open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सुली प्रुधोमे

उनको पूरा नाम रेनी फ्रान्सिस अर्मा सुली प्रुधोमे (René François Armand (Sully) Prudhomme)  १६ मार्च १८३९ मा पेरिसमा जन्मिएका प्रुधोमेको उपनाम '*सुली* हो । उनको मृत्यु ६ ,सेप्टेम्वर १९०७ मा भएको थियो। उनी १९०१ मा साहित्यतर्फको पहिलो नोबेल पुरस्कार विजेता थिए।

सुली प्रुधम परिवारका एक्लो सन्तान थिए। उनी मूलतः दार्शनिक कवि थिए। उनले पेरिसस्थित 'इकोल पोलिटेकनिक' नामक विद्यालयबाट आफ्नो शिक्षाको थालनी गरेका थिए। गणित विज्ञानमा उनको बढी रुचि थियो, जसअनुसार उनले त्यस विषयमा दक्षता हासिल गर्दै गए। उनको अध्ययनको क्रममा पेरिस सहरमा आँखाको रोग नराम्रोसँग फैलियो। यसको असर उनलाई पनि पर्‍यो र उनले एकाग्रतापूर्वक त्यस विषयमा अध्ययन गर्न सकेनन्। विस्तारै, उनले दार्शनिक ढङ्गका कविताहरू रच्न लागे। २६ वर्षको उमेरमा उनको पहिलो कवितासङ्ग्रह प्रकाशित भयो, जसको नाम थियो 'स्टेजेज एट पोयम्स'।

'स्टेजेज एट पोयम्स' भित्रै उनको विश्वप्रसिद्ध कविता 'ली वेस व्राइस' सङ्ग्रहीत छ। अर्को वर्ष उनले 'ले ऐ पि्रवेस' नामक काव्यग्रन्थ प्रकाशित गरेका थिए। 'ले एक पि्रवेश' लाई अङ्ग्रेजी भाषामा 'दि स्टेट' नाम दिएर अनुवाद गरिएको छ।सन् १८७५मा उनका अन्य दुई पुस्तक 'ले सालीच्युड' र 'ले वेरेई ट्रेन्डेसेज' पनि प्रकाशित भए।केही वर्षपछि फेरि दुई पुस्तक 'ला जास्टिज' र 'ले वानुहुर' उनले प्रकाशित गरेका थिए। 'ला जस्टिज'मा न्यायको खोज गरिएको छ भने 'ल वानुहुर'मा चरम आनन्दमा पुग्ने मार्ग पहिल्याइएको छ।

सन् १८८१ मा उनी फ्रेन्च एकेडेमीका सदस्य चुनिए। त्यसबखत उनलाई भिक्टर हृयुगोको समानान्तर कवि मानिन्थ्यो।आफ्नो जीवनको अन्तिम क्षणमा उनी 'पक्षघात'बाट पीडित थिए। त्यही समयबीच उनले ललितकला, छन्द शास्त्र र काव्य सिद्धान्तमाथि केही निबन्धहरू पनि लेखेका थिए। सबैभन्दा पछि, आफ्नो ६३ वर्षको उमेरमा उनले 'ला बे्रइ रेलिजन सेंलो पास्कल' नामक पुस्तक लेखे, जसमा साहित्यसँग आधात्मिकताको महत्त्वलाई प्रकाश पारिएको छ।र, ६८ वर्षको उमेरमा निधन भएका सुलीलाई Père-Lachaise मा समाधिस्त गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
*नोबेल पुरस्कार

श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
ओजोन

thumb
thumb

**ओजोन** अक्सिजनको ३ अणु (O३) बाट वनेको पदार्थ हो। यो वायुमण्डलको ३० हजार फिट माथि स्थाइ रूपमा तह बनेर बसेको हुन्छ। यसलाई नै ओजोन तह भनिन्छ। पृथ्वीमा कलकारखाना र सवारी साधनमा प्रयोग हुने इन्धन तथा रसायन बाट निस्केको ओजोन वायुमण्डलमा गएर एकत्रित हुने गर्दछ। यसले सूर्यबाट आउनेमध्ये हानिकारक परावैजनी किरणहरूलाई पृथ्वीसम्म आइपुग्नबाट रोक्ने गर्छ। परावैजनी किरण यस्ता हानिकारक किरण हुन जुन किरण मानव, जिवजन्तु तथा वोटविरूवामा आन्तरिक तथा व्याह्य रूपमा नराम्रो असर पुर्याउछ | 

**ओजोन** (O३) अक्सीजनको तीन परमाणुहरू सँग मिलेर बनेको एक ग्याँस हो. जुन वायुमण्डलमा धेरै कम मात्रा (०.०२%)मा पाइन्छ। यो तीखो गन्ध वाला अत्यन्त विषालु ग्याँस हो। जमीनको सतहको माथि अर्थात तल्लो वायुमंडलमा यो एक खतरनाक दूषक छ, जबकि वायुमण्डलको उपरी परत ओजोन परतको रूपमा यो सूर्यको परावैजनी किरणबाट पृथ्वीमा जीवनलाई बचाउँछ। जहाँ यसको निर्माण औक्सीजनबाट पराबैंगनी किरणहरूको प्रभावस्वरूप हुन्छ। ओजोन औक्सीजनको एक अपररूप हो। यो समुद्री वायुमा पाइन्छ।

## इतिहास 
वन म्यारमले सन १७८५मा विद्युत विसर्जन यन्त्रहरूको नजीकै एक विशेष प्रकारको गन्धको अनुभव गरे, जसको उल्लेख उनले आफ्नो लेखहरूमा पनि गरेका थिए। सन् १८०१ मा क्रिक शैंकको पनि औक्सीजनमा विद्युत विसर्जन गर्दा खेरी यही अनुभव भयो। सन् १८४० मा शानबाइन ले यस गन्धको कारण एक नयाँ ग्याँस बताए र उनले यसलाई ओजोन नाम दिए जुन यूनानी शब्द **ओजो** यानि म सूँघछुमा आधारित थियो। सन १८६५ मा सोरेटले यो सिद्ध गरे कि यो ग्याँस औक्सीजनको एक अपररूप हो र यसको अणुसूत्र O३ छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* अक्सीजन
* ओजोन तह

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* International Ozone Association
* European Environment Agency's near real-time ozone map (ozoneweb)
* NASA's Ozone Resource Page 
* OSHA Ozone Information 
* Paul Crutzen Interview—Video of Nobel Laureate Paul Crutzen talking to Nobel Laureate Harry Kroto by the Vega Science Trust
* NASA's Earth Observatory article on Ozone
* International Chemical Safety Card 0068
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* National Institute of Environmental Health Sciences, Ozone Information
* NASA Study Links "Smog" to Arctic Warming—NASA Goddard Institute for Space Studies (GISS) study shows the warming effect of ozone in the Arctic during winter and spring.
* Ground-level ozone information from the American Lung Association of New England

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:रसायन शास्त्र
अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्

**अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद** (आइसिसी) क्रिकेटको अन्तर्राष्ट्रिय परिचालक निकाय हो । यो इङ्ल्यान्ड, अस्ट्रेलिया र दक्षिण अफ्रिकाका प्रतिनिधिहरूद्वारा सन् १९०९ मा शाही क्रिकेट सम्मेलन रूपमा स्थापित गरिएको थियो । सन् १९६५ मा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट सम्मेलन नाम राखे जुन सन् १९८९ सम्म कायम रहयो । यस परिषदमा हाल अस्ट्रेलिया, इङ्ग्ल्याण्ड, भारत, न्युजिल्याण्ड, पाकिस्तान, दक्षिण अफ्रिका, वेस्टइन्डिज, जिम्बाब्वे, श्रीलङ्का, बङ्गलादेश, अफगानिस्तान र आयरल्यान्ड पुर्ण सदस्य रहेका छन् । यसका ९३ वटा सहसदस्यहरु छन् । यो अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको कार्यकारी निकाय हो ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## यी पनि हेर्नुहोस 
श्रेणी:खेलकुद
श्रेणी:क्रिकेट
श्रेणी:क्रिकेट प्रशासन
नगदे वाली

**नगदे वाली** भन्नले आम्दानी गर्ने अभिप्रायले लगाइने बालिहरू बुझिन्छ। ऊष्ण र समसितोष्ण क्षेत्रहरूमा, जूट, कफी, कोको, उखु, केरा, सुन्तला र कपास मुख्य नगदे वाली हुन। 

चित्र:Loose leaf darjeeling tea twinings.jpg| चियाको सुकाएको पात
चित्र:Coffee Beans Photographed in Macro.jpg | कफि

श्रेणी:नगदे बाली
श्रेणी:कृषि
अवलचिङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २३३८ रहेको थियो जसमध्ये ११११ पुरुष र १२२७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३८६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चिङ्गाड गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो चिङ्गाड गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
मोहिनी एकादशी

