open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
माधव भट्टराई

**माधव भट्टराई**  लेखक, र नेपाल ज्योतिष समितिका अध्यक्ष हुन् । उनले संस्कृत साहित्यमा पीएचडी गरेका छन् र नेपाली र संस्कृतमा लेख्न्ने गर्छन् । 

## जीवनी 
भट्टराईले स्वर्गीय राजा वीरेन्द्र वीरविक्रम शाहले नियुक्त गरेको '‘नायब बडागुरुज'’का रूपमा काम गरेका थिए । सन् २००५ को मार्चदेखि भट्टराई नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिको अध्यक्ष भएका हुन्। भट्टराईले त्रि.वि. को शिक्षा संकायसँग आबद्ध पहिलो संथा *काठमाडौं शिक्षा क्याम्पस*को सह-स्थापना गरेका थिए। उनले बाल्मिकी क्याम्पसका साथै काठमाडौंस्थित काठमाडौं शिक्षा क्याम्पसको प्रमुखको रूपमा पनि काम गरेका छन्।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली लेखकहरू
लोकप्रिया देवी

**लोकप्रिया देवी** (१८९८-१९६०) एक नेपाली कवियत्री थिईन्।  उनी नेपाली साहित्य, कला र राजनीतिको क्षेत्रमा योगदान पुर्‍याउने एक महिलाको रूपमा चिनिन्छन्।   उनी कवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाकी बहिनी हुन्। 

## जीवनी 
**लोकप्रिया** देवीको जन्म सन् १८९८ मा तिल माधव देवकोटा र अमर राज्य लक्ष्मी देवीको सन्तानको रूपमा डिल्लीबजार, काठमाडौँमा भएको थियो।  उनी लक्ष्मी प्रसाद देवकोटाकी बहिनी थिइन्। 

१९०६मा आठ वर्षको उमेरमा, उनको विवाह  लोकनाथ जोशीसँग भएको थियो।  देवी एक अभियन्ता पनि थिइन्। उनले महिलाहरूलाई शिक्षा प्राप्त गर्न वकालत र प्रोत्साहन दिने गर्थिन्।   सन् १९५३ मा उनले भानुभक्त आचार्यको लागि साक्षरता कार्यक्रम आयोजना गरेकी थिईन् । 

सन् १९८३ मा उनकी छोरी शशी रिमालले *कवयित्री लोकप्रिया देवीका संग्रहित कविताहरू* संकलन गरी प्रकाशित गरेका थिए। 

### प्रकाशनहरू
* *शोक बिन्दु*
* *भाइको निधनमा शोकको आँसु*
* *कवयित्री लोकप्रिया देवीका संकलित कविताहरू*
* *शान्तालाई जवाफ दिनुहोस्*

## पुरस्कार र मान्यता 
सन् २०१४ मा, उनलाई "नेपाली साहित्य, कला र राजनीतिको क्षेत्रमा योगदान पुर्‍याउने महिलाहरू मध्ये एकको रूपमा सम्मानित गरिएको थियो। 

## मृत्यु 
सन् १९६० मा उनको मृत्यु भएको थियो।

## सन्दर्भहरू 
## थप सामाग्री
*  

श्रेणी:नेपाली लेखकहरू
अम्बिकाप्रसाद उपाध्याय

**अम्बिका प्रसाद उपाध्याय** नेपाली इतिहासकार थिए।  उनीले *नेपालको इतिहास* (१९२२)नामक किताव लेखेका थिए।   उनी नेपाली भाषामा नेपालको इतिहास लेख्ने पहिलो व्यक्ति पनि हुन्।   उपाध्यायको मृत्यु १९३६ मा भएको थियो । 

## प्रकाशन 
* *नेपालको इतिहास* (१९२२)
* *सुन्दर सरोजिनी*

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपाली लेखकहरू
मार्सल टापु

**मार्सल टापु** अन्तर्राष्ट्रिय तिथि रेखाको पश्चिममा र भूमध्य रेखाको उत्तरमा उत्तर-पश्चिमी प्रशान्त महासागरमा माइक्रोनेसिया क्षेत्रमा अवस्थित एक टापु देश हो। यस क्षेत्रमा २९ कोरल प्रवालद्वीप र पाँच टापुहरू छन्, जुन दुई टापु शृङ्खलामा विभाजित छन् जसको पूर्वमा राताक र पश्चिममा रालिक अवस्थित छन्। यसको ९७.८७% भूभाग पानी क्षेत्र हो, जुन कुनै पनि सार्वभौम राज्यको भूमिमा पानीको सबैभन्दा ठूलो अनुपात हो। यस देशको उत्तरमा वेक टापु, दक्षिणपूर्वमा किरिबाटी, दक्षिणमा नाउरू र पश्चिममा माइक्रोनेसियाको सङ्घीय राज्यहरूसँग समुद्री सीमाहरू साझा गर्दछ। देशको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर माजुरो हो, जहाँ देशको लगभग आधा जनसङ्ख्या यसै सहरमा बसोबास गर्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
### सरकार
* गणतन्त्र मार्सल टापुको दूतावास वासिङ्टन, डिसी  आधिकारिक सरकारी वेबसाइट 
* राज्य प्रमुख र मन्त्रिपरिषद् सदस्यहरू

### साधारण जानकारी
* मार्सल टापु । *द वर्ल्ड फ्याक्टबुक*। केन्द्रीय गुप्तचर संस्था।
* देशको प्रोफाइल न्यु इन्टरनेसनलिस्टबाट
* मार्सल टापु *युबिसी लाइब्रेरीज गोभ पब्सबाट*
* 
* मार्सल टापु बीबीसीमा
* 

### सञ्चार माध्यम 
* मार्सल टापुको समाचारपत्र  साप्ताहिक स्वतन्त्र राष्ट्रिय समाचारपत्र 


श्रेणी:माइक्रोनेसियामा अवस्थित राष्ट्रहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:गणतन्त्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:ओसिनियाका राष्ट्रहरू
श्रेणी:भूतपूर्व जर्मनेली उपनिवेशहरू
हिन्दु गुरु र सन्तहरूको सूची

यो **हिन्दु धर्मका धार्मिक व्यक्तिहरूको सूची** हो, जसमा गुरु, सन्त, भिक्षु, योगी र आध्यात्मिक गुरुहरू समावेश छन्।

## सूची 
* अभयचरणारविन्द भक्तिवेदान्त स्वामी प्रभुपाद, सनातन गौडीय वैष्णव गुरू
* सन्तदासजी काठियाबाबा, निम्बार्क सम्प्रदाय के प्रमुख महन्त
* अभिनवगुप्त, कश्मीरका एक दार्शनिक, रहस्यवादी र सौन्दर्यशास्त्री
* शङ्कराचार्य, वैदिक विद्वान र गुरु
* अगस्त्य ऋषि, सप्तऋषि मध्ये एक ऋषि
* अक्का महादेवी, कन्नड कवितामा प्रसिद्ध व्यक्ति
* श्रीगोदाम्बा, अयोनिजा देवी
* अत्रि ऋषि, पौराणिक ऋषि
* चैतन्य महाप्रभु, वैष्णव धर्म अन्तर्गत पर्ने गौडीय सम्प्रदायका संस्थापक
* चोखामेला, सन्त
* दयानन्द सरस्वती, समाज–सुधारक र देशभकत
* धीरेन्द्र कृष्ण शास्त्री, शास्त्री
* द्रोणाचार्य, गुरु
* गोरखनाथ, गुरु
* दादूदयाल, ज्ञानाश्रयी शाखाको प्रमुख सन्त
* कबीर, सन्त
* मच्छिन्द्रनाथ, ऐतिहासिक सन्त गुरु
* निम्बार्काचार्य, सन्त
* मध्वाचार्य, वैष्णव सन्त
* स्वामी रामानन्दाचार्य, भक्ति आन्दोलनको महान सन्त 
* रामानुजाचार्य, विशिष्टाद्वैत वेदान्तका प्रवर्तक
* सन्त रविदास, कवि
* सूरदास, कृष्ण भक्त तथा भक्तिकवि
* स्वामी नारायण, स्वामीनारायण सप्रदायको संस्थापक
* तुकाराम, कवि
* तुलसीदास, कवि
* वाचस्पति मिश्र, भारतका दार्शनिक
* श्री १००८ ब्रह्मवित् परमहंस योगी सच्चिदानन्द सरस्वती खप्तड बाबा

श्रेणी:हिन्दु धर्मगुरुहरूको सूची
श्रेणी:हिन्दु धर्म सम्बन्धित सूचीहरू
अरविन्दनाथ रिमाल

श्रेणी:Articles with hCards
**अरबिन्दनाथ रिमाल** नेपालका एक लेखक तथा बुद्धिजीवी हुन्।

## जीवनी 
अरबिन्द रिमालको जन्म काठमाडौँको एक मध्यमवर्गीय ब्राह्मण परिवारका भएको थियो। 

भारतमा पढ्दै गर्दा रिमालले साम्यवादमा रूची राख्न थालेका थिए। उनले नयाँ दिल्लीमा रहेको सोभियत सङ्घको दूतावास  करिब पाँच वर्ष काम गरेका थिए। सोभियत दूतावाससँगको सम्बन्धका कारण उनले सोभियत सङ्घको भ्रमणमा राजा महेन्द्रलाई साथ दिएका थिए।

सन् १९५७ मा भएको दोस्रो पार्टी महाधिवेशनमा रिमाल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको केन्द्रीय समितिमा निर्वाचित भएका थिए। पछि उनले आफ्नो कम्युनिस्ट आदर्श त्यागेर पार्टीसँग सम्बन्ध तोडेका थिए।

## प्रकाशनहरू 
रिमालले सन् २००६ को लोकतन्त्र आन्दोलन, नामको पुस्तक लेखेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
जातिगत समूह

[thumb|[बङ्गलादेशको ढाकामा रहेको जातीय बङ्गालीहरूको समूह। बङ्गालीहरू हान चिनियाँ र अरबहरू पछि विश्वको तेस्रो ठुलो जातीय समूह बनाउँछन्।]]

एक **जातीय** वा **जातीय समूह** मानिसहरूको समूह हो जसले कथित साझा विशेषताहरूको आधारमा एकअर्कासँग पहिचान गर्दछ जसले तिनीहरूलाई अन्य समूहहरूबाट अलग गर्दछ। ती विशेषताहरूमा मूलको साझा राष्ट्र, वा वंश, परम्परा, भाषा, इतिहास, समाज, धर्म, वा सामाजिक व्यवहारको साझा सङ्कलनहरू समावेश हुन सक्छन्। जातीयतालाई विरासत वा सामाजिक रूपमा थोपरिएको निर्माणको रूपमा व्याख्या गर्न सकिन्छ। जातीय सदस्यता साझा सांस्कृतिक सम्पदा, पुर्खा, उत्पत्ति मिथक, इतिहास, मातृभूमि, भाषा, बोली, धर्म, पौराणिक कथा, लोककथा, अनुष्ठान, भोजन, पोशाक शैली, कला, वा शारीरिक उपस्थिति द्वारा परिभाषित गरिन्छ। जातीय समूहहरूले समूह पहिचानको आधारमा आनुवंशिक पुर्खाको संकीर्ण वा फराकिलो वर्णक्रम साझा गर्न सक्छन्, धेरै समूहहरूमा मिश्रित आनुवंशिक वंशहरू छन्।

