open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
खसी

नशक्षेदन गरेको वा प्रजनन अगं काम नलाग्ने बनाईएको जनावर| 

यो शव्द केवल भाले जनावरलाई प्रयोग गरिन्छ| सामान्य बोलिचालिमा नशक्षेदन गरिएको बोका लाई पनि खसी भनिन्छ|खसी बनाए पछि जनावर आक्रमक नहुने तथा शारिरीक बनावट राम्रो हुने , जीउ लाग्ने(तौल बढ्ने) भएकोले यो प्रचलित छ|

श्रेणी:जनावरहरू

बोका जन्मेको ५या ६महिनाको भएपछी ठिक्कको
समय असोज महिनामा खसी बनाउँदा झन उपयुक्त
हुन्छ। खसी बनाईसकेपछी खसीलाई भिटामिन तथा
खनिज,पोषणयुक्त आहार खाना खान दिनुपर्दछ।
अनि बन्छ राम्रो जिउडाल खसी।खसी बनेको ६या
८महिनामा बिक्रीको लागि तयार हुन्छ। खसीको मासु
खाँदाको स्वाद नै बेग्लै हुन्छ।
{{stub}
भर्‍याङ

**भर्‍याङ** दुई असमान सतह बीच आवत जावत गर्न बनाईएको वा तला माथि उक्लन सहज बनाउने खुडकिला युक्त साधन हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
दुष्यन्त

**दुष्यन्त** हिन्दु ग्रन्थहरूमा वर्णित चन्द्रवंशका एक राजा हुन्। उनी शकुन्तलाका पति र भरतका पिता हुन्। उनी महाभारत र कालिदासको नाटक, अभिज्ञानशाकुन्तलम् () मा देखा पर्दछन्।

## पौराणिक कथा
*महाभारत*का अनुसार, दुष्यन्त इलिन र रथन्तरीका छोरा हुन्, जसलाई क्रमशः इलिन र रथन्तर पनि भनिन्छ। जेठो सन्तानले राज्य पाउने अधिकार अनुसार, दुष्यन्त आफ्ना भाइहरू सुर, भीम, प्रवासु र वसुमध्ये सबैभन्दा जेठो भएकाले आफ्ना पितापछि हस्तिनापुरको राजा बनेका थिए।

### महाभारत 
महाभारतमा उल्लेख भए अनुसार, एकपटक दुष्यन्त सिकारका लागि निस्किएका बेला एउटा वनमा पुग्छन्, जहाँ मालिनी नदीको किनारमा ऋषि कण्वको आश्रम थियो। त्यहाँ उनले कण्वकी धर्मपुत्री शकुन्तलालाई भेट्छन्, जसले आफ्ना पिताको अनुपस्थितिमा राजाको स्वागत गर्छिन्। शकुन्तलाको सौन्दर्यबाट मोहित भई दुष्यन्तले उनको वंशको बारेमा सोधपुछ गर्छन् र उनले आफू विश्वामित्र र मेनकाबाट जन्मिएको कुरा बताउँछिन्। दुष्यन्त उनीसँग प्रेममा पर्छन् र उनीहरूको छोराले सिंहासनको उत्तराधिकारी पाउने सर्तमा गन्धर्व विवाह गर्छन्। शकुन्तला गर्भवती भएपछि, दुष्यन्तले उनलाई आफ्नो दरबारमा लैजाने वाचा गर्दै त्यहाँबाट प्रस्थान गर्छन्।

कण्व फर्किएपछि आफ्नो दिव्य दृष्टिद्वारा सबै घटना थाहा पाउँछन् र शकुन्तलालाई विश्वको शासक बन्ने पुत्रको आशीर्वाद दिन्छन्। उनले सर्वदमनलाई जन्म दिन्छिन्, जसलाई कण्वले नै हुर्काउँछन्। ६ वर्षको उमेरमा उनलाई शकुन्तलासँगै हस्तिनापुर पठाइन्छ। उनीहरू त्यहाँ पुगेपछि दुष्यन्तले उनीहरूको विवाहलाई अस्वीकार गर्दै उनीहरूलाई आफ्नो नातेदार मान्दैनन्। त्यसपछि ठूलो विवाद हुन्छ र अन्ततः एउटा आकाशवाणीले उनीहरूको विवाहको पुष्टि गर्दै सर्वदमन (जसको नाम पछि भरत राखियो) एक महान शासक बन्ने घोषणा गर्छ। भरतले २७,००० वर्षसम्म शासन गर्छन् र त्यसैले उनले विरासतमा पाएको र विस्तार गरेको राज्यलाई उनकै नामबाट भारत भन्न थालिन्छ।

### अभिज्ञानशाकुन्तलम् 
गर्मीको समयमा, राजा दुष्यन्तले वनमा एउटा मृगको पछ्याइरहेका हुन्छन् तब उनको भेट एक ऋषिसँग हुन्छ। ती ऋषिले उनलाई त्यो प्राणी कण्वको आश्रमको भएको र त्यसलाई मारेर आश्रमको पवित्रता उल्लङ्घन नगर्न आग्रह गर्छन्। दुष्यन्त मृग नमार्न सहमत हुन्छन् र उनलाई आश्रममा जान प्रोत्साहित गरिन्छ। आश्रममा प्रवेश गरेपछि उनले बिरुवामा पानी हाल्दै गरेका तीनजना अत्यन्तै सुन्दरी युवतीहरूलाई देख्छन् र तीमध्ये एक शकुन्तलाप्रति उनी मोहित हुन्छन्। उनीहरूसँगको कुराकानीपछि उनले शकुन्तलाका वास्तविक मातापिता विश्वामित्र र मेनका भएको थाह पाउँछन्। यद्यपि, दुष्यन्तले आफ्नो वास्तविक परिचय लुकाउँछन्। एउटा हात्ती जङ्गलमा बौलाएको खबर सुनेपछि उनीहरूको भेट टुट्छ र शकुन्तला पनि ती आगन्तुकप्रति आकर्षित हुन्छिन्। राजाले आफ्ना सेनापतिलाई अराजकता रोक्न र आफ्ना मानिसहरूलाई आश्रमभन्दा टाढा बस्न निर्देशन दिन्छन्। उनले आफ्नो भावना आफ्नो साथी र विदूषकलाई सुनाउँछन् र शङ्का नजगाइकन आश्रममा बस्ने कुनै बहाना सोच्न आग्रह गर्छन्। सौभाग्यवश, केही तपस्वीहरूले उनलाई आफ्नो यज्ञको रक्षा गरिदिन अनुरोध गर्छन् जसलाई उनले सहर्ष स्वीकार गर्छन्। उनले विदूषकलाई आफ्नो राजधानी पठाउँछन् तर आफ्नो साथीले सबै कुरा खोलिदेला भन्ने डरले उनले शकुन्तलाप्रतिको आफ्नो भावना एउटा ठट्टा मात्र भएको झूटो कुरा बताउँछन्। केही समयसम्म उनले ऋषिहरूको यज्ञको रक्षा गर्छन्। चाँडै शकुन्तलाले दुष्यन्तप्रति आफ्नो प्रेम व्यक्त गर्छिन् र उनीहरूले गन्धर्व विवाह गर्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*
*

श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
दुर्छिम

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५९७ रहेको थियो जसमध्ये १६५० पुरुष र १९४७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७१४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकामा पर्दछ।

यो हलेसी तुवाचुङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो।

## भूगोल
दुर्छिम गाविस पूर्वी नेपालको पहाडी भूभागमा अवस्थित छ । यसको पूर्वमा महादेवस्थान गाविस तथा हलेसी महादेव,  पश्चिममा च्यास्मिटार उत्तरमा मंगलटार तथा दुधकोशी नदी रहेको छ । यस नदीले खोटाङ र ओखलढुंगा जिल्लालाई छुट्याएको छ । त्यस्तै दक्षिणमा सुनकोशी नदी रहेको छ ।  यस नदीले खोटाङ र उदयपुर जिल्लालाई छुट्याएको छ । दुर्छिम गाविसको कार्यालय छापडाँडा मा रहेको छ । यसको केही पूर्वमा श्री दुर्छिम उच्च माध्यमिक विद्यालय रहेको छ।  यहाँ इलाका स्वास्थ्य चौकी र इलाका हुलाक कार्यालय पनि छन् ।

## इतिहास
किरातीहरूको साझा पुर्खा प्रथम कविला शासक होलेसुङले आजभन्दा लगभग ४५० वर्ष पहेले हलेसी क्षेत्र को प्रथम कविला शासन गरेका अवशेष उनको दरबार दुर्छिम गाविसको वडा नम्बर तीनमा पर्ने हात्तीढुङ्गेको खिम्लेमा भेटिन्छ।दुर्छिम छापडाँडा गाउँको पूर्वमा मनोरम कोटडाँडा,र चण्डीडाँडा रहेको छ।जहाँ लगभग ४००वर्ष पहिला भ्वाँरामको दरबार थियो  आफ्नो शासन काल मा प्रयोग गरेको खुकुरी,तरवार,हरूको भग्नाशेषहरू अझै भेटिन्छन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:खोटाङ जिल्लाका ठाउँहरू
जिमी वेल्स

**जिमी डोनाल "जिम्बो" वेल्स** (अङ्ग्रेजी:**Jimmy Donal "Jimbo" Wales** ) जन्म ७ अगस्ट १९६६) एक अमेरिकी इन्टरनेट प्रबर्धक तथा एक स्वतन्त्र विश्वकोष विकिपिडिया र विकिया कम्पनीका सह-संस्थापक हुन्। उनी जुन २००३ देखि अक्टुबर २००६ सम्म विकिमिडिया फाउन्डेसनका अध्यक्ष पनि थिए। जिमी वेल्स हन्ट्सभिल, अलाबामामा जन्मिएका थिए र उनी र्यान्डोल्फ विद्यालयमा अध्ययन गरेका थिए।

## बाल्यकाल तथा शिक्षा
जिमी वेल्सको जन्म ७ अगस्ट १९६६मा हन्ट्सभिल, अलाबामामा भएको थियो । उनका बुवा *जिमी* किराना भण्डार पसलमा म्यानेजर थिए र उनकि आमा *डोरिस* र हजुराआमा *एर्मा* एउटा सानो एक कक्षा-कोठा प्रणालीको निजी विद्यालय, बाल सिकाई गृह सञ्चालन गर्दथे, यहि विद्यालयमा नै जिमी वेल्स र उनका दाजुभाइ तथा दिदिबहिनीहरूले प्रारम्भिक शिक्षा हासिल गरेका थिए। यहि विद्यालयमा कक्षा ८ सम्म अध्ययन गरेपछि वेल्स हन्ट्सभिलमा अवस्थित एक प्रारम्भिक-विश्वविद्यालय: र्यान्डोल्फ विद्यालयमा भर्ना भए र सोह्र वर्षको उमेरमा स्नातक गरे ।

