बारा जिल्ला

**बारा** नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, नारायणी अञ्चलको दक्षिणी तराई क्षेत्रमा अवस्थित जिल्ला हो | यस जिल्लाको पूर्वमा रौतहट, पश्चिममा पर्सा, उत्तरमा मकवानपुर र दक्षिणमा भारतको बिहार राज्य पर्छ। बारा जिल्लाको सदरमुकाम कलैया हो। बारामा प्रसिद्ध गढीमाईको मन्दिर छ, जुन कलैयादेखि करिब ७ किलोमिटर पूर्वतिर पर्छ।

## जिल्लाको नामाकरण
यस जिल्लाको उत्तर पूर्वी भागमा कुनै जमानामा गढी गौडा (सर्लाही हरिपूर्वा नगरपालीका wad.7) र गोश्वाराको रूपमा रहेको बारागढी भन्ने स्थानको नामबाट यस जिल्लाको नाम **बारा** रहन गएको हो भन्ने भनाई छ।

## ऐतिहसिक पृष्ठभुमि
नेपालको इतिहासमा घटेका खासगरी दुई महत्त्वपूर्ण घटनाहरूको साथमा बारा जिल्लाको नाम जोडिएर आउने गरेको पाइन्छ।
# (१) मल्लकालिन डोय राज्यको राजधानी सिम्रौनगढ बारा जिल्लामा पर्दछ।
# (२) राणाशासनका सुत्रधार जंगबहादुर राणा बाराको पत्थरहट्टीमा बाघको शिकार खेल्न आउँदा उनको मृत्यु भएको थियो। यहाँ राणाकालीन प्रसिद्ध दरबारहरू रहेका छन। जस मध्ये कवहीगोठको **सुवर्ण शमसेर जबराको** दरबार,कलैया स्थित **दिप बिक्रम शाहको** दरबार,**भिस्वाको** दरबार,आदि रहेका छन्। यस जिल्लामा विभिन्न ठूला-ठूला मन्दिरहरू रहेका छन।
# राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र सम्शेरले दासप्रथा उन्मुलन गर्दै दासहरूलाई अमलेख गरी बसालेको अमलेखगंज यहीँ जिल्लामा रहेको छ।

## प्रशासनिक विभाजन 
जिल्लामा २ उपमहानगरपालिका र ५ नगरपालिका र ९ गाउँपालिकाहरू गरि १६ वटा स्थानीय तहहरू रहेका छन्।

अङ्गुठाकार|बारा जिल्लाका पूर्व गाविसहरूको नक्सा

## भौगोलिक अवस्थिति
* अक्षांश: २६.५१" देखि २७.२" उत्तरसम्म
* देशान्तर: ८४.५१" देखि ८५.१६" पूर्वसम्म
* सिमाना: पूर्व रौतहट जिल्ला, पश्चिम पर्सा, उत्तर मकवानपुर जिल्ला, दक्षिण: भारतको विहार राज्यको पूर्वी चम्पारण जिल्ला
* सबभन्दा अग्लोस्थान: समुद्र सतहबाट ९१५ मिटर
* सबभन्दा होचोस्थान : समुद्र सतहबाट १५२ मिटर
* क्षेत्रफल: १,१९० वर्ग किलोमिटर (१२९५६३ हेक्टर)
*हावापानी: उष्ण

## भौगोलिक बनौट
भौगोलिक बनौटको हिसाबले बारा जिल्लालाई दुई भागमा विभाजन गरिएको छ। ती हुन:- 
### शिवालिक क्षेत्र चुरे पहाड
समुद्र सतहबाट ११२ मिटरदेखि ९२० मिटरसम्मको उचाईमा पर्ने यो क्षेत्रले जिल्लाको कुल भू-भागको १७४६० हे १३.४८% जमीन ओगटेको छ। जसमध्ये ८.३२% जमीन मात्र खेतीयोग्य छ। ०.५५% चौरचरन र ५.७६% अन्य भू-भाग छ भने यस क्षेत्रको अरु बाँकी ८५.३७ भू-भागमा जङ्गल रहेको छ। यस प्रदेशमा बारा जिल्लाको उत्तरतर्फका अमलेखगंज, रतनपुरी, निजगढ र भरतगंज सिङगोल गरी चारवटा गाविसहरूको केही उत्तरी भू-खण्ड पर्दछ।

### तराई क्षेत्र
समुद्र सतहबाट ६० मिटरदेखि २०० मिटरसम्मको उचाईमा पर्ने यस क्षेत्रले बारा जिल्लाको कुल भू-भागको ११२१०३ हेक्टर (८६.५२%) जमीन ओगटेको छ। जसमध्ये ६१.११% जमीन खेतीयोग्य छ। २.५४% चौरचरन र २.७५% अन्य भू-भाग रहेको यस क्षेत्रको अरु बाँकी ३३.५९% भू-भागमा मात्र जङ्गल रहेको छ। यस प्रदेशमा बारा जिल्लाका ९८ वटा गाविस तथा नगरपालिका पर्दछन।

## प्रमुख नदी खोला तथा तालहरू
* प्रमुख नदीहरू: अणुवा(अरुवा), लालवकैया, पसाहा, जमुनी, तीयर, दुधौरा, बंगरी, थल्ही।
* साना खोलाहरू:- काट खोला, टेन्ग्रहर, सिर्सींया, भुटिया नाला, कोरिया नाला, सिलपैत नाला, बिजौरी खोला, सिंगहा नाला, भेडाहा नाला, भुतहिखोला।
* प्रमुख तालहरू:- हलखोरिया दह, झरोखर पोखरी, शिव सरोवर, ईटाहि पोखरी,कवहीपोखरी, सन्तगजपोखरी देवापुर पोखरी।

## मुख्य बजारहरू
सिमरौनगढ,कचोर्वा, पिप्राढी, वरियारपुर, कलैया,  बेलहिया, प्रस्टोका, गंजभवानीपुर, फेटा, प्रसौनी, परवानीपुर, चैनपुर,जीतपुर, सिमरा, डुमरवाना, अमलेखगंज, निजगढ, कोल्भी, कवहीगोठ, रतनपुरी ,तेतरिया, प्रसौना,आदि।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस 
*नेपालको क्षेत्रीय वर्गीकरण

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
Symbiosis 10+2 Campus

श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका जिल्लाहरू