सुष्मा श्रेष्ठ

**सुष्मा श्रेष्ठ** अथवा **पूर्णिमा** (जन्म सन् १९६०) नेपाली मूलकी चलचित्र गायिका हुन्। यिनले नेपाली, हिन्दी, मराठी लगायत विभिन्न भाषामा गीत गाएकी छन्।

भारतको मुम्बईमा बसोबास गर्ने यिनी बलिउडको पार्श्व गायनमा पनि स्थापित भैसकेकी छिन्।
११ वर्षको उमेरमा १९७१ मा यिनले अन्दाज चलचित्रका लागि *है ना बोलो बोलो* गीत मोहम्मद रफी सँग गाएकी थिइन्।

यिनले गाएको हिन्दी गीत *इतनी शक्ति हमें दे दाता* भारतका विद्यालयहरूमा हरेक विहान प्रार्थना गीतको रूपमा गाइन्छ।

नेपाली चलचित्र जुनीबाट नेपाली पार्श्वगायनमा प्रवेश गरेकी श्रेष्ठले चलचित्र सिन्दूर का लागि गाएको *अलि अलि हार हो अलि अलि जीत* नामको नेपाली गीत निकै चर्चित रह्यो। 

यिनका पिता भोलानाथ बलिउडका संगीतकार थिए।

## प्रारम्भिक जीवन 
नेपाली नेवार समुदायकी पूर्णिमाको जन्म मुम्बईमा भएको थियो । उनका पिता संगीतकार भोलानाथ श्रेष्ठ थिए, जसले मुख्यतया हिन्दी चलचित्र संगीत निर्देशकहरूसँग काम गरेका थिए। उनी काठमाडौंका थिए र कोलकाता र अन्ततः मुम्बईमा बसे।

शंकरका साथी र सहायक जयकिशनले उनलाई शंकरलाई सिफारिस गरे। बालबालिकाका लागि गीत गाउने महिला पार्श्व गायिकाको प्रचलित चलनका बाबजुद पनि शंकरले अन्दाज फिल्मका लागि ‘है ना बोलो बोलो’ गाउन अपरिचित बालकलाई प्रयोग गर्ने चुनौती लिए । सुषमाले आफ्नो पहिलो गीत ११ नोभेम्बर १९६९ मा मोहम्मद रफी र सुमन कल्याणपुरसँग रेकर्ड गरिन्। उनी हिन्दी फिल्ममा पहिलो सफल बाल गायिका थिइन् । उनले बालगीत नामक बालबालिकाको एल्बम रेकर्ड गरिन्, जसमा एस. खले ले गीत रचना गरेका थिए र शान्ता शेल्के ले गीत लेखेका थिए। जसमा उनले चारवटा गीत गाएकी छिन् । एल्बम हिट साबित भयो र उनलाइ मान्यता मिलो। उनले मराठी गीत पनि सहजै गाइन् ।

राज कपुर, प्राण र अन्यद्वारा आयोजित पञ्जाब एसोसिएसनले आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनको करियरको सुरुवात गर्ने योजना थियो। एक दिन अघि दुःखद घटना भयो जब उनको बुबाको हृदयघात भयो र उनको मृत्यु भयो। उनी निडर थिइन् र परिवार र साथीहरूले प्रोत्साहन दिनु भयो। उनले एक प्रस्तुति दिए जसले धेरैलाई प्रभावित गर्यो र उनलाई संगीत छात्रवृत्ति प्राप्त गर्न सक्षम बनायो। उनले बाल्यकालमा "जाने तू या जाने ना" सहित धेरै हिट गीत गाइन्। संगीत निर्देशक आरडी बर्मनले उनलाई उनका केही अविस्मरणीय गीतहरू दिए, "एक दिन विक जायेगा माटी की मोल", "यादून की बारात", "तेरी है जमीं तेरा आसमान", "तेरा मुझे है पहला" र "क्या हुआ तेरा वादा"। ; पछिका दुई जनाले ११ वर्षको उमेरमा फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ महिला प्लेब्याक अवार्डको लागि उनको नामांकन प्राप्त गरे। उनले आफ्नो गायन करियरमा उनको योगदानलाई स्वीकार गरे:

पूर्णिमाको प्रारम्भिक सुरुवातले उनलाई नौशाद, मदन मोहन, सी. रामचन्द्र, सलिल चौधरी, अनिल विश्वास, कल्याणजी-आनन्दजी, लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल, बर्मन, शंकर जयकिशन एसडीसँग काम गर्ने मौका दियो।

## क्यारियर 
उनले ८० को दशकको मध्यमा वयस्क गायिकाको रूपमा संघर्ष गरिन्। उनको विवाहले उनको गायन करियरमा अस्थायी रोक लगायो। सुष्मा श्रेष्ठको रूपमा उनको अन्तिम गीत एन.चन्द्रको अंकुशमा थियो: "इतनी शक्ति हमे देना दाता" (मुख्य गायिका पुष्पा पागधारेसँग)। Jingles ले उनको ध्यान खिच्यो जहाँ व्यावसायिकताले उनलाई एक स्थिर कार्य तालिकामा बसायो।

सन् १९९० को दशकमा, संगीत कम्पनी टिप्सले नाम र छवि परिवर्तन गर्न सुझाव दिए। सुष्माले पूर्णिमा नाम राखिन् । उनको माँ(चलचित्र) को ‘बरसात मे जब आएगा सावन का महिना’ गीत हिट भयो । त्यसपछि डेभिड धवनको बोल राधा बोल आयो । "तू तू तू तारा" गीत बने र बाँकी गीत पनि सफल भए । उनले धवनसँग आफ्नो सम्बन्ध जारी राखिन् र हसिना मान जायेगी र बीवी नम्बर १ सहित उनको सबै नम्बर 1 शृङ्खलाका लागि गीत गइन्।
 
वयस्कको रूपमा उनले चित्रगुप्त, लक्ष्मीकान्त-प्यारेलाल, बप्पी लाहिरी, राजेश रोशन, एम.एस. विश्वनाथन, रवीन्द्र जैन, आनन्द-मिलिन्द, अनु मलिक, जतिन-ललित, रामलक्ष्मण, नदीम-श्रवण, एम.एम.लेविस, लगायत धेरै संगीत निर्देशकहरूको लागि गाए। , विजु शाह, आनन्द राज आनन्द, निखिल-विनय, विशाल-शेखर, दिलीप सेन-समिर सेन, सुखविन्दर सिंह, गुलाम अली, जीत-प्रीतम, आदेश श्रीवास्तव र मणि शर्मा लागि गाए।  ।

उनले अंजामबाट "चन्ने के खेत में", गोपी किशन (दुबै 1994) को "बत्ती ना बुझा", दिलजले (1996) को "शाम हैं धुआँ धुआँ", इश्क (1999) को "मिस्टर लोवा लोवा" जस्ता लोकप्रिय गीतहरू गाइन्। र डेभिड धवन फिल्महरूको श्रृंखलामा जस्तै कुली नम्बर 1 (1995), जुडवा (1997), हिरो नम्बर 1 (1997) र बीवी नम्बर 1 (1999) जस्ता अन्य लोकप्रिय गीतहरू गाइन्।

उनले श्रीदेवी, जया प्रदा, जुही चावला, माधुरी दीक्षित, सारिका, मनिषा कोइराला, सिमी गरवाल, दीप्ती नवल, रम्या कृष्णन, रम्भा, सुस्मिता सेन, शिल्पा शिरोडकर, करिश्मा कपूर, रविना टण्डन, काजोल, रानी मुखर्जी, काजोल, रानी मुखर्जी तब्बु, प्रीति जिन्टा, आयशा झुल्का, शिल्पा शेट्टी, सोनाली बेन्द्रे र ममता कुलकर्णी लगायतका अभिनेत्रीका लागि गीत गाएकी थिइन् ।

पूर्णिमा उनको एल्बम मेरा दिल बोले पिया पियाको साथ १९९० को दशकमा बिक्री हुने शीर्ष दस कलाकार मध्ये एक थिइन्। १९९० को दशकमा, अल्का याज्ञिक र कविता कृष्णमूर्तिसँगै पूर्णिना सबैभन्दा लोकप्रिय महिला पार्श्व गायिकाहरू थिए।