## करियर
## व्यक्तिगत जीवन
जिमी वेल्सले दुई पटक विवाह तथा पारपाचुके गरिसकेका छन् । उनले उनकी दोस्री श्रीमती क्रिस्टिन रोहनलाई एक साथीको माध्यमबाट शिकागोमा भेटेका थिए, जति बेला उनी मित्सुबिशीको लागि स्टील व्यापारीको रूपमा कार्यरत थिईन्। र पारपाचुके गर्नु पूर्व क्रिस्टिनले एउटा छोरीलाई जन्म दिईन। जहाँ उनी २००७ सम्म बसे।

## सम्मान तथा पुरस्कार
## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:सन् १९६६ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अमेरिकी व्यवसायीहरू
श्रेणी:अमेरिकी ब्लगरहरू
शुद्धोधन

भगवान गौतम बुद्धका बाबु तथा प्राचीन गणराज्यका शासक।

आफ्ना युवराज राजपाट त्यागेर सन्यासी बन्नेछन् भन्ने ज्योतिषको कुरा सुनेर उनले सिद्धार्थ गौतमलाई सम्पूर्ण दुख, कष्ट र दरिद्रताबाट टाढा राख्ने प्रयास गरे  ।

श्रेणी:बौद्ध धर्म
श्रेणी:भगवान बुद्ध
श्रेणी:भारतीय बौद्ध सम्राटहरू
श्रेणी:भारतीय बौद्धहरू
मायादेवी

[thumb|300px|[भारतको गान्धारमा रहेको दोस्रो - तेस्रो शताब्दी तिर बनाईएको गर्भवती रानी मायादेवीको मुर्ति]]
**रानी मायादेवी** गौतम बुद्ध ( गौतम गोत्रका सिद्धार्थ)की आमा तथा बुद्धकी पहिलो भिक्षुणी महाप्रजापति गौतमीकी दिदी हुन। मायादेवीलाई माया तथा महामाया पनि भन्ने गरिन्थ्यो। मायादेवीको जन्म नवलपरासी जिल्लामा रहेको देवदह भन्ने स्थानमा भएको थियो।

## विबाह र सन्तान 
मायादेवीको विबाह कपिलबस्तुका शाक्य बंशका राजा शुद्धोदन सँग भएको थियो।
### सिद्धार्थ गौतमको जन्म 
रानी मायदेवी र राजा शुद्धोदनको विबाह भएको २० वर्ष सम्म पनि बच्चा भएन।

श्रेणी:बौद्ध धर्म
श्रेणी:भगवान बुद्ध
श्रेणी:भारतीय बौद्धहरू
हिरोसिमा

**हिरोसिमा** जापानको एक सहर हो। जहाँ अमेरिकाले दोस्रो विश्व युद्दताका आणविक बम खसालि सहरलाई पुरै भग्नावषेसमा परिणत गरेको थियो। अजै पनि बिकिरणहरूको प्रभाव रहिआएको छ हिरोसिमामा ।हिरोसिमा एक परमाणु हथियारको लक्षित गरिएको पहिलो शहर थियो । विश्व  युद्ध २ को अन्त्य तिर संयुक्त राज्य वायु सेनाहरूले अगस्त ६,१९४५ म आठ बजेर पन्ध्र मिनेटमा एक परमाणु गिरायो । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जापानको ठाउँ
श्रेणी:दोस्रो विश्व युद्ध
श्रेणी:जापानका सहरहरू
कुशीनगर

भगवान गौतम बुद्धले निर्वाण प्राप्त गरेको ठाउँ। ८० बर्षको उमेरमा कुशिनगरबाट गौतम बुद्धले यो संसारिक संसारबाट बिदा लिग्नु भएको कुरा हामिले पाउन सक्छौ।

श्रेणी:धार्मिक स्थलहरू
श्रेणी:बौद्ध धर्म
श्रेणी:भगवान बुद्ध
पुष्करिणी सरोवर

नेपालको लुम्बिनीमा पर्ने सानो तलाउ। भगवानगौतम बुद्ध यही तलाउको किनारमा जन्मेको विश्वास गरिन्छ।

श्रेणी:धार्मिक स्थलहरू
श्रेणी:बौद्ध धर्म
श्रेणी:भगवान बुद्ध
पार्वती

**पार्वती**, जसलाई **उमा** र **गौरी**को नामले पनि चिनिन्छ, हिन्दु धर्मकी एक प्रमुख देवी हुन्। उनलाई शक्ति, ऊर्जा, पोषण, सद्भाव, प्रेम, सौन्दर्य, भक्ति र मातृत्वकी देवीका रूपमा पूजिन्छ। लक्ष्मी र सरस्वतीसँगै मिलेर उनले त्रिदेवी भनिने त्रिमूर्ति बनाउँछिन्।

महाकाव्य काल (४०० ईसा पूर्व – ४०० ईस्वी) मा देवीको रूपमा आफ्नो पहिलो उपस्थितिदेखि नै पार्वतीलाई मुख्यतया भगवान शिवकी अर्धाङ्गिनीको रूपमा चित्रण गरिएको छ। पार्वतीलाई प्रायः सती, उमा, काली र दुर्गा जस्ता अन्य देवीहरूसँग तुलना गरिन्छ र यस घनिष्ठ सम्बन्धका कारण उनीहरूलाई प्रायः एउटै मानिन्छ। यी कारणहरूले गर्दा उनीहरूका कथाहरू धेरै ठाउँमा एकआपसमा मिल्न जान्छन्। हिन्दु पौराणिक कथाहरूमा, पर्वतराज हिमवान र उनकी पत्नी मेनाको कोखबाट पार्वतीको जन्म हुनुलाई मुख्यतया शिवलाई उनको वैराग्य र तपस्याबाट बाहिर निकालेर विवाह र गृहस्थ जीवनको क्षेत्रमा ल्याउनका लागि गरिएको एक ब्रह्माण्डीय घटनाको रूपमा बुझिन्छ। शिवकी पत्नीको रूपमा, पार्वतीले जीवन-पुष्टि गर्ने र रचनात्मक शक्तिको प्रतिनिधित्व गर्छिन् जसले शिवको कठोर र संसार-त्यागी प्रकृतिलाई पूरक बनाउँछ। यसरी उनले हिन्दु दर्शनमा सन्यास र गृहस्थ जीवनका दुई ध्रुवहरूलाई सन्तुलनमा राख्छिन्। पार्वतीको पत्नी र माताको भूमिका उनको पौराणिक व्यक्तित्वको केन्द्र हो जहाँ उनले एक समर्पित जीवनसाथीको आदर्शलाई मूर्त रूप दिन्छिन् जसले आफ्नो पतिको प्रभाव क्षेत्रलाई समर्थन र विस्तार दुवै गर्छिन्। पार्वती आफ्नो मातृत्वका लागि पनि प्रसिद्ध छिन् जहाँ उनी प्रमुख हिन्दु देवताहरू गणेश र कार्तिकेयकी माता पनि हुन्।

दार्शनिक रूपमा, पार्वतीलाई शिवको *शक्ति* (दिव्य ऊर्जा वा सामर्थ्य) को रूपमा मानिन्छ जो ब्रह्माण्डलाई निरन्तरता दिने रचनात्मक शक्तिको प्रतिरूप हुन्। यस भूमिकामा, उनी केवल एक माता र पालनकर्ता मात्र नभएर ब्रह्माण्डीय ऊर्जा र प्रजनन क्षमताको मूर्त रूप पनि बन्छिन्। उनी शक्तिको त्यो स्रोत हुन् जसले शिवलाई ऊर्जावान बनाउँछ भने पार्वती बिना शिव अपूर्ण हुन्छन्। त्यसैले, पार्वतीको पौराणिक कथा केवल एक पत्नीको रूपमा उनको भूमिकामा मात्र सीमित नभई उनलाई जीवनलाई सक्रिय र जीवित राख्ने शक्तिको रूपमा उनको ब्रह्माण्डीय कार्यसँग पनि जोडिएको छ। उनी देवी-केन्द्रित शाक्त सम्प्रदायका प्रमुख देवताहरूमध्ये एक हुन् जहाँ उनलाई सर्वोच्च देवी महादेवीको एक परोपकारी पक्षको रूपमा मानिन्छ। साथै उनी दश महाविद्या र नवदुर्गा लगायत महादेवीका विभिन्न स्वरूपहरूसँग नजिकबाट जोडिएकी छिन्। उनी र शिवलाई समर्पित हिन्दु मन्दिरहरूमा उनलाई प्रतीकात्मक रूपमा *योनी*को रूपमा प्रतिनिधित्व गरिन्छ।

* अन्नपूर्णा, भोजन र पोषणकी देवी।

* मीनाक्षी, मदुरैमा पार्वतीको क्षेत्रीय रूप उनलाई मदुरैकी रानी पनि मानिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:हिन्दु देवीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:शिवका पत्नीहरू
जलाधार

आकाशबाट परेको पानी, हिउँ, जस्ता पानीको श्रोत समेटिए‍र खोल्सा र नदी हरू बन्दछन्। यहि पानी समेटिने आधार क्षेत्रलाई जलाधार भनिन्।

श्रेणी:भूगोल
टुडालदेवी

काठमाडौँको मध्य भागमा अवस्थित महाराजगञ्ज(उ),चण्डोल(पू), विशालनगर(द)र वालुवाटार(प)को बीचमा रहेको पौराणिक महत्त्व बोकेको देवी स्थल र सो स्थल म विराजमान देवी|प्यगोडा शैलीको टुडालदेवीको मन्दिर इक्षुमतिको किनारमा रहेको छ|यस मन्दिरको दक्षिणमा रहेको मसान, अति पवित्र मानिन्छ|

नजीकैको अर्को देवगण भाटभटेनीलाई यिनको छोरी ज्वांई मानिएको छ| वर्षेनी चैत्रशुक्ल पूर्णिमामा टुडालदेवीको परम्परागत जात्रा चलाईन्छ जसमा भाटभटेनीको विशाल मूर्ति टुडालदेवी मन्दिरमा ल्याईन्छ|यो जात्राको महत्त्व पूर्ण भाग हाडिगाउको गहना पोखरीमा सम्पन्न हुन्छ| 

टुँडालदेवी खटजात्राबारे प्रख्यात कथनअनुसार छोरी भाटभटेनीले आमा टुँडालदेवीलाई भेट्न जाँदा गोप्य सम्बन्ध रहेका पोडे सँग घुम्न हिँडेकी देखिछन्। यसबाट रिसाएकी भाटभटेनीले राति नै र्फर्किएको भन्ने आख्यान पाइन्छ। जुनबेला हराएको गहना नै प्रत्येक वर्षखोज्ने गरिएको भनाइ छ।बलि दिइएको राँगाको रगतले नुहाएका पोडे(द्यलाः ) पूजारीलाई शिरमा राखी गरिने टुँडालदेवी (त्वरः अजिमा )को गहना खोज्ने जात्रा परम्पराअनुसार चैत्रशुक्ल प्रतिपदा का दिन हुने गर्छ। टुडालदेवी मन्दिरको पूजारी अधपि पोडे (द्यलाः)जातको हुने गर्दछ|

