open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
तहसिल

**तहसिल** वा **तालुका** भारत र पाकिस्तानको प्रशासनिक विभाजनको एक स्थानीय एकाइ हो।  यो एक जिल्ला भित्रको क्षेत्रको एक उप-जिल्ला हो जसमा निर्दिष्ट जनसङ्ख्या भएको स्थान समावेश छ जसले यसको प्रशासनिक केन्द्रको रूपमा कार्य गर्दछ। यसका अतिरिक्त सहरहरू र सामान्यतया धेरै गाउँहरू पनि यसमा पर्दछन्। भारतमा तहसिलले पहिलेका शब्दहरू, जस्तै परगना र थानालाई प्रतिस्थापन गरेको छ।

आन्ध्र प्रदेश र तेलङ्गानामा तहसिल प्रणालीलाई प्रतिस्थापन गर्न *मण्डल*' नामक नयाँ एकाइ आएको छ। यो सामान्यतया तहसिल भन्दा सानो हुन्छ र पञ्चायत व्यवस्थामा स्थानीय स्वशासनको सुविधाको लागि निर्माण गरिएको हुन्छ। पश्चिम बङ्गाल, बिहार, झारखण्डमा, सामुदायिक विकास खण्ड तहसिलहरूलाई प्रतिस्थापन गर्दै सशक्त प्रशासनिक एकाइको रूपमा रहेका छन्।

तहसिल कार्यालयले मुख्य रूपमा निर्वाचन वा कार्यकारी कार्यहरू बाहेक भू-राजस्व प्रशासनको पनि काम गर्दछ। यो भूमि अभिलेख र सम्बन्धित प्रशासनिक मामिलाहरूको लागि अन्तिम कार्यकारी संस्था हो। मुख्य अधिकारीलाई तहसिलदार वा, कम आधिकारिक रूपबाट तालुकदार या तालुका मुक्तिकरको रूपमा चिनिन्छ। तहसिल वा तालुकलाई भारतीय सन्दर्भमा उप-जिल्लाहरू मान्न सकिन्छ। केही उदाहरणहरूमा, तहसीलहरू "खण्ड" (पञ्चायत सङ्घ खण्ड, पञ्चायत विकास खण्ड वा सामुदायिक विकास खण्ड) सँग मिल्दाजुल्दा हुन्छन् र तहसिलदारको नेतृत्वमा भूमि र राजस्व विभाग अन्तर्गत आउँछन्। खण्डहरू ग्रामीण विकास विभाग अन्तर्गत आउँछन्, जसको नेतृत्व खण्ड विकास अधिकारीको हुन्छ र एउटै वा समान भौगोलिक क्षेत्रमा विभिन्न सरकारी प्रशासनिक कार्यहरू प्रदान गर्दछ।

यद्यपि तहसिल कहिलेकाहीँ राजस्व विभाजनको उपविभाजनको साथ समान क्षेत्र साझा गर्न सक्दछन् जसलाई राजस्व खण्डको रूपमा चिनिन्छ। उदाहरणका लागि, छत्तीसगढ राज्यको रायपुर जिल्ला प्रशासनिक रूपमा १३ तहसिल र १५ राजस्व खण्डहरूमा विभाजित छन्। तथापि, यी दुबैलाई एकसाथ हेरिन्छ।

## पृष्ठभूमि 
भारत, एक विशाल देशको रूपमा, प्रशासनिक उद्देश्यका लागि धेरै राज्यहरू र केन्द्र शासित प्रदेशहरूमा विभाजित छ। यी राज्यहरूको थप विभाजनहरू जिल्लाहरूको रूपमा चिनिन्छ। यी जिल्लाहरू फेरि धेरै उपविभागहरूमा विभाजित छन्, जस्तै तहसिल वा तालुकहरू भनिन्छ। यी उपविभागहरू फेरि ग्राम पञ्चायतहरूमा विभाजित छन्। सुरुमा, यो भूमि राजस्व र प्रशासनिक प्रयोजनका लागि गरिएको थियो। तर अब यी उपविभागहरू शिक्षा, कृषि, सिंचाई, स्वास्थ्य, प्रहरी सेवा, आदि जस्ता सरकारका अन्य विभागहरूसँग मिलेर शासित छन्।

## सङ्गठन 
तहसिलदार प्रत्येक तहसील या तालुकाका प्रमुख या प्रमुख सरकारी अधिकारी हुन्। केही राज्यहरूमा तालुकदार, माम्लेदार, अमलदार, मण्डल अधिकारी जस्ता विभिन्न नामकरणहरू प्रयोग गरिन्छ। भारतका धेरै राज्यहरूमा, तहसिलदारले त्यस तहसिलको कार्यकारी न्यायीक अधिकारीको रूपमा काम गर्दछ। प्रत्येक तहसिल मा तहसिल कार्यालय या तहसिलदार कार्यालय नामक एक कार्यालय हुन्छन्, जसलाई तहसिल मुख्यालयको रूपमा चिनिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:प्रशासनिक विभाजनका प्रकारहरू
श्रेणी:तहसिल
सुदूरपश्चिम रोयल्स

**सुदूरपश्चिम रोयल्स** सुदूरपश्चिम प्रदेशको धनगढी आधारित एक नेपाली व्यावसायिक क्रिकेट फ्रेन्चाइजी टोली हो। यो टोलीले नेपाल प्रिमियर लिग (एनपिएल) मा प्रतिस्पर्धा गर्ने गर्दछ र सन् २०२४ मा समावेश गरिएको आठ फ्रेन्चाइजी मध्ये एक थियो। उनीहरूको घरेलु मैदान फाप्ला क्रिकेट मैदान, धनगढी हो र यो एम्पायर स्पोर्ट्स प्राइभेट लिमिटेडको स्वामित्वमा रहेको छ। कीर्तिपुर त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान भएको फाइनलमा जनकपुर बोल्ट्स संग पाँच विकेटले पराजित भएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपाल प्रिमियर लिग

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* सुदूरपश्चिम रोयल्सको आधिकारीक वेवसाइड

श्रेणी:नेपाल प्रिमियर लिगका टोलीहरू
जैविक सूचना विज्ञान

## जैविक सूचना विज्ञान
जैविक सूचना विज्ञान [en: Bioinformatics] एक अन्तरविषयक क्षेत्रमा आधारित विज्ञान हो जसमा जैविक डाटा र गणित, सांख्यिकी, र कम्प्युटर विज्ञानको संयोजन गरिन्छ। यसले जैविक डाटाको विश्लेषण, व्यवस्थापन, र व्याख्या गर्ने काम गर्छ। जैविक सूचना विज्ञानले जीवन विज्ञानका विभिन्न पक्षहरू जस्तै, जीनोम अनुसन्धान, प्रोटीन संरचना, र जैविक प्रणालीहरूको मोडलिङ्गलाई कम्प्युटरका सहायता दिएर बुझ्नमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।

जैविक सूचना विज्ञानको मुख्य उद्देश्य जीनोम र प्रोटिन डाटाको विश्लेषण र नयाँ चिकित्सकीय उपचारहरूको विकासमा मद्दत गर्नु हो। यो प्रविधि, जैविक डाटाबेसहरू, एल्गोरिदम, र कम्प्युटेशनल मोडेलिङलाई प्रयोग गरेर जैविक प्रणालीहरूको कार्य र संरचनाहरूको समझलाई सहज बनाउँछ।

**जैविक सूचना विज्ञानका प्रमुख क्षेत्रहरू**
#जीनोम अनुसंधान: जैविक सूचना विज्ञानले जीनोम डाटा विश्लेषणमा मद्दत पुर्याउँछ, जसमा जीनहरू, डिएनए अनुक्रम र जीनोमको संरचना बुझ्नमा योगदान पुर्याउँछ।
#प्रोटीन संरचना र कार्य: जैविक सूचना विज्ञान प्रोटिनको संरचना र कार्यको अध्ययन गर्न र ती प्रोटिनहरूलाई नयाँ औषधिहरूको विकासमा उपयोग गर्न मद्दत पुर्याउँछ।
#डाटाबेस निर्माण र व्यवस्थापन: जैविक डाटा भण्डारण र व्यवस्थापन गर्नका लागि शक्तिशाली डाटाबेसहरूको विकास र रखरखाव।
#सिस्टम बायोलोजी: जैविक प्रणालीहरूको मोडलिङ्ग र विश्लेषण जसले जैविक प्रक्रियाहरूको प्रणालीगत बुझाइ ल्याउँछ।

**महत्व**
जैविक सूचना विज्ञानको महत्व बढ्दो छ किनभने यसले चिकित्सा, जैविक अनुसन्धान र नयाँ औषधि विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ। यसले जीनोम सिक्वेन्सिङ, प्रोटिन इन्टरएक्सन, र रोगको जीनसंगतता अध्ययन गर्नका लागि नयाँ उपकरण र प्रविधिहरू प्रदान गरेको छ।

जैविक सूचना विज्ञानको क्षेत्रमा नवीनतम अनुसन्धान र विकासले जीवन विज्ञानमा ठूलो क्रान्ति ल्याएको छ र भविष्यमा यस क्षेत्रबाट नयाँ सम्भावनाहरूको ढोका खोल्ने अपेक्षा गरिन्छ।
प्लवनको नियम

रचयिता: *श्रीराम खड्का *

**प्लवनको नियम** (Law of Flotation) भौतिकशास्त्रमा तरल पदार्थमा वस्तुहरूको उत्रने र डुब्ने अवस्थालाई वर्णन गर्ने महत्वपूर्ण सिद्धान्त हो। यस नियम अनुसार, *तरल पदार्थमा उत्रने वस्तुले आफ्नो तौल बराबरको तरल पदार्थ विस्थापित गर्छ*। यसलाई **आर्किमिडिजको सिद्धान्त**सँग पनि सम्बन्धित मानिन्छ, जसले भन्छ कि *कुनै वस्तुलाई आंशिक वा पूर्ण रूपमा तरल पदार्थमा डुबाउँदा, विस्थापित तरलको तौल बराबरको उर्ध्वचाप तरल पदार्थले वस्तुमा दिन्छ।* 

**प्लवनको नियम**को प्रयोगले विभिन्न वस्तुहरूको तरलमा उत्रने वा डुब्ने अवस्थालाई बुझ्न मद्दत गर्छ। यदि कुनै वस्तुको तौलले आफ्नो आकारद्वारा विस्थापित गर्न सक्ने तरलको तौल बराबर वा कम छ भने, त्यो वस्तु तरलमा उत्रन्छ; अन्यथा, त्यो डुब्छ। उदाहरणका लागि, ४५० N तौल भएको विद्यार्थीले पौडी खेल्दा कम्तीमा ४५० N पानी विस्थापित गर्नुपर्छ,** अन्यथा उनी पानीमा डुब्नेछन!**

लेखक: ''' श्रीराम खड्का
उर्ध्वचाप

उर्ध्वचाप लाई उधर्वचाप पनि भनिन्छ।

कुनै वस्तुलाई तरल पदार्थमा आंशिक वा पूर्णरुपले डुबाउँदा तरल पदार्थले माथितिर धकेल्ने परिणामात्मक बल (resultant force) लाई उर्ध्वचाप भनिन्छ।