फिल्म प्लेब्याक गायनमा सक्रिय छैन, उनी भारत र विश्वका अन्य भागहरूमा प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिन्छिन्।

पूर्णिमाले बंगाली, नेपाली, मराठी, भोजपुरी, पञ्जाबी, गुजराती, उडिया, राजस्थानी, असमिया, हरियाणवी, गढवाली र अरबीलगायत धेरै भाषामा गीत गाएकी छिन् । फिल्मका अलावा उनले बालगीत (बालगीत), भावगीत, भजन, गजल, चटनी र इन्डिपप जस्ता विधामा धेरै गीत गाएकी छिन्।

## टेलिभिजन
पूर्णिमा दूरदर्शनमा प्राइमटाइममा प्रसारित हुने गायन रियालिटी शो भारत की शानः सिंगिङ स्टारको तेस्रो सिजनमा निर्णायक थिइन्। उनी महुआ टिभीमा प्रसारण हुने भोजपुरी भाषाको गायन रियालिटी शो जिला टपमा पनि जज थिइन्।

## चयन गरिएको डिस्कोग्राफी
### गैर-फिल्मी एल्बम
* *Balgeet* (Composer - Shrinivas Khale)
* *Hasa Milano Hasa Baal Geete* (Composer - C. Ramachandra)
* *Marathi Disco*
* *Gujarati Geet*
* *Chutney Garbar*
* *Simply Darun*
* *Ankh Micholi*
* *Balma Bada Bavaali*
* *Jaal*
* *Bhatta Saheb*
* *Badal*
* *Jogan*
* *Patanga*
* *Shagufa*
* *Hello Hi*
* *Maashuka Bulbul* (Composer - Lesle Lewis)
* *Maiya Naiyya Taar Le*
* *Maiya Bhavani*
* *Maa Ka Darshan*
* *Chalo Darbar*
* *Raja Na Awjai*
* *Shudhu Monay Rekho*
* *Chutney Garbar*
* *Mera Dil Bole Piya Piya*
* *Beti Chalal Sasurar*
* *Bijuri Kaha Giri*
* *Navrya Ghari Maajhi Lekh Chal*
* *Sun Sharabi*
* *Ae Samdhi Ke Bete*
* *Abbe Daalab*
* *Tohke Chadhaib Laal Ohaar*
* *Goriya*
* *Sawan Aya Re*
* *Aartiyan*

### फिल्म
## मान्यता
* १९७३: महाराष्ट्र सरकार - शैक्षिक राहतमा सहयोगको लागि पुरस्कृत
* १९७४: फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ महिला प्लेब्याक पुरस्कार - तेरा मुझे है पहले (आ गले लग जा) - मनोनीत
* १९७८: फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ महिला प्लेब्याक पुरस्कार - क्या हुआ तेरा वाद (हम किसीसे कम नहीं) - मनोनीत
* १९९८: जी सिने अवार्ड - सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायक (महिला) - सोना कितना सोना हैं (हीरो नम्बर 1) - मनोनीत
* २०१७: मोहम्मद रफी पुरस्कार - भारत के उपराष्ट्रपति द्वारा प्रस्तुत
* २०२०: ग्लोबल फिल्म र संगीत महोत्सव - लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्ड

## व्यक्तिगत जीवन 
नेपाली नेवार समुदायकी पूर्णिमाको जन्म मुम्बई, महाराष्ट्र, भारत मा ६ सेप्टेम्बर १९६० मा भएको थियो । उनका एक छोरा निषाध चन्द्र छन्, जो संगीतकार हुन्। उनको क्यारियर सन् १९७१ बाट सुरु भयो । उनका पिता संगीतकार भोलानाथ श्रेष्ठ थिए, जसले मुख्यतया हिन्दी चलचित्र संगीत निर्देशकहरूसँग काम गरेका थिए। उनी काठमाडौंका थिए र कोलकाता र अन्ततः मुम्बईमा बसे। 

## सन्दर्भ 
## बाह्य लिङ्कहरू
*

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
श्रेणी:नेपाली गायीकाहरू
श्रेणी:भारतीय गोरखाहरू