त्रयोदशीको राति भाटभटेनी(मपता अजिमा )लाई टुँडालदेवीबाट र्फकाइँदा मृत्युकर्ममा बजाइने सिं:बाजा बजाइन्छ भने सो खट हेर्नुहुँदैन भन्ने मान्यता रहेको पाइन्छ। जात्रामा टुँडालदेवी (आमा), भाटभटेनी (छोरी-ज्वाइँ), नक्साल भगवती, मनमानेश्वरी, धुम्बाराहीसहित धनगणेशलगायतका देवीदेवताहरूको खटजात्रा हुने गर्दछ। 

यति धेरै देवदेवीको खट एकै स्थानमा ल्याईउनुले पनि टुडालदेवीको महिमा एवं महत्त्व बुझ्न सकिन्छ| 

एक कथन अनुसार-- नरः भिया (हाँडीगाउँ बासीका) त्वरः द्यः (टुँडालदेवी) मागः मिया (माली गाउँबासीका) मयती (मैतीदेवी)

## यी पनि हेर्नुहोस्
*शक्तिपीठ

श्रेणी:शक्तिपीठ
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका मन्दिरहरू
सारनाथ

**सारनाथ**, काशी अथवा वाराणसीबाट १० किलोमिटर पूर्वोत्तरमा अवस्थित प्रमुख बौद्ध तीर्थस्थल हो। ज्ञान प्राप्ति पश्चात भगवान बुद्धले आफ्नो पहिलो उपदेश यहि स्थानमा दिनुभएको थियो जसलाई "धर्म चक्र प्रवर्तन"को नामले चिनिन्छ र जो बौद्ध मतको प्रचार-प्रसारको शुरूवात थियो। यो स्थान बौद्ध धर्मका चार प्रमुख तीर्थस्थलहरू मध्येको एक हो (अन्य तीन हुन्: लुम्बिनी, बोधगया र कुशीनगर)। यस सँहै सारनाथलाई जैन धर्म एवं हिन्दू धर्ममा पनि महत्त्व प्राप्त छ। जैन ग्रन्थहरूमा यस स्थानलाई 'सिंहपुर' भनिएको छ र मानिन्छ कि जैन धर्मका एघारौँ तीर्थंकर श्रेयांसनाथको जन्म यहीँबाट केही दूरीमा भएको थियो। यहाँ सारङ्गनाथ महादेवको मन्दिर पनि छ जहाँ साउनको महिनामा हिन्दूहरूको मेला लाग्ने गर्दछ। 

सारनाथमा अशोकको चतुर्मुख सिंहस्तम्भ, भगवान बुद्धको मन्दिर, धामेख स्तूप, चौखण्डी स्तूप, राजकीय सङ्ग्रहालय, जैन मन्दिर, चीनी मन्दिर, मूलंगधकुटी तथा नवीन विहार इत्यादि दर्शनीय छन्। भारतको राष्ट्रीय चिह्न यहीँको अशोक स्तम्भको मुकुटको द्विविमीय अनुकृति हो। मुहम्मद गोरीले सारनाथका पूजा स्थलहरूलाई नष्ट गरिदिएको थियो। सन् १९०५ मा पुरातत्व विभागले यहाँ उत्खननको काम शुरू गर्‍यो। त्यसै समयमा बौद्ध धर्मका अनुयायीहरू र इतिहासका विद्वानहरूको ध्यान यस स्थानमा गयो। वर्तमानमा सारनाथ एक तीर्थ स्थल र पर्यटन स्थलको रूपमा लगातार वृद्धिको तर्फ अग्रसर छ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:धार्मीकस्थल
श्रेणी:बौद्ध धर्म
श्रेणी:भगवान बुद्ध
वृश्चिक राशि

**वृश्चिक राशि** (**♏**) (, *Skorpios*; ) बाह्र राशिहरू मध्येको आठौँ राशि हो ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:ज्योतिष
श्रेणी:राशिहरू
बागद्वार

**बागद्वर** प्रसिद्ध नदि बागमतीको उद्गम स्थलको रूपमा मानिन्छ। यो क्षेत्र काठमाडौ उपत्यकाको उत्तर तर्फ रहेको शिवपुरी डाडाँमा रहेको छ। यस स्थलमा हरेक वर्षको पहिलो दिन बैशाख १ गते ठूलो मेला लाग्ने गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भूगोल
भन्ज्याङ

मा एक भन्ज्याङ]]
**भन्ज्याङ** भनेको पहाडको शृङ्खला माथिबाट जाने बाटो हो। संसारका धेरै हिमाली श्रृङ्खलाहरूले यात्राको लागि ठूलो बाधाहरू प्रस्तुत गरेको हुनाले, पासहरूले इतिहास भर व्यापार, युद्ध, र मानव र जनावर दुवैको प्रवासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भूगोल
चन्द्रागिरी डाँडा

thumb|चन्द्रागिरी डाँडा जाने केवलकार
काठमाडौ उपत्यकाको दक्षिण पश्चिम तर्फ रहेको डाडा | यो डाडाको दक्षिण तिर चित्लाङ बजार रहेको छ| थानकोटबाट सिधा दक्षिणमा रहेको यो डाडा र यसमा रहेको भन्ज्यांङ ,काठमाडौबाट दक्षिण तर्फ आवत जावत गर्ने पैदल यात्रीको लागि प्रमुख नाकाको रूपमा रहेको थियो |

## नयाँ सीमाना
७५ जिल्ला बनाउने क्रममा यस डाँडा काठमाडौँ र मकवानपुरको सीमाना बन्न पुगेपनि मल्ल काल सम्म यो थिएन। यसका वारीपारी सांस्कृतिक रूपमा निकट गोपाली नेवाः समुदायको बसोबास छ। पहिले, मकवानपुरको सीमाना भीमफेदी पछि हुने गर्थ्यो।

श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:नेपाः उपत्यका घेर्ने डाँडाहरू
राजगीर

**राजगीर**, भारतको बिहार प्रदेशको नालन्दा जिल्लामा स्थित एक सहर र अधिसूचीत क्षेत्र हो। यो कुनै बेला मगध साम्राज्यको राजधानी हुने गर्थ्यो, जहाँबाट पछि मौर्य साम्राज्यको उदय भएको थियो।

राजगृहको ऐतिहासिक र धार्मिक महत्त्व छ. वसुमतिपुर, वृहद्रथपुर, गिरिब्रज र कुशग्रपुरको नामबाट पनि प्रसिद्ध रहेको राजगृहलाई अचेल राजगीरको नामबाट जानिन्छ. पौराणिक साहित्य अनुसार राजगीर बह्माको पवित्र यज्ञ भूमि, संस्कृति र वैभवको केन्द्र तथा जैन तीर्थालु महावीर र भगवान बुद्धको साधनाभूमि रहेको छ। यसको बारेमा ऋगवेद, अथर्ववेद, तैत्तिरीय पुराण, वायु पुराण, महाभारत, बाल्मीकि रामायण आदिमा छ। जैनग्रन्थ विविध तीर्थकल्प अनुसार राजगीर जरासन्ध, श्रेणिक, बिम्बसार, कनिक आदि प्रसिद्ध शासकहरूको निवास स्थान थियो। जरासन्धले यही ठाँउमा श्रीकृष्णलाई युद्धमा जीतेर मथुराबाट द्वारिका जानेलाई विवश गरी दिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:बिहारका पर्यटनस्थलहरू
श्रेणी:नालन्दा जिल्ला
श्रेणी:भारतका पूर्व राजधानी सहरहरू
स्वायत्त क्षेत्र

केन्द्रीय सरकारद्वारा प्रत्यक्ष शासनको सट्टा स्थानीय क्षेत्र अथवा राज्यद्वारा शासनको व्यवस्था भएको क्षेत्र।
युवराज

[अङ्गुठाकार|[साउदी अरब|साउदी अरबको युवराज]]
**युवराज** वा **उत्तराधिकारी राजकुमार** राजतन्त्रमा सिंहासनको उत्तराधिकारी हुन्। युवराजको महिला रुपलाई **युवराज्ञी** भनिन्छ जसले युवराजको पत्नीलाई समेत जनाउन सक्छ। 

## विवरण 
*युवराज*  शब्द युरोपेली राजतन्त्रहरूमा प्रयोग गरिएको छैन जहाँ *युवराज*  ले राजा/रानी वा सम्राट/महारानी भन्दा तलको उपाधि राख्छ(जस्तै ग्रान्ड ड्यूक वा प्रीन्स ) , यद्यपि यो कहिलेकाँही उत्तराधिकारीको लागि पर्यायवाचीको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

## आधुनिक युवराज र युवराज्ञी 
* बहराइन - युवराज (वली अल-अहद) सलमान बिन हमाद बिन इसा अल खलिफा
* बेल्जियम - युवराज एलिजाबेथ, डचेस अफ ब्राबान्ट 
* ब्रुनाई - युवराज (पेन्गिरन मुडा महकोटा) अल-मुहतादी बिल्लाह
* इस्वातिनी - (युवराजको पद हाल खाली छ)
* डेनमार्क - (क्रोनप्रिन्स)  युवराज  फ्रेडरिक, मोन्टपेजातको गणना 
* जापान - युवराज अकिशिनो
* जोर्डन - (वली अल-अहद) युवराज हुसेन
* कुवेत - (वली अल-अहद) (युवराज) शेख मिशाल अल-अहमद अल-जाबेर अल-सबाह
* मलेशिया: डिप्टी यांग डि-पर्टुआन अगोंग (टिम्बलन यांग डि-पर्टुआन अगोंग) पेराकका नाजरिन शाह
** जोहर - युवराज (टुंकु महकोटा) टुंकु इस्माइल इद्रिस इब्नी सुल्तान इब्राहिम इस्माइल
** केदाह - युवराज (राजा मुडा) टुंकु सराफुद्दीन बदलिशाह सुल्तान सल्लेहुद्दीन
** Kelantan - युवराज (Tengku Mahkota) Tengku मुहम्मद फैज पेट्रा इब्नी सुल्तान इस्माइल पेट्रा
** नेगेरी सेम्बिलन - कुनै पनि होइन, तर त्यहाँ 4 वरिष्ठ राजकुमारहरू छन्
** पहाङ - युवराज (टेङ्कु महकोटा) तेङ्कु हसनल इब्राहिम आलम शाह इब्नी अल-सुल्तान अब्दुल्ला
** पेराक - युवराज (राजा मुडा) राजा जाफर इब्नी राजा मुडा मुसा
** पर्लिस - युवराज (राजा मुडा) टुआंकु सैयद फैजुद्दीन पुत्र जमालुल्लैल
** सेलान्गोर - युवराज (राजा मुडा) तेङ्कु अमिर शाह इब्नी सुल्तान शराफुद्दीन इद्रिस शाह
** तेरेन्गानु -  युवराज  (यांग दि-पर्टुआन मुडा) तेङ्गकु मुहम्मद इस्माइल इब्नी सुल्तान मिजान जैनाल अबिदिन
* मोरक्को - युवराज (वली अल-अहद) मौले हसन
* नेदरल्याण्ड्स - (राजकुमारी भ्यान ओरान्जे) युवराज क्याथरिना-अमालिया
* नर्वे – (क्रोनप्रिन्स)  युवराज  हाकोन 
* ओमान - (वली अल-अहद) थेजिन बिन हैथम, ओमानका युवराज
* साउदी अरेबिया - युवराज (वली अल-अहद) मोहम्मद बिन सलमान
* स्पेन - (प्रिन्सेसा डे अस्टुरियास) लियोनोर, अस्टुरियासकी राजकुमारी, उत्तराधिकारी
* स्वीडेन - (क्रोनप्रिन्सेसा) क्राउन राजकुमारी भिक्टोरिया, भास्टरगोटल्याण्डको डचेस
* थाइल्याण्ड - (युवराजको पद हाल खाली छ)
* टोंगा -  युवराज  टुपोटो'उलुकलाला
* संयुक्त अरब इमिरेट्स: UAE को प्रत्येक घटक इमिरेट्सले आफ्नो उत्तराधिकारीको लागि ' युवराज ' को उपाधि प्रयोग गर्दछ:
** अबु धाबी - युवराज (वली अल-अहद) खालिद बिन मोहम्मद अल नाह्यान
** दुबई - युवराज (वली अल-अहद) हमदान बिन मोहम्मद बिन राशिद अल मकतूम
** फुजैराह - युवराज (वली अल-अहद) मोहम्मद बिन हमाद बिन मोहम्मद अल शार्की
** अजमान - युवराज (वली अल-अहद) अम्मार बिन हुमैद अल नुआमी
** रस अल-खामियाह - युवराज (वली अल-अहद) मोहम्मद बिन साउद बिन सक्र अल कासिमी
** शारजाह - युवराज (वली अल-अहद) सुल्तान बिन मुहम्मद बिन सुल्तान अल कासिमी
** उम्म अल-क्वेन - युवराज (वली अल अहद) राशिद बिन साउद बिन राशिद अल मुआल्ला
### अपदस्थ 
साथै; अपदस्थ राजतन्त्रमा स्पष्ट रूपमा निम्न उत्तराधिकारीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय शिष्टाचारद्वारा *युवराज* उपाधी को शीर्षक प्रयोग गर्छन्:

* अहमद शाह खान, अफगानिस्तानका युवराज
* Pavlos, ग्रीस को युवराज ।
* रेजा पहलवी, इरानका युवराज ।
* पारस, नेपालका युवराज
* अलेक्जेंडर, युगोस्लाभिया को राजकुमार
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
पहिरो

**पहिरो** जमीनको उच्च भागबाट जमीन भत्केर तल खस्ने प्राकृतिक क्रिया हो । पहिरो एउटा भूवैज्ञानिक घटना हो । पहाडमा हुने भू-स्खलनलाई पहिरो भनिन्छ, पहिरो जानुका कारणहरू धेरै हुन्छन् रुखबिरुवाको अन्धाधुन्ध फँडानी ,भौगर्भिक अध्यन बिना पहाडमा सडक तथा अन्य संरचना आदिको निर्माण,  आदि मानवद्वारा निर्मित कारणहरू हुन् भने प्राकृतिक कारणहरू जस्तै अतिवृष्टि, भूकम्प आदिको कारणले पनि पहिरो जाने गर्छ । 
## पहिरो जानुको कारणहरु 
१. भौगर्भिक अध्यन बिना निर्माण गरिएका सडक संरचना ,

२. रुखबिरुवाको अन्धाधुन्ध फँडानी हुनु ,

३. भुकम्प (प्राकृतिक तथा मानब सिर्जित दुवै ),

४. भिर कटानद्वारा गरिने अबेबस्थित सडक निर्माण कार्य,

५. नदि द्वारा भीरको फेदी कटान हुनु जसले भीर लाई अस्थिर बनाउनु 

६. अविरल वर्षा हुनु |

## पहिरोको प्रकारहरु  के हो
## पहिरो रोकथाम 
पहिरो रोकथाम को लागि पहिरो जाने ठाउँमा पानीको नियेंत्रण गर्नु मुख्य कुरा हो | पहिरो जान सक्ने ठाउँको भौगर्भिक अध्यन गरेर पहिरो रोकथाम गर्न सकिन्छ | कल्भर्ट बनाउने , पानीलाई जमिनमा छिर्नबाट रोक्ने संरचनाहरू बनाउने , उपयुक्त रुखबिरुवा को पहिचान गरेर रोप्नु आदि कार्य गर्न सकिन्छ | पहिरो रोकथाममा भुगर्वबिद् को ठुलो भूमिका रहेको हुन्छ |

## यो पनि  हेर्नुहोस 
* हिम पहिरो

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:प्राकृतिक प्रकोपहरू
लेप्चा भाषा

**लेप्चा भाषा** सिक्किम, भारत र पश्चिम बङ्गाल, नेपाल र भुटानका केही भागहरूमा लेप्चा मानिसहरूले बोल्ने हिमाली भाषा हो। लेप्चा भारतीय राज्य सिक्किम र पश्चिम बङ्गालका साथै नेपाल र भुटानका केही भागहरूमा अल्पसङ्ख्यकहरूले बोल्छन्। लेप्चा भाषा लागि वर्गीकरण गर्न गाह्रो छ, यो महाकिरान्ती भाषाहरूको नजिक हुन सक्छ।

भारतीय जनगणनाले ५०,००० लेप्चा भाषीहरूलाई प्रतिवेदन गरेको छ, तर भारतमा मूल लेप्चा बोल्नेहरूको सङ्ख्या ३०,००० नजिक हुन सक्छ। लेप्चा भाषा लेप्चा लिपिमा लेखिन्छ, लेप्चा लिपिको विकास हुनु अघि, लेप्चा साहित्यिक कृतिहरू तिब्बती लिपिमा रचना गरिएको थियो।

## जनसङ्ख्या 
लेप्चा भारतीय राज्य सिक्किम र पश्चिम बङ्गालका साथै नेपाल र भुटानका केही भागहरूमा अल्पसङ्ख्यकहरूले बोल्छन्। जहाँ यो बोलिन्छ, यसलाई आदिवासी भाषा मानिन्छ, जुन तिब्बती भाषाहरू (सिक्किमी, जोङ्खा र अन्य) र हालैको नेपाली भाषाको आगमनको पूर्व डेटिङ हो। 

लेप्चा वक्ताहरूले चार अलग-अलग समुदायहरू समावेश गर्दछ: सिक्किमको रेन्जोङ्मु; कालिम्पोङ, खर्साङ, र मिरिकको तामसाङ्मु; इलाम जिल्ला, नेपालको इलामु; र दक्षिणपश्चिम भुटानको प्रोमो। भारतमा लेप्चा बोल्ने समूह नेपाल र भुटानमा भन्दा ठुलो छ। तर भारतमा मूल लेप्चा बोल्नेहरूको सङ्ख्या ३०,००० नजिक हुन सक्छ। लेप्चा आन्तरिक रूपमा विविध छ, चार मुख्य लेप्चा समुदायहरूमा विभिन्न बहुसङ्ख्यक भाषा समूहहरूबाट शाब्दिक प्रभावहरू देखाउँदै। यी नेपाली र सिक्किमी तिब्बती प्रभावहरू द्वन्द्वात्मक भिन्नतामा पर्दैनन्। यसको वंशावली अस्पष्ट छ। प्रारम्भिक लेप्चा पाण्डुलिपिहरू ठाडो रूपमा लेखिएको थियो, जुन चिनियाँ प्रभावको सङ्केत हो। लेप्चा लिपिको विकास हुनु अघि, लेप्चा साहित्यिक कृतिहरू तिब्बती लिपिमा रचना गरिएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालमा बोलिने भाषाहरू
* भारतका भाषाहरू
* भुटानका भाषाहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिक्किममा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:भुटानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:तिब्बतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवार
श्रेणी:कोशी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:अद्वितीय लिपि भएका भाषाहरू
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
चार भञ्ज्याङ

**चार भञ्ज्याङ** नेपालको काठमाडौँ उपत्यकामा अवस्थित एउटा प्रसिद्ध पर्यटकीय गन्तव्य हो। यसलाई आमतौरमा एक रमणीय र शान्त स्थानको रूपमा चिनिन्छ जसले प्राकृतिक सौन्दर्य र सांस्कृतिक विविधताको संगम प्रस्तुत गर्छ।

### स्थान र भूगोल 
चार भञ्ज्याङ काठमाडौँको बाहिरी क्षेत्रको एक उपनगर हो जुन भोटेहाङ गाउँपालिकामा पर्दछ। यो स्थान काठमाडौँको केन्द्रबाट लगभग १८ किलोमिटर दूर स्थित छ र बुढीगण्डकी नदीको छेउमा अवस्थित छ। यहाँको उचाइ करिब १,८०० मिटर छ, जसले गर्दा यहाँको मौसम थोरै चिसो र सुखद हुन्छ।

### सांस्कृतिक र ऐतिहासिक महत्व 
चार भञ्ज्याङ नेपाली संस्कृति र परम्पराको एक महत्वपूर्ण भाग हो। यो क्षेत्रमा बुढीगण्डकी नदीसँग सम्बन्धित विभिन्न धार्मिक र सांस्कृतिक गतिविधिहरू मनाइन्छ। यहाँको परम्परागत जीवनशैली र ग्रामीण वातावरणले आगन्तुकहरूलाई एक अनौठो अनुभव प्रदान गर्छ।

#### प्रमुख स्थलहरू 
* **काली माता मन्दिर**: यो मन्दिर धार्मिक महत्त्व राख्दछ र यहाँ स्थानीय मानिसहरू विभिन्न पर्वहरूमा पूजा अर्चना गर्न आउँछन्।
* **शिव मन्दिर**: हिन्दू धर्मको एक प्रमुख स्थल, जहाँ भक्तजनले नियमित पूजा र धार्मिक गतिविधिहरू गर्छन्।
* **पार्वती मन्दिर**: यो मन्दिर स्थानीय देवी पार्वतीलाई समर्पित छ र यस क्षेत्रको धार्मिक र सांस्कृतिक गतिविधिहरूमा प्रमुख भूमिका खेल्दछ।

### पर्यटन 
चार भञ्ज्याङ प्राकृतिक सौन्दर्य र शान्त वातावरणका लागि प्रसिद्ध छ। यहाँको हरित वन, मनमोहक दृश्यहरू, र शान्त वातावरणले यहाँ भ्रमण गर्नेहरूलाई विश्राम र मानसिक शान्ति प्रदान गर्छ। यस क्षेत्रको रमणीय वातावरणले पर्वतारोहण र ट्रेकिङका लागि उपयुक्त बनाउँछ।

#### प्रमुख गतिविधिहरू 
* **हाइकिङ**: चार भञ्ज्याङ र वरपरका वन क्षेत्रहरूमा हाइकिङ गर्न सकिन्छ, जसले रमणीय दृश्यहरूको अनुभव प्रदान गर्छ।
* **प्राकृतिक अवलोकन**: यहाँको सुन्दर वन र विभिन्न वन्यजन्तुहरूको अवलोकन गर्न सकिन्छ।
* **पारम्परिक भोजन**: यहाँको स्थानीय परिकारहरूको स्वाद चाख्न सकिन्छ जसले स्थानीय संस्कृति र जीवनशैलीको प्रतिनिधित्व गर्दछ।

