धोक्रे फूल

**धोक्रे फूल** नेपालमा पाइने एक जङ्गली वनस्पति हो। धतुरोको फूलजस्तै देखिने भए पनि यो प्राय: पहेँलो वा कतैकतै सेतोमा हल्का रातो मिसिएको हुन्छ। बोट धतुरोभन्दा अग्लो हुन्छ र सोली आकारका फूलहरू तलतिर फर्केका हुन्छन्। 
यो आलु (Solanaceae) परिवारको वनस्पति हो । धतुरो (*Datura*) यसको नातेदार हो। धेरैतिर यसलाई धतुरो भनेर झुकिन्छन् तर यसको वैज्ञानिक नाम *Brugmansia* हो।
बान्तवा भाषामा यसलाई उताङ्बुङ्ना भनिन्छ। फूलबाट राति मिठो बास्ना फैलिन्छ। कसैकसैलाई यो बास्नाले वाक्वाक् लाग्ने हुन्छ। 

विषालु हुने हुँदा गाईवस्तुले यो वनस्पति खाँदैनन्।
## विवरण
*]]
*ब्रुगमेन्सिया* भनेको ठूला झाडी वा साना रूखहरू हुन्, जसका हाँगाहरू अर्ध-काठदार, प्रायः धेरै हाँगाहरू हुन्छन्।तिनीहरू  को उचाइमा पुग्न सक्छन्। पातहरू डाँठको छेउमा वैकल्पिक रूपमा व्यवस्थित हुन्छन्, सामान्यतया ठूला,  लामो र  चौडा, पूरै वा खस्रो दाँत भएको किनारा सहित, र प्रायः मसिना रौंले ढाकिएका हुन्छन्। "एन्जिलको ट्रम्पेट" नामले ठूला, लटकन, ट्रम्पेट आकारका फूलहरूलाई जनाउँछ,  लामो र  खोल्ने ठाउँमा। तिनीहरू सेतो, पहेंलो, गुलाबी, सुन्तला, हरियो, वा रातो रंगमा आउँछन्। धेरैजसोमा बलियो, मनमोहक सुगन्ध हुन्छ जुन साँझमा सबैभन्दा बढी देखिन्छ। फूलहरू एकल, दोहोरो वा बढी हुन सक्छन्।
## वर्गीकरण
Linnaeus ले पहिलो पटक यी बिरुवाहरूलाई *Datura* को भागको रूपमा वर्गीकृत गरे जसमा उनले १७५३ मा *"Datura arborea"* को वर्णन गरेका थिए। त्यसपछि १८०५ मा, C. H. Persoon ले तिनीहरूलाई डच प्रकृतिविद् Sebald Justinus Brugmans को नामबाट नामकरण गरिएको छुट्टै जीनस, *Brugmansia* मा स्थानान्तरण गरे।
हाल, सात मान्यता प्राप्त प्रजातिहरू छन्:

यी प्रजातिहरूलाई त्यसपछि दुई प्राकृतिक, आनुवंशिक रूपमा पृथक समूहहरूमा विभाजन गरिन्छ। *ब्रुगमेन्सिया* खण्ड *ब्रुगमेन्सिया* (तातो-बढ्ने समूह) मा *औरिया*, *इन्सिग्निस*, *साउभियोलेन्स*, र *भर्सिकलर* प्रजातिहरू समावेश छन्। *ब्रुगमेन्सिया* खण्ड *स्फेरोकार्पियम* (चिसो समूह) मा *आर्बोरिया*, *साङ्गुइनिया*, र *भल्कानिकोला* प्रजातिहरू समावेश छन्।
पहिले, *ब्रुग्मान्सिया भल्कानिकोला* लाई *बी. साङ्गुइनिया'' को उप-प्रजाति भनिएको थियो, तर यसलाई १९७७ मा लकवुडका पूर्व गुरु, आर. ई. शुल्टेस ले अस्वीकार गरेका थिए।
दोस्रो, लकवुडले प्रस्ताव गरे कि "B. insignis" प्रजातिको सट्टा संयोजन ("B. suaveolens" × "B. versicolor") × "B. suaveolens" को हाइब्रिड थियो। यो पछि १९९७ मा प्रकाशित प्रिसेल्स द्वारा गरिएको क्रस ब्रीडिंग प्रयोगहरू द्वारा अस्वीकृत भयो।
## पारिस्थितिकी
परागकण गर्ने पुतलीहरूलाई आकर्षित गर्न धेरैजसो 'ब्रुगमेन्सिया' साँझमा सुगन्धित हुन्छन्।सुगन्ध नभएको एउटा प्रजाति, रातो फूल भएको "ब्रुगमेन्सिया साङ्गुइनिया", विशेष रूपमा तरवार-बिल भएको हमिङबर्ड द्वारा परागसेचन गरिन्छ।
*ब्रुगमेन्सिया* को जीवनचक्रमा दुई मुख्य चरणहरू हुन्छन्। प्रारम्भिक वनस्पति चरणमा जवान बिरुवा सामान्यतया एउटै डाँठमा सिधा बढ्छ, जबसम्म यो  उचाइमा यसको पहिलो मुख्य काँटामा पुग्दैन। यो काँटामा पुगेपछि मात्र फूल फुल्छ, र त्यसपछि काँटा माथि नयाँ वृद्धिमा मात्र। तल्लो वनस्पति क्षेत्रबाट लिइएका काँटाहरू पनि फूल फुल्नु अघि समान उचाइमा बढ्नु पर्छ, तर माथिल्लो फूल फुल्ने क्षेत्रबाट काँटाहरू प्रायः धेरै कम उचाइमा फूल फुल्छन्।*ब्रुगमेन्सिया* बीउ फैलावट सम्भवतः पहिले स्तनधारी मेगाफौना द्वारा सम्पन्न गरिएको थियो, जुन प्लेइस्टोसिन देखि लोप भइसकेको थियो। *ब्रुगमेन्सिया* लामो समयदेखि जंगलमा लोप भइसकेको छ किनकि तिनीहरूका फलहरू अब सन्तान बिना बोटबिरुवाहरूमा खुम्चिएका छन्। मानिसहरूले आफ्नो विकासवादी बीउ फैलाउने साझेदार गुमाएपछि, तिनीहरूलाई मनोउपचारिक औषधिहरूको स्रोतको रूपमा खेतीमा राखिएको छ, साथै सजावटी उद्देश्यका लागि पनि।

## सन्दर्भ सामग्री
https://en.wikipedia.org/wiki/Brugmansia
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:फूलहरू