open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
वाङ जियानलिन

**वाङ जियानलिन** (चिनियाँ&#x3A; 王健林; पिनयिन&#x3A; *Wáng Jiànlín*; जन्म अक्टोबर २४, १९५४) एक चिनियाँ व्यवसायी र समाजसेवी हुन् । उनी डालियान वान्डा समूहको संस्थापक र अध्यक्ष हुन् भने उनी चीनका सबैभन्दा ठूलो अचल सम्पत्ति डेभलपरका साथै संसारको सबैभन्दा ठूलो चलचित्र थिएटर सञ्चालक समेत हुन । उनले स्पेनको फुटबल क्लब एट्लेटिको म्याड्रिडको २० प्रतिशत शेयरको शेयरधनी समेत हुन् ।  उनी एसिया महाद्विपका सबैभन्दा धनी व्यक्ति हुन् ।  उनको आफ्नै १२५ वटा सपिङ मल र ६८ वटा पाँचतारे होटल छन् । उनको वान्दा सिनेमा लाइन, चीनको सबैभन्दा ठूलो मुभी थिएटर चेन हो । 

## प्रारम्भिक जीवन 
वाङ जियानलिनको जन्म अक्टोबर २४, १९५४ मा क्याङ्गझी काउन्टी, गुवाङ्गयुआन, सिचुआन, चीनमा भएको थियो । उनको बुबा माओत्से तुङको जनमुक्ति सेनाको लागि लामो मार्चको (अक्टोबर १९३४–अक्टोबर १९३५) दौरान लडेका थिए । 

## पेशागत जीवन 
जनमुक्ति सेनमा १६ वर्ष पश्चात वांगले झिगांग जिल्लाको डालियान सहरमा प्रशासन कार्यालयमा काम शुरू गरेका थिए । सन् १९८९ मा उनी झिगांग आवासिय विकासको महा प्रबन्धक भएको थिए । उनी जियांगयिनको कारखानाको कारखाना प्रमुख थिए । सन् १९९२ मा उनले डालियान वान्डा समूहको महा प्रबन्धकको रूपमा कार्य शुरू गरेका थिए भने उनी सन् १९९३ मा कार्यकारी प्रमुख भएका थिए । उनले जियांगसु जियांगनान पानी कम्पनीमा पनि कार्यकारी नायम महा प्रबन्धक तथा सञ्चालको रूपमा कार्य गर्दथे । 

## राजनीति 
१५ वर्षको उमेरमा उनले जनमुक्ति सेनाको १७ वर्षको सेवा शुरू गरेका थिए, शुरूमा उनी सिमा सुरक्षाकर्मा थिए भने पछि उनलाई रेजिमेंट कमान्डरमा पदोन्नती गरिएको थियो । सन् १९७६ मा उनी चीनको कम्युनिष्ट पार्टीमा सामेल भएका थिए । उनले १७ औँ राष्ट्रिय कांग्रसको नायवको रूपमा सेवा गरेका थिए ।  

## व्यक्तिगत जीवन 
उनको विवाह लिन निंग (पिनयिन&#x3A; *Lín Níng*) भएको थियो र उनको एक छोरा वांग सिकोंग (पिनयिन&#x3A; *Wáng Sīcōng*; जन्म 1988) छ । उनको छोराले विनचेस्टर कलेज र विश्वविद्यालय कलेज लन्डन बेलायतमा शिक्षा हासिल गरेका छन् । वांग सिकोंग हाल वान्डा समूहको सञ्चालक समूह छन् ।

सन् २०१५ मा उनले लन्डनमा केनसिंगटन प्यालेस गारडेनलाई पाउण्ड स्टर्लिंगमा खरिद गरेका थिए । उक्त भवन पहिला युक्रेनियन धनाध्य लेनोर्ड व्लाभान्टिकको स्वामित्वमा थियो । सन् २०१६ जुलाईमा लिड प्रकाशकले वांग जायलिनको किताब "द वान्डा वे: द म्यानेजेरियल फिलोसोफि बलम भ्यालूज अफ वन अफ चाइनास लार्जेस्ट कम्पनी" संसार भरि प्रकाशन गरेका थिए । यस किताबमा उनको सन् २०१३ को चिनिया केन्द्रिय टेलिभिजनको अन्तर्वाता , उनको हार्भर्ड विश्वविद्यालयको भाषण तथा प्रश्न तथा उत्तर र वांग जायलिनको व्यवसायिक 
दर्शन समेत समावेश गरिएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
ज्याक मा

**मा यूं** (चिनियाँ&#x3A;
**马云**, [mayn]; जन्म सेप्टेम्बर १०, १९६४),  
व्यावसायिक रूपमा ज्याक मा को नामबाट प्रसिद्ध, एक चिनियाँ व्यावसायी तथा अलिबाबा समूहको संथापक तथा कार्यकारी अध्यक्ष हुन् । उनी फोर्ब्स को आवरणमा आउने पहिलो मुख्य भूमिका चिनियाँ उद्यमी हुन् । 

## प्रारम्भिक जीवन 
**मा **को जन्म चीनको झेजियांग प्रान्तको हांग्जो मा भएको थियो । उनले सानै उमेर देखि अंग्रेजी भाषाको अध्ययन शुरू गरेका थिए भने आफ्नो दैनिक जीवनमा उनको घर नजिकैको होटलको अंग्रेजी भाषा वक्तासँग अभ्यास गर्ने गर्दथे । **मा**ले आफ्नो अङ्ग्रेजीलाई राम्रो बनाउनको लागि उनीहरूलाई शहरमा निःशुल्क भ्रमण गराउने गर्दथे ।  उनले यस्तो नौ वर्षसम्म गरेका थिए । उनले एकजना विदेश मित्रसँग कलम मित्रता गासेका थिए । उनका साथीले **मा**को चिनियाँ नाम उच्चारण गर्न धेरै गाह्रो भएकोले उनको उपनाम "ज्याक" राखि दिएका थिए । 

पछि आफ्नो युवा अवस्थामामा, उनी चिनियाँ विश्वविद्यालयको प्रवेश परीक्षामा तीन पटकसम्म असफल भएका थिए । अन्तत माले हांगझोउ शिक्षकको इन्टिच्युटमा भर्ना भए र उनी सन् १९८८ मा अंग्रेजी विषयमा स्नातक उत्तीर्ण गरेका थिए । 

## क्यारियर 
स्नातक शिक्षा पश्चात उनले ३० वटा विभिन्न रोजगारीमा उनले आवेदन भरे र सबैमा उनीलाई अस्विकृत भएका थिए । सन् १९९४ मा मा ले इन्टरनेटको बारेमा सुनेका थिए, उनी साथीका साथ अमेरिका गए साथीको सहयोगमा उनी इन्टरनेटको बारेमा जानकारी प्राप्त गरे । उनले इन्टरनेटमा पहिलो खोजेको शब्द बियरको बारेमा खोजेका थिए उनले विभिन्न देशहरूको बियरको बारेमा जानकारी पाए, तर उनीले कुनै पनि जानकारी चीनबाट nभएकोमा अच्चम परेका थिए । यस्तै गरी उनले चीनको बारेमा सामान्य जानकारी समेत खोज्दा केही पनि नभेटाउदा उनी अच्चम परेका थिए । उ र उसको साथी मिलेर चीनको बारेमा एउटा बेभपेज तयार गरेका थिए ।  बेभसाइट तयार गरेको पाँच घण्टा भित्र उनले कुनै चिनियाँ व्यक्तिबाट उनको बारेमा जान्ने इच्छा सहितको इमेल प्राप्त गरेका थिए । यस बेला उनले इन्टरनेटमा गर्ने ठूलो स्थान रहेको महशुस गरेका थिए । सन् १९९५ अप्रिलमा मा, उनको श्रीमती तथा एक जना साथीले युएसडि २०,००० जम्मा गरेर एउटा इन्टरनेट कम्पनीको थालनी गरेका थिए । उक्त कम्पनीले कम्पनीकोहरूको बेभसाइट तयार गर्ने काम गर्दथ्यो । उनले उक्त कम्पनीको नाम "चाइना एलो पेजेज" राखेका थिए । तीन वर्ष भित्र उनको कम्पनीले ५,०००,००० चिनियाँ युआन जुन युएसडि ८००,००० बराबरको कमाई गरेको थियो । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
कोहिमा

**कोहिमा** भारतको नागाल्यान्ड प्रान्तको राजधानी हो । यो नागाल्यान्डको राजधानी र बहुत  शहर हो । कोहिमामा धेरै जसो आदिवासी रहन्छन् । यी आदिवासिहरूको संस्कृति धेरै रङ्गी-बिरङ्गी छन् जुन पर्यटकहरूलाई धेरै मन पर्छ । उनीहरूलाई आफ्नो संस्कृतिको झलक देखाउन धेरै मन पर्छ । उनीहरूको संस्कृति बाहेक पर्यटक यहाँ धेरै बेहतरीन र ऐतिहासिक पर्यटक स्थलहरूको भ्रमण पनि गर्न सक्छन् । यहाँ राज्य संग्राहलय, एम्पोरियम, नागा हेरिटेज कम्पलैक्स, कोहिमा गाउँ, दजुकोउ घाटी, जप्फु चोटी, त्सेमिन्यु, खोनोमा गाउँ, दज्युलेकी र त्योफेमा टूरिस्ट गाउँ प्रमुख छन् । यहीँ सबै पर्यटकहरूलाई धेरै रमाइलो हुन्छ किनकि यहाको सुन्दरताले उनीहरूलाई मनत्रमुग्ध बनाउछन् ।

## प्रमुख आकर्षण 
### समाधिहरू 
द्वितीय विश्व युद्ध दौरान जापानिहरूले नागाल्यान्डमा हमला गरेका थिए ।  स्थानीय निवासी शहीदहरूलाई श्रद्धान्जलि दिनको लागि नियमित रूपले यहा आउने गर्छन् । स्थानीय निवासिहरूको साथ-साथ पर्यटकहरूमा पनि यो समाधिहरू धेरै लोकप्रिय छ र कोहिमा आउने पर्यटक यन समाधिहरूको दर्शन अवश्य गर्छन् ।

### कोहिमा चर्च 
नागाल्यान्डको राजधानी कोहिमामा पर्यटक एसियाको सबभन्दा ठुलो चर्चलाई देख्न सक्छन् । यो चर्च धेरै ठुलो छ र कोहिमाको पहिचान बनिसकेको छ । यस चर्चमा लगभग ३,००० मान्छेहरूको लागि बस्नेको व्यवस्था छ र यो लगभग २५,००० वर्ग फीटमा फैलिएको छ । चर्चमा बेथलेहम जैतुनको लठ्ठिले बनेको सुन्दर नाद देख्न सकिन्छ । यो नाद चर्चको सौन्दरतालाई देरै गुना बढाइदिन्छ । पर्यटकहरूलाई यहा आकार धेरै मन पर्छ किनकि यहा प्रार्थना गरेपछि उनिहरूलाई शान्तिको अहसास हुन्छ ।