उर्ध्वचाप लाई गणितीय रुपमा U = dgV लेखिन्छ। अर्थात,
उर्ध्वचाप लाई प्रभाव पार्ने तत्वहरु निम्न छन्:
*(१) तरल पदार्थको घनत्व
*(२) तरल पदार्थको आयतन
*(३) गुरुत्व प्रवेग

उर्ध्वचाप तरल पदार्थको घनत्व संग समानुपाती हुन्छ। उर्ध्वचाप तरल पदार्थको आयतन संग समानुपाती हुन्छ। उर्ध्वचाप गुरुत्व प्रवेग संग समानुपाती हुन्छ।
ऋषि कट्टेल

**ऋषि कट्टेल** नेपालको कम्युनिस्ट पार्टीका नेता हुन्। उनी हाल अन्य कम्युनिस्ट नेता लोकनारायण सुवेदी, जगत बोगटी, शरणविक्रम मल्ल, रामबहादुर भण्डारी र भीम सेढाईसँगै २०१३ मा बनेको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (ऋषि कट्टेल)का अध्यक्ष छन्। उनी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत) का पूर्वअध्यक्ष हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
हेली स्टेनफेल्ड

**हेली स्टेनफेल्ड** (जन्म ११ डिसेम्बर १९९६) एक अमेरिकी अभिनेत्री र गायिका हुन्।  उनले चलचित्र *ट्रू ग्रिट* (सन् २०१०) बाट आफ्नो करियरमा सफलता प्राप्त गरेकी थिइन्, जसका लागि उनलाई एकेडेमी पुरस्कार र बाफ्टा पुरस्कारमा नामाङ्कन सहित विभिन्न प्रशंसाहरू प्राप्त भएका थिए।

स्टेनफेल्डले *पिच परफेक्ट* चलचित्र शृङ्खला (सन् २०१५-२०१७) र *द एज अफ सेभेन्टिन* (सन् २०१६) मा निभाएका भूमिकाका लागि व्यापक मान्यता प्राप्त गरेकी थिइन्, जसले उनलाई गोल्डेन ग्लोब पुरस्कारमा नामाङ्कन दिलाएको थियो। उनले *एन्डर्स गेम* (सन् २०१३), *बिगिन अगेन* (सन् २०१३), *बम्बलबी* (सन् २०१८) र *सिनर्स* (सन् २०२५) मा पनि अभिनय गरिसकेकी छन्। उनले *स्पाइडर-म्यान: इनटु द स्पाइडर-भर्स* (सन् २०१८) र यसको सन् २०२३ को उत्तरकथामा स्पाइडर-वुमन / ग्वेन स्टेसी र नेटफ्लिक्स शृङ्खला *आर्केन* (सन् २०२१–२०२४) मा भिआईको आवाज दिएकी थिइन्। उनले एप्पल टिभी प्लस शृङ्खला *डिकिन्सन* (सन् २०१९-२०२१) मा एम्लि डिकिन्सनको भूमिका निभाएकी थिइन्, र सन् २०२१ देखि मार्भल सिनेमेटिक युनिभर्समा केट बिसपको भूमिका निभाएकी छिन्।

स्टेनफेल्डले *पिच परफेक्ट २* (सन् २०१५) मा “फ्ल्यासलाइट” प्रदर्शन गरेपछि सङ्गीत क्षेत्रमा मान्यता प्राप्त गरेकी थिइन्। त्यसपछि रिपब्लिक रेकर्ड्ससँग सम्झौता गर्दै, उनले आफ्नो पहिलो एकल गीत "लभ माईसेल्फ" जारी गरेकी थिइन्, र त्यसपछि *हाइज* (सन् २०१५) तथा *हाफ रिटन स्टोरी* (सन् २०२०) नामका विस्तारित सङ्गीत संग्रह (EP) पनि जारी गरेकी थिइन्। उनले "स्टार्भिङ", "मोस्ट गर्ल्स" र "लेट मि गो" लगायतका धेरै समीक्षात्मक तथा व्यावसायिक रूपमा सफल गीतहरू पनि जारी गरिसकेकी छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* 
* 

श्रेणी:सन् १९९६ मा जन्म
श्रेणी:लस एन्जलसका अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी पप गायिकाहरू
श्रेणी:अमेरिकी बाल अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी आवाज अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
प्रध्यानाध्यापक

प्रधानाध्यापक (वा प्रधानाध्यापक, लिङ्गको आधारमा) विद्यालयको प्रधानाध्यापक वा मुख्य प्रशासक हुन्, विशेष गरी निजी वा माध्यमिक विद्यालयहरूमा।  प्रधानाध्यापक विद्यालयको सञ्चालनको निरीक्षण, संकाय र कर्मचारीहरू व्यवस्थापन गर्न, शैक्षिक कार्यक्रमहरूको कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्न र अनुशासन कायम राख्न जिम्मेवार हुन्छन्।  केही सन्दर्भहरूमा, शीर्षकले शैक्षिक नेतृत्व र समग्र विद्यालय व्यवस्थापनको लागि जिम्मेवार विद्यालयको नेतालाई पनि जनाउन सक्छ।A headmaster (or headmistress, depending on gender) is the principal or chief administrator of a school, especially in private or secondary schools. The headmaster is responsible for overseeing the school's operations, managing faculty and staff, ensuring the implementation of educational programs, and maintaining discipline. In some contexts, the title can also refer to the leader of a school who is responsible for academic leadership and overall school management.
नागपुर

**नागपुर** भारतको महाराष्ट्र राज्यको मुम्बई र पुणे पछिको तेस्रो ठुलो सहर हो। यसको केन्द्रीय भौगोलिक अवस्थितिको कारण यसलाई भारतको मुटु भनिन्छ। यो मध्य भारतको सबैभन्दा ठुलो र सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो।  नागपुर जनसङ्ख्याको आधारमा भारतको १३औँ ठुलो सहर हो। अक्सफोर्डको इकोनोमिक्स रिपोर्टका अनुसार सन् २०१९ देखि २०३५ सम्ममा नागपुर ८.४१ प्रतिशतको औसत वृद्धिदरका साथ विश्वको पाँचौँ तीव्र गतिले वृद्धि हुने सहर बन्ने अनुमान गरिएको छ। 

## नामकरण 
नागपुरको नाम ठुलो नदी नागको नामबाट राखिएको छ जुन सहरबाट बग्छ। पुरानो नागपुर सहर नाग नदीको उत्तरी किनारमा अवस्थित छ। धेरै भारतीय भाषाहरूमा पुरको अर्थ "सहर" हो।

नागपुरको पहिलेको नाम "फणीन्द्रपुरा" थियो। यसको उत्पत्ति मराठी शब्द फण (गोमनको अनुवाद) बाट भएको हो। नागपुरको पहिलो अखबारको नाम फणीन्द्रमणि थियो, जसको अर्थ एक गहना हो जुन कोब्राको हुडमा निलम्बित भएको विश्वास गरिन्छ।

## भूगोल 
मार्च, अप्रिल र मे महिनामा नागपुरमा हुने गर्मीका दिनहरूको औसत सङ्ख्या क्रमशः ०.५, २.४ र ७.२ दिन छ। उदाहरणका लागि, सन् १९७३, १९८८ र २०१० मा २० दिनसम्म तातो हावा चलेको मे महिना सबैभन्दा असहज र तातो महिना हो। ग्रीष्म ऋतुमा हावाहुरी, धुलोको आँधीबेहरी, असिना पानी र हुरीबतास जस्ता अन्य गम्भीर मौसमी गतिविधिहरू पनि समावेश छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:महाराष्ट्रका सहरहरू
श्रेणी:भारतका महानगरहरू
माथिल्लो तादोङ

**माथिल्लो तादोङ** सिक्किम राज्यको गान्तोक जिल्लाको एउटा जनगणना सहर हो। यो गान्तोक नगरपालिका अन्तर्गत पर्दछ।

भारतको सन् २००१ जनगणनामा, माथिल्लो तादोङको जनसङ्ख्या १४,६७० थियो। जनसङ्ख्याको ५४% पुरुष र ४६% महिला छन्। माथिल्लो तादोङको औसत साक्षरता दर ७६% छ, राष्ट्रिय औसत ५९.५% भन्दा बढी: पुरुष साक्षरता ८०%, र महिला साक्षरता ७१% छ। माथिल्लो तादोङमा, जनसङ्ख्याको १०% ६ वर्ष मुनिका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गान्तोक जिल्लाका सहर र नगरहरू
हरिहर शर्मा

**हरिहर शर्मा** (नेपालीः ) एक नेपाली थिएटर र फिल्म अभिनेता, निर्देशक र नेपालको संगीत र नाटक प्रवर्द्धन गर्न स्थापित सरकारी निकाय नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको तेस्राे कार्यकालका उपकुलपति थिए। उनले *बासुदेव* जस्ता लोकप्रिय चलचित्रहरूमा अभिनय गरेका छन्। उनी नीर शाह र शान्ति मास्की समकालीन हुन्। शर्माले अर्डर अफ त्रि शक्ति पट्टा र अर्डर अफ गोर्खा दक्षिण बाहू सहित विभिन्न राष्ट्रिय स्तरका पुरस्कारहरू प्राप्त गरेका छन्।

शर्माको जन्म नेपालको प्यूठान जिल्लामा भएको थियो। उनले त्यहाँ प्राथमिक विद्याआसाम अध्ययन गरे र माध्यमिक विद्यालयका लागि असम गए। उच्च विद्यालयपछि उनी नेपाल फर्किए र अमृत विज्ञान कलेजमा माध्यमिक तहसम्म अध्ययन गरे। माध्यमिक स्तर पुरा गरेपछि उनी नेपाल एकेडेमी अभिनेताका रूपमा भर्ना भए। उनलाई सोही सङ्गठनमा निर्देशक र प्रशासन प्रमुखको रूपमा पदोन्नति गरियो। 

उनको पहिलो अभिनय सन् १९६६ मा *आमाको पुकार (आमाको पुकार) * नामक नाटकको थिएटरमा थियो र उनको पहिलो फिचर फिल्म बिक्रम सम्बत् २०२४  मा *सिन्दूर* थियो। उनको सबैभन्दा लोकप्रिय चरित्र फिल्म *बासुदेव* उनको एक वृद्ध व्यक्तिको भूमिका थियो जब उनी केवल २४ वर्षका थिए।

उनले सकन्तला गुरुङ्ग शर्मासँग विवाह गरेका छन् र उनका दुई छोरा छन्।

## खेले 
शर्माले ६० भन्दा बढी नेपाली र नेवारी थिएटर नाटकमा अभिनय गरेका छन्

* *आमाको सपना *
* *जीवन बीमा *
* *अन्धाको पनि आँखा खुलेको हुन्छ*
* *अन्तरद्वन्द*
* *पृथ्वी नारायण शाह *
* *एक सिमा यही तुङ्गिञ्चा *
* *मनिस र मुकुन्द*
* *जब गम लगा *
* *पुराना घर *
* *गङ्गालाल को चीता *
* *समाजका नाइके *

