open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ओसाका

**ओसाका** (जापानी: 大阪市) जापानको होन्शु द्वीपको कान्साई क्षेत्रको एक प्रमुख शहर हो। यो ओसाका प्रान्तको राजधानी पनि हो।  टोकियो तथा योकोहामापछि जापानको तेस्रो ठूलो शहर हो। अक्टोबर २०२५ अनुसार, यहाँको जनसंख्या लगभग २.८ मिलियन छ र यो केइहानशिन महानगर क्षेत्रको केन्द्र हो, जसमा १९ मिलियनभन्दा बढी बासिन्दा छन्।

## नामको उत्पत्ति 
ओसाकाको अर्थ "ठूलो डाँडा" वा "ठूलो ढलान" हुन्छ। यस शहरको बारेमा  लेखिएको पहिलो प्रमाण १४९६ मा भेटिन्छ। एडो कालमा 坂 कञ्जीलाई 阪 मा परिवर्तन गरिएको थियो।

## इतिहास 
### प्रागैतिहासिक र प्राचीन काल 
जोमोन कालमा ओसाकाको अधिकांश  भाग समुन्द्रमा डुबेको थियो। मोरिनोमियामा भेटिएका पुरातात्विक वस्तुहरूमा  औजारहरू, र चामल प्रशोधनका अवशेषहरू पाईएको थियो। यायोई कालमा चामल खेतीले स्थायी बसोबासको विकास भयो।

### कोफुन काल 
कोफुन कालमा बन्दरगाहको स्थापना संगै ओसाका व्यापारिक केन्द्र बन्यो। 

### असुका र नारा काल 
६४५ मा सम्राट कोतोकुले नानिवा नगारा-तोयोसाकी दरबार बनाए। ओसाका जापानको राजधानी बन्यो। शितेन्नो-जी मन्दिर ५९३ मा बनेको जापानको सबैभन्दा पुरानो बौद्ध मन्दिर हो।

### हिएनदेखि एडो काल 
१४९६ मा जोदो शिन्शु बौद्धहरूले इशियामा होन्गान-जी स्थापना गरे। ओडा नोबुनागाले नष्ट गरेपछि टोयोतोमी हिदेयोशीले ओसाका किल्ला बनाए। ओसाका जापानको आर्थिक केन्द्र बन्यो। डोजिमा चामल विनिमय १६९७ मा स्थापना भयो।

कबुकी र बुनराकुजस्ता कला फस्टाए। १८३७ मा ओशियो हेइहाचिरोले गरिबीको विरोधमा विद्रोह गरे। १८६८ मा विदेशी व्यापार सुरु भयो।

### मेइजीदेखि हेइसेई काल 
मेइजी पुनर्स्थापनापछि ओसाका तीव्र औद्योगिक केन्द्र बन्यो। १९२५ मा जापानको सबैभन्दा ठूलो शहर बन्यो। जनरल मोटर्सले १९४१ सम्म कारखाना सञ्चालन गर्‍यो। 

दोस्रो विश्वयुद्धमा ओसाका धेरै पटक बमबारीमा पर्‍यो। युद्धपछि पुनर्निर्माणले समृद्धि ल्यायो। एक्सपो '७० ओसाकामा आयोजना गरियो।

### २१औं शताब्दी 
ओसाकालाई टोकियोजस्तै महानगर बनाउने योजना दुई पटक जनमत संग्रहमा असफल भयो। हन२०१४ मा अबेनो हारुकास जापानको सबैभन्दा अग्लो भवन बन्यो। एक्सपो २०२५ युमेशिमा टापुमा आयोजना भयो।

## भूगोल 
ओसाका ओसाका बेको किनारमा छ र वरिपरि उपग्रह शहरहरूले घेरेको छ। यसको क्षेत्रफल २२२.३० वर्ग किलोमिटर हो।

## मौसम 
ओसाकामा आर्द्र उपोष्णकटिबंधीय मौसम छ। गर्मी तातो र आर्द्र हुन्छ। वर्षा ऋतु जुनदेखि जुलाईसम्म हुन्छ।

## अर्थतन्त्र र संस्कृति 
ओसाका जापानको प्रमुख वित्तीय केन्द्र हो। यहाँ ओसाका एक्सचेन्ज र पानासोनिक, शार्पजस्ता कम्पनीहरू छन्। ओसाका विश्वविद्यालय, कान्साई विश्वविद्यालयजस्ता प्रमुख शैक्षिक संस्थानहरू छन्। ओसाका किल्ला, डोटोनबोरी, सुमियोशी ताइशा आदि सांस्कृतिक स्थलहरू प्रसिद्ध छन्।

### सन्दर्भ सामाग्री 
श्रेणी:जापानका सहरहरू
घडी

**घडी** भनेको समय मापन गर्ने र देखाउने उपकरण हो। घडी सबैभन्दा पुरानो मानव आविष्कारहरू मध्ये एक हो, जसले दिन, चन्द्र महिना र वर्ष जस्ता प्राकृतिक रूपमा हुने एकाइहरू भन्दा सानो समयको अन्तराल मापन गर्ने आवश्यकता पूरा गर्दछ। विभिन्न भौतिक प्रक्रियाहरूमा सञ्चालन हुने उपकरणहरू सहस्राब्दीदेखि प्रयोग हुँदै आएका छन्।

आधुनिक घडीका केही पूर्ववर्तीहरूलाई "घडीहरू" मान्न सकिन्छ जुन प्रकृतिमा गतिमा आधारित छन्: सनडियल वा सोलारियमले समतल सतहमा छायाको स्थिति देखाएर समय प्रदर्शन गर्दछ। अवधि घडीहरूको श्रृंखला हो, जसको एक प्रसिद्ध उदाहरण घडी हो। पानी घडीहरू, सनडियलहरूसँगै, सम्भवतः सबैभन्दा पुरानो समय मापन गर्ने उपकरणहरू हुन्। भर्ज एस्केपमेन्टको आविष्कारसँगै एक प्रमुख प्रगति आयो, जसले १३०० ईस्वीको आसपास युरोपमा पहिलो मेकानिकल घडीहरू सम्भव बनायो, जसले ब्यालेन्स ह्वीलहरू जस्ता दोलनशील टाइमकीपरहरूसँग समय राख्थ्यो।    

पारम्परिक रुपमा, होरोलोजी (समय मापनसम्बन्धी अध्ययन)मा, "क्लक" शब्दको प्रयोग घन्टा बजाएर  समय बताउने घडीलाई जनाउन हुन्थ्यो। जबकि घन्टाको आवाज ननिकाल्ने घडीलाई "टाइमपीस" भनिन्थ्यो। व्यक्तिली आफूसँग राख्न सक्ने हाते घडी (वाच) र अन्य समयमापी यन्त्रलाई आमरुपमा " क्लक" भनिदैन।  स्प्रिङ-बाट चल्ने घडीहरू १५औं शताब्दीको दौरान विकसित भयो। १५औं र १६औं शताब्दीमा घडीसाजीको विकास भयो। १६५६ मा क्रिस्टियान ह्यूजेन्स द्वारा  लोलक घडीको आविष्कार भयो। नौवहनको लागी सटीक समय राख्नु पत्ने आवश्यकताले घडीको सटिकता र विश्वसनीयतामा सुधार गर्नको लागि ठूलो प्रेरणा दियो। एक स्प्रिङ वा भारद्वारा सञ्चालित गियरको शृंखला वाला समयमापी यन्त्रको तन्त्रलाई क्लकवर्क भनिन्छ; इस शब्द का विस्तार से प्रयोग एक समान तंत्र के लिए भी किया जाता है जिसका उपयोग समयमापी में नहीं किया जाता है। विद्युत घडीको पेटेन्ट १८४० मा भएको थियो, र २०औं शताब्दीमा इलेक्ट्रोनिक घडीको परिचय भयो, जुन सानो ब्याट्रीबाट चल्ने उपकरणको विकाससँगै व्यापक भयो।
## यो पनि हेर्नुहोस्
हातेघडी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:समय
जयन्त राना

काजी **जयन्त राना मगर** गोर्खा राज्य र कान्तिपुर राज्यका गोर्खाली सेनापति थिए। गोर्खा त्यागेर उनी कान्तिपुर पुगेपछि राजा जयप्रकाश मल्लले उनलाई नुवाकोटको हाकिम बनाएका थिए।उनले  गोर्खाको नुवाकोटको आक्रमण विरुद्ध कान्तिपुरका लागि दुईवटा युद्धको नेतृत्व गरेका थिए र बेलकोटको लडाइँमा युद्धबन्दी भए। राजा पृथ्वी नारायण शाह ले जीवित छाला काढ्ने आदेश दिएपछि बि.सं १८०१ मा उनको हत्या भयो।
## जीवनी
गोरखाका राजा नरभूपाल शाहले महेश्वर पन्त र जयन्त रानालाई आफ्नो सेनाको सेनापति बनाएका थिए बनाए। सन् १७३६ मा, राजाले दुवै सेनापतिलाई कांतिपुर राज्यको नियन्त्रणमा रहेको प्रदेश नुवाकोटमा आक्रमण गर्न पठाए तर आक्रमण असफल भयो। उनीहरू गोरखामा फर्किए, दुवै कमान्डरहरूले पराजयका लागि एकअर्कालाई दोष दिए। उनीबाट नेतृत्व झिकियो। यसबाट आफूउपर अन्य्याय भएको सम्झी, आफ्नो ज्यानको डरले रानाले गोरखाको सेना छोडे, पछि कान्तिपुर सेनामा सामेल भए। कान्तिपुरका राजा, जय प्रकाश मल्ल ले रानालाई गोर्खाबाट आक्रमणको रक्षा गर्न नियुक्त गरे किनभने उनीसँग गोर्खाको शक्ति र कमजोरीहरूको बारेमा आन्तरिक जानकारी थियो। पृथ्वी नारायण शाह आफ्ना पिता नर भूपाल शाहको मृत्युपछि सन् १७४३ मा गोर्खा राज्यको सिंहासनमा बसे। आफ्नो बुबा जस्तै उनले नुवाकोटमा आक्रमण गरे, तर उनी जित्न असफल भए, यसरी उनले सैन्य प्रविधि र जनशक्तिलाई सुधार गर्न थाले।
### बि सं १८०१ को नुवाकोटको युद्ध
नुवाकोटका हाकिम जयन्त राना गोरखाली आक्रमण हुँदै छ, त्यसको मुकाबिला गर्ने सिपाह्लिन कान्तिपुर गएको बेला, आफ्नो पदको जिम्मा आफ्नै छोरा शंखमणि रानालाई दिएका थिए। त्यही मौकामा पृथ्वीनारायण शाहले आफ्नो सेनालाई ३ खण्डमा विभाजित गरी नुवाकोटको महामण्डलमा आक्रमण गर्न लगाए। त्यो युद्धमा गोरखाली चौतारिया दलमर्दन शाहले शङ्खमणि रानालाई जेठी तरबारले काटेपछि नुवाकोट चौकी गोरखालीका हातमा पर्‍यो। उता जयन्त रानामगर बेलकोटमा सेना जम्मा पारी गोरखालीलाई धपाउने मन्त्रणा गरिरहेका बेलामा पृथ्वीनारायण शाहले अचानक त्यहाँ पनि आक्रमण गरिदिए। त्यो आक्रमण दुवै पक्षलाई घातक थियो तापनि गोरखाली काजी कालु पाण्डेको चातुर्यले जयन्त राना युद्धबन्दी बनाइएकाले गोरखालीको नुवाकोट माथि पूर्णतः विजय भयो। युद्धमा पक्रिएका जयन्त रानाले आफ्ना छोराको हत्यारालाई मार्ने प्रण दोहोर्‍याइरहेकाले राज्य बागी हुनेलाई तर्साउने हेतुले उनलाई मारियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोर्खाली
श्रेणी:छाला काढेर मृत्युदण्ड
श्रेणी:नेपाली युद्धबन्दीहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
मारमा जाति

thymb|सन् १९०६ मा खिचिएको मारमाहरूको तस्वीर, बान्दोरबान
thumb|मारमा किशोरीहरू नववर्ष उत्सव "साङ्गराई"मा पानी पर्व मनाउँदै