### संग्राहलय 
नागा आदिवासिहरूको संस्कृतिसग जोडिएको धेरै विशेष दस्तावेज मिल्दैन तर उनिहरूको संस्कृति र इतिहास धेरै रोचक छ । नागाल्यान्ड सरकारले बयावी पहाडीमा संग्राहलयको निर्माण गराएको छ । यस संग्राहलयमा नागाल्यान्डको संस्कृति र इतिहाससग जोडिएको अनेक वस्तुहरूलाई देख्न सकिन्छ । यी वस्तुहरूमा मुल्यवान रत्‍नहरू, हाती दात, मोतिले बनेको हार तथा अन्य वस्तुहरू प्रमुख हुन् ।

### नागा हेरिटेज कम्पलैक्स 
### कोहिमा गाउँ 
### दजुकोउ घाटी र जप्फु चोटी 
## आवागमन 
;हवाई मार्ग
नागाल्यान्डको दीमापुर विमानक्षेत्रमा हवाई अड्डेको निर्माण गरिएको छ । यहाबाट कोहिमासम्म पुग्न धेरै सजिलो हुन्छ ।

### रेल मार्ग 
हवाई अड्डे बाहेक दीमापुरमा रेलवे स्टेशनको पनि निर्माण गरिएको छ । दीमापुरदेखि कोहिमा मात्र ७४ कि॰मी॰ टाढा स्थित छ ।

### सडक मार्ग 
कोहिमा बस अड्डा नागाल्यान्डको सबैभन्दा व्यस्तम बस अड्डा हो । यहादेखि नागाल्यान्डको विभिन्न स्थानहरूको लागि बसहरूको परिचालन गरिन्छ ।

## बाह्य कडीहरू
* http://kohima.nic.in/profile.htm
* Northeasterner - Beautiful People  - Where northeasterners socialize, to communicate, co operate and collaborate.

## यो पनि हेर्नुहोस्
सिलवास

**सिलवास** वा **सिलवासा** ; भारतको केन्द्र शासित प्रदेश दादरा र नगर हवेलीको राजधानी सहर हो । यो सहर अरब सागरको नजिकै अवस्थित छ । अङ्ग्रेजी प्रभावको कारण सिलवासको उच्चारण प्रायजसो सिलवासा गर्ने गरिन्छ र मुख्यतया मानिसहरू अब यसलाई सिल्वासा वा सिलवासा भनेर नै बोलाउने गर्दछन् । गुजरती जनसङ्ख्याको प्रभावकै कारण यसलाई **सेलवास** (गुजराती: સેલ્વાસ) पनि भन्ने गरिन्छ । पोर्चुगेली शासनको समयमा लिसबन (पेको डी एक्रोस, ओइरास) नजिकै रहेको सहरको नाममा सिलवासलाई '''भिला डी पेको डी'एक्रोस'''' को नामले समेत जानिन्थ्यो ।

यस नगरमा १०,००० भन्दा बढीको सङ्ख्यामा उद्योग व्यवसाय स्थापित छन्, जुन यहाँको स्थानीय सरकारलाई राम्रो मात्रामा राजस्व तिर्ने गर्छन् । भारतको प्रस्तावित १०० स्मार्ट सिटी बनाउने लक्ष्य अनुरुप यो सहरको नाम पनि रहेको छ । हिन्दी र गुजराती सहरको प्रमुख भाषा हुन्, उद्योग व्यवसाय बढ्दो क्रममा भएको हुनाले अङ्ग्रेजीको प्रयोग बढ्दो छ ।

## इतिहास
१९औँ शताब्दीको अन्तसम्म सिलवास एउटा सानो गाउँको रूपमा रहेको थियो । सिलवासको महत्त्वपूर्ण विकास सन् १८८५ मा प्रारम्भ भयो जब पोर्चुगेली प्रशासनले नगर हवेलीको सिटलाई यस सहरसँग साट्यो । सन् १८८५ फेब्रुअरी ११, सिलवासलाई सहरको रूपमा निर्माण गरियो र यसको नाम भिला डी पेको डी'एक्रोस राखियो । तर, पुरानै नाम अर्थात सिलवास नै बढी प्रयोगमा रह्यो र सबै आधिकारिक कागजातमा सिलवास नामनै राखियो ।

## जनसङ्ख्या
भारतको जनगणना २००१ अनुसार सिलवासको जनसङ्ख्या २१,८९० रहेको थियो भने सन् २०११ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या  ९८, २६५ रहेको छ ।

## भाषाहरू
वर्ली मानिसहरूले यहाँ वर्ली बोल्ने गरिन्छ । यो मराठी-कोंकणी बोलीको एक भाषा हो साथै अग्री भाषा पनि यहाँका मानिसहरूद्वारा बोल्ने गरिन्छ । पोर्चुगेलीहरूद्वारा शासन गरिएको यस स्थानमा रोमन क्याथोलिक धर्म मान्ने धेरै मानिसहरूद्वारा पोर्चुगेली भाषा बोल्ने गरिन्छ । यस वाहेक यहाँ गुजराती भाषा र मराठी भाषा पनि निक्कै मानिसहरूद्वारा बोलिने गरिन्छ ।

## यातायात व्यवस्था
सिलवास भारतको राष्ट्रिय राजमार्गसँग व्यवस्थित तरिकाले जोडिएको छ । यहाँबाट नजिकै रहेको रेलवे स्टेसनहरू वापी मात्रै  टाढा र भिलाद,  टाढा रहेको छ । यहाँबाट राष्ट्रिय राजमार्ग क्रमाङ्क ८ को प्रयोग गर्दै भिलाद हुँदै दमन , मुम्बई  र सुरत  टाढा रहेको छ । यहाँको स्थानीय बजार यातायातको लागि रिक्साको प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतका केन्द्र शासित प्रदेशका राजधानीहरू
संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, सन् २०१६

**संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपति चुनाव, २०१६&nbsp;** मङ्गलवार, ८ नोभेम्बर २०१६ को लागि तय गरिएको हो। यो चुनाव अमेरिकाको ५८औँ राष्ट्रपति चुनाव हुनेछ । देशभरबाट मतदाताहरू चुना‌वमा अमेरिकाको आउने ४ वर्षको लागि राष्ट्रपतिको चयन गर्नेछन् । अमेरिकामा चुनावी कलेजको माध्यमबाट नयाँ राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको चुनाव हुने गर्दछ । संयुक्त राज्य अमेरिकाको संविधानको २२औँ संशोधन अनुसार बहालवाला राष्ट्रपति बराक ओबामा तेस्रो कार्यकालको लागि राष्ट्रपति पदको लागि मान्य हुने छैनन् । सन् २०१६ को चुनावले अमेरिकाका ४५औँ राष्ट्रपति र ४८औँ उपराष्ट्रपतिको निर्णय गर्नेछन् 

## पृष्ठभूमि
## उम्मेदवारहरू
* हिलरी रडम क्लिन्टन
* डोनाल्ड ट्रम्प

## पूर्वानुमान
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* Presidential election process from USA.gov, the official United States Federal Government web portal
* 

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिका
द टेल अफ गेन्जी

एघारौँ शताब्दीमा लेखिएको जापानी साहित्य हो । यसलाई संसारको पहिलो उपन्यास, पहिलो आधुनिक उपन्यास, पहिलो मनोवैज्ञानिक उपन्यास र उत्तम कृति मानिन्छ । उपन्यासले हेयान कालको राजसभाको वर्णन गरेको छ ।

## एेतिहासिक स्थान
*द टेल अफ गेन्जी* विभिन्न क्रममा लेखिएको हुन सक्छ । उपन्यासमा मुख्य र गौण पात्र, मुख्य पात्रका जीवन कथा र त्यस पछिको घटना, कथा वस्तु रहेका छन् । उपन्यासमा घटना घट्छन् र पात्रको उमेर बित्दै जान्छन् । उपन्यासमा करिब चार सय पात्र छन् । उपन्यासमा सुस्पष्ट पात्रहरू छैनन्, पात्रहरू उनीहरूको कार्य वा पदबाट सम्बोधन गरिन्छन् जुन उपन्यासका घटना अनुसार बद्लिदैँ जान्छन् । आधुनिक अध्ययन कर्ताहरूले पात्रहरूलाई सरलताका लागि विभिन्न नाम दिने गरेका छन् ।

## लेखक परिचय
उपन्यासका लेखक मुरासाकी सिकिबु (जापानी उपन्यासकार, कवि, हेयिन कालकी राजसी अदालतकी दासी) ले उपन्यासको कति भाग लेखिन् भन्ने विषय विवादित छ । साधारणत: उपन्यादले सन् १०२१ सम्ममा पूर्ण रुप पाइसकेको थियो ।

योसानो अकीको (*गेन्जी* को आधुनिक अनुवादक) मुरासाकीले एक देखि ३३ पाठसम्म मात्र लेखेकी र ३५ देखि ५४, उनकी छोरीले लेखेकी बताउँछन् । अन्य अध्ययनकर्ताहरूले पनि ४२ देखि ५४ सम्मको लेख्य शैली र वास्तविक लेखक अनिश्चित मानेका छन् ।
## कथा सारांश
उपन्यासले *हिकारु गेन्जी*, सम्राट किरितसुबोका छोरा र तल्लो तहका तर प्यारी दासी किरितसुबोको जीवन समेटेको छ । राजनीतिक कारणले सम्राटले गेन्जीलाई राज्य उत्तारधिकारबाट हटाउँछन् । उपन्यासले गेन्जीको प्रेम जीवन र उक्त समयको तानाशाही समाजको बयान गर्दै जान्छ ।

गेन्जी तीन वर्ष हुदाँ नै उनको आमाको मृत्यु हुन्छ जुन सम्राटले भुल्न सक्दैनन् । सम्राटले फुजितसुबोलाई दासी बनाउँदैँ आफ्नो स्वास्नी बनाउँछन् र उनी रानी किरितसुबो बन्छिन् । गेन्जी सुरुमा उनलाई सौतेनी आमाका रूपमा हेर्छन् तर पछि प्रेममा पर्दै जान्छन् । गेन्जीको आफ्नै श्रीमती भने हुन्छ ।

गेन्जीले कितायामाको भ्रमणमा दस वर्षीय मुरासाकी भेट्छिन्, उनी फुजितसुबोकी भतिजी हुने कुरा थाहा पाउँछन् । गेन्जी मुरासाकीलाई दरबारमा लिई आउँछन् र फुजितसुबो जस्तै बनाउन चाहन्छन् । यस बिचमा फुजितसुबो र गेन्जीको भेट बिच बिचमा भने भइरहन्छ र फुजितसुबो गर्भवती बन्छिन् र रेइजीलाई जन्म दिन्छन्, उक्त बालक राजकुमार बनाइन्छन् । ती दुई (गेन्जी र फुजोतसुबो) लाई मात्र सन्तान गेन्जीको हो भन्ने थाहा हुन्छ र यस कुरालाई गोप्य राख्ने प्रण गर्छन् ।