हिन्दू पञ्चाङ्गको एघारौँ तिथिलाई भनिन्छ। यो तिथि महिनामा दुई पल्ट पूर्णिमापछि र औंसी पछि पर्छ । पूर्णिमा पछि आउने एकादशीलाई कृष्ण पक्षको एकादशी र अमावस्या पछि आउने एकादशीलाई शुक्ल पक्षको एकादशी भनिन्छ। यी दुवै प्रकारका एकादशीहरूको हिन्दू सनातन सम्प्रदायमा धेरै महत्त्व छ । यस्तै बैशाख महिनाको शुक्लपक्षको एकादशीलाई **मोहिनी एकादशी** भन्दछन् । यस्तो विश्वास गरिन्छ कि यो तिथी नै सबै पापहरूलाई मेटाउने तथा उत्तम तिथी हो । यस दिन जसले व्रत राख्दछन्, व्रतको प्रभावले ति मनुष्यहरू मोहजाल तथा पातक समूहबाट छुटकारा पाउछन् ।

## व्रत कथा
यस तिथि र व्रत को विषयमा एक कथा छ, जो यस प्रकार रहेको छ ।:- सरस्वती नदीको रमणीय तटमा भद्रावती नामको सुन्दर नगर थियो । त्यहाँ चन्द्रवंशी धृतिमान नामक राजा राज्य गर्दथे । त्यसै नगरमा एक वैश्य बस्दथ्यो जो धनधान्यले परिपूर्ण समृद्धिशाली थियो, उसको नाम धनपाल थियो । उ सधैं पुण्यकर्ममा नै लागि रहन्थ्यो । अरुका लागि पँधेरा, कुवा, मठ, बगैचा, पोखरी र घर बनाउने गर्दथ्यो । भगवान विष्णुको भक्तिमा उसको हार्दिक अनुराग थियो । उसका पाँच पुत्र थिए । सुमना, द्युतिमान, मेधावी, सुकृत तथा धृष्ट्बुद्धि । धृष्ट्बुद्धि कान्छा थिए, उनी सधैं ठुला- ठुला पापहरूमा संलग्न रहन्थे । जुवा आदि दुर्व्यसनहरूमा उनको ठुलो आसक्ति थियो । उनी वेश्याहरूलाई भेट्नको लागि लालायित रहन्थे र अन्यायको मार्गमा हिंडेर पिताको धन बरबाद गर्दथे । एक दिन उनका पिताले तंग आएर उनलाई घर निकाला गरिदिए र उनी ठाउँ ठाउँ बरालिन लागे । यसै प्रकार बरालिदै भोक-प्यासले व्याकुल उनी महर्षि कौँन्डिन्यको आश्रममा पुगे । शोकको भारले पीडित उनी मुनिवर कौँन्डिन्यको नजिक गएर हाथ जोडेर भने : 'ब्राह्मण ! द्विजश्रेष्ट ! म माथी दया गरेर कुनै यस्तो व्रत बताउनुहोस्, जसको पुण्यका प्रभावले मेरो मुक्ति होस् ।' कौँन्डिन्यले भने : वैशाखको शुक्ल पक्षमा 'मोहिनी' नामले प्रसिद्ध एकादशीको व्रत गर । 'मोहिनी' को उपवास गर्नाले प्राणिहरूका अनेक जन्ममा गरिएका मेरु पर्वत जस्ता महापाप पनि नष्ट भएर जान्छन् ।' मुनिको यो वचन सुनेर धृष्ट्बुद्धिको चित्त प्रसन्न भयो । उनले कौँन्डिन्यको उपदेशले विधिपूर्वक मोहिनी एकादशीको व्रत गरे यो व्रत गरेर उनी निष्पाप भए र दिव्य देह धारण गरी गरुडमा आरूढ भइ सबै प्रकारका उपद्रवहरू रहित श्रीविष्णु धाम गए । यस प्रकार यो 'मोहिनी' को व्रत निकै उत्तम छ । यसलाई पढ्नाले र सुन्नाले सहस्त्र गोदानको फल मिल्दछ ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पर्व
उत्तरगङ्गा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १७२६१ रहेको थियो जसमध्ये ८३३४ पुरुष र ८९२७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४०८१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल वीरेन्द्रनगर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ८-९ वडाहरू वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १-७ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
सिस्नेरी महादेवस्थान

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, मकवानपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३२४५ रहेको थियो जसमध्ये १५५४ पुरुष र १६९१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७३९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल इन्द्रसरोवर गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मकवानपुर जिल्लाका ठाउँहरू
कल्याण

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६३०७ रहेको थियो जसमध्ये २८९२ पुरुष र ३४१५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १२७१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लेकबेशी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-५ वडाहरू लेकबेशी नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ६-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
गुमी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ७०३५ रहेको थियो जसमध्ये ३१४८ पुरुष र ३८८७ महिला रहेका थिए भने यहाँ १५८५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गुर्भाकोट नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-४ वडाहरू गुर्भाकोट नगरपालिकाको वडा नम्बर १३ हो भने ५-९ वडाहरू वडा नम्बर १४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
हटिया, मकवानपुर

**हटिया** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, मकवानपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १३०९९ रहेको थियो जसमध्ये ६३७९ पुरुष र ६७२० महिला रहेका थिए भने यहाँ २७५१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल हेटौँडा उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ५,७,८,९ वडाहरू हेटौँडा उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १६ हो भने १-४,६ वडाहरू वडा नम्बर १७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मकवानपुर जिल्लाका ठाउँहरू
तातोपानी, सुर्खेत

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५५८७ रहेको थियो जसमध्ये २६०६ पुरुष र २९८१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११०९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल पञ्चपुरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ६-९ वडाहरू पञ्चपुरी नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने १-५वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
मैनतडा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १११८७ रहेको थियो जसमध्ये ४८६४ पुरुष र ६३२३ महिला रहेका थिए भने यहाँ २६२२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल भेरीगङ्गा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १ र ४ नम्बर वडाहरू भेरीगङ्गा नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो, ५ नम्बर वडा वडा नम्बर ७ हो भने ६-७ वडाहरू वडा नम्बर ८ र २-३ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
लगाम

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४०७१ रहेको थियो जसमध्ये २०३४ पुरुष र २०३७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६८५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चौकुने गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ३-६ वडाहरू चौकुने गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १-२ र ७-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
लेखगाउँ, सुर्खेत

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४७१९ रहेको थियो जसमध्ये २२६३ पुरुष र २४५६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९८९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बराहताल गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,२,८,९ वडाहरू बराहताल गाउँपालिकाको वडा नम्बर ९ हो भने ३,४,५,६,७ वडा नम्बर १० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
बजेडीचौर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४१३२ रहेको थियो जसमध्ये १८३५ पुरुष र २२९७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८६५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सिम्ता गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ५-९ वडाहरू सिम्ता गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
मालिकाबोता

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चलविकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, जुम्ला जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १६९१ रहेको थियो जसमध्ये ८५६ पुरुष र ८३५ महिला रहेका थिए भने यहाँ २६६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कनकासुन्दरी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो कनकासुन्दरी गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जुम्ला जिल्लाका ठाउँहरू
नाक (स्पष्टता)

**नाक** शब्द सँग मिल्ने शीर्षक भएका लेखहरू निम्न छन् :
* नाक, मानिस वा जिबजन्तुको एक अङ्ग
* नाक, पोथी याक
साटाखानी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२५१ रहेको थियो जसमध्ये ४३५५ पुरुष र ४८९६ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९०६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लेकबेशी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ८-९ वडाहरू लेकबेशी नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने ५-७ वडाहरू वडा नम्बर ९ र १-४ वडाहरू वडा नम्बर १० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
धैबुङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, रसुवा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४९२८ रहेको थियो जसमध्ये २३६८ पुरुष र २५६० महिला रहेका थिए भने यहाँ ११०९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कालिका गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ५-७ वडाहरू कालिका गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रसुवा जिल्लाका ठाउँहरू
सेन्जेन भिषा

**सेन्जेन क्षेत्र**मा पच्चीस यूरोपीय देशहरूको भूभाग छन् जसले, लक्जमबर्गको सेन्जेन सहरमा १९८५मा हस्ताक्षरित सेन्जेन समझौता लागू गरेको छन्। सेन्जेन क्षेत्र, अन्तर्राष्ट्रीय यात्राको लागि एकल राष्ट्रको रूपमा सञ्चालित हुन्छ जहाँ यस क्षेत्र भित्र आउन र जान मान्छेहरूको लागि सिमानामा नियन्त्रण गरिदैन।
सेन्जेन क्षेत्र सेन्जेन नियमहरूलाई लागू हुन्छ। 