**मारमा** (), () बङ्गलादेशको दोस्रो ठूलो आदिवासी वा स-सानो जातीय समुह हो। तीन पहाडी जिल्लामा यी जातिको बसोबास रहेको जसको अधिकांश जनसङ्ख्या बान्दोरबान जिल्लामा बस्दछन्। यसबाहेक उनीहरू चट्टोग्राम पहाडी क्षेत्रका अन्तर्गत खगडाछरी र राङ्गामाटी जिल्लाहरूमा बसोबास गर्दछन्। पहाडी चट्टोग्रामका मारमाहरू आराकानबाट आएको हुनाले उनीहरूले 'म्राइमा' नामबाट आफुलाई 'मारमा' भनेर चिनाउँछन्। यसबाहेक, भारतको त्रिपुरा र मिजोराम राज्यदेखि पूर्व बर्मासम्म यो जनजातिको बसोबास रहेको छ।

मारमाहरू मङ्गोलियाली मूलका आदिवासी र बौद्ध धर्मको पालनकर्ता हुन्। बोलचालका लागि मारमाहरूलै मारमा भाषा बोल्दछन् भने यो भाषाको पनि छुट्टै लिपी रहेको छ। मारमा समाजको व्यवस्था पितृसत्तात्मक भएतापनि पुरुषहरूको जस्तै महिलाहरू पनि पितृसम्पत्तिको बराबर अधिकार पाउँछन्। मारमा जातिहरूको प्रमुख खाना भात हो। पाङ्खुङ, जाइक, कप्या आदि सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू मारमा समाजमा लोकप्रिय छन्। उनीहरूको प्रमुख चाडपर्वहरूमा; सग्राई पोए, वाछो पोए, वाग्योवाई पोए र पोइङ्ज्रा पोए पर्दछन्। मारमा तइराङ्स्वा नामक एक इतिहास आधारित पुस्तकका लेखक नुथोवाई मारमा बाराङ हुन्। बान्दोरबानमा मारमाहरूको जनसङ्ख्या लगभग दुई लाख जति छ। बङ्गलादेशमा चक्मा साना जातिवर्ग पछि मारमा दोस्रो ठूलो साना जातिवर्ग हो।
मारमा महिलाहरूले 'देयाह', कमरदेखि घुँडासम्म लामो 'बारिस्ता उङ्गी' नामको कपडा र पछ्यौरा जस्तो केही लगाउने भएतापनि हाल उनीहरूले अरू महिलाहरू जस्तै 'राङ्काई'को सट्टा ब्लाउज र बर्मेली छापको थामी लगाउन थालेका छन्।

## पर्व 
अन्य साना आदिवासी वा जनजाति समुदायहरूको जस्तो मरमाराहरूले पनि जन्म, मृत्यु, विवाह र नयाँ वर्षको अवसरमा विभिन्न परम्परागत पर्वहरू मनाउँछन्। मारमाहरूले मनाउने प्रमुख चाडपर्वहरूमा: बुद्ध पूर्णिमा, कठिन चीवर दान, वाङ्ग्राई वा प्रवारण पूर्णिमा, साङ्ग्राई आदि पर्दछन्। मरमाराहरूको नयाँ वर्षको पर्वलाई साङ्ग्राई भनिन्छ। यी पर्वहरूको साथै अन्य प्राकृतिक पर्वहरू मारमाहरूले मनाउँदै आएका छन् जुन प्रायः जसो पहाडी चट्टोग्रामका अन्य साना आदिवासी समुदायहरूसँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ।

### साङ्ग्राई 
मारमाहरूले साङ्ग्राई नामक नववर्ष उत्सव मनाउँछन्। पोहेला वैशाखको अवसरमा मनाइने साङ्ग्राई मारमाहरूको प्रमुख परम्परागत उत्सव हो। नयाँ वर्ष स्वागतको अवसरमा उनीहरूले साङ्ग्राईमा रोचक बनाउन विभिन्न कार्यक्रमहरू आयोजना गर्छन् जसमा पानी खेल यी कार्यक्रमहरू मध्ये एक हो। त्यो दिन मारमाका युवा-युवतीहरूले एकअर्कामाथि पानी छर्केर रमाइलो गर्छन्। एकअर्कामाथि पानी छर्किँदा अघिल्लो वर्षको दुःख र नकारात्मकता हट्ने उनीहरूको विश्वास छन्। त्यसै गरी पानी खेलमार्फत उनीहरूले मनपर्ने व्यक्तिलाई खोज्ने काम गर्दछा्। पानी खेलबाहेक उनीहरूले पाङछोवाई (फूल साङ्ग्राई), साङ्ग्राई जिई, बत्ती बाल्ने र बुद्ध स्नान जस्ता अन्य कार्यक्रमहरू गरेर साङ्ग्राई उत्सव मनाउँछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* इथ्नोलोगमा विवरण
* मारमा मानिसहरूको तस्वीर
*
हानेदा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**हानेदा विमानस्थल** (जापानी: 羽田空港), औपचारिक रूपमा **टोकियो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल**  पनि भनिन्छ, जापानको सबैभन्दा व्यस्त र प्रमुख विमानस्थल हो। यो टोकियोको ओता क्षेत्रमा, टोकियो स्टेशनबाट करिब १५ किलोमिटर दक्षिणतर्फ अवस्थित छ र करिब १,५२२ हेक्टर (३,७६१ एकड) क्षेत्रफलमा फैलिएको छ।
अङ्गुठाकार
सन् १९३१ मा खुलिएको यो विमानस्थल १९७८ सम्म टोकियोको मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय ढोका रहेको थियो। नारिता विमानस्थल खुलिएपछि हानेदाले मुख्यतः घरेलु उडानहरू व्यवस्थापन गर्दै आएको थियो। तर सन् २०१० मा नयाँ टर्मिनल र चौथो धावनमार्ग (D Runway) सञ्चालनमा आएपछि अन्तर्राष्ट्रिय सेवा फेरि सुरु गरियो।

## प्रारम्भिक इतिहास 
विमानस्थल निर्माणभन्दा अघि, हानेदा क्षेत्रको अनामोरी इनारी मन्दिर वरिपरि रहेका स्थानहरू स्थानीय तथा बाह्य यात्रुहरूका लागि महत्वपूर्ण पर्यटनस्थलका रूपमा चिनिन्थ्यो। त्यस क्षेत्रको धार्मिक, सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक वातावरणले धेरै मानिसलाई आकर्षित गर्थ्यो, जसले स्थानीय अर्थतन्त्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याएको थियो। सन् १९३१ अगस्ट १५ मा यहाँ करिब ३०० मिटर लामो धावनमार्गसहित प्रारम्भिक विमानस्थल निर्माण गरियो, जसले जापानको हवाई यातायातको विकासमा नयाँ अध्याय शुरु गर्‍यो। तर सन् १९५८ मा अमेरिकाले प्रशासनिक नियन्त्रणमा राख्यो तर केहि समय पछि सम्पूर्ण क्षेत्र जापानलाई फिर्ता गरिएको थियो। त्सपछि यहाँ पुनः विकास तथा विस्तारका कामहरू तीव्र रूपमा अघि बढेको थियो। 

## विकास र आधुनिकीकरण 
जापान एयरलाइन्सले १९५१ मा यो विमानस्थलबाट घरेलु सेवा सुरु गरेको थियो। १९५५ मा पहिलो टर्मिनल र १९६३ मा अन्तर्राष्ट्रिय विस्तार पूरा भयो र १९६४ को ओलम्पिकका अवसरमा टोकियो मोनोरेल सञ्चालनमा आयो। १९७८ पछि नारिताले अन्तर्राष्ट्रिय सेवा दिएको हुदा, यो घरेलु कन्द्र बन्यो। त्यसपछि टोकीयो बे मा नयाँ भूमि बनाई धावनमार्गहरू (१९८८, १९९७, २०००) र टर्मिनलहरू (१९९३, २००४) बनाइएको थियो।

२००० दशकमा सियोल र शाङ्घाइ बीच “सहरदेखि सहर” उडान सेवा सुरु भयो। २०१० मा अन्तर्राष्ट्रिय टर्मिनल र चौथो धावनमार्ग पूरा भएपछि वार्षिक ६० हजार अन्तर्राष्ट्रिय उडान क्षमता पुगेको छ।

जापान सरकारले हानेदालाई “व्यवसायिक रुटको केन्द्र” र नारितालाई “मनोरञ्जन र सस्तो उडान केन्द्र” रूपमा विकास गरिरेको छ।

## हालको स्थिति 
स्काइट्राक्सका अनुसार सन् २०२० मा यो सिंगापुरको चाङ्गी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पछि विश्वको दोस्रो र जापानको सर्वोत्तम घरेलु विमानस्थल रहेको थियो।

## सन्दर्भ सामाग्री 
श्रेणी:जापानका विमानस्थलहरू
कर्णाली याक्स

**कर्णाली याक्स** नेपालको एक फ्रेन्चाइज क्रिकेट टिम हो, जुन नेपाल प्रिमियर लिगमा सहभागी हुन्छ। यो टिम कर्णाली प्रदेशको प्रतिनिधित्व गर्छ।

श्रेणी:नेपाल प्रिमियर लिगका टोलीहरू
चन्द्रमा रात

**चन्द्रमा रात** वा **चन्द्र रात** () (शाब्दिक रूपमा **चन्द्रमाको रात**) इस्लाम धर्मवलम्वीहरूको महान चाड ईद उल फित्रको पूर्वसन्ध्यामा बङ्गलादेश, पाकिस्तान र भारतमा प्रचलित बङ्गाली, उर्दु र हिन्दीमा प्रयोग हुने एक अभिव्यक्तिका हो भने यसका साथै यसको अर्थ अरबी महिनाको शोवालको पहिलो दिनमा देखा पर्ने नयाँ चन्द्रको रात पनि हो। यस समयमा स-परिवार वा साथीहरू रमजानको अन्तिम दिन नयाँ चन्द्र हेर्न खुला स्थानमा जम्मा हुन्छन्। नयाँ चन्द्रले इस्लामिक शोवाल महिनाको आगमन र ईदको दिनको सङ्केत गर्छ। नयाँ चन्द्रमा देखा परेपछि मानिसहरूले एकअर्कालाई चाँद रात मोबारक ("नयाँ चन्द्रको शुभकामना") वा ईद मोबारक ("ईदको शुभकामना") भनेर आपसमा शुभकामनाहरू आदनप्रदान गर्दछन्। महिलाहरूले र किशोरीहरूले मेहेन्दीद्वारा आफ्ना हातहरू सजाउँछन् र अर्को दिनको ईदको लागि मिठाइँ तयार पारी अन्तिम चरणको किनमेल गर्दछन्। सहरका सडकहरू उत्सवको र व्यापारी बत्तीद्वारा सजाइन्छन् भने यसका साथै यस रात्रीकालिन बजरहरू रातभर खुला रहन्छन्। पूरा दक्षिण एसियामा मुसलमानहरूले (कहिलेकाहीँ गैर-मुसलमानहरूले पनि) सामाजिक-सांस्कृतिक दृष्टिले चन्द्रमा रातको उत्सव उत्साहका साथ मनाउँछन्। यो रात क्रिसमसको पूर्वसंध्या साथ तुलनीय छ।