गेन्जीको स्वास्नी एक सन्तान जन्माउँछिन् तर छिटै उनको मृत्यु हुन्छ, गेन्जी मुरासाकीसँग विवाह गर्छन् । गेन्जीका बाबू सम्राट किरितसुबोको मृत्युसँगैँ, किरितसुबोका अर्का छोरा सुजाकु,  किरितसुबोकै राजनीतिक शत्रुहरूसित सम्राट बन्छन् । गेन्जीको थुप्रै अनैतिक सम्बन्धहरू प्रकाश हुन्छन् । सम्राट सुजाकु गेन्जीलाई राज्यबाट निकाल्छन् ।

गेन्जी एक धनी व्यक्तिलाई भेट्छन् र उनको छोरीसित प्रेममा पर्छन् । उता राज्यमा सम्राट सुजाकु मृत पितको सपनाबाट त्रसित बन्छन् । गेन्जी राज्यमै बोलाइन्छन् । रेइजी नयाँ सम्राट बन्छन् ।

यस पश्चात्सम्म गेन्जी चालीस वर्ष भइसक्छन् र उनको प्रेम जीवन कमजोर बन्दै जान्छ । एक पाठ *कुमोगाकुरे* मा उनको निधन भएको ङ्गित गरिएको छ ।

त्यस पश्चात्को उपन्यासका घटनाहरू भने कोउरु र उनका मित्र नियोउ, गेन्जीको नातिमा आधारित छ ।

## अन्त्य
उपन्यासको अन्तिम भागहरू अझै बाँकी रहेको बताइन्छ । 
## चलचित्र 
उपन्यासमा आधारित रही चलचित्रहरू बनाइएका छन् ।
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जापानी साहित्य
कवरत्ती

**कवरत्ती** भारतको केन्द्र शासित प्रदेश लक्षद्वीपको राजधानी हो । यो लक्षद्वीप द्वीप-समूहको भाग हो । यो जुन द्वीपमा स्थित छ त्यसको नाम पनि कवरत्ती नै हो ।

## इतिहास 
कवरत्ती स्मार्ट सिटी मिसन अन्तर्गत विकासित हुने भारतीय सय स्मार्ट सिटी सहरहरू मध्ये एक हो ।

## स्थिति 
यो केरलको शहर कोचीनको पश्चिमी तटदेखि ३९८ किमी दूर 10°-33’ उत्तर 72°-38’ पूर्वमा स्थित छ । यसको औसत उन्नयन ० मी हो । कवरत्तीको कुल क्षेत्रफल ४.३३ वर्ग किमी हो ।

## जलवायु 
## जनसङ्ख्या: 
भारतको २००१ को जनगणनाको अनुसार कवरत्तीको कुल जनसङ्ख्या १०११३ छ, जसमा पुरुष ५५% र महिला ४५ % प्रतिशत छन् । कवरत्तीको साक्षरता दर ७८% छ, जुन राष्ट्रीय औसत ५९.५% देखि धेरै छ । पुरुष साक्षरता ८३% र महिला साक्षरता ७२% छ । कवरत्तीको १२% जनसङ्ख्या ६ वर्षदेखि कम आयुको बच्चा को हो ।

## भाषा 
कवरत्ती अधिकतर मान्छे मलयालम भाषा बोल्छन् ।

## मौसम 
## पर्यटन आकर्षण 
right|thumb|कवरत्तीको सागर तट.

कवरत्ती द्वीपको अनूप क्षेत्र पानीको खेल, तैराकीको लागि आदर्श स्थल हो र वहाँको रेतीला सागर तट घाम ताप्नको लागि आदर्श छ । पर्यटक समुद्री जीवनसग सम्बन्धित विशाल संग्रहको आनन्द यहाको समुद्री सङ्ग्रहालयमा पाइन सकिन्छ । काँचको तले वाला नौकाले अनूपको जलीय जीवनको जीवन्त र रमणीक दृश्यावलोकन पनि धेरै लोकप्रिय छ । कयाक र पाल नौकाय नौकायनको लगि किराएमा उपलब्ध छ ।

## अलवणीकरण संयन्त्र 
भारतको पहिलो *कम तापमान अलवणीकरण संयन्त्र* (LLTD) कवरतीमा मे २००५ मा खोलिएको थियो । यस अलवणीकरण संयंत्रलाई पाच करोड रुपयेको लागतले स्थापित गरिएको छ र यसबाट समुद्रको पानी सधै १००,००० लीटर पीन योग्य पानीको उत्पादनको आशा छ ।

## लक्षद्वीप केन्द्र शासित 
* **जिल्ला संख्या:**९
* **गाउँको संख्या:**२४
* **जनसङ्ख्या घनत्व:**१८९५ 	
* **साक्षरता दर(%):**८६.७
* **जनसङ्ख्याको पूरा जनसङ्ख्याको प्रतिशत:**४४.५
* **लिङ्गानुपात:**९४८
* **लिङ्गानुपात(०-६):**९५९

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* पोर्ट ब्लेयर
* चण्डिगढ
* सिलवासा
* दमन
* दिल्ली
* पुदुचेरी

श्रेणी:लक्षद्वीप
श्रेणी:कवरत्ती
श्रेणी:भारतका राज्य तथा केन्द्र शासित प्रदेशहरू
कामिगामो तीर्थ

क्योटो सहरको उत्तरमा कामो नदीको छेउमा रहेको महत्त्वपूर्ण शिन्टो विहार हो । यसको स्थापना पहिलो पटक सन् ६७८ मा भएको हो । यसको औपचारिक नाम  हो ।

यो जापानको सबैभन्दा प्राचीन शिन्टो तीर्थहरू मध्येको एक हो र युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सुचीकृत एतिहासिक धरोहर हो । यो जापानमा रहेको १७ प्राचीन क्योटोको एतिहासिक धरोहरहरू भित्र पर्दछ । शिमोगामो तीर्थ र कामिगामो तीर्थ जापानको कामो-जिन्जा शब्दको एक सामान्य सन्दर्भ हो, पारम्परिक रूपमा कामो तीर्थ क्योटोसँ जोडिएको छ । कामो-जिन्जाले क्योटोलाई विभिन्न प्रकोपहरूबाट बचाउने तथा रक्षा गर्ने कार्य गर्दछ ।

जिन्जा शब्दले कामो परिवारको कामी वा देवी देवताको पहिचान गर्दछ जसको पुजा गर्ने गरिन्छ ।

## इतिहास
हेयान कालमा यो तीर्थ शाही संरक्षकको रूपमा रहेको थियो ।

सम्राट हेइजेई (८०६-८०९) को शासनकालको एक प्रतिवेदन अनुसार कामो-मियोआ जिञ्जा त्यस समयता स्थापित भएका धरोहरहरू मध्ये महत्त्वपूर्ण धरोहर थियो जसको राज्य प्रतीक छाप आवेदनहरूमा प्रयोग गर्ने गरिन्थ्यो । उक्त प्रतीक छाप आफ्नै अभूतपूर्व **मिकोशी**मा अङ्कित रहेको थियो ।

सन् ९६५, सम्राट मुराकामीले महत्त्वपूर्ण आयोजनाहरूको सूचना दिनका लागि शाही हुलाकपत्र जापानको अग्रजको रूपमा रहेको कामी, कामो वेक-इकाजुकीलाई पठाउने आदेश दिएका थिए ।

कामिगामो र शिमोगामो तीर्थ जापानको शिन्टो तीर्थहरू मध्येका महत्त्वपूर्ण तीर्थ हुन् ।

सन् १८७१ देखि सन् १९४६ सम्म कामिगामो तीर्थलाई जापानको आधिकारिक  थियो, अर्थात सरकारद्वारा समर्थित पहिलो श्रेणीको तीर्थ ।

### शाही भ्रमण
कामिगामो तीर्थ भ्रमण गर्न आएका जापानी सम्राटहरू मध्ये सबैभन्दा पहिले **७९४** (*एनरयाकु १३*) मा सम्राट काम्मु शाही स्वागतको लागि आएका थिए । त्यसपछि **९४२** (*टेङ्गयो ५, चौथौ महिनाको २९औं दिन*) मा सम्राट सुजाकु शान्ति पुनर्स्थापनाको लागि धन्यवाद गर्न यहाँ आएका थिए । र अन्तिममा **१७११** (*होई ८*) मा सम्राट नाकामिकादो होसोदोनोमा आएर सरणार्थी बनेर बसे जब उनको महल बस्ने लायक रहेन ।

## संरचना
हाइडेनको लागि जिञ्जा प्रसिद्ध रहेको छ जसको पुनर्निर्माण सन् १६२८-१६२९ मा भएको थियो । त्यहाँ स्थित मैदानमा हजारौको सङ्ख्यामा आत्माहरूको घर अवस्थित छन् जसमध्ये निशिमुरा भवन सर्वसाधारणको लागि खुल्ला गरिएको छ ।

### चित्र दीर्घा

File:Kamo-wakeikazuchi-jinja03n3200.jpg
File:Kamo-wakeikazuchi-jinja09n4272.jpg
File:Kamo-wakeikazuchi-jinja05n3200.jpg
File:Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
File:Kamo-wakeikazuchi-jinja17n3200.jpg
File:Kamo-wakeikazuchi-jinja18n4272.jpg
File:Kamigamo-1569.jpg

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:जापानका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू
एजोला

***एजोला*** (अङ्ग्रेजी : *Azolla*) पानीमा पाइने फर्नको जिनिस हो । फर्न (*fern*) भए पनि यो सानो लेउ वा झ्याउ जस्तो देखिन्छ । साधारण रूपमा यो पानी जमेको ठाउँ, नहर-नदीनालामा पाइन्छन् ।
## प्रयोग
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:कृषि
२०१६-१७ एफसी बायर्न म्युनिखको सिजन

*२०१६-१७ एफसी बायर्न म्युनिखको सिजन* जुन पृष्ठमा बायर्न म्युनिखले २०१६-१७ सिजनमा खेलेका खेलहरूको जानकारी रहने गर्दछ।
## खेलेका प्रतियोगिताहरू
## कुल खेल विवरण
*खेल:
*जित:
*हार:
*बराबर:
## उपाधिहरू
## सर्वाधिक गोलकर्ता
## स्रोत
श्रेणी :फुटबल क्लबका सिजनहरू
श्रेणी : एफसी बायर्न म्युनिखको सिजनहरू
दाँते (फुटबल खेलाडी)

**दाँते बोन्फिम कोस्टा सान्टोस** (जन्म  १८ अक्टोबर १९८३), सामान्यतया "दाँते"को रूपमा चिनिने, ब्राजिलका एक पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन जो ओजीसी निसमा  खेल्छन् । मुख्य रूपमा उनी एक केन्द्रिय डिफेन्डर हुन् ।

