा संसदीय अध्ययन संस्थान 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
फ्रेडरिक पासी

अङ्गुठाकार|फ्रेडरिक र मेरी ब्लान्चे पासी, c.1855
**फ्रेडेरिक पासी** (जन्मः २० मे १८२२ – १२ जुन १९१२) एक फ्रान्सेली अर्थशास्त्री र शान्तिवादी थिए । उनी विभिन्न शान्ति समाजहरू र अन्तरसंसदीय संघका संस्थापक सदस्यहरूमध्ये एक थिए। उनी लेखक र राजनीतिज्ञ समेत थिए । उनी सन् १८८१ देखि १८८९ सम्म फ्रान्सको डेपुटी सभामा रहेका थिए। उनले युरोपेली शान्ति आन्दोलनमा गरेका योगदानका लागि सन् १९०१ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार संयुक्त रूपमा प्राप्त गरेका थिए।

पेरिसमा एक प्रतिष्ठित क्याथोलिक र ओरलियनिस्ट परिवारमा जन्मेका फ्रेडेरिक पासी सैन्य पूर्वसैनिक र राजनीतिज्ञहरूबाट घेरिएका थिए। कानुनको अध्ययन गरेपछि उनले लेखापालको रूपमा काम गरे र राष्ट्रिय सुरक्षागार्डमा समेत सेवा गरेका थिए। केही समयपछि उनले यो पद छोडे र फ्रान्सभरि यात्रागरि अर्थशास्त्र सम्बन्धी प्रशिक्षण दिन थालेका थिए। युरोपभरि भएका वर्षौंदेखिका हिंसात्मक द्वन्द्वहरूपछि, पासी सन् १८५० को दशकमा शान्ति आन्दोलनमा सामेल भएका थिए। उनले विभिन्न प्रसिद्ध अभियन्ता र लेखकहरूसँग मिलेर पत्रपत्रिका, लेखहरू, र शैक्षिक पाठ्यक्रमहरू विकास गर्न काम गरेका थिए।

डेपुटी सभामा बस्दा, फ्रेडेरिक पासीले ब्रिटिश सांसद विलियम रान्डल क्रेमरसँग मिलेर अन्तरसंसदीय सम्मेलन (पछि अन्तरसंसदीय संघ) स्थापना गरेका थिए। यससँगै, उनले थुप्रै शान्ति समाजहरू स्थापना गरेका थिए। पासीको शान्ति आन्दोलनमा गरेको योगदान उनको जीवनको पछिल्ला वर्षसम्म जारी रह्यो। सन् १९०१ मा, उनलाई रेडक्रसका संस्थापक हेनरी डुनान्टसँग संयुक्त रूपमा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरियो।

पासीको लामो बिरामीपनपछि सन् १९१२ मा उनको निधन भयो। यद्यपि उनका आर्थिक लेखहरू धेरै चर्चित हुन सकेनन्, उनले शान्ति आन्दोलनमा पुर्‍याएको योगदानका कारण उनलाई **"युरोपेली शान्ति अभियन्ताहरूका डीन"** भनेर सम्मान गरियो। उनका छोरा, पउल पासीले सन् १९२७ मा उनको जीवनकथा प्रकाशित गरे, र उनका लेखनहरू २१औं शताब्दीसम्म पनि पुनः प्रकाशित र अंग्रेजीमा अनुवाद भइरहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:नोबेल शान्ति पुरस्कार सम्मानितहरू
केम्यान टापु

**केम्यान टापु** जनसङ्ख्याको आधारमा सबैभन्दा ठूलो एक स्वशासित बेलायती समुद्रपार क्षेत्र हो। २६४ वर्ग किलोमिटर (१०२ वर्ग माइल) क्षेत्रमा विशाल केम्यान, केम्यान ब्राक र लघु केम्यानका तीन टापुहरू पर्दछन्, जुन क्युबाको दक्षिणमा र होन्डुरसको उत्तर-पूर्वमा जमैका र मेक्सिकोको युकाटन प्रायद्वीपको बीचमा अवस्थित छन्। यसको राजधानी विशाल केम्यानको जर्ज टाउन हो, जुन तीन टापुहरू मध्ये सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो।

केम्यान टापुलाई भौगोलिक पश्चिमी क्यारेबियन क्षेत्रको साथै वृहत्तर एन्टिलेजको भाग मानिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* केम्यान टापु सरकार
* केम्यान टापु पर्यटन विभाग
* 
* केम्यान टापु चलचित्र आयोग (२२ जुलाई २०११ मा अभिलेखीकृत)
* केम्यान टापु । *द वर्ल्ड फ्याक्टबुक*। केन्द्रीय गुप्तचर संस्था।
* केम्यान राष्ट्रिय सांस्कृतिक प्रतिष्ठान