## उत्सव 
चन्द्रमा रातका दिन समितिद्वारा चन्द्रमा हेर्ने समयको घोषणा भएसँगै मस्जिद, टेलिभिजन च्यानल र रेडियो स्टेसनहरूबाट यसबारे घोषणा गरिन्छ। चन्द्रमा रातको उत्सव प्रायः तुरुन्तै सुरु हुन्छ र बिहान फज्रको नमाजसम्म रातभर जारी रहन्छ। अधिकांश परिवारहरू नजिकैको स्थानीय बजारमा आफ्नो अन्तिम किनमेल गर्न जान्छन्। महिलाहरू सामान्यत: सलवार-कामिज, चुरा, गहना र झोला किन्छन् भने पुरुषहरू प्रायः जुत्ता किन्ने गरेको पाइन्छ। यस रात उनीहरूले साथीहरूका लागि उपहार र मिठाइँ तथा साना बालबच्चाहरूका लागि खेलौना किनेर फर्कन्छन्। अर्को दिनको तयारीका लागि साँझमा हजमको दोकान र ब्युटी पार्लरहरूमा धेरै भिड देखिन्छ। महिला र किशोरीहरूले महेन्दीले आफ्ना हातहरू सजाउँछन्। बजारसँगै सरकारी भवन, बैंक र मस्जिदहरूमा थुप्रै बत्तीहरू जडान गरि राम्रोसँग सजाइन्छ। चन्द्रमा रातले सबै उमेरका मानिसहरूलाई आफ्ना साथीहरू र विस्तारित परिवारसँग भेट्ने अवसर दिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*अस्ट्रेलियामा चन्द्रमा रात
*भर्जिनियामा चन्द्रमा रात 
*चन्द्र हेर्ने वक्ररेखा
इएसपिएन क्रिकइन्फो

**इएसपिएन क्रिकइन्फो** (पहिले **क्रिकइन्फो**को रूपमा चिनिने), क्रिकेट खेलको लागि विशेष रूपमा खेलकुद समाचार वेबसाइट हो। यस वेबसाइटमा समाचार, लेख, क्रिकेट खेलहरूको प्रत्यक्ष कभरेज, लाइभ ब्लगहरू र सूचकपत्रहरू सहित १८औँ शताब्दीदेखि हालसम्मका ऐतिहासिक खेलहरू र खेलाडीहरूको स्ट्याट्सगुरुका आँकडाहरू समावेश भएको। मार्च २०२५ सम्म, सम्बित बल यसका सम्पादक थिए।

यो सेवा, मूल रूपमा सन् १९९३ मा साइमन किङद्वारा पूर्व-वर्ल्ड वाइड वेबको रूपमा परिकल्पना गरिएको थियो। यसलाई सन् २००२ मा विज्डेन समूह नामक धेरै उल्लेखनीय क्रिकेट पत्रिकाहरू र विज्डन क्रिकेटर्स अल्मनाकका प्रकाशकहरूद्वारा अधिग्रहण गरिएको थियो। विज्डेन समूह अन्ततः विघटनको भएसँगै, यसलाई सन् २००७ मा द वाल्ट डिज्नी कम्पनी र हर्स्ट कम्युनिकेसन्सको संयुक्त स्वामित्वमा रहेको इएसपिएनलाई बेचिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* आधिकारिक वेबसाइट
* क्रिकइन्फोको पहिलो दशकको इतिहास

श्रेणी:क्रिकेट वेबसाइटहरू
डेरेक त्साङ

**डेरेक त्साङ क्वोक-चेङ** (; जन्म ८ नोभेम्बर १९७९) हङकङका चलचित्र निर्माता र अभिनेता हुन्। अभिनेता एरिक त्साङका छोरा, त्साङले २००१ मा युनिभर्सिटी अफ टोरन्टो स्कारबोरोबाट स्नातक गरेपछि निर्देशक पिटर च्यानसँग काम गर्दै हङकङ चलचित्र उद्योगमा आफ्नो करियर सुरु गरेका थिए। उनले *मेन सडनली इन ब्ल्याक* (२००३) बाट अभिनयमा प्रवेश गरेका थिए र *लभर्स डिस्कोर्स* (२०१०) बाट निर्देशनमा डेब्यु गरेका थिए, जसमा उनले निर्देशनको श्रेय जिमी वान चि-मानसँग साझेदारी गरेका थिए। यो जोडी ४७औँ गोल्डेन हर्स अवार्डमा सर्वश्रेष्ठ नयाँ निर्देशकको लागि मनोनित भएको थियो।

उनको एकल निर्देशकीय डेब्यु *सोल मेट* (२०१६) लाई आलोचनात्मक रूपमा प्रशंसा गरिएको थियो, जसले ३६औं हङकङ फिल्म अवार्डमा १२ मनोनयनहरू र ५३औं गोल्डेन हर्स अवार्डमा ७ मनोनयनहरू प्राप्त गरेको थियो। उनको त्यसपछिको चलचित्र, *बेटर डेज* (२०१९), ९३औं एकेडेमी अवार्डमा सर्वश्रेष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय फिचर फिल्मको लागि मनोनित भएको थियो, जुन यस श्रेणीमा मनोनित हुने हङकङका मूल निवासीद्वारा निर्देशित हङकङको पहिलो ओस्कार प्रस्तुतिकरण बनेको थियो।

## प्रारम्भिक जीवन
डेरेक त्साङको जन्म ८ नोभेम्बर १९७९ मा हङकङमा अभिनेता एरिक त्साङ र उनकी दोस्रो पत्नी रेबेका चुको घरमा भएको थियो।

त्साङले आफ्नो बाल्यकाललाई प्रायः आफ्नो पिताको सार्वजनिक प्रसिद्धि र ध्यानबाट अलग रहेको भनेर वर्णन गरेका छन्। त्साङका अनुसार, उनका बुबा आफ्नो व्यक्तिगत जीवनलाई मनोरञ्जन उद्योगबाट अलग राख्नका लागि अलग बस्न सरेका थिए, जसले त्साङलाई "साधारण मध्यम वर्गीय" बाल्यकाल बिताउने अवसर दिएको थियो। त्साङ आफ्नी आमा, हजुरआमा र कान्छो भाइ मार्कसँग मेई फू सन च्युनमा बसेका थिए र जब त्साङ ११ वर्षका थिए, उनका बुबा बाहेक परिवार क्यानडामा सरे।

त्साङले २००१ मा युनिभर्सिटी अफ टोरन्टो स्कारबोरोबाट समाजशास्त्रमा कला स्नातक प्राप्त गरे।

## चलचित्र निर्माण 
त्साङका अनुसार उनका प्रभाव मुख्यतया कला-सिनेमाबाट आएका हुन्, जसमा निर्देशक वोङ कार-वाइ र फ्रान्सेली नयाँ लहरले प्रारम्भिक भूमिका खेलेका थिए, जबकि उनका बुबा एरिक त्साङका काम प्रायः मुख्यधाराका हास्यहरू थिए। उनी आफ्नी सौतेनी बहिनी बोवी त्साङलाई चलचित्र र साहित्यको बारेमा सिकाएकोमा श्रेय दिन्छन्।

## व्यक्तिगत जीवन
त्साङले २०१९ मा अभिनेत्री भिनस वोङसँग विवाह गरेका थिए। नातावादको नकारात्मक धारणाका कारण उनले वोङलाई भूमिका दिन अनिच्छा व्यक्त गरेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:हङकङका चलचित्र अभिनेताहरू
श्रेणी:हङकङका चलचित्र निर्देशकहरू
श्रेणी:चिनियाँ चलचित्र अभिनेताहरू
श्रेणी:चिनियाँ चलचित्र निर्देशकहरू
चितवन राइनोज

चितवन राइनोज (Chitwan Rhinos) नेपालको एक लोकप्रिय फ्रेन्चाइज स्पोर्ट्स टिम हो । यो विशेषगरी नेपाल प्रिमियर लिग (NPL) र अन्य घरेलु क्रिकेट प्रतियोगितामा सहभागी हुने टोली हो ।

श्रेणी:नेपाल प्रिमियर लिगका टोलीहरू
दक्षिणराय

thumb|दक्षिण रायको मूर्ति, धपधोपी

**दक्षिणराय** () बङ्गलादेश र भारतको सुन्दरवन क्षेत्रमा जाति तथा धर्म नहेरी पूजा गरिने प्रतिष्ठित लोक देवदेवीहरू मध्ये एक हुन्। उनलाई जनावर र दानवको नियन्त्रक वा बाघको राजा र सुन्दरवनको समग्र शासकको रूपमा चिनिन्छ। सुन्दरवनका बासिन्दाहरू दक्षिणरायलाई सुन्दरबनको भाटी क्षेत्रको अधिपति मान्दछन्। अर्की एक लोकदेवी बोनबिबी र पीर बड्खाँ गाजीसँग दक्षिणरायको विरोधका कुराहरू सुन्दरवनका लोककथा, संस्कृति र पाला गीतका अंश हुन्। पश्चिम बङ्गालको सुन्दरवन जङ्गलमा भोजन र जीविकोपार्जनका लागि प्रवेश गर्ने सबै मानिसहरूले जात, धर्म वा आस्थाको भेदभाव नगरी यस देवताको पूजा गर्ने गरेको पाइन्छ।

स्थानीय किंवदन्तीअनुसार दक्षिणरायको शासन क्षेत्र दक्षिणमा काकद्वीप, उत्तरमा भागीरथी नदी, पश्चिममा घाटाल र पूर्वमा बाकला जिल्लासम्म फैलिएको थियो। प्रत्येक अमावस्याको दिन दक्षिणरायको मन्दिरमा पशुवली दिइन्छ। लोकविश्वासअनुसार दक्षिण रायलाई गीत र बाजा मन पर्ने भएकाले स्थानीयहरूले रातिमा उनको मन्दिरमा नाचगानको कार्यक्रम आयोजना गर्छन्। दक्षिणरायको वार्षिक पूजाको अवसरमा गायकहरूले पालैपालो कवि कृष्णराम दासद्वारा रचित रायमङ्गल प्रस्तुत गर्छन् र बाउल्या, मउल्य, मलङ्गी जस्ता श्रमजीवी मानिसहरूले हिन्दु-मुसलमान फरक नगरी यो गीत भक्तिपूर्वक सुन्छन्। 
सुन्दरवनका बासिन्दाहरू दलदले जङ्गलमा माछा समात्न, काठ वा मह सङ्कलन जस्ता काममा जानु अघि दक्षिणरायको मन्दिरमा पूजा गर्दछन्। केही मानिसहरूले टाउकोको पछाडि दक्षिणरायको मुकुट लगाएर जङ्गलमा प्रवेश गर्छन्। यसो गर्दा मुकुट देखेर बाघ नजिक आउन डराउँछ भन्ने उनीहरूको विश्वास छ।