### जीवनशैली र स्थानिय संस्कृति 
चार भञ्ज्याङका मानिसहरू परम्परागत नेपाली जीवनशैलीमा बसोबास गर्छन्। यहाँको प्रमुख कृषि क्रियाकलापमा धान, मकै, र तरकारीहरूको उत्पादन समावेश छ। स्थानीय संस्कृति र परम्परागत पर्वहरू यहाँको जीवनशैलीको महत्वपूर्ण भाग हुन्।

### पहुँच 
चार भञ्ज्याङ काठमाडौँको प्रमुख सडकमार्गबाट राम्रोसँग जडान गरिएको छ। काठमाडौँबाट निजी गाडी, टैक्सी, वा सार्वजनिक बसमार्ग प्रयोग गरेर यहाँ पुग्न सकिन्छ। यहाँको सडक अवस्था सामान्यतया राम्रो छ र यात्रा सहज र आरामदायक हुन्छ।

### सरोकार 
चार भञ्ज्याङको विकास र पर्यावरणीय संरक्षणको लागि विभिन्न स्थानीय संघसंस्थाहरू र सरकारी निकायहरूले काम गर्दैछन्। यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्य र सांस्कृतिक धरोहरलाई संरक्षण गर्न र प्रवर्द्धन गर्नका लागि विविध प्रयासहरू जारी छन्।
श्रेणी:भूगोल
एबेल पुरस्कार

**एबेल पुरस्कार** गणित एवं सो सम्बन्धित क्षेत्रमा वर्षेनि प्रदान गरिने विशिष्ट पुरस्कार हो | यसलाई यदाकदा गणितको ''नोबेल पुरस्कार" पनि भनिन्छ| नोबेल पुरस्कार कै प्रक्रिया अनुसार उत्ति नै रकम (१ मिलिएन अमेरिकि डलर) प्रदान गरिने यो पुरस्कार :en:Norwegian Academy of Science and Lettersको सिफारिसमा नर्वेली गणितज्ञ :en:Niels Henrik Abel(१८०२–१८२९)को स्मृतिमा प्रदान गरिन्छ ।| 

*२०११ : जोन विल्लार्ड मिल्नर (John Willard Milnor) : अमेरिकि  गणितज्ञलाई टोपोलोजि,ज्यामिति र बीजगणितमा योगदानको लागि प्रदान गरिएको थियो ।
*२०१२: आन्द्रे जेमेरेडि (Endre Szemerédi) : हगेंरी  का गणित गणितज्ञ लाई (descrete mathematics) र यान्त्रिक गणितिय सिद्दान्तमा आधारभूत योगदानको लागि प्रदान गरिएको थियो ।

## यी पनि हेर्नुहोस्
*फिल्ड पुरस्कार

श्रेणी:पुरस्कारहरू
फिल्ड पुरस्कार

गणित एवं सो सम्बन्धित क्षेत्रमा हरेक चार वर्ष प्रदान गरिने सर्व-विशिष्ट पुरस्कार | :en:International Congress of the :en:International Mathematical Union (IMU),को सिफारिसमा क्यानाडेली गणितज्ञ :en:John Charles Fieldsको स्मृतिमा दिइने यो पुरस्कारको रकम केवल १५,००० अमेरिकि डलर भएता पनि यो गणितको क्षेत्रमा प्रदान गरिने सबै भन्दा उच्चतम पुरस्कार मानिन्छ|

* एबेल पुरस्कार

श्रेणी:विज्ञान
ल्हासा तिब्बती

**तिब्बती भाषा** अथवा **भोट भाषा** (तिब्बती:, वयली: bod skad), तिब्बती समुदायमा बोलिने भाषा तथा तिब्बतीहरूको मातृभाषा हो। मुख्य रूपमा यस भाषा लाई (, वयली: mdo smad kyi skad) दोमेद अथवा अम्दो भाषा, (, वयली: dbus gtsang gi skad) उचङ भाषा र (, वयली: khams pa'i skad) खम्पा भाषा गरी तिन विभाजनमा बाँडिएका पाईन्छन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* प्राचीन तिब्बती भाषा
* सम्भोट लिपि
* शेर्पा भाषा
* जोङखा

श्रेणी:भाषाविज्ञान
श्रेणी:तिब्बती भाषा
श्रेणी:तिब्बतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:चीनमा बोलिने भाषाहरू
भीमबहादुर तामाङ

**भीमबहादुर तामाङ** नेपाली कांग्रेसका नेता हुन्। यिनले नेपाली कांग्रेसमा पाँच दसक काम गरिसकेका छन्।

भीमबहादुर तामाङको पुर्ख्यौली घर दोलखा जिल्लाको, जफे हो। यिनी बिसं १९९० सालको असार महिनामा भारतको खर्साङमा जन्मिएका थिए  यिनको मृत्यु सन २०१२ डिसेम्वर १ तारिखका दिन भएको हो।

## राजनीति प्रवेश 
सुकी सदस्य लिएर २०१४ सालमा पार्टी प्रवेश गरेका तामाङले २०१७ सालको राजा महेन्द्रले शासन सत्ता हातमा लिई लोकतन्त्र खोसे पछि सुवर्ण सम्शेरले चलाएको सशस्त्र क्रान्ति र २०२८ सालमा बिपीको आह्वानमा भएको क्रान्तिमा बन्दुक बोकेर होमिएका थिए। २०३६ र २०४६ को आन्दोलनमा सक्रिय तामाङ २०६२/६३को जनआन्दोलन २मा सडकमा आएका थोरै वृद्ध नेतामा पर्छन्। 
बिपी कोइरालासँगै लामो समय भारत निर्वासनमा रहेका तामाङ २०३६ सालको जनमतसंग्रहअघि नेपाल फर्किएका हुन्।

## आनीबानी 
तामाङले प्रारम्मिक शिक्षा दार्जिलिङमा पूरा गरे। बिपीको प्रजातान्त्रिक समाजवादलाई मूल सिद्धान्त मान्ने उनी व्यवहारमा गान्धीवादी मानिन्छन्। उनको सादा जीवन, सरल र पारदर्शी जीवनशैली कांग्रेसवृत्तमै नमुनाका रूपमा लिइन्छ। 
कर्मशील तामाङ बगैंचा हेरचाहमा रुचि राख्छन्। वरिष्ठ अधिवक्ता राधेश्याम अधिकारीले उपलब्ध गराएको घरमा रहेका उनी बगैंचामा धेरै समय बिताउँछन्। उनी अङ्ग्रेजी साहित्य रुचि राख्छन्।

## सभापतिमा हार 
सन् २०१० सेप्टेम्बर २२मा काठमाडौंमा भएको १२ औँ महाधिवेशनमा सुशील कोइराला काङ्ग्रेस सभापति चुनिए। सुशिलले १ हजार ६ सय ५२ मत ल्याए, जुन पार्टी विधान अनुसार निर्वाचित हुन आवश्यक कूल मतको ५० प्रतिशत भन्दा बढी हो। उनका निकट प्रतिद्वन्द्वी शेरबहादुर देउवाले १ सय ३ सय १७ मत मात्रै ल्याए। सभापति पदका अर्का दावेदार पुराना तथा त्यागी नेता तामाङले भने मत संख्यामा दोहोरो अङ्क पनि कटाउन सकेनन्। उनले ७८ मत मात्रै ल्याए। कूल मतदाता संख्या ३ हजार ८० भएकोमा ३ हजार ६४ मत मात्रै खसेको थियो। १५ मत बदर र २ मत खाली थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:प्रजातन्त्रका योद्धा
श्रेणी:नेपालका न्याय मन्त्रीहरू
कुर्कुच्चा फुट्नु

कुर्कुच्चाको बाहिर सतहको छाला कडा, रुखो र टुक्रिनेखालको भएपछि यो समस्या देखिन्छ । धेरैजसो कुर्कुच्चा नराम्ररी फुट्छ, जसले दुखाइ मात्र नभई रगतसमेत निस्किन थाल्छ ।यो वंशानुगतसमेत हुन्छ । पुर्खामा कसैलाई यो रोग भए सन्तानमा समेत देखिन सक्ने हुने गर्छ । उसो त यो समस्या चिसोयाममा भने बढी देखिन्छ ।

चिकित्सकीय तथ्यांकअनुसार कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या पुरुषको दाँजोमा महिलामा बढी देखिन्छ । मासिक धर्म सुक्न थाल्दा यो समस्या महिलामा बढी देखिने गरिएको हो, यस्तै 'हाइपोथाइराइडिज्म' अर्थात् थाइराइड ग्रन्थीले शरीरको आवश्यकताभन्दा कम काम गर्दासमेत कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या देखिन सक्छ ।यति मात्र नभई छालासम्बन्धी क्षयरोगले समेत यो समस्या देखिन्छ । सोराइसिस पनि यो समस्या निम्तिने एउटा प्रमुख कारण मानिन्छ ।

फुटेको कुर्कुच्चा खुट्टाको सामान्य समस्या भनिए पनि यो सामान्यतः सुख्खा छाला (जेरोसिस)को कारणले हुन्छ । जतिखेर कुर्कुच्चा चारैतिरको छाला बाक्लो हुन्छ, जसलाई चिकित्सकीय भाषामा 'कैरेटोडर्मा' भनिन्छ, अनि समस्या अझ गम्भीर हुन्छ ।कुर्कुच्चा फुट्ने समस्याले जोसुकैलाई प्रभावित गर्न सके पनि सुख्खा जलवायुमा रहनेहरूलाई यो समस्या बढी देखिन्छ । मोटोपनाले समेत यो समस्या निम्त्याउन सक्छ । मधुमेह मोटोपनाको कारण शरीरको भार खुट्टामा बढी पर्नाले समेत कुर्कुच्चा फुट्छ । यस्तै शरीरमा भिटामिन, फलाम वा क्याल्सियमलगायतका पोषक तत्त्वको कमी भएपछि पनि यो समस्या आउन सक्छ ।

शरीरमा रहेको पसिनाको निष्त्रिmय ग्रन्थीसमेत कुर्कुच्चा फुट्ने एउटा कारण हुन सक्छ । गाउँघरमा निरन्तर खाली खुट्टा हिँड्नेहरू र स्यान्डिलको पछाडि खुलेको जुत्ता लगाउनेहरूमा समेत यो देखिन सक्छ । खाली खुट्टा हिँड्दा विभिन्न प्रकारको ढुसी (फंगस) पैतालाको सम्पर्कमा आउँछ । यो फंगस विस्तारै बढेर खुट्टाको कुर्कुच्चामा फैलेर छालालाई च्यात्छ । हिलो र पानीमा बढी समय रहनेको समेत कुर्कुच्चा फाट्ने गरेको छ ।घरमा सफाइ र लुगा धुन उपयोग गरिने डिटरजेन्ट पावडर वा साबुनको कारणले समेत कुर्कुच्चा फुट्न थाल्छ ।प्लास्टिकको जुत्ता-चप्पल लगाउनेहरूमा समेत कुर्कुच्चा फुट्ने समस्या देखिने गरिएको छ ।

