open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
गुर्जरी भाषा

**गोजरी** वा **गूजरी** एक हिन्द-आर्य भाषा परिवारको भाषा हो। यो उत्तर भारत र पाकिस्तानमा गुर्जर समुदायको धेरै सदस्यद्वारा बोलिने गर्छ। भारतमा  यो भाषा राजस्थान, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, जम्मू र कश्मीर, उत्तराखण्ड र पञ्जाब राज्यमा बोलिने गर्छ। पाकिस्तानमा यो पाक-अधिकृत कश्मीर र पञ्जाब (पाकिस्तान)मा बोलिने गर्छ। यो भाषाको मूल ढाँचा र शब्दावली दुबै राजस्थानी भाषाको हो तर स्थान अनुसार यसमा पञ्जाबी, डोगरी, कश्मीरी, गुजराती, हिन्दको र पश्तो भाषाहरूको प्रभाव देख्न पाइन्छ। जम्मू-कश्मीर राज्यमा यसलाई आधिकारिक दर्जा प्राप्त छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:जम्मु र कश्मीरमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:खैबर पख्तुनख्वामा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पन्जाब, पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:अफगानिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
नाइजर कङ्गो भाषा परिवार

**नाइजर कङ्गो भाषा परिवार** उपसहारा अफ्रिकाको बहुमतमा बोलिने एक काल्पनिक भाषा परिवार हो। यसले मन्डे भाषाहरू, एट्लान्टिक कङ्गो भाषाहरू (जसले एक विशेषता संज्ञा वर्ग प्रणाली साझा गर्दछ), र सम्भवतः वर्गीकरण गर्न गाह्रो हुने भाषाहरूको धेरै साना समूहहरूलाई एकताबद्ध गर्दछ। यदि मान्य छ भने, नाइजर कङ्गो सदस्य भाषाहरूको सन्दर्भमा विश्वको सबैभन्दा ठुलो, वक्ताहरूको सन्दर्भमा तेस्रो सबैभन्दा ठुलो, र भौगोलिक क्षेत्रको हिसाबले अफ्रिकाको सबैभन्दा ठुलो हुनेछ।

## उत्पत्ति 
भाषा परिवार सम्भवतः बान्टु विस्तार (जस्तै पश्चिम अफ्रिका वा मध्य अफ्रिका) भन्दा पहिले बोलिने क्षेत्रमा वा नजिकैको क्षेत्रमा उत्पन्न भएको हो। यसको विस्तार अफ्रिकी नियोलिथिक अवधिमा सहेल कृषिको विस्तारसँग सम्बन्धित हुन सक्छ, सहाराको सुत्ने पछि।

नाइजर कङ्गो भाषाहरूको उत्पत्ति भएको समय र स्थान र रेकर्ड गरिएको इतिहास भन्दा पहिले तिनीहरूको दायरा निर्धारण गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण समाधान नभएको मुद्दा यो भाषा परिवारको कर्डोफानियन भाषाहरूसँगको सम्बन्ध हो, जुन अहिले सुडानको नुबा पर्वतमा बोलिन्छ, जुन बाँकीसँग मिल्दोजुल्दो छैन।

नाइजर कङ्गो भाषाभाषी क्षेत्रको र हालको नाइजर कङ्गो भाषिक क्षेत्रको उत्तरपूर्वी सीमामा छ। हालको प्रचलित भाषिक दृष्टिकोण यो हो कि कोर्डोफानियाली भाषाहरू नाइजर कङ्गो भाषा परिवारको हिस्सा हुन् र यो क्षेत्रमा बोलिने धेरै भाषाहरूमध्ये यो पहिलो हुन सक्छ।

## वर्गीकरण 
नाइजर-कङ्गो जसलाई आज थाहा छ बिस्तारै भाषिक एकाइको रूपमा मात्र मान्यता प्राप्त थियो। अफ्रिकाका भाषाहरूको प्रारम्भिक वर्गीकरणमा, विभिन्न समूहहरूलाई छुट्याउन प्रयोग गरिने प्रमुख मापदण्डहरूमध्ये एउटा भाषाले संज्ञाहरूलाई वर्गीकरण गर्न उपसर्गहरूको प्रयोग वा यसको अभाव थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:भाषा परिवार
इटालेली भाषा

**इटालियन भाषा** यूरोपेली मुलुक इटालीमा बोलिने आधिकारिक भाषा हो । यस भाषा इटाली लगायत अन्य युरपेली मुलुकहरू स्विट्जरल्यान्ड , स्यान मारिनो, भ्याटिकन सिटी, माल्टा, क्रोएसिया, स्लोभेनियाको पनि आधिकारिक भाषा हो। यसका साथै यस भाषा बोस्निया, लिबिया, सोमालिया, रोमानिया लगायतका देशमा पनि प्रचलित छ। यो युरोपियन युनियनमा तेस्रो सबै भन्दा धेरै बोलिने भाषा हो।

Corsivo- come scriverlo a mano in italiano, schede didattiche con alcuni esempi di Paolo Villa (prima edizione commons wikimedia org)-Letters-characters in italics-cursive- how to write it by hand in Italian.pdf|इटालियन स्कूलमा ह्यान्डराइट कर्सिभ
Idioma%20italiano.png

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
* 
* 
* 

## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपाली भाषा
* मैथिली भाषा

श्रेणी:भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:रोमन लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:मिश्रण भाषाहरू
ककबरक भाषा

**ककबरक भाषा** वा **तिप्राकक भाषा** वा **त्रिपुरी भाषा** भारतको त्रिपुरा राज्यको त्रिपुरी समुदाय र बङ्गलादेशको केहि छेउछाउका ठाँउमा बोलिने भाषा हो। 'कक'को अर्थ 'भाषा' र 'बरक'को अर्थ 'मान्छे' हुन्छ। यहाँ बरक शब्दको अर्थ त्रिपुरी मान्छेहरु हो। ककबरक तिब्बती-बर्मी भाषा-परिवारको सदस्य हो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:असममा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:म्यानमारमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
गारो भाषा

**गारो भाषा** (Garo language) या **आचिक भाषा** (আ·চিক ভাষা) पूर्वोत्तर भारत को मेघालय राज्य को गारो पहाडी जिल्ला तथा असम र त्रिपुरा का केहि भू- भागमा बोलिने एक भाषा हो । यो भाषा बङ्गलादेश को केहि क्षेत्रमा पनि बोलिने गरिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:असममा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मेघालयमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
कार भाषा

**कार** (Car) भारतको निकोबार टापूसमूहमा बोलिने एक भाषा हो। यो अस्ट्रो-एसियाई भाषाहरूको निकोबारी शाखाको सदस्य हो। यो सबैभन्दा धेरै बोलिने निकोबारी भाषा हो र कार निकोबार टापूमा केन्द्रित छ। यो वियतनामी भाषा र खमेर भाषासँग सम्बन्धित छ तर यसको सबैभन्दा निकटको गैर-निकोबारी भाषा छेउमा स्थित इण्डोनेशियाको सुमात्रा टापूको पश्चिमोत्तरी आचेह क्षेत्रमा बोलिने आचेही भाषा हो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
खासी जाति

**खासी** (या खासिया, या खासा) एक जनजाति हो, जो भारत को मेघालय, असम तथा बङ्गलादेश का केहि भू-भागमा गर्दै आएका छन् । खासी भाषीहरु पहाडमा बसोबास गर्ने जनजाती हुन् । यिनीहरूको छालाको रंग कालो मिश्रित पहेलो, नाक च्याप्टो, मुख चौडा हुने गर्दछ । यिनीहरु हस्टपुस्ट तथा स्वभावत: परिश्रमी हुने गर्छन । स्त्री तथा पुरुष दुवै टाउकोमा कपाल लामो लामो राख्ने गर्छन ।
 
## परिचय 
खासीहरूको विशेषता उनका मातृसत्तात्मक परिवार हो । विवाह भए पछि लोग्ने आफ्नो ससुरालीमा रहने गर्छन । परम्परा अनुसार पुरूष को  विवाहपूर्व कमाई मा मातृपरिवार को र  विवाह पछि कमाई मा पत्नीपरिवार को अधिकार रहने गर्दछ । वंशावली नारीबाट चल्ने गर्दछ र सम्पत्तिको स्वामित्व पनि उनकै हुने गर्दछ । संयुक्त परिवार को संरक्षिका कान्छी छोरी हुन् गर्छिन । 
 right|thumb|300px|खासी केटाकेटी (१९४४)
right|thumb|300px|खासी पुरुष पारम्परिक नृत्य (Shad Suk Mysiem) गर्न लागेका
right|thumb|300px|खासी परिवेश (सिलहट, बङ्गलादेश)
 
 
 
खासीहरु किसान हुन् र  धान का अतिरिक्त नरिवल, पान तथा सुपारी को उत्पादन पनि गर्ने गर्छन । यिनीहरु कपडा बुन्न कतिपनि न जान्ने भएकाले यसको आपूर्ति बाहिरबाट गर्ने गर्छन।
 
खासिया विभिन्न शाखाहरूमा बिभाजन रहेका छन् । खासी, सिंतेंग, वार र लिंग्गम उनका चार मुख्य शाखाहरु हुन्। यिनीहरु बीच परस्पर बिबाह सम्बन्ध हुने गर्छ । आफ्नो कुल र नजिकको सम्बन्ध भएकोसँग बिबाह सम्बन्ध निषेधित रहेको छ ।
 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतका जनजातिहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशका जातीय समूहहरू
मेवाडी भाषा