## साहित्य 
कलकत्ताको गढिया रेलवे स्टेसनको नजिकै रहेको लक्ष्मीकान्तपुर र धपधपिबाट केही किलोमिटर टाढा दक्षिणराय मन्दिर अवस्थित छ। यो क्षेत्र पहिला सुन्दरवनको भाग थियो। अझै पनि यस क्षेत्रमा बास गर्ने मानिसहरूले दक्षिणराय मन्दिरमा पूजा गर्छन्। दक्षिणरायको मूर्तिमा ठूलो मुकुट देखिन्छ। उसको शरीर दुब्लो, चम्किलो र पहेँलो छ। शरीरमा बाघको जस्तै धब्बाहरू र मुखको दुवैतिरबाट लार झरिरहेको देख्न सकिन्छ। यसबाहेक उनको छ मिटर लामो पुच्छर पनि रहको छ। कवि कृष्णराम दासको रायमङ्गल, साथै हरप्रसाद शास्त्री, दिनेशचन्द्र सेन, निहाररञ्जन राय, सुनीतिकुमार चट्टोपाध्यायले दक्षिणरायबारे लेखेका छन्। राजशेखर बसुको (परशुराम) प्रसिद्ध छोटो कथा र सुनील गङ्गोपाध्यायको किशोर रहस्य उपन्यास *जङ्गोलेर मोध्धे गोम्बुज*मा पनि दक्षिणरायको कुरा उल्लेख छ। इतिहासकार सतीशचन्द्र मित्रको *जशोहर खुलनार इतिहास* नामक एक पुस्तक अनुसार बोनबिबी विरुद्ध दक्षिणरायले धेरै युद्ध लडेको र अन्तमा पराजित भई पराजित भई शान्ति सम्झौता गरेको उल्लेख छ।दक्षिणरायको पराजयलाई यस पुस्तकमा बाघ वा दुष्ट शक्तिको पराजयको रूपमा उल्लेख गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:प्राकृतिक देवीदेवताहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशको संस्कृति
आसुरा

**आसुरा** ()इस्लाम धर्ममा एउटा स्मरणीय दिन हो। यो हरेक वर्ष इस्लामी पात्रोको पहिलो महिनाको मुहर्रमको १०औँ दिन मनाइन्छ। मुहम्मदका नाती हुसेन इब्न अलीको ईस्वी ६८० मा कारबाला युद्धको समयमा शिर काटि हत्या गरिएको घटनालाई शोकको रूपमा स्मरण गर्न शिया मुसलमानहरूमाझ आसुरा ठूलो शोकको विशाल प्रदर्शनमार्फत मनाइन्छ।  यस दिनले नवी पेगम्बर मुसा र इस्राएलीहरूको उद्धारको दिनलाई जनाउने हुँदा सुन्नी मुसलमानहरूले आसुराको दिनमा व्रत बस्ने गर्दछन्। यस दिन बाइबलमा वर्णन गरिएको मिस्रबाट सफलतापूर्वक भागेर (जहाँ उनीहरू दासको रूपमा जीवन बिताइरहेका थिए) मुसाले लाल सागर पार गर्नका लागि अल्लाहको शक्तिको आह्वान गरेका थिए।हुसेनको मृत्यु सुन्नीहरूमाझ ठूलो दुःखद घटना मानिएको भएतापनि निश्चित नियमअनुसार सार्वजनिक रूपमा शोक प्रकट गर्न नोत्साहित वा पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ।

शिया समुदायमाझ आसुरा सामान्यतया समूहगत जुलुसमार्फत आयोजित हुन्छ र यससँगै रुवाबासी, मजारमा तीर्थयात्रा गर्नेदेखि आत्मनियन्त्रण जस्ता विवादास्पद कामहरू का साथ विभिन्न प्रकारका अनुष्ठानमार्फत मनाइन्छ। सुन्नी समुदायमा मुहम्मदको हदीसमा आधारित तीन चरणको उपवास अन्तर्गत आसुराको पूर्वदिन, आसुराको दिन र आसुरापछि दिन पर्दछन् भने यस दिन उपवास बस्न अनिवार्य नभएतापनि यसलाई जोडदार रूपमा प्रोत्साहन गरिन्छ।  मोरक्को र अल्जेरियाजस्ता देशमा परम्पराअनुसार विशेष खाना, प्रकाश उत्सव वा मेला मार्फत यस दिनलाई मनाइने भएतापनि यी अभ्यासहरूमा धार्मिक अधिकारीहरूको समर्थन रहेको छैन। सुन्नी र शिया समुदायबीच यस दिनलाई सम्झने तरिकामा ठूलो भिन्नताका कारण आसुराको दिन केही इस्लामी देशहरूमा र विशेषगरी शिया बहुल इरानमा राजनीतिक आयाम पनि प्राप्त भएको छ। यसको अतिरिक्त यसले इराक र पाकिस्तान जस्ता देशहरूमा दुई समुदायबीच हिंस्रक घटनाहरू मात्र नभई विवाद उत्पन्न गर्ने कारक बनेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* आशुरा के दुःखको दिन हो वा खुशीको?? 
* इस्लाम फ्रिडम आसुरा – ऐतिहासिक महत्व र पुरस्कार 
* आसुरा दिनको घटना 
* "आसुरा" – *इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका अनलाइन* 
* आसुरा के हो? – बीबीसी 

श्रेणी:इस्लाम धर्म
श्रेणी:इस्लाम धर्मको इतिहास
पिठा

**पिठा** वा **पिठे** भारत र बङ्गलादेशबाट उत्पत्ति भएको रोटी वा पाउरोटी  जस्ता विभिन्न प्रकारका खानाहरू हुन्। पिठा गुलियो वा स्वादिष्ट हुन सक्छ, र यसलाई सामान्यतया पीठो वा ब्याटरबाट बनाइन्छ। यसलाई भुटेर तेलमा तारेर वा वाफमा पकाइन्छ। यसलाई ओभनमा बेक गरिन्छन् वा उमालेर पनि बनाउने गरिन्छ। तिनीहरू सामान्यतया चियासँग खाजाको रूपमा, वा विशेष अवसरहरूमा मिठाईको रूपमा दाने गरिन्छ। पिठा सामान्यतया स्वादमा गुलियो हुन्छ, तर यो नुनिलो, अमिलो वा अन्य कुनै पनि स्वादको हुन सक्छ। भोजपुरी क्षेत्रमा गोधनको अवसरमा पिठा बनाउने परम्परा छ। यो भिजाएर पिसेको चामल र दालले तयार पारिन्छ। असममा, पिठा सामान्यतया बिहु जस्ता विशेष अवसरहरूमा मात्र बनाइन्छ। ओडिसामा, पिठा उत्सवको तयारीको हो, जुन सामान्यतया धार्मिक दिनहरूमा ब्रतको दिनमा तयार गरिन्छ। पिठाहरू महाप्रसादको एक भाग हो र पुरीको जगन्नाथ मन्दिरको रोसशालामा महासुरहरूद्वारा हरेक दिन तयार पारिन्छन्। मन्दिरको भान्सामा धेरै सहस्राब्दीदेखि यिनीहरू एउटै विधिमा तयार पारिँदै आएका छन्। धेरै पिठाहरूको उत्पत्ति राज्यबाट भएको हो।

पिठा विशेष गरी बङ्गलादेश र पूर्वी भारतीय राज्यहरू बिहार, उत्तर प्रदेश (पूर्वी भागहरू), पश्चिम बङ्गाल, ओडिसा, झारखण्ड, दक्षिण भारतीय राज्य केरल, र उत्तरपूर्वी भारतीय राज्यहरू, विशेष गरी असममा लोकप्रिय छ। पिठाहरू सामान्यतया चामलको पीठोबाट बनाइन्छ, यद्यपि गहुँको पीठोबाट बनाइएका केही प्रकारका पिठाहरू पनि छन्। कम सामान्य प्रकारका पिठाहरू खजुर वा कन्दमूलहरूबाट बनाइन्छ।

## तयारी 
पिठा मुख्यतया चामलको पीठो वा गहुँको पीठोको पिठोबाट बनाइन्छ। यसलाई वैकल्पिक रूपमा मीठो वा स्वादिष्ट सामग्रीहरूले भरिन्छ। भरिएपछि, पिठाको थैलीलाई खोल भनिन्छ र भित्र भरिने सामग्रीलाई पुर भनिन्छ। भरिएका तरकारी पिठाका लागि, काउली, बन्दा, मूला, वा आलु जस्ता सामग्रीहरू सामान्यतया भुटेर वा बाफको माध्यमबाट तयार गरिन्छ। 

मीठो पिठामा सामान्यतया चिनी, सख्खर, खजुरको रसको प्रयोग गरिन्छ। यसलाई पिसेको नरिवल, वा भुटेको तिल, काजू, पिस्ता, गुलियो तरकारी, वा फलफूलले भर्न सकिन्छ। मीठो पिठालाई प्रायः अलैँची वा कपूर प्रयोग गरेर स्वाद पनि दिइन्छ।

तयार भइरहेको पिठाको प्रकारमा निर्भर गर्दै, पिठालाई तेल वा घिउमा भुटेको, आगोमा बिस्तारै भुटेको, बाफ गरिएको, वा बेक गरिएको र तातो प्लेटमा बेर्न सकिन्छ। पिठा प्रायः बिहानको खाजामा, चियासँगै खाजाको रूपमा, र बेलुकाको खाना वा दिउँसोको खानामा खाइन्छ। 

## चित्र दीर्घा 

Image:Bangladeshi taal-pitha.jpg
Image:Pitha for Wedding- Pakan, Patishapta, Bharandash.jpg
Image:Pitha-1.jpg
Image:Pitha-2.jpg
Image:Pitha-3.jpg
Image:Pitha-4.jpg
Image:Pitha-5.jpg
Image:Pitha-6.jpg
Image:Pitha-7.jpg
Image:Pitha-8.jpg
Image:Pitha-9.jpg
Image:Pitha-10.jpg
Image:Pitha-11.jpg
Image:Pitha-12.jpg
Image:Pitha-13.jpg
Image:Pitha-15.jpg
File:Choi pitha.jpg|चोई पिठा
File:Til pitha - Assamese Rice Cake.jpg
File:Pithas in Howrah District in West Bengal, January 2022.jpg

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*ओडिसाका परम्परागत पिठाका परिकारहरू 
*पिठाका प्रकारहरू


श्रेणी:असमिया परिकारहरू
श्रेणी:बङ्गाली परिकारहरू
श्रेणी:भारतीय मिठाइँहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशी मिठाइँहरू
बङ्गलादेशमा बौद्ध धर्म