## प्रारम्भिक जीवन 
## खेल जीवन
### अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन
## स्रोत
श्रेणी:ब्राजिलका फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म
कग्युद

thumb|Kagyu refuge tree
**कग्युद** सम्प्रदाय तिब्बती बौद्धको पाँच प्रमुख सम्प्रदायहरू मध्ये एक हो 
## शङ्पा कग्युद 
## मिलारेपा र दग्पो कग्युद 
### भारतीय मूल 
### मिलारेपा र उहाँको उतराधिकारी
right|thumb|291x291px|Marpa
##### ड्रीगुङ कग्युद
thumb|240x240px|Drikung Monastery
सक्या

thumb|335x335px|Sakya Lineage Tree
**सक्या** (तिब्बती:)  तिब्बती पाँच बौद्ध सम्प्रदाय मध्ये एक हो।
सिमला

**सिमला** (; ; ), यो ठाउँ सुगौली सन्धि अगाडि नेपालको थियो।  हिमाचल प्रदेशको राजधानी हो। सन् १८६४ मा, सिमलालाई भारतमा ब्रिटिस राजको ग्रीष्मकालीन राजधानी घोषित गरिएको थियो। यो एक लोकप्रिय पर्यटन स्थल हो। सिमलालाई ** पहाड को रानी** को रूपमा पनि चिनिन्छ।

## इतिहास 
१८१४-१६ को गोरखा युद्ध पछि सैनिक टुकडिको सुरक्षित भागमा आरामको लागि १८१९ मा सिमलाको स्थापना गरेको थियो। सिमला चिसो जलवायु, सुरम्य प्राकृतिक दृश्य, हिमाच्छादित पहाडी दृश्य, चीड र देवदार को जुङ्गल र औपनिवेशिक वास्तुको आकर्षक शहरी भूदृश्यको लागि विख्यात छ। इनै कारणले यो भारतको ग्रीष्मकालीन राजधानी हुने गर्थ्यो।
१८६४ मा सिमलालाई अङ्ग्रेजको राजधानी बनाइएको थियो। सिमला एक पर्यटक स्थलको रूपमा पनि मशहूर छ। सिमलाको खोज अङ्ग्रेजले सन् १८१९ मा गरेको थियो। चार्ल्स कैनेडीले यहाँ पहिला ग्रीष्‍मकालीन घर बनाएका थिए। छिटै सिमला लर्ड विलियम बेन्टिन्कको नजरमा आयो, जो १८२८ देखि १८३५ सम्म भारतको गवर्नर जनरल थिए। १९ औ सताप्दी को अन्त्य मा यहाँ ब्रिटिस वाइसरोयको आवास (राष्ट्रपति निवास) को निर्माण भएको थियो। आजभोलि यसमा इन्डियन इन्स्टीट्यूट अफ एडवान्स्ड स्टडी छ।

## भूगोल 
सिमला हिमालयको पश्चिमी सीमाको उत्तरमा स्थित छ। २३९७.५९ मीटर (मतलब समुद्र को स्तर देखि ७८६६.१० फुट माथि) को एक औसतभन्दा कम माथि, शहर को एक टीलामा फैलिएको छ।

## संस्कृति 
यहाँ विभिन्न चाडपर्व मनाइन्छ। सिमला समर फेस्टिवल, पीक पर्यटन सीजनको बेला हरेक वर्ष रिजमा आयोजित गरिन्छ। यसको मुख्य आकर्षण सबै देशदेखि लोकप्रिय गायकद्वारा प्रदर्शन शामिल छ।

## पर्यटन 
हिमाचल प्रदेशको राजधानी र ब्रिटिस कालीन समयमा ग्रीष्‍म कालीन राजधानी सिमला राज्‍यको सबैभन्दा महत्‍वपूर्ण पर्यटन केन्‍द्र हो। यहाँको नाम देवी श्‍यामलाको नाममा रखिएको हो जो कालीको अवतार हुन्। सिमला लगभग ७२६७ फीटको ऊंचाईमा स्थित छ र यो अर्ध चक्र आकारमा बसेको छ, जहाँ पुरा वर्ष चिसो हवा चल्नेको वरदान छ। यहाँ घाटीको सुन्दर दृश्‍य देखिन्छ र महान हिमालय पर्वतीको कपाल चारैतर्फ देखाइदिन्छ। यसको उत्तरमा बर्फ क्षितिज सम्म जमेको छ। यहाँ चिसो हवा चल्छ र ओक तथा रोडोडेन्ड्रोनको वनले यो गुजरती हो। सिमलाको सुखद मौसम तथा आकर्षण यसलाई उत्तर भारतको एक सर्वाधिक लोकप्रिय पर्वतीय स्‍थान बनाइसिन्छ।

## शिक्षा 
शहरमा १४ आन्गनबाडी र ६३ प्राथमिक विद्यालय छ। धेरै ब्रिटिस युगको स्कूल छ। शहरमा लोकप्रिय स्कुलमध्ये बिशप कोटन स्कुल, सिमला पब्लिक स्कुल, सेन्ट एडवर्ड स्कुल, तारा हल, डीएवी स्कुल, डीएवी न्यू सिमला, दयानन्द पब्लिक स्कुल, ओकलैन्ड स्कूल, लालपानी स्कुल प्रमुख छ। केन्द्रीय विद्यालय, सिमलामा बेहतरीन स्कुलमध्ये एक हो। पहिला यो हरकोर्ट बटलर स्कुलको नामले जानिन्थ्यो। सिमलामा मेडिकल सन्स्थानमा इन्दिरा गान्धी मेडिकल कलेज र दन्त चिकित्सा महाविद्यालय हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
गेलुग्स

[thumb|366x366px|Statue of Je Tsongkhapa, founder of the Gelugpa school, on the altar in His Temple (his birthplace) in Kumbum Monastery, near Xining, Qinghai (Amdo), [चीन|China. Photo by writer Mario Biondi, July 7, 2006]]
**गेलुग्स** Wylie: dge lugs, Tibetan:  तिब्बती बौद्ध सम्प्रदाय मध्ये एक हो
भारत चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स संस्था

**भारत चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स संस्था** भारतको लेखा सम्बन्धी राष्ट्रिय संस्था हो । यो संसदले पारित गरेको चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स एेन, १९४९ अन्तर्गत चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स पेशाको नियामक नियाकको  रूपमा सन् १९४९ जुलाई १ मा  स्थापना भएको थियो । यो संस्था संसारको सदस्यहरूको संख्याको आधारमा संसारको दोश्रो ठूलो  पेशागत लेखा तथा वित्तिय नियामक संस्था हो । यसले भारतका कम्पनीलहरू पालना गर्नु पर्ने लेखा मानहरू राष्ट्रिय वित्तिय प्रतिवेदन प्राधिकरणलाई सिफारिस गर्ने गर्दछ  तथा अन्य निकायहरूले पालना गर्नु पर्ने लेखा मानहरू निर्धारण गर्ने गर्दछ । यो संस्था भारतमा हुने लेखापरीक्षणमा पालना गर्ने पर्ने लेखापरीक्षण मान तयार गर्नको लागि पूर्ण रूपमा जिम्मेवार रहेको छ । यसले चार्टर्ड एकाउन्टेन्टसले पालना गर्नु पर्ने अन्य प्राविधिक मानहरू समेत तयार गर्ने गर्दछ । उक्त मानहरू तयार गर्नको लागी यसले भारत सरकार, केन्द्रिय बैङ्क तथा धितोपत्र बोर्डसँग समन्वय गरी कार्य गर्दछ । 

यस संस्थाको सदस्यहरूलाई चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स भनिन्छ तर यो शब्द शाही मोहर भएको व्यक्तिसँग कुनै सम्बन्धीत छैन् । चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स विषय प्रकाशित नैतिकताको कोड तथा पेशागत मानहरूमा आधारित छ । भारतको कम्पनी एेन, २०१३ अनुसार भारतीय कम्पनीमा बाह्य लेखापरीक्षको रूपमा चार्टर्ड एकाउन्टेन्टस मात्र नियुक्त हुन पाउँदछन् ।

## आदर्श वाक्य र मिशन 
thumb|200x200px|नयाँ सिए लोगो
यस संस्थाको आर्दश वाक्य **य एष सुप्तेषु जागर्ति** (संस्कृत) रहेको छ ।  जसको अर्थ एक जागेको व्यक्ति जसले निन्द्रमा भएकाहरूलाई उठाउँछ ।

## इतिहास
भारत स्वतन्त्र हुनु पूर्व नै लागु भएको कम्पनी ऐन, १९१३ ले ऐन अन्तर्गत स्थापना भएका कम्पनीले तयार गर्नु पर्ने विभिन्न कागजात तथा रेकर्डहरूको बारेमा लेखिएको थियो । उक्त ऐनमा कम्पनीको कागजातहरूको जाँच गर्नको लागि आधिकारिक रूपमा लेखापरीक्षक नियुक्त गर्नु पर्ने व्यवस्था समेत रहेको छ । लेखापरीक्षकको रूपमा कार्य गर्नको लागि सरकारद्वारा प्रदान गरिएको प्रमाणपत्र लिएको व्यक्ति हुनु पर्ने हुन्थ्यो । पछि सन् १९२० मा यस्तो प्रमाण पत्र वितरण गर्न वन्द गरिएको थियो । 
सन् १९३० मा सरकारले लेखापालहरूको रजिष्टर तयार गर्ने निर्णय गरेको थियो र जसको नाम यस रजिष्टरमा हुने गर्दथ्यो त्यो व्यक्तिलाई दर्तावाल लेखापाल भन्ने गरिन्थ्यो । 

## सदस्यता
यस संस्थाका सदस्यहरूलाई चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स भनिन्छ । यस संस्थाको सदस्य बन्नको लागि तोकिएको परीक्षा दिनु पर्ने हुन्छ भने तीन वर्षको व्यावसायिक तालिम समेत लिनुको साथै ऐन तथा नियमावली अनुसारको आवश्यक पूरा गर्नु पर्ने हुन्छ । भारत चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्स संस्थाको सदस्यले आफ्नो नाम अगाडि सिए भन्ने शब्दको प्रयोग गर्न सक्दछन् ।  १ अप्रिल २०१४ सम्मा यस संस्थाका २५०,००० सदस्यहरू रहेका थिए । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतको नियमनकारी निकाय
श्रेणी:लेखा
श्रेणी:लेखापरीक्षण
रायपुर

**रायपुर** छत्तीसगढको राजधानी हो । यो शहर भारतको २६ औ राज्य हो । सन् २००० नोभेम्बर ०१ मा भारतको मध्यप्रदेशबाट विभाजित भई छत्तीसगढको निर्माण भएको थियो ।

## इतिहास 
पुरानो भवन एवं किलको अवशेषमा आधारित केहि इतिहासविदको मान्यतानुसार यो शहर ९ औ शताब्दीदेखि अस्तित्वमा छ । तर धेरै मान्छेहरूको अनुसार  यो शहर १४ औँ शताब्दीमा बसेको थियो ।