**मेवाडी भाषा** भारतको राजस्थानमा बोलिने एक भाषा हो। यस भाषा इण्डो - आर्यन भाषा परिवार मध्यको एक भाषा हो। यो भाषा करिब ५० लाख जनसङ्ख्या ले प्रयोग गर्दछन्। यो भाषा भारतको राजस्थान प्रान्त अन्तर्गत राजसमन्ध, उदैपू र आदि ठाउँहरूमा बोल्ने गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:राजस्थानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:केन्द्रीय आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:पन्जाब, पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:सिन्धमा बोलिने भाषाहरू
बर्मेली भाषा

**बर्मेली** (**မြန်မာဘာသာ**) म्यानमारमा बोलिने एक चिनियाँ तिब्बती भाषा हो, जहाँ यो आधिकारिक भाषा, सम्पर्क भाषा, र देशको प्रमुख जातीय समूह बर्मेलीहरूको मातृभाषा हो। बङ्गलादेशको चटगाउँ पहाडी क्षेत्र (राङ्गमाती, बन्दरबन, खगराचरी, कोक्स बजार) र उत्तरपूर्वी भारतको त्रिपुरा राज्यमा आदिवासी जनजातिहरूले पनि बर्मेली भाषा बोल्छन्। बर्मेली म्यानमारको साझा भाषा हो, जुन देशमा सबैभन्दा बढी बोलिने भाषा हो।

## वर्गीकरण 
बर्मेली भाषा तिब्बती-बर्मेली भाषा-परिवारमा आउने गर्छ जून आर्य तथा चीनी भाषा परिवारको बीचमा हो। तिब्बती-बर्मेली भाषापरिवारमा पनि बर्मेली शाखा तथा तिब्बती शाखा भन्ने दुइ प्रकार छन्।

## बर्मेली भाषाको सामान्य विशेषताहरू
* बर्मेली भाषाको अधिकांश शब्द एक वा दुइ अक्षरको हुन्छ तर त्यससँगै प्रत्यय जोडिएको कारण त्यसको एकाक्षरीपन लुकेको हुन्छ। 
* बर्मेली भाषा एक टोनल भाषा हो। यसमा तीनवटा टोन छन्- उच्च, मध्यम र तल्लो। 
* बर्मेलीमा ३३ व्यञ्जन र ७ स्वर छन्।
* अन्य भाषाझैँ बर्मेली भाषाका दुइ रूप छन् - मौखिक तथा लिखित रूप र दुबै रूपमा केवल शब्दावलीको मात्र अन्तर नभएर व्याकरणमा पनि अन्तर हुन सक्छ।

## लिपि 
बर्मेली वर्णमाला ३३ अक्षरहरू र १२ स्वरहरू मिलेर बनेको छ र बायाँबाट दायाँ लेखिएको छ। यसलाई शब्दहरू बीच कुनै खाली ठाउँहरू आवश्यक पर्दैन, यद्यपि आधुनिक लेखनमा सामान्यतया पढ्ने क्षमता बढाउन प्रत्येक क्लज पछि खाली ठाउँहरू समावेश हुन्छन्।

यसको गोलाकार अक्षरहरू र उपचिह्न द्वारा विशेषता, अक्षरात्मक लिपि हो, सबै अक्षरहरूमा अन्तर्निहित स्वरहरू छन्। अन्य ब्राह्मी लिपिहरू जस्तै व्यञ्जनहरूलाई उच्चारणको आधारमा छवटा व्यञ्जन समूहहरूमा व्यवस्थित गरिएको छ। स्वर चिह्नहरू र स्वर परिमार्जनहरू अक्षरहरूको बाँया, दायाँ, माथि र तल राखिएको उपचिह्नको रूपमा लेखिन्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:म्यानमारमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:विश्लेषणात्मक भाषाहरू
श्रेणी:पृथक भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू
कैथी लिपि

**कैथी** () एउटाऐतिहासिक लिपि हो जसको मध्यकालीन भारतमा प्रमुख रूपले उत्तर-पूर्व र उत्तर भारतमा बृहत् रूपले प्रयोग गरिएको देखिन्छ। प्रमुख रूपले आजको उत्तर प्रदेश र बिहार राज्यको क्षेत्रहरूमा यस लिपिमा वैधानिक र प्रशासनिक कार्य गरिएको प्रमाण पर्याप्त भेट्ने गरिन्छ। यस लिपिलाई **कयथी** वा **कायस्थी** लिपिको नामले समेत जान्ने गरिन्छ। पूर्ववर्ती उत्तर-पश्चिम भारत, मिथिला, बङ्गाल, उडिसा र अवध क्षेत्रमा यस लिपिको प्रयोग गरिएको इतिहास रहेको छ। यसको प्रयोग प्रमुख रूपले न्यायिक, प्रशासनिक र निजी तथ्याङ्क सङ्ग्रहणमा गर्ने गरेको पाइएको छ।

## उत्पत्ति 
'कैथी' लिपिको उत्पत्ति कायस्थ शब्दबाट भएको हो। यो जाति उत्तर भारतको एउटासामाजिक समूह (हिन्दु जाति) हो। यसै जातिद्वारा मुख्य रूपले व्यापार सम्बन्धी व्यहोरा सुरक्षित राख्नको लागि सबैभन्दा पहिले यस लिपिको प्रयोग गरेका थिए। कायस्थ समुदायको पुरानो रजवाडा र ब्रिटिस औपनिवेशिक शासकहरूको धेरै नै नजिकको सम्बन्ध रहेको थियो। यसै समुदायका मानिसहरू अङ्ग्रेजहरूका विभिन्न प्रकारका तथ्याङ्कहरूको प्रबन्धन र भण्डारण गर्नका लागि नियुक्त गर्ने गरिन्थ्यो। कायस्थहरूद्वारा प्रयुक्त यस लिपिलाई पछि कैथी नामले जान्न थालिएको हो।

## इतिहास
कैथी एउटा पुरानो लिपि हो जसको प्रयोग थोरै भन्दा थोरै सोह्रौँ शताब्दीमा व्यापक रूपले भएको देखिन्छ। मुगल साम्राज्यको समयमा यसको प्रयोग धेरै नै व्यापक थियो। सन् १८८० को दशकमा ब्रिटिस राजको समयमा यस लिपिलाई प्राचीन बिहारको न्यायलयहरूमा आधिकारिक भाषाको दर्जा दिइएको थियो। यसलाई खगडिया जिल्लाको न्यायालयमा वैधानिक लिपिको दर्जा दिइएको थियो।

## कैथी लिपिको लोप हुने खतरा 
कैथी लिपिलाई कहिलेकाही 'बिहार लिपि' समेत भन्ने गरिएको छ। वर्तमान समयमा समेत बिहार लगायत भारतको उत्‍तर पूर्वी राज्‍यहरूमा यस लिपिमा लेखिएको हजारौँ अभिलेखहरू छन्। समस्‍या त्यस समय हुने गरेको छ जुन समय अभिलेखहरूसँग सम्बन्धित कानुनी समस्या आउने गरेको छ। भारतको एउटादैनिक पत्रिका दैनिक जागरणको पटना संस्‍करणमा सन् २००९ सेप्टेम्बर ९ तारिखको समाचारपत्रमा पृष्ठ सङ्ख्या बीसमा बिहारको बक्‍सर जिल्लाबाट छापिएको कञ्चन किशोरको एउटा खबरको सन्दर्भ लिएर हेर्ने हो भने यस लिपिको जानकार वर्तमान समयमा बक्सर जिल्लामा जम्मा दुई जना रहेका छन्। दुवै जना जानकार व्यक्तिको उमेर पाको भइसकेको छ। यस्तोमा निकट भविष्‍यमा यस लिपिको जानकार कोई पनि नरहने र आजसम्म यस लिपिमा लेखिएको भू-अभिलेखहरूको अनुवाद आजको प्रचलित लिपिहरूमा गर्न धेरै नै कठिन हुन सक्ने सहज अनुमान लगाउन सकिन्छ। भाषाको जानकारहरूका अनुसार यस्तो स्थिति सम्पूर्ण स्थानमा विद्यमान रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लिपि
सन्थाली भाषा

**सन्थाली भाषा** दक्षिण एसियामा बोलिने आग्नेसियाली भाषाहरू मध्यको एक भाषा हो । यस भाषा विषेशगरी भारत, बङ्गलादेश,भुटान र नेपालमा बोलिने गरिन्छ। यस भाषा बोल्ने प्रायः जनसङ्ख्या भारतको झारखण्ड, बिहार, ओडिशा, त्रिपुरा, आसाम, पश्चिम बङ्गाल आदिमा बसोबास गर्दछन्। सन्थाली भाषा भारतीय संविधानको आठौँ अनुसूचीमा अन्तर्भुक्त भाषा हो। यो भाषा यस क्षेत्रका करिब ६२ लाख जनताले बोल्ने गर्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:भारतका आधिकारिक भाषाहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:साहित्य अकादमीले मान्यता दिएका भाषाहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:असममा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:अद्वितीय लिपि भएका भाषाहरू
श्रेणी:बिहारमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:झारखण्डमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:ओडिसामा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
मारवाडी भाषा

thumb|BBPS|350px|राजस्थान मा मारवाडी बोलिने क्षेत्र
 
**मारवाड़ी** राजस्थान मा बोलीने एक क्षेत्रीय भाषा हो । यो राजस्थान को एक मुख्य भाषाहरु मध्ये एक हो । मारवाडी भाषा गुजरात, हरियाणा र पूर्वी पाकिस्तान मा पनि बोलिने गरिन्छ । यसको मुख्य लिपी देवनागरी हो । यसका धेरै उप बोलीहरुरहेका छन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:गुजरातमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:राजस्थानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:पन्जाब, पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:सिन्धमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पश्चिमी आर्य भाषा परिवार
हाखा चिन भाषा