**बौद्ध धर्म** बङ्गलादेशमा तेस्रो ठुलो धार्मिक सम्बद्धता हो र यसले बङ्गलादेशको जनसङ्ख्याको लगभग ०.६१% ओगटेको छ। बुद्ध आफ्नो जीवनमा एक पटक आफ्नो शिक्षा फैलाउन पूर्वी बङ्गालको यस क्षेत्रमा आएका थिए र उनी स्थानीय मानिसहरूलाई बौद्ध धर्ममा रूपान्तरण गर्न सफल भएको मानिन्छ। उनी विशेष गरी चट्टोग्राम विभागमा र पछि पाल साम्राज्यले बङ्गाल क्षेत्रभरि बौद्ध धर्मको प्रचार र संरक्षण गरेका थिए।

बङ्गलादेशमा लगभग १० लाख मानिसहरू थेरवाद बौद्ध धर्म मान्छन्। ६५% भन्दा बढी बौद्ध जनसङ्ख्या चट्टोग्राम पहाडी क्षेत्र क्षेत्रमा केन्द्रित छन्, जहाँ राखिन, चाकमा, मारमा, तन्चाङ्ग्या, जुम्मा मानिसहरू र बरयाहरू लगायतका जातिहरूको उस धर्म मान्दछन्।। बाँकी ३५% बङ्गाली बौद्धहरू छन्। बङ्गलादेशका सहरी केन्द्रहरू, विशेष गरी चट्टोग्राम र ढाकामा पनि बौद्ध समुदायहरू छन्।
 बङ्गलादेशको सबैभन्दा पुरानो बौद्ध संस्था हो।]]
, बन्दरवनमा एक बौद्ध मन्दिर]]

## इतिहास 
किंवदन्ती अनुसार गौतम बुद्ध बौद्ध धर्म फैलाउन यस क्षेत्रमा आएका थिए, र उनको पाइला पछ्याउन एक वा दुई व्यक्ति भिक्षु बनेका थिए भन्ने अनुमान गरिएको थियो। यद्यपि, अशोकको शासनकालमा बौद्ध धर्मले प्रभुत्व जमाउन नसकेसम्म बौद्ध धर्मले धेरै समर्थन पाएको थिएन। भारतीय उपमहाद्वीपलाई नियन्त्रण गर्ने पाल साम्राज्यले आधुनिक बङ्गलादेशमा धेरै बौद्ध विचारधाराहरू फैलाएको थियो र महास्थानगढ र सोमपुर महाविहार जस्ता धेरै मठहरू निर्माण गरेको थियो। पाल राजवंशको समयमा, अतिशा नामक एक प्रसिद्ध शिक्षकको जन्म विक्रमपुर सहरमा भएको थियो जसले र महायान बौद्ध धर्म फैलाएका थिए।

चन्द्र राजवंशका पुरणचन्द्र र सुवर्णचन्द्रले बौद्ध धर्म अपनाएका थिए र उनीहरूका उत्तराधिकारीहरू त्रैलोक्यचन्द्र र श्रीचन्द्रले हरिकेल र चन्द्रद्वीप (बरिशाल)मा शासन गरेका थिए। खड्ग राजवंश भट्ट थर भएका मराजाहरूको बौद्ध राजवंश थियो। तिनीहरूले धेरै मन्दिर र मठहरू बनाएका थिए। उदाहरणका लागि राजा राजभट्ट एक धेरै प्रतिबद्ध महायानवादी बौद्ध थिए।

सन् १२०२ मा तुर्की विजयको समयमा विभिन्न रूपहरूमा बौद्ध धर्म प्रचलित भएको देखिन्छ। आक्रमणकारी सेनाहरूले असङ्ख्य मठहरू फेला पारेका थिए, जसलाई तिनीहरूले ध्वस्त पारेका थिए। नालन्दा विश्वविद्यालय जस्ता बौद्ध शिक्षा केन्द्रहरूको विनाशसँगै, बौद्ध धर्म द्रुत रूपमा विघटन भएको थियो। त्यसपछिका शताब्दीहरूमा र सन् १९८० को दशकसम्म लगभग सबै बाँकी बौद्धहरू चट्टोग्राम वरपरको क्षेत्रमा बसोबास गर्दथे, जुन बेलायती शासनको समय (सन् १८५८-१९४७) सम्म पूर्ण रूपमा विजय प्राप्त भएको थिएन। १९औँ शताब्दीको बेलामा, एक पुनरुत्थान आन्दोलन विकसित भएको थियो‍ जसले थेरवाद भिक्षुहरूको दुई वर्ग, सङ्घराज निकाय र महास्थवीर निकायको विकास निम्त्याएको थियो।

चट्टोग्राम पहाडहरूमा, बौद्ध जनजातिहरूले बाहुल्यता रहेको छ र तिनीहरूको धर्म आदिवासी विश्वास र बौद्ध सिद्धान्तहरूको मिश्रण जस्तो देखिन्थ्यो। सन् १९८१ को जनगणना अनुसार, बङ्गलादेशमा लगभग ५,३८,००० बौद्धहरू थिए, जसले जनसङ्ख्याको १ प्रतिशत भन्दा कम प्रतिनिधित्व गर्दछ।

## जनसाङ्ख्यिकीय अवलोकन 
सन् २०१४ सम्म, बौद्ध धर्मका अनुयायीहरू मुख्यतया बङ्गलादेशको व्यापारिक सहर चट्टोग्राम सहरमा बस्ने बरुयाहरू र उप-उष्णकटिबन्धीय चट्टोग्राम पहाडी क्षेत्रमा बस्ने आदिवासी अरकानी वंशका मानिसहरू हुन्। बङ्गलादेशमा बौद्ध धर्म मान्ने मानिसहरू बहुमतमा बरुया मानिसहरू हुन्, बङ्गलादेशको ०.०७% जनसङ्ख्यामध्ये ६५% प्रतिशत, चकमा, चक, मारमा, तन्चाङ्ग्या र ख्याङ, जो अनादिकालदेखि नै बौद्ध धर्मको अभ्यास गर्दै आएका छन्। अन्य जनजातिहरू, विशेष गरी जीववादको अभ्यास गर्नेहरू, केही बौद्ध प्रभावमा आएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 

बङ्गलादेश

श्रेणी:बङ्गलादेशमा धर्म
आपो

**आपो**, (असमिया:আপো) वा **आपोङ** एक मदिराजन्य पेय पदार्थ हो जुन सामान्यतया उत्तरपूर्वी भारतका अरुणाचल प्रदेश र असम राज्यहरूमा पाइने टानी जनजातिहरूमा पाइन्छ। यो चामल कुहाएरद्वारा तयार पारिन्छ। यसलाई अरुणाचल प्रदेश र असमका विभिन्न जनजातिहरूमा विभिन्न नामले चिनिन्छ।

अरुणाचल प्रदेशका धेरै आदिवासी समुदायहरूले न्योकुम जस्ता आफ्ना सम्बन्धित चाडपर्वहरूमा आपो प्रयोग गर्दछन्। आदिवासीहरूले यो पेय पदार्थ पिउँदा, हरेक पटक भुइँमा केही थोपा खसालेर आत्माहरू (वियु) लाई अर्पण गर्छन्। वार्षिक रूपमा आयोजित पूर्वज पूजा समारोहहरू जस्तै आली आये लृजाङ, न्योकुम, ड्री, र अन्य उत्सवहरू, र वार्षिक कृषि कार्यक्रमहरू यसको प्रयोग गरिन्छ।

उत्तर-पूर्वी भारतका विभिन्न जनजातिहरूमा आपोलाई फरक-फरक नामले चिनिन्छ, जस्तै हाज (अहोम), अपोङ (मिसिङ), जु (जु माई) (बडो) र सुजेन (देउरी)। परम्परा र संस्कृति भएकाले यसलाई पसलहरूमा विक्री वितरण गरिँदैन। आपो सामान्यतया घरपरिवारमा बनाइन्छ र लिङ्ग वा उमेरको भिन्नतालाई ख्याद नखरिकनै प्रायः भात र चटनीको साथ पनि पिउन दिइन्छ।

## इतिहास 
उत्तर-पूर्वी क्षेत्रहरूमा आपो परम्पराको उत्पत्ति रेकर्ड गरिएको छैन, यद्यपि, यो परम्परा नवपाषाण कालदेखि नै हुन सक्छ। त्यस्तै गरी, यो शब्द चामलमा आधारित पेय पदार्थको लागि सामान्य शब्द होइन, किनकि प्रत्येक जनजातिले पेय पदार्थलाई फरक-फरक नामले चिनाउँछन्। यद्यपि, परम्परागत चामल बियर पहिलो पटक असमका 'मिसिङ जाति'द्वारा विकसित विश्वास गरिन्छ। यसरी शब्दको व्युत्पत्तिले यसको मिसिङ भाषाको उत्पत्तिलाई जनाउँछ। विभिन्न जनजातिहरूमा, पकाउने विधिमा केही भिन्नताहरू छन्, तर यसलाई विशेष गरि चामलाई कुहाएर नै बनाइन्छ। यसले उत्तर-पूर्वी भारतमा पकाउने संस्कृतिको साझा पूर्वजलाई सङ्केत गर्दछ।

## उत्पादन 
भारतको अरुणाचल प्रदेश र असमका उत्तरपूर्वी राज्यहरूका घरपरिवारमा आपो सामान्यतया उत्पादन गरिन्छ। भारतको उत्तर-पूर्वी क्षेत्रमा पकाउने विशिष्ट विधिहरू अवस्थित भए तापनि, यी क्षेत्रहरूमा उत्पादन प्रक्रिया उस्तै रहन्छ, जसले गर्दा पकाउने सामान्य उत्पत्तिलाई सङ्केत गर्दछ। पहिलो चरणमा, पेय पदार्थ बनाउनको लागि सङ्कलन गरिएको चामल पकाइन्छ र त्यसपछि जलाइएको धानको पातबाट बनेको खरानीसँग मिसाइन्छ, जसले मिश्रणलाई कालो रङ्ग दिन्छ। एकपटक चामल पाकेपछि, यसलाई चामल र औषधीय बोटबिरुवाबाट बनेको पदर्थलाई मिश्रणसँग मिसाइन्छ। हावापानी र तापक्रमसँगै यसमा भएका रासायनिक प्रतिक्रियाहरूले गर्दा यसमा स्वादहरू आउँदै जान्छन्। गर्मी मौसममा, कुहाउन ५-६ दिन लाग्छ। निस्किएको मिश्रणलाई छानेर अन्तमा बाँसको ख्वालमा खन्याइन्छ। यी प्रक्रियाहरूको क्रममा, लगभग ३० औषधीय बोटबिरुवाहरूले चामलसँगै पेय पदार्थ प्रयोग गर्छन्। यसमा पात, लता र घाँस समावेश छन्। आपो उत्पादन गर्न लाग्ने कुल अवधि ३ महिनाभन्दा बढी हुने गर्दछ। यसमा अल्कोहलको मात्रा १८-२५% भए पनि यो प्रकृतिमा बढी मादक हुन्छ।

हालैका अध्ययनहरूले आपोलाई उत्पादनले सम्बन्धित समुदाय आर्थिक रूपमा लाभान्वित गर्न सक्ने जनाएका छन्। यसले समुदायलाई उद्यमशीलताको सम्भावना प्रदान गर्दछ। यो उत्तरपूर्वी क्षेत्रहरूमा उत्पादन गरिने आपोमा गुणस्तर उच्च रहन्छ।
का बिरुवाहरू प्रयोग गरिन्छ।]]