## जनसाङ्ख्यिकी 
सन् २०११ को जनगणनाको अनुसार रायपुरको जनसँख्या १०,१०,०८७ रहेको छ । यहाँको लिङ्गानुपात ९४६ महिलाहरू प्रति १००० पुरुषको छ । रायपुरको साक्षरता दर ८६.९०% छ, पुरुषहरूको साक्षरता दर २९.३९% र महिलाहरूको साक्षरता दर ८१.१०% छ ।

## भूगोल एवं जलवायु 
रायपुर खारुन नदीको तटमा बसेको छत्तीसगढको सबैभन्दा बढा शहर हो । रायपुर एक बडा मैदान (छत्तीसगढ का मैदान) को मध्यमा स्थित छ जुन **धान का कटोरा** को नामले पनि चिनिन्छ । रायपुरको पूर्व मा महानदी नदी बग्दछ । उत्तर-पश्चिममा मैकाल को पहाडि छ । उत्तरी तर्फ छोटा नागपुरको पठार र दक्षिणमा बस्तरको पठार छ । 
रायपुर मुम्बई-हावडा रेल लाइनमा छ र यो सबै मह्त्वपूर्ण शहरहरूदेखि जुड्छ । राष्ट्रीय राजमार्ग ६ शहरहरूबाट गुजरता हो र ४३ शहर को विशाखापट्नम देखि जुड्छ । रायपुर मुम्बई, दिल्ली एवम अन्य शहरहरूसग हवाई मा‍र्गाद्वारा जोडिएको छ । रायपुरको विमानस्थल '*माना* मा छ ।

तापमान:
गर्मीमा ४५ देखि २९ सेल्सिअस 
जाडोमा २७ देखि १० सेल्सिअस 
वर्षा लगभग १२० देखि मी (जुलाई देखि सेप्टेम्बर)

## नया रायपुर 
सन् २००० मा बनेको छत्तीसगढ राज्यको राजधानी रायपुरको प्रशासनिक केन्द्र "नया रायपुर " मा प्रस्तावित छ । यो एक विश्व स्तरीय परियोजना हो जसमा वर्तमान रायपुर देखि २५ किमी दूर एक नए शहरको सृजन गरिदैछ । यसको लागि एक ठुलो क्षेत्रको भूमिको अर्जन गरिदैछ । नया रायपुरको लागि कुल ८०,००० हेक्टेयर भूमि अर्जित गरिनेछ । नया रायपुरमा २२५ किमी पक्की सडक छ । नया रायपुरको परसदा क्षेत्र अन्तराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम बनाइएको छ ।

## अर्थव्यवस्था 
रायपुर सम्पूर्ण छ्त्तीसगढ एवं उडीसाको लागि थोकको मन्डी छ  यस बाहेक यहा एक औद्योगिक शहर छ ।

## शिक्षा 
राजधानी रायपुरमा ५ विश्वविद्यालय छन्: 
* पन्डित रविशंकर शुक्ल विश्वविद्यालय
* इन्दिरा गान्धी कृषि विश्वविद्यालय
* हिदायतुल्ला विधि विश्वविद्यालय
* कुशाभाऊ ठाकरे पत्रकारिता एवं सञ्चार विश्वविद्यालय
* नय आयुष्य एवं चिकित्सा विश्वविद्यालय
इन्जीनियरिङ्ग शिक्षाको लागि NIT राष्ट्रीय तकनीकी संस्थान सहित चार अभियान्त्रिकी महाविद्यालय छन् : 
* शासकीय अभियाम्त्रिकी महाविद्यालय, 
* रायपुर इन्स्टीट्यूट आफ़ टेक्नोलाजी,
* दिशा इन्स्टीट्यूट अफ टेक्नालाजी एण्ड म्यानेजमेन्ट

नया चिकित्सा विश्वविद्यालयको अधीन रायपुरको चार चिकित्सा महाविद्यालय छन्
* जवाहर लाल नेहरु स्मृति चिकित्सा महाविद्यालय
* शासकीय आयुर्वेदिक महाविद्यालय
* होम्योपैथिक महाविद्यालय
* शासकीय अन्त चिकित्सा महविद्यालय
यस बाहेक विज्ञान, कला, वाणिज्यको अध्ययनको लागि धेरै महाविद्यालय छन् । शासकीय विज्ञान महाविद्यालय, शासकीय छ्त्तीसगढ महाविद्यालय हुन् । भविष्यमा इन्डियन इस्टीट्यूट अफ म्यानेजमेन्ट ओअनि केन्द्र सरकार द्वारा प्रारम्भ गरिने छ ।
रायपुरमा अधिकांश शासकीय विद्यालय राज्य परीक्षा बोर्ड र निजी विद्यालय पनि बी एस ईबाट सम्बद्ध छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतका पूर्व राजधानी सहरहरू
तिरुवनन्तपुरम

**तिरुवनन्तपुरम** (मलयालम - തിരുവനന്തപുരം; ) वा त्रिवेन्द्रम भारतको राज्य केरल राज्यको राजधानी हो । यो नगर तिरुवनन्तपुरम जिलाको मुख्यालय पनि हो । केरल राजनीति मात्र नभएर शैक्षिक व्यवस्थाको केन्द्र पनि हो ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* आधिकारिक जिल्ला वेबसाइट 
* जन सम्बन्ध विभाग, तिरुवनन्तपुरम 
* केरल सरकार, तिरुवनन्तपुरम 

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:केरलका सहरहरू
आइजोल

**आइजोल** (; Mizo: ) भारतीय राज्य मिजोरमको राजधानी हो । सन् २०११ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या २,९३,४१६ रहेको छ । यो मिजोरम राज्यको सबैभन्दा ठुलो सहर तथा राजधानी हो । यस सहरमा यस राज्यको महत्त्वपूर्ण प्रशासनिक कारोबार हुने सरकारी कार्यालय, राज्य सभा भवन तथा सचिवालय रहेको छ । यहाँ विभिन्न समुदायको मिजो मानिसहरूको बसोबास रहेको छ ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
* Aizawl Development Authority 
* Aizawl Official Website
* Regency Aizawl Official Website
* The Grand Hotel Aizawl Official Website
पणजी

**पणजी** (*पणजी*, उच्चारण , , पोर्चुगेली भाषामा **पणजीम** को नामले लोकप्रिय) भारतको राज्य गोवाको राजधानी तथा उत्तर गोवा जिल्लाको मुख्यालय हो । यो सहर मान्डोवी नदीको किनारमा अवस्थित छ । सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार यस स्थानको महानगरीय क्षेत्रको जनसङ्ख्या १,१४,७५९ रहेको छ ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
*गोवा सरकार 

## यो पनि हेर्नुहोस्
तिब्बती बौद्ध धर्म

**तिब्बती बौद्ध धर्म** बौद्ध धर्मको महायान शाखा हो जुन तिब्बत, मंगोलिया, भूटान, उत्तर नेपाल, उत्तर भारतको लद्दाख़, अरुणाचल प्रदेश, लाहौल तथा स्पीति जिल्ला र सिक्किम, रूसको कालमिकिया, तूवा र बुर्यातिया क्षेत्र एवं पूर्वोत्तरी चिनमा प्रचलित छन्। तिब्बती भाषा यस सम्प्रदायको धार्मिक भाषा हो र यसको अधिकतर धर्मग्रन्थ तिब्बती व संस्कृतमा लेखिएका छन्। वर्तमानकालमा चौदौं दलाई लामा यस सम्प्रदायको धार्मिक नेता हुन्।।

## तिब्बती बौद्ध धर्मको पाँच प्रमुख सम्प्रदाय
* ञिङमा 
* कग्युद 
* सक्या 
* गेलुग्स 
* जोनङ् 

## सन्दर्भ 
तिब्बती बौद्ध सम्प्रदाय
सिलोङ

**सिलोङ** (; भारतको सबैभन्दा सानो राज्य मेघालयको राजधानी र पूर्व खासी हिल्स जिल्लाको मुख्यालय पनि हो । यस सहरलाई **द एडोब अफ क्लाउड्स** पनि भन्ने गरिन्छ । भारतको पूर्वोत्तरमा रहेको यो सहर आफ्नो सौन्दर्यताको कारण पर्यटकहरूको लागि आकर्षणको केन्द्र रहेको छ । यो सहर पहिले भारतको राज्य असमको राजधानी थियो, पछि असमको विभाजन भएपछि मेघालय राज्यको निर्माण भयो र सिलोङ यहाँको राजधानी बनाइयो ।

समुद्र सतह देखि औसत ४,९०८ फिट (१,४९६ मिटर)को उचाईमा अवस्थित यस सहरको मौसम वर्षभरी नै बसाई र घुमाईको लागि उपयुक्त हुन्छ । यस सहरको उच्चतम विन्दु सिलोङ टाकुरा ६,४४९ फिट (१,९६६ मिटर) रहेको छ । सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार सिलोङको जनसङ्ख्या १,४३,००७ रहेको छ । यो सहर भारतको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या हुने सहरहरू मध्येमा ३३०औँ क्रममा रहेको छ । चारै तिर घुमावदार पहाडले घेरिएको यो सहरले युरोपेली देश स्कटल्यान्डको सम्झना गराउँछ, त्यसकारण यसलाई भारतको पूर्वको स्कटल्यान्ड पनि भन्ने गरिएको छ ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
*इस्टर्न प्यानोरेमा पत्रिका
*Meghalaya State Government Portal
*Shillong.com
*Shillong Online

## यो पनि हेर्नुहोस्
ञिङमा ग्युद्बुम

**ञिङमा ग्युद्बुम** (तिब्बती , वयली: rnying ma rgyud ‘bum), तिब्बती भाषामा रहेको ञिङमा अर्थात् प्राचीन वज्रयान बौद्ध तन्त्रहरूको सङ्कलन हो। ञिङमा ग्युद्बुमको शाब्दिक अर्थ नेपालीमा अनुवाद गर्दा "प्राचीन सङ्कलित तन्त्र" भन्ने हुन्छ। यी तन्त्र हरूलाई महायोगतन्त्र, अनुयोगतन्त्र र अतियोगतन्त्र गरी जम्मा तिन भागमा बाँडिएको छ। यसमा छाम्ड्रग र देगे इत्यादि अनेक संस्करणहरू पाइएका छन् र ती तन्त्रहरूको सङ्ग्रहित ग्रन्थ पल्चेग्स ग्युद्बुममा ५८ ठेलीसम्म रहेका छन्, जसमा हजारौँ विषय र अध्यायहरू छन्।

## ञिङमा ग्युद्बुमका इतिहास र संस्करण
## वर्तमान संस्करणहरू
### देगे संस्करण 
### वैरोचनाको सङ्कलित तन्त्र (वैरो ग्युद्बुम)
### तिङ्क्ये संस्करण 
### छाम्ड्रग संस्करण  
### मास्टर संस्करणको सूची 
### रिग्जीन छेवाङ्नोर्बुको संस्करण 
### गङ्तेङ् संस्करण 
### नुब्री संस्करण 
### यम्बु संस्करण 
### उड्डीयान संस्करण 
## प्राथमिक स्रोतहरू 
* History and Nature of The Collected Tantras of the Ancients  - Dr. David Germano (University of Virginia), March 25, 2002.
* TBRC online version of the largest known edition of the Nyingma Gyubum. The manuscripts from which this collection were printed were found at the monastery of Tsamdrag in western Bhutan and comprises 46 volumes. This is a scanned version of the photo-offset edition published in 1982 by The National Library of Bhutan, Thimphu. The original is held to have been calligraphed in the 18th century.
* Catalogs of the Collected Tantras of the Ancients  - Tibetan and Himalayan Library catalogs of different editions of the Nyingma Gyubum. Including: Master Catalog; Catalog of the Collected Tantras of Vairochana (bai ro’i rgyud ’bum); Degé (sde dge) Edition; Tingkyé (gting skyes) Edition; and Tsamdrak (mtshams brag) Edition.