**हाखा चिन** (Hakha Chin) जसलाई **लई** (Lai), **बौन्गशे** (Baungshe) र **पावी** (Pawi) पनि भनिने गर्छ। यसका मातृभाषी धेरै भारतको मिजोरम राज्यमा र बर्माको चिन राज्यमा बस्ने गर्छन्। लई बोल्नेहरु कम संख्यामा बङ्गलादेशको केहि सीमावर्ती क्षेत्रमा पनि बस्ने गर्छन्। बर्माको चिन राज्यमा औपचारिक रूपमा कुनै राष्ट्रिय भाषा छैन तर धेरै मान्छे एक-आपसमा लई नै बोल्ने गर्छन् र प्रान्तीय राजधानी हाखामा पनि लई नै बोलिने गर्छ। यो धेरै हदसम्म मिजो भाषासँग सम्बन्धित छ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:म्यानमारमा बोलिने भाषाहरू
म्हार भाषा

**म्हार भाषा** वा **ह्मार भाषा** (Hmar language) तिब्बती-बर्मी भाषा-परिवारको कुकी भाषा शाखाको मिजो उपशाखाको एक भाषा हो। यसलाई बोल्नेहरूलाई ह्मार जति भनिन्छ। ह्मार पूर्वोत्तरी भारतमा मिजोरम, मणिपुर, त्रिपुरा, असम र मेघालयमा छरिएका समुदायहरूमा बसेका छन् तर विशाल भूक्षेत्रमा फैलिएको भएपनि ह्मार उपभाषाहरु आपसमा बोल्न-बुझ्न् सकिन्छ। बङ्गलादेशको केहि ठाँउमा पनि केहि ह्मार भाषा बोल्नेहरु बस्ने गर्छन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:असममा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतका लोपोन्मुख भाषाहरू
वार भाषा

**वार** (War),भारतको पूर्वोत्तरी मेघालय राज्य र बङ्गलादेशको केहि छिमेकी क्षेत्रहरूमा बोलिने एक अस्ट्रो-एसियाई भाषा-परिवारको खसिक शाखाको एक भाषा हो। **आम्वी** (Amwi) पनि यसको छेउको एक उपभाषा हो। सन् २००१मा भारतमा यो भाषा २६,००० र बङ्गलादेशमा १६,०००ले बोल्ने अनुमानित गरिएको थियो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:मेघालयमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
सन्तोष लामा

**सन्तोष लामा** नेपालका एक प्रतिभाशाली गायक हुन्। उनी नेपाली टेलिभिजन टेलिभिजन कार्यक्रम नेपाली तारा को दोस्रो संस्कणको विजेता समेत हुन्। धेरै नेपाली चलचित्रमा पनि गीत गाएका उनले ३ वटा आफ्नै गीति सङ्ग्रह बजारमा रिलिज गरिसकेका छन।

उनको जन्म धादिङ जिल्लाको नौबिसेमा भएको थियो। नौबिसेमा नै आफ्नो माध्यमिक शिक्षा सकाएका उनले काठमाडौँ को रत्न राज्य लक्ष्मी कलेजबाट स्नातक शिक्षा अध्ययन गरेका थिए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
*इन्दिरा जोशी

श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म
नन्कोव्री भाषा

**नन्कोव्री** (Nancowry) भारतको निकोबार टापुसमूहमा बोलिने एक भाषा हो। यो अस्ट्रो-एसियाई भाषाहरूको निकोबारी शाखाको सदस्य हो। यो भाषाको मातृभाषी नन्कोव्री टापु र यसको छेउछाउमा स्थित केही टापुहरूमा केन्द्रित छन् ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मातृभाषा सम्पादनथन
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
च्याङ काइसेक

**चियाङ काइसेकको** (३१ अक्टोबर १८८७ - ५ अप्रिल १९७५), एक राजनीतिक र सैन्य नेता थिए जसले सन् १९२८ देखि सन् १९७५ सम्म चीन गणतन्त्रको नेताको रूपमा सेवा गरे।

चियांग कुओमिन्टङ (केएमटी), चिनियाँ राष्ट्रवादी पार्टी र सन यित सेनको नजिकको सहयोगीको प्रभावशाली सदस्य थियो। चियांगको कुओमिन्टङ्गको व्हाम्पोआ सैन्य एक्याडमीको कमान्डर भए र सन् १९२६ को सुरुमा क्यान्सर कप्तान पछि केएमटीको नेतृत्वको रूपमा सूर्यको स्थान लिए। पार्टीको बायाँ प्वाइन्टलाई बेवास्ता गरेपछि चिआंगले नेतृत्व गरेको सूर्यको लामो समयको अन्तर्राष्ट्रिय उत्तरी अभियानलाई चीनको साथ विजय प्राप्त गर्दै धेरै युद्धकर्मीहरू।

सन् १९२८ देखि सन् १९४८ सम्म, चियाङले राष्ट्रिय साम्राज्य परिषदको राष्ट्रिय अध्यक्ष गणतन्त्र चीन (आरओसी) को अध्यक्षको रूपमा कार्य गरे। चियाङ्ग सामाजिक जीवनशैली थियो, नयाँ जीवन आन्दोलनमा परम्परागत चिनियाँ संस्कृतिलाई बढावा दिन र पश्चिमी लोकतान्त्रिक र सूर्यको राष्ट्रवादी लोकतांत्रिक समाजवादलाई त्याग्ने एक औपचारिक सरकारको पक्षमा अस्वीकार गर्दै। [उद्धरण वांछित] कम्युनिस्टहरूसँग सुसमाचारको राम्रो सम्बन्ध स्थापित गर्न असमर्थ, चियांगले उनलाई शंघाईमा नरसंहार र क्वाङ्गटुङ्ग र अन्य ठाउँमा विद्रोहीहरूको दमन।

दोस्रो विश्व-जापानी युद्धको शुरुवातमा, जुन पछि द्वितीय विश्वयुद्धको चिनियाँ थियेटर भयो, झांग ज्युइलेगियाले चियांगलाई अपहरण गरे र उनीहरूलाई कम्युनिस्टहरूको साथ दोस्रो उपाध्यक्ष स्थापित गर्न बाध्य भए। जापानको परास्त पछि अमेरिकी प्रायोजित मार्शल मिशन, एक गठबन्धनको सरकारको वार्तालाप गर्न प्रयास गर्दा सन् १९४६ मा असफल भयो। चिनियाँ गृहयुद्धको सुरुवात, माओवादी कम्युनिष्ट पार्टी (सीसीपी) माओ जेडोंगले राष्ट्रवादीहरूलाई पराजित गर्दै घोषणा गरेका थिए। चीनको जनवादी गणतन्त्र १९४९ मा चियाङको सरकार र सेनाले ताइवानमा भर्ती गर्यो, जहाँ चियांग मार्शल कानुन लगाईयो र "व्हाइट आतंक" को रूपमा चिनिन्छ। ताइवानलाई हटाउन पछि, चियाङ सरकारले मुख्य भूमि चीन पुनः प्राप्त गर्न आफ्नो इरादा घोषणा गर्न जारी राख्यो। चियांगले सन् १९७५ मा उनको मृत्यु हुँदा चीन गणराज्य र कुओमिन्टङ्ग जनरलको रूपमा सुरक्षित रूपमा ताइवानलाई शासन गरे, माओको मृत्युको मात्र एक वर्ष मात्र।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:शीत युद्धकालीन व्यक्तिहरू
द बिटल्स

**द बिटल्स** १९६०को एक अङ्ग्रेजी रक ब्यान्ड थियो। यसको निर्माण इङ्ल्यान्डको लिभरपुलमा गरिएको थियो। यस ब्यण्डमा जोन लेनन, पल मेकार्टनी, जर्ज ह्यारिसन र रिङ्गो स्टार थिए जो त्यो समयका व्यापक प्रभावशाली कलाकार थिए। यो ब्यण्ड १९५०को दशकको रक एन्ड रोलको शैलीमा शुरु गरिएको थियो र त्यस् पछि बिटल्सले धेरै अन्य शैलीको प्रयोग गर्‍यो।
यश ब्यान्डलाई संसारमा अहिले सम्मको सबैभन्दा लोकप्रिय ब्यान्ड मानिन्छ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:पप सङ्गीत
श्रेणी:रक संगीत‎
क्याम्पसमा यौन आक्रमण

महिलाहरू माथि हुने यौन शोषण तथा हिंसा मध्ये **क्याम्पसमा यौन आक्रमण** पनि एक ठूलो,जति र गहन प्रकारको यौन जन्य हिंसा हो।
वास्तवमा यो एक किसिमको यौनजन्य अपराध हो।

क्याम्पस भन्नाले शिक्षाको आर्जनको एक माध्यम हो तर शिक्षा ग्रहण गर्ने यस्तो पवित्र ठाउँमा समेत महिलाहरू माथि यौन आक्रमण हुने गर्छन्।

## असरहरू
## कारणहरू
## समाधानका उपायहरू
## सामाजिक उत्तरदायित्व
## कानुन
=सन्दर्भ सामाग्रीहरू=

श्रेणी:महिला विरुद्धका हिंसाहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
उराँव भाषा