कुर्कुच्चा फुट्नबाट बच्न भने खुट्टालाई नियमित नरम बनाएर राख्नुपर्छ । एकपटक यो समस्या देखिएपछि दिनहँु प्युबिक स्टोनले विस्तारै दलेर यसको मोटाइ कम गर्नुपर्छ । यस्तै रोग प्रभावितहरूले खाली खुट्टा हिँड्नु, पछाडितर्फ खुलेको जुत्ता लगाउनु, स्यान्डिल वा पातलो सोल भएको जुत्ता लगाउनुहँुदैन । खुट्टामा दिनहँु दुई/तीनपटक मोइस्चराइजर लगाउनाले र सुत्दा मोजा लगाउनाले सहयोग मिल्छ ।

श्रेणी:शरीर
कुर्कुच्चो

**कुर्कुच्चो** पैतालोको पछाडि तथा गोलिगाँठाको तल पट्टीको भाग हो। यो भागमा खुट्टा र गोडा जोडिन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
*कुर्कुच्चा फुट्नु

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जोर्नीहरू
श्रेणी:शरीर संरचना विज्ञान
श्रेणी:शरीरका अङ्गहरू
कुहिना

**कुहिना** नाडि र पाखुरा जोडिने भाग हो ।
कुहिनोमा ओलेक्रानन, क्युबिटल फोसा (चेलिडन पनि भनिन्छ जस्ता प्रमुख स्थलचिन्हहरू समावेश हुन्छन्। , वा कुहिनो पिट), र पार्श्व र मेडियल एपिकन्डाइल्स ह्युमरस को। कुहिनो जोड भनेको आर्म र फोरआर्म बीचको हिंग्ज जोइन्ट हो; विशेष गरी माथिल्लो पाखुराको ह्युमरस र रेडियस र उलना को बीचमा, जसले बाहुली र हातलाई तिर र टाढा सार्न अनुमति दिन्छ। शरीर।
"कुहिनो" शब्द विशेष रूपमा मानव र अन्य प्राइमेटहरूका लागि प्रयोग गरिन्छ, र अन्य कशेरुकाहरूमा यो प्रयोग हुँदैन। ती अवस्थामा, forelimb प्लस संयुक्त प्रयोग गरिन्छ।

ह्युमरसको सतहमा जहाँ यो जोडको सामना गर्दछ ट्रोक्लिया। धेरैजसो मानिसहरूमा, ट्रोक्लियामा दौडने नाली अगाडिको छेउमा ठाडो हुन्छ तर यो पछाडिको छेउमा घुम्छ।  यसले फलस्वरूप माथिल्लो पाखुरालाई झुकावको समयमा पङ्क्तिबद्ध गरिएको हुन्छ, तर विस्तारको क्रममा माथिल्लो हातमा कोण बनाउँछ&nbsp;- बोक्ने कोण भनिन्छ।

सुपीरियर रेडियोउलनार संयुक्त ले जोइन्ट क्याप्सूल कुहिनाको जोडसँग साझा गर्दछ तर कुहिनोमा कुनै कार्यात्मक भूमिका खेल्दैन।

श्रेणी:जोर्नीहरू
नाडि

**नाडि** हत्केला र कुहिनाको बीचको भाग हो ।

श्रेणी:शरीर
हत्केला

औंला सहितको हातको अघिल्लो भाग

१.बुढि औला-अङ्गुष्ठ

२.चोर औला-तर्जनी

३.माहिली औला-मध्यमा

४.साहिली औला-अनामिका

५.कान्छी औला-कनिष्ठा 

भारतिय संस्कृतिमा कान्छीलाई(५) जल, साहिली(४) औँलालाई पृथ्वी, माईली(३) लाई आकाश, चोर(२) औला लाई वायु र बूढीलाई(१) अग्निका रूपमा चित्रित गरिन्छ| यहि पद्धतिमा आधारित चिकित्सा प्रणाली लाई मुद्रा चिकित्सा मनिन्छ|

श्रेणी:शरीर
तिघ्रा

मानिसको दुईटा **तिघ्रा** हुन्छ|सामान्यता तिघ्रा घुडा भन्दा माथिको  र फिला भन्दा मुनिको  भागलाई भनिन्छ|

श्रेणी:शरीर
कुम

**कुम** छाति भन्दा माथि हात हरू जोडिने स्थान हो ।

श्रेणी:शरीर
अर्गली दरबार

**अर्गली दरबार** नेपालको प्रदेश नं. ५, पाल्पा जिल्ला, अर्गली गाउँ विकास समितिको वाड नं.१ मा अवस्थित ऐतिहासिक महत्त्वको दरबारहो। पुरानो हुलाकी मार्ग र हाल तानसेन-रिडी-तमघास सडकको बीचमा अवस्थित अर्गली दरबार पाल्पा सदरमुकाम तानसेनबाट २१ किलोमिटर पश्चिम-उत्तरमा छ। जुद्धशमशेरले स्वेच्छाले प्रधानमन्त्री पद त्यागि सन्यासी जीवन बिताउने अभिप्रायले रिडी बजारबाट पाँच किलोमिटर पूर्व पाल्पा जिल्लास्थित अर्गली उपत्यकामा उनको निजी बासस्थानको लागि विक्रम सम्वत्१९९९ सालमा सुरू गरी २००१ सालमा दरबार निर्माण गराए। पश्चिम प्युठान-अर्घाखाँचीसम्मको जनश्रमदानद्वारा निर्मित उक्त दरबारमा प्रयोग भएको इँटा, फलाम, काठ, प्रस्तर एवं अन्य भौतिक सामग्री उच्च गुणस्तरको थियो। विक्रम सम्वत्२००२ साल मङ्सिर १४ गते जुद्द् शमशेर गेरुवस्त्र धारण गरी कान्छी श्रीमती गम्भीर कुमारीका साथ त्यही अर्गली दरबारमा आए। रिडी घाटको नित्य स्नान एवं ऋषिकेश मन्दिरको फूलप्रसादसहित २००७ सालसम्म जुद्धशमशेर अर्गली दरबारमै बस्दथे। हाल अर्गली दरबारभग्नावसेसमा परिणत भएको छ।

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:नेपालका चर्चित भवनहरू
श्रेणी:नेपालका भवनहरू
श्रेणी:राणाकालीन दरबारहरू
कहार

तराई प्रदेशमा बसोबास गर्ने एउटा जातजाति|

कहार जातिका मानिसहरूले कमकर, कहार, महत्तो, सिंहजस्ता थर लेखिएको पाइन्छ भने धुरिया, खानी, पन्सुइया, खरबारा, चन्द्रवंशीजस्ता सात गोत्रहरू पनि पाइन्छन् रामायण, महाभारतलगायत भोजपुरी, हिन्दी, अवधी, मैथली भाषाका चलचित्रहरूमा कहारको जातीय पहिचान देखिन्छ। यसलाई लिएर चलचित्रहरूमा विभिन्न किसिमका गीतहरू गाइएको पाइन्छ। जस्तैः- उठा ओरे, डोली, लोके चलो कहार पिया मिलनके रुटवाई जल्दी-जल्दी चलोरे कहार, सुरज डुबरे नदीया उठाए चार कहार वा, मुखवा से, राम-राम बोलके डोलिया कहार लेइके,

श्रेणी:जनजाति
गढीमाई मन्दिर

**गढीमाई** मन्दिर नेपालको नारायणी अञ्चल, बारा जिल्लामा अवस्थित तराई क्षेत्रका प्रसिद्ध शक्तिपीठ हो। बारा जिल्लाको सदरमुकाम कलैया नगरपालिकाबाट झण्डै आठ किलोमिटर पूर्व बरियारपुरस्थित गढीमाईको मेला हरेक पाँच-पाँच वर्षमा मार्ग शुक्ल सप्तमीदेखि आरम्भ हुन्छ। नेपालका विभिन्न क्षेत्रबाट लाखौँ दर्शनार्थीहरू ओइरो लाग्ने यस पीठमा हजारौँ भारतीय दर्शनार्थीहरू पनि आउने गर्छन।

बरियारपुरको खुल्ला चउरमा राखिएको त्रिशूलबाट मानिसका शूल रूपी तीन ताप आध्यात्मिक, आदिर्देविक र आदिभौक्तिक नाश हुन्छन् भन्ने जनविश्वास छ। त्रिशूल स्थापना भएको दक्षिणतिर हाल देवीको मूर्तिसहित मन्दिर पनि देख्न सकिन्छ। मन्दिरबाट पूर्व-दक्षिणतिर पीपलबोटसँगै ब्रहृमाको स्थान पनि हेर्न लायक छ। पूर्वतिर रहेका ब्रहृमास्थलबाट मार्ग शुक्ल सप्तमीका दिन सरसफाइ लिपपोत गरी गढीमाईलाई स्वागत गर्दै पाँचदिनसम्मको पूजा गरिसकेपछि अरूका लागि दर्शन खुला गरिन्छ। गढीमाईका पूजारी थारूजातिका छन्। गढीमाईको पूजाआजा गर्दा कङ्कालीमाई, जाखिनमाई, भक्तिमाईको पनि पूजा गरिन्छ। यतिबेला गढीमाईका बहिनीहरू- कटबासीमाई,ककालीमाई,मनकामना, संसारी, साम्ये, राजदेवी, गढवाडा, जोरलाही, वनशक्ति आदिको पनि पूजा गरिन्छ। 

गढीमाईका अहिलेका पूजारि शिव चौधरि रहेका छ्न्।

## बाह्य कडीहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
पैतालो

## महिलाओं के तलवे 
महिलाओं के तलवे आमतौर पर साफ और गुलाबी होते हैं
महिलाओं के पैरों के तलवे आमतौर पर अधिक सुगंधित और सुंदर होते हैं, नीचे गैलरी में, आप विभिन्न महिलाओं के पैरों के तलवों की तस्वीरें देख सकते हैं, इन छवियों को फोटोग्राफरों के प्रयासों के अनुसार एकत्र किया गया है।

## पुरुषों के तलवे 
पुरुषों के तलवे आमतौर पर अधिक काम और गतिविधि के कारण महिलाओं के पैरों की तुलना में थोड़े गंदे और गहरे होते हैं, लेकिन जैसा कि आप नीचे दी गई तस्वीरों में देख सकते हैं, गुलाबी पैर भी हैं, आप नीचे दी गई तस्वीरों में पुरुषों के पैरों के तलवों को देख सकते हैं 

## संसारको सबैभन्दा सुन्दर 
खुट्टाको लागि प्रतियोगिता, 2010 मा सुरु भएको गोल्डेन फुट प्रतियोगिता, हरेक वर्ष संसारको सबैभन्दा सुन्दर खुट्टा प्रदर्शन गरिन्छ। मोहम्मद अमीन बजाजलेमोहम्मद अमीन बज्जाज अहिलेसम्म यो अवार्ड जितेका छन्
## गोगोल से डाउनलोड की गई पैरों की तस्वीरें

## दर्शकदीर्घा
**पैतालो** गोडाको तल पट्टीको जमिनमा टेकिने भाग हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:शरीर
नालन्दा