## टिप्पणीहरू 
Category:Articles containing Tibetan-language text
सोनागी

**सोनागी** (कोरियाली : **소나기**, अङ्ग्रेजी अनुवाद : Rain Shower वा Shower) सन् १९५९ मा लेखक ह्वाङ सुन-वनद्वारा लिखित कोरियाली कथा हो । 'सोनागी' को अर्थ गरम मध्याह्न पछि छोटो तर बेजोडले पर्ने वर्षा हो । ह्वाङको यस कथामा "वर्षा" केटा र केटीको छोटो तर दिल छुने प्रेम कथाको प्रतीक हो ।

## कथा सारंश
कथा साना केटा पात्रले घर फर्कदैँ गर्दा सानी केटी पात्रलाई सानो खोल्सो छेऊ भेटेपछि सुरु हुन्छ । केटा, उक्त केटी मास्टर युनकी पनातानी हुन सक्ने ठम्याउँछन् । प्रत्येक दिन खोल्सो छेऊ भेट्दा केटा र केटी नजिकिन्छन् । शनिबारका दिन उनीहरू पाक्नै लागेको धान खेत हुँदै फट्याङ्ग्रा छिचोल्दै मुला बारीसम्म विभिन्न फूलहरू हेर्दै आइपुग्छन् । केही समयपछि दिन अँध्यारो बन्दै काला बादल लाग्छन् र हावा हुरी लाग्छ । उनीहरू ओत लाग्छन् र केटा आफ्नो ज्याकेट ओडाउँछन् । पुन: खोल्र्सो सम्म फर्किँदा दिन सामान्य बन्न पुग्छ । त्यस दिन पछि अर्का दिनहरूमा केटा केटीलाई देख्दैनन् । एकदिन अकस्मात् भेट्दा केटीले, उनीहरू आफ्नो परिवार पुर्ख्यौली घर छाड्न लागेको बताउँछन् । केही समय पछि केटाले आफ्ना बाबुबाट, मास्टर युनको सम्पूर्ण घर, जग्गा बेचिएको, उनीहरूको दुई सन्तानको पहिल्यै मृत्यु भइसकेको र सानी केटीको बिमार परेको खबर सुन्छन् ।

## साहित्यिक विश्लेषण 
ह्वाङका अन्य कथाहरू उत्कृष्ट मानिए पनि यस कथालाई भने कोरियालीहरू सदावहार मान्दछन् । कोरियाली ग्रामीण बस्ती र निर्दोष किशोरावस्थाको प्रेमका लागि कथा चरचित छ । विभिन्न दृश्यात्मक विषयको वर्णन भएकाले पनि कथाले प्रत्येकमा भिन्नै अर्थ बोकेको छ । भाषागत सरलता र विषयको सरलपनले कथा सबै उमेरकाले बुझ्न सक्ने खालको रहेको छ र वर्तमान र भुत कालका वाक्यहरूको प्रयोगले कथा हालसालै घटित भएका महशुस गराउँछ । ग्रामीण जीवन र शहरीया जीवन शैलीको फरक, वास्तविक खुसीको अर्थ, हराएको निर्दोषपन कथाका मुख्य विषय हुन् ।

यस कथा पनि आफ्ना अरू कथाहरू जस्तै ह्वाङले कोरियाली युद्धको समयमा नै लेखेका हुन् । त्यति बेला उनी शर्णार्थीका रूपमा बस्दै थिए ।

## चलचित्र
कोरियाली चलचित्र *द क्लासिक*ले विभिन्न दृश्यात्मक कल्पनाहरू सोनागीलाई आधार बनाएका छन् । "केटा र केटी वर्षाबाट बच्नसँगैँ" नजिक हुने दृश्य कोरियाली रोमान्स धारका चलचित्रहरूमा प्रचलित छ ।
## सोनागी गाउँ
सन् २००९ मा सोनागी गाउँ र ह्वाङ सुन-वन साहित्यिक भवन खोलिएको थियो ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
* अङग्रजी अनुवाद 
* सोनागीको सांगीतिक संस्करण

श्रेणी:कोरियाली साहित्य
वज्रयान

**वज्रयान** (संस्कृत: वज्रयान, तिब्बती, , वयली: rdo rje theg pa, English: Diamond Vehicle) बौद्ध तान्त्रिक सम्प्रदाय हो। जसलाई बोधिसत्त्वतन्त्रयान पनि भनिन्छ। यो सम्प्रदाय महायान अथवा बोधिसत्त्वयानको दुई उपशाखा (बोधिसत्त्वसुत्रयान र बोधिसत्त्वतन्त्रयान) मध्ये एक हो।
## वज्रयान एवं बोधिसत्त्वतन्त्रयानको ग्रन्थमा उल्लेखित नौ प्रकारको यान
### सुत्रयानको अन्तर्गत
## श्रावकयान 
# प्रत्येकबुद्धयान 
# बोधिसत्त्वसुत्रयान (वज्रयानको ग्रन्थहरूमा महायानलाई बोधिसत्त्वसुत्रयान र बोधिसत्त्वतन्त्रयान गरी दुई भागमा विभाजन गरिएको छन्।)

### तन्त्रयान एवं बोधिसत्त्वतन्त्रयानको अन्तर्गत
# क्रियातन्त्रयान 
# चर्यातन्त्रयान (उभयतन्त्रयान)
# योगतन्त्रयान 
# महायोगतन्त्रयान 
# अनुयोगतन्त्रयान 
# अतियोगतन्त्रयान

## यो पनि हेर्नुहोस्
* ञिङमा ग्युद्बुम
* ञिङमा
* महायान
श्रेणी: बौद्ध धर्म
मलेसिया राष्ट्रिय फुटबल टोली

**मलेसिया राष्ट्रिय फुटबल टिम** अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा मलेसियाको प्रतिनिधित्व गर्ने पुरुष फुटबल टिम हो । यो मलेसिया फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ ।

## इतिहास
## बाह्य कडीहरू
* मलेसिया फुटबल संघको आधिकारिक वेबसाइट
* मलेसिया राष्ट्रिय फुटबल टिम फिफा.कम / समाचार / आउदो खेलहरू र नतिजा / क्रम / लिग
* राष्ट्रिय फुटबल टिमको जानकारी

## सन्दर्भ सामाग्री
श्रेणी:राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरू
दिसपुर

**दिसपुर**  () भारतको राज्य आसामको राजधानी हो । गुवाहाटी सहरको स्थानीय सहर रहेको दिसपुर सन् १९७३ मा आसामको राजधानी बनेको हो । मेघालय राज्यको स्थापना भएपछि यो सहर शिलोङ पछि राजधानी बनेको हो ।

दिसपुर आसाम सरकारको क्षेत्र हो । दिसपुरको दक्षिणमा पौराणिक वशिष्ठ आश्रम र शंकरदेव कलाक्षेत्र स्थित छन् । शंकरदेव कलाक्षेत्र सन् १९९० मा अस्तित्वमा आएको थियो किनभने यस क्षेत्रमा एउटा कला केन्द्रको कमी पछिल्लो कयौं वर्षदेखि महसुस भइरहेको थियो । आसाम सचिवालय भवन, आसाम संसद भवन र राज्य आपातकालीन केन्द्र दिसपुरमै अवस्थित रहेको छ । आसाम मार्ग र जिएस मार्ग दिसपुर भएरै जान्छ । राजधानीको रूपमा जानिने दिसपुर, गुवाहाटी चिया विमोचन केन्द्रको लागि प्रसिद्ध छ । विभिन्न प्रकारका चियाहरू यहाँ विमोचन गर्ने गरिन्छ । यस केन्द्रमा सिटिसी चियाको विश्वमा सबैभन्दा बढी प्रजाति विमोचन गर्ने गरिन्छ ।

## इतिहास
## राजनीति
दिसपुर गुवाहाटी (लोकसभा क्षेत्र) अन्तर्गत पर्दछ ।

## मौसम 
दिसपुरमा गर्मीमा तापक्रम औसत न्यानो हुने र जाडोमा अत्यन्तै जाडो हुने गर्छ ।

## शिक्षा
आसामको राजधानी सहर दिसपुर आसामको शिक्षा क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण स्थान हो । दिसपुरमा दुई महत्त्वपूर्ण कलेजहरू रहेका छन्, त्यसमध्ये एकको नाम दिसपुर कानुन कलेज र अर्को दिसपुर कलेज रहेको छ । दिसपुर कानुन कलेजको स्थापना सन् १९३३ मा भएको हो । यस कलेजलाई भारत कानुन परिषदले मान्यता दिएको छ । त्यसैप्रकार दिसपुर कलेजको स्थापना सन् १९७८ मा भएको हो ।  यस कलेजको स्थापना उच्च शिक्षा हासिल गर्नका लागि आसामका विभिन्न क्षेत्रबाट आउने विद्यार्थीहरूको सुविधालाई ध्यानमा राखेर गरिएको हो । दिसपुर सहरमा विभिन्न सरकारी तथा निजी विद्यालयहरू रहेका छन् ।

## महत्त्वपूर्ण भवनहरू
* आसाम सचिवालय
* आसाम संसद भवन
* राज्य आपातकालीन सेवा केन्द्र
* नाबार्द- आसाम क्षेत्रीय कार्यालय
* गुवाहाटी चिया विमोचन केन्द्र
* फ्रेञ्च मोटर कार कम्पनी लिमिटेड
* स्टेट बैङ्क अफ इन्डिया- उत्तर पूर्वी क्षेत्र

## पर्यटकीय क्षेत्रहरू
राजधानी सहर हुनुका साथसाथै यो पूर्ण योजनावद्ध सहर हो । दिसपुरमा अनेकौ पर्यटकीय क्षेत्रहरू रहेका छन् ।