**उराँव** पूर्वी भारतका उराँव र किसान मानिसहरूद्वारा बोलिने एक द्रविड भाषा हो। यो भाषा भारतका झारखण्ड, छत्तीसगढ, ओडिशा, पश्चिम बङ्गाल, असम, बिहार र त्रिपुराका करिब २० लाख, उत्तरी बङ्गलादेशका ६५,०००, नेपालमा उराँव भनिने २८,६०० र भुटानका करिब ५,००० मानिसहरूले बोल्छन्। केही उराँव भाषीहरू अन्डमन र निकोबार द्वीपसमूहमा छन्। यो माल्टो भाषासँग सबैभन्दा नजिकबाट सम्बन्धित छ। युनेस्कोको लोपोन्मुख भाषाहरूको सूचीमा यसलाई "कमजोर" अवस्थामा राखिएको छ। सन् २०११ मा किसान बोलि भाषामा २,०६,१०० वक्ताहरू छन्।

## वर्गीकरण 
उराँव द्रविड परिवार भाषाहरूको उत्तरी द्रविड समूहसँग सम्बन्धित छ, र सौरिया पहरिया र कुमारभाग पहरियासँग नजिकको सम्बन्ध छ, जसलाई प्रायः माल्टो भनिन्छ।

## भौगोलिक वितरण 
उराँव भाषा मुख्यतया छत्तीसगढको रायगढ, सरगुजा, जशपुर, झारखण्डको गुमला, राँची, लोहरदगा, लातेहार, सिमडेगा, झारसुगुडा, सुन्दरगढ र ओडिशाको सम्बलपुर जिल्लामा बोलिने गरिन्छ।

यो पश्चिम बङ्गालको जलपाइगुडी जिल्ला, असम र त्रिपुरा राज्यहरूमा उराँवद्वारा पनि बोलिन्छ जो प्रायः चिया बारीका श्रमिकहरू हुन्।

## लेखन प्रणालीहरू 
उराँव देवनागरी लिपिमा लेखिएको छ, यो लिपि संस्कृत, हिन्दी, मराठी, नेपाली र अन्य आर्य भाषाहरू पनि लेख्न प्रयोग गरिन्छ।

सन् १९९१ मा ओडिशाका बासुदेव राम खल्खोले उराँव बन्ना लिपि सार्वजनिक गरेका थिए। ओडिशाको सुन्दरगढ जिल्लामा उराँव बन्ना वर्णमाला उराँव परहाद्वारा सिकाइन्छ र पदोन्नति गरिन्छ। फन्टहरू विकसित भएका छन् र मानिसहरूले यसलाई पुस्तकहरू, पत्रिकाहरू र अन्य सामग्रीहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन्। यो वर्णमाला छत्तीसगढ, बङ्गाल, झारखण्ड र असमराज्यका उराँव मानिसहरूले पनि प्रयोग गर्छन्।

सन् १९९९ मा डाक्टर नारायण उराँवले विशेष गरी उराँवका लागि वर्णमाला तोलोङ सिकी लिपिको आविष्कार गरेका थिए। धेरै पुस्तकहरू र पत्रिकाहरू तोलोङ सिकी लिपिमा प्रकाशित भएका छन्, र यसलाई सन् २००७ मा झारखण्ड राज्यद्वारा आधिकारिक मान्यता दिइएको थियो। उराँव साहित्य समाजले उराँव साहित्यका लागि तोलोङ सिकी लिपिको प्रचार प्रसारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

## नमुना पाठ 
उराँव भाषामा मानव अधिकार सम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणा पत्रको धारा १:

#### देवनागरी लिपि 

#### अनुवाद नेपालीमा 
सबै व्यक्तिहरू जन्मजात स्वतन्त्र हुन् ती सबैको समान अधिकार र महत्व छ। निजहरूमा विचार शक्ति र सद्विचार भएकोले निजहरूले आपसमा भातृत्वको भावनाबाट व्यवहार गर्नु पर्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:द्रविड भाषा परिवार
श्रेणी:विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू
श्रेणी:झारखण्डमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:ओडिसामा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
नेपालका प्राकृतिक सम्पदाहरूको सूची

नेपालका प्राकृतिक सम्पदाहरू अन्तर्गत हिमाल, नदी, ताल, झरना, राष्ट्रिय निकुञ्ज, वन्यजन्तु आरक्ष, खोला तथा वनजङ्गल रहेको छ ।
नेपालको प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण र संवर्द्धनका लागि राष्ट्रिय प्राकृतिक संरक्षण कोष २०३९ निर्माण गरी लागू गरिएको छ ।

## नेपालका हिमालहरू
नेपालमा विश्वकै सर्वोच्च हिमश्रृङ्खला हिमालय रहेको छ । विश्वको सबैभन्दा अग्लो शिखर सगरमाथा सहित १४ मध्ये ८ वटा आठ-हजारी हिमालहरू नेपालमै रहेको छ ।

## नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
नेपालमा १२ वटा राष्ट्रिय निकुञ्जहरू रहेका छन्। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज (स्थापना सन् १९७३ ) नेपालको पहिलो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो।

## नेपालका संरक्षण क्षेत्रहरू
नेपालमा ६ वटा संरक्षण क्षेत्रहरू रहेका छन्।

## नेपालका प्रदेश अनुसार सूची
* कर्णाली प्रदेशका प्राकृतिक सम्पदाहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका प्राकृतिक सम्पदाहरू
सब्रिना फेरिल्ली

**सब्रिना फेरिल्ली**  एक इटालियन मोडल तथा अभिनेत्री हुन् । उनको जन्म सन् १९६४ मा इटालीको रोम सहरमा भएको थियो।  उनले पाँच वटा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अवार्ड जितिसकेकी छिन् । सन् २०१३ मा उनले एकेडमी पुरस्कार विजेता चलचित्र **ला ग्रान्डे बेलेजा** मा समेत देखा परेकी थिइन। 

## जीवनी
इटालीको रोम सहरमा आफ्नो बाल्यकाल बिताएकी उनको पिता इटालियन कम्युनिष्ट पार्टीको पार्टी प्रबक्ता थिए । उनले पहिलोपटक सन् १९८६ को अन्त्यमा निर्मित चलचित्र "स्वीट्स फ्रोम स्ट्रेन्रजर"बाट आफ्नो अभिनय यात्रा सुरु गरेकी थिईन । 

फेरिल्लीले सन् २००३मा इटालियन अधिवक्ता अन्द्रीया पेरोनसँग बिबाह गरेकी थिईन । सन् २००५मा उनीसंग समन्ध बिछ्यद गरेपछि फ्लावियो क्यटानोसँग बिबाह गरेकी थिईन ।

## चलचित्र 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:इटालियन चलचित्र अभिनेत्रीहरू
निधि राजदान

**निधि राजदान** एक भारतीय पत्रकार र टेलिभिजन व्यक्तित्व हुन । उनी एनडीटिभी २४*७ को शो लेफ्ट, राईट र सेन्टरको प्राथमिक एङ्कर हुन्। यो कार्यक्रम साधारणतया हरेक दिन बेलुकी नयाँ दिल्ली को एउटा स्टूडियोबाट प्रत्यक्ष प्रसारित हुने गर्दछ जो कि समाचारहरु र त्यहिँ जोडिएको बहसको चर्चा गर्दछन्। १९९९बाट आफ्नो करियरको शुरुवात गरेकी निधि राजदान आफ्नो करियरमा अनेकौँ समाचार कार्यक्रमहरूको कभर गरेकी छन्, अनेकौँ श्रङ्खलाहरूको मेजबानी गरेकी छन्, र अनेकौँ पटक  समाचार दृश्यबाट प्रत्यक्ष रिपोर्टिङ्ग गरेकी छन्। एनडीटिभी २४x७ एउटा अङ्ग्रेजी भाषाको टेलिभिजन नेटवर्क हो जो भारतमा समाचार र वर्तमान मामलाहरूलाई साथै आउँदछन्, जो की नयाँ दिल्ली टेलिभिजन लिमिटेडको स्वामित्वमा छन्।

## व्यक्तिगत जीवन
निधि राजदान, महाराज कृष्ण राजदानको छोरी हुन्, जो कि समाचार एजेन्सीको भूतपुर्व मुख्य सम्पादक(प्रेस ट्रस्ट अफ इन्डिया) हुन्। वहाँ बडगाम, कश्मीरबाट हुनुहुन्छ। उनले एपीजे स्कूल, शेख साराई, नयाँ दिल्लीबाट पढाई गरेकी छन्। उनले लेडी श्रीराम कलेज फोर विमेन बाट स्नातकको उपाधि प्राप्त गरी पछि भारतीय सञ्चार संस्थान, दिल्ली (१९९८-१९९९) मा रेडियो र टिभी पत्रकारितामा स्नातकोत्तर डिप्लोमा गरिन। 
२००५ मा निधि राजदान ले नीलेश मिश्रासँग विवाह गरिन। २००७ मा नीलेश मिश्रासँग उनको सम्बन्ध-विच्छेद भयो।

## **करियर**
राजदान एनडीटिभीमा १९९९ मा शामिल भईन र त्यहिँबाट वहाँ एक समाचार पत्रकार  भईन । उनले एनडीटिभीको निम्नलिखित कार्यक्रमहरूको मेजबानी गर्छिन-
#एनडीटिभी प्राइम टिभी न्यूज   
#रामनाथ गोएङ्का पुरस्कार 
#पत्रकारितामा उत्कृष्टताका लागि जम्मू र कश्मीर राज्य सरकारद्वारा पुरस्कार

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
बिनिता बुढाथोकी

**बिनिता बुढाथोकी ** एक नेपाली भलिबल खेलाडी हुन् । 

## खेल जीवन
## स्रोत 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली महिला भलिबल खेलाडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
नेपाल खुला विश्वविद्यालय