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* मिसिङ जातिको चामलका बियरहरू

श्रेणी:भारतीय मादक पेय पदार्थहरू
आपो
श्रेणी:अरुणाचल प्रदेशको संस्कृति
श्रेणी:बियरक प्रकारहरू
नाजी सलाम

thumb|सन् १९३५ मा नाजी पार्टीद्वारा आयोजित एक सभामा हिटलरद्वारा नाजी सलाम गरिँदाको दृश्य, नुर्मबर्ग, जर्मनी
thumb|upright=1.1|जर्मनीको बर्लिनमा हिट्लयुङ्गेटका सदस्यहरूद्वारा नाजी सलाम प्रस्तुत गरिँदै, सन् १९३३

**नाजी सलाम** जसलाई **हिटलर सलाम** {{efn|, ,   वा **जिग हाइल** सलाम पनि भनिन्छ, नाजी जर्मनीमा अभिवादनको क्रममा प्रयोग गरिने एक गतिशील गतिप्रतिक्रिया वा एक सलाम हो। यस प्रकारको सलाम गर्नका लागि दायाँ हात टाउको बराबर माथि उठाइन्छ र बुढी औँला थोरै मोडेर अन्य औँलाहरूलाई सिधा पारि हत्केलालाई तलतिर फर्काइन्छ। यो सलाम प्रायः "हाइल हिटलर!" ('हिटलरको जय!'), "हाइल, माइन फ्युअ!" ('मेरो नेता जय!'), वा "जिग हाइल!" ('विजय जय!') भन्ने उद्घोषसँगै गरिन्छ।

इटालेली राष्ट्रिय फासिस्ट पार्टीका सदस्यहरूले प्रयोग गर्ने फासिस्ट सलामबाट प्रेरित भएर नाजी सलामलाई नाजी पार्टीले सन् १९२६ मा आधिकारिक रूपमा अपनाइएको भएतापनि यस सलामलाई पार्टीभित्र सन् १९२१ बाटै प्रयोग गरिँदै आइएको थियो। यस सलामले पार्टीका नेता एडल्फ हिटलरको आज्ञापालन जनाउने र जर्मन राष्ट्र र पछि जर्मनेली युद्ध प्रयासको महिमाको सङ्केत गर्दथ्यो। 
यो सलाम सर्वसाधारण नागरिकहरूका लागि अनिवार्य थियो भने सन् १९४४ जुलाई २० का दिन मा हिटलरमाथि भएको असफल हत्या प्रयास हुनुअघि परम्परागत सैनिक सलाम कायम राखेका हुनाले यो सलाम सैनिकहरूका लागि प्रायः वैकल्पिक थियो।

यस सलामको प्रयोग आधुनिक जर्मनी (स्ट्राफगेजेच्चबुख धारा ८६ आ), अस्ट्रिया र स्लोभाकियामा गैरकानुनी छ। सलामीसँग सम्बन्धित कुनै पनि नाजी वाक्यांशको प्रयोग गर्न पनि निषेध गरिएको छ। इटालीमा यदि यसलाई 'अप्रचलित राष्ट्रिय फासिस्ट पार्टीलाई पुनर्स्थापना गर्ने' उद्देश्य वा यसको विचारधारा वा सदस्यहरूलाई प्रशंसा वा प्रवर्धन गर्न प्रयोग गरिन्छ भने मात्र यो आपराधिक अपराध मानिन्छ।
क्यानडा र अधिकांश युरोपेली देशहरूमा (चेक गणतन्त्र, फ्रान्स, नेदरल्यान्ड, स्विडेन, स्विट्जरल्यान्ड, बेलायत, युक्रेन र रूससहित), सलामको प्रदर्शन गर्नुलाई आपराधिक क्रियाकलाप नमानिने भएतापनि यदि यसलाई नाजी विचारधाराको प्रचारका लागि प्रयोग गरियो भने कार्वाही हुने प्रावधान रहेको छ। अस्ट्रेलियामा धार्मिक, शैक्षिक, कलात्मक, साहित्यिक वा वैज्ञानिक उद्देश्यका लागि मात्र प्रयोग नगरी अन्य उद्देश्यका साथ सार्वजनिक रूपमा सलाम प्रदर्शन गर्नुलाई अवैध मानिन्छ।

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*

श्रेणी:एडल्फ हिटलर
वैशाखी मेला

**वैशाखी मेला** (, अर्थ: 'वैशाखको मेला') एक बङ्गाली उत्सव हो जुन बङ्गलादेश बाहिर मनाइन्छ। यसलाई बेलायत, संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा लगायत बङ्गलादेशी डायस्पोरासँग सम्बन्धित अन्य देशहरूमा मनाइन्छ। लन्डनमा यो मेला टावर ह्याम्लेट्सस्थित बाङ्लाटाउन क्षेत्रमा आयोजना गरिन्छ। उत्सव ब्रिक लेनदेखि विवर्स फिल्ड्स र बेथ्नल ग्रिनको एलेन गार्डेन्ससम्म फैलिन्छ। यो कार्यक्रम बङ्गाली नयाँ वर्षको उत्सव हो र यसमा साङ्गीतिक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूको आयोजना गरिन्छन्। यो युरोपमा सबैभन्दा ठूलो खुल्ला एसियाली मेला र बङ्गलादेश बाहिरको सबैभन्दा ठूलो बङ्गाली मेला मानिन्छ। नोटिङ हिल कार्निभलपछि यो बेलायतको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो सडक उत्सव हो जसमा देशभरिबाट ८०,००० भन्दा बढी आगन्तुकहरू सहभागी हुन्छन्। यद्यपि बङ्गाली नयाँ वर्ष १४ अप्रिल (बङ्गाली पात्रो अनुसार पोहेला वैशाख) मा पर्दछ। उच्च वर्षाको जोखिमका कारणले मेलालाई मे महिनाको दोस्रो आइतबारमा आयोजना गरिने गरिन्छ। सन् १९९७ मा सुरु भएको यस मेलाको १०औँ वार्षिकोत्सव सन् २००७ मा मनाएको थियो।

## इतिहास
वैशाखी मेला लन्डनको टावर ह्यामलेट्स बरोमा अवस्थित 'बाङ्लाटाउन' मा सुरु गरिएको थियो जुन बङ्गलादेश बाहिर सबैभन्दा बढी बङ्गलादेशी जनसङ्ख्या भएको क्षेत्र हो। यो बङ्गाली नयाँ वर्षको उत्सव पनि हो र यसलाई सन् १९९७ देखि बेलायती बङ्गलादेशी समुदायले मनाउँदै आएको छ। बङ्गालमा आधारित यसको मूल उत्सवलाई पोहेला वैशाख भनिन्छ। बेलायतमा बसोबास गर्ने बङ्गलादेशी प्रवासीको लागि यो पर्व सिर्जना गरिएको हो। सुरुमा यसको आयोजना स्थानीय मानिसहरूले गरेका थिए र अहिले यसको व्यवस्थापन गैर-नाफामूलक संस्था 'बोइशाखी मेला ट्रस्ट लिमिटेड'ले गर्दछ।
वैशाखी मेला एउटा अद्वितीय उत्सव हो, जसलाई बङ्गाली नयाँ वर्ष मनाउन चाहने बङ्गलादेशीहरूको पुस्ताले सिर्जना गरेको हो। यसले प्रवासी बङ्गलादेशीलाई यस पर्वको आगमनमा थप सिर्जनशील हुन प्रेरित गर्दछ। सहभागीहरूले उत्कृष्ट र नवीन विचारहरूलाई मञ्चन गर्ने, सङ्गीत र नृत्य सहित मेलामा उत्पादन र प्रस्तुति कौशल मार्फत देखाउँछन्।

## लन्डनको र्‍याली 
यो कार्यक्रम बिहान १२ बजे एलेन गार्डेन बाट सुरु हुन्छ, त्यसपछि ब्रिक लेन हुँदै जान्छ र वेभर्स फिल्ड्समा समाप्त हुन्छ। यसलाई भव्य जुलुस भनेर चिनिन्छ। जहाँ महिला तथा बालबालिका रङ्गीन परम्परागत पोशाक र मुकुण्डोमा सजिएका हुन्छन्। यसमा सङ्गीतकार वा ड्रमरहरू, नर्तकहरू र समुदायका अगुवाहरू पनि सहभागी हुन्छन्। सन् २००८ को मेलामा, भारतीय उपमहाद्वीपका परम्परागत जमिन्दारको प्रतीक स्वरूप एक महान् सम्राटले जुलुसको नेतृत्व गरेका थिए। साथमा बाघ, पाङ्ग्रा भएको हात्ती, रिक्सा र अन्य धेरै चीजहरू पनि राखेका थिए। धेरै बङ्गलादेशी स्वामित्वका भारतीय रेस्टुरेन्टहरू रहेको ब्रिक लेनले आगन्तुकहरूका लागि सडक छेउमा करी, परम्परागत बङ्गाली परिकार र बङ्गलादेशका प्रख्यात शेफहरूले तयार पारेका खानाहरू उपलब्ध गराएका थिएँ।

## चित्र दीर्घा

File:Baishakhi Mela 2009.jpg
File:BOISHAKHEE MELA.jpg
File:Baishakhi Mela 2009 2.jpg
File:Baishakhi Mela 2009 3.jpg
File:Baishakhi Mela 2009 4.jpg
File:Baishakhi Mela 2009 5.jpg
File:Baishakhi Mela 2009 6.jpg
File:Mela crowd.jpg
Image:Taj Stores Coconuts.jpg
Image:Mela dancers.jpg
Image:Sharlene dancer.jpg
Image:Mela 1.JPG
Image:Crowds_in_the_Baishakhi_Mela_Big_Tent.jpg
Image:Mela crowds.JPG

## यो पनि हेर्नुहोस्
* पोहेला वैशाख

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशको संस्कृति
जङ सो-मिन

**किम युन-जी** (; जन्म १६ मार्च १९८९), व्यावसायिक रूपमा **जङ सो-मिन** () नामले परिचित, एक दक्षिण कोरियाली अभिनेत्री हुन्। उनले टेलिभिजन शृङ्खला *ब्याड गाइ* (२०१०) मा सहायक भूमिकाबाट अभिनयमा डेब्यु गरेकी थिइन्। जङ टेलिभिजन शृङ्खला *प्लेफुल किस* (२०१०), *माई फादर इज स्ट्रेन्ज* (२०१७), *बिकज दिस इज माई फर्स्ट लाइफ* (२०१७), *द स्माइल ह्याज लेफ्ट योर आइज* (२०१८), *अल्केमी अफ सोल्स* (२०२२), *लभ नेक्स्ट डोर* (२०२४) र चलचित्र *लभ रिसेट* (२०२३) मा निभाएका भूमिकाहरूका लागि परिचित छिन्।

