open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
अङ्क

right|thumb|400px|हिन्दू-अरबी अङ्क पद्धति; प्रथम सहस्राब्दी ईसापूर्वको अशोकको शिलालेखहरूमा यिनी अङ्कहरूको प्रयोग गरेकोको भेटिन्छ ।

**अङ्क** यस्तो चिह्न हो जुन संख्याहरू लेखनको काम आउछन् । दासमिक पद्धतिमा शून्य देखि लिएर नौ सम्म ( ० देखि ९ सम्म ) कुल दस अङ्क प्रयोग गरिन्छ । त्यहि प्रकार षोडसी पद्धति (hexadecimal system) मा शून्य देखि लिएर ९ सम्म एवं A देखि लिएर F कुल १६ अङ्क प्रयुक्त हुन्छन् । द्विक पद्धतिमा केवल ० र १ देखि नै सारा संख्याहरू अभिव्यक्त गरिन्छन् ।  

नेपाली भाषामा अङ्कहरू एवं ठूलो संख्याहरूको उच्चारण तल दिइएको छ । 

* एक (१)
* दुई (२)
* तीन (३)
* चार (४)
* पाँच (५)
* छ (६)
* सात  (७)
* आठ  (८)
* नौ (९)
** **दस**  (१०)
 
## अङ्कहरू द्वारा लेखएका ठूलो संख्याहरू (दासमिक पद्धति) 
* ११ एघार 
* १२ बाह्र 
* १३ तेह्र 
* १४ चौध 
* 15 पन्ध्र 
* १६ सोह्र 
* १७ सत्र 
* १८ अठार 
* १९ उन्नाइस 
** **२० बीस** 
* २१ एक्काइस 
* २२ बाइस 
* २३ तेइस 
* २४ चौबीस 
* २५ पच्चीस 
* २६ छब्बीस 
* २७ सत्ताइस 
* २८ अट्ठाइस 
* २९ उनान्तीस
** **३० तीस** 
* एकतिस(३१)
* बत्तीस (३२)
* तेत्तीस (३३)
* चौंतीस (३४)
* पैंतीस (३५)
* छत्तीस (३६)
* सैंतीस (३७)
* अड्तीस (३८)
* उनान्चालिस (३९)
** **चालीस (४०)**
* एकचालीस (४१)
* बयालीस (४२)
* त्रिचालिस (४३)
* चौवालिस (४४)
* पैंतालिस (४५)
* छियालिस (४६)
* सड्चालिस (४७)
* अड्चालीस (४८)
* उनान्पचास (४९)
** **पचास (५०)**
* एकाउन्न (५१)
* बाउन्न (५२)
* त्रिपन्न (५३)
* चौवन्न (५४)
* पचपन्न (५५)
* छप्पन्न (५६)
* सन्ताउन्न (५७)
* अन्ठाउन्न (५८)
* उनान्साठी (५९)
** **साठी (६०)**
* एकसठ्ठी (६१)
* बैसठ्ठी (६२)
* त्रिसठ्ठी (६३)
* चौंसठ्ठी (६४)
* पैंसठ्ठी (६५)
* छैसठ्ठी (६६)
* सड्सठ्ठी (६७)
* अड्सठ्ठी (६८)
* उनान्सत्तरी (६९)
** **सत्तरी (७०)**
* एकहत्तर (७१)
* बहत्तर (७२)
* त्रिहत्तर (७३)
* चौहत्तर (७४)
* पचहत्तर (७५)
* छिहत्तर (७६)
* सतहत्तर (७७)
* अठहत्तर (७८)
* उनासी (७९)
** **अस्सी (८०)**
* एकासी (८१)
* बयासी (८२)
* त्रियासी (८३)
* चौरासी (८४)
* पचासी (८५)
* छियासी (८६)
* सतासी (८७)
* अठासी (८८)
* उनानब्बे (८९)
** **नब्बे (९०)**
* एकानब्बे (९१)
* बयानब्बे (९२)
* त्रियानब्बे (९३)
* चौरानब्बे (९४)
* पन्चानब्बे (९५)
* छियानब्बे (९६)
* सन्तानब्बे (९७)
* अन्ठानब्बे (९८)
* उनान्सय (९९)
** **सय (१००)**

* **(एक) हजार** १,००० (१०००)
* **(एक) लाख** १,००,००० (१०००००)
* **(एक) करोड** १,००,००,००० (१००००००)
* **(एक) अरब** १,००,००,००,००० (१०००००००००)

** **दस अरब**
** **खरब**
** दस खरब
** **नील**
** **दस नील**
** **पद्म**
** दस पद्म
** **शङ्ख**
** दस शङ्ख
** **महाशङ्ख**

श्रेणी:गणित
श्रेणी:संख्या
श्रेणी:अङ्क गणित
कटारी नगरपालिका

'''''' उदयपुर जिल्लाका ४ नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका कटारी र त्रिवेणी गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा रिश्कु, लेखानी, मयङ्खु, हर्देनी, लिम्पाटार, सोरुङ छबिसे, सिरिसे गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ५९,५०७ रहेको छ भने यहाँ १४,१०६ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, उदयपुर

श्रेणी:भित्री मधेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
श्रेणी:उदयपुर जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशका नगरपालिकाहरू
भारतीय प्राविधिक संस्थान

**भारतीय प्राविधिक संस्थान** अर्थात आई आई टी (*इंडियन इंस्टीट्यूट्स आफ टेक्नालजी*) भारतको ७ स्वायत्त प्राविधिक शिक्षा संस्थान हो। यो संस्थान भारत सरकार द्वारा स्थापित गरिएको "राष्ट्रिय महत्त्वको संस्थान" हो। ईसवी सन २००६को अनुमान अनुसार सबै आई आई टी जोडेर हेर्दा १७,००० पूर्व-स्नातक तथा १३,००० स्नातक छात्र छन्। आई आई टीको वर्तमान तथा पूर्व विद्यार्थीलाई आईआईटियन भनिन्छ।
भारतमा पन्द्र आई आई टी छन :
* आई आई टी दिल्ली, दिल्ली
* आई आई टी बम्बाइ, महाराष्ट्र
* आई आई टी चेन्नई, तमिलनाडु
* आई आई टी कानपुर, उत्तर प्रदेश
* आई आई टी खडगपुर, पश्चिम बङ्गाल
* आई आई टी रुडकी, उत्तराखण्ड
* आई आई टी गुवाहाटी, असम
* आई आई टी हैदराबाद, आन्ध्र प्रदेश
* आई आई टी रोपड, पञ्जाब
* आई आई टी गांधीनगर, गुजरात
* आई आई टी भुवनेश्वर, उडीसा
* आई आई टी पटना, बिहार
* आई आई टी जोधपुर, राजस्थान
* आई आई टी इन्दौर, मध्य प्रदेश
* आई आई टी मण्डी, हिमाचल प्रदेश

## इतिहास 
भारतीय प्राविधिक संस्थानहरूको स्थापनाको इतिहास ईसवी सन १९४६ पुग्छ जब जोगेंद्र सिंहले भारतमा उच्च शिक्षाको संस्थानको स्थापनाको लगी एक समिति गठन गरे। नलिनी रंजन सरकारको अध्यक्षतामा गठित समितिले भारत भरीमा यस्तो संस्थानहरूको गठनको सिफारिश गरे। यि सिफारिसहरूलाई ध्यानमा राख्दै पहिलो भारतीय प्राविधिक संस्थानको स्थापना कलकत्ताको नजिकस्थित खडगपुरमा १९५०मा भयो। सुरुवातमा यो संस्थान हिजली कारावासमा अवस्थित थियो। १५ सेप्टेम्बर १९५६मा भारतको संसदले "भारतीय प्राविधिक संस्थान ऐन" लाई मन्जुरी दिदै आई आई टी लाई "राष्ट्रिय महत्त्वको संस्थान" घोषित गरिदियो।

यसै सिलसिलामा अन्य आई आई टीको स्थापना मुम्बई (१९५८), मद्रास (१९५९), कानपुर (१९५९), तथा नयाँ दिल्ली (१९६१)मा भयो। असममा छात्र आन्दोलन चन्दै गर्दा तत्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री राजीव गान्धीले असममा पनि एक आई आई टीको स्थापनाको वचन दिए जिसके परिणामस्वरूप १९९४मा गुवाहाटीमा आई आई टी की स्थापना भयो। सन २००१मा रुडकी स्थित रुडकी विश्वविद्यालय लाई पनि आई आई टीको दर्जा दिईयो।

## आई आई टीको महत्त्व 
आई आई टीमा शिक्षित ईन्जिनियर तथा शोधार्थिहरूको चिन्हारी पुरै भारत, र केही हदसम्म, अमेरिकामा पनि छ। यद्यपि, यो परिचय मुख्यतः ती ईन्जिनियरहरूसँग छ जसले यहाँबाट बी टेक की डिग्री लिएका छन्। आई आई टीको प्रसिद्धीको कारण, भारतमा ईन्जिनियरको पढन इच्छुक प्रत्येक विद्यार्थी यि संस्थानहरूमा प्रवेश पाउने 'महत्त्वाकांक्षा' राख्दछन। यि संस्थानहरूमा स्नातक स्तरको पढाईमा प्रवेश एक संयुक्त प्रवेश परीक्षा (JEE)को आधारमा हुदछ। यो परीक्षा धेरै कठिन मानिन्छ र यसको तैयारी गराउनको लागि देश भरमा हजारौ 'कोचिंग क्लासेस्' चलाईएको छ। आई आई टी तन्त्रको कहिले कहि आलोचना गरिन्छ कि भारतको गरीब जनताको पैसामा यसमा पढेर आएकाहरू पैसा कमाउने लालचमा देश छोडेर यूएसए वा अरु कुनै देशमा जान्छन, जसको कारण यसबाट भारतलाई अपेक्षित लाभ प्राप्त हुदैन।

## बाहिरी कडिहरू 
* प्राविधिकको क्षेत्रमा केन्द्रिय संस्थाहरू :भारतीय प्राविधिक संस्थानहरू (IITs)
* आई आई टी कानपुर
* आई आई टी दिल्ली
* आई आई टी रुडकी
* आई आई टी बम्बाइ
* आई आई टी गुवाहाटी
* आई आई टी खडगपुर
* आई आई टी चेन्नई
* आई आई टी हैदराबाद
* आई आई टी रोपड 

### समाचार 
* आईआईटी-आईआईएमको फ्याकल्टीमा दम छैन, छात्रहरूको भरोसामा छ यिनीहरूको नाम  : जयराम रमेश
* आईआईएम र आईआईटीले भारत लाई बर्बाद गरे 

श्रेणी:विश्वविद्यालय
श्रेणी:शिक्षण संस्थान
श्रेणी:भारतीय प्राविधिक संस्थान
रमन म्याग्सेसे पुरस्कार

**रमन म्याग्सेसे पुरस्कार** (Ramon Magsaysay Award) एसिया का व्यक्तिहरू एवं संस्थाहरूलाई तिनिहरूको आफ्नो क्षेत्रमा विशेष रूपबाट उल्लेखनीय कार्य गरेकोमा प्रदान गरिन्छ। यसलाई प्राय: एसियाको नोबेल पुरस्कार पनि भनिन्छ। यो रमन म्याग्सेसे पुरस्कार फाउन्डेशनद्वारा फिलिपिन्स का भूतपूर्व राष्ट्रपति रमन म्याग्सेसेको सम्झनामा दिइन्छ।

## इतिहास 
यो पुरस्कार न्यु योर्क स्थित "रकफेलर ब्रदर्स फण्ड" का गुठियारहरू द्वारा सन् १९५७ मा स्थापित गरिएको हो। फिलिपिन्स सरकारको सहमतिबाट यहाँको भूतपूर्व राष्ट्रपति रमन म्याग्सेसेको स्मृतिमा यो पुरस्कार शुरु गरिएको जसले गर्दा उनको साधारण जनतालाई गरेको साहसपूर्वक सेवा, लोकतांत्रिक समाजमा व्यावहारिक आदर्शवादिता एवं निर्मल सरकारी चरित्र जस्ता कुराको सम्झनालाई ताजा राख्न सकियोस।

## पुरस्कारका श्रेणिहरु 
* सरकारी सेवा
* सार्वजनिक सेवा (Public Service)
* सामुदायिक नेतृत्व (Community Leadership)
* पत्रकारिता, साहित्य एव सृजनात्मक सञ्चार कलाहरू ( Journalism, Literature and Creative Communication Arts)
* शान्ति एवं अन्तरराष्ट्रीय सद्भावना (Peace and International Understanding)
* उभरि‍दो नेतृत्व (Emergent Leadership)

## बाह्य कडीहरू 
## २०२४
यो वर्षको रोमन म्यागसेसे पुरस्कार नेपालको गैरनाफामूलक 'शक्ति समूह' लाई महिला हकहित को कार्य मा , अफगानिस्तानकी पूर्व महिला, शिक्षा, तथा संस्कृति मन्त्री एवं चिकित्सक ५७ वर्षीया हाबिबा सारोबिर तथा म्यानमारका समाजसेबी ६४ वर्षीय लाहपेइ सेन्ग रोलाई  द्वन्द्व रूपान्तरणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले बापत उक्त पुरस्कार दिइयो।

* Ramon Magsaysay Award Foundation
* Ramon Magsaysay Award Foundation Blog

श्रेणी:पुरस्कारहरू
श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित
बिल क्लिन्टन

**विलियम जेफर्सन** "**बिल**" **क्लिन्टन** (जन्म **विलियम जेफर्सन ब्लिद तृतिय**; १९ अगस्ट १९४६) एक अमेरिकी पूर्व राष्ट्रिपति तथा अमेरिकी राजनीतिज्ञ  हुन्। उनी सन् १९९३ देखि सन् २००१ सम्म अमेरिकाको राष्ट्रपति भएका थिए।

## प्रारम्भिक जीवन
## क्लिन्टनको परिवार
## राष्ट्रपति पदको उम्मेदवारी दर्ता
## राष्ट्रपति चयन
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी कडीहरू
### आधिकारिक
* राष्ट्रपति पुस्तकालय र संग्रहालय
* क्लिन्टन फाउन्डेसन
* व्हाइट हाउस जीवनी 
* अभिलेखित व्हाइट हाउस वेबसाइट

### अन्तर्वार्ता तथा भाषणहरू
* 
* 
* Full audio of a number of Clinton speeches Miller Center of Public Affairs
* Oral History Interview with Bill Clinton from Oral Histories of the American South, June 1974
* "The Wanderer", a profile from *The New Yorker*, September 2006

### मिडिया कभरेज
* 
* 

### अन्य
* 
* Extensive essays on Bill Clinton and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the Miller Center of Public Affairs
* "Life Portrait of Bill Clinton", from C-SPAN's *American Presidents: Life Portraits*, December 20, 1999
* *Clinton* &nbsp;an *American Experience* documentary
* 
* 
* 1992 election episode in CNN's Race for the White House

## यी पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:विश्वको राजनीति
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:डेमोक्रेटिक पार्टी (अमेरिका) अमेरिकी राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:डेमोक्रेटिक पार्टी (अमेरिका) राष्ट्रपति प्रत्याशीहरू
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
खुम्जुङ

**खुम्जुङ** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १९१२ रहेको थियो जसमध्ये ९१३ पुरुष र ९९९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ५५१ घरधुरी रहेको थियो। विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा यही गा.वि.स. मा अवस्थित भएकोले यो गा.वि.स. संसार भर प्रख्यात छ। यहाँका अधिकांश मानिसहरू पर्यटन व्यवसायमा आवद्ध छन्। यो हाल खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

गाँउ खुम्बिला पर्वत, नजिकै समुद्र तट देखि ३९७० मीटर माथि स्थित छ । खुम्जुङ को एक मठ मा एक कथित खोपडी गृह राखिएको। यस गाउँमा इन्टरनेट र मोबाइल तथा ल्याण्डलाईन फोन जस्तै आधुनिक सञ्चारको सुविधा पनि पुगेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सोलुखुम्बु जिल्लाका ठाउँहरू
अमेरिकाको स्वतन्त्रता दिवस

**अमेरिकाको स्वतन्त्रता दिवस** जुलाई महिनाको ४ तारिखका दिन मनाइन्छ । यो सङ्घीय (सार्वजनिक) बिदाको दिन हो। यसलाई फोर्थ अफ जुलाई भनिन्छ। सन् १७७६ जुलाई ४ मा बेलायतबाट अमेरिका स्वतन्त्र भएका अवसरमा यो दिवस मनाइन्छ। यस अवसरमा पटाका, झिरझिरे बाल्नुका साथै कवाज गरिन्छ। मासु पोलेर खाने, उत्सव गर्ने, मेला गर्ने, वनभोज जाने, संगीत कार्यक्रम आदि गर्ने गरिन्छ। 
## पृष्ठभूमी 
यो सन्दर्भ करिब अढाई सय वर्ष अघिको हो । अमेरिकामाथि बेलायती कब्जा थियो । बेलायती कानुनको विभेदपूर्ण व्यवहारका कारण अमेरिकीलाई बेलायती-शासन मनपरेको थिएन। यहि क्रममा सन् १७७४ मा  १३ मध्ये १२ उपनिवेशका प्रतिनिधिहरू पेन्सलभानिया राज्यको फिलाडेल्फियामा भेला हुनुभयो। जर्जियाका प्रतिनिधिमात्र अनुपस्थित हुनुहुन्थ्यो। यी उपनिवेशमा बेलायत विरुद्ध लड्ने तयारी भइरहेको थियो। अनि बेलायत विरुद्ध युद्ध पनि शुरु भयो। सन् १७७५ मा कंग्रेस बस्दा युद्ध चलिरहेको थियो। उक्त कंग्रेसले थोमस जेफरसन र अन्य ज्ञातालाई 'स्वतन्त्रताको घोषणा-पत्र'तयार गर्ने जिम्मेवारी दियो। जेफरसनले घोषणा-पत्र तयार पारेपछि जोन एडम्स्, बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिनसहितको समितिलाई मूल्यांकन गर्न दिनुभयो। उक्त समितिले घोषणा-पत्रमा केही संशोधन गरेपछि कंग्रेसमा पढेर सुनाइयो। यी १३ उपनिवेशले स्वतन्त्रताको घोषणा-पत्र सन् १७७६ जुलाई ४ मा ग्रहण गरे ।
## शुरूका १३ राज्य 
अमेरिकामा शुरूमा १३ राज्यहरू मात्र थिए। ती - डेलावर, पेन्सलभेनिया, न्यू जर्सी, जर्जिया, कनेक्टिकट, मासाचुसेट्स, मेरिल्याण्ड, साउथ क्यारोलाईना, न्यु ह्याम्सर, भर्जिनिया, न्यु योर्क, नर्थ क्यारोलाईना र रोड आइल्याण्ड हुन् । बेलायतको उपनिवेशबाट अमेरिकालाई स्वतन्त्र बनाउने शुरुका यी १३ राज्य हुन्।
## चित्र ग्यालेरी

InvitationIndependenceDayGreenwichCT06201825.jpg|An 1825 invitation to an Independence Day celebration
Miamifireworks.jpg|In addition to a fireworks show, Miami lights one of its tallest buildings with the patriotic red, white and blue color scheme on Independence Day
Fireworks over the East Village of New York City.JPG|thumb|New York City's fireworks display, shown above over the East Village, is sponsored by Macy's and the largest in the country
Independence Day, 1940 Promotion.ogv|thumb|Patriotic trailer shown in theaters prior to the 4th of July 1940
Fourth of July Cake.jpg|thumb|right|200px|A traditionally-decorated fourth of July cake.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:अमेरिका
श्रेणी:दिवसहरू
शाहजहाँ

thumb|right|शाहजहाँ
**शाहजहाँ** मुगल सम्राट।
शाहजहाँ आफ्नो न्यायप्रियता र वैभवविलासको कारण आफ्नो कालमा धेरै लोकप्रिय थिए। तर इतिहासमा उनको नाम केवल यस कारण  लिईदैन। शाहजहाँको नाम एउटा यस्तो प्रेमीको रूपमा लिइन्छ जसले आफ्नो बेगम मुमताज महलको लागि विश्वको सबैभन्दा सुन्दर भवन ताज महल बनाउने यत्न गरे।

श्रेणी:मुगल साम्राज्य
श्रेणी:ताजमहल
श्रेणी:आगरा
श्रेणी:भारतीय मुसलमानहरू
दिल्ली सल्तनत

**दिल्ली सल्तनत**, या **सल्तनत-ए-हिन्द**/**सल्तनत-ए-दिल्ली** १२१०बाट १५२६ सम्म भारतमा शासन गर्ने सुल्तानहरूको वंशको शासनकाललाई भनिन्छ। **( गु खा त सले )**

दिल्लीमा थुप्रै तुर्क अफगान शासकहरूले **मध्यकाल**मा शासन गरे जस मध्ये:
* गुलाम वंश (१२०६- ९०), ८४ वर्ष
* खिलजी वंश (१२९०-१३२०), ३० वर्ष
* तुगलक वंश (१३२०-१४१३), ९३ वर्ष
* सैयद वंश (१४१४- ५१), ३६ वर्ष
* लोदी वंश  (१४५१-१५२६) ७६ वर्ष शामिल छन।

श्रेणी:भारतको इतिहास
श्रेणी:दिल्ली
श्रेणी:भारतको सल्तनत
जलाशय

पानी जमाइएको स्थान| यस्तो **जलासय** कृतिम र प्राकृतिक दुवै हुन सक्छ| विभिन्न प्रयोजनको लागि पानी सङ्कलन गर्न तयार गरिएको जलासयलाई कृतिम जलासय भनिन्छ भने वरिपरिबाट जमीनले घेरिएको र प्राकृतिक रूपमा पानी सङ्कलन भएको ठाउलाई प्राकृतिक जलासय भनिन्छ|

श्रेणी:पानीका स्रोतहरू
लेते

**लेते** नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धौलागिरी अञ्चल अन्तर्गतको मुस्ताङ जिल्लामा अवस्थित साविकको एक गाउँ विकास समिति थियो। लेते सुन्दर हिमालहरू धवलागिरी, अन्नपूर्ण र निलगिरी हिमालहरूले घेरिएको गाउँ हो। यो हाल थासाङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४-९ वडाहरू वडाहरू थासाङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १-३ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

## जनसङ्ख्या
नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ को तथ्याङ्क अनुसार लेते गाउँ विकास समितिको कूल जनसङ्ख्या ८३९ मध्ये ४४१ पुरुष र ३९८ महिलाहरू २२२ व्यक्तिगत घरधुरीमा बसोबास गर्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मुस्ताङ जिल्लाका ठाउँहरू
धनुषाधाम नगरपालिका

'''''' धनुषा जिल्लाका ११ नगरपालिकाहरू मध्येको एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा यज्ञभूमि, उमाप्रेमपुर, धनुषाधाम, धनुषा गोविन्दपुर गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा भुतहीपटेर्वा (९) यसमा गाभिएको थियो।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ५२,०२४ रहेको छ भने यहाँ ९,१६७ घरधुरी रहेका छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा

श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू
हरिवन नगरपालिका

'''''' सर्लाही जिल्लाको ११ नगरपालिका मध्येको एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका  घोषणा गर्दा साविकका अत्रौली, सासापुर, धुर्कौली र हरिवन गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गर्दा साविकको ढुङ्ग्रेखोला गाविसको वडा नम्बर ३ यसमा गाभिएको थियो।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ४९,९८८ रहेको छ भने यहाँ १०,७४० घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* आधिकारिक वेबसाइट

श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
चौघरा दरवार

thumb|right|200px| दरवारमा रहेको कलात्मक थाम
thumb|right|200px|दरवारको उत्तरी मोहडा
thumb|right|200px| दरवारमा रहेको कलात्मक झ्याल

**चौघरा दरवार** दोलखा जिल्लाको सुनखानी गाविसमा अवस्थित ऐतिहासिक महत्त्वको दरवार हो। विसं १८४०. मा निर्माण भएको विस्वास गरिने यो दरवार सालका काठबाट निर्माण गरिएका १ सय ५५ कलात्मक झ्यालहरूका लागि प्रसिद्ध छ। यो दरवार पृथ्वीनारायण शाहको पालामा बनेको स्थानीय वृद्धवृद्धाहरूको अनुमान छ। कलात्मक चार घरहरू जोडेर बनाइएको हुनाले यस दरवारलाई चौघरा भनिएको हो।

दरबारको बनावटलाई मल्लकालिन वास्तुकलाको विशिष्टता झल्कने कलात्मक शैली, तेलिया इट्टा र सालको काठले थप आर्कषक बनाएको छ। यस दरवारको दक्षिणतर्फ विशाल २४ वटा बुट्टेदार थामहरू रहेका छन् भने भित्रि चोकमा २७ वटा थाम रहेका छन। लम्बाई र चौडाई नै ६० फिट रहेको वर्गाकार यस भवनमा ६० वटा कोठा रहेका छन। भवनको एक कोठामा शिवाकोटीहरूको कुल पुजा गरिने, अर्को कोठामा भगवती पुजा गर्ने र अर्को एउटा कोठामा राजा वा वायुको पुजा गर्ने गर्दछन।

ऐतिहासिक तथ्य तथा स्थानीयको भनाई अनुसार गोवर्धन र महेश्वर नामका शिवाकोटीले यो भवन निर्माण गरेका थिए। बिसं २०५३ सालको पहिरोले निकै क्षति पुर्याएछि हाल यो भवन निकै जिर्ण बन्दै गएको छ। संरक्षणको अभावका कारण वायुको मुर्ती समेत चोरी भएको छ। सदरमुकामबाट तीन घण्टाको पैदल दुरीमा रहेको दरवार संरक्षणका लागि सम्वन्धीत निकaयले ध्यान दिनुपर्ने स्थानीयको माग छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:नेपालका चर्चित भवनहरू
श्रेणी:नेपालका भवनहरू
मन्थली नगरपालिका

**मन्थली नगरपालिका** नेपालको बागमती प्रदेश अन्तर्गत रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो। मन्थली नगरपालिकाको केन्द्र **मन्थली बजार**मा रहेको छ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ३९,६९५ रहेको छ भने यहाँ १०,९९१ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रामेछाप 

श्रेणी:रामेछाप जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
शङ्खरापुर नगरपालिका

'''''' काठमाडौँ जिल्लाका १० वटा नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७१ मङ्सिर १६ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका नाङ्गलेभारे, लप्सीफेदी, इन्द्रायणी, बज्रयोगिनी, पुखुलाछी र सुन्टोल गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २९,३१८ रहेको छ भने यहाँ ९,७४९ घरधुरी रहेका छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, काठमाडौँ

श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
हलिया मुक्ति दिवस

**हलिया मुक्ति दिवस** बिसं २०६५ साल भाद्र २० गते हलिया प्रतिनिधि र तत्कालिन नेपाल सरकारबीच भएको पाँच बुँदे सहमति अनुसार हलिया प्रथाको अन्त्यको घोषणा भएको दिनको सम्झनामा मनाइने नेपालको राष्ट्रिय दिवस हो । यो प्रत्येक वर्ष भाद्र २१ गते मनाइन्छ । कमजोर आर्थिक अवस्था भएका दलित परिवारका बाबुबाजेले लिएको ऋण चुक्ता गर्न मालिकको सेवा गर्नु हलिया प्रथा हो । बाबुबाजेले त्यसरी लिएको ऋणको ब्याजस्वरूप परिवारका सबैले साहूको खेतीपाती तथा घरायसी कामकाज गरिदिनुपर्ने हुन्थ्यो । जुन प्रथा बाजुराका पूर्वोत्तर कोल्टी क्षेत्रका ९ गाविसमा अझै विद्यमान छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय दिवस
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय स्तरका दिवसहरू
श्रेणी:दिवसहरू
समाचारपत्र

**समाचार पत्र**, **अखबार** वा **पत्रिका** समाचार मा आधारित एक प्रकाशन हो। यस मे मुख्यत: ताजी घटनाहरू, खेल-कूद, व्यक्तित्व, राजनीति, विज्ञापनको जानकारीहरू सस्ते कागजमा छपी हुन्छ। समाचार पत्र सञ्चारका साधनोमा महत्त्वपूर्ण स्थान रख्दछन्। ये कागजमा शब्दहरूबाट बनहरू वाक्यहरूलाई लेखेर वा छापेर तयार गरिन्छन्। समाचार पत्र प्रायः दैनिक हुन्छन् तर केही समाचार पत्र साप्ताहिक, पाक्षिक, मासिक एवं छमाही पनि हुन्छन्। अधिकतर समाचारपत्र स्थानीय भाषाहरूमा र स्थानीय विषयहरूमा केन्द्रित हुन्छन्।

## इतिहास 
सबैभन्दा पहिलो ज्ञात समाचारपत्र ५९ ई.पू.को 'द रोमन एक्टा डिउरना' हो। जूलिएस सीसरले जनसाधरणलाई महत्त्वपूर्ण राजनीतिक र समाजिक घटनाहरूबाट अवगत गराउनका लागि तिनलाई शहरहरूका प्रमुख स्थानहरूमा प्रेषित गरे। ८वी शताब्दीमा चीनमा हस्तलिकखित समाचारपत्रहरूको प्रचलन भयो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपाली समाचारपत्र

## बाहरी कडीहरू 
* समाचारपत्रहरूको इतिहास (अङ्ग्रेजीमा)
* दुनियामा हर देशमा महत्त्वपूर्ण इंटरनेट समाचार पत्र
* जब अखबार बने आजादीको हथियार
* भारतका समाचारपत्रहरुका पंजीयकको कार्यालय

## स्रोत 

श्रेणी:समाचार पत्र
श्रेणी:सञ्चारका साधन
बिल गेट्स

**विलियम हेनरी** "**बिल**" **गेट्स तृतिय** (जन्म २८ अक्टुबर १९५५) एक अमेरिकी ब्यापारी, आविष्कारक तथा माइक्रोसफ्ट कम्पनीका संस्थापक अध्यक्ष हुन । उनी विश्वकै दोस्रो धनी व्यक्ति हुन्। उनले ३०  वर्षको उमेरमा लखपति बन्ने सपना देखेका थिए तर ३१ वर्षको उमेरमा नै उनी करोडपति बन्न सफल भए।

## सुरुवाती जीवन 
गेट्स २८ सेप्टेम्बर १९५५ मा सियेटल, वाशिंगटनमा जन्मिए। उहाँ विलियम एच गेट्स सिनियर र मैरी मैक्सवेल गेट्सका छोरा हुन्। उनको पिता एक प्रमुख वकील थिए, र उनको आमाले पहिलो इन्टर्स्टेट ब्यानसिस्टम र युनाइटेड वे को बोर्ड मा सेवा गरे। गेट्स को मातृ हजुरबुवा जे.डब्लु. मैक्सवेल, एक राष्ट्रीय बैङ्क अध्यक्ष हुन्। गेट्सको एक ठूलो दिदि, क्रिस्टी (क्रिस्टियन्नी) र एक सानो बहिनी, लिब्बी छन्। 
उनले १३ सालको उमेरमा एक निजी तैयारी विद्यालय, लेक्साइडाइड स्कूल मा दाखिला लिए।उनले आफ्नो पहिलो कम्प्यूटर प्रोग्राम यस मेशिनमा लेखे: टिक-टेक-टाइको कार्यान्वयन जसले प्रयोगकर्ताहरूलाई कम्प्यूटर विरुद्ध खेल खेल्न अनुमति दिए। गेट्स मेशिन द्वारा मोहित थिए र कसरी सहि सफ्टवेयर कोड लाइ कसरी सधैँ राम्ररी कार्यान्वयन गर्ने सोच थियो। जब त्यो त्यो क्षणमा पछाडि झिकेर, उनले भने, "मेसिनको बारेमा कुनै निट चीज थियोI

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाहिरी लिङ्कहरू
* 
* Bill & Melinda Gates Foundation
* Profile at Microsoft
* Profile at Forbes
* How I Work: Bill Gates, *Fortune*, March ३०, २००६.
* .

## यी पनि हेर्नुहोस्
* संसारका सबैभन्दा धनी व्यक्तिहरूको सूची

श्रेणी:आविष्कारक
श्रेणी:अमेरिकी व्यापारीहरू
श्रेणी:अरबपतिहरू
व्याध तारा

[thumb|210px|व्याध एक [द्वितारा छ जसका "व्याध ए" र "व्याध बी" ताराहरु यस तस्वीरमा हेर्न सकिन्छ (व्याध बी तल बाहरूमा स्थित बिंदु छ)]]
**व्याध तारा** पृथ्वीबाट रातका सबै ताराहरुमा सबभन्दा अधिक चम्किला नजर आउँछ। यसको सापेक्ष कान्तिमान -१.४६ मैग्निट्यूड हो जो अरु सबभन्दा चम्किला ताराहरु अगस्तिभन्दा दुइगुणा छ। दरअसल जो व्याध तारा बिना दूरबीनका आँखाले एक तारा लाग्दछ त्यो वास्तवमा एक द्वितारा हो, जसमा एक त मुख्य अनुक्रम तारा हो जसको श्रेणी A१V छ जसलाई "व्याध ए" भन्न सकिन्छ र अर्को DA२को श्रेणीको सेतो बाउन्ने तारा छ जसलाई "व्याध बी" बोलाउन सकिन्छ। यी ताराहरु महाश्वान तारामण्डलमा स्थित छन्।

व्याध पृथ्वीबाट लगभग ८.६ प्रकाश-वर्षको दूरीमा छ। व्याध ए सूरजबाट दुइगुणा द्रव्यमान राख्दछ जबकि व्याध बीको द्रव्यमान लगभग सूर्यको बराबर छ।

## नामको विवरण र अन्य भाषाहरु 
व्याध ताराहरूको पूरा नाम संस्कृतमा "मृगव्याध" हुने गर्थ्यो जसको अर्थ हुन्छ "हिरणको शिकारी"। यस नामका साथ यो तारा रूद्र (शिवजी)को प्रतीक हो। यसलाई संस्कृतमा "लुब्धक" पनि भनिन्छ, जसको अर्थ पनि "शिकारी" छ। व्याधलाई अंग्रेजीमा "सीरियस" (Sirius) वा "डाग स्टार" (Dog star) भनिन्छ। "व्याध ए"लाई "सीरियस ए" (Sirius A) र "व्याध बी"लाई "सीरियस बी" (Sirius B) भनिन्छ। "महाश्वान तारामण्डल"लाई अङ्ग्रेजीमा "कैनिस मेजर" (Canis major) र मराठीमा "बृहल्लुब्धक" भनिन्छ।

## यी पनि हेर्नुहोस् 
* महाश्वान तारामण्डल
* मुख्य अनुक्रम
* सेतो बाउन्ने
* सबैभन्दा चम्किला ताराहरूको सूची

## सन्दर्भ 

श्रेणी:ताराहरू
श्रेणी:महाश्वान तारामण्डल
मुख्य अनुक्रम

का रंग र तिनको निरपेक्ष कान्तिमान (चमक)को तुलना गर्दैछ र जो देब्रेपटि पट्टी बनेकोछ त्यसैबाट यी दुइटै चीजहरूको सम्बन्ध साफ नजर आउँछ। यस्ता तुलनात्मक चित्रलाई "हर्ट्ज्प्रुन्ग-रसल" चित्रण भन्दछन्।]]
**मुख्य अनुक्रम** वा **मेन सीक्वन्स** एक ताराहरूको श्रेणी छ। हजारौं-लाखौं ताराहरूका अध्ययनका पछि देखिएको छ कि धेरै छोटे आकारका ताराहरूमा ताराहरूका रंग र त्यसको निरपेक्ष कान्तिमान (यानि मूल चमक)मा गहिरो सम्बन्ध हुन्छ। यी ताराहरूको चमक जति अधिक छ ती त्यति नैं निला नजर आउँछन् र चमक जति कम छ ती त्यति नैं रातो नजर आउँछन्। यस्ता ताराहरूलाई **मुख्य अनुक्रम ताराहरू** वा **बाउन्ने ताराहरू** भनिन्छ।

## यी पनि हेर्नुहोस्
*ताराहरू
*ताराहरूका श्रेणीहरू

श्रेणी:ताराहरू
श्रेणी:खगोलशास्त्र
अगस्ति तारा

thumb|230px|अगस्ति तारा एक अत्यंत चम्किलो तारा हो
[thumb|230px|[कराइना तारामण्डलमा अगस्ति तारा]]
**अगस्ति** वा **कनोपस** कराइना तारामण्डलको सबैभन्दा चम्किलो तारा हो र अन्य पृथ्वीबाट देखिने ताराहरु भन्दा अर्को सबभन्दा चम्किलो तारा हो। यो F श्रेणीको तारा हो र यसको रंग सेतो वा पहेंलो-सेतो छ। यसको पृथ्वीबाट प्रतीत हुने चम्किलोपन (वा "सापेक्ष कान्तिमान") -०.७२ म्याग्निट्यूड छ जबकि यसको भित्री चम्किलोपन (वा "निरपेक्ष कान्तिमान") -५.५३ नापिन्छ। यो पृथ्वीबाट लगभग ३१० प्रकाश-वर्षको दूरीमा छ।

## अन्य भाषामा 
अगस्तिलाई अङ्ग्रेजीमा "कनोपस" (Canopus) र अरबी र फारसीमा "सोहेल" () भन्दछन्।

## विवरण 
अगस्ति एक दानव तारा हो। यसको द्रव्यमान (पिण्ड)(mass) हाम्रो सूर्यको द्रव्यमानभन्दा ८.५ गुणा छ र यसको व्यास (डाइमीटर) सौर व्यासभन्दा ६५ गुणा छ। यसको सतही तापमान ७,३५० क्याल्भिन छ। यसको प्रकाश भयंकर छ - हाम्रो सूर्यबाट १३,६०० गुणा अधिक।

## सांस्कृतिक प्रसंग 
* अगस्तिको नाम अगस्त्य ऋषिमा राखिएको छ किनभनें मानिन्छका यस ताराहरूको अध्ययन गर्ने वाला उनी पहिला ऋषि थिए र उनी पहिला संस्कृत विद्वान थिए जसने यसलाई देखे। खगोलीय गोलामा ताराहरु युगहरुका साथ-साथ हल्लिन्छन् र कुनै स्थानबाट कहिले त हेर्न सकिन्छ र कहिले सकिंदैन। वर्तमान युगमा अगस्ति तारा बिस्तारै उत्तर तिर जाँदैछ। अनुमान लगाइन्छ कि यो विन्ध्याचल पर्वतहरूमा लगभग सन् ५,२०० ईसापूर्वमा र दिल्ली वा कुरुक्षेत्रका आसपासका इलाकामा सन् ३,१०० ई॰पू॰मा नैं देखिन शुरू भयो। यसबाट केही मानिस अनुमान लाउँछन् ऋषि अगस्त्य विन्ध्य पर्वतहरूलाई पार गरेर दक्षिण भारतमा सन् ४,००० ई॰पू॰का छेउछाउमा देखियो होला।
* मध्यकालमा जब पञ्चतन्त्रको अनुवाद फारसीमा गरिएको त त्यसको दुइ नामहरूबाट जानिन्थ्यो - "कलीला-ओ-दम्ना" (, कलीला र दम्ना दुइ पात्रहरुका नाम थिए) र "अनवार-ए-सोहेली" (, अर्थ: अगस्तिको प्रकाश)।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* कराइना तारामण्डल
* सबैभन्दा चम्किला ताराहरूको सूची

## सन्दर्भ 

श्रेणी:ताराहरू
श्रेणी:दानव ताराहरु
श्रेणी:कराइना तारामण्डल
श्रेणी:हिन्दी विकि डीभीडी परियोजना
श्रेणी:हिन्दी विकि डीभीडी परियोजना परीक्षित लेख
तारामण्डल

[320px|thumb|मृगशीर्ष वा ओरायन ([शिकारी तारामण्डल) एक जाना-माना तारामण्डल छ - पीली धारीका अन्दरका क्षेत्रलाई ओरायन क्षेत्र भन्दछन्(बोल्दछन्) र त्यसको भित्र भएको हरियो आकृति ओरायनको आकृति छ]]
आकाशमा देखिने तारहरूका कुनै समूहलाई खगोलशास्त्रमा **तारामण्डल**  भनिन्छ। तारामण्डल रहेको आकाशलाई खगोलशास्त्रीहरूले ८८ ओटा खण्डमा विभाजन गरी ८८ ओटा तारामण्डल नामाकरण गरेका छन् । पहिले पहिले ग्रिक, रोम तथा अन्य सभ्यताका मानिसहरूले उत्तरपट्टी तारामण्डलहरु हेरी यी मण्डलहरूलाई कथासँग मिल्दो जनावर, देवता आदि पात्रहरू वा सामागृहरूको नाम दिएका थिए । जस्तै: सिंह (Leo),  युगल माछा (Pisces), साँढे (Taurs) आदि ।  इतिहासमा विभिन्न सभ्यताहरू आकाशमा तारहरूका बीचमा कल्पित रेखाहरू खिचेर केही आकृतीहरू प्रतीतको छन् जुन उनले नाम दिए। मसलन प्राचीन भारतमा एक मृगशीर्ष नामको तारामण्डल बताइएको छ, जसलाई यूनानी सभ्यतामा ओरायन भन्दछन्, जसको अर्थ "शिकारी" हो। प्राचीन भारतमा तारामण्डलहरूलाई नक्षत्र भनिन्थ्यो। आधुनिक कालका खगोलशास्त्रमा तारामण्डल त्यही तारहरूका समूहहरूलाई भनिन्छ जुन समूहहरूमा अन्तरराष्ट्रिय स्तरमा अन्तरराष्ट्रिय खगोलीय सङ्घमा सहमति हो।

आधुनिक युगमा कुनै तारहरूका तारामण्डलका छेउ-छाउका क्षेत्रलाई पनि त्यसै तारामण्डलको नाम दिइन्छ। यस प्रकार पूरै खगोलीय गोलाकारलाई अलग-अलग तारामण्डलहरूमा विभाजित गरी दिइएको हो। यदि यो भन्ने हो कि कुनै खगोलीय वस्तु रात्रीमा आकाशमा कहाँ देखिनेछ यो भनिन्छ कि त्यो तारामण्डलमा स्थित हो। ध्यान रहहरू कि कुनै तारामण्डलमा देखिने वाले ताराहरू र अन्य वस्तुहरू पृथ्वीबाट हेर्नेमा चाहे एक-अर्कोका समीप लागहरू तर जरूरी छैन कि यस्तो वास्तवमा पनि हो। जस तरह दूर हेर्नेमा दुई पहाड एक-दूसरेका नजदीक लग सक्दछन् तर समीप जानेमा ठेगाना चल्दछका उनमा धेरै फासला छ र एक पहाड वास्तवमा दूसरे पहाडबाट मीलहरू पीछे छ। ताराहरु एकदमै राम्रा हुन्छन। एसले अँधेरी रातमा पनि उजेली छारिदिंछ।

## अन्य भाषाहरूमा 
"तारामण्डल" लाई संस्कृतमा "नक्षत्र" भन्थे, र विभिन्न भारतीय भाषाहरूमा यसको लागि आज पनि यो शब्द प्रयोग हुन्छ। तारामण्डललाई अङ्ग्रेजीमा "कन्स्टेलेशन" (constellation) र अरबीमा "मजमुआ-अल-नजूम" () भन्दछन्।

## तारागुच्छा र तारामण्डलमा अन्तर 
तारामण्डल ती ताराहरू र खगोलीय वस्तुहरू हुन्छन् जुन पृथ्वीको सतहबाट हेर्दा स्थाई रूपमा आकाशमा एकै क्षेत्रमा जम्मा भएको देखिन्छ। यसको मतलब यो हैन कि यिनीहरू वास्तवमा एक-अर्काका नजिकछन् वा इनका नजीकमा कुनै महत्त्वपूर्ण गुरूत्वाकर्षक बन्धन होस्। यसका विपरीत तारागुच्छा ("स्टार क्लस्टर")का ताराहरू वास्तवमा एक गुच्छामा हुन्छन् र इनका आपसमा गुरूत्वाकर्षक बन्धन हुन्छ।

## यी पनि हेर्नुहोस् 
* शिकारी तारामण्डल
* हंस तारामण्डल
* सर्प तारामण्डल
* खगोलशास्त्र
* नक्षत्र

श्रेणी:खगोलशास्त्र
श्रेणी:तारामण्डल
ताप्ली पोखरी

उदयपुर जिल्लाको लेखगाउँस्थित ताप्ली पोखरी

उदयपुर जिल्लालेखगाउँमा समुद्री सतहबाट १ हजार ८ सय मिटरको उचाइमा अवस्थितस्थित ताप्ली पोखरी पुग्न सदरमुकाम गाईघाटदेखि डेढ दिन लाग्छ। गाडीमा भने सदरमुकामदेखि एकदिनमै आउजाउ गर्न सकिन्छ। दुर्गम क्षेत्रमा भए पनि यसको प्राकृतिक बनावट चित्ताकर्षक छ, ७५ मिटर चौडाइ र तीन सय मिटर लम्बाइ भएको यस पोखरीमा सफा मौसममा पुग्दा पोखरीको सङ्लो पानीमा नीलो आकाशको छाया ज्यादै लोभलाग्दो देखिन्छ। पोखरी क्षेत्रबाट विश्वको सर्वोच शिखर सगरमाथासमेत छर्लंग हेर्न सकिन्छ| यस पोखरीमा माछा भने पाइँदैनन्। करबि पाँच कट्ठा क्षेत्रफलमा फैलिएको यस पोखरीमा नयाँ वर्षलगायत विभिन्न समयमा मेला लाग्ने गर्छ।

श्रेणी:भूगोल
कराइना तारामण्डल

thumb|200px|कराइना तारामण्डल
**कराइना** खगोलीय गोलाको दक्षिणी भागमा  देखिने एक तारामण्डल हो। यो कहिले आरगो नौका तारामण्डलमा  शामिल हुन्थ्यो तर अब त्यो तारामण्डल तीन हिस्सामा  बाँडिएकोछ। रातका आसमानको अर्को सबभन्दा चम्किलो तारा, अगस्ति, यसमा  शामिल छ।

## अन्य भाषामा 
अङ्ग्रेजीमा  गराइना तारामण्डललाई "करैना कॉन्स्टॅलेशन" (Carina constellation) लेखिन्छ। गराइना लेटिन भाषाको  शव्द हो। फारसीमा  यसलाई "शाहतख्ता" () र अरबीमा यसलाई "अल-कायदा" भनिन्छ - यी दुइटैको अर्थ "आधार" नैं हुन्छ।

## कराइनामा खगोलीय वस्तुहरु 
रात्रीका आकाशमा क्षीरमार्ग (हाम्रो आकाशगंगा)को फैलाव यस तारामण्डलबाट गुज्रन्छ यस लागि यसमा धेरै खुल्ला तारागुच्छ हेर्न सकिन्छ। हर साल आकाशमा गराइनाका क्षेत्रमा एटा कैरिनिड्स नामको उल्कापिंडहरुका बौछारहरु देख्न सकिन्छ जो सबभन्दा अधिक जनवरी २१को छेउछाउमा देखिन्छ।

## यी पनि हेर्नुहोस् 
* अगस्ति तारा
* तारामण्डल

श्रेणी:कराइना तारामण्डल
श्रेणी:तारामण्डल
सबैभन्दा चम्किला ताराहरुको सूची

कुनै **ताराहरूको चम्किलोपन** त्यसको आफ्नो भित्री चम्किलोपन, त्यसकी पृथ्वीबाट दूरी र केही अन्य परिस्थितिहरूमा निर्भर गर्दछ। कुनै ताराहरुका निहित चमकिलापनलाई "निरपेक्ष कान्तिमान" भन्दछन् जबकि पृथ्वीबाट देखिएको त्यसको चम्किलोपन "सापेक्ष कान्तिमान" भन्दछन्। खगोलीय वस्तुहरुको चमकलाई मैग्निट्यूडमा नापिन्छ - ध्यान रहेका यो मैग्निट्यूड जति कम हुन्छ तारा उति नैं अधिक चम्किलो हुन्छ।

पृथ्वीबाट देखिने सबभन्दा चम्किला ताराहरु यस प्रकार छन् -

## यी पनि हेर्नुहोस्
* तारा

## सन्दर्भ

श्रेणी:ताराहरू
शर्वत

**शर्वत** (अरबिक: شربة *sharba*; फारसी/उर्दु: شربت *sharbat*; टर्किज: *şerbet*;अजर्बैजानी:*şərbət*) विभिन्न किसिमका फलफूलबाट निर्माण गरिने मध्य पूर्व तथा दक्षिण एसियामा प्रचलित पेय पदार्थ हो।
कृष्ण सागर

**कृष्ण सागर** वा **कालो सागर** () आन्ध्र महासागरको एक सीमान्त भूमध्य सागर हो जुन युरोप र एसियाको बीचमा, बाल्कन प्रायद्वीपको पूर्वमा, पूर्वी युरोपेली मैदानको दक्षिण, काकेससको पश्चिममा र एनाटोलियाको उत्तरमा अवस्थित छ। यो बुल्गेरिया, जर्जिया, रोमानिया, रूस, टर्की र युक्रेनद्वारा घेरिएको छ। कृष्ण सागर प्रमुख नदीहरूद्वारा आपूर्ति गरिन्छ, मुख्यतया डेन्युब, निपर र दोन यसका स्रोतहरू हुन्। ६ देशहरूको समुद्रमा तटको रूपमा रहेको छ र यसको जलाधारले युरोपका २४ देशका भागहरूलाई समावेश गरेको छ।

कृष्ण सागरले   (अजोभको समुद्र सहित) ओगटेको छ, यसको अधिकतम गहिराइ   रहेको छ भने यसको आयतन  रहेको छ। यसका अधिकांश तटहरू तीव्र गतिमा माथि तर्फ उठेका छन्। यी उकालोहरूमा दक्षिणमा पर्ने पोन्टिक हिमशृङ्खला, दक्षिण-पश्चिममा रहेका प्रायद्वीप, पूर्वमा ककेसस हिमशृङ्खला र मध्य उत्तरमा क्रिमियाली हिमशृङ्खला पर्दछन्। पश्चिममा, तट सामान्यतया स्तरर्ज्या जस्ता तल सानो बाढीका मैदानहरू हुन्। केप एमिने बाल्कन पर्वतको पूर्वपट्टि घट्दै गएको छ र डोब्रुजा पठार निकै उत्तरमा पर्दछ।  सबैभन्दा लामो पूर्व–पश्चिम सीमा करिब १,१७५ किमी (७३० मि) लम्बाइमा फैलिएको छ। तटवर्ती महत्त्वपूर्ण सहरहरूमा ओदेसा, भर्ना, सामसुन, सोची, सेभास्तोबोल, कोन्स्तान्त्सा, त्राबजोन, नोभोरोसियस्क, बुर्गास र बातुमी पर्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

श्रेणी:भूमध्य सागरका सागरहरू
श्रेणी:युरोपेली सागरहरू
श्रेणी:रुसको सागरहरू
श्रेणी:युक्रेनको सागरहरू
श्रेणी:टर्कीको सागरहरू
श्रेणी:रोमानिया–युक्रेन सीमाना
श्रेणी:रुस–युक्रेन सीमाना
श्रेणी:आन्ध्र महासागरका सागरहरू
श्रेणी:एसियाका सागरहरू
अन्धोपन

**अन्धोपन** शारीरिक तथा न्यूरोलोजिकल कारणबाट देख्न सक्ने क्षमताबाट वञ्चित हुनु हो।

श्रेणी:आँखाका रोगहरू
कर्जन्हा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, सिराहा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ७४६७ रहेको थियो जसमध्ये ३५२१ पुरुष र ३९४६ महिला रहेका थिए भने यहाँ १४०३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कर्जन्हा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,२,३ वडाहरू कर्जन्हा नगरपालिकाको वडा नम्बर ९ हो भने ७,८,९ वडाहरू वडा नम्बर १० र ४,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका ठाउँहरू
पुलुकिसी नाच

**पुलुकिसी नाच** काठमाडौँ उपत्यकाका नेवार समुदायले इन्द्रजात्राको उपलक्षमा नाच्ने परम्परागत नृत्य हो ।  देवताका राजा इन्द्रको वाहन ऐरावतहात्तीको प्रतिकका रूपमा(किलागलका पुलुकिसी) पुलुकिसी नाच नचाउने गरिन्छ ।
thumb|right|200px|पुलुकिसी नाच हेर्दै सर्वसाधारण

श्रेणी:नृत्य
श्रेणी:सांस्कृतिक नृत्य
श्रेणी:परम्परा
पौडी

**पौडी** हात खुट्टाको सहायताले पानीमा गरिने कृयाकलाप वा एक प्रकारको खेल हो ।

श्रेणी:पौडी
सुनवल नगरपालिका

**सुनवल** नेपालको लुम्बिनी प्रदेश अन्तर्गत नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्लामा पर्ने एक नगरपालिका हो। सुनवल बजार नगरपालिकाको केन्द्र हो। यो नगरपालिका २०६८ साउन १ देखि लागू हुने गरी बनाइएको हो तर कार्यन्वयनमा हाल २०७१ वैशाख २५ देखि आएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा सुनवल र स्वाँठी गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गर्दा धुर्कोट (६) र रामनगर गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार सुनवल नगरपालिकाको कुल जनसङ्ख्या ७२,०८५ रहेको छ भने यहाँ १७,४१८ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समिति, नवलपरासी 

श्रेणी:नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरूश्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू
राजापुर नगरपालिका

'''''' बर्दिया जिल्लाका ६ नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका नयाँगाउँ, मानपुरटपरा, बदालपुर, राजापुर, दौलतपुर र भिम्मापुर गाविसहरू समावेश गरिएको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा खैरिचन्दनपुर गाविस यसमा गाभिएको थियो।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ६०,८३१ रहेको छ भने यहाँ १३,६५९ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, बर्दिया

श्रेणी:बर्दिया जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू‎
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
हनुभैरव

हनुमानलाई विभिन्न ग्रन्थमा रुद्रावता भनेर उल्लेख भएबाट भैरवको रूप मान्नु ज्यादा अनौठो देखिँदैन। पाटनको सङ्ग्रहालयमा राखिएको दुईवटा ढलौटको मूर्ति र अर्को प्रस्तर मूर्तिले पनि एउटा दुर्लभ हनुभैरवको मूर्तिको प्रतिनिधित्व गर्दछ। वैष्णव धर्मसँग सम्बन्धित हनुमान र भैरवलाई संयुक्तरूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। यस मूर्तिमा अरू पाइएका मूर्तिहरू जस्तै हनुमानको मूर्ति र मुखले महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको छ। मुख्य शिर वा मुख हनुमानको छ र अन्य चार जनावरको टाउको देखाइएको छ। यो धेरैले थाहा नपाएको हनुमानको मूर्ति हो। हनुमान विष्णु अवतार रामका भक्त हुन्। भैरव भगवान् शिवको महत्त्वपूर्ण रूप हो। यहाँ हनुमान र भैरवलाई एउटै मूर्तिमा देखाइएको छ यस्तो किसिमको मूर्तिलाई हनुभैरवको मूर्ति भन्ने गरिन्छ। 

हनुमानसम्बन्धी धारणा यस्ता किसिमका मूर्तिहरूमा महìवपूर्ण रहेको देखिन्छ। शरीर देवताको र मुख भने बाँदरको हुन्छ। हनुभैरवको मूर्तिहरूमा अन्य चारवटा टाउका हुन्छन्। जसमध्ये सुङ्गुरको, गरुडको, सिंहको र कहिलेकाहीँ स्यालको पनि हुन्छ र सबभन्दा माथिल्लो टाउको घोडाको हुन्छ। यसमा भएका धेरै हात, धेरै टाउका र हातले समातेका विविध डरलाग्दा आयुधहरूले गर्दा यो मूर्ति डरलाग्दो मूर्तिसँग सम्बन्धित रहेको पाइन्छ। मूर्तिले समातेको सबभन्दा माथिल्लो भागको आयुध जडीबुटीले युक्त गन्धमान पर्वतलाई बुझाउँछ, जुन हनुमानलाई चिन्ने एउटा महत्त्वपूर्ण चिहृन हो। रामायणका प्रमुख पात्र लक्ष्मण र उनका सेनाहरूलाई बचाउनको लागि हनुमानले गन्धमान पर्वतमा भएको बुटीहरू ल्याएका थिए।

यस्ता किसिमका केही मूर्तिहरू भारतमा पर्वतीय स्कुलको चित्रकलामा देख्न सकिन्छ। सम्भवतः यो विभिन्न धर्मसँग सम्बन्धित देवतालाई एउटैमा देखाउने नेपाली परम्परा भएको अनुमान गर्न सकिन्छ। राम र शिवसम्बन्धी धारणालाई एउटै मिलाएर देखाउने प्रचलन नेपालीहरूको आˆनै मौलिक देन हो। यो धारणा १७ औँ-१८ औँ शताब्दीदेखि सुरु भएको देखिन्छ। हनुमान र भैरव जसलाई हनुभैरव भनिन्छ। यसका पाँचवटा जनावरका टाउका छन् र दसवटा हात छन् र यो मूर्ति वि.सं. १८११मा पाटन दरबारको छानामाथि संरक्षक देवताको रूपमा स्थापना गरिएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस
* हनुमान-चालीसा
* हनुमान
*http://www.gorkhapatra.org.np/mag/madhuparka.detail.php?article_id=725&cat_id=25-नेपाल मण्डलमा हनुमान :राजेन्द्रलाल श्रेष्ठ

सन्दर्भ ग्रन्थ 
१. धनशमशेर. ज.ब.रा., बृहत् पुरश्वर्यार्णव, प्रथम भाग, काठमाडौँ : म.वी.वी.शाह, वि.सं. २०२५, द्वि.ख. पृष्ठाङ्का - ४८२ -४८३
२.टी. ए. गोपीनाथ राव, इलिमेन्ट अफ हिन्दू आइकोनोग्राफी, भाग १, न्यूयोर्कः प्यारागन बुक हाउस, १९६८,पृष्ठ १९०
३.चित्रलेखा सिंह र प्रेमनाथ, 'हनुमान', प्रथम संस्करण, दिल्ली : क्रिट पब्लिकेशन बुक हाउस, ई.सं.२००२ , पृष्ठ ४७
४. लैनसिह बाङ्गदेल - प्राचीन नेपाली मूर्तिकलाको इतिहास, काठमाडौँ : रोयल नेपाल एकेडेमी, वि.सं. २०३९, पृष्ठ १२६ पूर्ववत्
५. नयराज पन्त, 'हनुमानको स्थापन्ना गर्नुमा हेतु' पूणिर्मा, वि.सं. २०२१ वैशाख, १ वर्ष, १ अङ्क पृष्ठ ३०
६. गौत्तमवज्र बज्राचार्य, हनुमानढोका राजदरबार, काठमाडौँ, नेपाल एसियाली अध्ययन संस्थान, वि.सं. २०३३, पृष्ठ १५
७. तुलसीराम वैद्य, भक्तपुर राजदरबार, काठमाडौँ, नेपाल एसियाली अध्ययन संस्थान, पृष्ठ ५४ r

श्रेणी:देवी-देवताहरू
श्रेणी:रामायण
श्रेणी:पुराण
विश्व व्यापार केन्द्र

**वर्ल्ड ट्रेड सेन्टर** न्यु योर्क सहरको मैनछटनमा  बनेका दुई टावर रूपी भवनहरूको जोडी थियो, जसलाई आतंकवादी सङ्गठन अल कायदासंग सम्बन्धित आतंकवादिहरूले ११ सितंबर, २००१मा नष्ट गरिदिएका थिए।

मूल वर्ल्ड ट्रेड सेन्टर तल्लो मैनहट्टन, न्यु योर्क सिटी, संयुक्त राज्य अमेरिकामा  मीलको  पत्थर जुडुवा टावरहरूको विशेषता सात भवनहरुका साथ एक जटिल थियो। जटिल ४ अप्रिल, १९७३लाई खोला, र ११ सेप्टेम्बरका हमलाको समयमा २००१मा  नष्ट गरेको थियो। पांच नयाँ गगनचुंबी इमारतहरु र हमलहरुका हताहतहरूको संख्याका लागि एक स्मारकका साथ साइट पुनर्निर्माण गरिंदैछ। सेप्टेम्बर २०११ का रूप मा, केवल एक गगनचुंबी भवन चारबाट अधिक २०२०बाट पहिला पूरा हुने आशाका साथ पूरा हो चुका छ. एक छैटौँ टवर अहिले पनि पुष्टिको प्रतिक्षा गर्दैछ बनाए जा. उनका पूरा हुनेका समय, मूल १ र २का वर्ल्ड ट्रेड सेन्टर संसारको सबैभन्दा लामा भवनहरु थिए, एम्पायर स्टेट बिल्डिंग, म्यानहट्टनमा पनि श्रेष्ठ छ।

## सन्दर्भ 
श्रेणी:सर्वोच्च गगनचुम्बी
हंस तारामंडल

thumb|हंस तारामंडल
**हंस** वा **सिग्नस** (अङ्ग्रेजी: Cygnus) तारामंडल हाम्रो आकाशगंगा क्षीरमार्ग (मिल्की वे)का चपटे चक्रमा स्थित एक तारामंडल हो। अर्को शताब्दी ईसवीमा टलमीले जिन ४८ तारामंडलहरूको सूची बनाई थियो यो उनमाबाट एक छ र अंतर्राष्ट्रीय खगोलीय सङ्घ द्वारा जारी गरिएको ८८ तारामंडलहरूको सूचीमा पनि यो शामिल हो। यसलाई कहिले-काँही उत्तरी शूल (उत्तरी क्रस) बोलाईन्छ। पुरानो खगोलशास्त्रिय पुस्तकहरूमा यसलाई प्राय एक हंसका रूपमा दर्शाइन्थ्यो।

## ताराहरु 
हन्स तारामंडलमा नौ मुख्य ताराहरु छन्, तर पनि त्यस्तो यसमा दर्जनहरु ताराहरु स्थित छन्। यसका दुइ अधिक चमकिला ताराहरु हंसको आकृतिबाट सिरमा स्थित छन् र यी दुइटैलाई एकठ्ठा अल्बिरेयो बोलाईन्छ। अल्बिरेयोका दुइ ताराहरु आंखबाट त एक तारा प्रतीत हुन्छन्, तर दूरबीनबाट देखा जाए त साफ ठेगाना चल्दछका यो वास्तवमा पास-पास दुइ ताराहरु छन् - एकको रंग थोरै पहेंलो छ र अर्कोको रंग थोरै नीलो। हंसको आकृतिकोप पुच्छरमा एक तेस्रो धेरै चम्किने डोनब नामको तारा छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* तारामंडल

श्रेणी:तारामंडल
सेतो प्यागोडा

फरविडन सिटी अर्थात दरबार सङ्ग्रहालय दरबार सङ्ग्रहालयको उत्तरपश्चिममा रहेको सेतो प्यागोडा नेपाल-चीन सम्बन्धको ऐतिहासिक प्रतीक बनेर उभिएको छ । सेतो प्यागोडालाई चीन सरकारले अत्यन्तै महत्त्व दिएर संरक्षण गरेर राखेको छ । यान वंशका सम्राट कुब्ला खाँको समयमा नेपाली कलाकार अरनिकोले सन् १२७९मा बनाएको भन्ने विश्वास गरिएको सो प्यागोडाले नेपाली कला संस्कृति चीनमा विस्तार गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको छ । इँटा र चुनढुङ्गा प्रयोग गरी बनाइएको सो प्यागोडा पटकपटक जीर्णोद्धार गरिँदै आएको छ । सन् १७२९मा आगलागी भएर सो प्यागोडाको महìवपूर्ण भाग नष्ट भएपछि पुनः नेपाली कलाकार लगेर जीर्णोद्धार गरिएको थियो । सास्कृतिक क्रान्ति ताका कैयौ संपदा एवं निधि भत्काउने क्रममा यो संपदा भने तत्कालिन प्रधानमन्त्रि चाउ एनलाईको प्रयासमा बचेको थियो| 

श्रेणी:संपदा
श्रेणी:चीन
कृतवर्मा

**कृतवर्मा** हिन्दु पौराणिक कथा अनुसार यदुवंशका एक योद्धा हुन्। उनी महाभारतमा एक गौण पात्रका रूपमा देखा पर्छन्, जसले कुरुक्षेत्र युद्धमा कौरवको पक्षबाट लडेका थिए। उनी हृदिकका छोरा थिए र यदु वंशको अन्धक कुलमा जन्मिएका थिए।

## पौराणिक कथा 
### स्यमन्तक मणिको चोरी 
कृतवर्मा नारायणी सेना वा गोप सेनाका कमान्डर थिए। केही विवरणहरूका अनुसार कृतवर्माले राजा सत्राजितबाट पौराणिक स्यमन्तक मणि चोर्न प्रोत्साहन दिएका थिए वा आफैँ सहभागी भएका थिए। आफ्ना मित्र अक्रूरसँग मिलेर उनले शतधन्वालाई सत्राजितको हत्या गर्न र मणि चोर्न उक्साएको मानिन्छ। पछि कृष्णले शतधन्वाको वध गरेका थिए, यद्यपि उनीसँग मणि थिएन (उनले सुरक्षाका लागि अक्रूर र कृतवर्मालाई दिएका थिए)। जब द्वारकामा अनिकाल पर्छ, स्यमन्तक मणि अक्रूरसँग भएको थाहा पाएपछि कृतवर्मा र अक्रूर दुवैलाई मणि बुझाउन सहरमा बोलाइन्छ। अन्त्यमा, कृष्णले अक्रूरलाई नै त्यो मणि आफूसँग राख्न अनुमति दिन्छन्।

### कुरुक्षेत्र युद्ध 
{मुख्य|कुरुक्षेत्र युद्ध}}
दुर्योधनले सहयोग मागेपछि कृतवर्माले कुरुक्षेत्र युद्धमा कौरवको पक्ष रोज्छन् र उनलाई एक अक्षौहिणी सेना उपलब्ध गराउने वाचा गर्५न्।

युद्धको पहिलो दिन उनले सात्यकीसँग युद्ध गर्छन्। एक महारथीका रूपमा उनलाई भीष्मले निर्माण गरेको 'गरुड व्यूह'को अग्रपङ्क्तिमा राखिन्छ। युद्धभर उनी धेरै सङ्घर्षहरूमा सहभागी हुन्छन्। उनलाई भीमले एकल लडाइँमा पराजित गर्छन् र सात्यकीसँगको अर्को भिडन्तमा उनी घाइते हुन्छन्। उनले धृष्टद्युम्न, अर्जुन, भीम र सात्यकीसँग युद्ध गर्५न्। उनले अभिमन्युमाथि आक्रमण गरी उनको घोडा मारिदिन्छन्। अर्जुनसँगको लडाइँमा बेहोस भएपछि उनले युधामन्यु र उत्तमौजासँग प्रतिस्पर्धा गर्छन्। उनले विभिन्न अवसरमा शिखण्डी, भीम र युधिष्ठिरलाई पराजित गर्छन्। द्रोणको मृत्युपछि उनी रणभूमिबाट भाग्छन् र उनले पाण्डवको शिविरमा सुतिरहेका योद्धाहरूको हत्या गर्ने अश्वत्थामाको अभियानमा शिविरमा आगो लगाएर सहयोग गर्छन्। युद्धपछि उनले धृतराष्ट्रलाई उनका छोरा दुर्योधनको मृत्युको जानकारी दिँदै घर फर्किन्छन्। उनी युधिष्ठिरको अश्वमेध यज्ञमा पनि उपस्थित हुन्छन्।

### यदु संहार 
मौसुल पर्वमा कृतवर्मा र सात्यकीबीचको विवाद नै यदु संहारको मुख्य कारण बन्छ, जसले प्रभास क्षेत्रमा अधिकांश यदु वंशको विनाश निमुत्याउँछ। मदिराको नसामा लठ्ठ भएका सात्यकीले सुतिरहेका पाण्डवका योद्धाहरूको अनैतिक हत्या गरेको भन्दै कृतवर्माको क्षत्रिय जन्मको मजाक उडाउँछन्। बदलामा, कृतवर्माले सात्यकीले हतियार बिसाइसकेका भूरिश्रवामाथि आक्रमण गरेको भन्दै उनको वीर आचरणमाथि प्रश्न उठाउँछन्। सात्यकीले पुनः सत्राजितबाट स्यमन्तक मणि खोस्ने अधर्मी कार्यमा उनको भूमिकाको सम्झना गराउँछन्। सत्यभामाको दुःख देखेर सात्यकीले बदला लिने वाचा गर्दै तुरुन्तै कृतवर्माको टाउको काटिदिन्छन्। यसपछि भोज र अन्धक कुलहरू बीच आपसी लडाइँ सुरु हुन्छ, जसले गर्दा पूरै यदु वंशको विनाश हुन पुग्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
*अश्वत्थामा
*सात्यकी
*शिखण्डी

## सन्दर्भसूची 
## बाह्य कडीहरू 
*यदु वंशावली
*राजगोपालाचारीद्वारा अनुवादित महाभारत

श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
अभिमन्यु

हिन्दुहरूको पौराणिक कथा महाभारतको एक महत्त्वपूर्ण पात्र **अभिमन्यु** पूरु कुलको राजा तथा पञ्च पाण्डवहरूमध्ये अर्जुनका पुत्र थिए। कथामा उनको छलद्वारा कारुणिक अन्त देखाइएको छ ।  

## जन्म र प्रारम्भिक जीवन 
अभिमन्यु महाभारतको नायक अर्जुन र सुभद्राका पुत्र तथा बलराम र कृष्ण भान्जा (बहिनी छोरा) थिए। 'अभी' (=निर्भय) र 'मन्यु' (=क्रोधी) भएकाले यस बालकको नाम अभिमन्यु राखिएको थियो।

left|अभिमन्यु चक्रव्यूह मा।|link=Special:FilePath/Halebid२.JPG
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:धर्मग्रन्थ
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
श्रेणी:पौराणिक कथाएँ
केन्द्रीय अन्वेषण ब्यूरो

**केन्द्रीय अन्वेषण ब्यूरो** (Central Bureau of Investigation) अर्थात **सीबीआई** भारत सरकारको प्रमुख जाँच एजेन्सी हो। यो आपराधिक एवं राष्ट्रीय सुरक्षासँग जोडिएका विभिन्न प्रकारको मामिलाको जाँच गर्नको लागि लगाईन्छ। 

यसले कार्मिक एवं प्रशिक्षण विभागको अधीन कार्य कार्य गर्दछ। यद्यपि यसको सङ्गठन फेडरल ब्यूरो अफ इन्वेस्टिगेशनसंग मिल्दो जुल्दो छ तर यसको अधिकार एवं कार्य-क्षेत्र एफ् बीआईको तुलनामा धेरै सीमित छ। यसको अधिकार एवं कार्य दिल्ली विशेष प्रहरी संस्थापन ऐन (Delhi Special Police Establishment Act), १९४६बाट परिभाषित छ। भारतको लागि सीबीआई नै इन्टरपोल को आधिकारिक एकाइ हो। 

## इतिहास
केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्‍यूरोको उत्‍पत्ति भारत सरकारद्वारा १९४२मा स्‍थापित विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानबाट भयो। त्यस समय विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको कार्य द्वितीय विश्‍व युद्धको समयमा भारतीय युद्ध र आपुर्ति विभागको लेन-देनमा घूसखोरी र भ्रष्‍टाचारको मामिला जांच गर्नु थियो। विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको अधीक्षण युद्ध विभागको जिम्मा थियो।

युद्ध समाप्ति पछि पनि, केन्‍द्र सरकारको कर्मचारीहरु द्वारा घूसखोरी र भ्रष्‍टाचारको मामिलाहरूको जांच गर्ने उदेश्यले एउटा केन्‍द्रीय सरकारी एजेंसीको जरूरत महसूस गरियो। यसैकारण १९४६मा दिल्‍ली विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठान ऐन लागू गरियो । यो ऐनद्वारा विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको अधीक्षण गृह विभागलाई हस्‍तान्तरित भयो र यसको कामकाजलाई विस्‍तार गरेर भारत सरकारको सबै विभागलाई समेटियो। विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको क्षेत्राधिकार सबै सङ्घ राज्य क्षेत्र सम्म विस्‍तृत गरियो र सम्‍बन्धित राज्‍य सरकारको सहमतिबाट राज्‍यसम्म नै यसको विस्‍तार गर्न सकिन्छ। दिल्‍ली विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानलाई यसको लोकप्रिय नाम ‘केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्‍यूरो’ गृह मंत्रालय संकल्‍प दिनांक १.४.१९६३द्वारा प्राप्त भयो। आरम्‍भमा केन्‍द्र सरकारद्वारा सूचित अपराध केवल केन्‍द्रीय सरकारको कर्मचारियों द्वारा भ्रष्‍टाचारसंग नै सम्‍बन्धित थियो। बिस्तारै बिस्तारै, ठूलो संख्‍यामा सार्वजनिक क्षेत्रको उपक्रमहरूको स्‍थापनाको साथै यि उपक्रमहरूको कर्मचारीलाई पनि केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्यूरोको क्षेत्रको अधीन ल्याईयो । यस प्रकार, १९६९मा बैङ्कको राष्‍ट्रीयकरण पछि सार्वजनिक क्षेत्रको बैङ्क र त्यसको कर्मचारी पनि केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्‍यूरोको क्षेत्रको अधीन आए। 

## आलोचना
केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो प्रायः विवादों र आरोपबाट घेरी रहन्छ। यस माथि केन्द्रीय सरकारको एजेंटको रूपमा पक्षपातपूर्ण काम गर्ने आरोप लागि रहन्छ। 

## वाह्य सूत्र 
* सीबीआई को वेबसाईट 
*सीबीआई लाई सरकारबाट मुक्त गरियोस: किरण बेदी
*आफ्नो सर्वोच्चताको छवि को आफू खंडित गरेको छ सीबीआई
* अद्यतन भारतीय न्यायिक समाचार (Latest in Indian legal news)
*&Story_ID=३१४ http://mithileshdubey.blogspot.com/2011/01/blog-post.html सीबीआई हुनु, न गहुनुको मतलब

श्रेणी:भारत सरकार
भोड्का

**भोड्का** ( ,  ,  ) पोल्यान्ड, रूस र स्विडेनबाट विकसित भएको विभिन्न किसिमको प्रसोधित मादकपदार्थ हो। यो मुख्यतया पानी र इथानोलबाट बनाइने गरिन्छ, तर कहिलेकाँही यसलाई अशुद्धता र स्वादको लागि भिन्नै तरिकाले बनाइने गरिन्छ। परम्परागत रूपमा यो खाद्यान्नको तरल पदार्थ निकालेर त्यसलाई प्रसोधन गरेर बनाइने गरिन्छ। सन् १८०० मा आएर भोड्कालाई अन्नसँगै आलु मिसाइ प्रसोधन गरेर प्रयोगमा ल्याइएको हो, वर्तमान समयमा केही आधुनिक ब्रान्डहरूले फलको प्रयोग गरेर समेत भोड्का बजारमा ल्याइरहेको छ।

सन् १८९० देखि उत्पादित भोड्कामा ४०% रक्सी (८० युएस प्रमाण) रहेको छ। युरोपेली सङ्घले भोड्काको लागि न्यूनतम ३७.५% रक्सी राख्ने मापदण्ड बनाइसकेको छ। संयुक्त राज्य अमेरिकाको भोड्कामा न्यूनतम ४०% रक्सी हुनुपर्दछ।

भोड्का परम्परागत रूपमा पानी, चिसो, वा अन्य पेयपदार्थ नमिसाइ पिउने गरिन्छ। यसलाई प्राय बेलारुस, एस्टोनिया, फिनल्यान्ड, आइसल्यान्ड, लिथुआनिया, लात्भिया, नर्वे, पोल्यान्ड, रूस, स्विडेन, र युक्रेन जस्ता भोड्का सौखिनहरूको क्षेत्रमा **चिसो पेयपदार्थ**को रूपमा व्यवहार गरिन्छ। यो भोड्का मार्टिनी, कोस्मोपोलिटन, भोड्का टोनिक, स्क्रु ड्राइभर, ग्रेहाउन्ड, कालो वा सेतो रूसी कक्टेल, मस्को म्युल, ब्लड मेरी र सिजरजस्ता ककटेल र मिश्रित पेयहरूमा पनि प्रयोग हुन्छ।

## व्युत्पत्ति
ब्रिटेनिका विश्वकोश अनुसार, 'भोड्का' नाम रूसी शब्द 'भोडा' (पानी) र पोलिस शब्द 'वोदा' को सङ्क्षिप्त संज्ञा हो। यो शब्द सन् १४०५ मा पहिलो पटक स्यान्डोमर्सको पेलाटिनेटबाट पोल्यान्डको अदालतको दस्तावेजहरूमा दर्ता गरिएको थियो, सो दस्तावेजमा यी शब्दहरू औषधि र सौन्दर्य प्रसाधनको लागि उल्लेख गरिएको थियो। रूसी औषधिको सूचिमा 'भोड्का अफ ब्रेड वाइन' र 'भोड्का इन हाफ अफ ब्रेड वाइन' शब्द समावेस गरिएको छ। अल्कोहल वा रक्सी लामो समयदेखि औषधि बनाउनको लागि एउटा आधारको रूपमा प्रयोग गरिदैँ आएको छ। यसबाट 'भोड्का' शब्द 'वोदित' र 'रेजवोदित' अर्थात पानीसँग मिश्रित गर्नबाट विकसित भएको स्पष्ट सङ्केत दिन्छ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पेयपदार्थ
भारतीय प्रहरी सेवा

**भारतीय पुलिस सेवा**, जसलाई सामान्य बोलीचालीमा **भारतीय पुलिस** वा **आईपीएस**, को नामबाट पनि जानिन्छ। भारत सरकार को अखिल भारतीय सेवा को एक अंगको रूपमा काम गर्दछ र जसको अन्य दुई अङ्ग भारतीय प्रशासनिक सेवा वा **आईएएस** र भारतीय विदेश सेवा वा **आईएफएस** हो। जो ब्रिटिश प्रशासनको अन्तर्गत इंपीरियल पुलिस को नामबाट जानिन्थ्यो।

## भारतीय पुलिस सेवा परीक्षा 
भारतीय पुलिस सेवा परीक्षा सङ्घ लोक सेवा आयोग, दिल्लीद्वारा प्रत्येक वर्ष मेबाट शुरु भएरर जनवरी सम्म आयोजित गरिन्छ। जसको उद्देश्य विभिन्न प्रकारको भारतीय पुलिस पदमा भर्ना गर्नु हो।

## आधुनिक पुलिस पद एवं ब्याच 
* महानिदेशक,  इन्टेलिजेन्स ब्यूरो
* महानिदेशक, केन्द्रीय अन्वेषण ब्यूरो
* महानिदेशक, केन्द्रीय रिजर्व पुलिस बल
* महानिदेशक, सीमा सुरक्षा बल
* महानिदेशक, केन्द्रीय औद्योगिक सुरक्षा बल
* महानिदेशक, रेलवे सुरक्षा बल
* महानिदेशक, शसस्त्र सीमा बल
* महानिदेशक, भारत तिब्बत सीमा पुलिस बल
* महानिदेशक, राष्ट्रीय सुरक्षा गार्ड***Italic text****Bold text***
* सचिव, क्याबिनेट सचिवालय भारत सरकार
* महानिदेशक, पुलिस अनुसन्धान एवं विकास ब्यूरो
* महानिदेशक, नार्कोटिक्स नियन्त्रण ब्यूरो
* महानिदेशक , सरदार वल्लभभाई पटेल राष्ट्रीय पुलिस अकादमी हैदराबाद
* महानिदेशक, सुरक्षा
* महानिदेशक, राष्ट्रीय आपदा एवं नागरिक सुरक्षा

* पुलिसमहानिदेशक आंध्र प्रदेश, असम, बिहार, गुजरात,हरियाणा, जम्मू कश्मीर,झारखंड, हिमाचल प्रदेश, कर्नाटक, केरल, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, उडीसा, पञ्जाब , राजस्थान, तमिलनाडू,त्रिपुरा,उत्तराखंड, उत्तर प्रदेश, एवं पश्चिम बङ्गाल

* पुलिस कमिश्नर दिल्ली
* पुलिस कमिश्नर कोलकाता
* पुलिस कमिश्नर चेन्नई
* पुलिस कमिश्नर बम्बाइ
* पुलिस कमिश्नर बैंगलोर
* पुलिस कमिश्नर हैदराबाद
* पुलिस कमिश्नर अहमदाबाद
* पुलिस कमिश्नर पुणे
* पुलिस कमिश्नर नागपुर

* निदेशक, राष्ट्रीय अपराध रिकार्ड ब्यूरो

## इतिहास 
### वर्तमान मुद्दा 
#### १९९६-२००६ मा सर्वोच्च अदालत द्वारा पुलिस सुधारको आदेश 
## यो पनि हेर्नुहोस 
* भारतीय प्रशासनिक सेवा
* भारतीय पुलिस सेवा
* भारतीय आर्थिक सेवा
* भारतीय पुलिस अकादमी - http://www.svpnpa.gov.in/
* सङ्घ लोकसेवा आयोग
* केन्द्रीय रिजर्व पुलिस बल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडिहरु 
* भारतीय राज्यहरूको प्रहरी सेवाको वेबसाईट
* SVP भारतीय पुलिस अकादमी

श्रेणी:भारत सरकार
श्रेणी:भारतीय प्रहरी
श्रेणी:प्रशासन