**नेपाल खुला विश्वविद्यालय** विधिबत रूपमा विक्रम सम्वत २०७३।०३।३० (सन् २०१६) मा स्थापना भएको हो । यस विश्वविद्यालयको केन्द्रीय कार्यालय मानभवन ललितपुरमा छ ।

## स्थापना
खुला शिक्षा प्रणालीद्वारा विभिन्न विषयमा उच्चस्तरीय अध्ययन, अध्यापन तथा अनुसन्धान गर्ने, गराउने उद्देश्यकालागि  **नेपाल खुला विश्वविद्यालय** स्थापना भएको हो ।

## इतिहास
सन् २०१० मा गैरआवासीय नेपाली सङ्घ (एनआएनए) तथा शिक्षा मन्त्रालयबीच भएको सहमति एवं सार्कमा खुला विश्वविद्यालय स्थापना गर्न नेपालले जनाएको प्रतिबद्धता अनुसार खुला र दूर सिकाइको विधिमार्फत अध्ययन–अध्यापन सञ्चालन गर्न नेपालमा खुला विश्वविद्यालय स्थापना भएको हो।  संसद्बवाट नेपाल खुला विश्वविद्यालय ऐन, २०७३ पारित भएपछि नवीनतम शिक्षण विधि तथा प्रविधिको माध्यमबाट विभिन्न विषयका कक्षाहरू विक्रम सम्वत २०७५ सालको जेठदेखि कक्षा सञ्चालन भएको हो।

### नेपालमा खुला विश्वविद्यालय
औपचारिक शिक्षामा नसमेटिएकाहरूलाई समेट्न बेलायतबाट खुला विश्वविद्यालयको अवधारणा शुरू भएको मानिन्छ। नेपालमा विक्रम सम्वत २०३६ सालपछि उच्च शिक्षामा विद्यार्थीको चाप बढ्दै गयो। त्रिभुवन विश्वविद्यालयका आंगिक क्याम्पसले भर्ना लिन सम्भव नभएपछि औपचारिक शिक्षा उपलब्ध गराउन वैकल्पिक उपायहरू खोज्नुपर्छ भनियो । त्यसअनुसार विक्रम सम्वत २०३७ सालको छैटौँ पञ्चवर्षीय योजनामा ‘खुला तथा दूर शिक्षाको माध्यमबाट उच्च शिक्षा उपलब्ध गराउने’ व्यवस्था गरियो ।

## संकाय
* व्यवस्थापन तथा कानुन संकाय
* मानविकी तथा शिक्षा संकाय
* विज्ञान, स्वस्थ्य तथा प्रविधि

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
https://english.hamrocolleges.com/nou/ 

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका विश्वविद्यालयहरू
पार्क च्यानयोल

**पार्क चान्-योल** (जन्म: नोभेम्बर २७, १९९२), एक दक्षिण कोरियाली ऱ्यापर, गायक, गीतकार, निर्माता, अभिनेता र मोडल हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:दक्षिण कोरियाली गायकहरू
श्रेणी:सन् १९९२ मा जन्म
जडि विलियम्स

**जडी विलियम्स** (जन्म अक्टोबर ९, १९५०) एक अमेरिकी राजनीतिक कार्यकर्ता हुन् जो बिश्व भरि मानव अधिकार (विशेष गरी महिलाहरू) भूमिका को बारेमा र सुरक्षाको नयाँ बुझाइलाई बढावा गर्ने प्रयासमा चिनिने गरिन्छिन । सन् १९९७ मा उनलाइ रोकथाम र बाह्य प्रविधि खनिजहरूको सफा गर्ने कामको लागि शान्ती नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो ।

## शिक्षा
विलियम्सले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा वाशिंगटन, डीसी (१९८४) मा रहेको पौल एच. नित्जे स्कुल अफ एडभान्स अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन (जोन्स हपकिन्स युनिभर्सिटीको बिभाग)बाट मास्टर डिग्रीको उपाधि हासिल गरेकी थिइन् ।

## वकालत
विलियम्सले सन् १९९२ देखि फेब्रुअरी १९९८ सम्मको सुरुमा अन्तर्राष्ट्रिय अभियानको संस्थापक समन्वयकको रूपमा सेवा गरेकि थिइन् । त्यस काम गर्नुअघि उनले निकारगाउ र एल् साल्वाडोरको युद्धमा विभिन्न परियोजनाहरूमा एघार वर्ष बिताएकी थिइन् ,  इन्साइक्लोपीडिया को मानव अधिकार अनुसार उनले सन् १९८० सम्म बिताइन  जहाँ मानव अधिकारको कामलाई धम्की दिने काम गर्दछ ।

## पहिचान
## बाह्य कडीहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
*"An Individual's Impact on Social and Political Change"
**One on One – Jody Williams*, interview by Riz Khan on Al Jazeera English, March 2011 (video, 25 mins).
*

श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता महिलाहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
स्नेहा श्रेष्ठ

**स्नेहा श्रेष्ठ **  नेपाली महिला बासकेटबल खेलाडी हुन् । विभिन्न प्रतियोगितामा नेपाली टोलीबाट सर्वाधिक स्कोर गर्ने खेलाडी स्नेहा श्रेष्ठ हुन् । 

## पुरस्कार
उत्कृष्ट वर्ष खेलाडी 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी :नेपाली महिला खेलाडीहरू
सारातोभ वायुसेवा विमान दुर्घटना

**साराटोव एयरलाइन्स ७०३** (**६डब्लू७०३**/**एसओवी७०३**) एउटा एन्टोनोव एएन-१४८-१००बी विमान थियो, जो ११ फरवरी २०१८ मा रूस मा मस्को को डोमोडेदेवो विमानक्षेत्रबाट ओर्स्क विमानक्षेत्रका लागि उडान भर्ने समय अर्को विमानसँग ठक्कर खाएको कारण दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो। दुर्घटनाको समय विमानमा ६५ यात्री र चालक दलको ६ वटा सदस्य उपस्थित थिए।

कुनै यात्री जेट विमानको यो दुर्घटना लगभग एक वर्षको शान्ति पछि घटेको बताएका छन्। यो भन्दा पहिले घातक दुर्घटना नोभेम्बर २०१६ मा लामीआ फ्लाइट २९३३ को थियो, जसमा त्यो विमानमा सवार ७७ मध्ये ७१ मानिसको मृत्यु भएको थियो।

## विमान 
दुर्घटनाग्रस्त विमान एउटा एन्टोनोव एएन-१४८-१००बी थियो, जसको पञ्जीकरण संख्या "आरए-६१७०४", र एमएसएन २७०१५०४०००४ थियो। विमानमा दो प्रोग्रेस डी-४३६ इन्जन लागेको थियो। यो विमान आफ्नो पहिलो उडान मई २०१० मा भरेको थियो, र त्यसको एक महिनापछी २३ जून २०१० मा यसलाई रोसिया एयरलाइन्सद्वारा पञ्जीकृत गराईएको थियो। पहिले पनि यो विमानमा दुइटा साधारण घटनाहरू घटेको थियो; २८ जुलाई २०१३ मा उडान भर्ने बेला नै यसको एउटा इन्जन बन्द भएको थियो, र २३ अगस्त २०१३ मा यसको नाकको चक्का खराब भएको थियो। ८ फरवरी २०१७ मा साराटोव एयरलाइन्स यो विमान ठेक्कापट्टामा लिएको थियो। 

## दुर्घटना 
यो मस्को को डोमोडेदेवो विमानक्षेत्रबाट ओरेनबर्गको ओर्स्क विमानक्षेत्र तर्फ गइरहेको थियो। विमानमा कुल ६५ यात्री र चालक दलको ६ वटा सदस्य थिए, जसमा ६० भन्दा अधिक यात्री ओरेनबर्ग ओब्लास्टका निवासी थिए। मस्कोबाट विमानको प्रस्थानको निर्धारित समय १४:०० थियो, तर यो मस्कोबाट लगभग १४:२२ मा उडान भरेको थियो। मस्कोबाट उडान भर्नु भन्दा केही मिनेट पछि नै विमानको गति र ऊचाईमा उतार चढाव आउन प्रारम्भ भएको थियो। दुर्घटनाबाट मात्र केही समय पहिले नै यो विमान १,८०० मिटरको ऊचाईमा ६०० किमी प्रति घण्टाको गतिबाट उडिरहेको थियो। फेरी यो अचानक तल झर्न थाल्यो, र ९०० मिटरको ऊचाई सम्म झरेपछी रडारबाट गायब भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
दी शेप अफ वाटर

**दी शेप अफवाटर** गिलर्मो डेल टोरोद्वारा निर्देशित २०१७ को एउटा अमेरिकी काल्पनिक नाटक चलचित्र हो र गिलर्मो डेल टोरो र भेनेसा टेलरद्वारा लिखित हो। यस चलचित्रमा स्याली हकिन्स, माइकल शेनन, रिचर्ड जेन्किन्स, डोग जोन्स, माइकल स्टुल्बर्ग, र अक्टोभिया स्पेन्सरद्वारा अभिनय गरिएको छ। यसको सेट १९६२ मा बाल्टीमोरमा गरिएको, कहानी एक उच्च सुरक्षावाला सरकारी प्रयोगशालामा मूक संरक्षक हुने गरेको र जो मानव सदृश उभयचर प्राणी सँगको प्रेममा पर्दछन्।