## करियर
### २०१०–२०१५: करियरको सुरुवात
जङले पहिलो पटक सन् २०१० मा टेलिभिजन शृङ्खला *ब्याड गाइ* मा सहायक भूमिकाबाट अभिनयमा डेब्यु गर्दा ध्यान आकर्षित गरेकी थिइन्। यसले उनलाई अर्को परियोजना *प्लेफुल किस*—लोकप्रिय माङ्गा *इताजुरा ना किस* को कोरियाली रूपान्तरण—मा प्रमुख भूमिका पाउन अवसर प्रदान गरेको थियो। कोरियामा यसले कम रेटिङ पाए पनि, यो रोमान्टिक कमेडी विदेशमा लोकप्रिय भएको थियो, जसले जङको पहिचान अझ बढाएको थियो।

जङले त्यसपछि २०११ मा कोरिया राष्ट्रिय कला विश्वविद्यालयमा आफ्नो अध्ययनमा ध्यान केन्द्रित गर्न छोटो विश्राम लिइन्। २०१२ मा, उनी सिटकम *स्ट्यान्डबाइ* को कलाकार टोलीसँग सानो पर्दामा फर्किइन्। त्यस वर्ष, उनले केबल शृङ्खला *क्यान वी गेट म्यारिड?* मा सुङ जुनको विपरीत अझ परिपक्व भूमिका निभाइन्।

जङले २०१३ मा आफ्नो प्रतिभा एजेन्सी ब्लूम इन्टरटेनमेन्ट छोडेर एसएम कल्चर एन्ड कन्टेन्ट्समा सामेल भइन्। त्यसपछि उनी *कम टु मी एन्ड बिकेम अ स्टार* मा देखा परिन्, जुन एकल-एपिसोड सङ्ग्रह ड्रामा स्पेसल थियो।

२०१४ मा, जङले *बिग म्यान* मा एक स्वार्थी उत्तराधिकारीको भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्, जो नायक (काङ जी-ह्वानद्वारा निभाइएको) सँग प्रेममा पर्छिन्। यसपछि २०१५ मा उनी कमिङ-अफ-एज चलचित्र *ट्वान्टी* मा सहायक भूमिकामा देखिएकी थिइन्, र हरर-रोमान्स चलचित्र *एलिस: ब्वाय फ्रम वन्डरल्यान्ड* तथा डिजास्टर-मेडिकल ड्रामा *डी-डे* मा प्रमुख भूमिकामा देखिएकी थिइन्।

### २०१६–हाल: निरन्तर सफलता
जङले २०१६ मा ड्रामा स्पेसल *द रेड टिचर* मा अभिनय गरेकी थिइन्। त्यसपछि, सोही वर्षको डिसेम्बरमा, उनलाई ली क्वाङ-सूसँग *द साउन्ड अफ योर हार्ट* मा महिला मुख्य भूमिकामा कास्ट गरिएको थियो। यो वेब ड्रामा चीनमा सफल भएको थियो र सोहुमा १० करोड भन्दा बढी भ्यु प्राप्त गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 
* 

श्रेणी:सन् १९८९ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:दक्षिण कोरियाली टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:दक्षिण कोरियाली चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:सियोलका अभिनेत्रीहरू
इसिकावा

**इसिकावा प्रान्त** (石川県, Ishikawa-ken) जापानको चुबु क्षेत्र, होन्शु टापुमा अवस्थित छ। सन् २०२५ जनवरी १ को अनुसार यहाँको जनसंख्या १,०९६,७२१ छ र क्षेत्रफल ४,१९१ वर्ग किलोमिटर (१,६१८ वर्ग माइल) छ। इसिकावा प्रान्तको पूर्वमा टोयामा, दक्षिण–पूर्वमा गिफू, र दक्षिणमा फुकुइ प्रान्त छन्।

कानाजावा सहर यो प्रान्तको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो शहर हो। अन्य मुख्य शहरहरूमा हाकुसान, कोमात्सु, र कागा पर्दछन्। इशिकावा प्रान्त जापानको सागरको किनारमा अवस्थित छ र यसमा प्रायः नोतो प्रायद्वीप पर्छ, जसले टोयामा खाडी बनाउँछ जापानको एक ठूलो खाडीहरू मध्ये एक।

## इतिहास 
इतिहासमा, इशिकावा होकुरिकु क्षेत्रको हिस्सा थियो र जापानी सामन्ती युगमा यहाँका धनी हान (डोमेन)हरूका कारण महत्वपूर्ण बस्ती क्षेत्र थियो।

इसिकावा प्रान्त सन् १८७२ मा कागा प्रान्त र सानो नोतो प्रान्तको मिलनबाट स्थापना भएको हो। सुरुमा सरकारको कार्यालय मिकावामा राखिएको थियो, तर सन् १८७३ मा कानाजावा सारियो।

### कियोइजाका घटना 
सन् १८७८ मा, नयाँ स्थापना भएको इसिकावा प्रान्तले कियोइजाका घटना पछि राष्ट्रिय सरकारले यसप्रति सतर्कता अपनायो। यस घटनामा ६ जना शिजोकु (पूर्व सैन्य वंशज)ले मेइजी सरकारले गरेको नागरिक अधिकारको दमन, र सरकारी सम्पत्ति दुरुपयोगको विरोधमा जापानी राजनितिज्ञ ओकुबो तोशिमिचीको हत्या गरेको थियो।

पूर्व कागा शासनको प्रभाव कम गर्न र होकुरिकु क्षेत्रको स्वतन्त्रता र नागरिक अधिकार आन्दोलनलाई कमजोर बनाउन, राष्ट्रिय सरकारले प्रान्तलाई विभाजन गर्ने निर्णय गर्यो। यस प्रक्रियामा १८८१ मा फुकुइ प्रान्त र १८८३ मा तोयामा प्रान्त स्थापना गरिएको थियो।

## प्राकृतिक विपदहरू 
* **सन् २०२४ जनवरी १ मा आएको को ७.५ म्याग्निच्युडको भूकम्प:** यस शक्तिशाली भूकम्पले व्यापक भौतिक संरचना तथा यातायातमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। घटनामा ५०८ जनाको मृत्यु भएको थियो र कुल करिब १,२०० जना घाइते भएका थिए। प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाहरू अस्थायी आश्रयस्थानमा बस्न बाध्य भएका थिए।

* **सन् २०२४ सेप्टेम्बरमा भारी वर्षाले बाढी र पहिरो :** यो प्राकृतिक विपत्तिले गाउँ तथा शहरका धेरै भाग जलमग्न बनायो र यातायात पूर्णरूपमा अवरुद्ध गराएको थियो। घटनामा कम्तीमा ६ जनाको मृत्यु भयो र कैयौं घरधुरी क्षतिग्रस्त भएका थिए। हजारौं मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको थियो।

## आकर्षणहरू 
इसिकावा प्रान्त निम्न आकर्षणहरूका लागि प्रसिद्ध छ:

    • कानाजावा किल्ला

    • केनरो कोएन, जुन एक जापानका तीन महान बगैंचाहरू मध्ये एक हो

    • न्योताइमोरी 

    • कुतानी कुम्हारकला 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जापानका प्रान्तहरू
आखडाई गीत

**आखडाइ गीत** () अठारौँ शताब्दीको अन्त्यतिर र उन्नाइसौँ शताब्दीको सुरुवात तिर भारतको पश्चिम बङ्गालमा प्रचलित एक विशेष लोक–सङ्गीत र नृत्य–परम्परा हो। यस शैलीका प्रवर्तकहरूमा कुलिचन्द्र सेन र रामनिधि गुप्ता (निधुबाबु) प्रमुख मानिन्छन् भने राजा नवकृष्ण देव यस रीतिका प्रमुख संरक्षक थिए।
अठारौँ शताब्दीमा बङ्गालमा विभिन्न सङ्गीतका धाराहरू फस्टाउँदै गएका मध्ये आखडाई गीत पनि एक जीवन्त र लोकप्रिय रूप थियो। सेन राजाहरूको पालामा नृत्य–गीत सहितको शास्त्रीय गान–परम्पराबाट नै आखडाई नामको शाखा उत्पन्न भएको भन्ने कुरामा विश्वास गरिन्छ। अर्को मत अनुसार, गीतगोविन्दमा उल्लिखित प्रबन्धम् शैली क्रमशः नाट–गीत बाट विकसित हुँदै आखडाई गीतको रूप लिएको हो। गायक, वादक र नर्तकहरूको संयुक्त समूहलाई **आखडा** भनिन्थ्यो भनेर अबुल फजलको आइन–ए–अकबरीबाट पनि थाहा पाउन सकिन्छ। 

ती समूहहरूले शास्त्रीय तालमा आधारित प्रेम–गीतहरू प्रस्तुत गर्दथे। यही आखडाई सङ्गीत नै पछि स्वभाव कविहरूको जीविकाको माध्यम बनेर कविर लडाइँ वा कविगानको उत्पत्तिको कारण बन्न पुगेको थियो।
ईश्वरचन्द्र गुप्ताले संवाद प्रभाकर पत्रिकाको करिब सन् १८५३ को श्रावण–भाद्र अङ्कमा लेखेका छन्- करिब डेढ सय वर्ष पहिले शान्तिपुरका सभ्य व्यक्तिहरूले आखडाइ गीतको सृष्टि गरेका थिए। त्यसैले आखडाई गीतको परम्परा करिब तीन सय वर्षभन्दा पुरानो मानिन्छ।

अठारौँ शताब्दीमा आखडाई गीतका दुई प्रमुख शाखा थिए;
* खेअर – अत्यन्त अश्लील र कामुक प्रेम–गीत
* प्रभाति – सौम्य तर उदासीपूर्ण भावनाका गीत

आखडाई गीतको उत्पत्ति गौरबङ्ग क्षेत्रमा भएर पछि शान्तिपुर–कृष्णनगर हुँदै पहाडी र त्यसपछि कलकत्ता (त्यतिबेलाको कोलकाता) पुगेको हो भन्ने सामान्य बुझाइ रहेको छ। कलकत्ता पुगेपछि यसलाई बढी शालीन र भद्र बनाइयो र त्यसमा भवानी (पार्वती सम्बन्धी) भक्ति विषयक भाग थपियो। त्यतिबेला आखडाई गीतमा पनि प्रतियोगिता हुने गर्थ्यो, तर कविगानझैँ उत्तर–प्रत्युत्तरको शैली थिएन्। पछि यसबाट नै हाफ–आखडाई नामक अर्को सङ्गीत–शैली विकसित भएको थियो। आखडाई गायनमा ढोल, कासी जस्ता देशी वाद्ययन्त्र बजाइन्थे। पहाडी क्षेत्रमा ढोल–कासी सँगै हाण्डी–कलसी लगायत झण्डै २२ प्रकारका वाद्ययन्त्र प्रयोग गरिन्थे, त्यसैले त्यहाँका समूहहरूलाई **बाइसेरा** भनिन्थ्यो।

रामनिधि गुप्ता (निधुबाबु) र उनका नातेदार कुलिचन्द्र सेनले आखडाई गीतमा सुधार गरेका थिए। पछि निधुबाबुले छपराबाट फर्केर कलकत्तामा आखडाई प्रशिक्षण केन्द्र खोले, जहाँ भद्र आखडाई गीत सिकाइन्थ्यो। निधुबाबुको प्रभावमा टप्पा गायन शैली, साथै तानपुरा, बाँसुरी, सितार, बीन, जलतरङ्ग, बायोलिन, ढोल आदि वाद्ययन्त्रहरूको संयोजनमा राग–रागिनीहरूमा आधारित आर्केस्ट्रा सम्मिलित भई आखडाई गीत क्रमशः उच्चस्तरीय बैठक–सङ्गीत (बैठकी गीत) मा परिणत भएको थियो। आखडाई गायनका सबैभन्दा प्रख्यात कलाकार रामनिधि गुप्ता (निधुबाबु) नै मानिन्छन्।