भाषा परिवर्तन, संस्कार, ग्रहण र धार्मिक रूपान्तरणको माध्यमबाट व्यक्ति वा समूह समयसँगै एक जातीय समूहबाट अर्को जातीय समूहमा सर्न सक्छन्। जातीय समूहहरूलाई उपसमूह वा जनजातिहरूमा विभाजन गर्न सकिन्छ, जुन समयसँगै अन्तरविवाह वा अभिभावक समूहबाट शारीरिक पृथकताका कारण आफैँमा छुट्टै जातीय समूह बन्न सक्छ। यद्यपि दुवै जैविक र कार्यात्मक मापदण्डहरूले जातीय समूहहरूलाई विशेषता दिन्छ, विगतमा बहसले आदिमवाद र रचनावादको बीचमा विभाजन गरेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
लुकास बर्गस्ट्रम

**लुकास कार्ल एडवर्ड बर्गस्ट्रम** (जन्म ५ सेप्टेम्बर २००२) एक फिनल्याण्डका पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन् जो प्रिमियर लिग क्लब चेल्सी र फिनल्याण्ड

## बाहरी कड़ियाँ
श्रेणी:२००२ में जन्मे लोग
श्रेणी:जीवित लोग
श्रेणी:फुटबॉल खिलाड़ी
श्रेणी:सन् २००२ मा जन्म
जगतलाल मास्टर

अङ्गुठाकार| १९३२ मा जगत लाल मास्टर (बायाँबाट दोस्रो) आफ्ना विद्यार्थीहरूसँग
**जगतलाल मास्टर** (१९०२- १९ जनवरी १९७६) (खास नाम: **जगतलाल श्रेष्ठ** ) एक नेपाली शिक्षाविद् र लेखक थिए। राणा शासनको समयमा उनले अङ्ग्रेजी शिक्षाको वकालत गरेका थिए र आफ्नो घरमा विद्यालय चलाएका थिए। जगतलालले नेवारी भाषामा पाठ्यपुस्तक र बाल कथाहरू पनि लेखेका थिए।  

जगतलालको जन्म काठमाडौंमा भएको थियो । उनका बुबा र आमा श्याम कृष्ण र रत्नमाया श्रेष्ठ थिए। उहाँलाई प्रख्यात शिक्षाविद् जगतसुन्दर मल्लले पढाएका थिए। उनले नै जगतलाललाई अङ्ग्रेजी भाषा पढ्न जोड दिएका थिए 

## शिक्षक 
जगतलालले काठमाण्डौको मासनगल्ली मा रहेको आफ्नो घरमा विद्यालय चलाउने गर्थे। शिक्षकका रूपमा काम गर्ने भएकाले उनलाई मानिसहरूले जगतलाल मास्टर भनेर बोलाउन थाले। उनका विद्यार्थीहरूमा स्वतन्त्रता सेनानी तथा लेखक प्रेमबहादुर कंसाकार, यातायातका अग्रदूत करुणारत्न तुलाधर, लेखक पुष्परत्न सागर, उद्योगपति महन्तलाल श्रेष्ठ र शिक्षाविद् नुछेबहादुर बज्राचार्य थिए । 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपाली शिक्षकहरू
श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू
केदारनाथ न्यौपाने

अङ्गुठाकार|कन्या मन्दिर हाईस्कुल, काठमाडौं
**केदारनाथ न्यौपाने** (२९ नोभेम्बर १९२७ - १३ अक्टोबर १९७१) एक नेपाली शिक्षाविद् र लेखक थिए। उनी काठमाडौंको न्योखामा अवस्थित कन्या मन्दिर हाई स्कूलका संस्थापक र प्रधानाध्यापक थिए।

केदारनाथ न्यौपानेको जन्म काठमाडौंमा दामोदरनाथ र सुमित्रा न्यौपानेको घरमा भएको थियो । उनले कलामा स्नातकोत्तर (एमए) र शिक्षामा स्नातक (बीएड) डिग्री गरेका थिए। र लगतै शिक्षकको रूपमा काम गरेका थिए। मातृभाषा नभए पनि विद्यालयमा नेवारी भाषालाई विषयको रूपमा पढाउने उनी सफल भएका थिए र सो विषयलाई कन्या मन्दिर हाई स्कूलको पाठ्यक्रममा समावेश गराउनमा केन्द्रीय भूमिका निर्वाह गरेका थिए।

सन् १९६९ मा न्यौपाने राष्ट्रिय शैक्षिक सल्लाहकार बोर्डको सल्लाहकारमा नियुक्त भएका थिए।  उनले नेपाल भाषा साहित्यिक संस्था *च्वासा पासा*को सचिव भएर र संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशी, साहित्यकार केदारमान ब्याथित र धुन्स्वा सायमीसँग मिलेर प्रवद्र्धनमा काम गरेका थिए। 

न्यौपानेले नेपाली र नेवारी भाषामा लेख्ने गर्थे। १९५२मा उनले नेपाल भाषामा *केहेन्यता पति* (केहेनियत पति) ("लेटर टु यङ्गर सिस्टर") नामक पुस्तक प्रकाशित गरेका थिए। 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपाली शिक्षकहरू
श्रेणी:सन् १९२७ मा जन्म
केसर लाल

अङ्गुठाकार|200x200पिक्सेल| केसर लाल
अङ्गुठाकार|267x267पिक्सेल| लालको पहिलो पुस्तक सन् १९६१ मा प्रकाशित भयो
**केसर लाल** (१५ जुलाई १९२६ – २६ डिसेम्बर २०१२) (खास नाम: **केसरलाल श्रेष्ठ** ) एक नेपाली लोकसाहित्यकार र लेखक थिए। उनका कथा र कविताका ५० भन्दा बढी पुस्तक प्रकाशित छन् । उनले नेपाली, नेवारी र अङ्ग्रेजीमा लेख्ने गर्दथे।  

## बाल्यकाल 
केसर लालको जन्म काठमाडौँमा बुबा जगतलाल र आमा बालकुमारी श्रेष्ठको घरमा भएको थियो । उनका बुबाले मासन गल्ली मा आफ्नो घरमा विद्यालय चलाउद थिए र जगतलाल मास्टरको रूपमा चिनिन्थे। केसरलालले औपचारिक शिक्षा नपाएपनि आफ्नो बुबाबाट अङ्ग्रेजी र विभिन्न पाठ्यपुस्तकहरू को अध्यन गर्न पाए।

## लेखन करियर 
केसर लालले आफ्नो लेखन करियर १९४५ मा भारतीय पत्रिकाहरूको लागि अङ्ग्रेजीमा लेख लेखेर सुरु गरे। सन् १९५३ मा उनले *नेपालको* पत्रिकामा नेपाल भाषामा *भुतुचा* ("होचो केटी") नामक पहिलो कथा प्रकाशित गरे।  उनले सन् १९६१ मा अङ्ग्रेजीमा *Lore and Legend of Nepal* नामक लोककथाको पहिलो पुस्तक प्रकाशित गरेका थिए।

केशर लालले विभिन्न जागिरहरू पनि गरेका थिए। सन् १९५१ मा राणा शासनको पतन र नयाँ सरकारको स्थापनापछि उनी प्रधानमन्त्री मातृकाप्रसाद कोइरालाको सहायक निजी सचिवको पदमा कार्यरत पनि भएका थिए। बीपी कोइराला गृहमन्त्री हुँदा पनि उनले काम गरेका थिए । केसर लाल सन् १९५० को दशकको अन्ततिर काठमाडौंस्थित अमेरिकी दूतावासमा सल्लाहकार र अनुवादकको रूपमा काम गरे र सन् १९८५ मा आफ्नो सेवानिवृत्ति भए।  

विभिन्न नेपाली समुदायका कथाहरू सङ्कलन, अनुवाद र प्रकाशन गरेर नेपालको लोककथालाई विश्वसामु उजागर गर्ने कथाकारका रूपमा केसर लाललाई चिनिन्छ। देश भरको यात्रा गरेर, कथाहरू सुन्दै र पछि घरमा नोट लेख्ने गर्दथे  किनभने मानिसहरू टेप रेकर्डरको अगाडि बोल्न लाज मान्ने गर्दथे। उनले कविता पनि लेख्ने गर्दथे र सरल र मार्मिक कविको रूपमा परिचित पनि छन्।
## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:सन् २०१२ मा मृत्यु
श्रेणी:सन् १९२६ मा जन्म
होयसल साम्राज्य

**होयसल साम्राज्य** () भारतीय उपमहाद्वीपबाट उत्पत्ति भएको कन्नड शक्ति थियो जसले १०औँ र १४औँ शताब्दीको बीचमा अहिले कर्नाटकको अधिकांश भागमा शासन गरेको थियो। होयसलको राजधानी सुरुमा बेलुरमा स्थित थियो, तर पछि हलबिडुमा सारिएको थियो। होयसल शासकहरू मूल रूपमा मालेनाडु, पश्चिमी घाटको एक उच्च क्षेत्रका थिए। १२औँ शताब्दीमा, पश्चिमी चालुक्य साम्राज्य र कल्याणीको कालाचुरीहरू बीचको अन्तर्राष्ट्रिय युद्धको फाइदा उठाउँदै, होयसलसहरूले वर्तमान कर्नाटकका क्षेत्रहरू र वर्तमान तमिलनाडुको कावेरी डेल्टाको उत्तरमा उर्वर क्षेत्रहरू कब्जा गरे। १३औँ शताब्दी सम्म, तिनीहरूले अधिकांश कर्नाटक, उत्तर-पश्चिमी तमिलनाडु र डेक्कन पठारमा पश्चिमी आन्ध्र प्रदेशका केही भागहरूमा शासन गरे।

## इतिहास 
होयसल युग दक्षिण भारतीय कला, वास्तुकला, र धर्म को विकास मा एक महत्वपूर्ण अवधि थियो। साम्राज्य आज मुख्य रूपमा होयसल  वास्तुकलाको लागि सम्झिन्छ; १०० जीवित मन्दिरहरू कर्नाटकमा छरिएका छन्। होयसल पश्चिमी घाट, मैसूरमा गङ्गवाडीको उत्तर-पश्चिम पहाडहरू बाट उत्पन्न भएको थियो। तिनीहरू पश्चिमी चालुक्य साम्राज्य र चोलहरू बीचको द्वन्द्वको समयमा सीमावर्ती प्रमुखको रूपमा देखा परेका थिए, उनीहरूले चालुक्यहरूको साथ दिएर शक्ति प्राप्त गरे र प्रान्तीय राज्यपालहरू बनाइयो। चालुक्यहरूको प्राधिकरण घटेपछि, होयसलहरूले आफ्नो स्वतन्त्रता प्राप्त गर्न सफल भए। विष्णुवर्धनको अधीनमा, होयसलहरूले वास्तविक राज्यको स्थिति प्राप्त गरे।