**नालन्‍दा**विश्‍वको प्राचीन विश्‍वविद्यालय रहेको भारतको बिहार प्रान्तको पर्यटकीय स्‍थल एवम् नालन्दा जिल्लाको सदरमुकाम पनि हो। यहाँ पर्यटक विश्‍वविद्यालयको अवशेष, सङ्ग्रहालय, नव नालन्दा महाविहार तथा ह्वेनसांग मेमोरियल हल हेर्न सकिन्छ। यस बाहेक यसको छेउ-छाउमा पनि घुम्नको लागि धेरै पर्यटन स्‍थलहरू छन्। राजगीर, पावापुरी, गया तथा बोधगया यहाँबाट नजीकको पर्यटन स्‍थलहरू हुन।
## स्थान
नालन्दा राजगीर शहरबाट लगभग उत्तरमा र पटनाबाट लगभग  दक्षिणपूर्वमा अवस्थित छ, जुन NH ३१, २० र १२० मार्फत भारतको राजमार्ग सञ्जालसँग जोडिएको छ। यो बोधगया बाट लगभग  उत्तरपूर्वमा अवस्थित छ - बिहारको अर्को महत्त्वपूर्ण बौद्ध स्थल। नालन्दा पुरातात्विक स्थल बरगाउँ (नालन्दा) गाउँको उत्तरपश्चिममा ठूलो क्षेत्रमा फैलिएको छ, र ऐतिहासिक मानव निर्मित ताल गिधी, पाणशोकर र इन्द्रपुष्करणीको बीचमा छ। इन्द्रपुष्करानी तालको दक्षिण किनारमा नव नालन्दा महाविहार छ - यसको स्मृतिमा स्थापना गरिएको विश्वविद्यालय। त्यस्तै गरी इन्द्रपुष्करानी तालको दक्षिण पश्चिम किनारमा नालन्दा खुला विश्वविद्यालय छ, जुन प्राचीन नालन्दा विश्वविद्यालयको नामबाट नामाकरण गरिएको राज्य विश्वविद्यालय हो।
## व्युत्पत्ति
*महाविहार* () संस्कृत र पाली शब्द एक महान विहार (शिक्षा केन्द्र वा बौद्ध मठ) को लागि हो र यो विहारहरूको मठ परिसरको वर्णन गर्न प्रयोग गरिन्छ।

७ औं शताब्दीको प्रारम्भिक ताङ राजवंश चिनियाँ तीर्थयात्री, Xuanzang अनुसार, स्थानीय परम्पराले व्याख्या गर्दछ कि  (हिन्दी/मगही: नालंदा) नाम एक *नाग* (भारतीय धर्महरूमा सर्प देवता) बाट आएको हो जसको नाम *नालन्द* थियो। उहाँले "ना-आलम-दा" बाट "अन्तरविराम बिना दान" को वैकल्पिक अर्थ प्रदान गर्नुहुन्छ; यद्यपि, यो विभाजनको अर्थ यो होइन। हिरानन्द शास्त्री, एक पुरातत्वविद् जसले भग्नावशेषहरूको उत्खननको नेतृत्व गरेका थिए, यस क्षेत्रमा  (कमल-डाँठ) को प्रशस्ततालाई यो नामको श्रेय दिन्छन् र विश्वास गर्छन् कि नालन्दाले त्यसपछि "कमल-डाँठ दिने" को प्रतिनिधित्व गर्नेछ। तारानाथ को १७औं शताब्दीको काम सहित केही तिब्बती स्रोतहरूमा, नालन्दलाई *नलेन्द्र* भनिएको छ, र सम्भवतः तिब्बती साहित्यमा पाइने नाला, नालका, नलकाग्रामको पर्यायवाची छ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बिहारका पर्यटनस्थलहरू
श्रेणी:नालंदा जिल्ला
मङ्गन

**मङ्गन** भारतको सिक्किम राज्यको मङ्गन जिल्लाको सदरमुकाम हो। टिस्टा नदीको छेउमा रहेको सहर राजधानी गान्तोकसँग धातुको सडकले जोडिएको छ। मङ्गन जिल्ला क्षेत्रफलको हिसाबले सिक्किमको सबैभन्दा ठूलो जिल्ला हो। यो सहर जिल्लाको दक्षिणी भागमा अवस्थित छ। जिल्ला खुलेपछि मङ्गनले आफ्नो अर्थतन्त्रमा फड्को मारेको छ, मुख्यतया अर्गानिक खेतीका कारण।

भारतको २०११ को जनगणना अनुसार, मङ्गनको जनसङ्ख्या ४६४४ थियो। जनसङ्ख्याको ५५% पुरुष र ४५% महिला छन्। मङ्गनको औसत साक्षरता दर ८३.८१% छ, राज्यको औसत ८१.४२% भन्दा बढी: पुरुष साक्षरता ८७.८०%, र महिला साक्षरता ७९.३४% छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मङ्गन जिल्लाका सहर र नगरहरू
कपाल

शिरको रौलाई **कपाल** (केश) भनिन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:शरीर
आँखीभौं

**आँखीभौं** स्तनधारी आँखाको माथिल्लो डिलमा हुने छोटो रौंका रेखा हो। मानिसमा, आँखीभौंले अनुहारको अभिव्यक्ति मार्फत साङ्केतिक सम्वाद गर्ने तथा पसिना, पानी र अन्य मलबेलाई आँखामा खस्नबाट रोक्ने कार्य गर्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:आँखीभौं
श्रेणी:शरीर
परेला

आँखाको ढकनीमा हुने रौलाई परेला भनिन्छ 

thumb

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:शरीर
उत्तर २४ परगना जिल्ला

**उत्तर २४ परगना जिल्ला** भारतको पश्चिम बङ्गाल प्रान्तको २० वटा जिल्लाहरू मध्य एउटा जिल्ला हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका जिल्लाहरू
उत्तर दिनाजपुर जिल्ला

**उत्तर दिनाजपुर जिल्ला** भारतको पश्चिम बङ्गाल प्रान्तको १९ वटा जिल्लाहरू मध्य एउटा जिल्ला हो।

श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका जिल्लाहरू
कूचबिहार जिल्ला

**कूचबिहार जिल्ला** भारतको पश्चिम बङ्गाल प्रान्तको १९ वटा जिल्लाहरू मध्य एउटा जिल्ला हो।

## भौगोलिक अवस्थिति 
*क्षेत्रफल: ३,३८७ किमी२ (१,३०७.७ वर्ग मी)
*भौगोलिक विभाजन: जलपाईगुडी विभाजन
*सदरमुकाम: कोचबिहार शहर

## यातायात प्रणाली
३१ नम्वर रास्ट्रिय महासड्क  प्रमुख  रास्ट्रिय महासड्क हो।  यो महासड्क असममा पुग्यो৷

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका जिल्लाहरू
पश्चिम मेदिनीपुर जिल्ला

**पश्चिम मेदिनीपुर जिल्ला** भारतको पश्चिम बङ्गाल प्रान्त अन्तर्गतको २० वटा जिल्लाहरू मध्यको एउटा जिल्ला हो। यस जिल्लालाई सन् २००२ जनवरी १ मा घोषणा गरिएको थियो। 
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य लिङ्क
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका जिल्लाहरू
रौं

**रौं** छालाको भित्रि सतहबाट उत्पन्न हुने रेशादार जैविक पदार्थ |यो स्तनधारी(mammals) जीवहरूमा मात्र पाइन्छ | शरीरको विभिन्न अंङ्ग का रौ लाई भिन्दा भिन्दै नाम दिईएको छ|

कपाल: शिरको रौंलाई कपाल (केश) भनिन्छ।

आँखीभुईं: आँखाको डिलमा हुने रौंका रेखालाई आँखीभुईं भनिन्छ।

परेला: आँखाको डिलमा हुने रौंलाई परेला भनिन्छ।

जुङ्गा: ओठ र नाकका बीच माथिल्लो भागमा उम्रने रौंलाई जुङ्गा भनिन्छ।

दाह्री गालादेखि चिउँडोसम्म उम्रने रौंलाई दाह्री भनिन्छ।

नाथे नाकभित्र पलाउने रौंलाई नाथे भनिन्छ।

कन्सिरी: कान अगाडिको रौंलाई कन्सिरी भनिन्छ।

टुपी: टाउको बीचमा नकाटी-नखौरी राखिने रौंको शिखालाई टुपी भनिन्छ।

जैरे: काखीमुनिका रौंलाई जैरे भनिन्छ।

छुसी: खुट्टाका औंलामाथि उम्रने रौंलाई छुसी भनिन्छ। 

जुल्फी: केटाले काँटछाँट पारी मिलाएर गालासम्म वा काँधसम्म आउने गरी पालेको कपाललाई जुल्फी भनिन्छ। 

चुल्ठो: केटी/आइमाईले मिलाएर बाटेको लामो कपाललाई चुल्ठो भनिन्छ।

झ्याप्टो: विशेषगरी केटी/आइमाईहरूले कपाल कोर्दा झर्ने रौंलाई झ्याप्टो भनिन्छ।

झाँक्रो: केटी/आइमाईले नबाटीकन फिँजाएर राखेको लामो कपाललाई झाँक्रो भनिन्छ।

जटा: जोगी/सन्न्यासीले पालेको लामो लट्टा परेको कपाललाई जटा भनिन्छ।

जगल्टो: कपाललाई कोरीबाटी नगरी पाल्नाले रूखो भएको कपाललाई जगल्टो भनिन्छ।

लट्टा: ननुहाइनकन मयल, चोप आदिले जमेर डल्लो परेको कपलालाई लट्टा भनिन्छ।

*जाडो लागेको बेला शरीरको रौं ठाडो हुन्छन् किन ?

जाडो लागेको बेला शरीरको तापलाई बाहिर निस्कनबाट रोक्नको लागि शरीरको रौंहरू ठाडो हुन्छन् शरीरको रौंहरू ठाडो हुँदा रोम छिद्रहरू बन्द हुन्छ, जसले गर्दा छालाले अवरोध पदार्थजस्तो कार्य गर्छ। त्यसैले जाडो लागेको बेला शरीरको रौंहरू ठाडो हुन्छन्।

*तालु खुइलेको पुरुष मात्र हुन्छ किन ?