* **शिल्पग्राम**- सांस्कृतिक र हस्तनिर्मित धरोहरहरूको लागि शिल्पग्राम आसाम र उत्तरपूर्वी क्षेत्रमा प्रसिद्ध रहेको छ । परम्परागत आभूषण, गलैंचा, सिल्क साडी, काठ तथा धातुको हस्तनिर्मित वस्तुहरू यहाँ उपलब्ध रहेको छ । 
* **बसिष्ठ आश्रम**- दिसपुरबाट ६ किलोमिटरको दुरीमा बसिष्ठ आश्रम रहेको छ । यो स्थान शिव मन्दिरको कारण प्रसिद्ध रहेको छ । यो मन्दिर लगभग ८३५ बिघामा फैलिएको छ । यो क्षेत्र मेघालयको पहाडबाट प्रवाहित हुने धाराहरूको सङ्गममा अवस्थित छ । 
* **शंकरदेव कलाक्षेत्र**- शंकरदेव कलाक्षेत्र आसामको एउटा सांस्कृतिक सङ्ग्रहालय हो । यो गुवाहाटी सहरको पञ्जाबाडी क्षेत्रमा स्थित छ । यो एउटा परिसरमै सम्पूर्ण पूर्वोत्तर क्षेत्रको कला र सांस्कृतिकलाई दर्शाउने सङ्ग्रहालय हो । यहाँ बच्चाहरूको लागि एक सुन्दर पार्क छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* दिसपुर मुख्य समाचार 
* दिसपुरको सम्बन्धमा 

## यो पनि हेर्नुहोस्
प्रयागराज

**प्रयागराज**, (विगतमा** इलाहाबाद**) उत्तर भारतको उत्तर प्रदेशको पूर्वी भागमा स्थित एक नगर तथा इलाहाबाद जिल्लाको प्रशासनिक मुख्यालय हो। यसको प्राचीन नाम **प्रयाग** हो। यसलाई 'तीर्थराज' (तीर्थस्थलहरूको राजा) पनि भनिन्छ। हिन्दू मान्यता अनुसार, यहाँ ब्रह्माले सृष्टि कार्य पूर्ण भएपछि प्रथम यज्ञ गरेका थिए। हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको सबैभन्दा ठूलो सम्मेलन महाकुम्भ हुने यो चार स्थलहरूमध्येको एक हो, बाँकी तीन हरिद्वार, उज्जैन तथा नासिक हो। हिन्दू धर्मग्रन्थहरूमा वर्णित प्रयाग स्थल पवित्रतम नदी गङ्गा र यमुनाको सङ्गममा स्थित छ। यहाँ सरस्वती नदी गुप्त रूपले सङ्गममा मिल्छ, अतः यो स्थानलाई **त्रिवेणी सङ्गम** भन्ने गरिन्छ जहाँ प्रत्येक बाह्र वर्षमा कुम्भ मेला लाग्छ।

इलाहाबादमा राज्य सरकारको महत्त्वपूर्ण कार्यालयहरू स्थित छन्, जस्तै इलाहाबाद उच्च अदालत, प्रधान महालेखाधिकारी (एजी अफिस), उत्तर प्रदेश राज्य लोक सेवा आयोग, राज्य प्रहरी मुख्यालय, उत्तर मध्य रेलवे मुख्यालय, केन्द्रीय माध्यमिक शिक्षा बोर्डको क्षेत्रीय कार्यालय र उत्तर प्रदेश माध्यमिक शिक्षा परिषदको कार्यालय रहेको छ।

## नामकरण 
सहरको वर्तमान नाम अकबरद्वारा सन् १५८३ मा इलाहाबाद राखिएको थियो। इलाहाबादको अर्थ अरबी भाषाको शब्द 'इलाह' (अकबरद्वारा चलाइएको नयाँ धर्म दीन-ए-इलाहीको सन्दर्भबाट, अल्लाहको लगि) र फारसी भाषाको शब्द 'आबाद' (अर्थात बसाइएको)– यानि 'ईश्वरद्वारा बसाइएको', वा 'ईश्वरको सहर' हुन्छ।

## जनसङ्ख्या 
सन् २०१३ को जनगणना अनुसार इलाहाबाद सहरको वर्तमान जनसङ्ख्या १,३४२,२२९ रहेको छ। जनसङ्ख्याको आधारमा यो भारतको ३२औँ ठूलो सहर हो। इलाहाबादको क्षेत्रफल लगभग  छ र यो समुद्र सतहदेखि  उचाईमा अवस्थित छ। 

हिन्दी भाषी इलाहाबादीहरूको बोली अवधी हो, तर अधिकांश सहरी क्षेत्रमा खडी बोली नै बोलिन्छ। इलाहाबादमा सबै धर्मका मानिसहरू बसोबास गर्छन्। यहाँ हिन्दू धर्मावलम्बीको कुल जनसङ्ख्या ८५% र मुस्लिमको ११% छ। यस बाहेक सिख, इसाई र बौद्ध धर्मावलम्बीको बसोबास पनि रहेको छ।

## नगर प्रशासन 
### अस्पताल 
इलाहाबाद सहरमा हेरै ठुला अस्पतालहरू छन् :
* स्वरुप रानी नेहरु अस्पताल
* मोतीलाल नेहरु अस्पताल
* कमला नेहरु अस्पताल
* फीनिक्स हस्पिटल
* जीवन ज्योति अस्पताल
* नाजरथ अस्पताल
* सिटी अस्पताल
* भोला अस्पताल
* पार्वती अस्पताल
* कमला मेमोरियल अस्पताल
* उत्तर मध्य रेलवे अस्पताल
* तेजबहादूर सप्रू अस्पताल
* वातसल्य अस्पताल
* अमभोला अस्पताल
* अल्का अस्पताल
* चिल्ड्रेन अस्पताल

### होटल 
इलाहाबादमा सबै वर्गहरूको लागि ठुला होटल, धर्मशाला तथा गेस्ट हाउस इत्यादि छन् :
* होटल कान्हाश्याम
* इलाहाबाद रीजेन्सी होटल
* हर्ष होटल
* ग्रैण्ड कान्टीनेन्टल होटल
* सम्राट होटल
* मिलान होटल
* एन सी कान्टीनेन्टल होटल
* एन सी होटल
* यात्रिक होटल
* सूर्या होटल
* कोको होटल
* फिनारे होटल
* कल्पतरु होटल
* कोहिनूर होटल
* प्रसीडेन्सी होटल
* रेजीना होटल
* प्रयाग होटल
* काशी होटल

## ऐतिहासिक दर्शनीय स्थल 
* इलाहाबाद किला
* स्वराज भवन
* आनन्द भवन
* इलाहाबाद उच्च न्यायालय
* रानी महल
* आल सेण्ट्स कैथैड्रिल

## दर्शनीय धार्मिक स्थल 
* संगम
* हनुमान मन्दिर
* शंकर विमान मण्डपम्
* हनुमत् निकेतन
* सरस्वती कूप
* समुद्र कूप
* मनकामेश्वर मन्दिर
* शिवकुटी
* भारद्वाज आश्रम

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:हिन्दु तीर्थस्थलहरू
श्रेणी:भारतका पूर्व राजधानी सहरहरू
श्रेणी:हिन्दु पौराणिक कथामा स्थानहरू
कालीघाट काली मन्दिर

**कालीघाट काली मन्दिर** (बङ्गाली: কালীঘাট মন্দির) पश्चिम बङ्गाल, भारतमा अवस्थित हिन्दु देवी कालिको मन्दिर हो ।  यो एक ५१ वटा 
हिन्दु शक्तिपीठ मध्ये एक हो । 

कालीघाट कलकत्ताको हुगलि नदिको किनारमा रहेको काली देवीमा समर्पित घाट थियो । कलकत्ता सहरको नाम पनि कालीघाट भन्ने शब्दबाट ल्याइएको भनिन्छ । नदी भने समय वित्दै जाँदा मन्दिर परिसरबाट टाढा हुदै गएको छ । मन्दिर अहिले सानो कुलो अडि गङ्गाको किनारमा रहेको छ जुन हुगली नदिसँग जोडिएको छ । अडि गंगा हुगली नदिको वास्तविक वाटो थियो, त्यही भएर यसको नाम अडि (वास्तविक) गंगा राखिएको हो । 

## पूजाअर्चना 
यो मन्दिरमा भारत लगायत नेपालबाट समेत धर्मावलम्बीहरूबाट जाने गर्दछन् । 

## पौराणिक कथा
कालीघाट भारतको ५१ वटा शक्तिपीठ मध्ये एक मानिन्छ, यस स्थानमा शिवको रूद्र तान्दवको दौरान सतिका विभिन्न अङ्गहरू खसेको मान्यता रहेको छ । कालीघाटमा सतिको दाँया खुट्टाको बुढी औला खसेको मानिन्छ । सन् १५७० जनवरीमा जिया गनोपाध्यायका श्रीमती पद्यमवती देवीले काली कुण्डमा दिव्य ज्योती देखेका थिए, यसको सोधखोज गर्दा मानव खुट्टाको आकारको ढुंगावाट उक्त ज्योती आएको पाइएको थियो । 

## इतिहास 
left|thumb|400x400px|*सन् २८८७ मा कालीघाट काली मन्दिर*
हालको कालीघाट मन्दिर २०० वर्ष पूरानो रहेको छ यद्यपी यसको उल्लेख १५ औँ शताब्दिमा तयार गरिएको मनसार भाषण तथा १७ औँ शताब्दिको कवि कनकन चान्दिमा  गरिएको छ । काली मन्दिरको उल्लेख लालमोहन विद्यानिधीको 'समबन्ध निरनोय' समेत रहेको छ ।  

वास्तविक मन्दिर एउटा सानो झोपडिमा थियो । हालको मन्दिर सवर्ना रोय चौधरी परिवारको  सन्तोष रोय चौधरीद्वारा निर्माण गरिएको थियो । सन् १७९९ मा सन्तोष रोय चौधरीको मृत्यु पश्चात उनका नाती राजिवलोचन रोय चौधरीले यस मन्दिरको निर्माण सन् १८०९ मा गराएका थिए । यस मन्दिरका वास्तविक मालिक सवर्ना रोय चौधरीका परिवार थिए । रोय परिवारले ५९५ विघा जग्गा मन्दिरलाई प्रदान गरेका थिए ।   सवर्ना रोय परिवारद्वारा हलदर परिवारलाई कालीघाटको पुरोहितको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो । सन् १९६० मा सर्वोच्च अदालयद्वारा मन्दिर व्यवस्थापको लागि सरकारको प्रतिनिधी सहितको कमिटी गठन गरेको थियो । 

## कालीको मूर्ति
left|thumb|250x250px|कालीघाट मन्दिर
यस मन्दिरमा भएको कालीको मूर्ति अद्वितीय रहेको छ । यसमा बङ्गालमा भएको कालीको मूर्तिको ढाँचालाई अनुसरण गरिएको छैन् । हालको ढुंगाको मूर्ति दुईजना सन्तहरू आत्माराम ब्रम्हचारी तथा ब्रम्हमानन्द गिरीले माता भुवनेश्वरीको मूर्तिको आकारमा तयार गरेका थिए ।  हालको मूर्तिमा तीन वटा आ‌खा, बाहिर निकालिएको सुनबाट बनेको जिब्रो तथा चारवटा हातहरू रहेको छन्, उक्त हातहरू समेत सुनबाट बनेको हो । उक्त हातहरू मध्ये दुईवटाहरूले वाङ्गो तरवार तथा असुरका राजा 'शुम्भ'को काटिएको टाउको लिएका छन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हिन्दु तीर्थस्थलहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गाल
कोच्चि