सेन्जेन क्षेत्रमा यात्रा गर्न या त एक पासपोर्टको या यूरोपीय संघबाट अनुमोदित राष्ट्रीय चिनारी पत्रको आवश्यकता पर्दछ। 

श्रेणी:परिवहन र यूरोपीय सङ्घ
श्रेणी:भिषा
भलिबल

]]

**भलिबल** हातले बललाई हिर्काउँदै दुई टीमहरूबीच खेलिने एक परिचित खेल हो । एक टीममा ६ जना खेलाडीहुने गर्दछन् । भलिबल नेपालको राष्ट्रिय खेल पनि हो ।

## इतिहास
### भलिबल को उत्पत्ति
फेब्रुअरी ९, १८९५ मा, विलियम जी मोर्गन, होल्योके, मैसाचुसेट्स (संयुक्त राज्य अमेरिका), जो YMCA का शारीरिक शिक्षा निर्देशक हुन् उनले नयाँ खेल सिर्जना गरे जसको नाम मिन्टोनेट्टे जो घरको भित्र जतिसुकै खेललाडीको सहभागितामा खेलिन्थ्यो ।

## मैदानको आकार 
यसको मैदानको लम्बाई १८ मीटर एवं चौडाई ९ मीटर हुन्छ। लम्बाई तर्फ मैदानलाई दुई बराबर बराबर भागहरूमा बाँडिन्छ। तत्पश्चात्‌ दुई इन्च (५ सेंमी.) मोटो रेखाले यस मैदानको सीमारेखा बनाइन्छ। खेलमैदानको चारै तिर कम्तीमा तीन मीटर सम्म र ऊचाईमा ७ मीटर सम्म कुनै पनि किसिमको अवरोध नभएको ठाउँमा यो खेल खेल्न सकिन्छ। मध्य रेखाको समानन्तर दुवै तर्फ त्यहाँबाट तीन मीटरको दूरीमा आक्रामक रेखा कोरिन्छ। मैदानको पछिको रेखा भन्दा पछाडी तिर तीन मीटरको दूरीमा, मैदानको बाहिर पछि तिर एक रेखा तानिन्छ। यसलाई सेवाक्षेत्र (Service area) भन्छन्।

## खेलको नियम तथा विनियमहरू
भलिबल खेल्दा निम्नलिखित त्रुटिहरूबाट खेलाडिहरू बच्नु पर्छ, अन्यथा यीनै त्रुटिहरू उनको टीमको लागि हारको कारण बन्न जान्छ ।

* कम्मरमुनीको कुनै भागले बललाई छुन ।
* बललाई हातमामा केही क्षण रोकिनबाट बचाउन, किन भनें यसलाई होल्डिंग मानिन्छ ।
* एक पल्ट भन्दा धेर बललाई हिर्काएमाबाट ड्रिबलिंग हुने भय रहन्छ ।
* तीन भन्दा बढी पल्ट बललाई एउटै टीमका खेलाडी द्वारा हान्नु लाई गल्ती मानिन्छ ।
* दुई व्यक्तिहरूले एक साथ बललाई हिर्काउनु र त्यसबाट आवाज आउनुलाई डबल फाउल भनिन्छ ।
* ब्लक गर्दाखेरी जाली (नेट)लाई कुनैपनि अङ्गले छुनु, या विपक्षी खेलाडीलाई छुनु, या मध्य रेखा पार गरेर विपक्षी क्षेत्रमा जानु आदि त्रुटिमा पर्दछ ।
* सर्भिस बलले नेटमा छुनु ।
* बल जाली सीमा भन्दा बाहिर आउनु ।
* बल सीमारेखा भन्दा बाहिर खस्नु ।
* रोटेशन गर्दा खेरी पछिको पंक्तिमा रहेका खेलाडीहरू अग्रिम क्षेत्रमा गएर प्रहार गर्न सक्दैनन्, या गलत ढङ्गले रोटेशन गर्नु, या पछिको पंक्तिको खेलाडीले जालीमा आएर ब्लक गर्नु ।
* यदि बल जालीको तलको किनाराबाट भित्र आउँछ भनें त्यसलाई फल मानिन्छ ।
* एकै पटकमा दुई पल्ट भन्दा अधिक टाइम आउट (समय माग्नु),
* या एक मिनेट भन्दा बढी समयसम्म खेललाई रोकीराख्न आदि पनि त्रुटिहरूमा सम्मिलित छन् ।
* सर्भिस क्षेत्रबाट सर्भिस नगर्नु या सर्भिस गर्दा खेरी पछिल्लो सीमारेखा छुनु, या पार गर्नु, या ठीक ढंगसँग सर्भिस नगर्नु, यो सबै त्रुटि हुन्छ ।
* आफ्नो टीमको सर्भिसको बल अर्को टीमको गल्तीले खसेपछि अथवा बिग्रेपछि मात्र प्वाइन्ट पाइन्छ । यदि आफ्नो सर्भिसको पालामा आफ्नो गल्ती भएमा सर्भिस गर्ने पालो आर्को टीममा जान्छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* फुटबल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* भलिबल नेपालको राष्ट्रिय खेल 
* नेपालको राष्ट्रिय खेल अब भलिबल-सेतोपाटि अनलाइन 
* Fédération Internationale de Volleyball – FIVB
* AVP

श्रेणी:खेलहरू
श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय खेल
नेदरल्यान्ड

**नेदरल्यान्ड** , प्राय पश्चिमी युरोपमा रहेको एक देश हो । क्यारीबियनमा (बोनायर, सिन्ट इस्टिटियस र सबा) गरी तीन द्वीप क्षेत्रहरूसँग मिलेर  नेदरल्यान्ड अधिराज्य बनाउँदछ । नेदरल्यान्डको युरोपेली भागमा बाह्रवटा प्रदेशहरू छन् । यसले पुर्बमा जर्मनी, दक्षिणमा बेल्जियम र उत्तरपश्चिममा उत्तरी सागरसँग सिमाना जोडिएको छ । एम्स्टर्डम देशको राजधानी हो ।

## परिचय 
## जनसङ्ख्या 
## इतिहास 
### प्ररम्भिक इतिहास 
## भूगोल 
## राज्यनीति 
## अर्थतन्त्र 
## धर्म 
## जीवनशैली 
## अरु सम्बन्धित विषयहरू 
## बाह्य कडीहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:युरोप
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:नेदरल्यान्ड
काटाकुटी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३७३८ रहेको थियो जसमध्ये १६२७ पुरुष र २१११ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९५५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल शैलुङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,२,८,९ वडाहरू शैलुङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने ३-७ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दोलखा जिल्लाका ठाउँहरू
कालिन्चोक गाँउपालिका

'''''' दोलखा जिल्लाका ७ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका लापिलाङ, लामिडाँडा, बाबरे, कालिन्चोक, सुनखानी र सुन्द्रावती गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

यो गाउँपालिकामा प्रसिद्ध हिन्दू धार्मिक स्थल कालिञ्चोक भगवती मन्दिर रहेको छ। यसै धार्मिकस्थलको नामबाट यो गाउँपालिकाको नाम रहेको हो।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २१,०९७ रहेको छ भने यहाँ ६,१५१ घरधुरी रहेका छन्। 

## चित्र दिर्घा

File:Mountain view from kalinchowk.jpg|कालिञ्चोकबाट देखिने हिमालको दृष्य
File:Kalinchowk Cable Car pylons Nepal 2017-12-01.jpg| कालिञ्चोक भगवती मन्दिर जाने केवल कार
File:Kalinchowk 111.jpg|कालिञ्चोकबाट देखिने दृष्य
File:कालिन्चोक मन्दिरको केबलकारबाट देखिने कुरी बजारको दृश्य.jpg|कालिन्चोक मन्दिरको केबलकारबाट देखिने कुरी बजारको दृश्य
File:Kalinchowk Bhagawati temple9.jpg|कालिञ्चोक भगवती मन्दिर(बि.सं. २०७९ मा)
File:Kalinchowk Bhagawati temple4.jpg|घण्ट र कालिञ्चोकबाट देखिने हिमालको दृष्य
File:Kalinchowk112.jpg|thumb|कालिञ्चोकबाट देखिने हिमालको दृष्य

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, दोलखा 

श्रेणी:दोलखा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू
जुँगु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३८८२ रहेको थियो जसमध्ये १७९१ पुरुष र २०९१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९३८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गौरीशङ्कर गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,७-९ नम्बर वडाहरू गौरीशङ्कर गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने २-६ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दोलखा जिल्लाका ठाउँहरू
ठूलोपाताल