७४-औं भेनिस इन्टरनेशनल फिल्म फेस्टिवलको मुख्य प्रतियोगिता खण्डमा *दी शेप अफ वाटर* देखाईएको थियो, जहाँ यसको ३१ अगस्ट २०१७ मा प्रीमियर भएको थियो र प्रतियोगितामा सर्वश्रेष्ठ चलचित्रका लागि गोल्डन लायनबाट सम्मानित गरिएको थियो। यो २०१७ मा टोरन्टो अन्तर्राष्ट्रीय फिल्म महोत्सवमा पनि जाँच गरिएको थियो र डिसेम्बर १, २०१७ मा ८ डिसेम्बर, २०१७ सम्म विस्तार गर्नुभन्दा पुर्व न्यु योर्क सहरको दुइटा थियेटरमा सीमित रिलिजको शुरुवात भएको थियो र दुनियाभरमा १७३ मिलियन डलरको कमाई गरेको छ। गिलर्मो डेल टोरो र ड्यानियल क्रसद्वारा यसको एक उपन्यास ६ मार्च, २०१८ मा प्रकाशित भएको थियो।

## कलाकारहरु
* स्याली हकिन्स - एलिसा एस्पोसितो को रूपमा 
* माइकल शेनन - कर्नल रिचर्ड स्ट्रिकल्याण्ड को रूपमा
* रिचर्ड जेन्किन्स - जाइल्स को रूपमा
* ओक्टाभिया स्पेन्सर - जेल्डा डिलिला फुलर को रूपमा
* माइकल स्टुब्लबर्ग - डा. रबर्ट हफ्स्टेटलर/दिमित्री एन्टोनोभिच मोसेनकोव को रूपमा 
* डग जोन्स - एम्फिबियन म्यान/द एसेट को रूपमा 
* डेविड हेवले - फ्लेमिङ् को रूपमा 
* निक सर्सेसी - जनरल फ्रयाङ्क होय को रूपमा 
* लरेन ली स्मिथ - ऐलेन स्ट्रिकल्याण्ड को रूपमा
* मोर्गन केली - पाई गाई को रूपमा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 

श्रेणी:सन् २०१७ का चलचित्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषाका चलचित्रहरू
श्रेणी:२०१० को दशकका अमेरिकी चलचित्रहरू
श्रेणी:अमेरिकी ऐतिहासिक चलचित्रहरू
सोफिया (यन्त्र मानव)

, जेनेभा जून २०१७ ]]
**सोफिया** एक मानव निर्मित यन्त्र मानव हो । यो यन्त्र मानव हंगकंगमा हानसन रोबटिक्सले निर्माण २०१६ मा निर्माण गरेको हो । २०१७ अक्टोबर २५ मा साउदी अरेबिया सरकारले उनलाई आफ्नो देशको नागरिकता दिएको थियो ।
नागरिकता पाएपछि त्यतिबेला उनले भनेकी थिइन्, "यसका लागि म निकै सम्मानित र गौरवान्वित महसुस गरिरहेकी छु। नागरिकता पाउने विश्वकै पहिलो रोबोट हुन पाउनु ऐतिहासिक हो।"

## इतिहास
सोफिया हानसन रोबोटिक्सद्वारा एआई विकासकर्ता सहयोगले बनाईएको थियो र  गूगल मातृभाषा वर्णमाला कम्पनी जसले उनको आवाज पहिचान गर्ने प्रणालीको काम गर्छ र सिन्गुलारिटि नेट जसले उनको दिमागलाई बलियो बनाइ दिएको छ ।
मानव स्वरूप भएकी सोफियालाई हङकङको कम्पनी हयानसन रोबोटिक्सले निर्माण गरेको हो । सोफियाको निर्माण २०१५ मा भएको थियो भने २०१६ मा उनलाई अमेरिकामा आयोजित एक कार्यक्रममा सार्वजनिक गरिएको थियो ।

### नेपालमा सोफिया
राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम (यूएनडीपी) ले आयोजना गरेको ‘सार्वजनिक सेवाका लागि प्रविधि’ विषयक सम्मेलनमा भाग लिन २०७४ चैत्र ६ गते मंगलवार उनी कार्यक्रममा सहभागी हुन काठमाडौँ आएकी थिइन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* Sophia at Hanson Robotics website
* Sophia's open-source code on GitHub

श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:विज्ञान
कोरेका

'’’कोरेका’’’ फ्रजिओन आमान्टा ईटली मा अवोस्थित  नगरपलिका हो । समुन्द्र को काखै मा रहेको यो सुन्दर ठाउ ईटाली मा पर्दछ । यो एक प्रख्यात पर्यटकिय स्थल पनि हो । पर्यटन यहाँको  अर्थतन्त्रको मुख्य श्रोत त्र हो ।

## Photogallery

File:Coreca - Chiesa della Madonna degli Angeli novembre 2017.jpg|Church of Our Lady of the Angels in Coreca 
File:Coreca - Piazza vista serale.JPG|the square of Coreca in an evening view
File:Coreca Veduta Notturna dalla Piazza.jpg|the Coreca's Square in a night view
File:Turriella di Coreca vista dalla Piazza anno 2017.jpg|The tower "Turriella"
File:Baia di Coreca 2.jpg|The Coreca's Bay
File:Coreca - Spiaggia la Scogliera.jpg|Coreca Beach seen from La Scogliera
File:Scogli Coreca.jpg|Coreca's Reefs
File:Coreca - Grotta du Scuru primo piano.jpg|Coreca Cave
File:Coreca - Salto da Zita.jpg|Salto da Zita (Bride's Jump)

श्रेणी:भूगोल
श्रेया खड्का

**श्रेया खड्का** (जन्म देसेम्बेर १७, १९९५) नेपाली महिला बास्केटबल खेलाडी हुन् ।

श्रेणी:नेपाली महिला बास्केटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी :नेपाली महिला खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९९५ मा जन्म
चुडा कुमारी खड्का

**चुडा कुमारी खड्का** (जन्म  २०४३ कार्तिक ११) नेपाली महिला भलिबल खेलाडी हुन् । उनी नेपाली महिला राष्ट्रिय भलिबल टिम तथा  नेपाल प्रहरी क्लबबाट खेल्छिन ।  उनी चिनमा आयोजित २०१२ को एसियन विच गेम्स तथा २००६ मा श्रीलङ्का र २०१० मा बङ्गलादेशमा आयोजित दक्षिण एसियाली खेलकुदहरू सहभागी भएकी थिइन् ।

## References
श्रेणी:नेपाली महिला भलिबल खेलाडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म
रत्नेश्वर लाल कायस्थ

**रत्नेश्वर लाल कायस्थ** (जन्म ३ मे १९४४) एक नेपाली राजनीतिज्ञ तथा वर्तमान मधेश प्रदेशको प्रदेश प्रमुख हुन् । उनलाई नेपाल सरकारले सन् २०१८ जनवरी १७ का दिन सो जिम्मेवारी तोकेको हो । उनले सन् २०१८ जनवरी १९ का दिन प्रदेश प्रमुखको रूपमा सपथ ग्रहण गरेका हुन् ।

प्रदेश प्रमुख बन्नु पूर्व उनी नेपालको कृषि मन्त्रालयका सचिव तथा जलस्रोत विभागका महासचिवको रूपमा कार्य गरेका थिए । कायस्थले आफ्नो राजनीतिक जीवनको सुरुवात सन् २००४ मा सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपालको सदस्यता लिएर गरेका थिए ।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
रत्नेश्वर लाल कायस्थको जन्म सन् १९४४ मे ३ को दिन महोत्तरी जिल्लाको सुगा भवानीपट्टीमा (हाल जलेश्वर) बुवा लाल किशोर लाल र आमा अचकमणीको कोखबाट भएको थियो । वहाँको बुवा माध्यमिक विद्यालयका शिक्षक थिए । वहाँले जलेश्वर स्थित लक्ष्मीचन्द उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट प्रवेशिका परीक्षा (एसएलसी) प्रथम श्रेणीमा उतिर्ण गरे त्यसपछि उनले काठमाडौंमा रहेको त्रिचन्द्र कलेजबाट विज्ञान विषय राखेर प्रवीणता प्रमाण पत्र र स्नातक स्तरको पढाई (बिटेक) सके । उनले उच्च शिक्षा प्राप्त गर्न भारतको आइआइटी खडगपुर र लन्डन स्थित इम्पेरियल कलेज गएका थिए ।

## प्रशासनिक सेवा करियर
सन् १९६४ मा कायस्थले नेपालको प्रशासनिक सेवा इन्जिनियरको रूपमा थालेका थिए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सन् १९४४ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका प्रदेश प्रमुखहरू
श्रेणी:महोत्तरी जिल्लाका मानिसहरू
राजतरङ्गिणी

**राजतरङ्गिणी**, कल्हणद्वारा रचित एउटा संस्कृत ग्रन्थ हो। 'राजतरङ्गिणी' को शाब्दिक अर्थ हो - **राजाहरूको नदी**, जसको भावार्थ हो - 'राजाहरूको इतिहास वा समय-प्रवाह'। यो कविताको रूपमा छ। यसमा कश्मीरको इतिहास वर्णित गरिएको छ, जो महाभारत कालबाट आरम्भ भएको हो। यसको रचनाकाल सन ११४७ देखि ११४९ सम्म भनिने गरिएको छ। भारतीय इतिहास-लेखनमा कल्हणको राजतरङ्गिणी पहिलो प्रामाणिक पुस्तक मानिन्छ। यो पुस्तकको अनुसार कश्मीरको नाम "कश्यपमेरु" थियो, जो ब्रह्माको पुत्र ऋषि मरीचिका पुत्र थिए।