विषयवस्तुका दृष्टिले आखडाइ गीत तीन भागमा विभाजित थिए;
* भवानी खण्ड – पार्वती एवं भक्ति–विषयक गीतहरू
* खेअर खण्ड – लौकिक प्रेम र मिलन–आकांक्षाका गीतहरू
* प्रभाति खण्ड – बिहानको उदासी र वियोग–भावयुक्त गीतहरू

हरेक गीतमा सामान्यतः महरा, कितेन र अन्तरा नामक भागहरू रहन्थे। आखडाईका गीतहरू प्रायः पयार त्रिपदी छन्दमा रचिन्थे। उन्नाइसौँ शताब्दीको मध्यसम्म आखडाई गीत निकै लोकप्रिय रह्यो, तर त्यसपछि अन्य सङ्गीत–धाराहरूको प्रभावले यो परम्परा विस्तारै लोप हुँदै गएको देखिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशको लोक सङ्गीत
कागवा

कागावा प्रान्त (香川県, कागावा केन) जापानको शिकोकू टापुमा अवस्थित छ। सन् २०२० अनुसार यहाँको जनसंख्या ९४९,३५८  र क्षेत्रफल १,८७७ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। कागावाको दक्षिण–पश्चिममा एहिमे प्रान्त र दक्षिणमा टोकुसिमा प्रान्त छन्।

ताकामात्सु यो प्रान्तको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो शहर हो। अन्य मुख्य शहरहरूमा मारुगामे, मिटोयो, र कानोनजी पर्दछन्।

कागावा प्रान्त सेतो भनिने भित्री समुन्द्रको किनारमा अवस्थित छ र होन्शु टापुको ओकायामा प्रान्तसँग पुल द्वारा जोडिएको छ। यो प्रान्तमा शोडोशिमा, दोस्रो ठूलो टापु, पनि पर्छ। 

कागावाको दक्षिणी भूभागको सिमाना सानुकी पर्वतशृंखला रहेको छ।

## इतिहास 
कागावा पहिले सानुकी प्रान्त भनेर चिनिन्थ्यो। सन् १८७६ अगस्टदेखि १८८८ डिसेम्बरसम्म छोटो अवधिका लागि कागावा एहिमे प्रान्तको हिस्सा बनाइएको थियो।

कागावाको राजधानी ताकामात्सुमा रहेको याशिमा पर्वत प्रसिद्ध युद्धस्थल हो, जहाँ हाइके र जेन्जी कुलबीचको प्रसिद्ध संघर्ष भएको थियो।

## अर्थतन्त्र 
कागावाको जीडीपी करिब ३,८०२ अर्ब येन छ। मुख्य निर्यात उद्योगहरूमा सवारी उपकरण, विद्युत उपकरण, रासायनिक उत्पादन, सामान्य मेशिनरी, खनिज इन्धन, निर्मित वस्तु, कच्चा पदार्थ, र खाद्य वस्तु पर्दछन्।

## खाना र परिकार 
"सानुकी उडोन" (चाउचाउ) कागावाको सबैभन्दा प्रसिद्ध स्थानीय परिकार हो। सन् २००८ मा मात्रै ७०० भन्दा बढी उडोन रेस्टुरेन्ट यहाँ थिए।

त्यसबाहेक, कागावामा "होने–त्सुकी–दोरी", हड्डीसहितको मसलेदार कुखुराको जांघ पनि प्रसिद्ध छ। यो परिकार मारुगामे सहरबाट सुरु भएको हो र अहिले जापानभरिका इजाकाया रेस्टुरेन्टमा लोकप्रिय छ।

कागावा जापानमा पहिलोपटक जैतुन सफलतापूर्वक खेती गरेको ठाउँ हो। सन् १९०८ देखि यहाँ जैतुन तेल र सम्बद्ध उत्पादनहरू बनाइँदै आएका छन्। जैतुन उद्योगबाट प्राप्त जैतुनको फोहोर गाई र माछाको खाना बनाउन प्रयोग हुन्छ। 

अन्य स्थानीय विशेष परिकारमा वासानबोन चिनीका मिठाइ, सोमेन चाउचाउ, र सोयासस पर्दछन्।

## जनसंख्या 
अक्टोबर २०२० अनुसार, कागावामा अनुमानित जनसंख्या ९५०,२४४ छ, जुन सन् २००० को जनगणना (१,०२२,८९०) भन्दा ७.१% कम हो। प्रिफेक्चरको क्षेत्रफल १,८७७ वर्ग किलोमिटर र जनसंख्या घनत्व ५०६.३/वर्ग किलोमिटर छ।

## भूगोल 
कागावा शिकोकूको उत्तर–पूर्वी कुनामा पर्दछ। पश्चिममा एहिमे प्रान्त, दक्षिणमा टोकुशिमा प्रान्त, र उत्तरमा सेतो समुन्द्र को किनारा छ। दक्षिणी सिमानामा सानुकी पर्वतशृंखला फैलिएको छ।

कागावा हाल जापानको सबै भन्दा सानो प्रान्त हो। यहा भूमि अपेक्षाकृत साँघुरो छ, पर्वत र समुद्रबीच अवस्थित।

सन् २०१२ अप्रिल १ सम्म, कागावाको कुल भूमि क्षेत्रफलको ११% प्राकृतिक पार्कका रूपमा तोकिएको थियो। प्रमुख पार्कहरूमा सेतोनािकाई नेशनल पार्क र ओताकी–ओकावा प्रान्त प्राकृतिक पार्क पर्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जापानका प्रान्तहरू
चार एसियाली बाघहरू

**चार एसियाली बाघहरू** (जसलाई **चार एसियाली ड्रागन** वा चिनियाँ र कोरियाली भाषामा **चार साना ड्रागन** पनि भनिन्छ) हङकङ, सिङ्गापुर, दक्षिण कोरिया, र ताइवानका विकसित एसियाली अर्थतन्त्रहरू हुन्। सन् १९५० को दशकको सुरुवातदेखि १९९० को दशकसम्म, यी देशहरूले तीव्र औद्योगिकीकरण गरेको थियो र प्रत्येक वर्ष ७ प्रतिशतभन्दा बढीको अत्यधिक उच्च वृद्धिदर कायम राखेको थियो।

२१औँ शताब्दीको सुरुवातसम्ममा, यी अर्थतन्त्रहरू उच्च आम्दानी भएका अर्थतन्त्रहरूमा विकसित भइसकेका थिए, र प्रतिस्पर्धात्मक क्षमताका क्षेत्रमा विशेषज्ञता हासिल गरेका थिए। हङकङ र सिंगापुर अग्रणी अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय केन्द्र बनेका छन् भने दक्षिण कोरिया र ताइवान इलेक्ट्रोनिक कम्पोनेन्ट र उपकरणहरू निर्माणमा अग्रणी छन्। ताइवान अहिले विश्वकै सबैभन्दा उन्नत सेमिकन्डक्टर चिप्स उत्पादन गर्छ; दक्षिण कोरिया पनि एक प्रमुख विश्वव्यापी हतियार निर्माताको रूपमा विकसित भएको छ। ठूला संस्थाहरूले यी देशहरूलाई धेरै विकासशील देशहरू, विशेष गरी दक्षिणपूर्वी एसियाका टाइगर क्युब अर्थतन्त्रहरूका लागि आदर्शको रूपमा सेवा गर्न जोड दिएका छन्।

१९९३ मा, विश्व बैङ्कको रिपोर्ट *द ईस्ट एसियन मिरेकल* ले आर्थिक उछालमा नवउदारवादी नीतिहरूको योगदानलाई श्रेय दिएको थियो, जसमा निर्यातमुखी नीतिहरूको पालन, कम कर र न्यूनतम कल्याणकारी राज्यहरू समावेश थिए। संस्थागत विश्लेषणहरूले केही स्तरमा राज्य हस्तक्षेप संलग्न रहेको पत्ता लगाए। केही विश्लेषकहरूले विश्व बैङ्कको प्रतिवेदनले सुझाव दिएको भन्दा औद्योगिक नीति र राज्य हस्तक्षेपको प्रभाव धेरै बढी रहेको तर्क गरे।

## शिक्षा र प्रविधि 
चारै सरकारले आफ्नो देशलाई दक्ष कामदार र इन्जिनियर तथा डाक्टरजस्ता उच्चस्तरीय जागिरमार्फत लाभ पुर्‍याउन पूर्वाधार र शिक्षा क्षेत्रमा ठूलो लगानी गर्नमा ध्यान केन्द्रित गरे। यो नीति सामान्यतया सफल रह्यो र यसले देशहरूलाई अझ उन्नत, उच्च आय भएका औद्योगिक विकसित देशहरूमा रूपान्तरण गर्न मद्दत गर्‍यो। उदाहरणका लागि, चारै देशहरू विश्वव्यापी शिक्षा केन्द्र बन्न पुगेका छन्, जहाँ सिङ्गापुर, ताइवान, दक्षिण कोरिया र हङकङका उच्च माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूले पि‍आइएसए परीक्षा जस्ता गणित र विज्ञान परीक्षामा उत्कृष्ट अङ्क प्राप्त गरेका छन् भने ताइवानका विद्यार्थीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पियाडहरूमा धेरै पदक जितेका छन्।

उच्चस्तरीय शिक्षा सम्बन्धमा, अधिकांश विकसित देशहरूजस्तै यहाँ पनि धेरै प्रतिष्ठित कलेजहरू छन्। २०२३ को क्युएस विश्वविद्यालय श्रेणीअनुसार, विश्वका शीर्ष १०० विश्वविद्यालयहरूमा हङकङका ५, दक्षिण कोरियाका ६, सिङ्गापुरका २ र ताइवानका १ विश्वविद्यालय समावेश छन्। चारै देशको जनसंख्या सानो र विश्वविद्यालयहरूको इतिहास अपेक्षाकृत छोटो भए पनि, यी देशहरूले संयुक्त रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिका वा संयुक्त अधिराज्य बाहिर अवस्थित शीर्ष १०० विश्वविद्यालयमध्ये एक चौथाइ हिस्सा ओगटेका छन्। विशेष उल्लेखनीय विद्यालयहरूमा राष्ट्रिय ताइवान विश्वविद्यालय, हङकङको चिनियाँ विश्वविद्यालय, हङकङ विज्ञान तथा प्राविधिक विश्वविद्यालय, सियोल राष्ट्रिय विश्वविद्यालय, राष्ट्रिय सिङ्गापुर विश्वविद्यालय, नान्याङ प्राविधिक विश्वविद्यालय र हङकङ विश्वविद्यालय समावेश छन्। हङकङ, सिङ्गापुर र सियोलका सहरहरू उच्च शिक्षा क्षेत्रमा प्रमुख केन्द्रका रूपमा परिचित छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:एसियाको आर्थिक इतिहास
श्रेणी:चार एसियाली बाघहरू