open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
अली खामेनेई

alt=|thumb|अली खामेनेई
**सय्यद अली होसेनी खामेनेई** (फारसी: سیّد علی حسینی خامنه‌; १९ अप्रिल १९३९ – २८ फेब्रुअरी २०२६) एक इरानी धर्मगुरु तथा राजनीतिज्ञ थिए, जसले सन् १९८९ देखि २०२६ मा उनको हत्या नभएसम्म इरानका सर्वोच्च नेताको रूपमा सेवा गरेका थिए। खामेनेईले यसअघि सन् १९८१ देखि १९८९ सम्म सम्म इरानका राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गरेका थिए।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा 
वरिष्ठ नेता आयतोल्लाह सय्यद अली होसैन खामेनेईको जन्म सन् १९३९ मा ईरानको पबित्र नगर मशहदको एक धार्मिक परिवारमा भएको थियो। उनका बुवा हाज सैयद जवाद खामेनेइ मशहदका वरिष्ठ धर्म गुरु मध्येमा एक थिए भने उनकी आमा एक प्रसिद्ध धर्म गुरु हुज्जतुलइस्लाम सैयद हाशिम नजफाबादी कि सुपुत्री थिइन्।

## साहित्यिक छात्रवृत्ति 
खामेनेई आफ्ना मातृ भाषा फारसी र अजरबैजान बाहेक अरबी भाषामा पनि पोख्त थिए। उनले धेरै पुस्तकहरु अरबी भाषाबाट फारसीमा अनुबाद गरेका छन् जसमा मिश्रका प्रख्यात विचारक सय्यिद क्युटबका कार्यहरुपनि पर्दछन्। उनी अजरबैजानी बोल्छन जो उनको बुवाको मातृ भाषा हो।

## राजनीतिक जीवन र राष्ट्रपतिको पद 
अली खामेनेई इरानमा इरानी क्रान्तिमा एक प्रमुख पात्र हुन् र रुहोल्लाह खामेनेइ को नजिकको बिस्वाश पात्र पनि थिए | सन १९७९ मा तेहरानमा गरेको शुक्रवार प्रार्थना इमाम को पोस्ट गर्न  खामेनेइ नियुक्त गरेपछि उक्त पोस्टबाट हुसैन-अलि मोन्टजेरी राजीनामा दिन बाध्य भए। १९७९ मा]] सन १९८१ मा, मोहम्मद-अली रजाई को हत्या पछि खामेनेइ इरानको राष्ट्रपति चुनिए जसमा उनले ९७% हासिल गरे भने चार उम्मेदवार अभिभाबकहरूको परिषद द्वारा अनुमोदित थिए। जुन अक्टोबर १९८१ मा निर्वाचन भएको थियो। खामेनेइ कार्यालय सेवा गर्न पहिलो पादरी भए। रूहोल्लाह खोमेनि यसलाई मूल राष्ट्रपति पदको बाहिर राख्न चाहन्थे तर पछि उनको विचार परवर्तन भयो। अली खामेनेइ आफ्नो 
राष्ट्रपति पद भार ग्रहण समारोहमा बाचा गरेका थिए "विचलन, औदार्य र अमेरिकी-प्रभावित दक्षिणपन्थी" हटाउने।

## सर्वोच्च नेता 
अली खामेनेई, रुहोल्लाह खोमेइनी मृत्यु पछि  इरानी क्रान्ति को नेता हुन् सफल र ४ जुन, १९८९ मा विशेषज्ञ को विधानसभा द्वारा नयाँ सर्वोच्च नेताको रूपमा निर्वाचित भए। सुरुमा तीन सदस्य अली मेश्किनी, मौसावी अर्देबिली र खामेनेइ एक परिषद, नेतृत्व लागि प्रस्तावित थियो। विधानसभा एक नेतृत्व परिषद को विचार अस्वीकार गरेपछि (खामेनेइ र राफसन्जनी दुवै एक परिषद समर्थन थिए) र महान आयातोल्लाह मोहम्मद-रेजा गोंल्पायगानीको ७४ सदस्य उपस्थित थिए र ६० सदस्यहरूले खामेनेइ निर्वाचित नेता थिए भने बाहिर १४ भोट मात्रै गएका थिए।

## मृत्यु 
इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनेई मृत्यु भएको इरानको राज्य टेलिभिजनले पुष्टि गरेको छ। उनको निधनमा देशभर ४० दिन शोक घोषणा समेत गरिएको छ। इरानमा अमेरिका र इजरेलद्वारा गरिएको आक्रमणमा परि खामेनेई मृत्यु भएको हो।

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू 
### आधिकारिक 
* 
* The Office of the Supreme Leader of Iran
* Official English-language Twitter account

श्रेणी:इरानका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:सन् १९३९ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०२६ मा मृत्यु
श्रेणी:अली खामेनेई
नोरा जोन्स

**नोरा जोन्स** (जन्म **गीताली नोरा जोन्स शङ्कर**, मार्च ३०, १९७९) एक अमेरिकी गायिका-गीतकार र सङ्गीतकार हुन्। उनले आफ्नो सङ्गीतका लागि धेरै पुरस्कार जितिसकेकी छिन् र २०२३ सम्ममा उनले विश्वभर ५३ मिलियन भन्दा बढी रेकर्ड बिक्री गरिसकेकी छिन्। *बिलबोर्ड* ले उनलाई २००० को दशकको शीर्ष ज्याज कलाकारको रूपमा नामाकरण गरेको थियो। उनले दसवटा ग्रामी पुरस्कार जितेकी छिन् र *बिलबोर्ड* म्यागजिनको २००० को दशकका कलाकारहरूको चार्टमा उनी ६०औँ स्थानमा रहेकी थिइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
*
*
* 
*

श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अमेरिकी गायिका-गीतकारहरू
श्रेणी:अमेरिकी पप गायिकाहरू
श्रेणी:अमेरिकी रक गायिकाहरू
श्रेणी:ब्रिट पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
धीरूभाई अम्बानी

**धीरूभाई हिराचन्द "धीरूभाई" अम्बानी** (२८ डिसेम्बर १९३२ – ६ जुलाई २००२) एक भारतीय प्रसिद्ध व्यवसायी थिए,
 उनले आफ्नो नातेदारसँग मिलेर भारतको बम्बेमा रिलायन्स उद्योगको थालनी गरेका थिए । उनी द सनडे टाइसमा एसिया महाद्विपको ५० शिर्ष व्यवसायी मध्ये एकको रूपमा उल्लेख गरिएको थियो । उनले रिलायन्स उद्योगलाई सन् १९७७ मा पब्लिकमा परिणत गरेका थिए र सन् २००७ सम्ममा उनको परिवारको सगोल सम्पत्ति युएसडि ६० विलियन भएको थियो तथा अम्बानी परिबार संसारको तेश्रो धनी परिवार समेत भएका थिए । अम्बानीको मृत्यु ६ जुलाई २००२ मा भएको थियो ।  सन् २०१६ मा उनलाई मरणोपरान्त पदम विभुषणबाट सम्मान गरिएको थियो, जुन भारतको दोश्रो उच्चतम नागरिक सम्मान हो । यो सम्मान उनलाई व्यापार तथा उद्योगको क्षेत्रमा उनको योगदानको लागि प्रदान गरिएको थियो । 

## प्रारम्भिक पेशागत जीवन 
उनले सन् १९६६ मा रिलायन्स उद्योगको स्थापना गरेका थिए र सन् २०१२ सम्ममा यस कम्पनीमा ८५,००० भन्दा बढी कर्मचारी तथा केन्द्रिय सरकारको जम्मा कर राजश्वमा लगभग ५ प्रतिशत योगदान रहेको थियो । सन् २०१२ सम्मा रिलायन्स उद्योगमा फर्च्युन ५०० मा शिर्ष १० को सूचीमा राजस्वको आधारमा सूचीकृत भएको थियो । 

## मृत्यु
उनलाई ठूलो हृदयघात भए पश्चात २००२ जुन २४ मा मुम्बईको ब्रिच क्याडि हस्पिटलमा भर्ना गरिएको थियो । यो उनको दोश्रो हृदयघात थियो, सन् १९८६ फेब्रुअरीको पहिलो हृदयघातले उनको दाँया हातमा पक्षघात भएको थियो । उनी हप्ता भन्दा बढी समयको लागि कोमा रहे तथा उनको उपचारमा विभिन्न डाक्टरहरू संलग्न थिए । उनको मृत्य सन् २००२ जुलाई ६ मा भएको थियो ।

## धीरूभाई पछिको रिलायन्स
सन् १९८६ मा भएको हृदयघात पश्चात उनले रिलायन्सको नियन्त्रण आफ्ना छोराहरू मुकेश अम्बानी तथा अनिल अम्बानीलाई सुम्पेका थिए । सन् २००२ जुलाई ६ मा हृदयघातको कारणले ब्रिच क्याडि हस्पिटलमा उनको मृत्यु भएको थियो । सन् २००४ नोभेम्बरमा मुकेश अम्बानीले एक अन्तरवार्तामा उनको भाइ अनिल अम्बानीसँग स्वामित्वको कारण मनमुटाब रहेको स्विकारेका थिए । उनले मनमुटाब घरायसी रहेको समेत भनेका थिए । धिरूभाई अम्बानीको मृत्यु पश्चात समूहलाई रिलायन्स उद्योग लिमिटेड मुकेश अम्बानीको अध्यक्ष भएको तथा रिलायन्स अनिल धिरूभाई अम्बानी समूह अनिल अम्बानी अध्यक्ष भएको दुई संस्थामा टुक्रिएको थियो ।

## लोकप्रिय मिडियामा 
सन् १९८८ मा धीरुभाई अम्बानीको अनाधिकृत जीवनी, हमिश म्याकडोनाल्ड द्वारा *द पॉलिस्टर प्रिन्स* शीर्षकको साथ, उहाँका सबै राजनीतिक र व्यापारिक विजयहरूको रूपरेखा थियो। उनको पुस्तक भारतमा प्रकाशित भएन किनभने अम्बानीहरूले कानुनी कारबाही गर्ने धम्की दिएका थिए; एक अद्यावधिक संस्करण 2010 मा अम्बानी एन्ड सन्स शीर्षक अन्तर्गत बिक्री भएको थियो, र प्रकाशक विरुद्ध कुनै कारबाही भएको छैन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सन् १९३२ मा जन्म
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
हजार अक्षर ग्रन्थ

**हजार अक्षर ग्रन्थ** (चिनियाँ: 千字文; pinyin: Qiānzìwén, अङ्ग्रेजी: Thousand Character Text वा Thousand Character Classic) छैटौँ शताब्दीमा चिनियाँ बालबालिकाहरूलाई चिनियाँ अक्षरहरू सिकाउन बनाइएको कविता हो । यसमा हजार अक्षरहरू छन्, २५० लाइनहरूमा प्रत्येक लाइनमा चार अक्षरहरू छन् । कण्ठस्थ पार्न सकिने हेतुले लाइनहरूका अनुप्रास मिलाइएका छन् । *तीन अक्षर ग्रन्थ* र *सय परिवार थर* सँग हजार अक्षर ग्रन्थ परम्परागत चीनको साहित्यिक सिकाइ बन्न पुग्यो ।

ग्रन्थको पहिलो वाक्यले *Tian di xuan huang*  ले *स्वर्ग र नर्क अँध्यारो र पहेँलो*  र अन्तिम वाक्य * Yan zai hu ye*  ले व्याकरण सिकाएका छन् ।

## इतिहास
हजार अक्षर ग्रन्थ बनाइनुको थुप्रै कथाहरू छन् । एक भनाइमा लियाङ कुलका सम्राट वुले जोउ सिङसीलाई कविता रच्न अह्राएका बताइन्छ । अर्को भनाईमा सम्राटले वाङ सिजीलाई कविता लेख्न लगाएका र जोउलाई प्रतिस्पर्धाका निमित्त दिन लगाएको बताइन्छ । एक अर्को भनाईमा सम्राटले राजसभामा निबन्ध लेख्न लगाएका र उक्त निबन्धहरूको क्रमाङ्क नमिलाई जोउलाई पुन: क्रम मिलाउन लगाइएको बताइन्छ ।

ग्रन्थ टाङ वंशमा पनि चर्चित भएको बताइन्छ । सङ वंश सम्ममा मानिसहरूले उक्त ग्रन्थ कण्ठस्थ बनाई कार्यलयिय कागजातहरूको क्रम मिलाउन प्रयोग गरेका थिए ।

सङ वंश पश्चात् *तीन अक्षर ग्रन्थ*, *सय परिवार थर* र *हजार अक्षर ग्रन्थ*, *San Bai Qian* (तीन, सय, हजार) का नाममा जानिदैँ आयो । विद्यार्थीहरूका लागि साहित्यिक पुस्तक बन्दै विभिन्न समुदायकाहरू माझ परिचित बन्यो । चिनियाँ भाषामा वर्णमाला नभएकाले यो नै अनौपचारिक अध्ययन सामग्री बन्न पुग्यो ।
## अन्य देशमा
### जापान
वानी, एक अध्ययनकर्ताले हजार अक्षर ग्रन्थ र कन्फुसियसका किताबहरू जापानी भाषामा अनुवाद गरेका थिए । 
### कोरियाली 
हजार अक्षर ग्रन्थ कोरियामा शताब्दीऔँ देखि अध्ययन सामग्रीका रूपमा प्रयोग गरिए पनि कोरियामा ग्रन्थको प्रवेश बारे अझै समय अनभिज्ञ छ । यस पुस्तक नै कोरियाली भाषामा चिनियाँ अक्षर र बौद्धिक धर्मको प्रवेश गर्नुको मुख्य कारक भएको बताइन्छ । पन्ध्रौँ शताब्दीमा हाङ्गुलको निर्माण गरिए पनि बिसौँ शताब्दीसम्म पनि चिनियाँ लिपिको प्रयोग गरियो ।

दक्षिण कोरियाका अध्ययनकर्ता डेइसान किम सियोक-जीन (कोरियाली : 대산 김석진) पुस्तकमा रहेका कविता "ब्रह्माण्ड र मानव जीवनको कारणहरू" का बारे रहेको बताउँछन् ।
### अन्य भाषामा
यस ग्रन्थ *मन्छु भाषा*  (उत्तर पूर्वी चीनमा बोलिने भाषा) मा पनि अनुवाद भएका पाइन्छन् ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:चिनियाँ साहित्य
नादाम

thumb|300x300px|सन् २०२५ उलानबाटरमा नादाम उत्सव
**नादाम** (मङ्गोलियन&#x3A; Наадам

, शास्त्रीय मङ्गोलियन: *Naɣadum*, , *शाब्दिक "खेल"*) मङ्गोलियाको एक परम्परागत पर्व हो । यस पर्वलाई स्थानियहरले "इरिइन गुरभान नादाम" () "पुरुष तीन खेल" भन्ने गरिन्छ । खेलहरूमा मङ्गोलियन कुस्ती, घोडा दौड, र धनुविद्या हुन र मध्य गृष्मा देशभर आयोजना गरिन्छ । मङ्गोलियन कुस्ती बाहेकमा महिलाहरूले धनुविद्या तथा बालिकाहरूले घोडा दौडमा सहभागिता जनाउन शुरू गरेका छन् ।

सन् २०१० मा यूनेस्कोले नादामलाई मानवताको अदृश्य सांस्कृतिक सम्पादनको प्रतिनिधी सूचीमा सूचीकृत गरेको थियो । 

## पृष्ठभूमि 
नादाम मङ्गोलियाको सबैभन्दा बढि हेरिने उत्सव हो र यो उत्सव शताब्दि देखि चलि आएको मान्यता रहेको छ । नादामको शुरूवात सैन्य परेड र खेल प्रतियोगिताहरू जस्तैः धनुविद्या, घोडा दौड तथा कुस्ती जस्ता गतिविधिहरूबाट भएको हो । पछि  सैनिकहरूलाई युद्धको लागि तयार गर्ने गरी यसको प्रयोग भएको थियो । कुस्ती, घोडा दोड तथा धनुविद्या १३ औँ शताब्दीको किताव **द सिकरेट हिस्ट्रि अफ द मङ्गोलस** मा समेत उल्लेख गरिएको छ । किंगको शासनको समयमा नादमलाई आधिकारिक उत्सवको रूपमा बनाइएको थियो । हाल यो मङ्गोलियाले चीनबाट स्वतन्त्र भएको घोषणा गरेको सन् १९२१ को क्रान्तिको औपचारिक सम्झनाको रूपमा रहेको छ । नादाममा नयाँ राज्यको उपलब्धि समेत मनाइन्छ ।  

## तीन खेलहरू
### मंगोलियन कुस्ती
जम्मा ५१२ वा १०२४ पहलमानहरू नौ वा दश चरणसम्म चल्ने प्रतियोगितामा सहभागि हुने गर्दछन् । मंगोलियनको पारम्परिक कुस्ती समय सिमित नभएको प्रतियोगिता हो, जसमा पहलमानको शरिरको खुट्टा तथा हात बाहेक कुनै पनि अंगले भुईमा छुएको अवस्थामा उसको हार हुने गर्दछ । यस खेलमा पहलमानहरूले विपक्षीलाई छनौट गर्दा बढि प्रख्यात पहमानले छनौट गर्ने प्राथमिकता पाउने गर्दछ । पहलमानहरूले यस खेलमा दुई वटा वस्त्र लगाउने गर्दछ । यस खेलमा पुरूष खेलाडीहरूलाई मात्र सहभागिताको अनुमति रहेको छ । 

### घोडा दौड
पश्चिम राष्ट्रहरूमा हुने घोडा दौड जुन बढिमा २ किलोमिटरको हुने गर्दछ भन्दा फरक नादाममा प्रमुख खेलकोमा रूपमा हुने मंगोलियन घोडा दौड अन्तर क्षेत्र प्रतियोगिता हो, यस १५ देखि ३० किलोमिटर लामो हुन्छ । हरेक दौडको लम्बाई उमेर वर्ग अनुसार तय गरिन्छ । मंगोलियको विभिन्न स्थानहरूको १००० घोडाहरूलाई सहभागिताको लागि चयन गरिन्छ । दौडमा सहभागि हुने घोडालाई विशेष आहार खुबाइन्छ । 

५ देखि १३ वर्षसम्मको बच्चाहरूलाई घोडसवारको रूपमा चयन गरिन्छ र दौड हुनु भन्दा १ महिना अगावै दौडको लागि तालिम दिने गरिन्छ । यस दौडमा घोडसवारको भूमिका अहम भएता पनि यस दौडको मुख्य उद्देश्य घोडाको विशेषता मापन गर्नु हुन्छ । 

दौड शुरू हुन भन्दा पहिला दर्शकहरूले परम्परागत गित गाउछन भने घोडसवारले गिन्गो गित गाउने गर्दछ । 

Naadam.jpg|नादाम उत्सवमा घोडसवार
Naadam rider Mongolia.jpg|नादाम उत्सवमा घोडसवार
Nadaam Racers.jpg|अन्तिम रेखा तिर दुई युवा घोडसवारहरू

### धनुविधा 
यस विधामा पुरूष तथा महिला दुबै सहभागित हुन पाउदछन् । यो खेल १० चरणमा खेल्ने गरिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
जमसेदपुर

**जमसेदपुर** (, ) भारतको झारखण्ड राज्यको एउटा सहर हो। यो भारतको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या हुने सहरहरू मध्येमा ३६औँ क्रममा र झारखण्डमा पहिलो स्थानमा रहेको छ। जमसेदपुरलाई टाटानगर पनि भनिने गरिन्छ। यो झारखण्ड राज्यको दक्षिणी भागमा अवस्थित पूर्वी सिंहभूम जिल्लाको भाग हो। जमसेदपुरको स्थापना पारसी व्यवसायी जमशेदजी नौशरवानजी टाटाले गरेको हो। सन् १९०७ मा टाटाले आइरन एण्ड स्टिल कम्पनी (टिस्को) को स्थापना गरेपछि यस सहरको जग बसाल्न सकिएको हो। यसभन्दा पूर्व यहाँ साक्ची नामक एउटा आदिवासी गाउँ हुने गर्थ्यो। यहाँको माटो कालो हुनेभएको कारणले यहाँको पहिलो रेलवे-स्टेशन कालीमाटीको नामले बन्यो जसलाई पछि परिवर्तन गरेर टाटानगर गरियो। खनिज पदार्थहरूको प्रचुर मात्रामा उपलब्धता र खडकई तथा सुवर्णरेखा नदीको सजिलै उपलब्ध पानी, तथा कोलकातासँगको नजिकीको कारण आजको यो आधुनिक सहरलाई बसाल्न सकिएको हो।

जमसेदपुर आज भारतको सबैभन्दा प्रगतिशील उद्योगिक नगरहरू मध्येमा एक हो। टाटा परिवारको कयौँ कम्पनीहरूको उत्पादन एकाई जस्तै टिस्को, टाटा मोटर्स, टिस्कन, टिन्पलेट, टोलीकन, ट्यूब डिभिजन, इत्यादि यहाँ कार्यरत छन्।

## यातायात
जमसेदपुर सडक र रेल-मार्गद्वारा पुरै भारत सँग जोडिएको छ। हावडा मुम्बई रेल मार्गमा अवस्थित हुनुका कारण टाटानगर दक्षिणपूर्व रेलवेको अत्यन्त व्यस्त रेल्वे स्टेसनहरू मध्ये गनिन्छ। राष्ट्रिय राजमार्ग ३३ यो सहर भएर गएको छ। नगरको उत्तर पूर्वी भागमा एउटा सोनारी विमानस्थल छ जुन वायु विमान सेवाहरूसँग यस सहरलाई जोडेको छ। सहरको प्रमुख सडकहरू रेखदेख टाटा परिवारद्वारा हुने भएको कारणले यहाँको सडक झारखण्डमा अन्य सहरहरूको अपेक्षामा धेरै राम्रो छ।

### हवाई सेवा 
जमसेदपुर एयर डेकनद्वारा कोलकाताको विमानस्थलद्वारा जोडिएको छ। यस वाहेक यहाँ एउटा निजी एयरलाइन्स हप्तामा दुई दिन यहाँबाट राष्ट्रिय राजधानी दिल्लीको लागि उडान भर्ने गर्दछ। यो विमानस्थलको प्रायजसो उपयोग उद्योगिक जहाजहरूको आगमन-प्रस्थानको लागि गर्ने गरिएको छ। यस वाहेक यहाँ उडान प्रशिक्षणको लेल स्थापित जमसेदपुर को-आपरेटिभ फ्लाइङ क्लब तथा टाटानगर एभियेसनद्वारा यसको प्रयोग गर्ने गरिन्छ। कोलकाता अतिरिक्त यहाँबाट सबैभन्दा नजिकको विमानस्थल राँचीको बिरसा मुण्डा विमानस्थल हो जुन यहाँबाट लगभग १२० किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ।

### रेल-मार्ग
टाटानगर (जमसेदपुर) दक्षिणपूर्व रेलवेको सबैभन्दा प्रमुख रेलवे स्टेसनहरू मध्ये एक हो ए यसले सोझै यो सहरलाई भारतका अन्य प्रमुख सहरहरू जस्तै कोलकाता, मुम्बई, दिल्ली, चेन्नई, पटना, रायपुर, भुवनेश्वर आदी सँग जोडेको छ। यस रेलवे स्टेसनलाई टाटानगरको नामले चिनिन्छ।

### सडक मार्ग
जमसेदपुर सडक मार्गद्वारा भारतका सबै ठुला सहरहरूसँग जोडिएको छ। सहरबाट राष्ट्रिय राजमार्ग ३३ (बहरागोडा देखि बरही) गएको छ जुन राष्ट्रिय राजमार्ग सङ्ख्या २ सँग जोडिएको छ जो सोझै कोलकाता र दिल्लीसँग जोडिएको छ। राँची (१३१ किलोमिटर), पटना, गया, कोलकाता (२५० किलोमिटर) सहित कयौँ बिहार, बङ्गाल र ओडिशाका अन्य प्रमुख सहरहरू सँग जमसेदपुरको लागि सोझो बस सेवा उपलब्ध रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* जिल्ला प्रशासन आधिकारिक वेबसाइट

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतका महानगरहरू
ग्वालियर

**ग्वालियर** () भारतको राज्य मध्य प्रदेशको ऐतिहासिक र प्रमुख सहर हो। भौगोलिक दृष्टिले ग्वालियर मध्यप्रदेश राज्यको उत्तरमा अवस्थित छ। यो सहर भारतको राजधानी सहर नयाँ दिल्लीको  दक्षिणमा रहेको छ। यो सहर र यसको किल्ला उत्तर भारतको प्राचीन शहरहरूको केन्द्र रहेको छ। यो सहर गुर्जर प्रतिहार, तोमर तथा कछवाहा राजवंशको राजधानी रहेको थियो। यो सहरमा तिनीहरूद्वारा बनाइएको प्राचीन चिह्न स्मारकहरू, किल्लाहरू र महलहरू आज पनि हेर्न सकिन्छ। सङ्ग्रह गरेर राखिएका भव्य स्मृति चिह्न यस सहरलाई पर्यटनको दृष्टिले महत्त्वपूर्ण बनाउने गर्छ। "ग्वालियर सहर" यस नामको पछाडी पनि एउटा इतिहास लुकेको छ; आठौँ शताब्दीमा यहाँका एक राजा सूरजसेन थिए, जो एक अज्ञात बिमारीले ग्रस्त भए र मृत्युशैयामा थिए, त्यस समय ग्वालिपा नामक सन्तले उनलाई निको पारेर जीवनदान दिए। त्यसै समय उनको सम्मानमा यस सहरको जग बसालियो र यस सहरको नाम ग्वालियर राखियो।

यसपछि यहाँ आउने शताब्दीमा यो सहर ठुला-ठुला राजवंशहरूको राजस्थल बन्यो। हरेक शताब्दीमा यस सहरको इतिहासमा नयाँ आयाम थपिदैं गयो। महान योद्धाहरू, राजाहरू, कविहरू, सङ्गीतकारहरू तथा सन्तहरूले यस राजधानी सहरलाई देशव्यापी रूपमा चिनाउन आ-आफ्नो योगदान दिए। आज ग्वालियर भारतको एक आधुनिक सहर हो र एउटा प्रसिद्ध उद्योगिक केन्द्र हो।

भारतको प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको भारतमा १०० स्मार्ट सिटी बनाउने निर्णय अन्तर्गत यस सहरलाई पनि छानिएको छ।

## जनसङ्ख्या
सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार ग्वालियरको कुल जनसङ्ख्या २०,३०,५४३ छ, जसमा पुरुष १०,९०,६४७ र महिला ९,३९,८९६ छन्। यहाँको साक्षरता ५७.४७% (पुरुष ७०.८१%, महिला ४१.७२%)  रहेको छ।

### ग्वालियर किल्ला
thumb|ग्वालियरको किल्लाको सिंहद्वार

बलौटे ढुङ्गाले बनेको यो किल्ला सहरको हरेक दिशाबाट हेर्न सकिन्छ र यो सहरको प्रमुख स्मारक हो। एउटा अग्लो पठारमा बनेको यस किल्लासम्म पुग्नका लागि एउटा निक्कै अग्लो पातुलो मार्ग भएर जानु पर्छ। यस मार्गको छेउछेउ ठुलो ठुलो चट्टानहरूमाथि जैन तीर्थको विशाल मूर्तिहरू निक्कै सुन्दर ढङ्गले बनाइएको छ। यस किल्ला भित्र मध्यकालीन स्थापनाको अद्भुत नमूनाहरू रहेको छ। पन्द्र्हौ शताब्दीमा निर्मित गुजरी महल त्यस मध्येको एक हो जुन राजा मानसिंह र गुजरी रानी मृगनयनीको गहन प्रेमको प्रतीक हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतका महानगरहरू
विशाखापट्टनम

**विशाखापट्टनम** (उपनाम **भाइज्याग**) भारतको राज्य आन्ध्र प्रदेशको सबैभन्दा ठुलो र सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो। यो बङ्गालको खाडीको तटमा अवस्थित छ। यो विशाखापट्टनम जिल्लाको मुख्यालय सहर र आन्ध्र प्रदेशको **आर्थिक राजधानी** हो। सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार, यस सहरको जनसङ्ख्या २०,३५,९२२ रहेको छ जसले यसलाई भारतको सबभन्दा बढी जनसङ्ख्या हुने १४औँ क्रमको सहर बनाएको छ।

यो एक प्राकृतिक तथा सुरक्षित समुद्री बन्दरगाह हो। कृषि तथा खनिज सम्पदामा समृद्ध आन्ध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश र ओडिशा राज्य यस बन्दरगाहको पृष्ठ-प्रदेश भनिने गरिन्छ। यो एक उल्लेखनीय मत्स्य-शिकारको केन्द्र पनि हो। विशाखापट्टनम आन्ध्र प्रदेशको उत्तरी सरकारी तटमा गोदावरी नदीको मुखको उत्तरमा अवस्थित छ। विशाखापट्टनमलाई भाइज्यागको नामले पनि चिनिने गरिन्छ। विशाखापट्टनम भारतको चौथौ सबैभन्दा ठुलो बन्दरगाह हो। यो भारतीय नौसेनाको पूर्वी कमाण्डको केन्द्र हो।

## महत्त्व 
विशाखापट्टनमको बन्दरगाहको महत्त्व भारतभरी नै निक्कै लोकप्रिय रहेको छ किनभने यो कोरोमण्डल तटमा अवस्थित एकमात्र संरक्षित बन्दरगाह हो। यसमा हालमा गरिएको सुधारहरूले अब यहाँ १०.२ मिटर अग्लो पनडुब्बीहरूलाई आश्रय दिन सक्षम छ। यो सहर एक महत्त्वपूर्ण पोत निर्माण केन्द्र पनि हो। भारतमा बनेको पहिलो स्टीमरलाई विशाखापट्टनमको बन्दरगाहमा सन् १९४८ मा उद्घाटन गरिएको थियो। विशाखापट्टनम क्षेत्रको अर्थव्यवस्थाको आधार कृषि हो।

## शिक्षण संस्थान 
बङ्गालको खाडीको उत्तरी ध्रुवमा अवस्थित उपनगर वाल्टेयरमा आन्ध्र विश्वविद्यालय रहेको छ। यहाँको शैक्षिक संस्थानहरूमा आन्ध्र मेडिकल कलेज, कलेज अफ नर्सिङ्ग, कलेज अफ इन्जिनियरिङ, गान्धी इन्स्टट्युट अफ टेक्नोलोजी एण्ड म्यानेजमेन्ट र कयौँ महाविद्यालय छन्।

## उद्योग 
विशाखापट्टनममा पानी जहाज बनाउने कारख़ाना रहेको छ। यो एउटा प्राकृतिक तथा सुरक्षित समुद्री बन्दरगाह हो। कृषि तथा खनिज सम्पत्तिमा समृद्ध आन्ध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश र ओडिशा राज्य यस बन्दरगाहको पृष्ठ प्रदेश भन्ने गरिन्छ। यो एक उल्लेखनीय मत्स्य-शिकार केन्द्र पनि हो।

## पर्यटन
विशाखापट्टनम प्राचीन बौद्ध विरासत, भूवैज्ञानिक चमत्कार, प्रसिद्ध मन्दिरहरूको एक उदार मिश्रणमा संस्कृति, कला र शिल्प आदिको लागि प्रसिद्ध छ। यो सहर समयानुसार परिवर्तन हुँदै परिमार्जित हुँदै आएको छ, यहाँ सम्म की यो सहर आफ्नो समृद्ध इतिहासको संरक्षण प्रति सजग छ। यसको सुन्दर पूर्वी घाट बङ्गालको खाडीको निलो पानीमाथि एक अनौठौ स्पर्श दिने गर्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 

श्रेणी:भारतका महानगरहरू
तिरुचिरापल्ली

**तिरुचिरापल्ली** (*tiruchirāppaḷḷi*) () **तिरुची** वा **त्रिची**को नामले प्रसिद्ध, भारतको दक्षिणी राज्य तमिलनाडुको सहर र तिरुचिरापल्ली जिल्लाको मुख्यालय हो । यो तमिलनाडु राज्यको चौथौ ठुलो नगर निगम र चौथौ बढी जनसङ्ख्या भएको नगर हो । यो चेन्नईबाट  दक्षिणमा र कन्याकुमारीबाट  उत्तरमा रहेको छ । यो तमिलनाडु राज्यको मध्यमा अवस्थित रहेको छ । यो सहर कावेरी नदीको तटमा बसालिएको छ । यो स्थान विशेष रूपले विभिन्न मन्दिरहरू जस्तै श्री रङ्गानाथस्वामी मन्दिर, श्री जम्बुकेश्‍वरा मन्दिर र वरैयुर आदिको लागि प्रसिद्ध छ । शहरको मध्य भाग अर्थात  पश्चिम देखि कावेरी नदी बग्ने गर्दछ । सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार यस सहरको जनसङ्ख्या ९,१६,८५७ रहेको छ ।

## इतिहास
वर्तमान समयमा तिरूचिरापल्लीको एक महत्‍वपूर्ण भाग वरैयुर हो, इशापूर्व ३००० मा यो चोल साम्राज्‍यको राजधानी थियो । तिरूचिरापल्लीमा केही समय मुगल शासकहरूले पनि राज्य गरे । यस पश्चात् यहाँ विजयनगरका शासकहरूले कब्जा गरे ।

## उत्पति
## पर्यटन स्थल
### श्री रङ्गानाथस्वामी मन्दिर 
यो मन्दिर कावेरी नदीको मध्य स्थित श्री रङ्गम द्वीपमा अवस्थित छ । यस मन्दिरको निर्माण चेर, पाण्डेय, चोल, होयसल र विजयनगरका शासकहरूद्वारा गराइएको हो । यस मन्दिरको निर्माण १३औँ र १८औँ शताब्दीमा गराइएको हो ।

### श्री जम्बुकेश्‍वरा मन्दिर 
यो मन्दिर श्री रङ्गानाथस्वामी मन्दिरको पूर्वमा २.५ किलोमिटरको दूरीमा अवस्थित छ । यस मन्दिरको वास्तुकला निक्कै सुन्दर छ । यस मन्दिरको मध्य प्राङ्गण भव्य र विशाल छ । यो मन्दिर सन् १६०० मा निर्माण गरिएको हो ।

### तिरूवनैक्कवल 
यो भगवान शिवको मन्दिर हो । यो मन्दिर श्रीरङ्गमको पूर्व देखि ६ किलोमिटरको दूरीमा छ ।

### वरैयुर 
यो स्थान ऐतिहासिक दृष्टिले निक्कै महत्त्वपूर्ण छ । यो चोल वंशको राजधानी थियो । त्रिची हाथले बनेको सिगार र साडीहरूको लागि निक्कै प्रसिद्ध छ । वरैयुरको हातले बनेको सिगार पुरै विश्‍वमा प्रसिद्ध छ ।

### विनायक मन्दिर 
यो मन्दिर कावेरी नदीको किनारमा अवस्थित छ । यो स्थान समुद्र सतह देखि २७२ फिटको उचाईमा स्थित छ । यस मन्दिरमा ४३७ सिढीहरू रहेका छन् । यो मन्दिर भगवान विनायक (पौराणिक कथाको अनुसार आधा पुरूष, आधा पक्षी गरूड, जुन भगवान विष्णुको वाहन हो, यसको सङ्केत प्रसिद्ध महाकाव्यमा पनि उल्लेखित छ) लाई समर्पित छ । यस मन्दिरको मार्गमा कयौं अन्य मन्दिरहरू स्थापित छन् ।

## आवागमन
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* त्रिची भ्रमण 
* त्रिची निगम

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतका महानगरहरू
याङथङ रिन्पोछे

**याङथङ रिन्पोछे** वा **दोमङ याङथङ रिन्पोछे** (Tibetan: , Wylie: *mdo mang g.yang thang rin po che*) अथवा कुन्जङ जिग्मेद देछेन वोद्सल दोर्जे (Tibetan calendar: 16th Rabjyung, Sa abrul, 10th of 11th month-17th Rabjyung, Me sprel, 14th of 8th month) (१९३०–२०१६) पूर्वी तिब्बतको पल्युल साम्प्रदायिक दोमङ मठको मूलगुरु तथा ञिङमाको सुविज्ञ लामा  हुनुहुनथियो। उहाँको स्वर्गबास सन् २०१६ मा भारत हैदरावादमा भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* Prayers for H.E. Kyabje Domang Yangthang Rinpoche 
* Biography on www.pathtobuddha.com 
* Ven Yangthang Trulku Bio on www.tara.org 
* TBRC Profile
* Biography on www.mahasiddha.org 
* Yangthang Rinpoche Series on LOTSAWA HOUSE
* 'bras ljongs su deng rabs bod kyi bla ma rnams kyis mdzad pa dang rnam thar bsdus pa

श्रेणी:बौद्ध धर्म
पार्क चुङ-ही

**पार्क चुङ-ही** (; १४ नोभेम्बर १९१७ – २६ अक्टोबर १९७९) दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति र सन् १९६१ देखि १९७९ सम्म दक्षिण कोरियालाई नेतृत्व गर्ने सैन्य जनरल हुने । पार्कले मे १६ को कुबाट अधिकार हासिल गरेका थिए भने सन् १९६१ मा दोश्रो गणतन्त्र दक्षिण कोरियालाई सत्ताचुत गरी देशको शासन चलाएका थिए । सन् १९७२ मा पार्कले देशमा सैन्य शासन लागु गराएका थिए भने देशको संविधानलाई अधिकारयुक्त दस्तावेजको रूपमा स्थापित गराएका थिए । विभिन्न पटक हत्याको प्रयास भएता पनि मिति २६ अक्टोबर १९७९ मा उनकै सुरक्षा सेवामा कार्यरत किम जाइ-जुयुले हत्या गरेको थियो । उनले दक्षिण कोरियालाई १८ वर्ष नेतृत्व गरे । दक्षिण कोरियाको हालको राष्ट्रपति पार्क गेयुन हेई उनको पहिलो छोरी हुन् । 

## प्रारम्भिक जीवन तथा शिक्षा
पार्कको जन्म १४ नोभेम्बर १९१७ मा कोरियाको उत्तरी ग्येओनसांगको  गुमीमा भएको थियो ।  उनको बुबा पार्क सुंग-विन र आमा बेक नाम-इयु हुने । उनको चार दाजुहरू र २ दिदी बहिनीहरू थिए ।  

## पेशागत जीवन
### मानचुकुओमा
सन् १९४४ को कक्षामा तेश्रो नम्बरमा उत्तीर्ण भए पछि पार्कलाई मानचुकुओ इम्पेरियल आर्मीमा लुइटिनेन्टको रूपमा निर्युक्ति लिएका थिए र दोश्रो विश्वयुद्धको अन्तिम चरणमा गण कमान्डरको रूपमा सहभागि भएका थिए । उनले उक्त क्षेत्रमा कोरियन गुरिल्लाहरूको विरूद्धको बौद्धिक कार्यहरूमा सामेल हुन उनले आफ्नो नाम टाकागि मसाओ वाट परिवर्त गरी **ओकामोटो मिनोरू** (岡本実) राखेका थिए । जापानिजहरूले कोरियन अवसरवादीहरूको प्रयोग गरी कोरियाको सैन्य प्रतिबादलाई दबाउने गर्दथे । |

## व्यक्तिगत जीवन
पार्कले किम हो-नामसँग विवाह गरेका थिए र पछि उनी दुईको सम्बन्ध विच्छेद भएको थियो । त्यस पश्चात, उनले युक योंग-सु सँग विवाह गरेका थिए र उनीहरूका दुई जना छोरी र एक छोरा भएको थियो । ठूलो छोरी  पार्क गेयुन हेई पछि गएर राजनीतिज्ञ भए र उनी २०१२ डिसेम्बरको राष्ट्रपति चुनावमा पहिलो महिला राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित भएका थिए । 

## परिवार
सन् २००४ मा पार्कका छोरी पार्क गेयुन हेई ग्याण्ड राष्ट्रिय पार्टिको अध्यक्षको रूपमा नियुक्त भएको थिए । उनी दक्षिण कोरियाको ११ ‌औं तथा पहिलो महिला राष्ट्रपतिको रूपमा सन् २०१२ मा चुनिएकि थिइन भने उनले सपथ ग्रहण फेब्रुअरी २०१३ मा गरेका थिए । पार्क गेयुन हेईलाई उनको बुबा तर्फको सम्बन्धमा भारी भई रहेको छ, उनलाई बेला बेलामा तानासाहको छोरी समेत भनेर लालछना लगाइएको छ, तर उनले 'उनी आफ्नै खुबी अनुसार उनको विश्लेषण हुनु पर्ने' तर्क राख्दै आएकि छिन् । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् १९७९ मा मृत्यु
कोरियाली भाषा

**कोरियन भाषा** (한국어/조선말) गणतन्त्र कोरिया र प्रजातान्त्रिक जनवादी गणतन्त्र कोरियाको आधिकारिक भाषा हो । करिब ८० लाख मानिसहरूले कोरियाली भाषा बोल्ने अनुमान गरिन्छ । कोरियाली भाषा र जापानी भाषा एकै भाषा परिवारका हुन या होइनन् भन्ने विषय अझै विवादित विषय हो ।

## इतिहास
पन्ध्रौँ शताब्दीमा राजा सिजोङले चिनियाँ लिपि (हान्जा) मात्र पर्याप्त नभएको ठानी वर्णमालाको विकास गरे । ती वर्णमाला लाई हाल *हाङ्गुल* भनिन्छ । *हाङ्गुल* छिट्टै लोकप्रिय बन्दै गई यसले कोरियाको साक्षरता बढाउँदैँ लग्यो । आजको समयमा हान्जाको कम प्रयोग गरिन्छ तर केही कलात्मक कार्यमा र भाषागत अध्ययनमा प्रयोग गरिन्छन् ।

७० वर्षको कोरियाली युद्धले दक्षिण र उत्तर कोरिया बिचमा भाषिक भिन्नता भने निम्त्याउँदैँ लगेको छ ।
## नाम
कोरियाली भाषालाई विभिन्न नामहरू दिइएका छन् । दक्षिण कोरियामा *hanguk-eo* (कोरियाली भाषा), *hanguk-mal*, *uri-mal* (हाम्रो भाषा) जस्ता नाम दिइएका छन् । उत्तर कोरिया र चीनमा भने *Chosŏn-ŏ* भनिन्छ ।

## भाषा प्रयोग
कोरियाली भाषा मुख्य रूपमा कोरिया र चीन, जापान, अमेरिका, रसिया जस्ता मुलुकहरूमा पनि बोलिन्छन् ।

कोरियाली भाषा दक्षिण कोरिया र उत्तर कोरियाली कामकाजको मुख्य भाषा हो । दक्षिण कोरिया अन्तर्गत *नेसनल इन्सिच्ट्युट अफ कोरियान ल्याङ्गोयज* र उत्तर कोरियाको *ल्याङ्गोयज इन्सिच्ट्युट* यस भाषाका संस्थाहरू हुन् ।

## प्रकार
hanguk

## व्याकरण
कोरियाली भाषा कर्ता-कर्म-क्रिया हुने भाषा हो । भाषा प्रयोगका लागि क्रिया नै पुग्दो हुन्छ । वाक्यमा (म, तिमी) जस्ता सर्वनामहरूको प्रयोग कमै गरिन्छन् । वचन, लिङ्ग, विभक्तिका कोरियाली भाषामा छैनन् ।

कोरियाली भाषामा सम्मानार्थ क्रियाको अन्तिममा त्यही स्वरुप दिई बोलिन्छन् । नेपाली भाषामा जस्तै सम्मानार्थ (दाजु, दिदी...) जस्ता शब्दका प्रयोग हुन्छन् । वाक्य आदारार्थ स्वरुप बोलिन्छन् ।

## लिपि
यहाँ कोरियाली वर्णमाला दिइएका छन् :

## शब्द
कोरियाली शब्दहरू मुख्य रूपमा क, ल, म, न, ङ, प, त जस्ता व्यञ्जनमा अन्त हुन्छन् । अङ्ग्रेजी जस्ता बाह्य शब्दहरू आगन्तुक हुन आएमा *इयु* (ㅡ) थपिने गरिन्छ । जस्तै 'त' मा अन्त हुने अङ्ग्रेजी शब्दलाई *तिउ* बनाई उच्चारण गरिन्छ । अङ्ग्रेजी 'फ' मा अन्त हुने शब्दहरूलाई 'प' मा अन्त गरिन्छ ।

## उत्तर र दक्षिण कोरियामा भिन्नता 
दक्षिण कोरिया र उत्तर कोरियामा उच्चारण, व्याकरण, शब्दगत भिन्नताहरू पाइन्छन् ।

दक्षिण कोेरियामा अङ्ग्रेजी भाषाहरूबाट शब्दहरू विकास हुँदै गएका पाइन्छन् भने उत्तर कोरियामा रसियाली शब्दको प्रवेश वा नयाँ शब्दहरू विकास गरिएका पाइन्छन् ।

## भाषा अध्ययन
अरेबिक, चिनियाँ, जापानीसँगै कोरियाली भाषालाई अध्ययनका लागि कठिन भाषा मानिन्छ । जापानी भाषीहरूलाई भने कोरियाली भाषा सजिलो हुने बताइन्छ ।

कोरियाली भाषा जाँचका लागि मुख्य रूपमा KLPT र TOPIK जाँच रहेका छन् । TOPIK सन् १९९७बाट सुरुवात गरिएको थियो र २२७४ जाना व्यक्तिहरूले परीक्षा दिएका थिए, हालसम्म एक लाख भन्दा बढी व्यक्तिले TOPIK भाषा परीक्षा दिई सकेका छन् ।
### नेपालमा 
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:कोरिया
श्रेणी:विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू
श्रेणी:अद्वितीय लिपि भएका भाषाहरू
श्रेणी:चीनमा बोलिने भाषाहरू
कोयम्बटोर

**कोयम्बटोर**, **कोयम्बतुर**, **कोयम्बटुर** वा **कोवाई** को नामले प्रसिद्ध, तमिलनाडु राज्यको एक सहर हो । कर्नाटक र तमिलनाडु राज्यको सिमानामा अवस्थित यो सहर मुख्य रूपले एउटा उद्योगिक नगरी हो । यो सहर सम्पूर्ण भारतसँग रेलवे, राजमार्ग र वायु मार्गले व्यवस्थित तरिकाले जोडिएको छ ।

कोयम्बटोर एउटा महत्त्वपूर्ण उद्योगिक सहर हो । दक्षिण भारतको म्यानचेस्टरको नामले प्रसिद्ध कोयम्बटोर एक प्रमुख कपडा उत्पादनको केन्द्र हो । नीलगिरी हिमालको तराईमा अवस्थित यो सहर पुरै वर्ष अनुकुलित मौसमको महसुस गराउने गर्दछ । दक्षिणदेखि नीलगिरीको यात्रा गर्न आएका पर्यटकहरूले कोयम्बटोर सहरलाई आधार शिविर जस्तै प्रयोग गर्ने गर्छ । कपडा उत्पादन कारखानाहरू वाहेक यहाँ कयौं पर्यटकीय स्थलहरू छन् जहाँ भ्रमण गर्न आएका पर्यटकहरू घुम्न सक्छन् । यहाँ रहेका जैविक उद्यान, कृषि विश्‍वविद्यालय सङ्ग्रहालय र भिओसी पार्क विशेष रूपले पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्ने गर्छ । कोयम्बटोरमा धेरै हिन्दू मन्दिरहरू छन् जसले यस सहरको महत्त्वलाई थप गर्ने गर्छ । भारतको प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको भारतमा १०० स्मार्ट सिटी बनाउने निर्णय अन्तर्गत यस सहरलाई पनि छानिएको छ ।

## उत्पति
कोयम्बटोरको नाम उत्पतिमा विभिन्न सिद्दान्तहरू विद्यमान छन् । त्यसमध्ये एक सिद्दान्त अनुसार कोयम्बटोर नाम **कोवनपुथुर** ('कोवानको नयाँ सहर'बाट पृथक भएर आएको हो), कोवान वा कोयानको मुखिया **कोयम्बटोर**बाट विकसित भएको हो ।

## इतिहास
## जनसङ्ख्या
भारतको जनगणना सन् २०११ अनुसार कोयम्बटोर सहरको जनसङ्ख्या १६,०१,४३८ रहेको छ । यहाँको लिङ्ग अनुपात अनुसार १,००० पुरुषमा जम्मा ९९७ महिला आउने गर्छ । यो चेन्नई पछि तमिलनाडु राज्यको सबैभन्दा ठुलो सहर हो ।

## प्रमुख आकर्षण 
### भिओसी पार्क 
भिओसी पार्क कोयम्बटोरको प्रमुख आकर्षण हो । यस उद्यानको नाम प्रसिद्ध स्वतन्त्रता सेनानी भिओ चिदम्बरमको नाममा राखिएको हो । हुनत यो पार्क सबै उमेर वर्गका मानिसहरूलाई मन पर्छ तर खास गरेर बच्चाहरूलाई यो उद्यानले लोभ्याउने गर्छ । यहाँ एउटा एक्वेरियम पनि छ जहाँ विभिन्न प्रजातिका माछाहरू हेर्न सकिन्छ । यस वाहेक यहाँ एउटा सानो चिडियाखाना र टोय ट्रेन पनि छ जसको आनन्द लिन सकिन्छ ।

### कृषि विश्‍वविद्यालय 
तमिलनाडु कृषि विश्‍वविद्यालय कोयम्बटोरको रोचक पर्यटक स्थलहरू मध्ये एक हो । रेलवे स्टेशनबाट पाँच किलोमिटरको दूरीमा अवस्थित यो विश्‍वविद्यालय एसियाको उत्कृष्ट कृषि विश्‍वविद्यालयहरू मध्ये एक हो । यहाँको मुख्य आकर्षण यहाँ रहेको जैविक उद्यान हो । लगभग ३०० हेक्टरको क्षेत्रमा फैलिएको यो उद्यानमा विविध प्रजातिका वृक्षहरू रहेका छन् ।

### पेरुर मन्दिर 
पेरुर कोयम्बटोरदेखि ६ किलोमिटरको दूरीमा अवस्थित एउटा सानो सहर हो । यसको मुख्य आकर्षण पेरुर मन्दिर हो जहाँ सात कोङ्गु शिवालयम मध्ये एक छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* कोयम्बटोर नगर निगम परिषद 

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतका महानगरहरू
दमन

**दमन**  (पोर्चुगेली: **दमाओ**), भारतको केन्द्र प्रशासित प्रदेश दमन र दीवको दमनको एउटा सहर र नगर परिषद हो ।

## दमन सहर
दमन सहरलाई दमन गङ्गा नदीले दुई भागमा बाँडेको छ । पहिलो भागको नाम नानी-दमन (नानीको अर्थ **छोटो**) र दोस्रो भागको नाम मोती-दमन (मोतीको अर्थ **ठुलो**) हो । नानी दमनमा दुई वटा ठुला सहरहरू रहेका छन् । नानी दमनमा महत्त्वपूर्ण केन्द्रिक बजार, प्रमुख अस्पताल, वृहतबजार र मुख्य सरकारी र आवाशीय भवनहरू रहेको छ भने मोती-दमनमा मुख्यतया पुरानो सहरको छाप तथा पुरातात्विक स्थलहरू हेर्न सकिन्छ ।

## इतिहास
सन् १५२३ मा पोर्चुगेली समुद्रयात्री डियोगो डी मेलो यस स्थानलाई पार गर्दै जाँदा अचानक यहाँ आएका थिए, उनी ओर्मुज तिर जाँदै गर्दा एउटा भयङ्कर समुद्री आँधीमा फसे र उनको पानीजहाज दमनको दिशामा तेर्सियो र भाग्यले उनी यहाँ पुग्न सफल भए । त्यस लगतै यो स्थान पोर्चुगेलीहरूको कोलोनीको रूपमा परिवर्तित भयो र लगभग ४०० वर्षसम्म यो उनीहरूको वासस्थानको रूपमा रह्यो । यहाँको उपयुक्त भौगोलिक परिवेश अनुसार समुद्रसँगको नजिकीको कारणले यहाँबाट पोर्चुगेलीहरू युरोपसँग सिधा समुद्री मार्गको प्रयोग गर्दै व्यापार गर्ने गर्थे । १६औँ शताब्दीमा मोतीदमनमा मुगल साम्राज्यबाट बच्नको लागि एउटा बृहत किल्लाको निर्माण गरियो किनभने पोर्चुगेली यहाँ आउनुभन्दा पूर्व यस स्थानमा मुगलहरूले राज्य गरेका थिए । यो किल्ला आज पनि सुरक्षित रहेको छ । वर्तमान समयमा यस किल्लाभित्र नगरपालिकाको सरकारी कार्यालय रहेको छ ।

सन् १९६१ डिसेम्बर १९ को दिन भारत सरकारद्वारा शैन्य कार्यवाही गरेर यहाँ आफ्नो कब्जा जमायो र यस क्षेत्रलाई पोर्चुगेलीहरूको शासनबाट मुक्त गराउन सफल भयो । पोर्चुगेलीबाट यस क्षेत्रलाई कब्जामुक्त गराएर यसलाई भारतमा बिलय गरियो । यस सैन्य कार्यवाहीमा भारततर्फका चार जनाको मृत्यु भएको थियो भने १४ जना भारतीय घाइते भएका थिए । त्यस्तै १० जना पोर्चुगेलीको मृत्य भएको थियो भने दुईजना घाइते भएका थिए ।

## भाषाहरू
## जनसङ्ख्या
सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार दमन जिल्लाको जनसङ्ख्या १,९१,१७३ रहेको छ । यसको जनसङ्ख्या सामोआको बराबर रहेको छ । भारतमा रहेको कुल ६४० जिल्लाहरूमध्ये जनसङ्ख्याको आधारमा यो ५९२औँ स्थानमा रहेको छ । यहाँको जनघनत्व  रहेको छ । यहाँको लैङ्गिक अनुपात १०० पुरुषमा ५३३ महिला रहेको छ भने साक्षरता दर ८८.०६% रहेको छ ।

## पर्यटन केन्द्र
## यातायात व्यवस्था
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*आधिकारिक वेबसाइट 
*दमन पर्यटन 

## यो पनि हेर्नुहोस्
दोहा

**दोहा** () कतार को राजधानी सहर हो। यो कतारको बढी आवादी भएको सहर हो। दोहा सहरको जनसङ्ख्या १३,५१,००० पुगेको छ। यो सहर देशको पूर्वी भागको पर्सियन खाडीका किनारामा अवस्थित छ। देशको लगभग ५०% जनसङ्ख्या बसोबास गर्ने दोहा सहर कतारको आर्थिक केन्द्र का रुपमी रहेको छ।

दोहा सहरको स्थापना अल बिदा नामको सहरी इलाकाको उपनगरका रूपमा सन् १८२० मा भएको थियो र सन् १९७१ मा अंग्रेज शासनबाट मुक्त भए पश्चात यसलाई आधिकारिक रूपमा राजधानी घोषित गरियो। पुरानो सहर अल बिदा अहिले धेरै नै विस्तृत भएको छ र यो दोहाको एक नगरिय क्षेत्रको रूपमा रहेको छ। दोहा सहर हाल मध्य पूर्व (पश्चिमी एसिया) को एक महत्त्वपूर्ण ब्यापारिक केन्द्रको रूपमा रहेको छ।

यो शहर कतार विश्वविद्यालयको घर र HEC पेरिस बिजनेस स्कूलको क्याम्पस हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
*दोहो र मुख्य निर्माण तथा वास्तुकला विकासका परियोजनाहरू
*दोहाको जानकारी र इतिहास

श्रेणी:राजधानी सहरहरू
डिएगो गार्सिया

**डिएगो गार्सिया** भूमध्य रेखाको मध्य हिन्द महासागरबाट सात डिग्री, छब्बीस मिनट दक्षिण अक्षांश (भूमध्य रेखा को दक्षिण मा) अवस्थित छ । यो ब्रिटिश हिन्द महासागरीय क्षेत्र [BIOT] को भाग हो र यसको अवस्थिति 72°23' पूर्व देशांतर मा छ । यो एटोल अफ्रीकी तटको लगभग  पूर्वमा तथा भारतको दक्षिण तर्फबाट  दक्षिणमा छ (चित्र 2.3)।  स्थानीय समय  GMT + ६ घण्टा वर्ष-भरि (दैनिक समयमा केहि परवर्तन छैन)। डिएगो गार्सिया १६औ शताब्दीमा जब यूरोपियन द्वारा खोजी कार्य गरे तब यहा कोई स्थाई निवासी थिएनन् र यो स्थिति १७९३ सम्म बनी रह्यो जब उसलाइ एक फान्सेली उपनिवेश बनाईयो।

## इतिहास
thumb|right|नारिवलको बगैचा, ईस्ट प्वाइन्ट (पूर्व मुख्य बस्ती)
यो द्वीप त्यो समूहको भाग हो जसलाइ प्राचीन भारतमा प्राचीन समयमा लक्षद्वीप (संस्कृत मा "सौ हजार द्वीप") भन्ने गरिन्थ्यो तथा उसलाई दक्षिण भारत को साम्राज्यको भाग मान्ने गरिन्थ्यो।  परम्पराबाट यो पत्ता लाग्छा कि यो द्वीप को नाम उनै डिएगो गार्सिया डे मोगुएर को नामले राखियो जो सन् १५२६ मा रिओ डे ला प्लाटा पुगेका थिए, सम्भवत हर्नान्डो डे सोटोको यात्रा संगैगार्सियाले सन १५५४ मा हिन्द महासागर मा एक पोर्तुगाली अभियान शुरु गरे र फर्किने यात्रा पुरा गर्नु भन्दा पहिले उनको मृत्यु भयो । कोहि पोर्तुगाली विद्वानको भनाइ छ कि द्वीपको खोज कर्ताको ईसाई नाम "डिएगो" एक झुठो नाम हो वा एक गलत ब्याख्या हो जो स्रोह्रौ सताब्दीको अन्तमा प्रयोगमा आयो । । क्याटिनो प्लैनिसफेयर (१५०४) र रुइश मानचित्र (१५०७) ले स्पष्ट रूपमा मालदीव चित्रित गरेका छन् । उनले समान नाम दिएर दक्षिण तर्फ यस्तो कोहि अरु द्वीप देखिदैन जसलाई छागोस द्वीपसमूहको रूपमा परिचित गरिन्छ ।
thumb|left|डिएगो गार्सिया को एक व्यक्ति जसको तस्वीर १९६९ मा अमेरिकी राष्ट्रीय जिओडेटिक सर्वेक्षण टीम द्वारा खिचीएको थियो।
डिएगो गार्सिया तथा अरु बाकी छागोस द्वीपमा १८औ शताब्दि उत्तरार्ध सम्म मानव रहित थिए । सन १७७८ मा मोरिससका फ्रान्सिसी गवर्नरले श्रीमान डुपिट डे ला फाये को डिएगो गार्सिया लाइ द्वीप दिए र यो कुराले के प्रमाणित गर्छ कि त्यहाँ  माछा तथा नरिवल लिनको लागि अस्थायी फ्रान्सिसी जाने गर्दथे । धेरै फ्रान्सिसी जो झोपडीमा बस्ने गर्दथे, डिएगो गार्सियालाइ त्यो बेला छोडियो जब ब्रिटिश ईस्ट इन्डिया कम्पनिले अप्रिल १७८६ मा त्यहाँ एक उपनिवेश स्थापित गर्न कोशिस शुरु गरे ।

thumb|बराचोईस मौरिस, डिएगो गार्सिया.

## राजनीति
right|thumb|400x400px|डिएगो गार्सिया को विस्तृत नक्सा

## भूगोल
## जलवायु
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:हिन्द महासागरको एटोल
बेन्जामिन नेतन्याहु

**बेन्जामिन नेतन्याहु** (; जन्म: अक्टोबर २१, १९४९) इजरायलको १९९६ देखि १९९९ सम्म र २००९ देखि २०२१ सम्म प्रधानमन्त्री र हालका प्रतिपक्षी नेता हुन्। नेतन्याहु हाल केन्सेटका सदस्य र लिकुड पार्टीका अध्यक्ष रूपमा सेवा गर्दैछन्। यहूदी आमाबाबुको कोखबाट बेन्जामिन नेतन्याहु इजरायलको तेल अबिबमा जन्मेका हुन्।  नेतन्याहु इजरायल राज्यको स्थापना पछि इजरायलमा जन्मेर प्रधानमन्त्री बन्ने पहिलो व्यक्ति हुन्।

### जीवनी
## प्रारम्भिक जीवन र करियर
नेतन्याहु सन् १९४९ मा तेल अबिब, इजरायलमा  इजरायली आमा टेजिला सेगाल (२८ अगस्ट १९१२ - ३१ जनवरी २०००) र एक वरस-जन्म बुबा प्रोफेसर बेन्जियो नेतन्याहु (१९१०-२०१२) तीन छोरा छोरीको वीचमा उनको जन्म भएको थियो। नेतन्याहुको अशकेनाजी यहूदी र सेफार्दिक यहूदीको मिश्रीत वंशज हुन्।

## प्रारम्भिक राजनीतिक क्यारियर, १९८८-९६
बेन्जामिन नेतन्याहु सन १९८८ को विधान सभा निर्वाचनमा इजरायल फर्के र लिकुड पार्टीमा सामेल भएका थिए। लिकुड पार्टीको आन्तरिक चुनाव भयो र नेतन्याहु पार्टी सूचीमा ५औँ स्थानमा परेका थिए। पछि उनी केन्सेट सदस्यको रूपमा निर्वाचित भए र उनलाई विदेशी मन्त्री मोशे अरेन्सको एक सहायकको रूपमा नियुक्त गरियो।

## पहिलो प्रधानमन्त्रीकाल १९९६-९९
## दोस्रो प्रधानमन्त्रीकाल २००९-१३
## तेस्रो प्रधानमन्त्रीकाल २०१३-१५
## चौथो प्रधानमन्त्रीकाल २०१५-हाल सम्म
## राजनीतिक स्थिति
## आर्थिक दृष्टिकोण
नेतन्याहु स्वतन्त्र बजारीकरणका समर्थका रूपमा रहेका छन्। आफ्नो पहिलो अवधिमा प्रधानमन्त्रीका रूपमा उहाँले बैङ्किङ क्षेत्र, विदेश लगानी गर्न बाधा, सरकार जमानत र प्रत्यक्ष क्रेडिटको अनिवार्य खरिद हटाउने सुधार गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
*Benjamin Netanyahu at the Israel Prime Minister's Office
*
*
*
*Benjamin Netanyahu collected news and commentary at *The Jerusalem Post*
*
*
*

श्रेणी:सन् १९४९ मा जन्म
श्रेणी:इजरायलका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:इजरायली यहुदीहरू
श्रेणी:यहुदी इजरायली राजनीतिज्ञहरू
ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा भलिबल

भलिबल खेल ओलम्पिक प्रतियोगितामा सन् १९६४ देखि समावेश हुदै आएको खेल हो।यस खेल ओलम्पिकमा समावेश हुने खेलहरू मध्ये सर्वाधिक लोकप्रिय र महत्त्वपूर्ण खेलहौ मध्ये एक हो।
## स्पर्धाहरू
## छनोट प्रक्रिया
## सम्पूर्ण पदक तालिका
## पुरूष विवरण
## महिला विवरण
## यो पनि हेर्नुहोस्
*ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा विच भलिबल
## स्रोत
श्रेणी:ओलम्पिक
श्रेणी:ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक
कोटा, राजस्थान

'**कोटा**  () राजस्थानको एक प्रमुख औद्योगिक एवं शैक्षणिक शहर हो। यो चम्बल नदीको तटमा बसेको छ। कोटा राजधानी जयपुरदेखि सडक एवं रेलमार्गबाट लगभग २४० किलोमीटरको दूरीमा छ। यो नगर जयपुर-जबलपुर राष्ट्रिय राजमार्ग १२ मा स्थित छ। दक्षिण राजस्थानमा चंबल नदीको पूर्वी किनारमा स्थित, कोटा ती शहाहरू मा हो जहा औद्योगीकरण ठुलो मात्रामा भएको छ। कोटा अनेक किला, महल, सङ्ग्रहालय, मन्दिर र बगैचाको लागि लोकप्रिय छ। यो शहर नवीनता र प्राचीनताको आनौठो मिश्रण हो, जहा एक तर्फ शहरको स्मारक प्राचीनताको बोध गर्छ त्यहि चंबल नदीमा बनेको हाइड्रो इलेक्ट्रिक प्लान्ट र न्यूक्लियर पावर प्लान्ट आधुनिकताको एहसास गर्छ।

## भूगोल 
कोटा चम्बल नदीको पूर्वी तटमा स्थित छ। यो राजस्थानको दक्षिणी भागमा पर्दछ। यहाको भूगोलिक निर्देशांक . हो। यहाको क्षेत्रफल १२,१३६&nbsp;कि.मी.² (राजस्थान राज्यको ३.६३ % भूभाग) छ। यहाको औसत ऊंचाई २७१&nbsp;मीटर (889&nbsp;फीट) छ।

## परिधान 
thumb|left|कोटाको सूती साडी गोटा पत्ती बोर्डर सहित
कोटाको विशेष सूती तथा कोटा डोरीया साडि, कोटा स्टोन, कचोरीको लागि प्रसिद्ध छ। कोटालाई शिक्षा नगरीको नामले पनि जानिन्छ।

## इतिहास 
प्रारम्भमा कोटा बून्दी राज्यको एक हिस्सा थियो। मुगल शासक जहान्गीरले जब बून्दीको शासकहरूलाई पराजित गरे तब कोटा १६२४ ई. मा एक स्वतन्त्र राज्यको रूपमा स्थापित भयो। राव माधो सिंह यहाको प्रथम स्वतन्त्र शासकको रूपमा गद्दीमा बसे। १८१८ ई. मा कोटा ब्रिटिस साम्राज्यको अधीन भयो।

## प्रमुख आकर्षण 
### सिटी फोर्ट प्लालेस 
चम्बल नदीको पूर्वी तटमा १७औ शताब्दीमा बनेको यो किला कोटाको मुख्य आकर्षण हो। यस किलाको परिसर राजस्थानको सबैभन्दा विशाल किला परिसरहरू मा हो। १७औ शताब्दीमा बनेको हात्ति पोल किलामा प्रवेशको सुन्दर प्रवेशद्वार छ।

### राव माधो सिंह सङ्ग्रहालय 
यो सङ्ग्रहालय पुरानो महलमा स्थित छ र यसलाई राजस्थानको सबैभन्दा बेहतरीन सङ्ग्रहालयहरूमा मानिन्छ। कोटा राज्यको प्रथम शासक राव माधो सिंहको नाममा सङ्ग्रहालयको नाम राखिएको हो। सङ्ग्रहालयमा कोटाको सुन्दर पेटिन्ग, मूर्ति, तस्वीर, हतियार र शाही वंश सम्बम्धित अनेक वस्तुहरू देख्न सकिन्छ।

### जगमन्दिर महल 
यो महल कोटाको एक रानी द्वारा १७४० ई. मा बनाइएको थियो। सुन्दर किशोर सागर झीलको मध्य बनेको यो महल राजाहरूको आमोद प्रमोदको स्थान थियो। झीलको पारदर्शी जलमा महलको प्रतिबिम्ब बेहद सुन्दर लगाउछ। किशोर सागर झील बून्दीको राजकुमार धी देहले १३४६ ई. मा बानाएका थिए। झीलमा नौकायनको आनन्द पनि लिन सकिन्छ। 

### सरकारी सङ्ग्रहालय 
किशोर सागर झीलको समीप किशोर बागमा बनेको ब्रिजविलास महलमा यो सङ्ग्रहालय स्थित छ। सङ्ग्रहालयमा दुर्लभ सिक्का, हस्तलिपिहरू र हडोटी मूर्तिहरूको विस्तृत सङ्ग्रह छ। यहा बरोलीको मन्दिरहरूसङ केही आकर्षक र ऐतिहासिक मूर्तिहरू लाएर राकिएको छ। शुक्रबार र राष्ट्रिय अवकाशको दिन सङ्ग्रहालय बन्द रहन्छ। 

### चम्बल गार्डन 
यो एक सुन्दर पिकनिक स्पोट हो र यहा मगरमच्छाको तालाब देख्न सकिन्छ। यो गार्डन चम्बल नदी र अमर निवासको समीप स्थित छ।

### देवताजीको हवेली 
देवताजीको हवेली राजस्थानको सबैभन्दा सुन्दर भवनरूमा एक हो। कोटाको यो हवेली अनौठो भित्तिचित्र र चित्रकारीको लागि प्रसिद्ध छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
एनिमे

**एनिमे** (जापानी: アニメ,  जापानी उच्चारण: *आनिमे* ) हातले कोरिएको चित्र वा कम्प्युटरद्वारा बनाइएको जापानी एनिमेसन हुन् । "एनिमे" शब्द अङ्ग्रेजी शब्द एनिमेसनको लघु रुप हो, जसले सम्पूर्ण एनिमेसन निर्मित सामग्रीहरूलाई जनाउँछ । जापान बाहिर विशेषत: पश्चिमा मुलुकमा भने एनिमेले जापानमा वा जापानी शैलीमा बनाइएका एनिमेसन सामग्रीलाई बुझाउँछ । एनिमेको ईतिहास सन् १९१७बाट सुरु भएको मानिन्छ भने सन् १९६० को दशकबाट एनिमे शैलीगत विकास भएको पाइन्छ । जापानमा करिब ४३० एनिमेसन उत्पादन कम्पनी (जसमा स्टुडियो जिब्ली, गेइनेक्स, तोइ एनिमेसन जस्ता स्थापित नाउँहरू) रहेका छन् । एनिमेहरू अङ्ग्रेजी भाषामा अनुवादित हुन थालेपछि नै चर्चित बन्दै गएको हुन् ।

ग्राफिक कला सँग, कथा एवम् पात्रका वस्तुगत वास्तविकताको संयोजन, दृश्यजन्य शैली, र विविध कलात्मक पक्षले एनिमेले लौकिक र पारलौकिक कथात्व बोकेको हुन्छ ।

## शब्द प्रयोग
जापानमा एनिमेले सम्पूर्ण संसारभरको एनिमेसनद्वारा बनाइएका सामग्रीलाई बुझाउँछ । अङ्ग्रेजीमा एनिमेले जापानमा बनाइएका एनिमेसनलाई नै जनाउँछ ।

एनिमे शब्दको उत्पत्ति भने एकिन साथ भन्न सकिदैँन । केही स्रोत एनिमे शब्द फ्रान्सेली शब्द *dessin animé*बाट आएको बताउँछन् 
सन् १९७० देखि १९८० तिर *Japanimation* शब्दको प्रयोग गरिन्थ्यो । सन् १९८० को मध्य सम्ममा बिस्तारै एनिमे शब्दको प्रयोग बढ्दै गयो । हाल, एनिमे शब्दले जापानमा बनेका एनिमेसनलाई नै बुझाउने गर्दछ ।

एनिमेले जापानी एनिमेसनलाई प्रतिनिधि नगर्ने पनि केही बताउँछन् ।

## इतिहास 
फ्रान्स, जर्मनी, अमेरिका, रसियामा जस्तै जापानी एनिमेसन बिसौँ शताब्दीमा जापानी चलचित्रकर्मीहरूले विकास गरेका थिए । सन् १९२३ को भूकम्पले एनिमेका सामग्रीहरूलाई केही नष्ट गरेको थियो ।

सन् १९३० सम्म आइपुग्दा जापानी एनिमेसनको विकास भइसकेको थियो । उक्त समयमा जापानी एनिमे अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्पर्धामा नै थियो । सन् १९४० मा धेरै जापानी एनिमे उद्योगहरूको विकास हुँदै आइसकेको थियो । सन् १९३७ मा वाल्ट डिज्नी कम्पनीको *स्नो वाइट एन्ड सेभन ड्राव्फ्स* ले जापानी एनिमेलाई शैलीगत विकासमा प्रभाव पार्यो । सन् १९७० देखि चित्र उपन्यास, माङ्गा, कमिक पुस्तकहरू लोकप्रिय बन्दै गए । सन् १९८० देखि १९९० सम्म र हाल एक्काइसौं शताब्दसम्ममा जापानी एनिमेले बजार ओगटिसकेको छ ।

## प्रकार
एनिमे बालबालिका देखि वयस्क व्यक्ति सम्मकालागि बनाइएका पाइन्छन् । वयस्कहरूलाई बनाइएका एनिमेमा कथा वस्तु जटिल र विषय त्यसै अनुसारका हुन्छन् ।

## श्रेय
## एनिमेसन उद्योग 
## अन्तर्राष्ट्रियकरण
सन् १९८० देखि जापानी एनिमे अमेरिकामा परिचित भई सन् १९९० देखि जापानी एनिमे अमेरिकामा चर्चित बन्दै गयो ।
### एनिमे शैली
मानव भावनालाई विशेष जोड दिइने जापानी एनिमेमा दुख, सुख, मिहिनेत जस्ता विषयलाई जोड दिइएका हुन्छन् ।

### नेपालमा
नेपालमा पनि एनिमे रुचाउने दर्शक प्रशस्त रहेका छन् । राजधानीमा विभिन्न विभिन्न एनिमे कार्यक्रमहरू आयोजना हुने गर्दछन् ।

## यी पनि हेर्नुहोस्
* विकिपे-टान

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जापानको संस्कृति
श्रेणी:एनिमे
सहारा सुरूङ्गा गोल्डकप २०७३

यस *सुरूङ्गा गोल्डकप २०७३* सहारा सुरूङ्गा गोल्डकपको चौथो संस्करण हो ।यस फुटबल प्रतियोगितामा जम्मा ८ वटा फुटबल क्लबहरूको सहभागीता रहने छ।

प्रतियोगिताको फाइनल खेलका विजेताले ३ लाख ५१ हजार १ सय ११ र उपविजेताले नगद २ लाख ५१ हजार १ सय ११ नगद पुरस्कारका साथमा ट्रपी पाउनेछन्।

गोल्डकपको चौथो संस्करणको उद्घाटन सामान्य प्रशासन मन्त्री केशवकुमार बुढाथोकीले गरेका थिए । 
## सहभागी टिम
*आयोजक टीम, सुरूङ्गा
* नेपाल पुलिस क्लब, काठमाडौ
* रमपम झापा-११, झापा
* सशस्त्र प्रहरी बल, काठमाडौ
* नेपाली आर्मी क्लब, काठमाडौ
* रूपन्देही-११, रूपन्देही
* सीएमजी संकटा, काठमाडौ
* हुन्डाई मनाङ मर्स्याङदी, काठमाडौ
## पुरस्कार राशि
प्रतियोगिताको फाइनल खेलका विजेताले ३ लाख ५१ हजार १ सय ११ र उपविजेताले नगद २ लाख ५१ हजार १ सय ११ नगद पुरस्कारका साथमा ट्रपी पाएका थिए।

*  प्रथम :(रू.३,५१,१११)
*  द्वितीय :(रू.२,५१,१११)

## खेल प्रणााली
## खेलहरू
----
क.(म्यान अफ द म्याच : निर कुमार राई) 
----

----
ख. (म्यान अफ द म्याच : दिपक राई) 
----

----
ग. (म्यान अफ द म्याच : रञ्जन विष्ट)
----

----
घ. (म्यान अफ द म्याच : ओला वाले)
----

----
----

## सेमिफाइनल
----
१.
----

----
२.
----

----
----

## फाइनल
(म्यान अफ द फाइनल :आदित्य चौधरी)
----

----
----

## उत्कृष्ट चार बार्केटमा
## गोलकर्ताहरू
;२ गोल 
*  दिपक राई

;१ गोल

*  दिनेश गुरूङ
*  तेज तामाङ

*  भरत खवास
*  निर कुमार राई

*  जुमानु राई
*  अफेज ओलावाले 

*  विमल घर्ती मगर
*  राजेन्द्र रावल

## अवार्ड
;सर्वोत्कृष्ट खेलाडी 
* विक्रम लामा

## यो पनि हेर्नुहोस्
*सहारा सुरूङ्गा गोल्डकप
*दुहबी गोल्डकप २०७३

## स्रोत
श्रेणी:नेपालमा फुटबल
श्रेणी:सहारा सुरूङ्गा गोल्डकप
कुबलाई खान

**कुबलाई खान** (; मङ्गोलियन&#x3A; Хубилай хаан

, *Xubilaĭ xaan*; मध्य Mongol&#x3A; *Qubilai Qayan*

, "Khagan Qubilai"; सेप्टेम्बर २३, १२१५&nbsp;– फेब्रुअरी १८, १२९४), जन्म **कुबलाई** (मङ्गोलियन&#x3A; Хубилай

, *Xubilaĭ*; मध्य Mongol&#x3A; *Qubilai*

 पनि spelled **Khubilai**) र मन्दिरको नाम शिजुबाट पनि चिनिन्थे । उनी मङ्गोल साम्राज्यको पाँचौ खागन हुन भने उनले सन् १२६० देखि सन् १२९४ सम्म शासन गरेका थिए । उनीले सन् १२७१ मा चीनमा युआन राजवंशको स्थापना समेत गरेका थिए र उनको मृत्यु सम्म पहिलो युआन सम्राटको रूपमा शासन चलाएका थिए ।

कुबलाई तोलिउको चौथो छोरा र जंगेज खानका नाती थिए । उनले सन् १२६० मा आफ्नो दाजु पश्चात राजगद्दि सम्हालेका थिए । उनको शासनको शुरूवातमा विवाद तथा सामाज्यमा बेमेलको अवस्था आएको थियो । कुबलाईको बास्तविक शक्ति चीन तथा मङ्गोलियामा सिमित थियो, यद्यपि खागनको प्रभाव इलखानेटमा र केही कम प्रभाव स्वर्ण होर्डेमा थियो ।  तत्कालिन समयमा मंगोल सामाज्यको गणना गर्ने हो भने सामाज्य प्रसान्त महासागर देखि कालो समुद्र, साइबेरिया देखि हालको अफगानिसतानसम्म थियो, जुन संसारको मानव वस्नयोग्य जमिनको करिब १ को पाँचौ भाग हुन्छ ।

सन् १२७१ मा कुबलाई खानले युआन राजवंशको स्थापना गरी हालको मङ्गोलिया, चीन, कोरिया तथा नजिको क्षेत्रहरूमा शासन गरेको थियो भने चीनको सम्राटको भूमिकामा थिए । सन् १२७९ सम्म मङ्गोलहरूले सोंग राजवंश माथि जित हासिल गरी कुबलाई पुरै चीनमा शासन गर्ने पहिलो गैह चिनिया शासक हुन पुगे । 

## प्रारम्भिक जीवन 
[thumb|left|200px|नेपाली कलाकार [अरनिकोले बनाएको कुबलाई खानको तस्विर]]
कुबलाई खान तोलुइका चौथो छोरा तथा सोघाघतानी बेकिसँगको दोश्रो छोरा थिए । उनका हजुरबुबा जंगेज खानले सुझाव दिए अनुसार उनको आमाले बुद्धिष्ट टनगुट महिला उनको धाइमाको रूपमा राखेका थिए, जसलाई कुबलाईले पछि धेरै सम्मान गर्दथे । सन् १२२४ मा इलि नदि तिर मङ्गोलको खवार्जमियाको जित पश्चात घर फर्कने क्रममा जंगेज खानले आफ्नो नातीहरूको पहिलो शिकार पश्चात उत्सव गरेका थिए ।  कुबलाई खान नौ वर्षका थिए र उनले दाजुसँग मिलि खरायलो र जरायो मारेका थिए ।

## परिवार 
कुबलाई खानको पहिलो विवाह तेगुलेनसँग भएको थियो तर उनीको मृत्यु चाडै नै भएको थियो । त्यस पश्चात उनले खोंगिराडका चविसँग विवाह गरेका थिए । सन् १२८१ मा चविको मृत्यु पश्चात कुबलाईले चविको इच्छा अनुसार चविका बहिनी नामबुईसंग विवाह गरेका थिए । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मङ्गोलियाको इतिहास
फरीदाबाद

**फरीदाबाद** भारतको उतरी प्रान्त हरियाणा प्रदेशको प्रमुख शहर हो । यो फरीदाबाद जिल्लामा  पर्दछ । यसलाई सन् १६०७ मा शेख फरीद, जहांगीरको खजांचीले बनाएका थिए । उनको उदेश्य यहाबाट जाने राजमार्गको रक्षा गर्ने थियो । यो दिल्लीदेखि २५ किलोमीटर दक्षिणमा स्थित छ ।

१५ अगस्त १९७९ मा यो हरियाणा को १२औ जिल्ला बनेको थियो । आज फरीदाबाद आफ्नो उद्यॉगहरूको लागि प्रसिद्ध छ । यसको स्थापना १६०७ ई. मा सूफी सन्त शेख फरीदले गरेका थिए । उनले यहा किला र मस्जिदको निर्माण पनि गरेका थिए । केहि समय पछि यहाको आबादी बढ्दै गयो र यसको औद्योगिकरण हुन थाल्यो । अब यहा अनेक औद्योगिक इकाईहरूको स्थापना भैसकेको छ । हरियाणाको आयको ६० प्रतिशत हिस्सा फरीदाबाददेखि नै आउछ ।

यो दिल्लीदेखि मात्र १० किमी. को दूरी मा स्थित छ । सरकारले यसलाइ राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र घोषित गरिसकेको छ । राष्ट्रीय राजमार्ग २बाट पर्यटक सजिलै फरीदाबाद सम्म पुग्न सक्छन् । सडक मार्ग बाहेक रेल मार्गबाट पनि सजिलै फरीदाबाद सम्म पुगिन सकिन्छ । दिल्ली-मथुरा रेल लाइनमा फरीदाबादमा रेलवे स्टेशन पनि बनाइएको छ । यहा आउने पर्यटक कुनै पनि नीरसता वा बोरियत महसूस गर्दैनन् । उनिहरू यहा शानदार छुट्टि मनाउन सक्छन् र अनेक पर्यटक स्थलहरूको यात्रा पनि गर्न सक्छन् ।

## प्रमु़ख स्थल 
### बडखल ताल 
फरीदाबादको बडखल ताल धेरै नै सुन्दर छ । यो मानव निर्मित ताल हो । यसको साथ अरावली पर्वत शृङ्खला छ । तालमा पर्यटक वाटर स्पोर्टसको आनन्द लिन सकिन्छ । यहादेखि केहि दूरीमा बडखल गाउ छ । यस गाउको नाम पर्शियन भाषाबाट लिइएको हो । बडखलको हिन्दीमा बिना केहि रूकावट अर्थ हुन्छ । तालमा पानीको आपूर्ति वर्षा को पानी र एक सानो जलधाराबाट हुन्छ । पर्यटकहरूको बस्नको लागि तालको छेउमा रेस्ट हाऊस पनि बनिएको छ । यी रेस्ट हाऊसहरूमा बिना कुनै परेशानको आराममा रहन सकिन्छ ।

### बाबा फरीद गुम्बद 
स्थानीय मानिसहरूको अनुसार बाबा फरीदको नाममा नै फरीदाबादको नाम रखिएको हो । यहा बाबा फरीदको मजार पनि बानाइएको छ । यसको प्रति स्थानीय मानिसहरूमा ठुलो श्रद्धा छ । मजारमा पूजा गर्नको लागि प्रतिदिन अनेक श्रद्धालु आउछन् ।

### सूरज कुण्ड पर्यटक परिसर र हस्तशिल्प मेला 
दक्षिणी दिल्लीदेखि ८ किमी. को दूरीमा स्थित यो परिसर धेरै नै सुन्दर छ । स्थानीय निवासिहरू र दिल्ली वालाहरूको लागि यो ठाउँ बेहतरीन पर्यटन स्थल हो । फरवरीमा यहा एक मेलाको आयोजन पनि गरिन्छ । मेलामा पर्यटक भारतीय शिल्प कलाको शानदार कलाकृतिहरु हेर्न र किन्न सक्छन् । यसको साथ बडखल ताल र मोर ताल छ । मेला घूमेपछि पर्यटक यी तालहरूको शानदार दृश्य पनि देख्न सक्छन् ।

## बल्लबगढ़ 
बल्लबगढ फरीदाबादको सबैभन्दा ठुलो शहर हो । यहा सन् १८५७ मा शहीद राजा नाहर सिंहको महल थियो । बल्लबगढको प्रमुख कालोनिहरु यस प्रकार छन् : 
* विजय नगर
* आदर्श नगर
* चावला कालोनी
* भुदत कालोनी
*भीकम कालोनी
*सुभाष कालोनी

बल्लबगढको प्रमुख स्थान ञस प्रकार छन् : 
* आंबेडकर चौक
*गुप्ता होटल चौक
*पञ्जाबी धर्मशाला
*पंचायत भवन

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:हरियाणाका सहरहरू