राजतरङ्गिणीको प्रथम तरङ्गमा बताइएको छ कि सबभन्दा पहिले कश्मीरमा पाण्डवहरूको सबभन्दा कान्छो भाइ सहदेवले राज्यको स्थापना गरेका थिए र त्यो समय कश्मीरमा केवल वैदिक धर्म ही प्रचलित थियो। फेरी सन् २७३ ईसा पूर्व कश्मीरमा बौद्ध धर्मको आगमन भयो।

१९-औं शताब्दीको उत्तरार्धमा औरेल स्टीन (Aurel Stein) ले पण्डित गोविन्द कौलका सहयोगबाट राजतरङ्गिणीको अङ्ग्रेजी अनुवाद गराए।

राजतरङ्गिणी एक निष्पक्ष र निर्भय ऐतिहासिक कृति हो। स्वयम् कल्हणले राजतरङ्गिणीमा भनेका छन् कि एक सच्चा इतिहास लेखकको वाणीलाई न्यायाधीश को समान राग-द्वेष-विनिर्मुक्त हुनुपर्दछ, अनि मात्रै उसको प्रशंसा हुनसक्छ-

:**श्लाध्यः स: एव गुणवान् रागद्वेषबहिष्कृता।**
:**भूतार्थकथने यस्य स्थेयस्येव सरस्वती॥** (*राजतरङ्गिणी, १/७*)

## संरचना
राजतरङ्गिणीमा आठ तरङ्ग (अर्थात, अध्याय) र संस्कृतमा कुल ७८२६ श्लोक छन्। यो पुस्तकको प्रथम तीन अध्याय कश्मीरको भावी-पिढीदेखि नै आई रहेको मौखिक परम्पराहरूको चित्रण हो। पहिलो तीन अध्याय पनि इतिवृत्तात्मक नै छ। केवल अन्तिम दुई अध्याय कल्हणको व्यक्तिगत जानकारी एवम् ग्रन्थावलोकनमाथि आधारित छन्।

कल्हणको यो पुस्तिकाका तीन घोषित उद्देष्य छन्-
*(१) पुरानो राजवंशहरूको जानकारी प्रदान गर्नु; 
*(२) पाठकहरूलाई मनोरञ्जित गर्नु, 
*(३)अतीतबाट शिक्षा लिनु। 
स्पष्ट छ कि पुस्तकको मूल उद्देश्य इतिहासेतर हो। आश्चर्य छैन, ए॰एल॰ वैशमको टिप्पणी छ, कि कल्हण राजतरङ्गिणीमा तथ्यहरूबाट कम नैतिकतादेखि अधिक सम्बन्धित छ। तर यति कुरा अवश्य भन्न सकिन्छ कि राजतरङ्गिणी भारतीय इतिहास-लेखनको प्रस्थान-बिन्दु हो।

### राजाहरूको सूची
राजतरङ्गिणीमा वर्णित कश्मीरका राजाहरूको सूची तल दिइएको छ। कोष्टकमा पहिले 'तरङ्ग सङ्ख्या र फेरी श्लोक सङ्ख्या लेखिएको छ, जस्तै (IV.678) को अर्थ हो तरङ्ग ४ एवम् श्लोक 678 । सारांश जे. सी. दत्तको अनुवादबाट लिइएको छ। राजतरङ्गिणीमा "कलि" संवत एवम् "लौकिक" संवतको प्रयोग गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:पुस्तकहरू
भूषण कुमार

**भूषण कुमार** (जन्म: २७ नोभेम्बर १९७७) एक हिन्दी चलचित्र निर्माता र निर्देशक हुन्। वहाँ गुलशन कुमारका सुपुत्र हुन्।

## चलचित्रहरु
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र निर्माताहरू
श्रेणी:सन् १९७७ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
सन्दली सिन्हा

**सन्दली सिन्हा** (जन्म ११ जनवरी १९७३) एक भारतीय बलिउड अभिनेत्री र मोडेल हुन्।  चलचित्र *तुम बिन* मा उनको अभिनयले गर्दा उनी तर्फ ध्यान केन्द्रित भएको हो।

## प्रारम्भिक जीवन
वहाँ एउटा वायु सेनाको पृष्ठभूमिबाट आएकी हुन्, वहाँको पिताको मृत्यु एउटा कर्तव्यको दौरान भएको थियो। वहाँकी आमाले दिल्लीमा सन्दली समेत तीन बच्चाको भरणपोषण गरेकी थिई। वहाँ वायुसेना बल भारती स्कूलबाट स्कूली शिक्षा प्राप्त गरे र जिसस र मेरी कलेज, दिल्लीबाट स्नातकको उपाधि प्राप्त गरे। सिन्हा किशोर नमित कपूर एक्टिङ्ग इन्स्टिच्युटमा गएकी थिईन। पायलटहरु र डाक्टरहरूको परिवारमा जन्मेकी सिन्हा डाक्टर बन्नका लागि उत्सुक थिइन्। तर एउटा सोखिन फ्याशन शो मा एक संक्षिप्त अनुभवले मोडलिङ्गको दुनियामा बदलाव गरेकी थिइन्।

## करियर
वाणिज्य विषयमा स्नातक, राम्रो सम्भावनाहरुका लागि सिन्हा मुम्बईमा स्थानान्तरित भईन। एउटी सानो अवधिमा, सिन्हा एक मोडेल बनिन्। प्रसिद्धि पहिलो पटक उनको साथमा सोनु निगमको भिडियोको साथ आईन्, जसलाई "दीवाना" नामक भिडियोको रूपमा पठाईयो जो कि अनुभूव सिन्हाले निर्देशित गरेका थिए। यो सङ्गीत भिडियोले सिन्हालाई आफ्नो पहिलो चलचित्र 'तुम् बिन' लाई, अनुभव सिन्हाद्वारा निर्देशित गरे र सुपर क्यासेज इन्डस्ट्रीज लिमिटेडद्वारा निर्मित गरियो। चलचित्रमा, सिन्हाले पिया; एक सुशील महिलाको भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन् जो परिस्थितिहरूको शिकार बन्छन्। उनको विपरीत बनेको तीन प्रसिद्ध मोडेल हुन्: प्रियान्शु चटर्जी, हिमान्शु मलिक र राकेश वाशिष्ठ।

## व्यक्तिगत जीवन
सन्दली, व्यवसायी किरण सलास्कारसँग नोभेम्बर २००५ मा विवाह गरे र वहाँसँग उनको ३ वटा सन्तान छन्।

## फिल्मोग्राफी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* बिहारबाट सम्बन्धित मानिसहरु

## बाह्य कडीहरू
*
*Profile at Seasonsindia.com

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९७३ मा जन्म
नेपालमा भएका विमान दुर्घटनाहरू

नेपालमा विमान दुर्घटनाको इतिहासः

## स्रोतहरू
श्रेणी:नेपालमा भएका विमान दुर्घटनाहरू
लीला लाम्गाडे

**लीला लाम्गाडे** नेपाली महिला फुटबल खेलाडी हुन् । उनी नेपाल आर्मी क्लब, तथा नेपाली राष्ट्रिय टिम.बाट गोलरक्षक स्थानमा खेल्ने गर्छिन । उनले २०१६ नेपालको महिला राष्ट्रिय लिगमा उत्कृष्ट गोलरक्षक उपाधी पनि पाएकी थिईन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी: जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९९१ मा जन्म
दीपा अधिकारी

**दीपा अधिकारी** एक नेपाली फुटबल खेलाडी हुन् । उनी नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टिमबाट अग्रपंक्ति खेल्छिन । 

## खेल जीवन
## स्रोत 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
रिगोबेर्ता मेन्चु

रिगोबेर्ता मेन्चु तुम (Spanish: [riɣoˈβerta menˈtʃu]; ) ल्याटिन अमेरिकी राष्ट्र ग्वाटेमालाकी राजनीतिज्ञ तथा मानवअधिकारवादी हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
रुबिना दीलैक

**रुबिना दीलैक** एक भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्री हुन।उनी टेली शृङ्खला छोटी बहू,मा मुख्य भूमिका *राधिका* को भूमिका निर्वाह गरी चर्चित भएकी हुन् । पहिलो शृङ्खलामा चर्चित भएपछी वहाँ छोटी बहू २मा पनि भूमिका निर्वाह गरिन् । वर्तमानमा वहाँ कलर टिभीबाट प्रशारित शृङ्खला शक्ति - अस्थिवा के एहसास की मा महिला नेतृत्वको भूमिका निर्वाह गरिरहेकी छन् ।

## करियर
## टेलिभिजन
## पुरस्कार
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिङ्कहरु
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म
किशोर पन्थी

**किशोर पन्थी**  न्युयोर्क निवासी नेपाली पत्रकार हुन्।  उनी न्युयोर्कबाट प्रकाशन हुने खसोखासका प्रधान सम्पादक हुन् । उनले अमेरिकाबाट नेपालको एबीसी टेलिभिजनमा 'टक अफ द टाउन' नामक कार्यक्रम पनि चलाउदछन् । उनी अमेरिकाको विदेश मन्त्रालयबाट मान्यता पाउने प्रथम नेपाली पत्रकार समेत हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
वर्षा सिवाकोटी

**वर्षा सिवाकोटी** (जन्म ६ अप्रिल १९९३) एक नेपाली अभिनेत्री र मोडल हुन्। उनले *नाइ नभन्नु ल २* (सन् २०१४) बाट नेपाली चलचित्र उद्योगमा प्रवेश गरेकी थिइन्। सन् २०१६ मा, उनले सामाजिक व्यङ्ग्यात्मक चलचित्र *पशुपति प्रसाद* मा अभिनय गरेकी थिइन्।

## अभिनित चलचित्रहरू 
## पुरस्कारहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:सन् १९९३ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:नेपाली मोडलहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू
बिजेन