तालु खुइलिने गुण भएको जीन पुरुषमा मात्र हुन्छ जो वंशाणुगत गुणको प्रसारणद्वारा सन्तानमा आउँछ। यो त छोरा र छोरी दुवैमा सर्छ तर छोरीमा एक्स-एक्स क्रोमोजोम भएकोले एउटा एक्समा भएको दोषलाई अर्को एक्स क्रोमोजोमले क्षतिपूर्ति गर्छ तर छोरामा एक्स र वाइ क्रोमोजोम भएकोले वाइ क्रोमोजोममा भएको तालु खुइलिने गुणको क्षतिपूर्ति गर्ने अर्को क्रोमोजोम नभएकोले छोरामा त्यो गुण देखिन्छ। यसको साथै पुरुषमा हुने एन्ड्रोजन भन्ने सेक्स हर्मोनले केशको जरामा बढी आघात पुर्‍याउँछ त्यसैले नपुंसकहरू प्रायः तालु खुइलेको हुँदैन उक्त कारणले गर्दा पुरुष मात्र तालु खुइलेको हुन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:शरीर
बीरभूम जिल्ला

**बिरभूम जिल्ला** भारतको पश्चिम बङ्गाल प्रान्तको १९ वटा जिल्लाहरू मध्य एउटा जिल्ला हो।

## भौगोलिक अवस्थिति 
*क्षेत्रफल: ४,५४५ किमी२ (१,७५४.८ वर्ग मी)
*भौगोलिक विभाजन: बर्धमान विभाजन
*सदरमुकाम: सिउड़ी शहर

श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका जिल्लाहरू
क्युबा

**क्युबा**, आधिकारिक नाम **गणतन्त्र क्युबा**, (; , ) क्यारिबियन सागरमा स्थित एउटा देश हो। धेरै स-साना द्वीप र एउटा ठुलो द्वीप मिलायेर यस देशको निर्माण भएको छ। यो देश संयुक्त राज्य, मेक्सिको, हाइटी, जमैका र बहामस नजिकस्थित छ। क्युबाको जनतालाई क्युबाई भन्छन, र उनीहरू स्पेनी भाषा बोल्छन। क्युबाको हावा-पानी तातो छ, तर त्याहाँ हरेक वर्ष हरिकेन (समुद्री तुफान) आउने गर्छ। क्युबाको राजधानी सहर हवाना हो। स्पेनी भाषामा त्याहाँको राजधानीलाई, "ला-हबाना" भन्छन।

## जनसङ्ख्या 
## इतिहास 
## भूगोल 
## राज्यनीति 
## अर्थतन्त्र 
## धर्म 
## जीवनशैली 
## अरु सम्बन्धित विषयहरू 
## सन्दर्भ सूची 
## बाहिरी लिङ्कहरू 
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
सजीवन

**सजीवन** वा **निम्तेल** नेपालका विभिन्न भू-भागमा प्राकृतिक रूपमा प्राचीनकालदेखि उत्पादन हुँदै आएको एक बहुउपयोगी वनस्पति हो। नेपालमा यसको विभिन्न किसिमले प्रयोग हुँदै आएको छ। यो वनस्पति घरपालुवा जनावरले नखाने भएकाले बारको रूपमा प्रयोग हुने गरेको छ। यसको पात कम्पोष्ट मलको लागि र यसबाट निस्कने रस पोलेको घाउ निको पार्न र क्यान्सर रोगको प्रतिरोधक औषधिको रूपमा, सानो हाँगाको डाँट दाँत सफा गर्न कार्यमा र बीउ उज्यालोको लागि प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ। यसका अतिरिक्त बिरूवाले माटोको उर्वराशक्ति बढाउँछ। पिना अत्यन्त राम्रो किसिमको नाइट्रोजन, फस्फोरस, पोटासयुक्त पांगारिक मलको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। विश्वमा जेट्रोफाका विभिन्न प्रजाति भेटिन्छन्। नेपालमा पाइने सजीवन(Jatropha curcas) विभिन्न देशका वैज्ञानिकहरूले आर्थिक तथा व्यावसायिक दृष्टिकोणबाट बायोडिजेलको लागि सबैभन्दा उपयुक्त ठहर गरी सिफारिस गरेको छ। साधारणतया सजीवनको दानामा ३० देखि ४८ प्रतिशतसम्म तेलको मात्रा रहेको छ। करिब ३ केजि बियाँबाट एक लिटर तेल निकाल्न सकिन्छ।

## सजीवनको औषधीय गुणहरू
पातको रस र बीउलाई पेलेर निकालिएको तेल दल्दा चौपायाको जुम्रा मार्न सकिन्छ । हात खुट्टा फुटेको, हिलोले खाएको, लुतो, दाद, पक्षघात, मांशपेशी र जोर्नीको दुखाई आदिमा यसको तेल दल्दा फाइदा पुग्छ । यसको तेलबाट बत्ती बाल्न र साबुन बनाउन सकिन्छ । हांगालाई दतिवनको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । तेलबाट ग्लिसिरिन उत्पादन गर्न सकिन्छ । पातबाट सोत्तर, पत्कर र कम्पोष्ट मल बनाउन सकिन्छ । यसको पिनालाई खेतबारीमा मलको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । तेललाई प्रशोधन पश्चात जैविक डिजेलको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । 

thumb|सजीवन वोट
thumb|सजीवनको गेडा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:बुट्यान
श्रेणी:तेलहन बाली
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस

प्रत्येक वर्ष २ अक्टोबरका दिनलाई विश्वमा **अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस**को रूपमा मनाइन्छ। यस दिन महान् अहिंसावादी नेता महात्मा गान्धीको जन्मदिन पर्दछ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:दिवसहरू
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय दिवसहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र सङ्घका दिवसहरू

श्रेणी:महात्मा गान्धी
हेलेन केलर

**हेलेन एडम्स् केलर** (जुन २७, १८८० – जुन १, १९६८) अमेरिकी लेखिका, राजनीतिज्ञ र प्राध्यापक  थिएन् । जन्मेको डेढ वर्षमै उनी आँखा नदेख्ने र कान नसुन्ने भएकीथिइन् । उनी बोल्न पनि सक्तिनथिन् । उनी वेस्ट टुस्कुम्बिया, अल्बामामा जन्मिएकी थिइन, हाल उक्त स्थानमा संग्राहलय रहेको छ । उनको जन्म दिन जुन २७ हेलेन केलर दिवस मनाइने गरिन्छ ।

## जीवनी 
उनी शारीरिक रूपमा कमजोर भए पनि उनको दिमाग तेज थियो । उनी बाबु आर्थिक रूपले सक्षम थिए र हेलेनको उपचार महसुस गरे । उनीले हेलेनलाई एक प्रख्यात डा. एलेक्जान्डर ग्राहम बेल को मा लगे । डा. एलेक्जान्डर ग्राहम बेल ले धेरै बालबालिकाहरूलाई उपयुक्त उपचार गरेर निको पारेका थिए ।  डा. एलेक्जान्डर ग्राहम बेल ले हेलेन निक्कै चलाख भएको पाए । उनैले हेलेन लाई पढाउनका लागि शिक्षक सुलिभन लाई भेटे ।

केलरले बहिरापन भएका व्यक्ति पनि बात गर्न सक्छन् र आवाजको दुनियाँमा बाँच्न सक्छन् भन्ने कुरा प्रमाणित गरिन् । उनले नै बहिरापन भएका व्यक्तिहरू पनि सुन्न सक्ने मानिसहरू जस्तै सक्षम हुन्छन् भन्ने कुरा सिकाइन्; उनलाई चर्चित बहिरा व्यक्तिको रूपमा हेरिन्छ ।

## अवार्ड
## प्रसिद्ध उद्धरण 
"गरूआमा ! बस् त्यत्ति

यहि मेरो उत्तर हुनेछ

अँध्यारामा

जब मृत्युले बोलाउनेछ ।"

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
गान्धी जयन्ती

महात्मा गान्धीको जन्मदिन। अक्टोबर २।

*जयन्ती
**व्यास जयन्ती
**बुद्द जयन्ती
**हनुमान जयन्ती
**वामन जयन्ती
**स्वर्ण जयन्ती
**रजत जयन्ती
**हीरक जयन्ती
राष्ट्रपिता

**राष्ट्रपिता** एक सम्मानजनक उपाधि हो जुन कुनै व्यक्तिलाई उसको देश, राज्य वा राष्ट्रको स्थापना पछि प्रेरणाको रूपमा मान्ने गरिन्छ।

पेतर पात्रिया (बहुवचन पात्रेस पात्रिया), जसलाई परेन्स पात्रिया समेत भन्ने गरिन्छ, एउटा रोमन सम्मान थियो जसको अर्थ 'पिताभूमिको पिता' हुन्छ, जसलाई सिनेटद्वारा देशको नायकहरूमाथि र पछि सम्राटहरूद्वारा दिइएको थियो। शाही शासन वा राजतन्त्रमा, सम्राटलाई प्राय 'राष्ट्र पिता/माता' वा आफ्नो परिवारको मार्गदर्शन गर्नको लागि एउटा पिता अभिभावकको रूपमा मान्ने गरिन्छ।

यस अवधारणालाई केही राजतन्त्र देशहरूमा दैवीय अधिकारको रूपमा व्यक्त गरिएको छ। स्पेनमा यसलाई संवैधानिक कानूनको रूपमा राखिएको छ, जहाँ राजा र उनको परिवारलाई अवतार, राष्ट्रको एकता र स्थायित्वको प्रतीक मान्ने गरिन्छ। थाइल्यान्डमा समेत सम्राटलाई समान मान्यता दिइएको छ, र गम्भीर प्रकृतिका आपराधिक व्यक्तिहरूलाई समेत आममाफी दिनसक्ने अधिकार दिइएको छ।
उत्तर औपनिवेशिक अफ्रिकामा, 'राष्ट्र पिता' एउटा शीर्षक थियो जसको उपयोग धेरैजसो नेताहरूले स्वतन्त्रता आन्दोलनमा आफ्नो भूमिकालाई आधिकारिक स्रोतको रूपमा र निरन्तर लोकप्रियताको स्रोतको रूपमा पितृवादी प्रतीकवादको उपयोग गर्नको लागि गरिएको थियो। सन् १९४९ मा जोसेफ स्टालिनको ७०औँ जन्मदिनको अवसरमा, उनलाई दोस्रो विश्व युद्ध पछि सोभियत सङ्घद्वारा कब्जा गरिएको देशहरूमा 'व्यक्तिहरूको लोकतन्त्र'को स्थापनाको लागि 'राष्ट्र पिता'को उपाधिबाट सम्मानित गरिएको थियो।

'राष्ट्रपिता' उपाधि कहिलेकाँही राजनीतिक रूपमा प्रतिस्पर्धा हुन्छ। सन् १९७२ मा बङ्गलादेशको संविधानले शेख मुजिबुर रहमानलाई 'राष्ट्र पिता' घोषित गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
पवनकुमार चाम्लिङ

**पवन कुमार चाम्लिङ** एक भारतीय राजनीतिज्ञ र सिक्किमका पूर्व मुख्यमन्त्री हुन्। चाम्लिङ सिक्किम डेमोक्रेटिक फ्रन्टका संस्थापक अध्यक्ष हुन्, जसले सन् १९९४ देखि लगातार पाँच पटक राज्यमा शासन गरेका थिए। चाम्लिङको २४.४ वर्षको कार्यकाल (डिसेम्बर १९९४ देखि मे २०१९) कुनै पनि भारतीय राज्यको मुख्यमन्त्रीको सबैभन्दा लामो कार्यकाल हो, जसले पश्चिम बङ्गालमा ज्योति बसुको २३ वर्षको कार्यकाललाई उछिन्यो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* सिक्किमका मुख्यमन्त्रीहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
श्रेणी:सिक्किमका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:नाम्ची जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय गोरखाहरू