केम्यान
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:पूर्व अङ्ग्रेज उपनिवेशहरू
श्रेणी:पूर्व स्पेनी उपनिवेशहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
हाभियर बार्डेम

**हाभियर एन्जेल एनसिनास बार्डेम** (जन्मः १ मार्च १९६९) एक स्पेनेली अभिनेता हुन्। तीन दशकभन्दा बढीको आफ्नो अभिनय यात्रामा, उनले एकेडेमी अवार्ड, सातवटा गोया अवार्ड, बाफ्टा अवार्ड, र गोल्डेन ग्लोब पुरस्कार लगायत विभिन्न प्रतिष्ठित सम्मान प्राप्त गरेका छन्।

अभिनेत्री पिलार बार्डेमका छोरा हाभियर बार्डेम पहिलो पटक जामोन जामोन (१९९२), बोका अ बोका (१९९५), कार्ने त्रेमुला (१९९७), लोस लुनेस अल सोल (२००२), र मार एडेन्ट्रो (२००४) जस्ता स्पेनेली फिल्महरू मार्फत चर्चित बने। उनी बिफोर नाइट फल्स (२०००) मा रेनाल्डो एरेनासको भूमिका, बियुटिफुल (२०१०) मा क्यान्सर पीडित अपराधी, र बिइङ द रिकार्डोज (२०२१) मा देसी अर्नाजको भूमिकाका लागि एकेडेमी अवार्डको उत्कृष्ट अभिनेता को मनोनयन प्राप्त गर्न सफल भए। साथै, उनले कोएन भाइहरूद्वारा निर्देशित वेस्टर्न फिल्म नो कन्ट्री फर ओल्ड म्यान (२००७) मा घातक हत्यारा एन्टोन चिगुरहको उत्कृष्ट अभिनयका लागि एकेडेमी अवार्डको उत्कृष्ट सहायक अभिनेता पुरस्कार जिते।

बार्डेमले वुडी एलेनको रोमान्टिक ड्रामा भिकी क्रिस्टिना बार्सिलोना (२००८), टेरेन्स म्यालिकको ड्रामा टु द वन्डर (२०१३), ड्यारेन एरोनोफ्स्कीको डर लाग्दो फिल्म मदर! (२०१७), र असघर फरहादीको रहस्यमय ड्रामा एभ्रीबडी नोज (२०१८) जस्ता सर्जनात्मक निर्देशकद्वारा निर्देशित फिल्महरूमा पनि अभिनय गरेका छन्। त्यसैगरी, उनले स्काइफल (२०१२) जस्तो जेम्स बन्ड फिल्म, पाइरेट्स अफ द क्यारिबियन: डेड म्यान टेल नो टेल्स (२०१७) जस्तो साहसिक फिल्म, ड्यून (२०२१) र ड्यून: पार्ट टू (२०२४) जस्ता वैज्ञानिक-कल्पना आधारित महाकाव्यिक फिल्महरू, तथा डिज्नीको लाइभ-एक्सन फिल्म द लिटिल मरमेड (२०२३) मा पनि अभिनय गरेका छन्। टेलिभिजनमा, उनले नेटफ्लिक्सको अपराध एन्थोलोजी सिरिज मोन्सटर: द लिल एण्ड एरिक मेनेन्डेज स्टोरी (२०२४) मा जोसे मेनेन्डेज को भूमिका निभाएका छन्।

बार्डेमले सन् २०१० मा अभिनेत्री पेनेलोप क्रुजसँग विवाह गरे, र उनीहरूका दुई सन्तान छन्। जनवरी २०१८ मा, बार्डेम अन्टार्कटिका संरक्षणका लागि ग्रीनपीसका राजदूत बने।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९६९ मा जन्म
श्रीषा कार्की

**श्रीषा कार्की** एक नेपाली अभिनेत्री थिइन्। उनका नग्न तस्बिरहरू वामपन्थी विचारधारा भएको पत्रिका जन आस्था आस्थामा प्रकाशित भएका थिए। जसका कारण उनी नेपालमा चर्चाको विषय बनेकी थिइन्। यसको अतिरिक्त, उनी सार्वजनिक सभाहरूमा आलोचनाको निसाना बनेकी थिइन्। यसै कारणले उनले झुन्डिएर आत्महत्या गरेकी थिइन्। यो आत्महत्याले देशका जनता, बुद्धिजीवीहरू र जनतामा ठुलो आक्रोश निम्त्यायोको थियो।

## चलचित्र सूची
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सन् २००२ मा मृत्यु
श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:नेपाली महिला मोडलहरू
श्रेणी:महिला आत्महत्या