## चलचित्रहरू 
शर्माले ६५ भन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरिसकेका छन्:

* *बासुदेव *
* *प्रेयसी *
* *राँको* 
* *ज्वाला*
* *सिन्दूर*
* *बदलिदो आकाश*
* *माया प्रीति *
* *कर्ज*
* *प्रेम पिण्ड *
* *चेलिबेटी*
* *प्रियसी *
* *सान्तान थरिथारिका *
* *मोहन *
* *यो माया को सागर *
* *चटयाङ*
* *धनपति*

## पुरस्कारहरू 
* गोरखा दक्षिण बाहूको आदेश
* ऑर्डर अफ त्रिशक्ति पट्टा
* इन्द्रराज्यलक्ष्मी प्रज्ञा पुरस्कार 
* सर्वनाम पुरस्कार
* प्राग प्रतिष्ठान धीर्गा सेवा पदक 

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य लिङ्कहरू 
* नेपाल संगीत तथा नाटक अकादमी 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:हरिहर शर्मा
छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनस

**छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनस** **(सीएसएमटी)** विश्व सम्पदा क्षेत्र तथा भारतको व्यापारिक राजधानी मुम्बईको ऐतिहासिक रेलवे स्टेसन हो। यो मध्य रेलवे, भारतको मुख्यालय पनि हो। यो भारतको व्यस्त रेलवे स्टेसनहरू मध्ये एक हो। तथ्याङ्क अनुसार यो स्टेसन ताजमहलपछि भारतको सर्वाधिक फोटो खिचिएको धरोहर हो। यो स्टेसनको स्थापना सन् १८८७ मा गरिएको थियो।

## चित्रदीर्घा
छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनसको केही तस्विरहरू :-

चित्र:Chhatrapati Shivaji Terminus (formerly Victoria Terminus), Mumbai.jpg|
चित्र:Chhatrapati Shivaji Terminus (The Victoria Terminus), Mumbai - India.jpg|
चित्र:Chhatrapati Shivaji Terminus railway station, 2011.jpg|
चित्र:Chhattrapati Shivaji Terminus (CST).jpg|
चित्र:Close-up of Chhatrapati Shivaji Terminus.jpg|

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
# विश्व सम्पदा क्षेत्र
# विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

## बाह्य कडीहरू
* छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनस युनेस्कोको वेबसाइटमा
* युनेस्को
* छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनस
* केही जानकारी 
* छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनसको चित्रहरु
* http://asi.nic.in/asi_monu_whs_shivajiterminus.asp

श्रेणी:भारतका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू
श्रेणी:विकिपिडिया नेपाल परियोजनामा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना

**जेजु एयर फ्लाइट २२१६** थाइल्यान्डको बैंकक नजिकैको सुवर्णभूमि विमानस्थलबाट दक्षिण कोरियाको मुआन काउन्टी मुआन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल लागि निर्धारित अन्तर्राष्ट्रिय यात्रु उडान थियो। 

२९ डिसेम्बर २०२४ मा,  बोइङ ७३७-८०० ले आफ्नो मुख्य ल्यान्डिङ गियार खराबीको कारण बेली ल्यान्डिङ प्रयास गर्दा दुर्घटना भयो । 

विमान धावनमार्गबाट घिस्रिदै उक्त विमान पर्खालमा ठोक्किएर विस्फोट भएको थियो, जसको परिणामस्वरूप १८१ जना मध्ये १७९ जनाको मृत्यु भयो। विमानमा सवार दुई जना चालक दलका सदस्य घाइते भएर बाँचेका थिए ।

यो दुर्घटना सन् १९९७ मा गुआममा भएको कोरियन एयर फ्लाइट ८०१ को दुर्घटनापछि दक्षिण कोरियाली विमान संलग्न भएको सबैभन्दा घातक उड्डयन दुर्घटना हो र सन् २००२ मा भएको एयर चाइना फ्लाइट १२९ को दुर्घटनालाई उछिन्दै दक्षिण कोरियाली भूमिमा भएको सबैभन्दा घातक विमान दुर्घटना बन्यो।  जेजु एयर को १९ वर्षको इतिहासमा यो पहिलो घातक दुर्घटना थियो। सन् २०१४ मा एमभी सिभोल डुब्दा दक्षिण कोरियामा भएको यो सबैभन्दा घातक सामूहिक दुर्घटना हो।

यो दुर्घटना सन् २०२४ को अहिलेसम्मको सबैभन्दा घातक उड्डयन दुर्घटना हो। सन् २०१८ मा लायन एयर फ्लाइट ६१० को दुर्घटनापछि यो सबैभन्दा घातक उड्डयन दुर्घटना पनि हो।

### प्रतिक्रियाहरू 
#### घरेलु 
निलम्बित राष्ट्रपति युन सुक योल, जसलाई मार्सल कानून लागू गरेकोमा महाभियोग लगाइएको थियो, ले सामाजिक सञ्जालमार्फत शोक व्यक्त गरे।

जेजु एयरले आफ्नो वेबसाइटमा दुर्घटनाका लागि माफी माग्दै एक बयान जारी गर्यो र टिकटहरू खरिद गर्न अस्थायी रूपमा लिङ्कहरू हटाएको छ।  यसका सीईओ किम ई-बाइले जेजु एयरको वेबसाइटमा माफी मागेका छन्। जेजु एयरको मूल कम्पनी एक्युङ समूहका अध्यक्ष चाङ यङ-सिनले पनि माफी मागेका छन्। मुआनमा पीडित परिवारलाई सहयोग गर्न एयरलाइन्सले २६० जना कर्मचारी खटाइएको थियो।

#### अन्तर्राष्ट्रिय 
थाई प्रधानमन्त्री पेटोङ्तार्न सिनावात्राले शोक व्यक्त गरे र थाई विदेश मन्त्रालयलाईदुर्घटना पीडित थाई नागरिकका आफन्तहरूलाई सहयोग गर्न आदेश दिए। जर्मन चान्सलर ओलाफ स्कोल्ज, युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की, जापानी प्रधानमन्त्री शिगेरु इशिबा, चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ, टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तायिप एर्दोआन, सर्बियाका राष्ट्रपति अलेक्जान्डर वुसीक, जर्मन राष्ट्रपति फ्रान्क-वाल्टर स्टाइनमेयर, मलेसियाका प्रधानमन्त्री अनवर इब्राहिम, राजा चार्ल्स तृतीय र संयुक्त अधिराज्यका प्रधानमन्त्री कीर स्टारमर, अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन, र भियतनामी राष्ट्रपति लुङ कुङ ले मृतक र घाइतेहरूका परिवारप्रति सहानुभूति व्यक्त गरे। दक्षिण कोरिया र बोइङ धेरै कूटनीतिक मिसनहरूले पनि पीडित परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गरे । इन्डोनेसियाका विदेश मन्त्री सुगियोनो र साउदी अरबको विदेश मन्त्रालय मृतकको परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गरेका छन्  होली सी पनि शोक सन्देश पठाए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
नेपालमा नम्बर प्लेट

नेपालमा मोटर भएका वा नभएका (साइकलबाहेक) सबै सडक सवारी साधनमा दर्ता नम्बर जोडिएको छ। यातायात व्यवस्था विभाग अन्तर्गतको सरकारी निकाय प्रदेश स्तरीय यातायात व्यवस्था कार्यालयले यस्तो सूचना जारी गरेको हो।नम्बर प्लेटहरू गाडीको अगाडि र पछाडि राख्नुपर्छ। नेपालका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सवारी दर्ता कोड एनइपी हो।

नेपालका राष्ट्रपति आफ्नो प्लेटमा नम्बर नभएको आधिकारिक गाडीमा यात्रा गर्छन् भने यसमा नेपालको निशान छाप अङ्कित छ।

## नयाँ ढाँचा (वि.सं २०७७-हाल) 
हालको प्रणाली पहिलो पटक वि.सं २०७३ मा सुरु गरिएको थियो र वि.सं २०७५ देखि पहिलेको ढाँचालाई प्रतिस्थापन गर्ने तालिका थियो। तर, नेपालको सर्वोच्च अदालतले यो नयाँ ढाँचा जारी नगर्न आदेश जारी गरेको थियो। २०७४ फागुन १० मा, सरकारले देवनागरी लिपिलाई नम्बर प्लेटबाट हटाएर त्यसको सट्टा ल्याटिन लिपि प्रयोग गरेको भन्दै अदालतले यस्तो आदेश जारी गरेको थियो। अन्ततः २०७५ मङ्सिर २७ गते, अदालतको आदेश खारेज गरिएको थियो र ढाँचा जारी गर्न बाटो खुलेको थियो। यी नयाँ प्लेटहरूले वि.सं २०७२ मा विघटन भएका अञ्चलहरूलाई प्रदेशहरूसँग प्रतिस्थापन गर्दछन्। यी लाइसेन्स प्लेटहरू इम्बोस्ड छन्, र सेतो पृष्ठभूमिमा सेतो रङको प्रयोग गरिएको छ भने अङ्कमा कालो रङ प्रयोग गरिएको छ। नम्बर प्लेटहरू देवनागरीको सट्टामा ल्याटिन लिपिमा लेखिएको छ। यी प्लेटहरूमा माइक्रोचिप हुन्छ जसले सरकारलाई नम्बर प्लेट जारी गर्दा एकरूपता कायम गर्न र नक्कल रोक्न सक्षम बनाउँछ।

नयाँ नम्बर प्लेटले सडकमा चल्ने सवारी साधनको डिजिटल रेकर्ड राख्न, समयमै राजस्व सङ्कलन गर्न र चोरी नियन्त्रण गर्न पनि सहयोग पुर्‍याउँछ।

प्लेटको बायाँपट्टि नेपालको राष्ट्रिय झण्डा र निलो रङको एनइपी लेखिएको पट्टी राखिएको छ। सवारीको वर्गीकरणलाई तल दिइएको छ:

* **A**: मोटरसाइकल, स्कुटर, मोपेड
* **B**: कार, जीप, कार्गो/डेलिभरी भ्यान
* **C**: टेम्पो, अटो रिक्सा
* **C1**: विद्युतीय-रिक्सा
* **D**: पावर टिलर
* **E**: ट्र्याक्टर
* **F**: मिनिबस, मिनिट्रक
* **G**: ट्रक, गाडी, लोरी
* **H**: रोलर, डोजर
* **H1**: डोजर
* **H2**: रोलर
* **I**: क्रेन, दमकल, लोडर
* **I1**: क्रेन
* **I2**: दमकल
* **I3**: लोडर
* **J1**: एस्काभेटर
* **J2**: ब्याकु लोडर
* **J3**: ग्रेडर
* **J4**: फोर्क लिफ्टर
* **J5**: अन्य ठुला उपकरणहरू 
* **K**: स्कुटर, मोपेड

प्लेटहरू सवारीको आकारको आधारमा विभिन्न आकारमा आउँछन्।

### तीन पाङ्ग्रे
तीन पाङ्ग्रे सवारीमा अटो रिक्सा, टेम्पो र विद्युतीय रिक्सा पर्दछ। प्लेट निम्न आकारमा राख्न सकिन्छ:
* **अगाडि र पछाडि**: : २४ सेमी x १३ सेमी