होयसल राजवंशको सदस्यको सबैभन्दा प्रारम्भिक अभिलेख सन् ९५० मिति हो र अरेकल्लालाई प्रमुखको रूपमा नाम दिइएको छ। अरेकला मारुगा र नृपा काम प्रथम (९७६), र मुन्डा (१००६–१०२६) ले पालैपालो सफल भए। अर्को राजा, नृप काम प्रथम, को उपाधि परमानदी थियो, जसले देखाउँछ कि पश्चिमी गङ्गा राजवंशसँग उनको शासनकालमा प्रारम्भिक गठबन्धन रहेको थियो।

## प्रशासन 
यसको प्रशासनिक अभ्यासहरूमा, होयसाला साम्राज्यले मन्त्रिपरिषद् सङ्गठन र कमाण्ड, स्थानीय शासक निकायहरूको संरचना र क्षेत्रको विभाजन जस्ता प्रशासनिक कार्यहरू कभर गर्ने आफ्ना पूर्ववर्तीहरूका केही राम्ररी स्थापित र प्रमाणित विधिहरू अनुसरण गर्‍यो। तिनीहरूका धेरै प्रमुख सामन्तहरू किसान निकासीका गवुण्डहरू थिए। रेकर्डहरूले सीधै राजालाई रिपोर्ट गर्ने धेरै उच्च-स्तरीय पदहरूको नाम देखाउँदछ।

वरिष्ठ मन्त्रीहरूलाई पञ्च प्रधान, परराष्ट्र मामिलाका मन्त्रीहरूलाई सन्धिविग्रही र मुख्य कोषाध्यक्षलाई महाभण्डारी वा हिरण्यभण्डारी भनिन्थ्यो। दण्डनायकहरू सेनाको जिम्मामा थिए र होसला न्यायालयका मुख्य न्यायाधीश धर्माधिकारी थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भारतका साम्राज्य र राज्यहरू
श्रेणी:दक्षिण एसियाका भूतपूर्व देशहरू
श्रेणी:हिन्दु राज्यहरू
अस्ट्रोनेसियाली भाषा परिवार

**अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरू** सामुद्रिक दक्षिणपूर्व एसिया, मुख्यभूमि दक्षिणपूर्व एसियाका केही भागहरू, माडागास्कर, प्रशान्त महासागरका टापुहरू र ताइवान (ताइवानका आदिवासीहरूद्वारा) व्यापक रूपमा बोलिने एक भाषा परिवार हो। महाद्वीपीय एसियामा पनि धेरै वक्ताहरू छन्। तिनीहरू करिब ३८.६ करोड मानिसहरू (संसारको जनसङ्ख्याको ४.९%) द्वारा बोलिन्छन्। यसले यसलाई वक्ताहरूको सङ्ख्याको आधारमा पाँचौँ-सबैभन्दा ठुलो भाषा परिवार बनाउँछ। प्रमुख अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरूमा मलय (इन्डोनेसियामा लगभग २५-२७ करोड इन्डोनेसियामा मात्र यसको आफ्नै साहित्यिक मानक इन्डोनेसियाली), जाभानी, सुन्डानी, तागालोग (फिलिपिनो), मालागासी र सेबुआनो समावेश छ। केही अनुमानका अनुसार, परिवारमा १,२५७ भाषाहरू छन्, जुन कुनै पनि भाषा परिवारको दोस्रो सबैभन्दा बढी हो।

धेरैजसो अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरूमा लिखित प्रमाणीकरणको लामो इतिहासको कमी छ। यसले प्रारम्भिक चरणहरूको पुनर्निर्माणलाई - टाढाको आदिम अस्ट्रोनेसियालीसम्म - सबै थप उल्लेखनीय बनाउँछ। चाम भाषाको सबैभन्दा पुरानो शिलालेख सन् ३५० को मिति हो, जुन कुनै पनि अस्ट्रोनेसियाली भाषाको पहिलो प्रमाणीकरण हो।

तिनीहरूमा समावेश गरिएका भाषाहरूको सङ्ख्यामा, अस्ट्रोनेसियाली र नाइजर कङ्गो संसारका दुई ठुला भाषा परिवारहरू हुन्। ती प्रत्येकमा संसारका भाषाहरूको लगभग एक-पाँच भाग समावेश छ। औपनिवेशिक कालमा इन्डो-युरोपियनको फैलावट हुनु अघि अस्ट्रोनेसियालीको भौगोलिक अवधि कुनै पनि भाषा परिवारको सबैभन्दा ठुलो थियो। यो अफ्रिकाको दक्षिणपूर्वी तटमा रहेको मेडागास्करदेखि पूर्वी प्रशान्त महासागरको इस्टर आइल्यान्डसम्म थियो। हवाई, रापा नुई, माओरी, र मालागासी (मडागास्करमा बोलिने) भौगोलिक बाहिरीहरू हुन्।

## वर्गीकरण 
thumb|अस्ट्रोनेसियाली विस्तारको नक्सा। अवधि पुरातात्विक अध्ययनमा आधारित छ, यद्यपि पुरातात्विक अभिलेख र भाषिक पुनर्निर्माणको सम्बन्धमा विवाद छ।|center|800x800px

अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरूको आन्तरिक संरचना जटिल छ। परिवारमा धेरै समान र नजिकका सम्बन्धित भाषाहरू छन् जसमा ठुलो सङ्ख्यामा बोली जारी छ, जसले शाखाहरू बीचको सीमाहरू पहिचान गर्न गाह्रो बनाउँछ।

* **अटायालिक भाषा शाखा**
* **बुनुन भाषा**
* **पूर्वी फोर्मोसन शाखा**
* **मलायो-पोलिनेसियाली शाखा**
* **उत्तरी फोर्मोसन शाखा**
* **पायन भाषा**
* **पिनुमा भाषा**
* **रुकाई भाषा**
* **केन्द्रीय फोर्मोसन शाखा**

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:भाषा परिवार
प्रशान्त महासागरीय वृत्त

**प्रशान्त महासागरीय वृत्त**मा प्रशान्त महासागरको वृत्त वरिपरिका भूमिहरू पर्दछन्। प्रशान्त महासागरमा प्रशान्त वृत्त र प्रशान्त महासागरका टापुहरू पर्दछन्।  यो लगभग भूवैज्ञानिक प्रशान्त अग्नी वृत्तको साथ जोडिएको छ।

## महासागरीय वृत्तका देशहरूको सूची 
यो ती देशहरूको सूची हो जुन सामान्यतया प्रशान्त वृत्तको एक भाग मानिन्छ, किनकि तिनीहरू प्रशान्त महासागरको किनारमा अवस्थित छन्। उत्तरदेखि दक्षिण, पश्चिमदेखि पूर्वसम्म दिशात्मक क्रमअनुसार व्यवस्थित गरिएको छ।

* पूर्वी एसिया
**  रुसी महासङ्घ
** 
** 
** 
** 
*** 
*** 
** 
* दक्षिणपूर्वी एसिया
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

* ओसिनिया (सार्वभौम राज्यहरू)
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

* ओसिनिया (आश्रित क्षेत्रहरू)
**  अस्ट्रेलियाका राज्य तथा क्षेत्रहरू अस्ट्रेलियाको बाह्य क्षेत्रहरू
*** 
**  न्युजिल्यान्डको क्षेत्र
*** 
**  फ्रान्सेली समुद्रपार क्षेत्र
*** 
*** 
*** 
**  बेलायती समुद्रपार क्षेत्रहरू
*** 
**  संयुक्त राज्य अमेरिकाका टापुहरू
*** 
*** 
*** 
**  संयुक्त राज्य अमेरिका
***  हवाई
**  टापु चिली
*** 

* उत्तरी अमेरिका
** 
** 
** 
* मध्य अमेरिका
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* दक्षिण अमेरिका
** 
** 
** 
** 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:प्रशान्त महासागर
लाम्बाडी भाषा

**लाम्बाडी** () वा **लबाङ्की** भारतभरि एक समय घुमन्ते लम्बाडी बन्जारा मानिसहरूले बोल्ने भाषा हो र यो भाषाहरूको आर्य समूहसँग सम्बन्धित छ। लाम्बाडी भाषा देवनागरी लिपिमा लेखिएको छ। 

क्षेत्रीय बोलीहरू महाराष्ट्रको बन्जारा (देवनागरीमा लेखिएको), कर्नाटक (कन्नड लिपिमा लेखिएको), तमिलनाडु (तमिल लिपिमा लेखिएको) र तेलङ्गाना, आन्ध्र प्रदेश (तेलगु लिपिमा लेखिएको) बीच विभाजित छन्। वक्ताहरू या त तेलगु, कन्नड वा मराठीमा द्विभाषी छन्। 

टाउकोमा धातुका भाँडा बोकेर बन्जरी महिलाहरूले गर्ने मनमोहक नाच पनि लाम्बाडी हो। महिलाहरूले रंगीन पहिरन र मोतीका गहना लगाएका थिए। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## ग्रन्थसूची 
* Boopathy, S. Investigation & report in: Chockalingam, K., *Languages of Tamil Nadu: Lambadi: An Indo-Aryan Dialect* (Census of India 1961. Tamil Nadu. Volume ix)
* Trail, Ronald L. 1968. *The Grammar of Lamani.*

श्रेणी:पश्चिमी आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:कर्नाटकमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:महाराष्ट्रमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:राजस्थानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:तमिलनाडुमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:तेलङ्गानामा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
मालवी भाषा

**मालवी** वा **मलवी** (माळवी) भारतको मालवा क्षेत्रमा बोलिने एक आर्य भाषा हो। यो भाषा राजस्थानीसँग नजिकको सम्बन्ध छ।

माल्वीका बोलीहरू यस प्रकार छन्:

* **उज्जैनी  बोली**: उज्जैन, धार, इन्दौर, देवास, शाजापुर, सीहोर जिल्लाहरूमा।
* **राजावाडी**: रतलाम, मन्दसौर, नीमच जिल्लाहरू।
* **उमथवाडी**: राजगढ जिल्ला र नजिकैका क्षेत्रहरू।
* **सोन्धवाडी**: झालावाड र नजिकैका क्षेत्रहरू।
* **भोयरी/पवारी** मध्य भारतको बेतुल, छिन्दवारा र वर्धा जिल्लाहरूमा क्षत्रिय पवार/भोयर समुदायद्वारा बोलिन्छ।