**कोच्चि** (), जासलाई  **कोचीन** पनि भनिन्थ्यो, लक्षद्वीप सागरको दक्षिण-पश्चिम तटरेखामा स्थित एक ठुलो बन्दरगाह शहर हो, जुन भारतीय राज्य केरलको एर्नाकुलम जिल्लाको एक भाग हो । कोच्चिलाई धेरै समयदेखि प्रायः एर्नाकुलम पनि भनिन्छ, जिसको अर्थ नगरको मुख्यभूमि भाग इन्गित गर्छ । कोच्चि नगर निगमको अधीनस्थ (जनसङ्ख्या ६,०१,५७४) यो राज्यको दोश्रो सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको शहर हो । यो कोच्चि महानगरीय क्षेत्रको विस्तार सहित (जनसङ्ख्या २१ लाख) केरल राज्यको सबैभन्दा ठुलो शहरी आबादी क्षेत्र हो । कोच्चि नगर ग्रेटर कोच्चि क्षेत्रको नै एक भाग हो,  र यसलाई भारत सरकार द्वारा द्वितीय दर्जा वाला शहर वर्गीकृत गरिएको छ । नगरको रेख-देख तथा अनुरक्षण दायित्त्व १९६७ मा स्थापित भएको कोच्चि नगर निगम गर्छन् । यस बाहेक पुरा क्षेत्रको सर्वांगीण विकासको भार ग्रेटर कोचीन डवलपमेन्ट अथोरिटी (GCDA) एवं गोश्री आईलैण्ड डवलपमेन्ट अथोरिटी (GIDA) मा छ ।

कोच्चि १४औ शताब्दीदेखि नै भारतको पश्चिमी तटरेखाको मसालाको व्यापार केन्द्र रहेको छ र यसलाई *अरब सागरको रानी* को नामले जानिन्थ्यो  । १५०३ मा यहा पुर्तगालियहरूको आधिपत्य भयो र यो उपनिवेशीय भारतको प्रथम यूरोपीय कालोनी बन्यो र १५३० मा गोवाको चुनिनु सम्म यो पुर्तगालियहरूको यहाको प्रधान शक्ति केन्द्र रहयो । क्कालान्तर मा कोच्चि राज्यको रजवाडामा परिवर्तित हुनको साथै यो डच एवं ब्रिटिशको नियन्त्रणमा आयो । आज केरलमा कुल अन्तर्देशीय तथा अन्तर्राष्ट्रीय पर्यटकहरूको आगमन संख्यामा प्रथम स्थान बनाएका छन् ।  कोच्चि भारतको एक मात्र यस्तो शहर हो जहाँ जलीय मेट्रो प्रणाली छ। नीलसन कम्पनीको आउटलुक ट्रैवलर पत्रिकाको लागि गरिएको एक सर्वेक्षणको अनुसार कोच्चि आज पनि भारतको सर्वश्रेष्ठ पर्यटक आकर्षणहरूमध्ये छैटौ स्थानमा रहेको छ । मैकिन्से ग्लोबल संस्थान द्वारा गरिएको एक शोधको अनुसार, कोच्चि २०२५ सम्मको विश्वको सकल घरेलु उत्पादमा ५०% योगदान दिने ४४० शहरह्रूमध्ये एक थियो । 

## मुख्य आकर्षण 
### डच महल 
यो महल मूल रूपमा पुर्तगालिहरू द्वारा बानाइएको हो र कोचीनको राजा वीर केरला वर्मालाई भेन्ट गरिएको थियो । पछि डचको यसमा अधिकार भयो । उनले १६६३ मा किलाको मरम्मत गराए र किलालाई नया रूप दिए । यस किलामा कोचीनको धेरै राजाहरूको राज्याभिषेक भएको थियो । यस किलामा रामायण र महाभारत जस्तै महाकाव्यहरूसग सम्बन्धित पेन्टिङ्ग्‍स बनाइएको छ ।

### बोलघाट्टी महल 
यस महललाई देख्नको लागि बढि संख्यामा पर्यटक यहा आउछन् । डच मान्छेहरू द्वारा बानाइएको यो महल बोलघट्टी द्वीपमा स्थित छ । यस महललाई अब एक लक्जरी होटलमा तब्दील गरिएको छ । बोलघट्टीमा एक गोल्फ कोर्स पनि छ । यहा मानिस पिकनिक मनाउन पनि आउछन् ।

### हिल महल 
१९औ शताब्दीमा कोच्चिको राजा द्वारा यो महल बानाइएको थियो । अब यसलाई केरला पुरातत्व विभागको सङ्ग्रहालयमा परिवर्तित गरिएको छ । सङ्ग्रहालयमा चित्रकारी, नक्काशी र राजकीय वंशसग सम्बन्धित वस्तुहरू राखिएको छ । 

### बेशन बङ्गला 
### मरीन ड्राइव 
### चेराई बीच 
### सेन्ट फ्रान्सिस चर्च (सन्त फ्रान्सिस गिरिजाघर) 
### ऐतिहासिक सङ्ग्रहालय 
### पल्लिपुरम किला 
### परीक्षित थंपुरान सङ्ग्रहालय 
### कांजिरामट्टम मस्जिद 
### कालाडी 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतका महानगरहरू
श्रेणी:भारतका पूर्व राजधानी सहरहरू
पद्मसम्भव

**पद्मसम्भव** वा **आचार्य पद्मसम्भव** भारतीय वज्रयान बौद्ध धर्मको एक तान्त्रिक महासिद्ध थिए जसले तिब्बत, भुटान र नेपाल आदि मुलुकहरूमा वज्रयान सम्प्रदायको स्थापन गर्नु भएको थियो। विशेष गरी आचार्य पद्मसम्भव लाई ञिङमा साम्प्रदायिक अनुयायीहरूले महागुरुको रूपमा मानिन्छ।उहाँको जन्म  कमलको फुलबाट उत्पत्ति भएको मानिन्छ। ओडियानी राजा इन्द्रभुतीले सुपुत्र का रुपमा स्वीकार्नु भएको थियो। पछि संसारिक बन्दनमा फसेमा अनगिन्ति प्राणिहरूको हित नहुने देख्नुभएर दरबार त्याग्नु भयो।त्यस पछि नेपालको मध्यपुर्वी क्षेत्र मारुतिका (हाल हलेशी नामाकरण गरिएको) सो स्थानमा तिन महिना आयुको साधना गर्नुभई सिद्धी प्राप्त गर्नुभयो। उहाँले नेपालको फर्पिङ्ग स्थित (हाल शेषनारायण नामाकरण गरिएको) याङ्गलेश्योदमा बाह्र बर्ष श्री हेरुक र वज्र किलायको साधना गर्नुभयो। त्यस्तै छ्युमिग ज्याङ्गछुब (ऋषेश्वर नामाकरण गरिएको) मा पनि साधना गर्नुभई अमृतमय पानी निकाल्नुभयो। नेपालको आधिकंश ठाउं हरुमा गुरु पाल्नुभयो र साधना गर्नुभयो, जस्तै तेमाल,मावारला,मनकामना,पाँचपोखरी,तिलिचो पोखरी, सिन्धुपाल्चोक, सोलुखुम्बु, संखुवासभा, काठमाडौं,दोलखा सैलुङ्ग डाँडा,चुम,नुबरी,डोल्पा,मनाङ्ग,मुस्ताङ्ग आदित्यादी। त्यसपछि आठौं शताब्दीमा तिब्बती धर्मराजले तिब्बतमा स्वागत गर्नुभई तन्त्र र महासन्धिको धर्मचक्र प्रवर्तन गर्नुभयो।अन्तमा मङ्गयुल गुङ्गथाङ्ग नामक स्थान बाट चामर द्विप तर्फ जानुभयो।

## गुरु पद्मसम्भवको अष्ट लक्षण
# गुरु शाक्यसिंह 
# गुरु पद्मसम्भव 
# गुरु सूर्यप्रभ 
# गुरु सिंहनादः 
# गुरु दोर्जे ड्रोलोद् 
# गुरु सरोजम्वज्र
# गुरु पद्मराज 
# गुरु लोदन छोगसेद्

## गुरु पद्मसम्भवको मुख्य शिष्यगण छिम्फुको पच्चीस महासिद्ध
# धर्मराज ठ्रीस्रोङ देउचन  
# सङ्ग्यास येशेस् (बुद्धरत्न)
# ग्यल्वा छोगयाङस् 
# नाम्ख्यी ञिङ्पो 
# ञगस् येशेस् ज्होन्नु (ज्ञानकुमार) 
# येशेस् छोग्याल 
# पाल्ग्यी येशेस् 
# पाल्ग्यी सेङ्गे 
# वैरोचन 
# दोर्जे दुद्जोमस् 
# येशेस् याङस् 
# सोग्पो ल्हापाल 
# नानाम येशेस्दे 
#  युड्रा ञिङ्पो
# पाल्ग्यी वाङ्छ्युगस् 
# शुद्पु पाल्ग्यी सेङ्गे 
# दान्म चेमङ्
# कावा पाल्चेगस्
# ग्याल्वयी लोड्रोस् 
# ख्येउछुङ् लोचवा 
# ड्रन्प नम्खा
# वोड्रन वाङ्छ्युगस्
# माथोग रिन्छेन
# पाल्ग्यी दोर्जे 
# लाङ्ड्रो कोन्छोग ज्युङ्नास
# ग्याल्व ज्यङ् छुब्

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
आचार्य पद्मसम्भवको जीवनी

श्रेणी:पाकिस्तानको इतिहास
श्रेणी:भारतीय बौद्धहरू
सातौँ राष्ट्रिय खेलकुदमा फुटबल

**सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३** एक  अन्तर्गत फुटबल खेलकोछ विवरणहरू 

## सहभागी टिमहरू
*नेपाली सेना
*एपिएफ
*नेपाल प्रहरी
*पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र
*मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र 
*पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र
*मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र
*सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र

## पुरूष
;पदक तालिका

## महिला
;पदक तालिका

## अन्तिम पदक तालिका
## स्रोत
श्रेणी :सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३
सातौँ राष्ट्रिय खेलकुदमा भलिबल

सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ अन्तर्गत भलिबल  खेलको विवरणहरू 

## सहभागी टिमहरू
## सहभागी टिमहरू
;महिला पुरूष टिमहरू
*नेपाली सेना
*एपिएफ
*नेपाल प्रहरी 
*पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र
*मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र
*पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र
*मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र
*सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र

## पुरूष
### खेलहरू
## महिला
### खेलहरू
## स्रोत
श्रेणी :सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३