### साना सवारी साधन 
प्लेट निम्न आकारमा राख्न सकिन्छ:

* **अगाडि**: ४५ सेमी x ११ सेमी
* **पछाडि**: ३० सेमी x १८.५ सेमी

### ठुला सवारीसाधन 
प्लेट निम्न आकारमा राख्न सकिन्छ:
* **अगाडि**: ५२ सेमी x ११ सेमी
* **पछाडि**: ३६ सेमी x २१ सेमी

## पुरानो ढाँचा 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* यातायात व्यवस्था विभागको वेबसाइट
* भौतिक योजना, निर्माण तथा यातायात व्यवस्था मन्त्रालयको वेबसाइट
* महानगरीय ट्राफिक प्रभाग कार्यालयको वेबसाइट 

नेपाल
वाणिज्य बैंक

**वाणिज्य बैङ्क** एक वित्तीय संस्था हो जसले जनताबाट निक्षेप जम्मा गर्छ   र नाफा कमाउन उपभोग र लगानीको उद्देश्यका लागि ऋण दिन्छ।

वाणिज्य बैङ्कमा निजी क्षेत्र बैङ्क तथा र सार्वजनिक क्षेत्र बैङ्कहरू पर्छ। यद्यपि, "केन्द्रीय बैङ्क"लेलाई पनि बैङ्क भनेर चिनिएपनि वाणिज्य बैङ्क भन्दा फरक ढङ्गले काम गर्छ। वाणिज्य बैङ्कहरूको विपरीत, केन्द्रीय बैङ्कहरू मुख्य रूपमा नाफा उत्पन्न गर्नमा केन्द्रित हुँदैन र फिएट मुद्रा प्रणालीमा व्यावसायिक बैङ्कहरू जस्तै दामासाही हुन सक्दैनन्।

## इतिहास 
बैङ्क "शब्द " इटालियन शब्द *banco* 'डेस्क/बेन्च' बाट आएको हो। इटालियन पुनर्जागरण युगमा फ्लोरेन्टाइन बैङ्करहरूद्वारा प्रयोग गरिएको थियो, जसले हरियो कपडाले ढाकिएको डेस्कमा आफ्नो लेनदेन गर्थे।यद्यपि, प्राचीन कालमा पनि बैङ्किङ गतिविधिको सङ्केत पाउन सकिन्छ।

संयुक्त राज्य अमेरिकामा, **वाणिज्य बैङ्क** शब्द प्रायः बैङ्किङ नियमनमा भिन्नताका कारण यसलाई इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क बाट फरक छुट्याउन प्रयोग गरिन्थ्यो। महामन्दीपछि, ग्लास-स्टीगल्स ऐन मार्फत, अमेरिकी काङ्ग्रेसले व्यावसायिक बैङ्कहरूलाई बैङ्किङ गतिविधिहरूमा मात्र संलग्न गराउन आवश्यक बनायो, जबकि लगानी बैङ्कहरू पूँजी बजार गतिविधिहरूमा सीमित थिए। यो विभाजन १९९९ मा ग्राम-लिच-ब्लिली ऐनद्वारा खारेज गरिएको थियो।

## भूमिका 
वाणिज्य बैङ्कको आम भूमिका सर्वसाधारण र व्यवसायलाई वित्तीय सेवा प्रदान गर्नु र आर्थिक तथा सामाजिक स्थिरता तथा अर्थतन्त्रको दिगो विकास सुनिश्चित गर्नु हो।

### प्राथमिक कार्यहरू 
* वाणिज्य बैङ्कहरूले जनताबाट विशेष गरी आफ्ना ग्राहकहरूबाट बचत खाता निक्षेप र निश्चित निक्षेपसहित विभिन्न प्रकारका निक्षेपहरू स्वीकार गर्छन्। यी निक्षेपहरू जब ग्राहकले निश्चित समयावधि पछि माग गर्दछ तब फिर्ता गरिन्छ।
* वाणिज्य बैङ्कहरूले विभिन्न प्रकारका ऋण र अग्रिमहरू प्रदान गर्छन्, जस्तै [ओभरड्राफ्ट] सुविधा, नगद क्रेडिट, बिल छुट, मनी कल, आदि। तिनीहरूले आफ्ना ग्राहकहरू आदिको इच्छाका लागि ट्रस्टीका रूपमा पनि काम गर्छन्।
* ऋण सिर्जनाको कार्य ऋण र भुक्तानी मध्यस्थको आधारमा उत्पन्न हुन्छ। वाणिज्य बैङ्कहरूले ऋण लिनका लागि उनीहरूले अवशोषित गर्ने निक्षेपहरू प्रयोग गर्छन्। चेक सर्कुलेसन र ट्रान्सफर सेटलमेन्टको आधारमा, ऋणहरू व्युत्पन्न निक्षेपहरूमा रूपान्तरण हुन्छन्। केही हदसम्म, को व्युत्पन्न कोषहरू मूल निक्षेपहरूको अन्तराल गुणा बढाउँछन् जसले आर्थिक विकासको सेवा गर्न व्यावसायिक बैङ्कहरूको प्रेरक शक्तिमा ठुलो सुधार गर्दछ।

### अन्य प्रकार्यहरू 
एजेन्सी कार्यहरू समावेशः

* चेक, लाभांश, र ब्याज वारेन्ट सङ्कलन र क्लियर गर्नु 
* भाडा, बिमा प्रिमियमको भुक्तानी गर्नु 
* विदेशी मुद्रा विनिमयनमा लेनदेन गर्नु 
* प्रतिभूतिहरू खरिद र बिक्री गर्नु 
* ट्रस्टी, वकिल, संवाददाता र कार्यकारीको रूपमा कार्य गर्नु 
* कर आय र कर रिटर्न स्वीकार गर्नु 

उपयोगिता प्रकार्य समावेशः

* ग्राहकहरूलाई सुरक्षित निक्षेप बक्सहरू उपलब्ध गराउनु 
* पैसा स्थानान्तरण सुविधा
* यात्रीको चेक जारी गर्न
* रेफ्रीको रूपमा कार्य गर्न
* भुक्तानीका लागि विभिन्न बिलहरू स्वीकार गर्नः फोन बिलहरू, ग्यास बिलहरू, पानी बिलहरू
* विभिन्न कार्डहरू प्रदान गर्न जस्तै क्रेडिट कार्ड र डेबिट कार्डहरूडेबिट कार्ड
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बैङ्कहरू
टीकाराम यात्री

**टीकाराम यात्री** सञ्चारकर्मी तथा एपीवान एचडी टेलिभिजनका पूर्व प्रधान सम्पादक हुन्। हाल उनले आफ्नै नेतृत्वमा यात्री मिडिया नेटवर्क प्रा.लि. सञ्चालनमा ल्याएका छन् र उनी त्यसका प्रधान सम्पादक रहेका छन्। रेडियो टेलिभिजन क्षेत्रमा दुइ दशक भन्दा बढी समयको अनुभव रहेका यात्री अन्नपूर्ण मिडिया नेटवर्क अन्तर्गत एपिवान टेलिभिजनमा ७ वर्ष प्रधान सम्पादकको जिम्मेवारीमा रहेका थिए।

## बाल्यकाल
झापाको गौरादहमा जन्मिएका यात्रीले स्थानीय गोल्डेन सनराइज इंग्लिस स्कुलबाट प्रारम्भिक शिक्षा शुरुगरेका हुन्। 

## शिक्षादीक्षा
टीकाराम यात्रीले दमक मोडल कलेजबाट दश जोड दुइ र त्रि-चन्द्र कलेज काठमाण्डौबाट स्नातकोत्तर पुरा गरेका हुन्। `मोटिभेसनल स्पिकर´को रुपमा पनि परिचित यात्री विभिन्न विद्यालय, क्याम्पस तथा विश्वविश्वविद्यालयमा अतिथि अध्यापक रुपमा समेत रहेका छन्। राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर यात्री विश्व राजनीति, अर्थब्यवस्था, पूर्वीय दर्शनमा समेत रुचिराख्ने गर्छन्। अध्ययन तथा भ्रमणमा विशेष रुची राख्ने यात्रीले नेपालका ६५ भन्दा बढी जिल्लाको भ्रमण गरिसकेका छन् भने विभिन्न कार्यक्रमको सिलसिलामा बेलायत,चीन, भारत, कतार, थाइल्याण्ड, फ्रान्स, बेल्जियम, जर्मनी, नेदरल्यान्ड, संयुक्त राज्य अमेरिका, पोर्चुगल, स्पेन, हंगेरी, स्लोभाकिया लगायत मुलुकमा पनि पुगेका छन् ।

## टेलिभिजन पत्रकारिता
यात्रीले युवा पुस्ता लक्षित कार्यक्रम तन्नेरीका कुरा हरेक शुक्रवार राति ८:०० बजे प्रशारण हुने गरेको छ। साथै हिमालय टेलिभिजनबाट साप्ताहिक कार्यक्रम **अँध्यारोबाट उज्यालोतिर** बुधबार राति ९:०० बजे प्रशारित हुनेगरेको छ। त्यसैगरि कार्यक्रम **तमसो मा ज्योतिर्गमय** शनिबार राति ८:०० बजे प्रशारण हुनेगरेको छ। यात्री मिडिया नेटवर्कको यूट्युब च्यानलबाट पाका मानिसका कथा, ब्यथा तथा अनुभव, अनुभुति समेटिको कार्यक्रम- कुरा सुन्नु पाकाको पनि समचालनमा ल्याएका छन्। तमसो मा ज्योतिर्गमय विश्व टेलिभिजन इतिहासमै सर्वाधिक उचाइमा रेकर्ड गरिएको किर्तिमान कायम गर्न सफल कार्यक्रम समेत हो। सगरमाथा आधार शिविरको पाँच हजार पाँच सय पचास मिटर उचाइमा छायांकन गरिएको सो कार्यक्रम र प्रस्तोताको रुपमा उनलाई वल्ड बुक अफ रेकर्ड लण्डनले विषेश सम्मान गरेको छ ।

## पुरस्कार तथा सम्मान
* विश्व युवा शान्ति पुरस्कार - २०१८
* मातृभूमि हिरो अवार्ड - २०२०
   
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* टीकाराम यात्री - यूट्युब च्यानल

श्रेणी:नेपाली पत्रकारहरू
श्रेणी:टेलिभिजन प्रस्तोता
भोल्ट

**भोल्ट** (प्रतीक: **V** ) विद्युतीय क्षमता, सम्भाव्य भिन्नता र इलेक्ट्रोमोटिभ बलको व्युत्पन्न एकाइ हो। यो एकाइको नाम (भोल्ट) इटालियन भौतिकशास्त्री अलेसान्द्रो भोल्टा (१७४५-१८२७) को सम्मानमा राखिएको हो, जसले भोल्टेइक पाइलको आविष्कार गरेका थिए, जसलाई पहिलो रासायनिक ब्याट्री भन्न सकिन्छ।

: \mathrm{1\;V = 1\;\dfrac W A = 1\;\dfrac J C = 1\;\dfrac {N \cdot m }{A \cdot s} = 1\;\dfrac{kg \cdot m^2}{C \cdot s^2}}

जहाँ ,

* w : वाट ,
* A : एम्पियर ,
* J : जुल ,
* N : न्यूटन ,
* m : मिटर ,
* s : सेकेन्ड ,
* kg : किलोग्राम ,
* C : कुलम्ब ।

## SI गुणक 
## केहि प्रचलित भोल्ट 
* रिचार्जेबल निकल-क्याडमियम ब्याट्री : १.२ भोल्ट
* LiFePO4 रि-चार्जेबल ब्याट्री :३.३ भोल्ट
* सुक्खा सेल भोल्टेज : १.५ भोल्ट
* कार र अन्य सवारी साधन को ब्याट्री : १२ भोल्ट
* खेलौना ब्याट्री प्याक : ९ भोल्ट
* 
* (भारतीय) गृह आपूर्ति : २३० भोल्ट (एसी)
* जापानी घरेलु सामान : १०० भोल्ट (एसी)
* उच्च भोल्टेज विद्युत प्रसारण : 110 kV भन्दा माथि (2005 मा 1.15 MV मा डाउनग्रेड गरियो।)
* चट्याङ बिजुली : सामान्यतया लगभग १०० MV (तर यो धेरै फरक हुन्छ)
आर्मेचर

दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| डी सी मोटरको आर्मेचर (कम्युटेटर सहित)
विद्युतीय ईन्जिनियरिङमा, **आर्मेचर** भनेको विद्युतीय मेसिनको वाइन्डिङ (वा वाइन्डिङ सेट) हो जसमा एसी करेन्ट प्रवाह हुन्छ। आर्मेचर बिजुली मेसिन को मुख्य भाग हो। इलेक्ट्रो-मेकानिकल मेसिन वा विद्युतीय उपकरणका दुई मुख्य भागहरू मध्ये एउटालाई आर्मेचर भनिन्छ। तर स्थायी चुम्बक वा विद्युत चुम्बकको पोल पीसलाई पनि आर्मेचर भनिन्छ। त्यसैगरी, फलामबाट बनेको सोलेनोइड वा रिलेको गतिशील भागलाई पनि आर्मेचर भनिन्छ।

## वाइन्डिङ सामग्री 
आर्मेचर तार तामा वा एल्युमिनियमबाट बनाइन्छ। कपर आर्मेचर तारले यसको उच्च विद्युत चालकताको कारणले विद्युतीय दक्षता बढाउँछ। एल्युमिनियम आर्मेचर तार तामा भन्दा हल्का र कम महँगो छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विद्युतीय मोटर
श्रीलङ्काको संसद

''''* (सिंहली: ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව*, तमिल: இலங்கை நாடாளுமன்றம்) श्रीलङ्काको सर्वोच्च व्यवस्थापिका हो। यो एक्लैले व्यवस्थापिकाको सर्वोच्चता राख्दछ र यसैले देशका अन्य सबै राजनीतिक निकायहरूमाथि अन्तिम शक्ति राख्दछ। १७औँ संसदको बैठक पहिलो पटक २१ नोभेम्बर २०२४ मा बसेको थियो।

यसमा २२५ जना संसद सदस्यहरू छन् जसलाई सांसद भनिन्छ। सदस्यहरू समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणालीद्वारा पाँच वर्षको कार्यकालका लागि सार्वभौमिक मताधिकार सहित निर्वाचित हुन्छन्।

श्रीलङ्काको राष्ट्रपतिलाई संसद् विघटन गर्ने, निलम्बन गर्ने, स्थगन गर्ने वा अन्त्य गर्ने अधिकार रहेको छ। राष्ट्रपतिले साढे २ वर्ष बितेपछि वा २ तिहाइ प्रतिशत सांसदले संसद् विघटनका लागि अनुरोध गरेमा मात्र संसद् विघटन गर्न सक्नेछन्। संसद निलम्बन वा विघटन गर्ने राष्ट्रपतिको कदम श्रीलङ्काको सर्वोच्च अदालतको कानूनी जाँचको अधीनमा रहन्छ। सभामुख वा निजको अनुपस्थितिमा उपसभामुख र समितिका सभापति वा समितिका उपसभापतिले संसद्को अध्यक्षता गर्दछन्।
## शक्ति 
वेस्टमिन्स्टर प्रणालीको अनुसरण गर्दै, श्रीलङ्कामा सबै विधेयकहरू कानून बन्नका लागि संसदबाट पारित हुनुपर्दछ र यसले कर तथा सरकारलाई पैसाको आपूर्तिलाई नियन्त्रण गर्दछ। संसदको कानुन बनाउने क्षमता, जसमा पूर्वव्यापी प्रभाव पर्ने र संविधानको कुनै पनि प्रावधानलाई खारेज वा संशोधन गर्ने वा संविधानमा कुनै प्रावधान थप्ने समावेश छ। सरकारका मन्त्रीहरूले नियमित रूपमा संसद्मा प्रश्नहरूको जवाफ दिनुपर्छ र त्यहाँ धेरै चयन समितिहरू छन् जसले विशेष मुद्दाहरू र सरकारका कार्यहरूको जाँच गर्दछ।

## हालको संसद 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 


श्रेणी:श्रीलङ्का सरकार
श्रीलङ्का
डिसी मोटर

दायाँ|अङ्गुठाकार|200x200पिक्सेल|दुई-पोल रोटर (armature) र स्थायी चुम्बक स्टेटरको साथ ब्रश गरिएको इलेक्ट्रिक मोटरको कार्य। "एन" र "एस" ले चुम्बकको भित्री अक्षमा ध्रुवीयताहरू निर्दिष्ट गर्दछ-बाहिरी अनुहारहरूमा विपरीत ध्रुवीयतहरू हुन्छन्। + र-सङ्केतहरूले देखाउँछ जहाँ आर्मेचर कोइलहरूमा वर्तमान आपूर्ति गर्ने कम्युटेटरमा डीसी वर्तमान लागू हुन्छ।
**डिसी मोटर** एक विद्युतीय मोटर हो जसले यांत्रिक बल उत्पादन गर्न डिसी करेन्ट (डीसी)को प्रयोग गर्दछ। 

सबैभन्दा सामान्य प्रकारहरू कोइलहरूमा प्रवाहहरूद्वारा उत्पादित चुम्बकीय शक्तिहरूमा निर्भर हुन्छन्। लगभग सबै प्रकारका डीसी मोटरहरूमा करेन्ट को दिशा परिवर्तन गर्न केही आन्तरिक संयन्त्रहरू हुन्छन्।

**डिसी मोटर**  व्यापक रूपमा प्रयोग हुने मोटरको पहिलो रूप थियो, किनकि यो मोटर त्यस समय अस्तित्वमा रहेको डिसी-करेन्ट प्रकाश शक्ति वितरण प्रणालीहरूबाट संचालित हुन सक्थे। डीसी मोटरको गति एक विस्तृत दायरामा नियन्त्रण गर्न सकिन्छ, भोल्टेज परिवर्तन गरेर वा फिल्ड करेन्टको मात्रा परिवर्तन गरेर यसको गतिबदल्न सकिन्छ।  साना डीसी मोटरहरू औजार, खेलौना र उपकरणहरूमा प्रयोग गरिन्छ। युनिभर्सल मोटर, डिसी करेन्ट र  एसी करेन्टमा सञ्चालन गर्न सकिन्छ। ठुला डीसी मोटरहरू हाल विद्युतीय सवारी साधन, लिफ्ट र होइस्ट, र स्टिल रोलिङ मिमा प्रयोग गरिन्छ। पावर इलेक्ट्रोनिक्स बिकासले धेरै प्रयोगहरूमा एसी मोटरले डीसी मोटरलाई  प्रतिस्थापन सम्भव बनाएको छ।

## रूपान्तरण 
### ब्रश युक्त 
ब्रस युक्त डीसी इलेक्ट्रिक मोटरले आन्तरिक कम्युटेटर, स्थिर चुम्बक (स्थायी वा विद्युत चुम्बक) र घुम्ने विद्युत चुम्बकहरू प्रयोग गरेर मोटरमा डीसी पावर प्रदान गरेर टर्क उत्पन्न गर्दछ।

ब्रस युक्त डीसी मोटरका फाइदाहरूमा न्युन सुरुवाती लागत, उच्च विश्वसनीयता, र मोटर गतिको सरल नियन्त्रण समावेश छ। बेफाइदाहरू उच्च मर्मत र उच्च तीव्रता प्रयोगका लागि कम जीवनकाल हुन्। मर्मतसम्भारमा नियमित रूपमा कार्बन ब्रस र स्प्रिङहरू ( जसमा प्रवाह हुन्छ) प्रतिस्थापन गर्नुपर्छ, साथै कम्युटेटर सफा गर्नुपर्छ वा फेर्नुपर्छ। यी अङ्गहरू मोटर बाहिरबाट मोटर भित्र विद्युतीय शक्ति स्थानान्तरण गर्न  आवश्यक पर्छ।

ब्रस सामान्यतया ग्रेफाइट वा कार्बनबाट बनेको हुन्छ, कहिलेकाहीँ चालकता सुधार गर्न तामा पनि थप गरिएको हुन्छन्। 

### ब्रसलेस 
ब्रशलेस डीसी मोटरमा रोटरमा एक वा बढी स्थायी चुम्बकहरू र स्टेटरका लागि विद्युत चुम्बक प्रयोग गरिन्छ। मोटर कन्ट्रोलरले डीसीलाई एसी रूपान्तरण गर्दछ। यो डिजाइन ब्रश मोटर्सको तुलनामा यान्त्रिक रूपमा सरल छ किनभने यसले मोटर बाहिरबाट स्पिनिङ रोटरमा पावर स्थानान्तरण गर्ने जटिलता हटाउँछ। 

ब्रशलेस मोटरका फाइदाहरूमा लामो जीवन अवधि, थोरै वा शून्य मर्मतसम्भार, र उच्च दक्षता समावेश छ। कमजोरीहरूमा उच्च प्रारम्भिक लागत, र अधिक जटिल मोटर गति नियन्त्रकहरू समावेश छन्। त्यस्ता 

## स्थायी चुम्बक स्टेटर 
स्थायी चुम्बक मोटरमा स्टेटर फ्रेममा फिल्ड वाइन्डिङ हुँदैन, यसको सट्टा चुम्बकीय क्षेत्र प्रदान गर्न स्थायी चुम्बक मा निर्भर हुन्छ  जसको बिरूद्ध रोटर क्षेत्रले टर्क उत्पादन गर्न अन्तर्क्रिया गर्दछ। 

## वुन्ड स्टेटर 
अङ्गुठाकार|फिल्ड कोइललाई सन्टमा, श्रृङ्खलामा, वा कम्पाउन्डमा डीसी मेसिन (मोटर वा जेनेरेटर) को आर्मेचरसँग जोड्न सकिन्छ।
डीसी मोटरका लागि स्टेटर र रोटर बीच तीन प्रकारका विद्युतीय जडानहरू सम्भव छन्ः श्रृंखला (series), शन्ट/समानान्तर (shunt/parallel) र कम्पाउन्ड (compound)  (श्रृंखला र शन्ट/समानांतरको विविध मिश्रण ) र प्रत्येकसँग अद्वितीय गति/टोक़ विशेषताहरू विभिन्न लोड torque टोर्क प्रोफाइलका लागि उपयुक्त छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विद्युतीय मोटर
रोटर (विद्युत)

अङ्गुठाकार| केही विभिन्न प्रकारका रोटरहरू
अङ्गुठाकार| हूवर बाँध जनरेटर रोटर
विद्युतीय मोटर, विद्युतीय जेनेरेटर, अल्टरनेटर आदि विद्युत- चुम्बकीय मेसिनको घुम्ने भागलाई **रोटर** भनिन्छ। 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विद्युतीय मोटर
प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)

**प्रतिनिधि सभाको सभामुख** नेपालको संसदको तल्लो सदन, प्रतिनिधि सभाको अधिकारी हो। व्यवस्थापिका प्रक्रियामा सभामुखको पदको महत्वपूर्ण महत्व हुन्छ, कार्यवाहीको अध्यक्षता गर्ने, सुव्यवस्था कायम राख्ने र निष्पक्ष बहस र छलफल सुनिश्चित गर्ने आदी काम सभामुखको हुन्छर वर्तमान सभामुख देवराज घिमिरे २०७९ माघ ५ देखि यस पदमा छन्। 

## हट्ने अवस्था 
सभामुख पद रिक्त हुने अवस्थाहरू–

(क) निज प्रतिनिधि सभाको सदस्य हुन नसकेमा प्रतिनिधि सभाको अर्को निर्वाचनको लागि मनोनयन पत्र दर्ता भएको अघिल्लो दिनसम्म आ–आफ्नो पद धारण गरेको प्रतिनिधि सभाको सभामुख र उपसभामुख पदमा बहाल रहनेछन्,

(ख) निजले लिखित राजीनामा दिएमा,

(ग) प्रतिनिधि सभाका तत्कालीन सदस्यहरूको कुल सङ्ख्याको दुई तिहाइ बहुमतले निजको आचरण निजको पदअनुकूल नभएको प्रस्ताव पारित भएमा।

## सूची 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालको संसद
श्रेणी:नेपाल सरकार
श्रेणी:नेपालको प्रतिनिधि सभाका सभामुखहरू
विशेषज्ञ

* bishaldev1## बाट vandalism हुनबाट जोगाउन नाम राखिएको हो *
-----
  लेखक:- श्रीराम खड्का 
-----

**विशेषज्ञ** भनेको कुनै विशेष क्षेत्रमा ज्ञान र सीप भएको व्यक्ति हो। चिकित्सा क्षेत्रमा, विभिन्न प्रकारका विशेषज्ञहरू हुन्छन्, जसले शरीरका फरक-फरक प्रणालीहरूको उपचार र हेरचाह गर्छन्। तल विभिन्न प्रकारका चिकित्सकीय विशेषज्ञहरूको नाम, काम र तुलना गरिएको छ। 

## चिकित्सकीय विशेषज्ञहरूको सूची
तलको तालिकामा २० वटा चिकित्सकीय विशेषज्ञहरू, उनीहरूको विशेषता र तुलनात्मक भूमिका उल्लेख गरिएको छ। 

  लेखक: श्रीराम खड्का 
## सन्दर्भ
* चिकित्सा विज्ञान
* विशेषज्ञहरू
* स्वास्थ्य सेवा
लिथियम ब्रोमाइड

**लिथियम ब्रोमाइड** (LiBr) लिथियम र ब्रोमिनको रासायनिक यौगिक हो। यसको चरम हाइग्रोस्कोपिक प्रकृतीले लिथियम ब्रोमाइडलाई निश्चित वातानुकूलन प्रणालीहरूमा उपयोगी बनाउँछ।

## उत्पादन र गुण 
लिथियम कार्बोनेटको घोललाई हाइड्रोब्रोमिक एसिडसँग उपचार गरेर वा लिथियम हाइड्रोक्साइड ब्रोमिनसँग प्रतिक्रिया गरेर लिथियम ब्रोमाइड तयार गरिन्छ। यसले अन्य क्षारीय धातु ब्रोमाइडहरू भन्दा फरक धेरै क्रिस्टलीय हाइड्रेटहरू बनाउँछ।

लिथियम हाइड्रोक्साइड र हाइड्रोब्रोमिक एसिड (हाइड्रोजन ब्रोमाइडको घोल)ले लिथियम ब्रोमाइड र पानी अवक्षेपित गर्दछ।

: LiOH + HBr → LiBr + H2O

## प्रयोग 
लिथियम ब्रोमाइडको ५०-६०% जलीय घोल वातानुकूलन प्रणालीहरूमा डेसिक्यान्टको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यो पानीसँग अब्जर्बसन चिलर (अब्जर्बसन  रेफ्रिजरेटर) मा प्रयोग गरिन्छ । ठोस लिथियम ब्रोमाइड कार्बनिक संश्लेषण मा उपयोगी रिएजेन्ट हो। 
### चिकित्सा प्रयोग
१९०० को दशकको सुरुवातमा लिथियम ब्रोमाइडलाई शामकको रूपमा प्रयोग गरिन्थ्यो, तर १९४० को दशकमा नयाँ शामक औषधिहरू उपलब्ध हुन थालेपछि र केही मुटु रोगीहरूको मृत्यु भएपछि यो बेवास्तामा पर्यो। नुनको विकल्प लिथियम क्लोराइड प्रयोग हुन थाल्यो।

## खतराहरू 
लिथियम लवण साइकोएक्टिभ र केही हदसम्म क्षयकारी हुन्छन्। लिथियम ब्रोमाइड पानीमा घुलिँदा ताप चाँडै उत्पन्न हुन्छ ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
दीपक मनाङे

**राजीव गुरुङ**, उर्फ ​​**दीपक मनाङ्गे**, एक नेपाली गुण्डा र राजनीतिज्ञ हुन्, जो प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४ मा मनाङ (ख) निर्वाचन क्षेत्रबाट स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा गण्डकी प्रदेश सभामा निर्वाचित भएका थिए। उनी अप्रिल २०२१ मा प्रान्तीय सरकारमा खेलकुद मन्त्री बनेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मनाङ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेश सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
डोल्पो

**डोल्पो** पश्चिम नेपालको डोल्पा जिल्लाको माथिल्लो भागमा अवस्थित एक उच्च पहाडी सांस्कृतिक रूपले तिब्बती क्षेत्र हो, जसको उत्तरमा चीनसँग सिमाना जोडिएको छ। मानक तिब्बती भाषामा डोल्पो वा डोल्पोपा र स्थानीय भाषामा डोल–वा भनेर चिनिने विरल, कृषिप्रधान जनसङ्ख्या जुफाल विमानस्थल हुँदै नेपालको बाँकी भागसँग जोडिएको छ, जुन घोडाबाट तीन दिनमा पुग्न सकिन्छ।  नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८ अनुसार डोल्पोको जनसङ्ख्या ३६,७०० रहेको अनुमान गरिएको छ जसमध्ये अधिकांशले बौद्ध धर्मलाई आफ्नो प्रमुख धर्मको रूपमा अनुसरण गर्दछन्।

## भूगोल 
डोल्पो भूवैज्ञानिक रूपमा तिब्बती-टेथिस क्षेत्रको भाग हो। यो धौलागिरि हिमाल (८,१७२ मिटर (२६,८११फुट)) सहित हिमालय पर्वत शृङ्खलाहरूले घेरिएको छ। डोल्पा जिल्लाको क्षेत्रफलको सबैभन्दा ठुलो भाग डोल्पोले ओगटेको छ, तर जिल्लाको जनसङ्ख्या तल्लो दक्षिणी भागमा केन्द्रित छ, जहाँ अधिकांश बसोबास क्षेत्रहरू अवस्थित छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशको भूगोल
श्रेणी:डोल्पा जिल्ला
एसी मोटर

दायाँ|अङ्गुठाकार|एक औद्योगिक प्रकारको एसी मोटर जसमा शीर्षमा विद्युतीय टर्मिनल बक्स र बायाँमा आउटपुट घुमाउने शाफ्ट हुन्छ। त्यस्ता मोटरहरू पम्प, ब्लोअर, कन्वेयर र अन्य औद्योगिक मेसिनरीका लागि व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
**एसी मोटर** एसी करेन्ट (एसी) द्वारा संचालन हुने विद्युतीय मोटर हो। एसी मोटरमा सामान्यतया दुई आधारभूत अंगहरू हुन्छन्:

# बाहिरी स्टेटर : यसमा तारको कोइल हुन्छन् जसमा एसी करेन्ट प्रवाह गराइन्छ र यसमा रोटेटिङ म्याग्नेटिक फिल्ड उत्पादन  हुन्छन्, 
# भित्री रोटर: रोटरमा आउटपुट शाफ्टमा जोडिएको हुन्छ दोस्रो रोटेटिङ म्याग्नेटिक फिल्ड उत्पादन गर्दछ। रोटर चुम्बकीय क्षेत्र स्थायी चुम्बक, वा डीसी वा एसी विद्युतीय वाइन्डिङद्वारा उत्पादन गर्न सकिन्छ।

## सञ्चालन सिद्धान्तहरू 
एसी मोटरका दुई मुख्य प्रकारहरू इन्डक्सन मोटर र सिङ्क्रोनास मोटर हुन्।

इन्डक्सन मोटर (वा एसिन्क्रोनस मोटर) सधैं स्टेटरको रोटेटिङ म्याग्नेटिक फिल्ड र रोटर शाफ्ट गति बीचको सानो भिन्नतामा निर्भर गर्दछ जसलाई स्लिप भनिन्छ जसले रोटर एसी वाइन्डिङमा रोटर करेन्ट उत्प्रेरित गर्दछ। फलस्वरूप, इन्डक्सन मोटरले सिंक्रोनस गतिको नजिक टर्क उत्पादन गर्न सक्दैन जहाँ इन्डक्सन (वा स्लिप) अप्रासंगिक हुन्छ वा बन्द हुन्छ। 

यसको विपरित, सिंक्रोनस मोटर सञ्चालनको लागि स्लिप-इन्डक्सनमा निर्भर हुँदैन। यसमा स्थायी चुम्बक, वा स्वतन्त्र रूपमा उत्तेजित रोटर वाइन्डिङ प्रयोग गरिन्छ। सिंक्रोनस मोटरले ठ्याक्कै सिंक्रोनस गतिमा यसको मानक(अङ्कित) टर्क उत्पादन गर्दछ।

## इतिहास 
एसी करेन्ट प्रविधिको आविष्कार माइकल फ्याराडे द्वारा भएको थियो र जोसेफ हेनरी ले १८३०-३१ मा  परिवर्तनशील चुम्बकीय क्षेत्र सर्किट विद्युतीय प्रवाहलाई प्रेरित गर्न सक्छ भन्ने पत्ता लगाएका थिए । फ्यारडेलाई सामान्यतया यस खोजको श्रेय दिइन्छ किनभने उनले आफ्नो निष्कर्ष पहिले प्रकाशित गरे।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विद्युतीय मोटर
२०२५ बङ्गलादेश प्रिमियर लिग

**२०२५ बङ्गलादेश प्रिमियर लिग** बङ्गलादेश प्रिमियर लिगको ११औँ संस्करण हो।

## टिम
## खेल स्थान
## अङ्क तालिका
## प्लेअफ
## सन्दर्भ
भोल्टेज

**भोल्टेज** भन्नाले दुई बिन्दुहरू बीचको विद्युत क्षमता भिन्नता बुझिन्छ । स्थिर विद्युत क्षेत्र, यो पहिलो बिन्दुबाट दोस्रो बिन्दुमा सकारात्मक परीक्षण चार्ज सार्न आवश्यक प्रति एकाइ चार्जसँग मेल खान्छ। एकाइहरूको अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीमा भोल्टेजका लागि व्युत्पन्न एकाइ *भोल्ट (V)* हो। 

दुई बिन्दुहरू बिच भोल्टेजको सिर्जना विद्युतीय चार्जको निर्माण (जस्तै, क्यापासिटर ) र एक इलेक्ट्रोमोटिभ बल (जस्तै, जेनेरेटर विद्युत चुम्बकीय प्रेरण)  को कारणले हुन सक्छ। बृहत स्तरमा, भोल्टेजको उत्पत्ति विद्युत-रासायानिक प्रक्रियाहरू (जस्तै, सेलहरू र ब्याट्रीहरू)  पीजोइलेक्ट्रिक प्रभाव, र थर्मोइलेक्ट्रिक प्रभावको कारणले हुन सक्छ।  यो एक भौतिक स्केलर मात्रा हो।

भोल्टमिटर प्रणालीमा दुई बिन्दुहरू बिचको भोल्टेज मापन गर्न प्रयोग गरिन्छ । भोल्टेजलाई ऊर्जाको स्रोत वा हानि, अपव्यय, वा ऊर्जाको भण्डारणसँग पनि जोडेर हेर्न सकिन्छ।

## परिभाषा 
**कार्य प्रति एकाइ चार्ज**को एसआई एकाइ जूल प्रति कूलम्ब हो। एउटा बिन्दु बाट अर्को बिन्दु सम्म एक कुलम्ब चार्जलाई सार्न एक जुल कार्य गर्नु पर्छ भने ती दुई बिन्दु बीचको भोल्टेज (विद्युत क्षमता भिन्नता) लाई १ भोल्ट भनिन्छ । 

## भोल्ट 
भोल्ट (प्रतीकः ) विद्युत क्षमता, भोल्टेज, र विद्युत प्रेरक बल लागि व्युत्पन्न एकाइ हो।  भोल्टको नामाकरण इटालियन भौतिकशास्त्री एलेसान्ड्रो भोल्टा (१७४५-१८२७ ) को सम्मानमा राखिएको हो। भोल्टाले भोल्टाइक पाइल, सम्भवतः पहिलो रासायनिक ब्याट्रीको आविष्कार गरेका थिए।

## मापन उपकरणहरू 
अङ्गुठाकार|भोल्टेज मापन गर्न मल्टिमिटर सेट
भोल्टेज मापन गर्ने उपकरणहरूमा भोल्टमिटर, पोटानियोमिटर र ओसिलोस्कोप पर्छ। 

## विशिष्ट भोल्टेजहरू 
फ्ल्यासलाइट ब्याट्रीहरू लागि सामान्य भोल्टेज १.५ भोल्ट (डिसि) हो।&nbsp;अटोमोबाइल ब्याट्रीहरूका लागि सामान्य भोल्टेज १२ भोल्ट (डिसि) हुन्छ ।&nbsp;

उपभोक्ताहरूलाई विद्युत कम्पनीहरूद्वारा आपूर्ति गरिने सामान्य भोल्टेजहरू ११० देखि १२०  भोल्ट (AC) र २२० देखि २४०  भोल्ट (AC) हुन्। &nbsp;पावर स्टेसनहरूबाट बिजुली वितरण गर्न प्रयोग गरिने विद्युतीय पावर ट्रान्समिशन लाइनहरूमा भोल्टेज उपभोक्ता भोल्टेजहरू भन्दा सयौँ गुणा बढी हुन सक्छ, सामान्यतया ११० देखि १२००  केभी (एसी) ।&nbsp;

## इतिहास 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
मानव विकास सूचकाङ्क अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची

यो वि.सं २०७८ को मानव विकास सूचकाङ्क अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची हो। मानव विकास सूचकाङ्क अनुसार नेपालका सात प्रदेशमध्ये बागमती, गण्डकी, कोशी र लुम्बिनी गरी चार प्रदेशलाई 'मध्यम मानव विकास'मा वर्गीकरण गरिएको छ भने 'न्यून मानव विकास' मानिएका अन्य तीन प्रदेशहरू सुदूरपश्चिम, कर्णाली र मधेश हुन्।

## प्रदेशहरू 
यो नेपालका प्रदेशहरूको मानव विकास सूचकाङ्क हो।

## साविकका विकास क्षेत्रहरू 
यो ** नेपालका विकास क्षेत्रहरू अनुसार (वि.सं २०७२ सम्म) मानव विकास सूचकाङ्क** हो।

## संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (अन्तर्राष्ट्रिय मानव विकास सूचकाङ्क) 
सन् १९९० देखिको नेपालका विकास क्षेत्रहरूको (संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय विधिद्वारा) मानव विकास सूचकाङ्क 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
*जनसङ्ख्याको अनुसार नेपालका प्रदेशहरूको सूची
*मानव विकास सूचकाङ्कको अनुसार देशहरूको सूची
*नेपालको प्रशासनिक विभाजन

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मानव विकास सूचकाङ्क
अर्नेस्ट रदरफोर्ड

**अर्नेस्ट रदरफोर्ड** (३० अगस्ट १८७१ - ३१ अक्टोबर १९३७) न्यूजील्याण्डका भौतिकशास्त्री थिए जसलाई परमाणु भौतिकीका पिता भनेर चिनिन्छ। इन्साइक्लोपीडिया ब्रिटानिकाले उनलाई माइकल फाराडे पछिको सबैभन्दा ठूलो प्रयोगवादी मान्छ।  आफ्नो मातृभूमिमा आफ्नो कामको अतिरिक्त, उनले आफ्नो करियरको ठूलो भाग क्यानाडा र संयुक्त अधिराज्य दुबै विदेशमा बिताए।

प्रारम्भिक कार्यमा, रदरफोर्डले रेडियोधर्मी अर्धायु काल, रेडियोएक्टिभ तत्व रेडनको अवधारणाको खोज गरे, र अल्फा र बिटा विकिरणलाई भिन्न गरे र नामाकरण गरे। 

यो काम मोन्ट्रियल, क्युबेक, क्यानाडाको म्याकगिल विश्वविद्यालयमा गरिएको थियो। यो रसायनशास्त्रको नोबेल पुरस्कारको आधार थियो, १९०८8 मा "तत्वहरूको विघटन र रेडियोधर्मी पदार्थहरूको रसायनशास्त्रमा उनको अनुसन्धानको लागि" नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। १९०४ मा, उनी अमेरिकन फिलोसोफिकल सोसाइटीको सदस्यको रूपमा निर्वाचित भए। 

रदरफोर्ड सन् १९०७ मा बेलायतको म्यानचेस्टर युनिभर्सिटीमा गए, जहाँ उनी र थोमस रोयड्सले अल्फा विकिरण हेलियम परमाणु हो भन्ने प्रमाणित गरे।  नोबेल पुरस्कार विजेता बनेपछि, रदरफोर्डले आफ्नो सबैभन्दा प्रसिद्ध काम गरे। १९११ मा, परमाणुहरूको चार्ज एकदम सानो न्यूक्लियसमा केन्द्रित हुन्छ सिद्ध गरे, यद्यपि उनले यो धनात्मक वा ऋणात्मक हो भनेर प्रमाणित गर्न सकेनन्। र यसैले रदरफोर्डले परमाणुको रदरफोर्ड मोडेलको नेतृत्व गरे , रदरफोर्डले यसको खोज र व्याख्या गरे। हान्स गेइगर र अर्नस्ट मार्सडेनको सुनको पत्ता प्रयोगद्वारा बनाइएको थियो। उनले १९१७ मा प्रयोगहरूमा पहिलो कृत्रिम रूपमा प्रेरित आणविक प्रतिक्रिया प्रदर्शन गरे, जहाँ नाइट्रोजन परमाणुलाई अल्फा कणहरूले बमबारी गरिएको थियो। परिणामस्वरूप, उनले एक उप-परमाणु कणको उत्सर्जन खोज गरे, जसलाई १९१९ मा उनले "हाइड्रोजन परमाणु" भने, तर १९२० मा, उनले  अझ सही रूपमा प्रोटोन नाम दिए।  

रदरफोर्ड १९१९ मा क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयको क्याभेन्डिस प्रयोगशालाको निर्देशक बने। 

उनको नेतृत्वमा,  जेम्स चाडविकले १९३२ मा न्यूट्रोनको खोज गरेका थिए र त्यही वर्ष विद्यार्थीहरूले परमाणुलाई पूर्ण रूपमा नियन्त्रित रूपमा विभाजित गर्ने पहिलो प्रयोग गरेका थिए। उनको निर्देशन, जोन ककक्रफ्ट र अर्नस्ट वाल्टन । १९३७ मा उनको मृत्यु पछि, उनलाई वेस्टमिन्स्टर एबेमा, सर आइज्याक न्यूटनको छेउमा समाधिस्त गरियो । रासायनिक तत्व रदरफोर्डियम उनको नाम १९९७ मा राखिएको थियो।
## यो पनि हेर्नुहोस्
* डेनियल रदरफोर्ड

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भौतिकशास्त्री
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
मानव मेटापोन्यूमोभाइरस

**मानव मेटापोन्यूमोभाइरस** ( एचएमपीभी ) एक प्रकारको भाइरस हो । यो श्वासप्रश्वाससंग सम्बन्धित भाइरस हो । प्रायजसो यो भाइरसको संक्रमण प्रतिरक्ष्या प्रणाली भएका व्यक्तिमाथि प्रभाब देखाउछ ।साइन्स डाइरेक्टमा प्रकाशित एक रिपोर्ट अनुसार यो भाइरस वर्षौं पहिले चराबाट फैलिएको हो ।  सन् २००१ मा पत्ता लागेको संयुक्त राज्य अमेरिकाको 'सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्शन' (सीडीसी) ले जनाएपनि उक्त भाइरस त्यसभन्दा दशकौँपहिलेदेखि अस्तित्वमा थियो। नेपालका लागि पनि एचएमपीभी नयाँ भाइरस भने होइन । नेपालका विभिन्न ग्रामीण क्षेत्रमा सन् २०११ देखि २०१४ सम्म गरिएको एक अध्ययनमा एचएमपीभीका कारण श्वासप्रश्वाससम्बन्धी संक्रमण फैलिएको पुष्टि भएको थियो 
[अङ्गुठाकार|[मानव मेटापोन्यूमोभाइरस|एचएमपीभी  भाइरस]]

## लक्षण
* रुघा खोकी
* गाला दुख्ने  
* जारो
* छाती दुखाईको
## कसरी फैलिन्छ 
सङ्क्रमित व्यक्तिले खोक्दा र हाच्छिउँ गर्दा त्यसको माध्यमबाट अर्को व्यक्तिमा सर्छ। हात मिलाएर, अँगालो हालेर वा एक अर्कालाई छुँदा पनि फैलिन सक्छ । 

श्रेणी:रोग
श्रेणी:भाइरस

## बच्ने  उपायहरु 
* साबुन र पानीले कम्तीमा २० सेकेन्डसम्म हात धुने ।
* मास्कको प्रयोग गर्ने ।
* भीडभाड भएको ठाउँमा नजाने ।
* बारम्बार मुखमा हात नलगाउने ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
कोरोना 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
वित्तीय केन्द्र

[अङ्गुठाकार|285x285पिक्सेल|**लोअर [Manhattan|म्यानहट्टन न्यू योर्क शहरको वित्तीय जिल्ला, वाल स्ट्रीट सहित, विश्वको सबैभन्दा ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय केन्द्र (आईएफसी) र फिनटेक केन्द्र **]]
**वित्तीय केन्द्र** भनेको बैंकिङ सम्पत्ति व्यवस्थापन, बीमा, र वित्तीय बजार सहभागीहरू महत्त्वपूर्ण जमघट भएको र यी गतिविधिहरूका लागि सहायक सेवाहरूको उपस्थिति रहेको स्थान हो।  सहभागीहरू भन्नाले वित्तीय मध्यस्थ (जस्तै बैंकहरू र दलालहरू) संस्थागत लगानीकर्ता (जस्तै लगानी प्रबन्धकहरू, पेन्सन कोष, बिमा कम्पनीहरू, र हेज कोषहरू) र जारीकर्ताहरू (जस्तै कम्पनीहरू र सरकारहरू) बुझिन्छ। 

कारोबारिक  व्यापारिक गतिविधि आदानप्रदान जस्ता स्थानहरूमा हुन सक्छ र क्लियरिङ हाउसहरू समावेश गर्न सकिन्छ, यद्यपि धेरै लेनदेनहरू प्रत्यक्ष रूपमा सहभागीहरू बिचमा हुन्छन्। 

वित्त केन्द्रहरूले सामान्यतया विस्तृत दायराको वित्तीय सेवाहरू प्रदान गर्ने कम्पनीहरूलाई होस्ट गर्दछ। यस्ता सेवाहरूमा विलय र अधिग्रहण, सार्वजनिक निष्काशन, वा कर्पोरेट कार्यहरू वा वित्तका अन्य क्षेत्रहरूमा भाग लिनेहरू, जस्तै निजी इक्विटी, हेज फन्डहरू, र पुनर्बीमा समावेश छन्। सहायक वित्तीय सेवाहरूमा मूल्याङ्कन एजेन्सीहरू, साथै सम्बन्धित व्यावसायिक सेवाहरू प्रावधान, विशेष गरी कानुनी सल्लाह र लेखा सेवाहरू समावेश छन्।

ग्लोबल फाइनान्सियल सेन्टर इन्डेक्सको सन् २०२४ को संस्करण अनुसार, न्यूयोर्क सहर, लन्डन र हङकङ विश्वव्यापी रूपमा शीर्ष ३ स्थानमा छन्, जबकि अन्य प्रसिद्ध वित्तीय केन्द्रहरूमा सिङ्गापुर, साङ्घाई, फ्रान्कफर्ट र टोकियो समावेश छन्।
दायाँ|अङ्गुठाकार|अन्तर्राष्ट्रिय वित्त केन्द्र (हङकङ)

### ग्लोबल वित्तीय केन्द्र सूचकांक (२००७ -) 
[अङ्गुठाकार|[लन्डन मुख्य विश्वव्यापी वित्तीय केन्द्रहरू मध्ये एक हो।]]

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:All articles with dead external links
तरल पदार्थहरूको मानक घनत्वको सूची

तरल पदार्थहरूको घनत्व विभिन्न तापक्रममा परिवर्तन हुन्छ। यो सूची सामान्य तापक्रम (२५°C) मा आधारित छ।  
  
### **तालिका** 
## घनत्वका अनुप्रयोगहरू
तरल पदार्थहरूको घनत्वका विभिन्न वैज्ञानिक, औद्योगिक, र दैनिक जीवनका क्षेत्रमा उपयोग हुन्छ।

## हेर्नुहोस्
* तरल पदार्थ  
* घनत्व  
* द्रव गतिकी  
* भौतिकशास्त्र
* श्रीराम खड्का
* धेरै पुँजी भएका बहुदेशीय कम्पनीहरु
पेल्टन टर्बाइन

[अङ्गुठाकार|**[पेल्टन टर्बाइन**]]
**पेल्टन व्हील** (Pelton wheel) वा **पेल्टन टर्बाइन** (Pelton Turbine) अमेरिकी आविष्कारक लेस्टर एलेन पेल्टन द्वारा १८७० मा आविष्कार गरिएको एक आवेग जल टर्बाइन हो।  पारम्परिक ओभरशट वाटर ह्वील जस्तै पानीको मृत वजनको विपरीत, पेल्टन व्हीलले पानीको आवेगबाट ऊर्जा निकाल्छ। आवेग टर्बाइनका पहिलेका धेरै रूपहरू थिए, तर ती टर्बाइनहरू पेल्टनको डिजाइन भन्दा कम कुशल थिए। ती चक्काहरूबाट निस्कने पानीको गति सामान्यतया अझै छिटो हुन्छ, जसले  चक्काहरूमा ल्याइएको अधिकांश गतिज ऊर्जालाई लैजान्छ। पेल्टनको प्याडल ज्यामिति यसरी डिजाइन गरिएको थियो कि जब रिम वाटर जेटको आधा गतिमा सर्छ, पानीले धेरै कम गतिमा पाङ्ग्रा छोड्छ; यसरी उनको डिजाइनले पानीको लगभग सबै आवेग ऊर्जा निकाल्यो - परिणामस्वरूप धेरै कुशल टर्बाइन बन्यो।

## प्रयोग 
पेल्टन चक्काहरू जलविद्युतका लागि रुचाइएको टर्बाइन हुन् जहाँ उपलब्ध पानीको स्रोतमा कम प्रवाह दरमा तुलनात्मक रूपमा उच्च हाइड्रोलिक हेड हुन्छ। पेल्टन चक्काहरू सबै आकारमा बनाइन्छ। 

पेल्टन टर्बाइनहरू १५-१,८०० मिटर (५०-५,९१० फीट) बाट हेडको साथ राम्रोसँग काम गर्छन्, यद्यपि त्यहाँ कुनै सैद्धान्तिक सीमा छैन। 

## यो पनि हेर्नुहोस्
* फ्रान्सिस टर्बाइन

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:टर्बाइन
ऊर्जा उत्पादन

उर्जा उत्पादन भन्नाले विभिन्न स्रोतहरूबाट ऊर्जा बनाउने प्रक्रिया बुझिन्छ। यो प्रक्रिया मानव जीवनका लागि आवश्यक ऊर्जा प्रदान गर्दछ र औद्योगिक, आवासीय, र यातायातका क्षेत्रहरूमा प्रयोग हुन्छ। ऊर्जा उत्पादनका प्रविधिहरूमा विविधता रहेको छ, जसले वातावरणीय प्रभाव र आर्थिक दृष्ट्रिकोणमा भिन्नता ल्याउँछ।

## ऊर्जा स्रोतहरू 
ऊर्जा उत्पादनका प्रमुख स्रोतहरूमा जीवावशेष ऊर्जा, नवीकरणीय ऊर्जा, र आणविक ऊर्जा समावेश छन्। जीवावशेष ऊर्जा जस्तै कोइला, तेल, र प्राकृतिक ग्यासका साथै नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरू जस्तै सौर्य, पवन, र जल ऊर्जा पनि महत्त्वपूर्ण छन्। प्रत्येक स्रोतका आफ्नै लाभ र चुनौतीहरू छन्।

## जीवावशेष ऊर्जा 
जीवावशेष ऊर्जा मुख्य रूपमा प्राचीन जीवहरूको अवशेषबाट उत्पादन हुन्छ। यसमा कोइला, तेल, र प्राकृतिक ग्यास समावेश छन्। जीवावशेष ऊर्जा उत्पादन गर्दा वातावरणमा प्रदूषणको समस्या उत्पन्न हुन सक्छ, जसले जलवायु परिवर्तनको जोखिम बढाउँछ।

## नवीकरणीय ऊर्जा 
नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूले स्थायी र दिगो ऊर्जा उत्पादनमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछन्। सौर्य ऊर्जा, पवन ऊर्जा, र जल ऊर्जा जस्ता स्रोतहरूले उत्सर्जन कम गर्न र दीगो विकासमा मद्दत गर्छन्। यी स्रोतहरूको प्रयोग गर्दा वातावरणीय प्रभाव न्यूनतम रहन्छ।

## आणविक ऊर्जा 
आणविक ऊर्जा नाभिकीय प्रतिक्रियाबाट उत्पन्न हुन्छ र यसले ठूलो मात्रामा ऊर्जा उत्पादन गर्न सक्छ। यद्यपि यसमा प्रदूषण कम हुन्छ, तर आणविक कचरा र सुरक्षा जोखिमहरू जस्ता चुनौतीहरू पनि छन्। सही व्यवस्थापनको आवश्यकता रहेको छ।

## ऊर्जा उत्पादन प्रविधिहरू 
ऊर्जा उत्पादनका लागि विभिन्न प्रविधिहरू प्रयोग गरिन्छ, जस्तै थर्मल पावर प्लान्ट, हाइड्रोइलेक्ट्रिक प्लान्ट, र सौर्य प्यानल। यी प्रविधिहरूले स्रोतको आधारमा ऊर्जा उत्पादन गर्छन् र वातावरणमा भिन्न प्रभाव पार्छन्।

## ऊर्जा वितरण 
ऊर्जा उत्पादनपछि, यसलाई उपभोक्तासम्म पहुँचाउन वितरण प्रणाली आवश्यक हुन्छ। वितरण नेटवर्कहरूले ऊर्जा प्रवाहलाई सुनिश्चित गर्छन् र आवश्यकताका आधारमा स्रोतको उपयुक्त उपयोगमा मद्दत गर्छन्।

## ऊर्जा सहेजना 
ऊर्जा उत्पादनका प्रक्रियामा ऊर्जा सहेजना महत्त्वपूर्ण छ। ऊर्जा बचत उपायहरूको प्रयोग गरेर, हामी उत्पादनको लागत घटाउन र वातावरणको संरक्षण गर्न सक्छौं। यसले दीगो विकासमा योगदान पुर्याउँछ।

## वैश्विक ऊर्जा उत्पादन 
विश्वभरका विभिन्न देशहरूले ऊर्जा उत्पादनका लागि विभिन्न रणनीतिहरू अपनाएका छन्। केही देशहरू जीवावशेष ऊर्जाको स्रोतमा निर्भित पनि रहेका छन्।