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५२६ रहेको थियो जसमध्ये १६११ पुरुष र १९१५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८२२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल जिरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-२,६-९ वडाहरू जिरी नगरपालिकाको वडा नम्बर ९ हो भने ३-५ वडाहरू वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दोलखा जिल्लाका ठाउँहरू
डाँडाखर्क, दोलखा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४१३६ रहेको थियो जसमध्ये १८३२ पुरुष र २३०४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९४६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मेलुङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका २-६,८ वडाहरू मेलुङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने १,७,९ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दोलखा जिल्लाका ठाउँहरू
नाम्दु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४९४६ रहेको थियो जसमध्ये २२८४ पुरुष र २६६२ महिला रहेका थिए भने यहाँ १३०० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल वैतेश्वर गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-४,७ नम्बर वडाहरू वैतेश्वर गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ५,६,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दोलखा जिल्लाका ठाउँहरू
लेखफर्सा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५८२३ रहेको थियो जसमध्ये २६७३ पुरुष र ३१५० महिला रहेका थिए भने यहाँ १३०१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लेकबेशी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ५-८ वडाहरू लेकबेशी नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १-४,९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
सुनखानी, दोलखा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४६७५ रहेको थियो जसमध्ये २१३१ पुरुष र २५४४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११९४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कालिञ्चोक गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४,५,८,९ नम्बर वडाहरू कालिञ्चोक गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने १-३,६,७ वडाहरू वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दोलखा जिल्लाका ठाउँहरू
गौरीशङ्कर गाउँपालिका

'''''' दोलखा जिल्लाका ७ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका गौरीशङ्कर, खारे, मार्बु, सुरी, चङ्खु, झ्याकु र जुँगु गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए। 

यस गाउँपालिकाको अधिकांस भूभाग उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा पर्दछ। यस गाउँपालिकाको पूर्वी सिमाना सोलुखुम्बु जिल्लाको खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका तथा रामेछाप जिल्लाको उमाकुण्ड गाउँपालिका पर्दछ भने दक्षिणमा दोलखा जिल्लाको जिरी नगरपालिका तथा वैतेश्वर गाउँपालिका पर्दछ। त्यस्तै यस गाउँपालिकाको पश्चिममा कालिञ्चोक गाउँपालिका तथा विगु गाउँपालिका पर्दछ। यस गाउँपालिकाको उतरी सीमामा चीन पर्दछ। यस गाउँपालिका ७ वटा वडामा विभाजित छ।

## नामकरण 
दोलखा जिल्लाको प्रसिद्ध गौरीशङ्कर हिमालको नामबाट यस गाउँपालिकाको नाम नामकरण गरिएको थियो।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १५,९९५ रहेको छ भने यहाँ ४,३९९ घरधुरी रहेका छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, दोलखा 

श्रेणी:दोलखा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू
तिमाल क्षेत्र

**तेमाल क्षेत्र** काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको झिगु खोला, सुनकोसी र रोशी खोलाको मध्यपहाडी एवं बेंसी भागमा पर्छ जसलाई तामाङहरूले आफ्नो उद्गम थलोका रूपमा स्विकार्दै आएका छन्।

प्राचीन नाम 'तेरमाला'बाट अपभ्रंस भएर 'तेमाल' भएको दन्त्य कथाहरूमा उल्लेख छ। बेसीदेखि लेकसम्मको भूभागलाई समेटिएको दस गाविस –मेच्छे, चापाखोरी, नारायणस्थान, ठूलो भर्सेल, बोल्देफेदिचे, सरमथली, संर्स्युखर्क, कानपुर, मेथिनकोट, कटुन्जे गाविस तेमाल क्षेत्रमा पर्दछ। सोही स्थानलाई तेमाल गाउपालिका नामले चिनिन्छ भने हल १ देखि ९ वडा मात्रै हेका छन् । झण्डै नेपालको नक्सासँग मेल खाने तेमाल क्षेत्रको हावापानी समेत फरक-फरक रहेको छ। समथल फाँट हुँदै २१ सय मिटर उचाईसम्म रहेको तेमालमा उच्च पहाडी भेगको पहाड, पर्वत, हिमश्रृङ्खला, हरियाली जंगल, सुनकोशी नदी, रोशी खोला, वनबुट्यान र स-साना चउर र खेतबारीले जो-कोहीको मन नलोभ्याउला भन्न सकिन्न |

तामाङ जातिको वाहुल्य रहेको यस क्षेत्रमा तामाङबाहेक ब्राम्हण, क्षेत्री, नेवार, मगर, दमै, कामी, ठकुरी, सार्की, दनुवारजस्ता जातिहरूको समेत बसोबास रहेको छ। जातीय हिसाबले समेत विविधता रहेको यस क्षेत्र धार्मिक हिसाबले समेत प्रख्यात रहेको छ। यहाँका तामाङ जातिहरू बौद्ध धर्म मान्दछन् भने अन्य जातिहरू हिन्दू धर्म मान्दछन् । ऐतिहासिक एवं प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण शान्त ठाउँको काखमा गुरू रेम्पोर्छे (पद्‌मसंभव)ले तपस्या गरेको ठाउँलाई हाल गेलुङ पहारा ओडार(गेलुङ ऊ), गुरू रेम्पोर्छे (पद्‌मसंभव)ले राक्षेसलाई मारेको ठाउँको नाम ह्रो साईबा । ऐतिहासिक धार्मिक स्थलहरू, भगवानहरूले तपस्या गरेका ओडारहरू, गुफा, गुम्बा, छ्योर्तेन, तोङ्साम कुण्डा, ककलिङ (काङड्हीने) र नाराणस्थान मन्दिर, कल्धारमा रहेको खडकेश्वारी महादेव, गुप्तेश्वारी महादेव, दुम्जाको महादेवस्थानलगायत विभिन्न मठमन्दिरहरू यहाँको प्रख्यात धार्मिक एवं ऐतिहासिक स्थलहरू हुन्।

## बाहिरी लिङ्कहरू
*तिमालजात्रा
*तिमालजात्रा
*तेमाल क्षेत्र

श्रेणी:भूगोल
टुङ्ना

**टुङ्ना** काठ र बाँसबाट बनेको हातले बजाउने एक नेपाली तारवाद्य लोकबाजा हो।

टुङ्ना बनाउने काठ चाहिं गुराँसको बढी प्रयोग हुन्छ । यो सुरबाजा हो । यो नेपालको हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने शेर्पा र तामाङ जातिमा बढी लोकप्रिय छ। यो बाजा झण्डै डेढदेखि दुई हातसम्म लामो हुन्छ । यसको शिर भागमा शार्दूलका टाउकाको आकृति कुँदिएको हुन्छ । टुङ्नामा चारदेखि छ वटा तार जडिएका हुन्छन् । यो बाजा काँधमा भिरेर दाहिने हातले नख्खी र देब्रे हातले तार थिचेर बजाइन्छ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपाली लोकबाजा
तुलबहादुर पुन

**तुलबहादुर पुन**(१९२३-२०११) भिक्टोरिया क्रस विजेता नेपाली हुन्। सन् १९४०मा बेलायती सेनामा भर्ती भएका पुनले दोस्रो विश्वयुद्धमा बर्माको लडाइँमा अद्वितीय युद्धकला प्रदर्शन गरेवापत बेलायतको सर्वोच्च सैन्य पदक भिक्टोरिया क्रस पाएका थिए। यिनको २०६८ बैशाख ७ गते मृत्यु भएको थियो । उनी मुटुको समस्याबाट पीडित थिए। बेलायत स्थित चिज्विक वार मेमोरियल होममा बस्दै आएका पुन ६७ चैत्र महिना नेपाल फर्केका थिए। उनका श्रीमती दुई छोरा र आठ छोरी छन्।

स्वास्थ्योपचारका लागि बेलायत जान भिसा आवेदन गर्दा भिसा अस्वीकृत भएपछि चर्चामा आएका पुनलाई गोरखा भूपू सैनिक सङ्घ (गेसो), हलिउडकी अभिनेत्री जोना लुम्ले र बेलायती जनताले विशेष पहल गरेका थिए। अभिनेत्री लुम्लेले उनलाई पिता मान्थिन्। उनी गोरखाहरूको न्यायिक आन्दोलनमा पनि सक्रिय थिए। 

## भिक्टोरिया क्रस
तुलबहादुर पुनले बेलायतको सर्वोच्च सैन्य पदक भिक्टोरिया क्रस पाएका थिए । उनले बेलायत अधिनस्थ भारतिय सेनाको १०११९ नम्बर सिक्स गोर्खा राईफल्स पल्टनमा कार्यरत रहँदा २३ जुन १९४४ मा बर्माको मकाउको रेल्वे पुलमा जापानी सैनिकसंगको भीषण युद्धमा घाईते अवस्थामा पनि एक्लै बहादुरी पुर्वक लडी युद्ध जितेकोले उनलाई भिसी क्रस पदक प्राप्त भएको हो । यो युद्धमा पुन एक्लैले जापानि सैनिकलाई परास्त गरी २ वटा हल्का मेशिनगन समेत धेरै हतियार कब्जा गरेका थिए । उनलाई यो पदक नयाँ दिल्लीको लालकिल्ला लर्ड ओभेलमा १ जनवरी १९४५ मा प्रदान गरिएको थियो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सन् १९२३ मा जन्म
श्रेणी:भिक्टोरिया क्रस बिजेता नेपालीहरू
श्रेणी:सन् २०११ मा मृत्यु
श्रेणी:म्याग्दी जिल्लाका मानिसहरू
ऋ

नेपाली बर्णमालामा स्वरवर्णको एउटा अक्षर हो। कसै कसैले यसलाई स्वर वर्णको सातौँ अक्षर मानेका छन्। {अक्षरको पछाडी यो वर्णको मात्रा एकार (ृ) दिएमा त्यस अक्षरको अन्त्यमा ऋ उच्चारण गरिन्छ जस्तो क+ृ = (क+ऋ)कृ} यद्यपि सबै विद्वानहरूले स्वरवर्णमा ऋको अस्तित्त्व स्वीकारेका छैनन्। उच्चारण सङ्केत= ??

श्रेणी:स्वरवर्ण
तीनजुरे

तेह्रथुम जिल्लाको बसन्तपुर बजारको पूर्वतर्फ सांढेको तीन वटा जुरो जस्तो देखिने पहाडालाई नै तीनजुरे डाडा भन्ने गरिन्छ। ३०३१ मी.को उचाइमा रहेको यो पहाड ३२ प्रकारका लाली गुरासको जंगल पनि हो। यहाँबाट सूर्‍योदय, सर्ूयास्तको दृश्य देखिनुका साथै कुम्भकर्ण, मकालु र सगरमाथाको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ। यहाँ खान र बस्नको लागि सामान्य स्तरको सुविधा रहेको छ। 

## सन्दर्भ सामग्री:
*तेह्रथुम जिल्ला

श्रेणी:तेह्रथुम जिल्लाका ठाउँहरू
श्यामा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १८६७ रहेको थियो जसमध्ये ८३४ पुरुष र १०३३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४४० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल जिरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-६ वडाहरू जिरी नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दोलखा जिल्लाका ठाउँहरू
मिर्गे

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३४८२ रहेको थियो जसमध्ये १५६७ पुरुष र १९१५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८७९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल वैतेश्वर गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १ नम्बर वडा वैतेश्वर गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने २-९ वडाहरू वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दोलखा जिल्लाका ठाउँहरू
एन्जेलिना जोली

**एन्जेलिना जोली** (; , जन्म जुन ४, १९७५) एक अमेरिकी अभिनेत्री, चलचित्र निर्माता, र मानवीय हुन्।
## बाल्यकाल 
## चलचित्र शुरुवात
## अभिनेत्रीको रूपमा 
## निर्देशकको रूपमा
## व्यक्तिगत जीवन 
### विवहा 
## प्रसिद्धि 
## बाहिरी कडीहरू
* 
* 
* UNHCR Goodwill Ambassador Angelina Jolie, official homepage at UNHCR.org
* Journey Through Eastern Congo, multimedia journal narrated by Jolie
* Interviews with Angelina Jolie  by Charlie Rose
* Ancestry, on the WARGS site
* Parents and maternal ancestry on FrancoGene

## यी पनि हेर्नुहोस्
* *Aptostichus angelinajolieae*

श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:लस एन्जलसका अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९७५ मा जन्म
श्रेणी:एकेडेमी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:एलजिबिटी अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका अमेरिकी अभिनेत्रीहरू
भिक्टोरिया क्रस

**भिक्टोरिया क्रस** बेलायतको सबैभन्दा ठूलो सैनिक सम्मान हो। यो सबैभन्दा बहादुरी प्रदर्शन गर्ने सैनिकलाई प्रदान गरिन्छ। ५ भन्दा बढी नेपाली गोर्खा सैनिकले यो सम्मान पाएका छन्। भिक्टोरिया क्रस बिजेतालाई भि सी भन्ने गरिन्छ। भि सी तुलबहादुर पुनको निधनपछि हाल एक जना मात्र भिसी विजेता नेपाली भि सी रामबहादुर लिम्बु जिवीत छन्।
## भिक्टोरिया क्रस पाउने नेपालीहरू
*गजे घले
*तुलबहादुर पुन
*अगनसिंह राई
*नेत्रबहादुर थापा
*शेरबहादुर थापा

## बाह्य कडीहरू 
* Victoria Cross and George Cross gallery  at the Imperial War Museum in London
* Holders of the Victoria Cross and the George Cross , १९ August २००९, *The Times* online. *Contains a list of links to obituaries.*
* Victoria Cross Registers online index to Victoria Cross awards at the National Archives site
* Victoria Cross Research page
* Search UK National Inventory of War Memorial for memorials in the UK commemorating VC winners  Select 'War' type of 'VC or GC Winners'
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:बेलायती सैनिक पदकहरू
ब्रिट्नी स्पेयर्स

**ब्रिट्नी जिन स्पेयर्स** (, जन्म: २ डिसेम्बर १९८१) एक अमेरिकी गायिका र मनोरञ्जनकर्ता हुन्। मिसिसिपीको म्याककम्बमा जन्मिएकी उनी लुइसियानाको केन्टउडबाट उदाएकी थिइन्। प्रारम्भिक वर्षहरूमा उनले बाल कलाकारको रूपमा मञ्च तथा टिभी कार्यक्रमहरूमा अभिनय गर्न सुरु गरेकी थिइन्।

सन् १९९७ मा जिभ रेकर्ड्ससँग अनुबन्धित हुँदै उनले सन् १९९९ मा आफ्नो पहिलो एल्बम *... वेबी वन मोर टाइम* बजारमा ल्याएकी थिइन्। साङ्गीतिक क्षेत्रमा आफ्नो भविष्यको खोजी गर्ने पहिलो दशकको क्रमामा उनी मुख्यधारा लोकप्रिय सङ्गीत र लोकप्रिय संस्कृतिमा एक प्रमुख व्यक्ति बन्न सफल भएकी थिइन्। ब्रिट्नीका पहिलो दुई एल्बमहरूले उनलाई पप सङ्गीत क्षेत्रको महान कलाकारको रूपमा स्थापित गर्नुका साथै बिक्री कीर्तिमान पनि तोडेको थियो। उक्त एल्बममा समावेश *... बेबी वन मोर टाइम* र *उप्स! ... आइ डिड इट अगेन* अन्तराष्ट्रिय स्तरका शीर्ष स्थानमा आएका थिए। 
ब्रिट्नीलाई सन् १९९० को दशक तिर किशोर पपको पुनरुद्धार गर्न प्रभावित गरेको श्रेय दिइन्छ। सन् २००१ मा ब्रिट्नीले आफ्नो तेस्रो स्टुडियो एल्बम *ब्रिट्नी* सार्वजनिक गरेर चलचित्र क्रसरोडमा अभिनय गर्दै उक्त एल्बमको प्रचार गरेकी थिइन्। उनले आफ्नो चौँथो स्टुडियो एल्बमको रचनात्मक नियन्त्रण बारे सोचेर सन् २००३ मा "इन द जोन" प्रकाशित गरेकी थिइन्
जसमा उनका उत्कृष्ट एकल गितहरू "मि एगेन्स्ट म्युजिक", "टक्सिक" र "एभ्रिटाइम" समावेश थिए।
दुई सङ्कलित एल्बम सार्वजनिक गरेपछि ब्रिट्नीले व्यक्तिगत सङ्घर्षको सामना गर्नु परेको थियो जसकारण उनको गायन तथा अभिनय कार्यजीवनमा केही समय टाढिनु परेको थियो। सन् २००७ मा कम प्रवर्तनको बाबजुद पनि "गिम्मी मोर" र "पिस अफ मी" जस्ता गीत संलग्न उनको पाँचौँ स्टुडियो एल्बम *ब्ल्याकआउट* सार्वजनिक भएको थियो।

सन् २००८ मा उनको अनियमित व्यवहार र अस्पताल भर्नाका कारणले उनलाई विशेष रेखदेखमा राखिएको थियो। 
त्यसै वर्ष विश्व प्रशिद्ध गित "वुमनाइजर" सहितको उनको छैठौँ स्टुडियो एल्बम "सर्कस" सार्वजनिक भएको थियो। सन् २०११ मा ब्रिट्नीले आफ्नो सातौँ स्टुडियो एल्बम "फेम फ्याटल"का साथ पुनरागम गरेकी थिइन् जसलाई सन् २०११ जुन २९ मा सार्वजनिक गरिएको थियो। यसमा सङ्कलित प्रमुख गित "होल्ड इट अगेन्स्ट मी" उनको चौँथो अमेरिकी शीर्ष एक एकल गित बन्न सफल भएको थियो।
 यो एल्बमले बिलबोर्ड २००मा शीर्ष स्थान सुरक्षित गरेको थियो।

ब्रिट्नी स्पेयर्सले विश्वभरमा आफ्नो १००,०००,००० भन्दा बढि रेकर्डस बेचेर समकालीन सङ्गीतको इतिहासमा आफूलाई सबैभन्दा राम्रो बिक्रि गर्ने महिला सङ्गीत कलाकारहरू मध्य एकको रूपमा खडा गर्न सफल भएकी थिइन्। अमेरिकी रेकर्डिङ्ग उद्योग एसोसिएसनका अनुसार, ३,२०,००,००० प्रमाणित एल्बमहरू सहित संयुक्त राज्य अमेरिकामा उनी सबैभन्दा राम्रो बिक्रि गर्ने महिला सङ्गीत कलाकारहरूको सूचीमा आठौँ स्थानमा छिन्। ब्रिट्नीले २१औँ शताब्दीको पहिलो दशकको सबैभन्दा राम्रो बिक्रि गर्ने महिला कलाकारहरूकोमा पनि समग्रमा पाँचौँको रूपमा मान्यता प्राप्त गरेकी थिइन्।  बिलबोर्डले पनि उनलाई २००० को दशकका कलाकारहरू मध्यमा आठौँ स्थानमा राखेको थियो। सन् २०१० को जुन महिनामा ब्रिट्नी फोर्ब्सको विश्वका १०० सबैभन्दा शक्तिशाली र प्रभावशाली हस्तिहरूको सूचीमा छैठौँ स्थानमा थिइन्।

## सन्दर्भ सूची
## बाह्य कडीहरू
*
*
*
*

श्रेणी:अमेरिकी बाल अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अमेरिकी पप गायिकाहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म
श्रेणी:अमेरिकी बाल गायिकाहरू
श्रेणी:अमेरिकी गायिका-गीतकारहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी मञ्च अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:बाल पप सङ्गीतकारहरू
श्रेणी:अमेरिकी महिला नर्तकहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका अमेरिकी अभिनेत्रीहरू
एभ्रिल लाभिन

** एभ्रिल लाभिन** (जन्म: २७ सेप्टेम्बर १९८४) एक क्यानडेली गायिका तथा गीतकार हुन्। १६ वर्षको उमेरमा, उनले एरिस्टा रेकर्ड्ससँग दुई-एल्बम रेकर्डिङ सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्। उनको पहिलो स्टुडियो एल्बम, लेट गो (सन् २००२) हो जुन क्यानडेली कलाकारद्वारा २१औँ शताब्दीको सबैभन्दा बढी बिक्री भएको एल्बम हो। उक्त एल्बममा समावेश गीत "कम्म्लिकेटेड" र "स्टेटर बोई" सर्वाधिक सफल बन्न पुगेको थियो। जसले स्केट पङ्क व्यक्तित्वमा जोड दियो र उनलाई सङ्गीत प्रकाशनहरूबाट पप-पङ्कको क्षेत्रमा रानीको उपाधि प्राप्त गरेकी थिइन। उनलाई पप-पङ्क सङ्गीतको विकासमा एक प्रमुख सङ्गीतकार मानिन्छ। उनले २०२० को दशकको सुरुमा महिला नेतृत्वमा, पङ्क-प्रभावित पप सङ्गीतको लागि मार्ग प्रशस्त गरेकी थिइन्।  उनको दोस्रो स्टुडियो एल्बम, अन्डर माई स्किन (सन् २००४), संयुक्त राज्य अमेरिकाको बिलबोर्ड २०० तालिकाको शीर्षमा पुग्ने उनको पहिलो एल्बम बनेको थियो, जसले विश्वव्यापी रूपमा १ करोड प्रतिहरू बिक्री गरेको थियो।

लाभिनको तेस्रो स्टुडियो एल्बम, द बेस्ट ड्याम थिङ (सन् २००७), विश्वका सात देशहरूमा शीर्ष स्थानमा पुग्न सफल भएको थियो र यसको प्रमुख गीत "गर्लफ्रेन्ड"ले अन्तर्राष्ट्रिय सफलता प्राप्त गरेको थियो जुन संयुक्त राज्य अमेरिकामा बिलबोर्ड हट १०० को शीर्षमा पुग्ने उनको पहिलो गीत बनेको थियो। उनको अर्को दुई स्टुडियो एल्बमहरू, गुडबाई लुलाबाई (सन् २०११) र एभ्रिल लाभिन (सन् २०१३) ले निरन्तर व्यावसायिक सफलता हासिल गरेको थियो। क्यानडा, संयुक्त राज्य अमेरिका र अन्य क्षेत्रहरूमा उक्त एल्बम स्वर्ण प्रमाणित भएको थियो। आफ्नो छैटौँ स्टुडियो एल्बम, हेड अबोभ वाटर (सन् २०१९) जारी गरेपछि, उनी आफ्नो सातौँ स्टुडियो एल्बम, लभ सक्स (सन् २०२२) को साथ आफ्नो साङ्गीतिक यात्रामा पुनः फर्किएकी थिइन्। उनको प्रशंसामा आठ ग्रामी पुरस्कार नामाङ्कनहरू समावेश छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*
*
* 
* 
*

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:क्यानडेली चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:सन् १९८४ मा जन्म
श्रेणी:क्यानडेली गायिकाहरू
श्रेणी:क्यानडेली पप गायिकाहरू
उमामहेश्वर

, सम्भवतः १००० देखि ११०० ईस्वी उत्तरार्ध, बलौटे ढुङ्गा, डालस कला सङ्ग्रहालय।]]

**उमामहेश्वर** हिन्दु धर्ममा दिव्य जोडी शिव (महेश्वर) र पार्वती (उमा) को एक स्वरूप हो। यसले यी दुई प्रमुख हिन्दु देवताहरूलाई सौम्य रूपमा प्रस्तुत गर्दछ। यो पञ्चविंशतिमूर्ति ( शिवका २५ स्वरूपहरू) मध्ये एक हो, जसको वर्णन आगम, विशेष गरी दक्षिण भारतका शैव सिद्धान्त ग्रन्थहरू र शिल्प ग्रन्थहरूमा गरिएको छ।

उमामहेश्वरका मूर्तिहरू दक्षिण भारतका धेरै मन्दिरहरूमा भेटिन्छन्। यी दुई देवताहरूको शक्तिशाली प्रतीकका रूपमा विभिन्न सामग्रीहरूबाट बनेका चित्र र मूर्तिहरू अस्तित्वमा छन्। देवताहरूको यो स्वरूप छिमेकी देशहरूमा पनि फैलिएको छ। हिन्दु आध्यात्मिक प्रतीकवादका सन्दर्भमा, यो प्रतिमाले प्रजननको शक्ति र महत्त्वलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ।

## आध्यात्मिक महत्त्व 
उमामहेश्वरले त्रिमूर्ति मध्येका एक सर्वोच्च भगवान शिव (महेश्वर) र उनकी अर्धाङ्गिनी, आदिम स्त्री ब्रह्माण्डीय ऊर्जाका रूपमा रहेकी सर्वोच्च देवी पार्वती (उमा) को मिलनलाई बुझाउँछ। भने पार्वतीले देवीको रूपमा *प्रकृति*को प्रतिनिधित्व गर्दछिन्। *पुरुष* र *प्रकृति*, अर्थात् पुरुष र स्त्री स्वरूपको यो दिव्य मिलनको परिणाम 'सृष्टि' वा प्रजनन हो, जसले सृष्टिको निरन्तर चक्र र सन्तुलन कायम राख्छ। र उनको 'ऊर्ध्वलिङ्ग'ले उनको रचनात्मक सामर्थ्यलाई दर्शाउँछ। त्यसैले, यी दुईको मिलनले सृष्टिको जैविक र आध्यात्मिक प्रक्रियालाई उजागर गर्दछ। प्राध्यापक क्राम्रिचका अनुसार: "उमा-महेश्वरलाई आलिङ्गनमा बाँधिएका दिव्य प्रेमीहरूको रूपमा देख्न सकिन्छ। उनीहरूलाई पुरुष र प्रकृति, आत्मा र पदार्थ, सार र अस्तित्वको एकताका रूपमा महसुस गर्न सकिन्छ।"

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:शिवका रूपहरू
श्रेणी:पार्वतीका रूपहरू
जेली फिस

समुद्रमा पाइने *जेली फिस* नाम अनुसार खाने 'जेली' जस्तै देखिन्छ। नरम पारदर्शी जेली फिसको भुजासम्म पानी नै भरिएको हुन्छ |शरीरको आकार र आन्तरिक बनावट बिचित्रको हुन्छ। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा जेली फिसमा कुनै पनि हड्डी हुँदैन। ठूलो होस वा सानो जेली फिसको शरीरलाई आन्तरिक तन्तुहरू भित्र भरिएको पानीले सहारा दिन्छ |हेर्दा आकर्षक लाग्ने जेली फिस डायनोसरको जमानादेखि पृथ्वीमा रहेको छ अनुमान गरिएको छ। ६ करोड ५० लाख वर्ष पहिलेदेखि जेली फिस त्यसै अस्तित्वमा रहन सफल भएको भने होइन। शत्रुबाट बच्ने उपायको लागि जेली फिस प्रख्यात छ। उदाहरणका लागि बक्स जेल फिसलाई निकै घातक समुद्री जीव मानिन्छ। यसले बर्सेनि सार्कले भन्दा बढी मान्छे मार्ने गर्छ। त्यस्तै, लायन मेन जेली फिस त विशालकाय हुन्छ। आठ मिटर आकारको यस जेली फिसको भुजाहरू ६० मिटरसम्म लामा हुन्छन्।

File:Cassiopeia andromeda (Upside-down jellyfish).jpg|
File:Chrysaora Colorata.jpg|
File:Flower hat jelly.jpg| 
File:Largelionsmanejellyfish.jpg|लायन मेन जेली फिस(Lion's mane jellyfish) ,सवै भन्दा ठूलो र सवै भन्दा घातक
File:mediterranean-jellyfish-af.jpg|
File:Scrippsia pacifica.jpg|
File:Moonjellyfish2500ppx.JPG|

श्रेणी:विज्ञान
गान्तोक जिल्ला

**गान्तोक जिल्ला** भारतीय राज्य सिक्किमको एक प्रशासनिक जिल्ला हो।भौगोलिक दृष्टिले, गान्तोक जिल्ला राज्यको दक्षिण पूर्वी  कुनामा छ। गान्तोक जिल्लाको सदरमुकाम राजधानी गान्तोक हो, जुन राज्यको राजधानी पनि हो।

## इतिहास 
गान्तोक जिल्ला आफ्नो इतिहासको अधिकांश कालमा सिक्किम राज्यको हिस्सा थियो। १९औँ शताब्दीमा, यो जिल्ला भुटानी शासनको अधीनमा थियो। दुवार युद्ध पछि, यो क्षेत्र लगभग ब्रिटिस सेनाको अधिनमा थियो। १९४७ मा भारतको स्वतन्त्रता पछि क्षेत्र भारतको सुरक्षाको अन्तर्गत सिक्किम राज्यको भाग थियो। १९६२ को भारत चीन युद्धको समयमा, नाथूला भञ्याङ् भारत र चीन बीचको केही भिडन्तहरू देख्यो। १९७५ मा, भारतको २२ औ राज्यको रूपमा सिक्किम औपचारिक रूपले भारतीय सङ्घको भाग बन्यो।

## भूगोल 
सैनिक बिबेकमा, यो जिल्ला धेरै नै संवेदनशील क्षेत्र भएकोले गान्तोकको अधिकांश पूर्व क्षेत्रहरू र चीन र भुटानसंगको आफ्नो सीमाहरूको नजीकै क्षेत्र भारतीय सेनाको नियन्त्रणमा छ। यो क्षेत्रमा पर्यटकलाई नियन्त्रित गरिएको छ, गान्तोकको पूर्व क्षेत्रहरूमा पर्यटकहरूलाई  केही क्षेत्रहरू मात्र खुला छं। टसोनगमो पोखरि, बाबा मन्दिर र नाथूला भञ्याङ् लोकप्रिय पर्यटन स्थलहरू हुन।

नाथूला भञ्याङ् प्राचीन रेसम मार्ग शाखा बनाईएको थियो जसले भारतलाई ल्हासासँग जोडदथ्यो। यो भञ्याङ्न र प्रसिद्ध बाबा मन्दिर भारतीय नागरिकहरूलाई लागि मात्र खुला छं। यो क्षेत्रमा प्रवेश गर्न अनुमतिपत्र चाहिन्छ, यो इनर लाईन अनुमतिपत्र प्रस्थान गर्नुभन्दा एक दिन पहिले प्राप्त गर्नु पर्ने हुन्छ। यो अनुमतिपत्र नजीकै स्थानीय पर्यटन कार्यालयको माध्यमबाट बनाईन्छ।  गान्तोक,  उत्तरी गान्तोकको फोन्दोन्ग मठ र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रसिद्ध रुम्तेक मठ अन्य पर्यटन क्षेत्रहरू हुन।

## जनसङ्ख्या 
गान्तोक जिल्लामा मानिसहरू नेपाली जातीयताका छन्,  १९औँ शताब्दीमा बेलायतीहरूले यो राज्यलाई आफ्नो बनाएपछि कामको खोजीमा पुगेका हुन। अन्य जातिहरूमा भूटिया, तिब्बतियों र लेप्चाहरू शामिल छन्। यो क्षेत्रमा नेपाली प्रभाबशाली भाषा हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिक्किमका जिल्लाहरू
कान पाक्ने रोग

कानको बनावट अनुसार कानलाई तीन भागमा बाडिएको छ। बाहिरी कान, मध्य कान र भित्री कान। **कान पाक्ने रोग** चाहिँ मुख्य गरेर मध्य कानको समस्या हो। मध्य कानमा कुनै पनि कारणले गर्दा रोग लागेर त्यहाँ पीप जम्मा हुन गई, जमेको पीपले कानको जालीलाई प्वाल पारेर त्यस प्वालबाट पीप बाहिर निस्कने समस्यालाई नै 'कान पाक्नु' भनिन्छ।

विकसित देशमा यस्तो समस्या त्यत्ति देखिँदैन तर विकासशील मुलुक जहाँ स्वास्थ्य शिक्षाको कमी, कमजोर आर्थिक अवस्था र उचित पोषणयुक्त खानपान र सरसफाई छैन त्यस्तो ठाउँमा यो प्रायः जसो दोहरिरहने समस्या हो। महिला वा पुरुष दुवैलाई बराबरै लाग्ने यो रोग जुनसुकै उमेर समूहका मानिसलाई पनि लाग्न सक्छ। अझ ग्रामीण समुदायमा त यो रोग श्रवण शक्ति कम गराउने मुख्य कारणको रूपमै उभिएको छ।

## कारण
कुनै झगडा, दुर्घटना आदिको कारणले कानको जाली फुटेमा व्याक्टेरिया सजिलैसँग गएर सङ्क्रमण गराउँदछन्।

साना साना नानीलाई आमाले सुताएर दूध चुसाउने गर्नाले पनि कान पाक्दछ।

फोहोर पानीमा पौडी खेल्दा जीवाणु सीधै कानभित्र छिरेर सङ्क्रमण हुन्छ।

टन्सिलको समस्या पिनास बिगि्रएमा पनि कानमा सङ्क्रमण हुन्छ।

कसैकसैमा सामान्य रुघा खोकी लागेको बेलामा पनि मध्य कानमा सङ्क्रमण हुन जान्छ।

## लक्षणहरू
कानको जालीमा प्वाल पर्नुका साथै दिनहुँ अथवा केही दिन बिराएर पीप आउँदछ।

कानको सुन्ने शक्ति कम हुँदै जान्छ कान डम्म भएर थुनिएको जस्तो महसुस बिरामीलाई हुन्छ।

कान एकदमै दुख्छ रिङ्गटा लाग्न सक्छ।

कानलगायत अन्य भागमा विभिन्न समस्या देखिन सक्छ। जस्तै फेसियल नर्भ -अनुहारको नसा)मा क्षति पुगेर मुख बाङ्गो हुने, कान पछाडिपट्ट सुन्निने वा पिलो आउने, ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, वान्ता हुने

मेनिन्जाइटिस हुनसक्छ यदि समयमै उपचार गरेन भने कान पाक्नबाट बच्ने उपाय, सलाईको काँटी, सिन्का, पिन, चराको प्वाँखजस्ता कुनै पनि असुरक्षित वस्तुले कान नकोट्याउने वा सफा नगर्ने।

विशेष गरेर आमाले बच्चालाई दूध चुसाउँदा, बच्चाको टाउको खुट्टाभन्दा केही माथि पारेर चुसाउनु पर्दछ।

गाउँघरमा कान दुख्यो भनेपछि तुलसीको पातको रस, गाईको गहुँत वा अरू कुनै औषधि जथाभावी कानमा हाल्ने गरिन्छ जुन एकदमै गर्न नहुने कुरा हो।

कानमा तेल हाल्नु हुँदैन।

रुघा लागेको बेलामा कानमा बल पर्ने गरी सिँ सिँ गरेर सिँगान फाल्नु हुँदैन। यसले कानको जाली र अरू संरचनामा थप क्षति पुर्‍याउँदछ। बरू नाकभित्रबाट माथि तानेर घाँटीमा पुर्‍याइ थुकिदिनुपर्छ।

कान पाकेका रोगीमा कानको जालीमा प्वाल पर्ने हुँदा कानभित्र पानी पस्न दिनु हुँदैन। जसको लागि नुहाउने बेलामा कपासमा भ्यास्लिन वा अन्य कुनै कानमा पार्न हुने क्रिम लगाई कानमा टम्म मिल्ने गरी राख्नुपर्दछ।

मानिसको अज्ञानता र हेलचक्र्याइको कारणले कान पाक्दछ। कतिपय अवस्थामा सतर्कता अपनाउँदा अपनाउँदै पनि कान पाक्न सक्छ। औषधिद्वारा उपचार गरेमा कानबाट पीप आउन त रोकिन्छ तर कानको जाली भने टालिँदैन। साथसाथै बारम्बार कान पाकिरहने सम्भावना पनि उत्तिकै रहन्छ र सावधानी पनि धेरै नै अपनाउनु पर्छ।

कानको जाली टाल्ने अन्तिम उपाए चाहिँ अपेसन नै हो। अप्रेसनपछि चाहिँ कानको श्रवण शक्ति घट्ने क्रम रोकिने मात्र होइन धेरै जस्तो मानिसमा सुधार पनि आउँछ। 

*कान
http://www.gorkhapatra.org.np/mag/yubamanch.detail.php?article_id=1210&cat_id=31'कान पाक्ने' रोग -सुशील रिजाल

श्रेणी:विज्ञान
अनुराधा कोइराला

**अनुराधा कोइराला** प्रसिद्ध समाजसेवी तथा **माइती नेपाल**की संस्थापक अध्यक्ष हुन्।  २०१० सिएनएन हिरो को उपाधि पनि पाएकी छिन्। 

## जन्म र अध्ययन 
अनुराधाको जन्म १४ अप्रिल १९४९ मा ओखलढुङ्गा जिल्लाको रुम्जाटारमा गुरुङ परिवारमा भएको हो। उनका बाबु कर्णेल प्रताप शिंह गुरुङ र आमा लक्ष्मी गुरुङ हुन् ।

१० कक्षासम्म भारतको कालिम्पोङमा अध्ययन गरेकी उनले भारतकै कोलकाताबाट बीए पास गरेकी छिन्। चार जना दाजुभाइ र दुई दिदी बहिनीमध्येकी उनी काँइली हुन्। १९ वर्षे किशोर उमेरमा काठमाडौंका दिनेशप्रसाद कोइरालासँग वैवाहिक बन्धनमा बाँधिएकी अनुराधाका एक मात्र छोरा मनीष कोइराला पनि 'प्रयास नेपाल' नामको गै   रसरकारी संस्था चलाउँदै आएका छन्। 
thumb|right|200px|CNN हिरो अवार्डका साथ अनुराधा कोइराला

## मान तथा सम्मान 
कोइरालाले क्यालिफोर्नियाको लसएन्जलसमा सिएनएन हिरो उपाधी जितेकी छिन् । उनलाई डेमी मुर र एस्टन कचरले मञ्चमा संयुक्तरूपमा चिनाएका थिए।

कोइरालाई माइती नेपालको आफ्नो कार्यक्रम जारी राख्न अमेरिकी डलर १००,००० को साथमा अमेरिकी डलर २५,०० कदर स्वरुप सिएनएन द्वारा प्रदान गरियो।

उनले २०१४ मा मदर टेरेसा सम्मान जितिन् ।उनले पदमा श्री जस्तो उपाधि पनि पाएकी छिन् । 

## प्रदेश प्रमुख
मिति २०७४ माघ ३ गते बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले प्रदेश ३ को प्रमुखमा अनुराधा कोइरालालाई नियुक्त गरेको थियो । २०७६ कात्तिक ७ गते राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले अनुराधा लगायत लगायत सातवटै प्रदेशका प्रदेश प्रमुखलाई मुक्त गरिन् । 

## सन्दर्भ सूची 
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:महिला सम्पादनथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपालका प्रदेश प्रमुखहरू
श्रेणी:सन् १९४९ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपाली कार्यकर्ताहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका प्रदेश प्रमुखहरू
उर्लेनी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, नुवाकोट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४०१४ रहेको थियो जसमध्ये २०३६ पुरुष र १९७८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७६८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तादी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो तादी गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका ठाउँहरू
ककनी गाउँपालिका

'''''' नुवाकोट जिल्लाका १० वटा गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका ककनी, ओखरपौवा, चाउथे, चतुराले, थानसिङ (८-९), मदानपुर (७-८) गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २४,५०४ रहेको छ भने यहाँ ६,३१२ घरधुरी रहेका छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, नुवाकोट 

श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू
खड्गभञ्ज्याङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, नुवाकोट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६१६६ रहेको थियो जसमध्ये २७३८ पुरुष र ३४२८ महिला रहेका थिए भने यहाँ १४१२ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (४-९) वडाहरू हाल विदुर नगरपालिकामा पर्दछ भने (१,२,३) वडाहरू तारकेश्वर गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४-९ वडाहरू विदुर नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ भने १-३ नम्बर वडाहरू तारकेश्वर गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका ठाउँहरू
गेर्खु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, नुवाकोट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६२८२ रहेको थियो जसमध्ये २८८८ पुरुष र ३४९४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १४२१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल विदुर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ३,४,७,९ वडाहरू विदुर नगरपालिकाको वडा नम्बर १० भने १,२,५,६,८ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका ठाउँहरू
नुवाकोट दरबार

पृथ्वी नारायण शाहले ललितपुरका कालिगढ झिकाई वि.सं.१८१९ मा भव्य नौतले दरबार बनाउन लगाएका थिए। पछि नब्बे सालको महाभूकम्पले गर्दा दुई तल्ला भत्किएर सात तले मात्र हुन पुगेको थियो। पुरातात्विकविद् डा.साफल्य अमात्यका अनुसार तत्कालीन अवस्थामा मल्ल राजाहरूले पाँच तल्ला र सर्व-साधारण जनताले तीन तल्लासम्मको घर बनाउने गरेका थिए। उपत्यकाका मल्ला राजाहरूको घमण्ड तोड्नकै लागि पृथ्वीनारायण शाहले मन्दिर शैलीको नौतले दरबार बनाउन लगाएका हुन। 
साततले दरबारलाई गृष्मकालिन दरबारका रूपमा उपयोग गरी अर्को शीतकालिन दरबारका रूपमा वि.सं.१८२२ मा शेरा दरबारको निर्माण भएको थियो। सातौँ तला रहेको बार्दलीबाट आक्रमणकारीलाई टाढैबाट देख्न सकिने र युद्ध बन्दीका लागि थुन्ने खोरका साथै दरबारको वास्तुकलालाई लिइन्छ। यस दरबार अघिल्तिरको तिलिङ्गा घर जसलाई पछि गएर गारद घर भन्न थालियो। साथै उत्तर पुर्ब कुनाको रणबहादुर शाहको बैठक घर पनि शाह कालमा निर्माण भएको थियो। 

दरबारलाई राष्ट्रियकरण गरेको थियो। साँस्कृतिक महत्त्व बोकेको दरबार भएकोले पुरातत्व विभागमा राखिएको थियो। २०६५ जेठ १५ मा गणतन्त्र घोषणा भएपछि २०६८ वैशाख १३बाट नुवाकोट दरबार ; सङ्ग्रहालयका रूपमा परिणत भएको थियो ।  

## २०७२ को भूकम्प
भूकम्पले दरबार क्षेत्र तहसनहस भयो।
श्रेणी:पृथ्वीनारायण शाह
श्रेणी:नेपालका ऐतिहासिक दरबारहरू
श्रेणी:नुवाकोट
जिलिङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, नुवाकोट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६२८६ रहेको थियो जसमध्ये २९९२ पुरुष र ३२९४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १२७१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बेलकोटगढी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-५ वडाहरू बेलकोटगढी नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने ६-९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका ठाउँहरू
थानसिङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, नुवाकोट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६१२६ रहेको थियो जसमध्ये २८९९ पुरुष र ३२२७ महिला रहेका थिए भने यहाँ १३८८ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका ८ र ९ नम्बर वडाहरू ककनी गाउँपालिकामा पर्दछ भने (१-७) वडाहरू लिखु गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ८-९ वडाहरू ककनी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने ५-७ वडाहरू लिखु गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ र १-४ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका ठाउँहरू
थानपति, गुल्मी

**थानपति ** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २५८५ रहेको थियो जसमध्ये १०६० पुरुष र १५२५  महिला रहेका थिए भने यहाँ ६७७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल रुरुक्षेत्र गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो रुरुक्षेत्र गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गुल्मी जिल्लाका ठाउँहरू