open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कागबेनी

**कागबेनी** नेपालको हिमाली जिल्ला मुस्ताङको वारागुङ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिका स्थित कालीगण्डकी नदीको बेँसीमा अवस्थित एक गाउँ हो। नेपालको २०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ५५५ रहेको छ।जोमसोमदेखि राजधानी लोमान्थाङसम्मको पदमार्गमा यो गाउँ मुक्तिनाथको पदमार्गसँगै जोडिएको छ। कागबेनीलाई हिमालयको सबैभन्दा पुरानो गाउँको रुपमा पनि लिइन्छ। कागबेनी दुई पवित्र नदी मुक्तिनाथ र कालीगण्डकीको बीचमा पर्दछ। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९३७ रहेको थियो जसमध्ये ४६१ पुरुष र ४७६ महिला रहेका थिए भने यहाँ २७४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल वारागुङ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ६-९ वडाहरू वारागुङ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १-५ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## चित्र दीर्घा

File:Kaagbeni Muktinath Road.jpg|कागबेनी
File:Kaagbeni BudiGandaki Mustang.jpg|कागबेनी
Mustang-Kagbeni-58-Durchgang-Tuer-2015-gje.jpg
Mustang-Kagbeni-39-Gompa-Schule-2015-gje.jpg
Mustang-Kagbeni-34-Gompa-Tuer-Fenster-gje.jpg
Mustang-Kagbeni-11-Lhato-Gebetsfahnen-2015-gje.jpg
File:Kagbeni Mustang-WLV-0756.jpg |गण्डकी नदी कागबेनी
Kagabeni 2.jpg|कागबेनी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मुस्ताङ जिल्लाका ठाउँहरू
छाला

**छाला** मानव शरीरको एक अङ्ग हो। यो अंगले मानव शरीर बाहिरबाट ढाकिएको हुन्छ।

श्रेणी:मानव अंग
उत्तर अमेरिका

[thumbnail|250px|उत्तर अमेरिका महादेश [विश्व मानचित्रमा]]
**उत्तर अमेरिका**, अमेरिकी महादेशहरू मध्ये उत्तरतर्फ रहेको महादेश हो। यो पृथ्वीको उत्तरी गोलार्ध र झण्डै पूर्णरूपले पश्चिमी गोलार्धमा पर्दछ। यो महादेशको उत्तरतर्फ आर्कटिक महासागर, पूर्वमा उत्तरी आन्ध्र महासागर, दक्षिणपूर्वमा क्यारिबियन सागर र पश्चिममा उत्तरी प्रशान्त महासागर रहेका छन्। त्यसैगरी दक्षिण अमेरिका भने दक्षिणपूर्वमा पर्दछ। यस महादेशले करीब २४,७०९,००० वर्ग कि. मि.को क्षेत्रफल ओगटेको छ, जुन पृथ्वीको ४.८ प्रतिशत क्षेत्र (जमीन र पानी लगायत) र १६.५ प्रतिशत भू-भाग हो। सन् २००८ जुलाईको तथ्याङ्क अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या करीब ५२.९ करोड थियो। यो महादेश क्षेत्रफलको आधारमा एसिया र अफ्रिकापछिको ठूलो महादेश हो भने जनसङ्ख्याको आधारमा एसिया, अफ्रिका र युरोपपछि पर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## हेर्नुहोस् 
* महादेश

श्रेणी:महादेशहरू
महोत्तरी

**महोत्तरी**ले निम्न विषयहरूलाई जनाउछ ।
* महोत्तरी जिल्ला
* महोत्तरी गाविस
* महोत्तरी गाउँपालिका
मुगु, मुगु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चलविकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, मुगु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८९८ रहेको थियो जसमध्ये ४४० पुरुष र ४५८ महिला रहेका थिए भने यहाँ १५३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मुगूम कार्मारोङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो मुगूम कार्मारोङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मुगु जिल्लाका ठाउँहरू
सल्यान

* नेपालको जिल्ला सल्यान जिल्ला
* नेपालको सल्यान, बागलुङ
* नेपालको  सल्यान, कास्की
* नेपालको  सल्यान, सोलुखुम्बु
* अजरबैजानको रायोनमा रहेको सल्यान
जनघनत्व

अङ्गुठाकार|जनघनत्व (प्रति वर्ग किलोमिटर व्यक्तिहरू), सन् २०२३ मा देश अनुसार

**जनघनत्व** प्रति एकाइ भूमिक्षेत्रको जनसङ्ख्याको मापन हो। यो प्रायः मानिस लागु हुन्छ, तर कहिलेकाहीँ अन्य जीवित जीवहरू पनि। यो एक प्रमुख भौगोलिक शब्द हो।

## जैविक जनघनत्व 
जनघनत्व भनेको कुल भूमिक्षेत्र विभाजित जनसङ्ख्या हो, कहिलेकाहीँ समुद्र र महासागरहरू सहित, उपयुक्त रूपमा।

कम घनत्वले लोप हुने भोर्टेक्स निम्त्याउन सक्छ र प्रजनन क्षमतालाई अझ घटाउन सक्छ। यसलाई पहिचान गर्ने वैज्ञानिकको नामबाट यसलाई एली प्रभाव भनिन्छ। कम जनघनत्वहरूमा प्रजनन क्षमता कम हुने कारणहरूका उदाहरणहरूः 

* यौन साथीहरू पत्ता लगाउनमा बढ्दो समस्याहरू
* प्रजनन वृद्धि

### मानव घनत्व 
अङ्गुठाकार|जनघनत्व (प्रति वर्ग किलोमिटर व्यक्ति, देश अनुसार, २००६)
जनघनत्व भनेको क्षेत्रको प्रति एकाइ मानिसहरूको सङ्ख्या हो, जसलाई सामान्यतया "प्रति वर्ग किलोमिटर" वा वर्ग माइलको रूपमा प्रतिलिपि गरिन्छ, र जसमा समावेश वा बहिष्कार गर्न सकिन्छ, उदाहरणका लागि, पानी वा हिमनदीका क्षेत्रहरू। सामान्यतया यो काउन्टी, सहर, देश, अर्को क्षेत्र वा सम्पूर्ण विश्वका लागि गणना गरिन्छ।

मरुभूमिहरूमा बाली उब्जाउने सम्भावना धेरै सीमित छ किनकि त्यहाँ उनीहरूलाई समर्थन गर्न पर्याप्त वर्षा हुँदैन। यसैले, तिनीहरूको जनघनत्व सामान्यतया कम छ। यद्यपि, मध्य पूर्वका केही सहरहरू, जस्तै दुबई, जनसङ्ख्या र पूर्वाधार वृद्धिमा तीव्र गतिमा बढिरहेको छ।

सहरको जनसङ्ख्या र विशेष गरी क्षेत्र, तथापि, प्रयोग गरिएको "सहरी क्षेत्र" को परिभाषामा धेरै निर्भर छन्ः उपनगरीय बस्तीहरू र मध्यवर्ती ग्रामीण क्षेत्रहरू समावेश गर्दा मात्र केन्द्रको लागि घनत्व लगभग अपरिवर्तनीय रूपमा उच्च हुन्छ, जस्तै समूह वा महानगरीय क्षेत्र (पछिल्लो कहिलेकाँही छिमेकी सहरहरू सहित)।

### मापनका अन्य विधिहरू 
यद्यपि अङ्कगणित घनत्व जनघनत्व मापन गर्ने सबैभन्दा सामान्य तरिका हो, एक विशिष्ट क्षेत्रमा जनघनत्वको वैकल्पिक उपायहरू प्रदान गर्न धेरै अन्य विधिहरू विकसित गरिएको छ।

* अङ्कगणितीय घनत्वः व्यक्ति/क्षेत्रफलको कुल सङ्ख्या
* प्राकृतिक घनत्वः कुल जनसङ्ख्या/कृषि योग्य भूमिक्षेत्रकृषियोग्य भूमि
* **कृषि घनत्व** कुल *ग्रामीण* जनसङ्ख्या/कृषियोग्य भूमिक्षेत्रफल
* **आवासीय घनत्व** सहरी क्षेत्र/आवासीय जग्गाको क्षेत्रमा बसोबास गर्ने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या
* **सहरी घनत्व** सहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या/सहरी भूमिको कुल क्षेत्र
* **पारिस्थितिक इष्टतम** प्राकृतिक स्रोतहरूद्वारा समर्थित गर्न सकिने जनसङ्ख्याको घनत्व
* जीवित घनत्वः जनसङ्ख्या घनत्व जसमा औसत व्यक्ति बस्छ 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भूगोल
कुष्ठरोग

=कुष्ठराेग याैटा संसर्गजन्य राेग हाे यसलाइ सुस्तराेग पनी भन्न सकीन्छ,यसकाे पहिलाे प्रवेश द्वार भनेकाे मानिसकाे नाक र हावा वा प्रत्यक्क्ष सम्पर्कनै हुन्,जुन अनियन्त्रीत व्यवस्थापनमा रहेकाेछ(बिष्णुहरीलामिछाने)
**कुष्ठ रोग**, जसलाई **हान्सेन्स् रोग** (**HD**) पनि भनिन्छ, एक जीर्ण संक्रमण हो जुन  *माइकोब्याक्टेरियम लेप्रे* संक्रमण हुँदा सुरूसुरूमा कुनै लक्षण देखा पर्दैन र सामान्यतया 5 देखि 20 वर्षसम्म यस्तै रहिरहन्छ। देखा पर्ने लक्षणहरूमा स्नायुहरू, श्वासप्रश्वास मार्ग, छाला, र आँखामा ग्रेन्युलोमा हुनु पर्दछन्। धेरैजसो नयाँ बिरामीहरू 16 राष्ट्रमा देखा पर्ने गर्छन्, जसमध्ये भारतमा आधाभन्दा बढी नयाँ बिरामी रहेको पाइन्छ। कुष्ट रोग लागेका मानिसहरूलाई लेपर कोलोनीहरू मा राखेर छुट्याउने चलन अझैपनि भारत, हजारभन्दा बढी; चीन, सय वरपर; र अफ्रिका लगायतका ठाउँहरूमा प्रचलित छ। यद्यपि, धेरैजसो कोलोनीहरू (बस्ती) बन्द भएका छन्।

## सन्दर्भहरू
ref name=New2008>

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:रोगहरू
इन्डोनेसिया

{{Infobox country
|native_name = *गणतन्त्र इन्डोनेसिया*
|conventional_long_name = गणतन्त्र इन्डोनेसिया
|common_name = Indonesia
|image_flag = Flag of Indonesia.svg
|image_coat = National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg
|symbol_type = राष्ट्रिय प्रतीक
|image_map = Indonesia (orthographic projection).svg
|map_caption = 
|national_motto = *Bhinneka Tunggal Ika*(Old Javanese)Unity in Diversity**National ideology:** Pancasila
|national_anthem = *Indonesia Raya* ("Great Indonesia")
|official_languages = इण्डोनेशियन
|capital = नुसान्ताराजाकार्ता
|demonym = Indonesian
|ethnic_groups = Javanese ४०.६%Sundanese १५%Madurese ३.३%Minangkabau २.७%Betawi २.४%Bugis २.४%Banten २%Banjar १.७%otheror unspecified २९.९%
|ethnic_groups_year = २०००
|latd=६ |latm=१०.५ |latNS=S
|longd=१०६ |longm=४९.७ |longEW=E
|largest_city = राजधानी
|government_type = Unitary presidential constitutional republic
|leader_title१ = President
|leader_name१ = Susilo Bambang Yudhoyono
|leader_title२ = Vice President
|leader_name२ = Boediono
|legislature = People's Consultative Assembly
|upper_house = Regional Representative Council
|lower_house = People's Representative Council
|area_rank = १५th
|area_magnitude = १ E+१२
|area_km२ = १,९०४,५६९ 
|area_sq_mi = ७३५,३५८ 
|area_label = Land
|area_label२ = Water (%)
|area_data२ = ४.८५
|percent_water =
|population_census = २३७,४२४,३६३
|GDP_PPP_rank = १५th
|GDP_PPP_per_capita = $४,६६६
| HDI_rank = १०७औ
|HDI_category = medium
| Gini = 38.2
| Gini_year = २०१९
| Gini_change = increase 
| Gini_ref = 
| Gini_rank =
{| class="wikitable"
|-
|sovereignty_type = Independence
|sovereignty_note = नेदरल्याण्ड्सबाट
|established_event२ = Declared
|established_date२ = १७ August १९४५
|established_event३ = Acknowledged
|established_date३ = २७ December १९४९
|currency = Rupiah (Rp)
|currency_code = IDR
|time_zone = various
|utc_offset = +७ to +९
|time_zone_DST =
|utc_offset_DST =
|drives_on = Left 
|cctld = .id
|calling_code = +६२
|website = indonesia.go.id
|footnotes =
}}

**इन्डोनेसिया** (  or  ), आधिकारिक नाम **गणतन्त्र इन्डोनेसिया** ( ) दक्षिण पूर्व एसिया र ओशेनियामा स्थित एक देश हो। १७,५०८ द्वीपहरू भएको यस देशको जनसङ्ख्या लगभग २३ करोड छ, यो विश्वको चौथो सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भयेको देश हो र विश्वमा सबैभन्दा धेरै मुस्लिम जनसंख्या भएको देश हो। यस देशको राजधानी जकार्ता हो। यस देशको भौगोलिक सीमा पापुआ न्यू गिनी, पूर्वी टिमोर र मलेशियासँग मिलेको छ, जबकि अन्य छिमेकी देशहरू सिङ्गापुर, फिलिपिन्स, अस्ट्रेलिया र भारतको अण्डमान र निकोबार द्वीप समूह क्षेत्र शामेल छन। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू 
* 
* 

श्रेणी:एसिया
श्रेणी:देशहरू
तेलगु लिपि

**तेलुगु लिपि** , एक abugida भाषा देखि ब्राम्ही लिपिहरूको परिवार , तेलुगु भाषा, दक्षिण - केन्द्रीय भारतीय राज्यमा लेखनको लागि प्रयोग गरिने लिपि।यस भाषा आंध्र प्रदेशको आधिकारिक भाषाको रूपमा राम्रो तरिकाले धेरै अन्य छिमेकी राज्यहरूमा पनि प्रयोगमा रहेको छ. तेलुगु स्क्रिप्ट भात्तिप्रोलू स्क्रिप्ट देखि व्युत्पन्न छ।यसले Vengi Chalukyan युगको समयमा प्रमुखता प्राप्त ग-यो। 

## ब्रह्मी लिपि देखिको उत्पत्ती
ब्रह्मी लिपी मौर्यहरूले प्रयोग गर्ने यस लिपि कालखण्ड सगै कृष्ण नदीको डेल्टामा पुग्यो. बौद्ध धर्ममा फैलपूर्व एसियाको नजीकै बंदरगाहों देखि Ghantasala र Masulipatnam (प्राचीन Maisolos टोलेमी र MasaliaPeriplus ). भात्तिप्रोलू ब्राह्मी लिपि ५ औँ शताब्दी CE द्वारा तेलुगु स्क्रिप्टमा विकसित

मुस्लिम इतिहासकार र विद्वान अल बिरुनीद्रारा तेलुगु भाषा र लिपिलाई *Andhri* भनिएको। 

## स्वर
तेलुगु चौदह स्वर छ, जस मध्ये प्रत्येक दुवै एक विलक्षण फारम अझ एक विशेषक व्यंजनसँग प्रयोग गरेजाता फारम अक्षर बनाउन उपयोग गर्दछ एस यो नोट गर्न महत्त्वपूर्ण छ कि यस भाषा सानो अझ लामो स्वरोंको बीच एक अन्तर **पडता** छ छ।

एकवचन फारम जब स्वर एक शब्द या अक्षरको शुरुवातमा हुन्छ प्रयोग गरिन्छ, या आफैमा एक पूरा अक्षर (उदाहरण: एक, यू, ओ) छ। विशेषक फारम व्यंजन (डटेड सर्कल द्वारा प्रतिनिधित्व)को जोडइन्छ शब्दांश व्यंजन - स्वर (उदाहरणको लागि: का, Kru, मो)को रूप मा. అ एक विशेषकको फारमको छैन, किन भनें यस स्वरको पहिले देखि नै व्यंजनको सबैमा निहित छ। अन्य विशेषक स्वर व्यंजनको जोड रहे हो स्वरको छ कि उनको उच्चारण बदलन.

उदाहरण:

## व्यंजन
### संयुक्ताक्षर
## अन्य डायाक्रिटिक्स
वहाँ पनि धेरै अन्य डायाक्रिटिक्स तेलुगु स्क्रिप्टमा प्रयोग गरिन्छ . mutes एक व्यंजनको स्वर छ, यसैले छ कि केवल व्यंजन स्पष्ट छ। र स्वर या syllables जुन उनी जुडी भए हो नकनकाना. स्वर पछि एक बेजबान सांस भन्छन् या शब्दांश यो छ संलग्न गर्नको लागि.

उदाहरणः 

## अंकहरू
नोट: , र गर्दै छन्को लागि पनि प्रयोग गरे, , आदि र , र पनिको लागि प्रयोग गरे, , आदि,

## यूनिकोड
तेलुगु लिपि संस्करण १.०को रिलीजसँग अक्टूबर, १९९१मा यूनिकोड स्टैंडर्डको जोडाइएको छ।

तेलुगुको लागि यूनिकोड ब्लक यू C०० ० यू ० C७F छ। ग्रे क्षेत्रहरू गैर आवंटित कोड अंकले सङ्केत मिलता छ:

शब्दांश [काटाकना , जहां एक यूनिकोड [[कोड बिंदुको [प्रतिनिधित्व गर्दछ glyph एक शब्दांशको लागि यस तरिकाको रूपमा स्क्रिप्टको विपरीत]]]], तेलुगु एकाधिक जोडती कोड बिंदु एस एक शब्दांशको लागि ग्लिफ उत्पन्न जटिल फन्ट प्रतिपादन नियमहरूको उपयोग कर.

## सन्दर्भ
## बाह्य कडीहरू
* तेलुगुको बारेमा उपयोगी र प्रमाणीकृत जानकारी 
* **तेलुगू एसोसिएशन इंक सिडनी औस्ट्रेलिए।**  तेलुगु संस्कृतिको सिडनीमा समारोह 
* स्क्रिप्ट Omniglot - तेलुगु
* तेलुगु इनपुट उपकरण - Microsoft 
* अङ्ग्रेजी शब्दकोशको लागि तेलुगू

श्रेणी:भारतका आधिकारिक लिपिहरू
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू
धवलागिरी

**धवलागिरी** शब्द सँग मिल्ने शीर्षक भएका लेखहरू निम्न छन् :
* धवलागिरी अञ्चल
* धवलागिरी हिमाल
* धवलागिरी अञ्चल अस्पताल
* धवलागिरी अञ्चल आयुर्वेद औषधालय
गाउँ विकास समिति (नेपाल)

**गाउँ विकास समिति** (गाविस) नेपालमा स्थानीय विकास मन्त्रालयको तल्लो प्रशासनिक भाग थियो। प्रत्येक जिल्लामा अधिक सार्वजनिक-सरकारी अन्तरक्रिया र प्रशासनको साथ धेरै नगरपालिकाहरू जस्तै धेरै गाविसहरू रहेका थिए। प्रत्येक गाउँ विकास समितिलाई जिल्लाको जनसङ्ख्याको आधारमा धेरै वडाहरूमा विभाजन गरिएको थियो, औसत नौ वटा वडाहरूमा गाविसहरू विभाजित थिए। नेपालमा वि.सं २०७१ भन्दा अगाडी जम्मा **३,९१५ वटा गाविसहरू** रहेका थिए भने वि.सं २०७१ मा, सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय ७१ वटा नगरपालिकाहरू थपेको थियो र यो सँगै गाविसहरूको सङ्ख्या घटेर ३,१५७ पुगेको थियो। २०७३ फागुन २७ मा, गाविसहरू विघटन गरिएको थियो भने त्यसलाई गाउँपालिका वा नगरपालिकाले प्रतिस्थापन गरेको थियो।

## उद्देश्य 
गाउँ विकास समितिको उद्देश्य गाउँका जनतालाई स्थानीय तहमा संरचनागत रूपमा सङ्गठित गर्नु र सुधारिएको सेवा प्रवाह प्रणालीका लागि समुदाय र सार्वजनिक क्षेत्रबीच साझेदारी सिर्जना गर्नु हो। गाउँ विकास समितिलाई स्वायत्त संस्थाको दर्जा दिइएको थियो र नेपालमा केन्द्रीकृत शासन व्यवस्थासँग अन्तरक्रिया गर्ने अधिकार थियो। यसो गर्दा, गाउँ विकास समितिले गाउँका मानिसहरूलाई विकासमा नियन्त्रण र जिम्मेवारीको तत्व प्रदान गर्दछ, र राज्यकोषको उचित उपयोग, वितरण र सरकारी अधिकारीहरू, गैरसरकारी संस्थाहरू र निकायहरू बीच अझ बढी अन्तरक्रिया सुनिश्चित गर्दछ। निश्चित क्षेत्रभित्रका गाउँ विकास समितिहरूले शिक्षा, खानेपानी, आधारभूत स्वास्थ्य, सरसफाइ र आयको बारेमा छलफल गर्नुका साथै जनगणनाको तथ्याङ्कमा देखाइएका प्रगतिको अनुगमन र अभिलेख पनि गर्छन्।

## सङ्गठन 
एउटा गाउँ विकास समितिमा ८० प्रतिशतभन्दा बढी बहुमतका साथ निर्वाचित एक जना निर्वाचित गाविस प्रमुख हुन्छन्। प्रत्येक वडाबाट एक जना प्रमुख निर्वाचित भएका थिए। यससँगै चार जना निर्वाचित वा मनोनीत सदस्यहरू थिए। तथ्याङ्क र अभिलेख राख्न र प्रशासनिक कार्यको व्यवस्थापन गर्न एक जना गाउँ सचिव थिए। यो पद सरकारको स्थायी नियुक्ति थियो, जसबाट उनीहरूले तलब पाएका थिए। वडा सदस्य, वडाध्यक्ष र गाविस प्रमुखलाई तलब नदिइएको भए पनि उनीहरूले आफ्नो उपस्थिति अनुसारको रकम लिएका थिए। गाविसहरू जिल्ला विकास समिति, सदरमुकामबाट निर्देशित थिए र जिल्ला विकास समितिका प्रमुख स्थानीय विकास अधिकारी थिए। २०४८, २०५८र २०६८ मा राष्ट्रिय जनसङ्ख्या तथा आवास जनगणनाद्वारा नेपालका गाविसहरूको जनसङ्ख्या र आवास विवरण उपलब्ध गराइएको थियो।

## खारेज 
गाउँ विकास समितिको संरचना २०७३ फागुन २७ गते भङ्ग गरी गाउँपालिकाले प्रतिस्थापन गरेको थियो। यसअघि नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७द्वारा पञ्चायत विघटन गरी गाउँ विकास समितिमा परिणत गरिएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
*नेपालका गाविसहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
नेपाल सरकार सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय

श्रेणी:नेपालमा स्थानीय सरकार
श्रेणी:नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजनहरू
श्रेणी:नेपालको प्रशासनिक विभाजन
मिटर

**मिटर** अन्तर्राष्ट्रिय मापन प्रणालीमा (SI) लम्बाइको आधारभुत एकाई हो। पहिला समुद्री सतहमा भूमध्य रेखादेखि उत्तरी ध्रुबसम्मको लम्वाईको एक करोडौं भागलाई एक मिटर भनिन्थ्यो। मापविज्ञानको विकास हुदैं जादा यसको परिभाषा समय समयमा परिस्कृत भईरह्यो। सन् १९८३देखि यसको परिभाषा "प्रकाशले भ्याक्युममा १/२९९,७९२,४५८ सेकेण्डमा तय गर्ने दुरीको लम्बाई" तय भयो।

## इतिहास 
### मेरिडायोनल परिभाषा
### मिटर बार
## अन्तर्राष्ट्रिय मापन प्रणाली 
## अन्य एकाई 
## हेर्नुहोस् 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## थप पढ्नुहोस
श्रेणी:एसआइ एकाइ
ग्यासरब्रम द्वित्तीय

**ग्यासरब्रम २** ( के४को नामले पनि चिनिने) चिनियाँ सिमा नजिक पाकिस्तानको गिल्गिट बाल्टिस्तानमा अवस्थित विश्वको तेह्रौँ अग्लो हिमाल हो ।
## प्रथम आरोहण
सन् १९५६मा अस्ट्रियाली हिमालयन सोसाईटीले मोराभेक (Fritz Moravec)  को नेतृत्वमा काराकोरम समूहको ग्याशरब्रम IIको जानकारी लिन र सम्भव भएमा आरोहण गर्नको लागि एक दल पठाएको थियो । उक्त दलमा डा. एरिक गटिङ्गगर -भूगर्भवेत्ता), सेप लार्च , हन्स राटे , रिचार्ड रेङ्गल , हेन्रिच रोइस , डा. जर्ज वईलर  र हन्स विलेन्पार्ट  समेतका सदस्यहरू थिए । क्याप्टेन क्वासीम अली शाह , स्यात अली शाह र केही भरियाहरूको सहयोग प्राप्त भएको थियो ।

आरोहण दलले एव्रुजी  र दक्षिणी ग्याशरब्रुम हिमनदीको बीचमा एक आधार शिविर स्थापना गर्‍यो, अर्को शिविर I  चुचुराको दक्षिण-पश्चिमी ढिस्कोमा राख्यो । रेटे र रोसिसले हिउाको धार चढेर ढिस्कोमा पुगी ६,७०० मिटरमा दोस्रो शिविर स्थापना गरे । लार्च  र रेङ्गलले  ढिस्कोभन्दा माथि ७,१५० मिटरमा तेस्रो शिविर खडा गरे । जुलाई ६मा मोराभेक, लार्च र विलन्पार्ट तेस्रो शिविरबाट गह्रुङ्गो भारीसहित बोत्तल अक्सिजन बिना चढ्दै गए । अनवरत रूपमा हिउा परिरहेको भए पनि डोरी प्रयोग नगरिकन साझमा सानो समतल ठाउामा पुगे । दक्षिण-पूर्वी मोहडाको एउटा ढिस्को मुनि अस्थायी शिविरको लागि ठाउा भेट्टाए । उक्त ठाउा करिब ७,५०० मिटरको उाचाइमा थियो । भोलिपल्ट बिहान तीनैजना आरोहीहरू दक्षिण-पूर्वी मोहडाको फेदीमा पुगे । बिहान ९ बजेसम्ममा तिनीहरू पूर्वी धारमा पुगिसकेका थिए । बाक्लो हिउा र 
स-साना चट्टानका ढिस्का भएको पर्वतीय धार हुादै गएपछि तिनीहरू जुलाई ७मा बिहान ११.३० बजे चट्टानयुक्त गुम्बज आकारको वास्तविक शिखरमा पुगे ।

सन् १९०९ 		-इटाली) : अव्रुजीका शासक ड्यूक ९म्गपभ या तजभ  को नेतृत्वमा इटालीका फोटोग्राफर एस्. सेला  समेतले ग्याशरब्रम समूहको उत्तरतिर रहेको चोगोलिसा ९ऋजयनयष्किब०बाट अन्वेषण गरे । 

सन् १९३४ 		-अन्तर्राष्ट्रिय दल) : स्वीस पर्वतारोही जी.ओ. दाइरनफुर्थ  को नेतृत्वको आरोहण दलले ग्याशरब्रुम IIको दक्षिणी भागबाट आरोहण गर्ने सम्भाव्यता अध्ययन गरी ६,२५० मिटर आरोहण गर्‍यो । दलको अर्को अनुसन्धानले भावी विकासको आधार निर्माण गर्‍यो ।
सन् १९५६ 		-अस्ट्रिया) पि|mज मोरावेक  को नेतृत्व दलका पि|mज मोराभेक , सेप लार्च  र हन्स विलन्पार्टले जुन ७मा शिखर आरोहण गरे ।

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:हिमालहरू
लाल बहादुर खाती

**लाल बहादुर खाती** नेपाली लोकगीतको क्षेत्रमा सुपरिचित नाम हो। उनले ढुंगे बगर, च्यानाकुटी च्यानाकुटी झ्याइँ गर्ने बाजा, कालोकालो रेलको धुवाँले जस्ता लोकप्रिय गीतहरू गाएका छन् ।

यिनले तारा थापा, तीर्थ कुमारी जस्ता गायिकाहरूसँग युगल गीतहरू पनि गाएका छन्। बारीको डीलमा ओखर बोट, आदि उनका चर्चित युगल गीत हुन्।

लालबहादुरको फेसबुकमा उनका एक प्रशंसकले राखेको जानकारी

काठमाडौंमा भर्खरै FM stationहरू खुलेको बेला, कुनै stationले लालबहादुरअकोअन्तर्वाता प्रसारण गरेको थियो। उनी कहाँ जन्मे त याद छैन तर भारतको धेरै ठाउँमा सानोतिनो काम गर्न उनले बैँसमै गाउँ छोडे।

स्वरका धनी लालबहादुर सारीरिक रूपमा पनि निकै बलवान थिए। दिल्लिमा काम गर्दा उनी सारीरिक सुगठनमा आकर्शित भए र दुई पटक Mr. Delhi भएको कुरो उनले त्यो अन्तरबार्तामा भनेका थिए।

हुन त उनले धेरै गीत गाए तर अनुहार नै चिनिने बनाउन टेलिभिजनले धेरै सहयोग गरेको हुनुपर्छ। नेपाल टेलिभिजनमा उनको एउटा गीत छायायङ्कन भएको थियो, "कहाँबाट आयोउ खोला, कहाँ जान लाग्योउ होला... जिन्दगीमा तिमीलाई खोला कती दु:ख होला..." शायद त्यसले धेरै मान्छेमाझ उनी चिनिए।

तर उनको जीवन त्यति सहज भएजस्तो देखिन्न। सुने अनुसार उनी काठमाडौंका बाटोघाटोमा अली कमसल पोशाकमा नै देखिन्थे रे।

एक पटक त्रिपुरेश्वर आँखा अस्पातलमा एउटी महिलाले आफ्नै साथीसँग भन्दैथीइन कि लालबहादुर भर्खरै त्यहाँ आए र अस्पातल कर्मचारीलाई आफुसँग उपचार खर्च नभएको र उपचार जसरी भए पनि गरिदिन यचना गरिरहेका थिए रे। लाल बहादुर खाती बितेको शायद १०-१२ वर्ष जती भयो होला।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:गायक
श्रेणी:सङ्गीत
पर्यटन

को स्वयम्भूनाथ, विश्वसम्पदामा रहेको नेपालको एक पर्यटकीयस्थल ]]
, नेपालको लोकप्रिय पर्यटकीयस्थल]]
व्यापार, मनोरञ्जन वा रमाइलोका लागि गरिने यात्रालाई **पर्यटन** भनिन्छ। विश्व पर्यटन सङ्गठनको परिभाषा अनुसार **पर्यटक**ले "आफ्नो सामान्य परिवृत्ति बाहिर, चौबीस (२४) घण्टाभन्दा बढी तर एक क्रमागत वर्षभन्दा कम समय, मनोरञ्जन, व्यापार र त्यस ठाउँमा आयश्रोत हुने क्रियाकलाप बाहेक अरू उद्देश्यका लागि यात्रा गरी बस्ने" मान्छेलाई जनाउँछ। विश्व समाजमा पर्यटन एक लोकप्रिय फुर्सदको मनोरञ्जनात्मक क्रियाकलाप भएको छ। सन् २००७ मा, ९० करोड ३० लाखभन्दा बढी अन्तराष्ट्रिय पर्यटकको आगमन भएको थियो, जुन सङ्ख्या २००६ को भन्दा ६.६% बढी हो। २००७ को अन्तराष्ट्रिय पर्यटन आय ८५६ अरब थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
सेती नदी

**सेती नदी** कर्णाली नदीको सहायक नदी हो। यो नदी सैपाल हिमालबाट उत्पत्ति भएको छ। जुन बझाङ जिल्लामा पर्दछ।
सेती नदीलाई सिता नदिको नामले चिनिन्छ । तपोभुमिबाट उत्पति भइ बग्ने भारतको गंगा नदी भन्दा पबित्र भएको हुदा सम्पर्ण धार्मिक कार्य गर्दा मनोकामना पुरा हुने कुरा पुराणका उल्लेख गरेको पाइन्छ ।  
## जलविद्युत आयोजना
राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा रहेको पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजना सेती नदीमा निर्माण हुदैछ। जसको क्षमता ७५० मेगावाट रहनेछ। जुन डोटी जिल्लामा सञ्चालन हुदैछ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका नदीहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका नदीहरू
En:Seti River
दार्जिलिङको इतिहास

दार्जलिङ नेपालको एक अभिन्न अन्ग हो त्यहा का बासिन्द्दा सबै नेपालीहरूछन/ हाम्रा सबै नेपाली पुखाहरू आजसमम तेहि ठाउमा छन/अपराधि ब्रितिश बेलायति हरूले सन १८१४मा जबरजस्ति ब्रितिश इन्डिआमा गाबेका थिए तर सन १९४७मा इन्डिया स्वटतन्त्र हुदाका ब्खतमा नै सुगौलि सन्दि बेलायत र नेपालले मिलेर नै रद्ध गरेका थिए तेस पछाडि दार्गजलिन्ङ भुमि त नेपालको पश्च्हिमि भुभग स्वोतह नेपालको हुनुपर्ने थिओ तर भरतिय हरूले आज सम्मन फ्हिर्त गरेका छैनन आनि सिक्किम सगको खोसेको औसेको कुरा झुत्टा इतिहास बनौदैछन.नेपालको हो र नेपालकोनै हुनुपर्छ.र तुरुन्त फ्हिर्ता नेपाललाई भारतले दिनुपर्छ.नेपालको सिमाना पुर्बमा टिस्टा र ब्ङगालादेस सग जोडियको छ अनि नेपालको पश्च्हिमि भगमा सत्लज नदी यानिकि किल्ला कन्ग्दडा तक छ. भरतमा जुन भगलाई हिमान्च्हल प्रदेश भनिन्च्छ. साथै दख्खिनमा गरीबअ आजको नेपाल् - भरातको बोडरबाट ४३० कि.मि. ताढआ सम्म छ, जुन आब नेपालीले सजरि पनि लिनेछन, यदि भरत्ले रोक्न खोज्छ भ्ने नेपाली दाजुभाईहरूले नत कासमिर नत कुनै अर्को कर्गिले सग लदेर भरत्लाई जोघाउने छन्. छैनन आनि भरत्लाई १० तुक्रा टुक्क्रा गरे र ढेरै ९ ओटा स्वोतन्त्र देशको निर्मान गरिदइनेछ।
चोयु हिमाल

**चोयु** (अङ्ग्रेजी: Cho Oyu, वाइलि अनुवादमा तिब्बति: *jo bo dbu yag*; चिनियाँ: 卓奧有山, पिनयिन: ''Zhuó'àoyǒu Shān'') विश्वको छैठौं हिमाल हो। यसको उचाइ ८,२०१ मिटर (२६,९०६ फिट) हो ।

## प्रथम आरोहण
हर्वट टिची (Herbert Tichy)ले अन्य २ जना साथीहरू समावेश गरी आरोहण दल बनाए । सेप जोक्लर( Sepp Jockler) एक कुशल आरोही थिए। अर्का साथी हेल्मट हृयुवर्गर (Helmut Heuberger) ईन्स व्रक विश्वविद्यालयका भूगोलशास्त्री थिए। सरदार पासाङ्ग दाव माताहतमा रहेको सातजना शेर्पाहरू दलको सहयोगी थिए । तिनीहरूले आपतकालीन परिस्थितिको लागि दुइवटा अक्सीजन सिलिण्डर र केही उपचार सम्वन्धि उपकरण लगेका थिए। ५,५०० मिटरमा रहेको आधार शिविरवाट तिनीहरू वरफको ढिक्का हुादै माथि चढे। जेक्लर हिउा तथा पर्वतको अध्यय्नमा लागेका हुनाले चढाइको गति केही कम भएको थियो। यसले गर्दा टिचीको गति बढ्न सकेन। पासाङ्ग र अद्जिवा एकै घण्टामा हिम झरना हुदैं माथि लागे। टिची र पाचजना शेर्पाहरू ६,९८० मिटरको उचाइमा पुगेर IV शिविर स्थापना गरे। चिसो हावाले शिविरका पाल तथा आरोहीहरूलाई धक्का दिइरहेको थियो।

विहान ६ वजे टिची, जोक्लर र पासाङ्ग शिविरवाट तिव्र गतिमा चढाइ सरु गरे। करिब १२२० मिटरको चढाई पछि उनीहरू अपरान्ह ३ वजे गुम्बज आकारको चाक्लो उच्च समस्थिली शिखरमा पुगे। वषरा सुरू हुनुभन्दा पहिला ८००० मिटरको शिखरमा पुग्ने पहिलो सानो आरोहण दल यही थियो।

पर्वतारोहण इतिहासको तालिका 
१९५२	 -संयुक्त अधिराज्य) : ई. शिप्टनले अनुसान्धान दल पठाए।
१९५४ -अस्ट्रिया)		 : हवर्ट टिचीले आरोहण दलको नेतृत्व गरे। हर्वट टिची, सेप जोक्लर र पासाङ्ग 	दावा लामाले अक्टुवर 				 १९मा विना अक्सीजन चो यू शिखरमा पुगे।

Herbert Tichy
हर्वट टिची १९१२मा जन्मेका थिए। उनले विश्वविद्यालयमा भूगर्वशास्त्र अध्ययन गरे। १९३६मा तिब्वतमा हिमाली भूगर्वअध्ययनको सोधलेख (Thesis) सम्पन्न गरी भियानामा विद्यावारिधि पुरा गरे। उनी तेलको भुगर्वविद भएपनि केही समयसम्म पत्रकार भै काम गरे। १९५३/५४ तिर हिउंदको समयमा उनी पासाङ्ग दावा लामा, आङ्जीवा र ग्याल्सन शेर्पाहरूको साथमा नीजि यात्रा गरे। यी चारजनाले ६,१०० मिटर उचाईका धेरै चुचुराहरू चढे र अझ वढी उचाई चढने सम्भावना वारे छलफल गरे। जनवरी १९५४मा अस्ट्रियावाट र्फकदा टिचीले चो यू पर्वत चढ्ने अनुमतिको लागि निवेदन दिएपछि अपि्रलमा अनुमति पाए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस
* बृहत हिमालय पदमार्ग
*याङ्ग्रा हिमाल
*कञ्चनजङ्घा हिमाल
*कुम्भकर्ण हिमाल
* बृहत हिमालय पदमार्ग

श्रेणी:हिमालहरू
श्रेणी:नेपालको भूगोल
श्रेणी:नेपालका अग्ला हिमालहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
विस्तृत शान्ति सम्झौता

नेपाल सरकार र नेकपा माओवादीले वि.सं. २०६३ मंसिर ५ गते , दश वर्षभन्दा लामो नेपाली गृहयुद्लाई अन्त्य गरेको घोषणा गर्दै  हस्ताक्षर गरेको सम्झौता पत्र हो "**बिस्तृत शान्ति सम्झौता "**। उक्त सम्झौतामा तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजा प्रसाद कोइराला र माओवादी अध्यक्ष पुष्प कमल दाहाल (प्रचण्ड)ले पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। यस सम्झौताले ने.क.पा. (माओवादी) लाई शान्तिपूर्ण राजनीतिमा आउन र सरकारमा सहभागि हुन बाटो खुलेको थियो ।

## महत्त्वपूर्ण बुँदाहरू 
* शशस्त्र लडाईँको औपचारिक अन्त्यको घोषणा
* माओवादी सेना र हतियारको र त्यसैगरी नेपाली सेनाको हतीयारको संयुक्त राष्ट्रसंघद्वारा प्रमाणीकरण र अनुगमन
* माओवादीद्वारा कब्जा गरीएका सम्पूर्ण सम्पति फिर्ता
* मानव अधिकर र अन्तराष्ट्रिय मानबधिकर सम्बन्धी कानुनहरूको पूर्ण पालना
* राजाको सम्पूर्ण राजनीतिक अधिकारको अन्त्य
* उच्चस्तरीय सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगको गठन
* माओवादी सेनाका लडाकुहरूको रेखदेख समायोजन र पुनस्र्थापना
* युद्धबाट पीडित र विस्थापित व्यक्तिहरूको ससम्मान पुनस्र्थापना
* हातहतियार, गोलीगठ्ठा र विस्फोटक पदार्थ साथमा लिई आवतजावत गर्नु गैरकानुनी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालको राजनीति
श्रेणी:शान्ति सम्झौताहरू
श्रेणी:दस्तावेज
श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)
गान्तोक

**गान्तोक** एउटा सहर, नगरपालिका, राजधानी र भारतीय राज्य सिक्किमको सबैभन्दा ठुलो जनसङ्ख्या भएको ठाउँ हो। यो गान्तोक जिल्लाको सदरमुकाम पनि हो। सहरको कुल १००,००० जनसङ्ख्या सिक्किमका विभिन्न जातजातिहरू जस्तै भारतीय गोर्खा, भुटिया र लेप्चाहरू हुन्। हिमालयको उच्च चुचुराहरू भित्र र वर्षभरि हल्का समशीतोष्ण हावापानी भएको, गान्तोक सिक्किमको पर्यटन उद्योगको केन्द्रमा छ। तिब्बतको ल्हासा र ब्रिटिस भारतको कोलकाता जस्ता सहरहरू बीचको व्यापार मार्गमा गान्तोक एउटा प्रमुख बिसौनी बन्यो।

## इतिहास 
सिक्किमको बाँकी भागहरू जस्तै, गान्तोकको प्रारम्भिक इतिहासको बारेमा धेरै थाहा छैन। यो बन्धक सङ्कटको प्रतिक्रियामा १९औँ शताब्दीको मध्यमा बेलायती विजय पछि सिक्किमको बाँकी रहेको राजधानी बन्यो। अङ्ग्रेजहरूद्वारा तिब्बतीहरूको पराजय पछि, गान्तोक १९औँ शताब्दीको अन्त्यमा तिब्बत र ब्रिटिस भारत बीचको व्यापारमा प्रमुख बन्दोबस्त भयो।

## भूगोल 
कञ्चनजङ्घा हिमाल— विश्वको तेस्रो-अग्लो चुचुरो — सहरको पश्चिममा देखिन्छ। ठाडो ढलानको अस्तित्व, पहिरोको जोखिम, ठुलो वन ढाक्ने र अधिकांश क्षेत्रमा अपर्याप्त पहुँच सहरको प्राकृतिक र सन्तुलित विकासमा प्रमुख बाधक बनेको छ। गान्तोकको औसत साक्षरता दर ८२.१७% छ, राष्ट्रिय औसत ७४% भन्दा बढी: पुरुष साक्षरता ८५.३३%, र महिला साक्षरता ७८.६८ छ। थप रूपमा, ठुलो सङ्ख्यामा तिब्बतीहरू शहरमा बसाइँ सरेका छन्। यस क्षेत्रका मूल निवासी नभएका आप्रवासी बासिन्दा समुदायहरूमा मारवाडी, बिहारी र बङ्गालीहरू पर्छन्। गान्तोकमा बोलिने अन्य भाषाहरूमा भुटिया (सिक्किमी), तिब्बती र लेप्चा समावेश छन्। गान्तोकमा नेपाली, हिन्दी र अङ्ग्रेजी भाषाका चलचित्रहरू रहेका दुईवटा सिनेमाघर छन्। सहरमा सार्वजनिक पुस्तकालय पनि छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:गान्तोक जिल्लाका सहर र नगरहरू
श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशका राजधानीहरू
श्रेणी:पर्वतीय पर्यटन स्थल
श्रेणी:भारतका पूर्व राजधानी सहरहरू
श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारतमा पर्यटन
श्रेणी:सिक्किमका सहर र नगरहरू
जर्जिया (संयुक्त राज्य)

**जर्जिया** ( ) संयुक्त राज्य अमेरिकाको दक्षिणपूर्वमा अवस्थित राज्य हो । यसको स्थापना १७३२ मा भएको थियो ।

Image:View_south_from_the_Palomar_Hotel,_Atlanta_GA.jpg
Image:Main_Street,_Flowery_Branch_GA.jpg

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:संयुक्त राज्य अमेरिकाका राज्यहरू
तोङवा

'**तोङ्बा**' - **ཏོང་བ**- *छ्याङ् तङ्बा* - **ཆྭང་ཏོང་བ**अथवा *तुङ्वा* - काठको भाँडोमा हालेर तातो पानी थप्दै बाँसको नलीले पिउँदै गरिने एक किसिमको कोदोको जाँड अर्थात शेर्पा/भोटे भाषामा छ्याङ्  ཆྭང  भनिने उच्च हिमाली पुर्बी भेकमा तोङ्वा ཏོང་བ असाध्यै लोकप्रिय मानिन्छ। नेपालका शेर्पा र लिम्बू समुदायमा ताेङबा माैलिक र धार्मिक कारणले निकै महत्त्व मानिन्छ र अन्य जनजातिमा पनि तोङ्वाको सा‌स्कृतिक महत्त्व रहेको छ। तोङ्बा लामो समय सम्म गाउँ वस्तीका हरेक शेर्पा र लिम्बु समुदायले पाहुनालाई आधार समान गर्दा होस या अन्य परम्परागत बिहे भोज बतेर गर्दा पेय पधार्थको रुपमा प्रयोग गरिन्छ पेयशाला मा बढी प्रचलीत भएतापिन हिजो आज शहरमा समेत परम्परागत नेपाली खाना पस्कीने भोजनलाय का पेयशाला मा पाउँन थालिएकोछ। 

[thumb|[शेर्पा जाति|शेर्पा र लिम्बु   महिला तोङ्बा को साथ ]]

## चित्र दिर्घा
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:नेपाली पेय
श्रेणी:नशालु पदार्थ
सुकुटी

**सुकुटी** नेपालको परम्परागत सुकाएको मासुको परिकार हो। नेपाली परम्परागत ड्राइमिट।

श्रेणी:परिकारहरू
भ्याटिकन सिटी

**भ्याटिकन सिटी** (), (:en:Vatican City, इटालीयन Stato della Città del Vaticanoल्याटिन : Status Civitatis Vaticanae), वा **भ्याटिकन सिटी राज्य**, (), यूरोप महादेश अस्थित एक देश हो। यो संसारको सबैभन्दा सानो देश हो । यसको क्षेत्रफल ४४ हेक्टर र जनशंख्या ८४२ रहेको छ । ईटालीको सहर रोम भित्र रहेको छ । यसको राष्ट्रिय भाषा ल्याटिन हो । ईसाई धर्मको प्रमुख साम्प्रदाय रोमन कैथोलोक चर्चको यही केन्द्र हो, र यस साम्प्रदायको सर्वोच्च धर्मगुरू पोपको निवास यही छ ।

## नाम 
नाम ''* पहिलो पटक लेटरन सन्धि मा प्रयोग गरिएको थियो, 11&nbsp;फेब्रुअरी 1929 मा हस्ताक्षर गरिएको थियो, जसले रोम शहर भित्र राज्यको भौगोलिक स्थान भ्याटिकन हिल को नाममा आधुनिक सहर-राज्य स्थापना गर्‍यो। "भ्याटिकन" आफैं एउटा एट्रस्कन बस्ती,  वा  को नामबाट व्युत्पन्न भएको हो, जुन रोमीहरूले *एजर भ्याटिकनस'', "भ्याटिकन क्षेत्र" भनिने सामान्य क्षेत्रमा अवस्थित छ।

### प्रारम्भिक इतिहास 
 in St. Peter's Square was brought to Rome from Egypt by Caligula.]]
"भ्याटिकन" नाम रोमन गणतन्त्र को समयमा पहिले नै प्रयोगमा थियो, Tiber को पश्चिमी किनारमा रहेको Janiculum, भ्याटिकन हिल र Monte Mario to the Hill, [[Monte Mario to the Hill], Monte Mario]] को बीचमा अवस्थित, Tiber को पश्चिमी किनारमा रहेको दलदली क्षेत्र *Ager Vaticanus* को लागि। Cremera क्रीक। 'एजर भ्याटिकनस' को टोपोनाम ईस्वी 1st शताब्दी सम्म प्रमाणित गरिएको छ: त्यसपछि, अर्को टोपोनाम देखा पर्‍यो, ''भ्याटिकनस अधिक डेस्ट्रिक्ट क्षेत्र: आज भ्याटिकनस धेरै सेन्ट। पिटर स्क्वायर, र सम्भवतः आजको Via della Conciliazione।
भ्याटिकन वाइनको विशेष गरी कम गुणस्तर, क्षेत्रको पुन: प्राप्ति पछि पनि, कवि मार्शल (AD&nbsp;40 – &nbsp;AD&nbsp;102) द्वारा टिप्पणी गरिएको थियो।, जब Vitellius लाई सत्तामा ल्याउने उत्तरी सेना रोममा आइपुग्यो, "एक ठूलो हिस्सा भ्याटिकनको अस्वस्थ जिल्लाहरूमा क्याम्प राख्यो, जसको परिणामस्वरूप सामान्य सिपाहीहरू बीच धेरै मृत्यु भयो; र टाइबर नजिकै भएको कारण, [[जर्मन] को असक्षमता र अयोग्यता]। तिनीहरूले खोलाबाट पिउने लोभले तिनीहरूको शरीरलाई कमजोर बनायो, जुन पहिले नै रोगको सजिलो शिकार थियो।"
### नोट 
:१. पर्यटक वा अवलोकनकर्तालाई भ्याटिकन सिटी भित्र बिना कुनै विशेष अनुमति, गाडी चलाउन रोक छ ।

## सन्दर्भ सूची 
श्रेणी:युरोप
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:देशहरू
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७

२०४६ सालको जनआन्दोलन पश्चात् पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भयो। त्यसपछि गठीत संविधान सुधार सुझाव आयोगले करिव ८ महिना लगाएर यो संविधानको निर्माण गरेको थियो। तत्कालिन राजा बीरेन्द्रबाट यसको घोषणा २०४७ कार्तिक २३ गते भएको थियो। नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ लागू भएपछि यो संविधान खारेज भएको हो।

नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ राजाले जारी गरेका थिए।२०४६ चैत्र २६ मा बहुदलिय प्रजातन्त्रको स्थापना भएपछि तत्कालीन राजा बीरेन्द्रबाट २०४७ बैशाख ८ गते “संविधान सुधार सुझाव आयोग” श्री विश्वनाथ उपाध्यायको अध्यक्षतामा गठन भएकोमा निजले कार्य गर्न अस्वीकार गरेका थिए । २०४७ जेठ १६ मा तत्कालिन सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीस विश्वनाथ उपाध्याय अध्यक्ष तथा सुर्यनाथ उपाध्याय सचिव रहेको ९ सदस्यीय “संविधान सुझाव आयोग” गठन भएको थियो । उक्त आयोगले संविधान मस्यौदा तत्कालीन प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराईको समुपस्थितिमा २०४७ भदौ २५ मा  राजा समक्ष पेश गरेको थियो । संविधान मस्यौदा ग्रहण गरे लगत्तै सोही दिन उक्त मस्यौदा राजाबाट प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराई लाई हस्तान्तरण भएको थियो । २०४७ कार्तिक २३ गते राजा बीरेन्द्रबाट उक्त संविधान घोषणा भई जारी भएको थियो ।

## विशेषता 
* २३ भाग १३३ धारा र ३ अनुसुची रहेको उक्त संविधानमा १३  वटा मौलिक हकहरू तथा १६ वटा राज्यका नितिहरू थियो । 

* कार्यकारीणी अधिकार राजामा थियो । 
* दुई सदनात्मक ब्यबस्था थियो । तल्लो सदन प्रतिनिधी सभामा २०५ क्षेत्रबाट निर्वाचित २०५ सदस्य रहने ब्यबस्था थियो । राष्ट्रिय सभामा ६० जना सदस्यहरू हुन्थे जसमा कानुनमा ब्यबस्था भए बमोजिम एकल संक्रमणिय मतको आधारमा ३५ सदस्यहरू निर्वाचित हुने ब्यबस्था थियो जसका कम्तीमा ३ महिला साथै १० जना राजाबाट मनोनित सदस्य हुन्थे । 
* अर्थ, सशस्त्र प्रहरी तथा नेपाली सेनासम्बन्धी बिधेयक राजाको पुर्वस्वीकृति लिएर मात्र संसोधन हुन्थ्यो । 
* मन्त्रीले राजासमक्ष तथा राज्यमन्त्रीले राजासमक्ष पद तथा गोपनियताको सपथ ग्रहण गर्नु पर्थ्यो । 
* भाग १४ को धारा १०१मा लोक सेवा आयोगको ब्यबस्था थियो भने धारा १०२ मा काम कर्तब्य र अधिकार तोकिएको थियो । 
* भाग १२ को धारा ९७ मा अख्तियार दुरूपयोग अनुसन्धान आयोगको ब्यबस्था थियो भने धारा ९८ मा काम, कर्तब्य र अधिकार तोकिएको थियो । 
* भाग १५ को धारा १०३ मा निर्वाचन आयोग सम्बन्धी ब्यबस्था थियो भने धारा १०४ मा काम कर्तब्य र अधिकार तोकिएको थियो । 
* संबैधानिक परिषदको सिफारिसमा राजाबाट निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग गठन गर्ने ब्यबस्था धारा १०५ मा थियो । 
* धारा १०६ मा निर्वाचन अदालतको ब्यबस्था गरिएको थियो । 
* भाग १३ को धारा ९९ मा महालेखा परिक्षकको ब्यबस्था गरिएको थियो भने धारा १०० मा काम,कर्तब्य र अधिकारको ब्यबस्था थियो । 
* भाग १६ को धारा १०९ मा महान्याधीबक्ता नियुक्ति तथा भाग ११० मा काम कर्तब्य र अधिकार तोकिएको थियो । 
* प्रत्येक सदनको कम्तीमा दुई तिहाई सदस्य उपस्थित भई उपस्थित सदस्यको दुई तिहाई सदस्यको बहुमतले संविधान संसोधन हुन सक्ने प्राबधान थियो । 
* प्रत्येक राजनितिक दलबाट जम्मा उम्मेदवारको कम्तीमा ५ प्रतिशत महिला सदस्य हुनुपथ्र्यो । 
* प्रतिनिधि सभाको बैठकमा उपस्थित दुई तिहाई भन्दा बढी सदस्यको बहुमतले ६ महिनासम्म संकटकालीन ब्यबस्था लागु गर्न सक्थ्यो ।

## घोषणा 
## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपाल सरकारको बैधानिक कानुन २००४
* नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान

Aarav ko gand

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:संविधान
जन गण मन

**जन गण मन**, भारतको राष्ट्रगान हो जुन मूलतः बङ्गालीमा गुरुदेव रवीन्द्रनाथ ठाकुरद्वारा लेखिएको थियो। भारतको राष्ट्रिय गीत *वन्दे मातरम्‌* हो।

राष्ट्रगानको गायन अवधि लगभग ५२ सेकेन्ड रहेको छ। केही अवसरहरूमा राष्ट्रगान सङ्क्षिप्त रूपमा पनि गाइने गरेको छ, यसमा प्रथम तथा अन्तिम पंक्तिहरू नै गाइने गरिन्छ जसको अविधि २० सेकेन्डको हुन्छ। भारतको संविधान सभाले **जन-गण-मन** लाई भारतको राष्ट्रगानको रूपमा २४ जनवरी १९५० मा अपनाइएको थियो। यसलाई सर्वप्रथम २७ डिसेम्बर १९११ मा भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसको कोलकातामा दुवै भाषामा (बङ्गाली र हिन्दी) अधिवेशनमा गाइएको थियो। पुरै गीतमा ५ पद रहेका छन्।

## राष्ट्रिय गान 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय गानहरू
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५

२००७ सालको क्रान्तिले राणा शासनको अन्त्यपछि संविधान सभाको निर्वाचन गराउने र त्यस संविधान सभाले नयाँ संविधान निर्माण गर्ने गरी अन्तरिम संविधान लागू गरेता पनि देशलाई संसदीय व्यवस्था तर्फ लैजानका लागि राजा महेन्द्रले यो संविधान जारी गरेका हुन्। यो संविधान २०१५ फागुन १ गते घोषणा गरिएको थियो। २०१६ सालको निर्वाचन यसै संविधान अनुसार भएको थियो।

२०१४ माघ १९ को शाही घोषणाको आधारमा २०१४ चैत्र ३ गते गठित संविधान मस्यौदा कमिशनमा पब्लिक सर्भिस कमिशनका का.मु. अध्यक्ष भगवती प्रसाद सिंहको अध्यक्ष्यता तथा होरा प्रसाद जोशी सदस्य सचिव रहेको ५ सदस्य थिए । उक्त संविधान मस्यौदा कमिशनले तयार पारेको मस्यौदाको आधारमा राजा महेन्द्रबाट २०१५ फाल्गुण १ गते नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०१५ घोषणा भएको हो । २०१५ फाल्गुण १ गते धारा ७३ र ७५ लागु भएका थिए भने २०१६ आषाढ ३ गते देखी बाकी धाराहरू लागु भएका थिए । १० भाग ७७ धारा रहेको उक्त बिधानमा अनुसुची थिएन । धारा ७३ मा संक्षिप्त नाम र प्रकाशन थियो भने धारा ७५ मा संविधान लागु गराउने अधिकार थियो । भाग ३ मा रहेको मौलिक हकहरू उक्त विधानमा धारा ३ देखी धारा ९ सम्म ७ वटा मौलिक हकहरूको ब्यबस्था थियो । २ सदनात्मक ब्यबस्था रहेको उक्त बिधानमा तल्लो सदन प्रतिनिधी सभा थियो भने माथिल्लो सदन महासभा थियो । प्रतिनिधी सभामा जम्मा १०९ निर्वाचन क्षेत्रबाट निर्वाचित १०९ सदस्य रहने ब्यबस्था थियो भने महासभामा १८ निर्वाचित र १८ मनोनित गरी ३६ सदस्य रहने ब्यबस्था थियो । प्रतिनिधी सभाको उम्मेदवार बन्न २५ वर्ष र महासभाको उम्मेदवार बन्न ३० वर्ष उमेर पुगेको हुनुपथ्र्यो । २१ वर्ष उमेर पुगेपछि मतदाता हुन पाइन्थ्यो । एउटा अधिवेषण र अर्को अधिबेषण बिचको अन्तर ६ महिना थियो । बिगत ५ वर्ष यता सरकारी नोकरीमा नरहेको कम्तीमा एक तिहाई सदस्य रहनुपर्ने लोक सेवा आयोग (नेपाल)को ब्यबस्था भाग ७ को धारा ५९ र ६० मा गरिएको थियो । महालेखा परिक्षकको ब्यबस्था भाग ८ को धारा ६१ मा थियो भने निर्वाचन आयोगको ब्यबस्था थिएन । 

२०१७ पौष २२ गते राजनितीक दल र दलगत राजनीतिक उद्धेश्यले प्रेरित भएका सङ्गठनलाई अबैध घोषित गरिएको थियो ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपाल सरकारको बैधानिक कानुन २००४
* नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान

श्रेणी:ऐन कानुन
श्रेणी:संविधान
आमार सोनार बाङ्ला

"**आमार सोनार बाङ्ला**" (, ) बङ्गलादेशको राष्ट्रिय गान हो। यस ओडलाई सन् १९०५ मा बङ्गाली लेखक रविन्द्रनाथ टेगोरले बङ्गाल आमाको लागि लेखेका थिए। यस गीतको लय बाउन गायक गगन हरकराको गीत "आमि कोथाय पाबो तारे" ()को लयलाई दादरा तालमा तालबद्ध गरी लिइएको हो।

## गीतको बोल
:आमार सोनार बाङ्ला
:अमि तोमय भलोबासि।

:चिरोदिन तोमर आकाश,
:चिरोदिन तोमार आकाश
:तोमर वातास, अमर प्राने
:ओ मा आमार प्राने बाजाय बाँसी
:सोनार बाङ्ला आमि तोमाय भालोबासि

:ओ मा,
:फागुने तोर आमेर बोने
:घ्राने पागोल कोरे,
:मोरी हाए, हाए रे,
:ओ मा, फागुने तोर आमेर बोने
:घ्राने पागोल कोरे,
:ओ मा अघ्रने तोर भोरा खेते की देखेछी
:आमि की देखेछी मोधुर हासि,
:सोनार बाङ्ला, आमि तोमाय भालोबासि
 
:कि शोभा, की छाए गो,
:कि स्नेहो, कि माए गो,
:कि आँचोल बिछाएछो
:बोटेर मूले,
:नोदिर कुले कुले!
 
:मा, तोर मुखेर बाने
:आमार काने लागे,
:सुधार मतो,
:मोरी हाए, हाए रे,
:मा, तोर मुखेर बाने
:आमार काने लागे,
:सुधार मतो,

:मा, तोर बोदोन खानी मोलिन होले,
:अमी नयोन
:ओ मा आमि नयोन जले भासि
:सोनार बाङ्ला, आमि तोमाय भालोबासि।

## नेपाली भावार्थ
:हाम्रो सुनको बङ्गाल म तिमीलाई माया गर्छु। 
:सदादिन तिम्रो आकाश, तिम्रो बतास मेरो जीवनको बाँसुरी बजाउँछ।
:यो माया हो कि स्नेह हो जो तिमीले हरेक विरुवाको जरा जरामा, 
:हरेक पानीको मूल मूलमा आफ्नो आँचल जसरी बिछ्याएकी छौ।
:हे आमा तिम्रो वाणि मेरो कानमा गुन्जिरहन्छ, 
:तिम्रो मुहार मलिन भयो भने मेरो आँखा पोल्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय गानहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशी गीतहरू
श्रेणी:बङ्गाली भाषाका गीतहरू
नेपालको संविधान २०१९

निर्दलिय पञ्चायती व्यवस्थाको आधार समेत मानिएको यो संविधान २०१९ मा राजा महेन्द्रले जारी गरेका थिए। पञ्चायतकाल भरि चलेको यो संविधानमा ३ पटक सम्म संशोधनहरू गरिए।
तत्कालिन अर्थ, आर्थिक कार्य बिषेश मन्त्री ऋषिकेश शाह अध्यक्ष तथा कुलशेखर शर्मा  सदस्य सचिव तथा एक मात्र महिला सदस्य श्रीमती अंगुरबाबा जोशी रहेको संविधान मस्यौदा आयोगको गठन २०१९/०१/२६ गते भएको हो । उक्त आयोगलाई २०१९/०२/१९ गते सम्म २३ दिनको समयमा संविधान मस्यौदा राजा समक्ष पेश गर्न तोकिएको थियो ।  पहिलो सक्रिय राजतन्त्रात्मक संविधान २०१९/०९/०१ गते राजा महेन्द्रबाट घोषित भएको हो । २० भाग ९७ धारा र ६ अनुसुची रहेको उक्त बिधानमा १ सदनात्मक ब्यबस्था थियो । उक्त ब्यबस्थापिकाको नाम राष्ट्रिय पञ्चायत थियो । सार्वभौम सत्ता तथा अबशिष्ट अधिकार धारा ९० को आधारमा राजामा थियो । राजाबाट शाही घोषणाद्धारा संविधान संसोधन हुन सक्ने प्राबधान थियो । भाग १३ को धारा ७७ र धारा ७८ मा लोक सेवा आयोग (नेपाल)को ब्यबस्था थियो । भाग १३ को धारा ७५ र ७६ मा महालेखापरीक्षकको ब्यबस्था थियो । भाग १३ (क) को धारा ७८ (क ख ग) मा निर्वाचन आयोगको ब्यबस्था थियो । भाग १० ग –धारा ६७ (ग,घ,ङ) मा अख्तियार दुरूपयोग निवारण आयोगको ब्यबस्था गरिएको थियो । धारा ९ मा नागरिकहरूको मुल कर्तब्यको ब्यबस्था थियो । ६ वटा बर्गीय सङ्गठनको ब्यबस्था भाग १० ग –धारा ६७ (ग,घ,ङ) मा थियो । ३ पटक संसोधन भएको उक्त संविधानको पहिलो संसोधन २०२३ माघ १४ मा भएको थियो । जुन संसोधनद्धारा संविधानमा रहेका विविध अङ्ग्रेजी शब्दहरूलाई नेपालीकरण गरिएको थियो तथा अञ्चलाधीशको ब्यबस्था गरिएको थियो ।  दोस्रो संसोधन २०३२ मार्ग २६ मा भएको थियो । तेस्रो संसोधन २०३७ पौष १ गते भएको थियो । तेस्रो संसोधन सुझाव मस्यौदा आयोग २०३७ पौष १ मा तत्कालीन का.मु.प्रधान न्यायाधीस श्री बासुदेव शर्मा अध्यक्ष तथा ध्रुववर सिंह थापा सदस्य साथै एकमात्र महिला कमल राणाको सदस्यतामा गठन भएको थियो । उक्त संबिधान अनुसार बालिग मताधिकारको आधारमा नेपालको पहिलो आम निर्वाचन वि.सं. २०३८ मा भएको थियो ।

## संशोधन 
## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपाल सरकारको बैधानिक कानुन २००४
* नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान
## बाह्य कडीहरू
* नेपालको संविधान २०१९
श्रेणी:संविधान
श्रेणी:ऐन कानुन
नेपाल
मेची नदी

**मेची नदी** नेपाल र भारत हुँदै बग्ने एक सीमापार नदी हो। यो महानन्दा नदीको सहायक नदी हो। सुगौली सन्धिले गर्दा नेपाल अधिराज्यले आफ्नो एक तिहाइ भूभाग गुमाएको थियो। मेची नदी नेपालको नयाँ पूर्वी सिमाना र महाकाली नेपालको पश्चिमी सिमाना बनेको छ। अहिले यो नदी नेपाल र भारत बीचको अन्तर्राष्ट्रिय सिमानाको रूपमा रहेको छ।

## मार्ग 
मेची नदी नेपालको महाभारत पर्वत शृङ्खलाबाट उत्पत्ति हुन्छ। यो नेपाल हुँदै बग्छ, भारत र नेपाल बीचको सीमा बनाउँछ र त्यसपछि भारतको बिहार राज्य हुँदै बग्दै किशनगन्ज जिल्लाको महानन्दमा मिल्छ। मेची-महानन्द अन्तरप्रवाह पहाड र मैदानहरू बीचको सङ्क्रमकालीन क्षेत्र हो र यसले विभिन्न प्रकारका भौगोलिक भिन्नताहरू प्रदर्शन गर्दछ। पहाडहरूमा उत्पत्ति हुने नदीहरूले एक प्रकारको चुच्चो चरित्र प्राप्त गर्छन्।

मेची नदी प्रणालीको एक हिस्सा रहेको महानन्दा नदी प्रणालीको जलग्रहण क्षेत्रफल नेपालमा ८,०८८ वर्ग किलोमिटर (३,१२३ वर्ग माइल) र भारतमा ११,५२० वर्ग किलोमिटर (४,४५० वर्ग माइल) छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालका प्रमुख नदीहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशका नदीहरू
श्रेणी:बिहारका नदीहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका नदीहरू
श्रेणी:एसियाका अन्तर्राष्ट्रिय नदीहरू
गुठी संस्थान

thumb|गुठी संस्थान प्रधान कार्यालय
वि.सं.२००७ साल अघिसम्म राजगुठी अन्तरगतका अमानतमा संचालित गुठीको बन्दोवस्त गुठी बन्दोवस्त अड्डावाट हुने र छुट गुठीहरूको बन्दोवस्त तथा सञ्चालन लिखत परम्परा बमोजिम छुट गुठीका गुठीयारहरुवाट हुँदै आएको पाईन्छ । २००७ सालमा प्रजातन्त्रको स्थापना पछि गुठीको बन्दोवस्त अर्थ मन्त्रालयवाट हुने व्यवस्था भएको थियो । केन्द्रीयस्तरको कार्य गुठी बन्दोवस्त अड्डावाट भई रहेकोमा वि.सं.२०१८ सालमा गुठी बन्दोवस्त अड्डाको पुनर्गठन भयो । गुठीको रकम असूल गर्न र खर्च गर्न गुठी तहसिल र गुठी खर्च अड्डा भन्ने नामले ज्ञ मालपोत विभाग अन्तरगत रहेको पाइन्छ । 
नेपालकोे संविधान,२०१९ ले गुठी रकम (देवस्व) लाई राज्यकोषवाट अलग गरेकाले राजगुठीको वन्दोवस्त र सञ्चालन गर्न गुठी संस्थान स्थापना भयो । गुठी संस्थान ऐन लागू हुनु पूर्व सम्पूर्ण गुठीका कर्मचारीहरु नेपाल सरकार कै कर्मचारी भएका र तिनीहरुवाटै गुठीको वन्दोवस्त हुने हुनाले गुठीका कर्मचारी प्रशासनको सम्पूर्ण खर्च पनि तत्कालिन सरकारले नै व्यहोरेको थियो ।

राजगुठीको सञ्चालन र बन्दोबस्तका लागि **गुठी संस्थान** ऐन २०२१ ले गुठी संस्थानको स्थापना गरेको हो। धार्मिक, परोपकारी र सांस्कृतिक कार्य सञ्चालनका लागि आवश्यक पर्ने आयस्ताको लागि आफ्नो हकको सम्पत्तिमा हक त्याग गरी व्यक्तिले राज्यलाई सम्पत्ति सुम्पेपछि राजगुठीको स्थापना हुने गर्छ। 

राजगुठीको सञ्चालन अमानत र छुट गरी दुई प्रकारवाट हुन्छ । नेपाल राज्यको साविकको ६८ र हालको ६९ जिल्लामा राजगुठी छन् । राजगुठीका जग्गा चार प्रकारका छन्- गुठी तैनाथी, गुठी अधिनस्थ, गुठी रैतान नम्वरी र गुठी नम्वरी । गुठी संस्थानको अभिलेख अनुसार  यी सबै प्रकारका गुठी जग्गा जम्मा उपत्यका र पहाड तर्फ ५६१९९० रोपनी तथा तराई मधेश तर्फ ६६३३० विगाहा छ । साविक लगत वमोजिमका केही जग्गा गुठीमा दर्ता हुन बाँकी छन् । केही जग्गा नेपाल सरकारले र केही जग्गा व्यक्ति तथा विभिन्न संघसंस्थाहरूवाट जवरजस्ति उपयोग भएका छन् ।

हाल नेपालको संविधान अनुसार सङ्घीय गुठी ऐन निर्माण हुँदैछ । सो पछि गुठी अझै परिष्कृत रूपमा सञ्चालन र व्यवस्थापन हुनेछ ।

गुठी स‌ंस्थान भूमि सुधार तथा व्यवस्था मन्त्रालयअन्तर्गत पर्छ।
भुजेल

नेपालको विभिन्न स्थानमा बस्ने एक जाति।

भुजेलले कडिया, खैँजडी, मादल, मुराली, बाँसुरी तथा झ्याम्टा बाजा यसजातिले प्रयोग गर्दै आइरहेको देखिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका जनजातिहरू
नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७

**नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७**  राणा शासनको अन्त्यपछि संविधान जारी गरिएको नेपालको संविधान हो।

पब्लिक सर्भिस कमिशन का का.मु. अध्यक्ष भगवती प्रसाद सिंह अध्यक्ष तथा होरा प्रसाद जोशीको सदस्य सचिवमा भएको मस्यौदा आयोगको प्रतिवेदन २००७ चैत्र १७ गते मन्त्रिमण्डलले पास गरी राजा त्रिभुवन समक्ष बुझाएकोमा २००७ चैत्र २९ गते अन्तरिम शासन बिधान २००७ राजा त्रिभुवनबाट घोषणा भई नेपालमा सर्बप्रथम ब्यबहारिक एवं बैधानिक रूपमा संवैधानिक ब्यबस्थाको सुरुवात भएको हो । ७ भाग ७४ धारा र ४ अनुसुची रहेको उक्त बिधानमा एक सदनात्मक ब्यबस्थापिका सभाको रूपमा सल्लाहकार सभा थियो । लोक सेवा आयोग (नेपाल)लाई पब्लिक सर्भिस कमिशनको रूपमा चिनिन्थ्यो । अबशिष्ट अधिकार, संबिधान संसोधन अधिकार तथा संकटकालिन अधिकार राजामा निहित थियो ।

राज्य नीतिका निर्देशक सिद्धान्तहरू: भाग २ 

मौलिक हकहरू:धारा १४ देखी धारा २१ सम्म ८ वटा

पब्लिक सर्भिस कमिशन  : भाग ५ को धारा ६५

ग्राम पञ्चायत : धारा ६

निर्वाचन आयोग :धारा ६९

## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपाल सरकारको बैधानिक कानुन २००४
* नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान
## बाह्य सूत्र
* नेपाल अन्तरीम शासन विधान, २००७ नेपाल कानून आयोग
श्रेणी:ऐन कानुन
श्रेणी:संविधान
श्रेणी:सात सालको क्रान्ति
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)

**नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)**, सङ्क्षिप्त **नेकपा (माओवादी केन्द्र)** वा **नेकपा (माके)** नेपालको तेस्रो ठूलो राजनीतिक दल र समाजवादी मोर्चाको सदस्य पार्टी हो। वि.सं २०५० मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र) बाट अलग्गिएर यसको स्थापना भएको थियो। पार्टीले वि.सं २०५२ मा नेपाल सरकारविरुद्ध सशस्त्र सङ्घर्ष सुरु गरेको थियो। नेपालको जनआन्दोलन २०६३ पछि विस्तृत शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरी वि.सं २०६२ मा पार्टी औपचारिक रूपमा मूलधारको राजनीतिमा प्रवेश गरेको थियो।

पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड'ले स्थापनाकालदेखि नै पार्टीको नेतृत्व सम्हाल्दै आएका छन्। प्रतिनिधि सभामा यो पार्टीको हाल ३२ सिट छ, जसले गर्दा यो तेस्रो ठूलो संसदीय दल बनेको छ। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ सत्तारुढ गठबन्धनको सदस्यका रुपमा दाहालले करिब डेढ वर्ष र २०८१ असार सम्म प्रधानमन्त्रीका रूपमा काम गरेका थिए। यस पार्टीले यसअघि तीन वटा सरकारको नेतृत्व गरेको थियो। वि.सं २०६५, २०७३ मा दाहालको नेतृत्वमा र २०६८ मा बाबुराम भट्टराईको नेतृत्वमा सरकारको नेतृत्व गरेको थियो।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र) को नामबाट वि.सं २०५० मा स्थापना भएको यस पार्टीको नाम वि.सं २०५२ मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) राखिएको थियो। नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र–मसाल) र यसको चुनावी मोर्चा, जनमोर्चा नेपाल २०६४ सालमा पार्टीमा विलय भएपछि एकीकृत पार्टीको नाम एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) रहन गएको थियो। वि.सं २०७३ मा विभिन्न समूहबीच पार्टी एकता भएपछि पार्टी अहिलेकै अवस्थामा पुगेको थियो।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)सँग एकीकरण भई नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) गठन भएपछि २०७५ जेठ ३ मा पार्टी विघटन भएको थियो तर सर्वोच्च अदालतले ऋषि कट्टेलको पक्षमा फैसला गरेपछि २०७७ फागुन २४ मा पुनर्जीवित भएको थियो।  पार्टीले २०७८ मङ्सिर सम्ममा ७,५०,००० सदस्यहरू भएको दाबी गरेको थियो जसले उनीहरूलाई सदस्यताको आधारमा नेपालको तेस्रो ठूलो पार्टी बनाएको थियो।

## इतिहास 
## विचारधारा 
## दलमा महिला सहभागीता 
## आलोचना 
## टुक्रिएका समूहहरू 
## चुनावी प्रदर्शन 
## नेतृत्व 
## भातृ सङ्गठहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*
*नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)को इतिहास र वक्तव्य
*प्रचण्डसँग एस्प्रेसोको अन्तर्वार्ता: हाम्रो क्रान्तिले जित्यो  नोभेम्बर २००६
*बीबीसीको प्रचण्डसँगको अन्तर्वार्ता
*बाबुराम भट्टराईसँगको अन्तर्वार्ता *वासिङ्टन टाइम्स*, २०५९ मङ्सिर २८

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी
श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू
श्रेणी:नेपालका साम्यवादी दलहरू
म्याकवेथ

**म्याकबेथ** महान् अङ्ग्रेजी नाटककार **विलियम शेक्सपियर**द्वारा लिखित विश्व-प्रसिद्ध नाटक हो ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:विश्व साहित्य
ह्याम्लेट

**ह्याम्लेट** अङ्ग्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियर द्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध नाटक हो।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:विश्व साहित्य
विलियम सेक्सपियर

**विलियम सेक्सपियर** (अङ्ग्रेजी: William Shakespeare, २६ अप्रिल १५६४ - २३ अप्रिल १६१६) अङ्ग्रेजी कवि तथा नाटककार थिए। उनी अङ्ग्रेजी भाषाका सबैभन्दा महान् लेखक तथा विश्वका सुप्रसिद्ध नाटककार मानिन्छन्। उनको नामले मात्र सारा बेलायत श्रद्धाले झुक्दछ र गर्वले फुल्छ।

## परिचय
## कृति
## रचनागत विशेषता
## लेखन-कार्य एवं प्रकाशित कृति
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:नाटककार
श्रेणी:अङ्ग्रेजी साहित्यकारहरू
बहराइन

**बहराइन** आधिकारिक रूपमा **बहराइन अधिराज्य**, पश्चिम एसियाको एक टापु देश हो। यो फारसको खाडीमा अवस्थित छ। यसमा ५० प्राकृतिक टापुहरू र थप ३३ कृत्रिम टापुहरू मिलेर बनेको एउटा सानो द्वीपसमूह समावेश छ, जुन बहराइन टापुमा केन्द्रित छ। यसले देशको लगभग ८३ प्रतिशत भू-भाग ओगटेको छ। बहराइन कतार र साउदी अरबको उत्तरपूर्वी तटको बीचमा अवस्थित छ, जो सँग देश राजा फहद सेतुद्वारा जोडिएको छ। बहराइनको जनसङ्ख्या १४ मे २०२३ सम्ममा १,५०१,६३५ रहेको छ, संयुक्त राष्ट्रसङ्घको तथ्याङ्कको विवरणको आधारमा, जसमध्ये ७,१२,३६२ (देशको जनसङ्ख्या १,५०१,६३५ को ४७.४४%) बहराइनी नागरिकहरू हुन् र ७,८९,२७३ २,००० भन्दा बढी जातिका अन्य देशहरूबाट आएका प्रवासीहरू हुन्दे जुन देशको जनसङ्ख्या १,५०१,६३५ को ५२.५६% हो। बहराइन लगभग ७६० वर्ग किलोमिटर (२९० वर्ग माइल) मा फैलिएको छ। यो माल्दिभ्स र सिङ्गापुर पछि एसियाको तेस्रो सानो राष्ट्र हो। राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर मनामा हो।

पुरातत्वविद् जेफ्री बिब्बीका अनुसार बहराइन प्राचीन दिलमुन सभ्यताको स्थल हो। यो प्राचीन कालदेखि नै यसको मोती उत्खननको लागि प्रसिद्ध छ, जुन १९औँ शताब्दीमा संसारमा सर्वश्रेष्ठ मानिएको थियो। बहराइन सन् ६२८ मा मुहम्मदको जीवनकालमा इस्लामबाट प्रभावित हुने प्रारम्भिक क्षेत्रहरू मध्ये एक थियो। अरब शासनको एक अवधि पछि, बहराइनमा सन् १५२१ देखि १६०२ सम्म पोर्तगाली साम्राज्यले शासन गरेको थियो, जब उनीहरूलाई सफाविद इरानका महान शाह अब्बासले निष्कासित गरेका थिए। सन् १७८३ मा, बानी उत्बाह र सहयोगी जनजातिहरूले बहराइनलाई नस्र अल-मधकुरबाट देशलाई कब्जा गरेका थिए र यसपछि देश हालसम्म पनि अल खलिफा शाही परिवारद्वारा शासित छ जहाँ अहमद अल फतेह बहराइनको पहिलो हाकिमको रूपमा रहेका थिए।

सन् १८०० को दशकको उत्तरार्धमा, बेलायतीहरूसँग लगातार सन्धिहरू पछि, बहराइन संयुक्त अधिराज्यको संरक्षित राज्य बन्न पुगेको थियो। सन् १९७१ मा, यसले स्वतन्त्रताको घोषणा गरेको थियो। बहराइनलाई सन् २००२ मा अर्धसंवैधानिक राजतन्त्र घोषणा गरिएको थियो र नयाँ अङ्गीकार गरिएको संविधानको धारा २ ले शरियालाई कानुनको प्रमुख स्रोत बनाएको थियो। सन् २०११ मा, देशले क्षेत्रीय अरब वसन्तबाट प्रेरित विरोध प्रदर्शनको अनुभव गरेको थियो। बहराइनलाई सत्तारुढ सुन्नी मुस्लिम अल खलिफा शाही परिवारले विद्रोही, राजनीतिक विपक्षी व्यक्तिहरू र अल्पसङ्ख्यक शिया मुस्लिम जनसङ्ख्या सहित समूहहरूको मानव अधिकार उल्लङ्घन गरेकोमा आलोचना गरिएको छ।

बैङ्किङ र पर्यटन क्षेत्रमा दशकौँको लगानीको परिणाम स्वरुप बहराइनले फारसको खाडीमा तेल बाहेक पहिलो अर्थव्यवस्थाहरू मध्ये एकको रूपमा आफुलाई विकास गरेको छ। विश्वका धेरै ठूला वित्तीय संस्थाहरूको देशको राजधानीमा उपस्थिति छन्। यस देशलाई विश्व बैङ्कले उच्च आय भएको अर्थतन्त्रको रुपमा मान्यता दिएको छ। बहराइन संयुक्त राष्ट्रसङ्घ, असंलग्न आन्दोलन, अरब लिग, इस्लामी सहयोग सङ्गठन र खाडी सहयोग परिषद्को सदस्य राष्ट्र हो। बहराइन साङ्घाई सहयोग सङ्गठनको संवाद साझेदार हो।

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* बहराइन अधिराज्यको, विदेश मन्त्रालयको वेबसाइट 
* बहराइन  *द वर्ल्ड फ्याक्टबुक* केन्द्रीय गुप्तचर संस्था।
* 
* बहराइनको प्रोफाइल बीबीसीबाट
* 
* बहराइनको लागि विकास पूर्वानुमान इन्टरनेसनल फ्युचर्सबाट


श्रेणी:अरबी प्रायद्वीप
श्रेणी:अरबी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:एसियाका देशहरू
श्रेणी:खाडी सहयोग परिषद्का सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:अधिराज्यहरू
श्रेणी:अरब लिगका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:इस्लामी सहयोग सङ्गठनका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:पश्चिम एसियाली देशहरू