उज्जैनी बोलीलाई सबैभन्दा प्रतिष्ठित बोलीको रूपमा लिइन्छ।

माल्वी जनसङ्ख्याको लगभग ७५%ले हिन्दीमा कुराकानी गर्न सक्छन्, जुन मध्य प्रदेश राज्यको आधिकारिक भाषा हो, र हिन्दी जस्ता दोस्रो भाषामा साक्षरता दर लगभग ४०% छ। यस भाषामा धेरै अप्रकाशित सामग्रीहरू छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:केन्द्रीय आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
पश्चिमी गङ्ग वंश

**पश्चिमी गङ्ग** भारतको पुरातन कर्नाटकको एक महत्वपूर्ण शासक वंश थियो जुन लगभग ३५० देखि १००० ईस्वी सम्म चलेको थियो। पछिका शताब्दीहरूमा कलिङ्ग (आधुनिक ओडिसा र उत्तरी आन्ध्र प्रदेश) मा शासन गर्ने पूर्वी गङ्गहरूबाट छुट्याउनका लागि तिनीहरूलाई "पश्चिमी गङ्ग" भनेर चिनिन्छ। सामान्य विश्वास यो छ कि पश्चिमी गङ्गहरूले आफ्नो शासन एक समयमा सुरु गरे जब दक्षिण भारतमा पल्लव साम्राज्यको कमजोरीका कारण धेरै देशी कुलहरूले आफ्नो स्वतन्त्रताको दाबी गरे, एक भू-राजनीतिक घटनालाई कहिलेकाहीँ समुद्र गुप्तको दक्षिणी विजयहरूको श्रेय दिइन्छ। पश्चिमी गङ्ग सार्वभौमिकता लगभग ३५० देखि ५५० सम्म चलेको थियो, सुरुमा कोलारबाट शासन गर्दै र पछि, आधुनिक मैसुर जिल्लाको कावेरी नदीको किनारमा रहेको तलकाडुमा आफ्नो राजधानी सारियो।

## इतिहास 
प्रादेशिक रूपमा सानो राज्य भए पनि, आधुनिक दक्षिण कर्नाटक क्षेत्रको राजनीति, संस्कृति र साहित्यमा पश्चिमी गङ्गको योगदान महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। पश्चिमी गङ्ग राजाहरूले सबै धर्महरूप्रति उदार सहिष्णुता देखाए तर तिनीहरू जैन धर्मप्रतिको संरक्षणका लागि सबैभन्दा प्रसिद्ध छन् जसको परिणामस्वरूप श्रवणबेलागोला र कम्बादहल्ली जस्ता ठाउँहरूमा स्मारकहरू निर्माण गरियो। यस वंशका राजाहरूले ललित कलालाई प्रोत्साहित गरेका थिए जसका कारण कन्नड र संस्कृतमा साहित्यको विकास भयो।

पश्चिमी गङ्ग राजवंश (चौथो शताब्दी अघि) को संस्थापकहरूको पुर्खाको सम्बन्धमा धेरै सिद्धान्तहरू प्रस्तावित गरिएको छ। केही पौराणिक विवरणहरूले उत्तरी उत्पत्तिलाई सङ्केत गर्छ, जबकि एपिग्राफीमा आधारित सिद्धान्तहरूले दक्षिणी उत्पत्तिको सुझाव दिन्छ। केही अभिलेखहरूका अनुसार, पश्चिमी गङ्गहरू कान्वयन गोत्रका थिए र तिनीहरूको वंश सौर्य वंशका इक्ष्वाकुससँग मिल्छ।

## प्रशासन 
शिलालेखहरूले प्रधानमन्त्री (सर्वाधिकारी), कोषाध्यक्ष (श्रीभण्डारी), परराष्ट्रमन्त्री (सन्धिविग्रही) र मुख्यमन्त्री (महाप्रधान) जस्ता धेरै महत्त्वपूर्ण प्रशासनिक पदहरू प्रकट गरेका छन्। यी सबै पदहरू सेनापति (दंडनायक) को अतिरिक्त शीर्षकको साथ आए। अन्य पदनामहरू शाही भण्डारी (मानेभरगेड), लुगाहरूको मालिक (महापासायता), हात्ती सेनाको कमाण्डर (गजसहनी), घोडचढीका सेनापति (थुरगासहनी) आदि थिए। शाही घरमा, नियोगीहरूले दरबार प्रशासन, शाही पोशाक र गहना आदिको निरीक्षण गर्थे। पडियाराले डोर किपिङ र प्रोटोकल लगायतका अदालती समारोहको जिम्मेवारी पाएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:हिन्दु राजाहरू
श्रेणी:भारतका वंशहरू
श्रेणी:दक्षिण एसियाका भूतपूर्व देशहरू
हाङयुग अज्ञात

**हांगयुग अग्यात** नेपाली कवि र लेखक हुन् । उनी राजन मुकारुङ र उपेन्द्र सुब्बासँगै सृजनशील अराजकता (सृजनात्मक अराजकता) नामक आन्दोलनका प्रारम्भकर्ता पनि हुन्। 

## जीवन 
कवि हाङ्युगको जन्म नेपालको पूर्वी इलाम सहरमा भएको थियो। १९९७ मा उनले काठमाडौंको *रुपरेखा साप्ताहिकमा* साहित्यिक स्तम्भकारका रूपमा आफ्नो लेखन यात्रा सुरु गरेका थिए 
यसै क्रममा उनको भेट राजन मुकारुङ र उपेन्द्र सुब्बासँग भयो । उनीहरूले मिलेर **सृजनशील अराजकता** भन्ने नयाँ साहित्यिक आन्दोलन सुरु गरे । 

सन् २००४ देखि उनी हङकङमा बस्दै आएका छन् । सन् २०१४ मा हङकङमा नेपाली जनताको जीवनी लेख्ने आग्रहमा *चौचौ साहित्य प्रस्तुत* (अर्थात् तत्कालिन साहित्य) प्रस्ताव गरेका थिए।  हङकङमा नेपाली साहित्यमा पुर्याएको योगदानको कदर गर्दै हङकङ नेपाल महासंघले उनलाई ‘नेपाली पुरस्कार २००७’ प्रदान गरेको थियो। उनी क्रिटिक सोसाइटीका संस्थापक सदस्य पनि हुन्।

सन् २०१९ मा हाङयुग अग्यात नेपाल फर्किए र आफ्नो गृहनगर इलाममा  ‘इलाम साहित्य समाज’ स्थापना गरे । ‘इलाम साहित्य महोत्सव’ आयोजना गरेर नेपालका चर्चित साहित्यकारहरुको सहभागिता गराएका थियो । 

## प्रकाशित पुस्तकहरू 
उनका हालसम्म ६ वटा पुस्तक प्रकाशित छन्
* *रंगीन आविष्कर* (२०००) कविताहरूको संकलन
* *ढुंगा मुडाको मान्छे* (२००१)
* *करङ को हिरासत* (२००३, २०१४ दोस्रो संस्करण)
* *काकापिक* (२००४)
* *हङकङ* (२०१४)
* *अधा रात को ताङ्सिङ* (२०१५)

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:इलाम जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९७८ मा जन्म
ताम्रपर्णी राज्य

**ताम्रपर्णी राज्य** () श्रीलङ्काको पहिलो सिंहली राज्य थियो। यसको प्रशासनिक केन्द्र ताम्रपर्णीमा आधारित थियो। यो ५४३ ईपूर्व र ४३७ ईपूर्वको बीचमा अवस्थित थियो। महावंशका अनुसार राजकुमार विजय र उनका अनुयायीहरूले राज्यको स्थापना गरेका थिए।

## नामकरण 
ताम्रपर्णी ताम्रपर्णी वा ताम्रवर्णी (संस्कृतमा) बाट व्युत्पन्न नाम हो। यसको अर्थ तामा वा कांस्यको रंग हो किनभने जब विजय र उनका अनुयायीहरू श्रीलङ्कामा अवतरण गरे, जब तिनीहरूको हात र खुट्टाले जमिन छोयो तिनीहरू रातो धर्तीको धुलोले रातो भए। त्यसैले त्यही ठाउँमा स्थापना भएको सहरको नाम ताम्रपर्णी राखियो।

## पृष्ठभूमि 
पुरातन चिहान क्षेत्रहरू जुन ६०० ईपूर्व भन्दा पहिले प्रयोग गरिएको थियो र सभ्यताका अन्य सङ्केतहरू पनि श्रीलङ्कामा पत्ता लगाइएको छ, तर यस समय भन्दा पहिले टापुको इतिहासको बारेमा थोरै मात्र थाहा छ। पाली भाषामा लेखिएको इतिहास महावंश अनुसार, बङ्गाली बसाइँसराइ अघि श्रीलङ्काका बासिन्दाहरू पौराणिक यक्ष र नाग जातिहरू थिए। सिंहली इतिहास र श्रीलङ्काको ऐतिहासिक अवधि परम्परागत रूपमा ५४३ ईपूर्वमा राजकुमार विजयको आगमनको साथ सुरु हुन्छ, एक अर्ध-पौराणिक राजकुमार जसले ७०० अनुयायीहरूसँग श्रीलङ्का गएका थिए।

किंवदंती अनुसार राजकुमार विजय टापुको किनारमा अवतरण गरे उनले बालुवालाई चुम्बन गरे, जसलाई 'ताम्रपर्णी' भनिन्छ र जमिनमा सिंह चित्रण गरिएको झन्डा रोपेको थियो। (भारतको प्रसिद्ध 'साँची' भग्नावशेषहरूले राजकुमार विजय अवतरणको घटनाहरू चित्रण गर्दछ)। ताम्रपर्णीमा अवतरण गरेपछि, विजयले यक्खाकी रानी कुवेनीलाई भेटे, जो एक सुन्दर महिलाको भेषमा तर वास्तवमा सेसापति नामकी यक्षिणी थिइन्।

## इतिहास 
ताम्रपर्णी राज्यको स्थापना राजकुमार विजय, पहिलो सिंहली राजा, र उनका ७०० अनुयायीहरूले श्रीलङ्कामा अवतरण गरेपछि आधुनिक समयको मन्नार नजिकैको क्षेत्रमा भएको थियो, जुन चिलाव जिल्ला मानिन्छ। बुद्धको मृत्युको दिन विजयले अवतरण गरेको लिखित छ। विजयले ताम्रपर्णीलाई आफ्नो राजधानीको रूपमा दाबी गरे र चाँडै नै सम्पूर्ण टापु यस नामबाट चिनिन थाल्यो। ताम्रपर्णी मूल रूपमा बसोबास गर्ने र शासित यक्षहरू र तिनीहरूको रानी कुवेनी, तिनीहरूको राजधानी सिरिसावत्थुमा रहेको थियो।

उपतिसागाम राज्यको दोस्रो राजधानी थियो। यो अघिल्लो राजधानी ताम्रपर्णी भन्दा सात वा आठ माइल उत्तरमा थियो। यो सहर विजयका अनुयायी र वरिष्ठ मन्त्री उपतिसाद्वारा स्थापित भएको थियो। 

आफ्नो शासनकालको अन्त्यमा उत्तराधिकारी छनोट गर्न समस्या परेका विजयले आफ्ना दाजु सुमितालाई सिंहासनमा बस्न आमन्त्रित गर्नका लागि आफ्ना पुर्खाहरूको सहर सिंहपुरामा पत्र पठाए। यद्यपि पत्र गन्तव्यमा पुग्नु अघि विजयको मृत्यु भएको थियो त्यसैले राजतन्त्रको उत्तराधिकारी उनको मुख्यमन्त्री उपतिसाले एक वर्षसम्म राजाको रूपमा काम गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
### ग्रन्थसूची
*
*
*
*
*
*
* 
* 
*
*
* 

श्रेणी:ताम्रपर्णी राज्य
श्रेणी:श्रीलङ्काका राज्यहरू
श्रेणी:दक्षिण एसियाका भूतपूर्व राजतन्त्रहरू
नाउरू

**नाउरू** वा आधिकारिक रूपमा **गणतन्त्र नाउरू** (नाउरूली:Repubrikin Naoero), पूर्व 
**प्लिजेन्ट टापु**को रूपमा परिचित मध्य प्रशान्त महासागरको ओसिनियाको एक भाग, माइक्रोनेसियामा अवस्थित एक टापु देश र लघु राष्ट्र हो। यसको सबैभन्दा नजिकको छिमेकी राष्ट्र किरिबाटीको बनाबा हो, जुन पूर्वमा लगभग ३०० किलोमिटर (१९० माइल) टाढा छ।  यो टुभालुको उत्तर-पश्चिममा, सोलोमन टापुको १,३०० किलोमिटर (८१० माइल) उत्तर-पूर्वमा पपुवा न्युगिनीको पूर्व-उत्तर-पूर्व, माइक्रोनेसियाको सङ्घीय राज्यको दक्षिण-पूर्वमा र मार्सल टापुको दक्षिणमा अवस्थित छ। केवल २१ वर्ग किलोमिटर (८.१ वर्ग माइल) क्षेत्रफल भएको, नाउरू भ्याटिकन सिटी र मोनाको पछि विश्वको तेस्रो सानो देश हो, जसले यसलाई सबैभन्दा सानो गणतन्त्र र टापु राष्ट्र बनाउँदछ। लगभग १०,८०० को जनसङ्ख्या भएको भ्याटिकन सिटी पछि विश्वको दोस्रो सानो (उपनिवेश वा विदेशी क्षेत्रहरू समावेश छैन) देश हो। लगभग १० ईसापूर्वमा माइक्रोनेसियाका मानिसहरूले बसालेको नाउरूलाई १९औँ शताब्दीको उत्तरार्धमा जर्मनेली साम्राज्यले उपनिवेशको रूपमा दावी गरेको थियो। प्रथम विश्वयुद्धपछि, नाउरू, अस्ट्रेलिया, न्युजिल्यान्ड र संयुक्त अधिराज्यद्वारा प्रशासित राष्ट्र सङ्घको अधिदेश बनेको थियो। दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा, नाउरू जापानी सेनाद्वारा कब्जा गरिएको थियो। युद्ध समाप्त भएपछि, देश संयुक्त राष्ट्र जिम्मा जमानी परिषद्मा प्रवेश गरेको थियो। नाउरूले सन् १९६८ मा स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो।

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
*नाउरू सरकार
*नाउरू सरकार (अभिलेख वेबसाइट)
*नाउरू । *द वर्ल्ड फ्याक्टबुक*। केन्द्रीय गुप्तचर संस्था।
*
*
*नाउरू *युसिबी लाइब्रेरीज गोभपब्स*बाट
*नाउरूको प्रोफाइल *बीबीसी*बाट
*


श्रेणी:माइक्रोनेसियाका राष्ट्रहरू
श्रेणी:ओसिनियाका राष्ट्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:भूतपूर्व बेलायती उपनिवेशहरू
श्रेणी:भूतपूर्व जर्मनेली उपनिवेशहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
राजकुमार विजय

महावंश इतिहासका अनुसार, **राजकुमार विजय** श्रीलङ्कामा पहिलो लिखित गरिएका राजा थिए यद्यपि यो प्रमाणित गर्ने कुनै पुरातात्विक प्रमाण छैन। भारतीय र श्रीलङ्का दुवै स्रोतका किंवदन्ती र अभिलेखहरू बताउँछन् कि उनी सयौँ अनुयायीहरूसँगै सिंहपुरबाट निर्वासित भएपछि श्रीलङ्का आएका थिए।

श्रीलङ्कामा, विजय र तिनका बसोबास गर्नेहरूले "थम्मेना" (ताम्बापनी, टापुको मध्य वा पश्चिमी भागमा मानिने) नजिकै यक्षलाई पराजित गरे, अन्ततः टापुका पुराना बासिन्दाहरूलाई तिनीहरूको सिरिसावत्थु शहरबाट विस्थापित गरे। यक्ष नेताकी छोरी कुवेनीसँग विजयको विवाहले थम्बापन्नीको राज्यमा शासन गर्ने उनको क्षमतालाई बलियो बनाएको हुन सक्छ। यद्यपि, कुवेनीले आफ्ना मानिसहरूलाई प्रेमको लागि त्याग गरेको लामो समय टिकेन। विजयले उनलाई भारतबाट आएकी राजकुमारीका लागि धोका दिए। कुवेनी विजयका दुई सन्तान थिए, जसको भाग्य अज्ञात छ।

## वंश 
महावंशका अनुसार, वङ्ग राज्य (ऐतिहासिक बङ्गाल क्षेत्र) को राजाले छिमेकी कलिङ्ग (वर्तमान ओडिशा) को मायावती नामक राजकुमारीसँग विवाह गरे। दम्पतीको एउटी छोरी सुप्पादेवी थियो, जसलाई पशुहरूको राजासँग सम्भोग गर्ने भविष्यवाणी गरिएको थियो। वयस्कको रूपमा, राजकुमारी सुप्पादेवीले स्वतन्त्र जीवन खोज्न वङ्ग छोडिन्। उनी मगधतर्फ जाने कारवाँमा सामेल भइन्, जसलाई लाला (वा लाडा) क्षेत्रको जङ्गलमा सिन्हा ("सिंह") द्वारा आक्रमण गरिएको थियो। महावंशले सिन्हालाई सिंह भन्छन्; तथापि, केही आधुनिक व्याख्याकर्ताहरूका अनुसार, सिन्हा जङ्गलमा बसोबास गर्ने एक पशुपक्षी मानव थिए। लालालाई बङ्गालको रार क्षेत्र (वर्तमान भारतीय राज्य पश्चिम बङ्गालको भाग) वा लता, वर्तमान गुजरातको भाग भनेर चिनिन्छ।

## श्रीलङ्कामा आगमन 
विजयलाई उनका बुबाले राजकुमार बनाएका थिए, तर उनी र उनका अनुयायीहरूको समूह उनीहरूको हिंसक कार्यहरूका लागि कुख्यात भए। बारम्बार गुनासो गर्दा पनि उनलाई रोक्न नसकेपछि प्रमुख नागरिकहरूले विजयलाई मृत्युदण्ड दिनुपर्ने माग गरे। त्यसपछि राजा सिंहबाहुले विजय र उनका ७०० अनुयायीहरूलाई राज्यबाट निष्कासित गरे। मानिसहरूको टाउको आधा खौरिएको थियो, र तिनीहरूलाई समुद्रमा जाने जहाजमा राखिएको थियो। ७०० पुरुषहरूका पत्नी र छोराछोरीहरूलाई छुट्टाछुट्टै जहाजहरूमा पठाइयो। विजय र उनका अनुयायीहरू सुप्परका नामक ठाउँमा अवतरण गरे; महिलाहरू महिलादीपक भनिने ठाउँमा र बच्चाहरू नागदीप नामक ठाउँमा अवतरण गरे। उत्तरी भारतमा गौतम बुद्धको मृत्यु भएको दिन विजयको जहाज पछि लंका पुग्यो, ताम्बापन्नी भनिन्छ। विजय भारतको पश्चिमी तटबाट (सिन्हपुरा गुजरातमा थियो) बाट निस्केको सोच्नेहरूले वर्तमान सोपारालाई सुपारकाको स्थानको रूपमा चिन्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ताम्बापन्नीको राजा
श्रेणी:सिंहली राजाहरू
श्रेणी:ओडिशाका मानिसहरू
वृषकेतु

**वृषकेतु** हिन्दू संस्कृत महाकाव्य *महाभारतको* एउटा पात्र हुन् । उनी कर्ण र वृषालीका कान्छा  छोरा थिए । कुरुक्षेत्र युद्धका घटनाहरू पछ्याउँदै, अर्जुनले वृषकेतुलाई तालिम दिए, पछि उनलाई अंगको राजा बनाए।

## पौराणिक कथा 
वृषकेतु कर्णका कान्छा छोरा थिए । उनी कुरुक्षेत्र युद्धमा कर्णका एक मात्र जीवित  छोरा थिए। कुन्तीको जेठा छोराको रूपमा कर्णको पहिचान भएपछि, उनलाई पाण्डवहरूको संरक्षणमा लगियो र अंगको राज्य प्राप्त भयो। युधिष्ठिरको *अश्वमेध यज्ञ* हुनुअघि उनले अर्जुनका धेरै राजाहरू विरुद्धको युद्धमा भाग लिएका थिए।  वृषकेतु युधिष्ठिरको *अश्वमेध यज्ञमा* सक्रिय सहभागी थिए, जसले चन्द्रवंश वंशका राजा अनुशाल्भलाई कब्जा गरेका थिए। 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
काहिरा विश्वविद्यालय

काइरो विश्वविद्यालय इजिप्टको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विश्वविद्यालयहरू मध्ये एक हो ।  यसको संकायहरू १८२० ईस्वीमा र मेडिकल स्कूल १८२७ ईस्वीमा स्थापना भएको थियो ।  त्यसपछि, यो चाँडै नै खदीव मुहम्मद सईदको शासनकालमा (लगभग १ 1850० ईस्वी) बन्द भयो ।  मुस्तफा कमल र अन्यको नेतृत्वमा आधुनिक विश्वविद्यालय स्थापना गर्न ठूलो लोकप्रिय माग अभियान पछि ।  यो विश्वविद्यालय डिसेम्बर २१, १९०८ ईस्वीमा स्थापना भएको थियो ।  यो फौद प्रथम विश्वविद्यालय र त्यसपछि काइरो विश्वविद्यालयको रूपमा जुलाई २३, १९५२ ईस्वीको क्रान्ति पछि चिनिन्थ्यो ।  नोबेल पुरस्कार जित्ने यसको स्नातकहरूको संख्या 3 छ, र 2004 मा यो अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा प्रतिष्ठित विद्यार्थीहरूको समूहको रूपमा वर्गीकृत गरिएको थियो.
## बाहरी कड़ियाँ
हमाद बिन थामर अल थानी

**हमाद बिन थामर बिन मोहम्मद** बिन थानी अल थानी अल जजिराको मिडिया, खेलकुद र अरबी क्षेत्रका प्रसिद्ध व्यक्तिहरू मध्ये एक हुन् .

## पदहरू 
उनको काम शेख हमाद बिन थामरले पदहरू सम्हालेका थिए 

उनी सन् १९८७ मा सूचना तथा संस्कृति मन्त्रालयमा प्रवेश गरेका थिए र मन्त्रालयमा धेरै मिडिया पदहरूमा स्नातक गरेका थिए, जहाँ उनी मिडिया मामिलाका निर्देशक नियुक्त भएका थिए, र त्यसपछि मिडिया मामिलाका लागि उपसचिवका सहायक थिए ।  सांस्कृतिक, नैतिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, खेलकुद.

## बाहरी कड़ियाँ
श्रेणी:कतारका व्यवसायीहरू
महावंश

**महावंश** श्रीलङ्काको अनुराधापुराको महासेनाको अवधिसम्म सावधानीपूर्वक राखिएको ऐतिहासिक वंशावली हो। यो पाली भाषामा लेखिएको महाकाव्यको शैलीमा लेखिएको थियो। यसले श्रीलङ्काको इतिहासलाई यसको पौराणिक शुरुवातदेखि अनुराधापुराको महासेनाको शासनकालसम्म ५४३ ईपूर्वमा भारतबाट राजकुमार विजयको आगमन र उनको शासनकालसम्मको अवधिलाई आवरण गर्दछ र पछि विभिन्न लेखकहरूद्वारा अद्यावधिक गरिएको छ। यो पहिलो पटक ५ वा ६औँ शताब्दीमा अनुराधापुराको महाविहार मन्दिरमा बौद्ध भिक्षुद्वारा रचना गरिएको थियो।

## सामग्री 
महावंशका सामग्रीहरूलाई व्यापक रूपमा चार वर्गहरूमा विभाजन गर्न सकिन्छ:

* **बुद्धको श्रीलङ्का भ्रमणहरू**: यो सामग्रीले बुद्धद्वारा श्रीलङ्काको टापुमा गरेको तीन पौराणिक भ्रमणहरू बताउँछ। यी कथाहरूले बुद्धले टापुमा बसोबास गर्ने यक्खा (यक्ष) र नागाहरूलाई वशमा पारेको वा भगाउने र श्रीलङ्का महत्त्वपूर्ण बौद्ध केन्द्र बन्ने भविष्यवाणी गरेको वर्णन गर्दछ। यी भ्रमणहरू पाली क्यानन वा अन्य प्रारम्भिक स्रोतहरूमा उल्लेख गरिएको छैन।
* **श्रीलङ्काका राजाहरूको वंशावली**: यो सामग्रीमा श्रीलङ्काका राजाहरूको वंशावली र वंशहरू समावेश हुन्छन्, कहिलेकाहीँ तिनीहरूको उत्तराधिकार वा तिनीहरूको शासनकालमा उल्लेखनीय घटनाहरूको कथाहरू छन्। यो सामग्री पहिलेको शाही इतिहास र राजा सूचीहरूबाट लिइएको हुन सक्छ जुन स्थानीय भाषाहरूमा मौखिक रूपमा रेकर्ड गरिएको थियो, र श्रीलङ्का र नजिकैका भारतीय राज्यहरूको इतिहासको बारेमा सामग्रीको महत्त्वपूर्ण स्रोत हो।
* **बौद्ध सङ्घको इतिहास**: महावंशको यो खण्ड सम्राट अशोकद्वारा श्रीलङ्कामा पठाइएको मिशन, बोधिवृक्षको प्रत्यारोपण र महाविहारको स्थापनासँग सम्बन्धित छ। यसमा प्रारम्भिक श्रीलङ्काली सङ्घका प्रमुख भिक्षु र ननहरूको नाम समावेश छ। यसमा प्रारम्भिक बौद्ध परिषदहरूको खाता र लिखित रूपमा पाली क्याननको पहिलो रेकर्डिङ पनि समावेश छ। यो प्रारम्भिक बौद्ध समुदायको विकासको बारेमा सामग्रीको महत्त्वपूर्ण स्रोत हो र यसमा दक्षिण र दक्षिणपूर्व एसियाका विभिन्न क्षेत्रहरूमा पठाइएका मिसनरीहरूको नामहरू समावेश छन्, जसमध्ये केही शिलालेख र अन्य पुरातात्विक प्रमाणहरूद्वारा पुष्टि भएका छन्।
* **श्रीलङ्काको इतिहास**: यो सामाग्री भारतबाट राजकुमार विजयको अध्यागमनबाट सुरु हुन्छ र राजा महासेनाको शासनकालसम्म जारी रहन्छ, युद्धहरू, उत्तराधिकार विवादहरू, स्तूपहरू र रिलिक्वरीहरूको निर्माण र अन्य उल्लेखनीय घटनाहरू। सिंहला राजा दत्तगामणि र तमिल आक्रमणकारी र पछि राजा इलारा (दीपवंशमा १३ पदहरूको तुलनामा महावंशमा ८६१ श्लोकहरू) बीचको युद्धको विस्तृत इतिहासले स्थानीय परम्पराबाट लोकप्रिय महाकाव्यको समावेश प्रतिनिधित्व गर्न सक्छ।

## ऐतिहासिक र साहित्यिक महत्व 
दक्षिण एसियाका धेरैजसो क्षेत्रमा ऐतिहासिक स्रोतहरू दुर्लभ छन्। महावंशको नतिजाको रूपमा, उपमहाद्वीपको तुलनामा सिलोन टापु र छिमेकी क्षेत्रहरूको इतिहासको बारेमा तुलनात्मक रूपमा धेरै जानिन्छ। यसको सामग्रीहरूले पुरातात्विक क्षेत्रहरू र प्रारम्भिक बौद्ध धर्म, अशोकको साम्राज्य, र दक्षिणी भारतका तमिल राज्यहरूसँग सम्बन्धित शिलालेखहरूको पहिचान र पुष्टि गर्न सहयोग गरेको छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* श्रीलङ्काको इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:श्रीलङ्कामा बौद्ध धर्मको इतिहास
लोकतत्त्व

लोकतत्त्व ’ शब्द ‘लोक’ र ‘तत्त्व’ दुईशब्दहरुको संयोगबाट बनेको हो । लोकको अर्थ ‘लोक समाज’ र ‘तत्त्व’ को अर्थ महत्वपूर्ण अंश वा सार । लोकसमाजले स्वीकार गरेका महत्वपूर्ण अंश वा परम्परादेखि लोकमा प्रचलित रुढ तत्वहरु लोक परम्परामा प्रचलित महत्वपूर्ण विचार र व्यवहारका अंशहरुलाई लोकतत्त्व शब्दले समेट्दछ । अंग्रेजीमा फोक इलेमेण्टस शब्दलाई लोकतत्त्व  रुपमा ग्रहण गरेको पाइन्छ । (पराजुली, २०७२ ः४०) भारतीय लोकसाहित्य विज्ञ डा.सत्येन्द्रका अनुसार लोकतत्वमा मूलतः चारवटा कुराहरु रहने विचार प्रस्तुत गरेको पाइन्छ  । अतिकल्पना, आत्मशीलता, टुनामुना र आनुष्ठानिक विचारहरु लोकतत्व हुन् । (सत्येन्द्र, १९७१ ः४१) 

यी माथिका भनाइका आधारमा लोकतत्वलाई  लोकको प्रतिबिम्ब  मान्न सकिन्छ  । जहाँ लोक समुदायका रीतिरिवाज, विश्वास, मूल्यमान्यता, क्रियाकलाप, बानीव्यहोरा, दिनचर्या, वस्त्राभूषण, लोकबोली,लोकपरिकार, लोकज्ञान, लोकव्यवहार आदिलाई लोकतत्त्व भन्न सकिन्छ ।निष्कर्षमा भन्नुपर्दा मानव जातिको ज्ञान नै लोकतत्त्व हो ।   दिपक बहादुर बुढा, हुम्ला
युम ७

अङ्गुठाकार
**युम ७**  सातौं दिन एक इजिप्टियन दैनिक अखबार हो  पहिलो अंक अक्टोबर २००८ मा साप्ताहिक आधारमा प्रकाशित भएको थियो र मे ३१, २०११ ,देखि यो दैनिक आधारमा प्रकाशित हुन थाल्यो, जसको स्थापना इजिप्टका व्यापारी वलीद मुस्तफाले गरेका थिए, र यसले समाचार, राजनीति, अर्थशास्त्र, खेलकुद, विज्ञान र स्वास्थ्यलाई समेट्छ.
## बाहरी कड़ियाँ
अफ्रोएसियाली भाषा परिवार

**अफ्रोएसियाली भाषाहरू** (वा **अफ्रो-एसियाटिक**, कहिलेकाहीँ **अफ्रासियन**), जसलाई **ह्यामिटो-सेमिटिक** वा **सेमिटो-ह्यामिटिक** पनि भनिन्छ, लगभग ४०० भाषाहरूको भाषा परिवार हो जुन मुख्य रूपमा पश्चिम एसिया, उत्तर अफ्रिका, हर्न अफ अफ्रिका, र सहारा र सहेलका केही भागहरू। ५० करोड भन्दा बढी मानिसहरू अफ्रोएसियाली भाषाको मूल वक्ता हुन्, भारोपेली, चिनियाँ तिब्बती र नाइजर कङ्गो पछि चौथो-ठुलो भाषा परिवार गठन गर्दछ। अधिकांश भाषाविद्हरूले परिवारलाई छवटा शाखाहरूमा विभाजन गर्छन्: बर्बर, चाडिक, कुशिटिक, इजिप्शियन, सेमिटिक र ओमोटिक। अफ्रोएसियाली भाषाहरूको विशाल बहुमत अफ्रिकी महाद्वीपमा स्वदेशी मानिन्छ, जसमा सेमिटिक शाखासँग सम्बन्धित सबै समावेश छैन।

अरबी, यदि एकल भाषाको रूपमा गनिन्छ भने, परिवार भित्र सबैभन्दा धेरै बोलिने भाषा हो, लगभग ३० करोड मूल वक्ताहरू मुख्य रूपमा मध्य पूर्व र उत्तर अफ्रिकामा केन्द्रित छन्। अन्य प्रमुख अफ्रोएसियाली भाषाहरूमा ३४ मिलियन भन्दा बढी मूल वक्ताहरू भएको चाडिक होउसा भाषा, ३४ मिलियनको साथ सेमिटिक अम्हारिक भाषा, ३५ मिलियनको साथ कुशिटिक ओरोमो भाषा, र २२ मिलियनको साथ कुशिटिक सोमाली भाषा समावेश छ। लाखौं देशी वक्ताहरू भएका अन्य अफ्रोएसियाली भाषाहरूमा कुशिटिक सिडामा भाषा, सेमिटिक टिग्रीन्या भाषा र ओमोटिक वोलाइटा भाषा समावेश छ, यद्यपि परिवार भित्रका अधिकांश भाषाहरू आकारमा धेरै सानो छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भाषा परिवार
पिटर पल रुबेन्स

**सर पिटर पल रुबेन्स** (  , ; २८ जुन १५७७ – ३० मे १६४०) फ्लेमिस् चित्रकार र  दक्षिणी नेदरल्याण्ड्सको(हालको दिनमा बेल्जियम) ब्राबान्टको डचीका कुटनीतिज्ञ थिए।

उनलाई फ्लेमिश बारोक परम्पराको सबैभन्दा प्रभावशाली कलाकार मानिन्छ। रुबेन्सका रचनाहरूको सन्दर्भ सामग्री  शास्त्रीय र ईसाई इतिहासका विद्वान पक्षहरू हुन्।

## सन्दर्भ सामग्री
टोङ्गा

**टोङ्गा**, आधिकारिक रूपमा **टोङ्गा अधिराज्य**, पोलिनेसियामा अवस्थित एक द्वीप देश हो जुन ओसिनियाको एक भाग हो। यस देशमा १७१ टापुहरू छन् जसमध्ये ४५ टापुहरूमा बसोबास भएको छ। यो देश लगभग ८०० किलोमिटर (५०० माइल) उत्तर-दक्षिणमा फैलिएको छ। यसको उत्तर-पश्चिममा फिजी र वालिस र फुतुना (फ्रान्स), उत्तरपूर्वमा सामोआ, पश्चिममा न्यु क्यालेडोनिया (फ्रान्स) र भानुअटु, पूर्वमा नियु (निकटतम विदेशी क्षेत्र) र दक्षिण-पश्चिममा केर्माडेक (न्युजिल्यान्ड) ले घेरेको छ। टोङ्गा न्युजिल्यान्डको उत्तरी टापुबाट करिब १,८०० किलोमिटर (१,१०० माइल) टाढा रहेको छ। टोङ्गा राष्ट्रमण्डलको सदस्य हो।

लगभग २,५०० वर्ष पहिले टोङ्गामा लापिटा सभ्यता, पोलिनेसियाली जातिहरूले बसोबास गरेका थिए जसले बिस्तारै टोङ्गाली जातिहरूको रूपमा एक विशिष्ट र बलियो जातीय पहिचान र भाषा र संस्कृतिको विकास गरेका थिए। उनीहरू दक्षिण प्रशान्त महासागरमा एक शक्तिशाली आधार स्थापित गर्न सफल भएका थिए। टोङ्गाको विस्तारवाद र उपनिवेशीकरणको यस अवधिलाई तुई टोङ्गा साम्राज्यको रूपमा चिनिन्छ। पहिलो टोङ्गाली राजाको शासनबाट, अहोइतु, टोङ्गा एक क्षेत्रीय शक्तिको रूपमा विकसित भएको थियो। थालासोक्रेसी नामक साम्राज्यले सोलोमन टापुका केही भागहरू र पश्चिममा न्यु क्यालेडोनिया र फिजीदेखि समोआ र नियुसम्म र पूर्वमा आधुनिक समयको फ्रान्सेली पोलिनेसियाको केही भागसम्म प्रशान्त महासागरको अभूतपूर्व क्षेत्रहरू माथि विजय प्राप्त गर्दै नियन्त्रण गरेको थियो। तुई टोङ्गा प्रशान्त महासागरमा यसको आर्थिक, जातीय र सांस्कृतिक प्रभावको लागि प्रसिद्ध भएको थियो, जुन १३औँ शताब्दीको सामोन क्रान्ति र सन् १६१६ मा युरोपेलीहरूले टापुहरूको खोज पछि पनि बलियो रहेको थियो।

सन् १९०० देखि १९७० सम्म टोङ्गालाई बेलायती संरक्षित राज्यको दर्जा प्राप्त थियो। संयुक्त अधिराज्यले मित्रताको सन्धि अन्तर्गत टोङ्गाको विदेश मामिला सम्हालेको थियो, तर टोङ्गाले आफ्नो सार्वभौमिकता कुनै पनि विदेशी शक्तिलाई कहिल्यै छोडेन। सन् २०१० मा, टोङ्गाले आफ्नो परम्परागत निरङ्कुश राजतन्त्रबाट निर्णायक कदम चालेको थियो र संसदीय सुधारहरूले यसको पहिलो आंशिक प्रतिनिधि निर्वाचनको लागि मार्ग प्रशस्त गरेपछि पूर्ण रूपमा क्रियाशील संवैधानिक राजतन्त्र बनेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* टोङ्गा । *द वर्ल्ड फ्याक्टबुक*। केन्द्रीय गुप्तचर संस्था।
* टोङ्गा युबिसी लाइब्रेरीज गोभपब्सबाट (७ जुन २००८ मा अभिलेख )
* 
* 


श्रेणी:इसाई राज्यहरू
श्रेणी:ओसिनियाका राष्ट्रहरू
श्रेणी:पोलिनेसियाका राष्ट्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:साना टापु विकासशील राज्यहरू]
मिमार सिनान

'**मिमार सिनान**' जसलाई 'कोका मिमार सिनान एगा' पनि भनिन्छ, एक अटोमन इन्जिनियर र नक्साकार थिए। उनले सुलेमान द म्याग्निफिसेन्ट, सेलिम द्वितीय र मुराद तृतीय जस्ता सुल्तानका लागि समेत काम गरे। अटोमन साम्राज्यका लागि उनले लगभग पचास बर्ष काम गरे। इस्तानबुलमा रहेको सुलेमान मस्जिद उनको सबैभन्दा प्रख्यात कला हो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिङ्कहरू
दिएगो भेलास्केस

'**दिएगो रोद्रीगेज दे सिल्वा इ भेलास्केस**'  (सेभिया, ६ जुन १५९९ - म्याड्रिड, ६ अगस्ट १६६०), दिएगो भेलास्केसका नामले चिनिने स्पेनी बारोक चित्रकार हुन् जो स्पेनी चित्रकलाको सबैभन्दा ठूलो प्रतिपादक एवं विश्वव्यापी रङ्गको मास्टर मानिन्छन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिङ्कहरू
श्रेणी:चित्रकला
एन्डी वर्हाल

**एन्डी वर्हाल** (; जन्म **एन्ड्रयु वर्हाल जुनियर**; अगस्ट ६, १९२८ – फेब्रुअरी २२, १९८७) अमेरिकी चित्रकार, चलचित्र निर्देशक, निर्माता, र पप कला आन्दोलनका प्रमुख व्यक्ति थिए। उनका कार्यहरूले कलात्मक अभिव्यक्ति, विज्ञापन र सेलिब्रेटी संस्कृति बीचको सम्बन्धको अन्वेषण गर्दछ जुन १९६० को दशकमा फस्टाएको थियो।

पिट्सबर्ग मा जन्मे र हुर्केका वर्हालले सुरुमा व्यवसायिक चित्रकारको रूपमा सफल करियर बनाए। १९५० को दशकको अन्तमा धेरै आर्ट ग्यालरीमा आफ्नो काम प्रदर्शन पछि, उनले एक प्रभावशाली र विवादास्पद कलाकारको रूपमा मान्यता पाउन थाले। उनको न्युयोर्क स्टुडियो, द फ्याक्ट्री, प्रतिष्ठित बुद्धिजीवीहरू, ड्र्याग क्वीन्स, नाटककारहरू, बोहेमियन सडकका मानिसहरू,सेलिब्रेटीहरू, र धनी संरक्षकहरूसँग हलिउड एकै ठाउँमा भेला हुने ठाउँ बन्यो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिङ्कहरू
अबु नुवास

'**अबु नुवास**' (७५६-८१४) इस्लामको प्रारम्भिक अवधिमा एक प्रसिद्ध अरबी कवि थिए। अलफ लैलामा धेरै पटक देखा परेर उनले लोककथा परम्परामा पनि प्रवेश गरे।

## प्रारम्भिक जीवन
अबु नुवासको जन्म अब्बासिद खलिफाको अहवाज (आधुनिक खुजेस्तान प्रान्त) प्रान्त अथवा अहवाज प्रान्तको छेउछाउका जिल्लाहरू मध्ये कतै नजिकै जन्म भएको हो भन्ने गरिन्छ। उनको जन्म मिति पनि किटान गरेरै यही दिन हो भनेर कसैले भनेको पाइँदैन तर केही स्रोतहरूबाट उनको जन्म सन् ७५६-७५८ तिर भएको अनुमान गरिएको छ। 
जब अबु नुवास १० वर्षका थिए, उनको बुबाको मृत्यु भयो। आफ्नो प्रारम्भिक बाल्यकालमा अबु नुवासले आफ्नी आमासँग तल्लो इराकको बास्रासम्म यात्रा गरे जहाँ पुगेर उनले कुरान स्कूलमा पढे र सानै उमेरमा हाफिज बने। 
## कार्यहरू
अबु नुवासले धेरै विधामा कविता लेखे; उनको प्रतिभाको पहिचान भने उनका रक्सी र सिकार सम्बन्धी कविताहरूबाट भयो। 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिङ्कहरू
मकवानपुरको लडाईं (बि.सं. १८१९)

**मकवानपुरको युद्ध** वि.स। १८१९ को भदौ मा (ई  २१ अगस्ट १७६२ मा )मकवानपुरगढी, नेपालको गोरखा राज्य र मकवानपुर राज्यबीच भएको थियो।  करिब आठ घण्टासम्म चलेको लडाइँमा गोर्खाली विजयी भयो ।  मकवानपुरको तर्फबाट ६० गोर्खाली सैनिक मारिए र ४०० सिपाही मारिए । 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोर्खाली
हिसेन्स

**हिसेन्स** एक चिनियाँ बहुराष्ट्रिय कम्पनी हो जसले विद्युतीय, घरेलु र इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरूको ،निर्माणमा विशेषज्ञता दिन्छ, जुन सेप्टेम्बर १९६९ मा स्थापना भएको थियो यसको मुख्यालय किन्गदाओमा छ   यसको रोलिङ सहायक कम्पनीहरू छन् उनले सन् १९६९ मा आफ्नो पहिलो उत्पादनको रूपमा रेडियो ،सेट बनाउन सुरु गरिन् यो चिनियाँ सरकारको स्वामित्वमा छ र सार्वजनिक रूपमा कारोबार हुने शाखाहरू छन् र यो प्रसिद्ध कम्पनीहरू मध्ये एक हो.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
आइएसओ ९०००

अङ्गुठाकार|त्सुकिजीमा आईएसओ ९००१जेपीजी
आईएसओ ९००० आईएसओ मानकहरूको परिवार हो जसमा गुणस्तर व्यवस्थापन प्रणाली भित्रका मानकहरूको सेट र आईएसओ ९००० मानकहरू अन्तर्राष्ट्रिय मानक संगठन (आईएसओ) द्वारा जारी र राखिएको छ यो विभिन्न देशहरूको सक्षम मान्यता र प्रमाणीकरण प्राधिकरण द्वारा संचालित छ नियमहरू अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सहमत आवश्यकताहरू अनुसार नवीनतम प्राविधिक विकास र ज्ञान र अनुभवको विकास अनुसार अद्यावधिक गरिन्छ गुणस्तर र प्रविधिलाई उत्तम बनाउन संस्था र कम्पनीहरूमा अनुप्रयोगका लागि दिशानिर्देशहरू हुन् .

## केही आवश्यकताहरू 
आईएसओ ९००१ः२००८ आईएसओ (जुन आईएसओ ९००० आईएसओ मानक परिवार मध्ये एक हो) मा केही आवश्यकताहरू (सुझावहरू) र सर्तहरू समावेश छन् 
कार्यहरूको एक सेट जसले व्यापार खण्डमा मुख्य प्रक्रियाहरूको सबै कुञ्जीहरू समावेश गर्दछ؛प्रभावकारी बनाउन अनुगमन प्रक्रिया؛पर्याप्त रेकर्ड राख्ने؛
दोषहरूको लागि उत्पादन निरीक्षण गर्नुहोस्, उचित उपायहरू लिनुहोस् र आवश्यक भएमा तिनीहरूलाई सच्याउनुहोस्؛
व्यक्तिगत प्रक्रियाहरूको नियमित समीक्षा, गुणस्तर प्रणालीको प्रभावकारितारनिरन्तर सुधारको सुविधा
यो उल्लेख गर्न लायक छ कि आईएसओ 9001 आईएसओ मानकको प्रमाणीकरणको अर्थ कुनै पनि कम्पनी वा संगठनको अन्तिम उत्पादन र सेवाहरूको गुणस्तर सुनिश्चित गर्नु होइन, बरु प्रमाणित गर्दछ कि उत्पादन र व्यावसायिक प्रक्रियाहरू र निरीक्षण ध्वनि गुणस्तर प्रणाली अनुसार लागू गरिएको छ.

## बाहरी कड़ियाँ
## सन्दर्भ सामाग्रीहरू
## बाह्य सुत्रहरू
टेड टर्नर

रोबर्ट एडवर्ड टर्नर तेस्रो एक अमेरिकी व्यवसायी, टेलिभिजन निर्माता र मालिक (जन्म नोभेम्बर १९, १९३८) एक मिडिया र परोपकारी हुन् ।  उनले केबल न्यूज नेटवर्क (सीएनएन) स्थापना गरे, पहिलो २४ घण्टा केबल समाचार च्यानल र डब्ल्यूटीबीएस स्थापना गरे, जसले केबल टेलिभिजनमा सुपर स्टेशनको अवधारणाको अग्रगामी काम गर्यो , जुन पछि टीबीएस भयो र विश्वको सबैभन्दा प्रसिद्ध च्यानलहरू मध्ये एक हो.

## बाह्य लिङ्कहरू 
* Robert Edward “Ted” Turner Biography and Interview on American Academy of Achievement

श्रेणी:१९३८ जन्महरू
श्रेणी:१९७४ अमेरिका कप नाविकहरू
श्रेणी:१९७७ अमेरिका कप नाविकहरू
श्रेणी:२१ औं शताब्दीका अमेरिकी परोपकारीहरू
श्रेणी:५. ५ मिटर वर्गका नाविकहरू
श्रेणी:श्रेणीःओहियोका कार्यकर्ताहरू
श्रेणी:मेरिकी विज्ञापन कार्यकारीहरू
श्रेणी:मेरिकी केबल टेलिभिजन कम्पनीका
श्रेणी:संस्थापकहरू
श्रेणी:टेड टर्नर
अन्तिम कान

**अन्तिम कान** सन् १९९५ मा स्थापित एक अमेरिकी कम्पनी हो र इरविन र नेवार्क, क्यालिफोर्निया संयुक्त राज्य अमेरिकामा अवस्थित कान मोनिटर (आईईएम)स्पिकर र इयरफोनको एक पेशेवर निर्माता हो
मिन्डी र जेरी हार्वेले कस्टम ईयर मोनिटरको एक पेशेवर निर्माता स्थापना गरे र कस्टम आईईएम उपकरणहरूको लागि नयाँ बजार प्रदान गरे जुन अब अगस्त २०१८ मा विश्वका अधिकांश शीर्ष संगीतकारहरूले प्रयोग गर्छन् अल्टिमेट इयर्सलाई एक प्रसिद्ध कम्पनी, लजिटेकले अधिग्रहण गर्यो.
## इतिहास
सन् १९९५ मा जेरी हार्वे भ्यान हेलेनको टुर मोनिटरिङ इन्जिनियर थिए, जसले आफ्नो स्टेज ध्वनिलाई स्टेज केजको माध्यमबाट मिक्स गरे - हरेक संगीतकारलाई लक्षित शक्तिशाली स्पिकरहरू ।  ड्रमर एलेक्स भान हेलेनलाई स्टेजको आवाजको बीचमा अन्य ब्यान्ड सदस्यहरू सुन्न ठूलो कठिनाई थियो ।  लाउडर स्क्रिनले सहयोग गरेन। हार्वेले ड्रमरलाई केही चरणको आवाज रोक्न र इच्छित ध्वनिमा ध्यान केन्द्रित गर्नका लागि अनुकूलित कास्ट इयरफोन सिर्जना गरे: इयरफोनको प्रोटोटाइप जसमा दुई साना स्पिकर ड्राइभरहरू छन्, एउटा कम फ्रिक्वेन्सीहरूको लागि र अर्को उच्च फ्रिक्वेन्सीहरूको लागि, फ्रिक्वेन्सीहरू निष्क्रिय ध्वनिक क्रसओभर द्वारा विभाजित छन् । उच्च आवृत्ति मोटर मूल जापानी घटक मध्ये एक थियो तर उपयुक्त कम आवृत्ति मोटर पाउन गाह्रो थियो ।  शक्तिशाली किक ड्रम सिग्नलबाट बाँचेको एक मात्र चालक नोल्सले बनाएको पेसमेकरको एक भाग थियो, जुन पेसमेकर लगाउने व्यक्तिलाई आन्तरिक समस्याहरूको बारेमा चेतावनी दिने उद्देश्यले बनाइएको सन्तुलित ट्रान्सड्युसर थियो ،भ्यान हेलेन ब्यान्डका अन्य सदस्यहरू.

## सन्दर्भ सामाग्रीहरू
## बाह्य सुत्रहरू
दुर्गा प्रसाई

**दुर्गा प्रसाई** नेपाली राजनीतिक कार्यकर्ता र चिकित्सा व्यवसायी हुन्।  उनलाई झापामा मेडिकल कलेज बी एण्ड सी अस्पताल स्थापना गर्न नबिल बैंकले दिएको ७५ करोड रुपैयाँ ऋण चुक्ता नगरेको आरोप लागेको थियो ।  नेपालको वर्तमान संघीय सरकारलाई चुनौती दिदै नेपालमा संवैधानिक राजतन्त्र स्थापना गर्नका लागि उनले बारम्बार सामाजिक र राजनीतिक अभियान चलाइरहेका गर्छन्।  

दुर्गा प्रसाईंले राष्ट्रयव्यापी  रूपमा सञ्चालिन गरेको बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको ऋण नतिर्ने अभियानलाई लक्ष गर्दै २०२३ चैतमा नेपाल गृह मन्त्रालयले  सो गतिविधि रोक्न निर्देशन दिएको थियो।  

उनले नोभेम्बर २०२३मा ,  काठमाडौंमा मेगा अभियान घोषणा गरेका थिए।  यहि कार्यक्रम लाई लक्षगरी युवा संघले पनि अर्को कार्यक्रम घोषणा गरेको थियो।  

## राजनीतिक करियर 
विगतमा माओवादीप्रति सहानुभूति राख्ने प्रसाई, अक्टोबर २०२१ को विधान सम्मेलनमा नेकपा एमालेको तर्फबाट निर्वाचित भएका थिए । डिसेम्बर २०२१ मा केन्द्रीय समितिको लागि मनोनयन प्राप्त गरेपछि, प्रसाईलाई पार्टीको उद्योग, व्यापार शाखाको उपप्रमुखको भएका थिए। तर आफ्ना अभिब्यक्तिका कारण फेब्रुअरीमा पार्टी सदस्यबाट निष्कासित भएका थिए। 

## विवादहरू 
जुलाई २०१८ मा, बंगलादेशमा नेपाली छात्राहरूले मेडिकल डिग्री लिनका लागि आफ्ना प्राध्यापकहरूसँग विवाहबाह्य सम्बन्ध राखेको जनाउँदै सार्वजनिक टिप्पणी गरेपछि प्रसाईलाई मानहानीको आरोप लगाइएको थियो। राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगमा प्रसाईं विरुद्ध राज्यलक्ष्मी श्रेष्ठ, जमुना सुवेदी र अम्बिका कार्कीबाट औपचारिक उजुरी परेको थियो ।   

बंगलादेशमा चिकित्सा शिक्षा अध्ययनरत अभिभावक र महिला नेपाली विद्यार्थीहरूलाई स्तब्ध पार्ने यस्तो निन्दनीय टिप्पणी गरेकोमा प्रसाईलाई कडा कानुनी कारबाही गर्न माग गर्न मानहानि र निन्दा ऐन, २०१६ र केही सार्वजनिक (अपराध र सजाय) ऐन, २०२७ लाई आह्वान गरिएको थियो। ।  

## सन्दर्भहरू
रोबर्ट सान्चेज

रोबर्ट लिन्च सान्चेज (जन्म १८ नोभेम्बर १९९७) एक स्पेनी पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन् जो अंग्रेजी क्लब चेल्सी र स्पेनी राष्ट्रिय टोलीका लागि गोलकिपरको रूपमा खेल्छन्.
## बाहरी कड़ियाँ
श्रेणी:१९९७ में जन्मे लोग
श्रेणी:जीवित लोग
श्रेणी:फुटबॉल खिलाड़ी