**बिजेन महर्जन** नेपाली म्युजिक इन्डस्त्री का एक हिप्-ह्प गायक हुन । काठमाडौँ निवासि बिजेन महर्जनले १९ वर्ष को उमेर देखी र्याप गाउन सुरु गरेका थिए । उनी अहिले “नेस स्टुडिओ” मा अनुबन्धित छन ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
काठमाडौँ चक्रपथ

**चक्रपथ** काठमाडौँ र ललितपुर सहर वरिपरी घुमेको सडक हो । यसको कुल लम्बाई २७ किलोमिटर (१७ माइल) रहेको छ । यो सडकले कोटेश्वर, गौशाला, चाबहिल, महाराजगन्ज, गोंगबु, स्वयम्भू, कलंकी तथा सातदोबाटो लगायतका स्थानहरूलाई जोड्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँका सडकहरू
श्रेणी:चक्रपथहरू

श्रेणी:नेपालका राजमार्गहरू
एनी खालिद

**नूर-उल-ऐन खालिद**, (जन्म सन् १९८६ मा लाहोर, पाकिस्तान), जो *एनी वा एनी खालिद (उर्दू: عینی)* को रूपमा प्रसिद्ध छिन्, एक अङ्ग्रेजी-पाकिस्तानी सङ्गीतकार र मोडेल हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म
श्रेणी:पाकिस्तानी गायिकाहरू
श्रेणी:पाकिस्तानी महिला मोडलहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी पप गायिकाहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
मिचेल एकर्स

**मिचेल एकर्स** एक अमेरिकी महिला फूटबल खेलाडी हुन्।

श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:अमेरिकी खेलाडीहरू
पाँडे (पात्र)

**नरनारायण पाँडे** जसलाई **पाँडे** भनी चिनिन्छ, भद्रगोल टेलिनाट्य श्रंखलाका मुख्य पात्र हुन् ।

## चरित्र
उनी चोरी, ठगी, जालसाजी तथा ढोंगका लागि प्रसिद्ध छन् । मुड्खु भञ्ज्याङ्गका बासिन्दा नरनारायण पाँडे गाउँका सबैभन्दा गरिब तथा अल्छी व्यक्ति हुन् । गाउँका साधारण मानिसहरूलाई झुक्याउने तथा प्रलोभन गराउने गर्छन् । पाँडेको विवाह तथा सन्तानहरू भएको देखिदैन । उनी एक झुपडीमा बस्छन् जसलाई **कटेज** भनी सम्बोधित गर्छन् । उनका नजिका साथीहरूमा जिग्री, कक्रोज तथा बले, आदि पर्छन् । 
## परिवार
नरनारायण पाँडे एक क्षेत्री परिवारका सदस्य देखिन्छन् । उनी काजी कालु पाँडेका वंशज भएको दाबी गर्छन् । त्यसैले स्वयम्लाई पाँडे काजीको सम्बोधन गर्छन् । उनका परिवारमा एक भतिज छन् - जयन्त पाँडे ।
## सन्दर्भ साम्रगीहरू
श्रेणी:पात्र
रानी पद्मावती

**पद्मावती** वा **पद्मिनी** १३-१४ शताब्दी तिरकी हिन्दु रानी हुन् । उनी सिंहाला राज्यकी राजकुमारी तथा चित्तोर किल्लाका राजपुत शासक रतन सेनकी पत्नी थिइन् ।  मलिक मुहम्मद जायसीले इसं १५४० तिर लेखेको 'पद्मावत' महाकाव्यमा उनको वर्णन गरिएको पाइन्छ ।

## इतिहास
### पद्मावत महाकाव्यमा
पद्मावतीको सिंहाला राज्य (हाल श्रीलङ्का) का राजा गंधर्व सेन छोरी थिइन् । चित्तोर किल्लाका शासक रतन सेनलाई एउटा बोल्ने सुगाले पद्मावती र उनको सौन्दर्यको बारेमा सुनायो । त्यसपछि रतन सेन पद्मावतीलाई पाउनको लागि समुन्द्र पार गरेर सिंहाला राज्य पुगे । उनले अनेकौँ कठिनाइ पार गरेर भएपनि पद्मावतीलाई विवाह गरेर रानी बनाई आफ्नो राज्य चित्तोर फर्किए । पद्मावतीको सौन्दर्यबाट मोहित भएर उनी माथी नराम्रो दृष्टी लगाएकोकारण रतन सेनले आफ्ना राज पुरोहित राघव चेतनलाई समेत देश निकाला गरिदिए । राघव चेतनले रतन सेनसँग दुश्मनी निकाल्नको लागि दिल्लीका सुल्तान अलाउद्दीन खिल्जीलाई पद्मावतीको सौन्दर्यको बारेमा बताइदिए । राघव चेतन कुरा सुनेर अलाउद्दीन खिल्जीले पद्मावतीलाई पाउनको लागि चित्तोरमा आक्रमण गरे । त्यही समयमा रतन सेन कुम्बलगढका राजा देवपालसँगको लडाईमा मारीए । तर खिल्जीले चित्तोर कब्जा गर्नु अगाडि नै पद्मावती लगायतका सबै महीलाहरूले आफ्नो सतित्वको रक्षा गर्नको लागि आत्मदाह गरे पद्मावती । अलाउद्दीन खिल्जीले चित्तोर कब्जा गरी मुस्लिम राज्य त बनाए तर पद्मावतीलाई पाउन असफल रहे ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* पद्मावत काव्य
* पद्मावत (२०१८ को चलचित्र)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:मेवर राजवंश
श्रेणी:भारतीय रानीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
लक्ष्मी पौडेल

**लक्ष्मी पौडेल** नेपालको राष्ट्रिय टिमबाट खेल्ने महिला फुटबल खेलाडी हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी: जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
श्रेणी :नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
नेपालको प्रधानन्यायाधीश

**नेपालको प्रधानन्यायाधीश**  नेपालको न्यायपालिकाको प्रमुख तथा श्री सर्वोच्च अदालतको प्रधान न्यायाधीश हुन्। प्रधानन्यायाधीश देशको सर्वोच्च न्यायमुर्ती हुन् तथा न्यायिक प्रणालीको मुख्य प्रशासनिक अधिकृतको रूपमा जिम्मेवारी बहन गर्दछन्।

## प्रधान न्यायाधीशहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस्
*प्रधान न्यायाधीश
*सुशीला कार्की
*खिलराज रेग्मी
*नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालको कानुन
श्रेणी:नेपालका प्रधानन्यायाधीशहरू
एलिस वाल्टन

**एलिस लोइस वाल्टन** (जन्म अक्टोबर ७, १९४९) अमेरिकी वालमार्ट स्टोर्स इङ्कको सम्पतिकी उत्तराधिकारिणी हुन् । उनी वालमार्टका संस्थापकद्वय स्याम वाल्टन र हेलेन वाल्टनकी छोरी हुन् । सन् २०१८ मार्च सम्म वाल्टनसँग $४६ बिलियन बराबरको सम्पति रहेको छ । उनले लोरियालकी उत्तराधिकारिणी फ्रयाङ्कोइज बेटेनकोर्ट मेयर्सलाई पछि पार्दै विश्वकै सबैभन्दा धनी महिला बनेकी छिन् । । समग्रमा उनी विश्वकै सोह्रौँ धनी व्यक्ति हुन् ।

सन् २०१६ को सेप्टेम्बरमा जारी गरिएको एक प्रतिवेदन अनुसार उनले $११ बिलियनभन्दा बढिको वालमार्टको शेयर खरिद गरेकी थिइन् ।

## जीवनी
वाल्टनको जन्म अमेरिकाको न्यूपोर्टमा भएको हो ।

## करियर
## कला
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:महिला अर्बपतिहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अमेरिकी व्यापारीहरू
अमिना जे मोहम्मद

**अमिना जे मोहम्मद** (जन्म २७ जुन १९६१) संयुक्त राष्ट्र सङ्घकी पाँचौं उपमहासचिव तथा नाइजेरियाकी पूर्व वातावरण मन्त्री हुन् । अमिनाले सशक्त विकास लक्ष्य सहित दिगो विकासका लागि २०३० एजेन्डा अघि सार्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन् ।

## प्रारम्भिक जीवन र परिवार
उत्तर पूर्वी नाइजेरियाको गोम्बे राज्यबाट अमिना जे मोहम्मद प्रतिनिधित्व गर्छिन् । उनको जन्म सन् १९६१ जुन २७ मा एक नाइजेरियाली पशु चिकित्सक र ब्रिटिश नर्सको घरमा भएको हो । उनको परिवारका पाँच छोरीहरूमध्ये उनी सबैभन्दा जेठी हुन् ।

## करियर
संयुक्त राष्ट्र सङ्घको उप महासचिवको रूपमा आफ्नो पदीय भूमिका ग्रहण गर्नका लागि उनले सन् २०१७ फेब्रुअरी २४ का दिन नाइजेरियाली सङ्घीय कार्यकारी परिषदबाट राजिनामा दिइन् । सन् २०१५ नोभेम्बर देखि सन् २०१६ डिसेम्बरसम्म उनले नाइजेरियाको वातावरण मन्त्रीको रूपमा कार्य गरिन् । मन्त्रीको रूपमा उनले जलवायु परिवर्तन सम्बन्धि विभिन्न प्रयासलाई जारी राख्दै प्राकृतिक वातावरणको रक्षा र दिगो विकासका लागि संसाधनहरूलाई संरक्षण गर्न उल्लेखनीय कार्य गरिन् ।

## पुरस्कार
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विश्वका प्रभावशाली महिलाहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू