open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कल्प

## हिन्दु धर्म 
### कल्प 
'कल्प' शब्दले समयको लामो मापन एकाइको द्योतन गर्दछ। ऋग्वेदमा ‘कल्प’ शब्दको प्रयोग भएको पाइन्छ। उक्त ग्रन्थमा यसलाई सिर्जना वा रचना भन्ने अर्थमा लिएको छ, त्यहाँ बताइएबमोजिम - ‘सृष्टिकर्ताले सूर्य, चन्द्र, दिन, पृथ्वी र अन्तरिक्षको पूर्ववत् सृष्टि गरे।  बौद्ध धर्मग्रन्थमा पनि यस शब्दको प्रयोग हुन्थ्यो, त्यहाँ पनि यस शब्दले समयकै एकाइलाई द्योतन गर्दथ्यो।

सृष्टिक्रम र विकासको गणनाका लागि 'कल्प' वैदिक सनातन हिन्दु धर्मावलम्बीहरूका निमित्त एउटा प्रसिद्ध मापदण्ड हो। जसरी सामान्य मानव जीवनको साधारण आयु सय वर्ष मान्ने गरिन्छ, त्यसरी नै सृष्टिकर्ता ब्रह्माको आयु पनि सय वर्ष मान्ने गरिन्छ, तर मानव र ब्रह्माको आयुको गणनामा भिन्नता छ। ब्रह्माको एक दिनबराबरको समयलाई 'कल्प' भनिन्छ र ब्रह्माको प्रत्येक दिनको समाप्तिमा प्रलय हुन्छ, यसको अर्थ हो सृष्टिकर्ता ब्रह्माको रात्रीकाल प्रलय हो, रात बितेपछि ब्रह्माले पुनः सिर्जना गर्दछन् वा फेरि नयाँ सृष्टि हुन्छ।

मनुष्यलोकमा आजको सूर्योदयदेखि भोलि बिहानको सूर्योदयसम्मको अवधिलाई एक दिन(२४ घण्टा वा ६० घडी) भनिन्छ। ३६५ दिनको एकवर्ष हुन्छ। ४३२००० वर्ष वर्तमान कलि युगको समय सीमा हो। कलि युगभन्दा दोब्बर ठूलो द्वापर युग, तीनगुणा ठूलो त्रेता युग र चारगुणा ठूलो सत्य युगको समय मानिन्छ। त्यसैले द्वापर युगको समय ८६४००० वर्ष, त्रेता युगको समय १२९६००० वर्ष र सत्ययुगको समय १७२८००० वर्ष हुन्छ। यी चारै युगको संयुक्त अवधि अर्थात् ४३२०००० वर्षको एकाइलाई एक चतुर्युगी भनिन्छ। यस्ता १‚००० वटा चतुर्युगीको समयावधिलाई एउटा कल्पको समय मानिन्छ। त्यसैले ब्रह्माजीको एक दिन बराबर ४,३२,००,००,०००(चार अरब बत्तीस करोड) वर्ष हुन्छ । ब्रह्माको एक महिनामा तीस वटा कल्प हुन्छन्, तिनलाई श्वेतवाराह कल्प, नीललोहित कल्प आदि भिन्नभिन्न नामद्वारा सङ्केत गरिएको हुन्छ। प्रत्येक कल्पलाई १४ वटा बराबर भागमा विभाजन गरिएको हुन्छ, त्यस विभक्त खण्डको नाम हो- मन्वन्तर। एक मन्वन्तरमा एक कल्प (४,३२,००,००,००० वर्ष)को १४ भागको एक भागमा पर्ने समयावधि (लगभग ३०८५७१४२९ वर्ष) हुन्छ। प्रत्येक मन्वन्तरमा एक एकजना मनुले सृष्टिस्थितिको जिम्मा पाएका हुन्छन्, यही मनु शब्दबाट मानिसलाई सङ्केत गर्ने मनुष्य, मनुवा, मान्छे, मानिस आदि शब्द बनेका हुन्। ती चौधजना मनुको नाम यस प्रकार छ - स्वायम्भु, स्वरोचिष, औत्तमी, तामस, रैवत, चाक्षुष, वैवस्वत, सावर्णि, दक्षसावर्णि, ब्रह्म सावर्णि, धर्म सावर्णि, रुद्र सावर्णि, रौच्य या देव सावर्णि र भौत अथवा इन्द्र सावर्णि। अहिलेको समय वैवस्वत मनुको हो। प्रत्येक मन्वन्तरमा बेग्लाबेग्लै सप्तर्षि, इन्द्र/इन्द्राणी आदि हुने गर्छन्। अहिले ब्रह्माको ५० वर्ष व्यतीत भएको कल्पना गरिएको छ। उनको ५१औं वर्षको पहिलो कल्प अर्थात्‌ श्वेतवाराह कल्प चल्दैछ र यस कल्पका २७ वटा चतुर्युगी बितेर २८औं चतुर्युगीको तीन युग पनि समाप्त भैसकेका छन्, हामी अहिले कलियुगको पहिलो चरणमा छौं। 

मत्स्य पुराणमा (२९०.३-१२) ३० वोटा कल्पहरूको वर्णन गरिएको छ, जुन हरेक कल्पको नामकरण ब्रह्माजीले गर्नुभएको छ। यी कल्पहरुको नाम अत्यन्तै महत्वपूर्ण तिथि र कल्पको सुरुवातमा उज्ज्वल व्यक्तित्वको आधारमा गरिएको छ। यी ३० कल्प अथवा दिन (३० प्रलय वा रात सहित) ब्रम्हाका ३० दिन (१ महिना) हुन्।

## कल्प तालिका 

## श्रोतहरू 
श्रेणी:एसिया
वामन पुराण

**वामन पुराण**मा मुख्यरूपले भगवान विष्णुको दिव्य माहात्म्यको व्याख्यान छ। विष्णुका वामन अवतारसित सम्बन्धित यो दस हजार श्लोकहरूको पुराण शिवलिंग पूजा, गणेश -स्कन्द आख्यान, शिवपार्वती विवाह आदि विषयहरूले परिपूर्ण छ। यसम भगवान् वामन, नर-नारायण, भगवती दुर्गाका उत्तम चरित्रका साथ भक्त प्रह्लाद तथा श्रीदामा आदि भक्तहरूको कथा छ। यसका अतिरिक्त, शिवजीको लीला-चरित्र, जीवमूत वाहन-आख्यान, दक्ष-यज्ञ-विध्वंस, हरिका कालरूप, कामदेव-दहन, अंधक-वध, लक्ष्मी-चरित्र, प्रेतोपाख्यान, विभिन्न व्रत, स्तोत्र र अन्तमा विष्णुभक्तिका उपदेशहरका साथ यस पुराणको हुन्छ। 

## विस्तार
यस पुराणमा श्लोकहरूको संख्या दस हजार छ, यस पुराणमा पुराणहरूका पांच लक्षणहरू अथवा वर्ण्य-विषय-सर्ग, प्रतिसर्ग, वंश, मन्वन्तर र वंशानुचरितको वर्णन छ। सबै विषयहरूको सानुपातिक उल्लेख गरिएकोछ। बीच-बीचमा अध्यात्म-विवेचन, कलिकर्म र सदाचार आदि माथि पनि प्रकाश पारिएकोछ।

## वामन पुराणको संक्षिप्त जानकारी
वामनपुराणमा कूर्म कल्पको वृतान्तको वर्णन छ र त्रिवर्णको कथा छ। यो पुराण दुइ भागहरूले युक्त छ र वक्ता श्रोता दुवैको लागि शुभकारक छ, यसमा पहिलो पुराणका विषयमा प्रश्न छ, फेरि ब्रह्माजीको शिरच्छेदको कथा कपाल मोचरको आख्यान र दक्ष यज्ञ विध्वंशको वर्णन छ। यसपछि भगवान हरको कालरूप संज्ञा मदनदहन प्रहलाद नारायण युद्ध देवासुर संग्राम सुकेशी र सूर्यको कथा, काम्यव्रतको वर्णन, श्रीदुर्गा चरित्र तपति चरित्र कुरुक्षेत्र वर्णन अनुपम सत्या माहात्म्य पार्वती जन्मको कथा, तपतिको विवाह गौरी उपाख्यान कुमार चरित अन्धकवधको कथा साध्योपाख्यान जाबालचरित अरजाको अद्भुतकथा अन्धकासुर र शंकरको युद्ध अन्धकलाई गणत्वको प्राप्ति मरुदगणहरूको जन्मको कथा राजा बलिको चरित्र लक्ष्मी चरित्र त्रिबिक्रम चरित्र प्रहलादको तीर्थ यात्रा र उसमा अनेक मंगलमयी कथाहरू धुन्धुको चरित्र प्रेतोपाख्यान नक्षत्र पुरुषको कथा श्रीदामाको चरित्र त्रिबिक्रम चरित्रपछि ब्रह्माजीद्वारा भनिएको उत्तम स्तोत्र तथा प्रहलाद र बलिको संवादको सुतल लोकमा श्रीहरिको प्रशंसाको उल्लेख छ।

## सन्दर्भ
## बाह्य कडीहरू
## बाह्य कडीहरू
* **वेद-पुराण** - यहाँ चार वेद एवं दसभन्दा अधिक पुराण हिन्दी अर्थ सहित उपलब्ध छन्।
*महर्षि प्रबंधन विश्वविद्यालय -यहाँ सम्पूर्ण वैदिक साहित्य संस्कृतमा उपलब्ध छ।
*ज्ञानामृतम् - वेद, अरण्यक, उपनिषद् आदिमा सम्यक जानकारी
*वेद एवं वेदांग - आर्य समाज, जामनगरका जालघरमा सबै वेद एवं टीकाहरू उपलब्ध छन्।
*जिनका उदेश्य हो - **वेद प्रचार**
*वेद-विद्या_डॉट_कॉम 

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
श्रेणी:पुराण
टेम्पररी एसिस्टेन्स फर निडी फेमिलिज

**टेम्पररी एसिस्टेन्स फर निडी फेमिलिज** (अनुवाद: खाँचोमा परेका परिवारहरूको लागि अस्थायी सहायता) संयुक्त राज्य अमेरिकाको एक सङ्घीय सहयोग कार्यक्रम हो। यो १ जुलाई १९९७ देखि सुरु भएको थियो। संयुक्त राज्य अमेरिकाको स्वास्थ्य तथा मानव सेवा विभाग मार्फत निर्जन अमेरिकी परिवारहरूलाई नगद सहायता प्रदान गर्दै आश्रित बालबालिकाहरूका लागि कार्यक्रमका साथ परिवारहरूलाई सहायता प्रदान गरिएको थियो। यस सहायताबाट पर्याप्त खर्च नपुग्ने परिवारलाई घरभाडा, खाना र औषधोपचार सहयोग गरिन्छ। 

यस कार्यक्रमले कल्याणकारी-कार्य सिद्धान्तमा जोड दिन्छ। यो प्रत्येक राज्यलाई आफ्नो कल्याण कार्यक्रम सञ्चालन गर्न दिइएको अनुदान हो। यसको अनुदानको लगातार दुई वर्ष र पाँच वर्षको आजीवन सीमाको अधिकतम लाभ हुन्छ। यो सहायता सबै राज्यमा दिइन्छ। तर राज्यले त्यसको बाँडफाँड फरकफरक तरिकाले गर्दछ। यसको ३६ प्रतिशत रकम सिधै त्यस्ता परिवारमा जान्छ। यो सहायता महिनामा दुई पटक दिइन्छ। यो रकम इबिटी कार्डमार्फत प्राप्त हुन्छ। हातमा नगद भने दिइदैन। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* कल्याणकारी सुधार र एकल आमा (यलको आर्थिक पुनरावलोकन)
* ट्यान्फको बारेमा खोजमूलक प्रतिवेदन 
* सरकारी जवाफदेहिता कार्यालयको प्रतिवेदन
* कानुन र सामाजिक नीतिको केन्द्र
* राज्यहरूबीच मापन गर्न कठिन कल्याणको सुरक्षा जाल, "द वासिङ्टन पोस्ट", २ अक्टोबर २०१०।

श्रेणी:बालबालिका तथा पारिवारिक कार्यक्रमका लागि प्रशासन
श्रेणी:संयुक्त राज्य अमेरिकाको सङ्घीय सहायता
प्रवल गुरुङ

**प्रवल गुरुङ** फेसन डिजाइनर हुन् । उनी अमेरिकाको न्युयोर्कमा बस्छन् । प्रवलको जन्म सिंगापुरमा भयो। उनी काठमाडौं मा हुर्के र उनले भारतमा पढेका हुन्।

उनी नयाँनयाँ ड्रेस डिजाइन गर्छन् । उनले डिजाइन गरेका लुगा नामचलेका अमेरिकी मोडल, सिनेमाका कलाकारले लगाउँछन्। उनले डिजाइन गरेको कपडा अमेरिकाको फर्स्ट लेडी मिसेल ओबामाले पनि लगाउनु भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली फेसन डिजाइनरहरू
क्रिस्चियन हार्टर

**क्रिश्चियन हार्टर** अमेरिकाका पूर्व विदेशमन्त्री हुन्।

हार्टरको जन्म फ्रान्समा भएको हो। उनी विद्यार्थीका रूपमा अमेरिका आए। 

उनी मासचुसेट्स राज्यको गभर्नर भए। पछि उनी सन् १९५९ देखि १९६१ अमेरिकी विदेशमन्त्री नै हुन पुगे।
मेडलिन अलब्राइट

**मेडलिन अलब्राइट** अमेरिकाका पूर्व विदेशमन्त्री हुन्।
उनी जन्मदा देशको नाम चेकोस्लोभाकिया थियो। अहिले चेक रिपब्लिक र स्लोभाकिया बनेको छ। उनले अमेरिका आएर आफ्नो राजनीतिक जीवन बलियो बनाइन्। राष्ट्रपति बिल क्लिन्टनले उनलाई विदेशमन्त्री नियुक्त गरे। उनी अमेरिकाको पहिलो महिला विदेशमन्त्री पनि हुन्। उनी उक्त पदमा सन् १९९७ देखि सन् २००१ सम्म रहिन्।

श्रेणी:सन् १९३७ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०२२ मा मृत्यु
मेडिकेड

**मेडिकेड** कार्यक्रम अमेरिकी सरकारले जनतालाई दिएको एक प्रकारको सुविधा हो। मेडिकेड कार्यक्रमले न्युन आय भएका परिवारका साथै परिवारका बालबच्चा र अपांग व्यक्तिलाई औषधोपचारमा सहयोग गर्छ। यो सुविधाअन्तर्गत तपाईले नगद पाउने हैन। नगद तपाईको स्वास्थोपचार गर्ने संस्था वा व्यक्तिमा सिधै जान्छ। 

यो सुविधासम्बन्धी नियम राज्यपिच्छे भिन्नै हुनसक्छन्। सिंगो राष्ट्र र राज्यले यो सुविधाको व्यवस्था गर्छ भने सुविधा कसरी दिने भन्ने निर्णय राज्यले गर्छ। 
यो सुविधा चाहने परिवारले केही नियम पुरा गर्नुपर्छ। यो सुविधा पाउन तपाईसँग सोसल सेक्युरिटी नम्बर, तपाई अमेरिकी नागरिक वा त्यसै बराबरको मान्य व्यक्ति हुनुपर्छ। कसले कसरी सहायता पाउँछ?
#### बालबच्चा 
बालबच्चालाई यो सुविधा उनीहरूको अवस्था हेरेर दिइन्छ, बाबुआमाको अवस्था हेरेर होइन।
#### गर्भवती र सुत्केरी 
तपाई गर्भवती हुनुहुन्छ भने यो सुविधा पाउनुहुन्छ। बच्चा जन्मेपछि आमा र बच्चा दुवैलाई सुविधा दिइन्छ।
#### वृद्ध, दृष्टिविहिन र /वा अपांग 
६५ वर्षभन्दा बढीको, दृष्टिविहिन र/वा अपांग हुनुहुन्छ र आम्दानी कम छ भने यो सुविधा पाउन निवेदन दिन सक्नुहुन्छ।
 
दीर्घरोगी हुनुहुन्छ र अस्पतालकै सेवा लिनु पर्नेछ भने पनि यो सुविधाका लागि निवेदन दिन सक्नुहुन्छ।
 
घरमै उपचार चाहिने वा सामुदायिक स्याहार पाउन योग्य वृद्ध, दृष्टिविहिन र/वा अपांग हुनुहुन्छ भने निवेदन दिन सक्नुहुन्छ।

मेडिकेडका निम्ति तपाईँ योग्य हुनुहुन्छ भने तपाईँको परिवारका सबै योग्य सदस्यले स्थायी मेडिकेड परिचयपत्र पाउनुहुनेछ।  
उक्त कार्ड सुरक्षित स्थानमा राख्नुपर्छ।
हेनरी किसिन्जर

**हेनरी किसिन्जर** (मे २७, १९२३ – नोभेम्बर २९, २०२३) एक अमेरिकी कूटनीतिज्ञ, राजनीतिक वैज्ञानिक, भूराजनीतिक सल्लाहकार, र राजनीतिज्ञ जसले रिचर्ड निक्सन र गेराल्ड फोर्डको राष्ट्रपति प्रशासन अन्तर्गत संयुक्त राज्य विदेशमन्त्री  र राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारको रूपमा सेवा गरेका थिए। हेनरी किसिन्जर राष्ट्रपति रिचार्ड निक्सनका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार थिए। किसिङ्गरले भियतनाम मा युद्धविराम वार्ता गर्ने कामको लागि १९७३ नोबेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरे।  

किसिन्जरको जन्म जर्मनीमा भएको थियो। उनी सन् १९७३ देखि १९७७ सम्म अमेरिकी विदेशमन्त्रीको रूपमा सेवा गरेका थिए। चीनसँग सम्बन्ध विस्तारका लागि उनी सन् १९७१ मा पाकिस्तानको रावलपिन्डीबाट चीन गएका थिए भने यस घटनालाई “पिङपङ कूटनीति” भनिन्छ। उनले भियतनाममा युद्धविराम वार्ताको लागि सन् १९७३ मा नोबेल शान्ति पुरस्कारसमेत पाएका थिए। 

किसिङ्गरको १०० वर्षको उमेरमा नोभेम्बर २९, २०२३ मा केन्ट, कनेक्टिकटमा उनको घरमा मृत्यु भयो।

## विदेश नीति 
किसिन्जर अमेरिकी राजनीतिमा एक विवादास्पद र ध्रुवीकृत व्यक्तिको रुपमा चिनिन्छ। किसिन्जरलाई उच्च प्रभावशाली अमेरिकी विदेशमन्त्री भनेर धेरै प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका जानकारहरूले सम्मान गर्ने गरेका पनि छन्। जर्ज सल्जको फेब्रुअरी २०२१ मा मृत्यु भएसँगै किसिन्जर सबैभन्दा जेष्ठ जिवित परिषदीय सदस्य र निक्सन प्रशासनको एक मात्र जिवित सदस्य बनेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नोबेल शान्ति पुरस्कार सम्मानितहरू
श्रेणी:२० औं शताब्दीका अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
जर्ज विल्हेम फ्रेडरिक् हिगल

**जर्ज विल्हेम फ्रेडरिक् हिगल** (, ; अगस्त २७, १७७० - नोभेम्बर १४, १८३१) एक जर्मन दार्शनिक थिए।

## यो पनि हेर्नुहोस्
द्वन्द्वात्मक भौतिकवाद
## सन्दर्भहरू
thumb|250px|right|हिगल जन्मेको घर

श्रेणी:दार्शनिक
श्रेणी:सन् १७७० मा जन्म
श्रेणी:सन् १८३१ मा मृत्यु
जर्ज वासिङ्टन

thumb|right|जर्ज वासिङ्टन

**जर्ज वासिङ्टन** (२२ फेब्रुअरी, १७३२ - १४ डिसेम्बर १७९९) अमेरिकाका पहिलो राष्ट्रपति हुन् । उनी १७८९ अप्रिल ३० देखि १७९७ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति रहे । 
उनले अमेरिकी सेनाको नेतृत्व गरेर ब्रिटेनलाई अमेरिकी क्रान्ति (१७७५-१७८३) मा विजय हासिल गरे। उनी स्वतन्त्र थिए, कुनै दलका समर्थक थिएनन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
पार्वती थापा

**पार्वती थापा** नेपाल प्रहरीकी पूर्व प्रहरी नायब महानिरीक्षक तथा जनता समाजवादी पार्टीकी सदस्य हुन्। उनी नेपाल प्रहरी सेवा अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्रमुख हुने प्रथम महिला, अञ्चल प्रहरी कार्यालयको प्रमुख तथा प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डिआइजी) बन्ने पहिलो महिलाको कीर्तिमान बनाएकी हुन्।

## जीवनी
थापाको जन्म वि.सं. २०१६ फागुन ४ गते गोरखा जिल्लाको गोरखानगर क्षेत्रमा भएको थियो। मध्यमवर्गीय परिवारमा जन्मेकी थापाको आमा खेतकुमारी थापा तथा पिता सनकबहादुर थापा थिए। उनी सानै हुँदा बसाइँ सराई गरेर उनको परिवार चितवन जिल्ला आएको थियो। उनी पाँच भाइ, बहिनीमध्ये सबैभन्दा जेठी थिइन्। उनले प्राथमिक शिक्षा चितवनको जनजीवन निम्न माध्यमिक विद्यालय, चैनपुरमा सात कक्षासम्म अध्ययन गरिन् त्यसपछि एसएलसीसम्मको अध्ययन चितवनकै खैरहनी माध्यमिक विद्यालयबाट पूरा गरिन्। उनले उच्च शिक्षाको अध्ययन काठमाडौँको पद्मकन्या कलेजबाट गरिन्। उनले त्यहाँबाट प्रविणता प्रमाण पत्र तह, स्नातक तह, र स्नातोकोत्तर तहको परीक्षा उतीर्ण गरिन्।

## प्रहरी सेवा
पार्वतीले वि.सं. २०४० मा वीरेन्द्र प्रहरी अस्पतालमा प्रहरी नायब निरीक्षक पदमा नेपाल प्रहरी सेवामा प्रवेश गरेकी थिइन्। उनी वि.सं. २०४३ सालमा खुला प्रतिस्पर्धाबाट निरीक्षक (इन्स्पेक्टर) बनिन्। त्यस्को छ वर्षपछि वि.सं. २०४९ मा प्रहरी नायब उपरीक्षक भइन्। वि.सं. २०५२ जेठ २६ गते उनी धादिङ जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्रमुख भइन्। प्रहरी सेवामा लामो समय बिताएपछि उनी वि.सं. २०६३ भदौ २० गते मेची अञ्चल प्रहरी कार्यालय प्रमुख र वि.सं. २०६४ वैशाख ३ गते गण्डकी अञ्चल प्रहरी कार्यालयको दायित्व सम्हालेकी थिइन्।

## अभियानहरू
उनी राष्ट्र सङ्घीय शान्ति स्थापना सेवाका लागि हर्जगोविना र बोस्निया तथा सियरा लियोनमा समेत अभियान कार्यमा संलग्न रहेकी थिइन्।

## विवाह
उनले वि.सं. २०३६ सालमा भीमबहादुर थापासँग विवाह गरेकी थिइन्। उनको एक छोरी ज्योति र एक छोरा सुलभ छन्।

## पदक र पुरस्कार
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सन् १९६० मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाल प्रहरीका अधिकारीहरू
श्रेणी:नेपालका महिला राजनीतिज्ञहरू
जोन एडम्स

**जोन एडम्स** (अक्टोबर ३०, १७३५ - जुलाई ४, १८२६), संयुक्त राज्यका संस्थापक पिता, १७९७ देखि १८०१ सम्म दोस्रो संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपति को रूपमा सेवा गर्नुभयो। आफ्नो राष्ट्रपति हुनु अघि, उनी अमेरिकी क्रान्तिको नेता थिए जसले ग्रेट ब्रिटेनबाट स्वतन्त्रता हासिल गर्यो। क्रान्तिकारी युद्धको पछिल्लो भाग र नयाँ राष्ट्रको प्रारम्भिक वर्षहरूमा, उनले युरोपमा एक वरिष्ठ कूटनीतिज्ञको रूपमा अमेरिकी सरकारको सेवा गरे। सन् १७८९ देखि १७९७ सम्म सेवारत एडम्स संयुक्त राज्य अमेरिकाको उपराष्ट्रपतिको पद सम्हाल्ने पहिलो व्यक्ति थिए। उहाँ एक समर्पित डायरीकार हुनुहुन्थ्यो र उहाँकी पत्नी र सल्लाहकार अबीगेल एडम्स र उहाँका मित्र र राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वी थोमस जेफरसन सहित महत्त्वपूर्ण समकालीनहरूसँग नियमित रूपमा पत्राचार गर्नुहुन्थ्यो।

एक वकिल र राजनीतिक कार्यकर्ता क्रान्ति अघि, एडम्स सल्लाह र निर्दोषता को अनुमान को अधिकार को लागी समर्पित थियो।  एक कूटनीतिज्ञको रूपमा, उनले ग्रेट ब्रिटेनसँग शान्ति सन्धिमा वार्ता गर्न र महत्त्वपूर्ण सरकारी ऋणहरू सुरक्षित गर्न मद्दत गरे। 

एडम्स राष्ट्रपति जर्ज वाशिंगटन अन्तर्गत उपराष्ट्रपतिको रूपमा दुई कार्यकालका लागि निर्वाचित भए र 1796 मा संयुक्त राज्यको दोस्रो राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित भए। उहाँ संघीयतावादी पार्टीको ब्यानरमा निर्वाचित एक मात्र राष्ट्रपति हुनुहुन्थ्यो । एडम्सको कार्यकाल फ्रान्सेली क्रान्तिकारी युद्धको मुद्दामा हावी भएको थियो, र अमेरिकी तटस्थतामा उनको जिद्दीले जेफरसोनियन रिपब्लिकन र उनको आफ्नै पार्टीका केहीले उनको प्रतिद्वन्द्वी अलेक्ज्याण्डर ह्यामिल्टनको नेतृत्वमा कडा आलोचना गर्यो। एडम्सले विवादास्पद एलियन र सेडिसन एक्टमा हस्ताक्षर गरे र फ्रान्ससँग अघोषित नौसेना युद्धमा सेना र नौसेनाको निर्माण गरे। उनी ह्वाइट हाउसमा बस्ने पहिलो राष्ट्रपति थिए।

उनले र अबिगेलले एडम्स राजनीतिक परिवार सुरु गरे, जसमा छैटौं राष्ट्रपति जोन क्विन्सी एडम्स पनि छन्। इतिहासकार र विद्वानहरूले उनको प्रशासनलाई अनुकूल रूपमा दर्जा दिएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
इमानुएल क्यान्ट

इमानुएल क्यान्ट एक जर्मन दार्शनिक हुन्। उनी ज्ञानको खोज चलनका एक मुख्य पात्र थिए। उनी पश्चिमी दर्शनको एक महत्वपुर्ण पात्र हुन्।
## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेबुलर परिकल्पना
## सन्दर्भ सूची 
श्रेणी:दार्शनिक
सिक्किम उच्च अदालत

**सिक्किम उच्च अदालत** भारतको सिक्किम प्रान्तको  अदालत हो। यो उच्च अदालत गान्तोकमा रहेको छ। 

## वाह्य सूत्र 
* सिक्किम  उच्च अदालतको आधिकारिक वेबसाईट (अङ्ग्रेजीमा)
जेम्स मुनरो

thumb|right|जेम्स मुनरो

**जेम्स मुनरो** अमेरिकाका पाँचौ राष्ट्रपति हुन् । उनको जन्म सन् १७५८ अप्रिल २८ मा भएको थियो । उनी सन् १८१७ मार्च ४ देखि सन् १८२५ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए । उनी दुइ कार्यकाल राष्ट्रपति भए । उनलाई अमेरिकाका अन्तिम संस्थापक पिता भनिन्छ । उनको निधन सन् १८३१ जुलाई ४ मा भयो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् १७५८ मा जन्म
श्रेणी:सन् १८३१ मा मृत्यु
जेम्स म्याडिसन

thumb|right|जेम्स म्याडिसन
**जेम्स म्याडिसन** चौथो अमेरिकी राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७५१ मार्च १६मा भएको थियो। उनी सन् १८०९ मार्च ४ देखि सन् १८१७ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए। 
उनको निधन सन् १८३६ जुन २८ मा भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् १७५१ मा जन्म
जोन क्विन्से एडम्स

thumb|right|जोन क्विन्से एडम्स
**जोन क्विन्से एडम्स** अमेरिकाका छैटौँ राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७६७ जुलाई ११मा भएको थियो। उनी सन् १८२५ मार्च ४ देखि सन् १८२९ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए। उनी अमेरिकी कुटनीतिज्ञ थिए। उनले अमेरिकाका दुवै संसदमा सेवा गरेका थिए। उनको निधन सन् १८४८ फेब्रुअरी २३मा भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
एन्ड्रयु ज्याक्सन

thumb|right|एन्ड्रयु ज्याक्सन
**एन्ड्रयु ज्याक्सन** अमेरिकाका सातौँ राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७६७ मार्च १५मा भएको थियो। उनी सन् १८२९ मार्च ४ देखि सन् १८३७ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए। उनको निधन सन् १८४५ जुन ८मा भयो।

## प्रारम्भिक जीवनी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:डेमोक्रेटिक पार्टी (अमेरिका) अमेरिकी राष्ट्रपतिहरू
जोन टेलर

**जोन टेलर** अमेरिकाका दशौँ राष्ट्रपति हुन् । उनको जन्म सन् १७९० मार्च २९ मा भएको थियो । उनी सन् १८४१ अप्रिल ४ देखि सन् १८४५ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए । राष्ट्रपति विलियम हेनरी ह्यारिसनको निधन भएपछि टेलर राष्ट्रपति बनेका थिए । उनको निधन सन् १८६२ जनवरी १८ मा भयो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
विलियम हेनरी ह्यारिसन

**विलियम हेनरी ह्यारिसन** अमेरिकाका नवौँ राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७७३ फेब्रुअरी ९मा भएको थियो। उनी सन् १८४१ मार्च ४ देखि सन् १८४१ अप्रिल ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए। राष्ट्रपति रहँदै उनको निधन भयो। उनी सबैभन्दा कम समय राष्ट्रपति अमेरिकी हुन्। उनको निधन सन् १८४१ अप्रिल ४ मा भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:पदमा रहँदा नै मृत्यु हुने व्यक्तिहरू
दक्षिणकाली मन्दिर

**दक्षिणकाली मन्दिर** राजधानी काठमाडौँबाट दक्षिण भेगमा करिब १७ किमिको दुरीमा रहेको छ। यो कालीदेवीको मन्दिर हो। यो मन्दिर राजा प्रताप मल्लद्वारा निर्माण गरिएको हो। यो फर्पिङको मुटुस्थित ऐतिहासिक महत्त्वले भरिपूर्ण मन्दिर हो। चारैतिर हरियालीले सजिएको यो मन्दिर दुई नदीको दोभानमा छ। यो मन्दिरमा कालीको मूर्तिबोहक अन्य देवी देवताको मूर्ति पनि छन्।

यहाँ केवल एक मन्दिरमात्र नभई वनभोजका लागि अत्यन्त रमणीय र मनोरञ्जनात्मक दृष्टिले भरिएको स्थल पनि छन्।
राजाहरू पनि यहाँ बर्सेनि वैशाखमा आफ्नो देवाली मनाउन आउँथे। यो शान्त वातावरणमा रमेको छ। त्यहाँ पर्यटन व्यवसाय पनि फस्टाउन सक्छ। यो मन्दिरमा बर्सेनि हजारौं भक्तजन आफ्नो मनोकाङ्क्षा पूरा गर्न आउँछन्। मूलत: दसैंको बेला यहाँ विशेष मेला लाग्छ। 
दसैंको नवरात्रीमा यहाँ कैयौँ भक्तजनहरू हाँस, कुखुरा राँगो, बोकाको बलि दिन्छन्। यो मन्दिर धार्मिक र सांस्कृतिक दृष्टिकोटले धनी छ।

पहिलेपहिले यो मन्दिरमा देवीको मुर्तिको मुखमै नरिवल फुटाइने गरेकाले देवीका मुखाकृति केही बिग्रिएको देख्न सकिन्छ। 
 

## चित्र दिर्धा

File:Dakshin Kali Temple Panorama.jpg|दक्षिणकाली भगवती मन्दिर
File:Daxinkali ktm02.JPG|दक्षिणकाली मन्दिर 
File:Dakshinkali Temple Kathmandu Nepal.jpg|दक्षिणकाली मन्दिर
File:Dakshinkali Temple Kathmandu.jpg|दक्षिणकाली मन्दिर
file:People worshiping in Dakshinkali temple.jpg|दक्षिणकाली मन्दिर

## यो पनि हेर्नुहोस्
# मन्दिर
# कुम्भेश्वर मन्दिर ()
# वटुक भैरव ()
# बंगलामुखी मन्दिर ()
# चामुन्डा मन्दिर, पाटन ()
# मिन नाथ मन्दिर (चाकुवा ध्यो) ()
# रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा
# मच्छिन्द्रनाथ
# सेतो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा
# मच्छिन्द्रनाथ रथ जात्रा(दोलखा)
# शक्तिपीठ
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका मन्दिरहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका मन्दिरहरू
बज्रयोगिनी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४३३३ रहेको थियो जसमध्ये २०८६ पुरुष र २२४७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९२८ घरधुरी रहेको थियो। यो वर्तमान शङ्खरापुर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-६ वडाहरू शङ्खरापुर नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ७-९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ८ हो।

काठमाडौँ जिल्लाको उत्तरी भेगमा पर्ने मणिचुड पर्वतको दुई पहराको विचमा देवी स्थापना गरी निर्माण गरिदिएको मन्दिर भगवान बुद्धको तपस्याबाट प्रसन्न भई प्रस्तरह रूपमा प्रकट भएकी पार्वती नै बज्रयोगिनी हुन भन्ने आख्यान पाइन्छ। यहाँ बौद्ध र हिन्दु परम्परानुसार देवीको पूजा गरिन्छ। उपत्यका र वरिपरि जिल्लाका भक्तजनले तान्त्रिक देवीको रूपमा बज्रयोगिनीको आराधना गर्छन्। मन्दिरमा बज्रयोगिनी, उग्रतारा, सिंहबाहिनीका मूर्तिहरू देख्न सकिन्छ। नेपालको एक प्राचीन सहर साँखु यसै गाविसमा पर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
जेम्स के. पोल्क

**जेम्स नक्स पोल्क** अमेरिकाका एघारौँ राष्ट्रपति हुन्। उनको जन्म सन् १७९५ नोभेम्बर २मा नर्थ क्यारोलिना राज्यको मेक्लेनवर्गमा भएको थियो।

उनी सन् १८४५ मार्च ४ देखि सन् १८४९ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए।

उनको निधन सन् १८४९ जुन १५मा भयो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:डेमोक्रेटिक पार्टी (अमेरिका) अमेरिकी राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:डेमोक्रेटिक पार्टी (अमेरिका) राष्ट्रपति प्रत्याशीहरू
बार्बाडोस

**बार्बाडोस** ( or ) क्यारेबियन क्षेत्रमा अवस्थित राष्ट्र हो । इसाई धर्म यहाँको मुख्य धर्म हो । अङ्ग्रेजी यहाँको मुख्य भाषा हो । 

सन् १९६६मा संयुक्त अधिराज्यबाट स्वतन्त्र भएको यो मुलुकको राष्ट्रप्रमुख भने बेलायती राजसंस्था प्रमुख रहन्छ अर्थात् यो राष्ट्र राष्ट्रमण्डलको सदस्य हो । 
संसदीय प्रजातन्त्र रहेको बार्बाडोसमा दुई संसद छन् । हाउस अफ एसेम्बलीमा २८ सदस्य र सिनेटमा २१ सदस्य रहन्छन् । दुवै सदनका सदस्यको म्याद पाँच वर्षे हुन्छ ।
## जनसङ्ख्या 
## इतिहास 
## भूगोल 
## राज्यनीति 
## अर्थतन्त्र 
## धर्म 
## जीवनशैली 
## अरु सम्बन्धित विषयहरू 
## सन्दर्भ सूची 
## बाहिरी लिङ्कहरू 
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
ज्याचरी टेलर

**ज्याचरी टेलर** अमेरिकाका बाह्रौँ राष्ट्रपति हुन् । उनको जन्म सन् १७८४ नोभेम्बर २४ मा भएको थियो । उनी सन् १८४९ मार्च ४ देखि सन् १८५० जुलाई ९ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए । उनको निधन सन् १८५० जुलाई ९ मा भयो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:पदमा रहँदा नै मृत्यु हुने व्यक्तिहरू
बुरुन्डी

**बुरुन्डी ** (), आधिकारिक नाम **गणतन्त्र बुरुन्डी ** (, ; , ) अफ्रिका महादेशमा अवस्थित भू-परिवेष्ठित राष्ट्र हो । यसको उत्तरमा रुवान्डा, पूर्व तथा दक्षिणमा तान्जानिया छ । पश्चिममा तान्गान्यिका ताल र प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र छ । यो अफ्रिका महादेशको पूर्वी क्षेत्रमा छ । 

यो देश सन् १९६२ जुलाई १मा स्वतन्त्र भएको हो । त्यसअघि यो देशमा बेल्जियमले शासन गर्दै आएको थियो ।
 
बुरुन्डी को क्षेत्रफल २७ हजार ८ सय ३४ वर्ग किलोमिटर छ । यो देश अफ्रिका महादेशका साना देशहरूमध्येको एक हो । बुरुन्डी को राजधानी बुजुम्बुरा हो । बुरुन्डी को जनसङ्ख्या ६३ लाख ७० हजार ६ सय ९ छ । 
त्यहाँका कूल वासिन्दामध्ये ८५ प्रतिशत हुतु जातिका छन् । १४ प्रतिशत तुत्सी छन् भने एक प्रतिशत त्वा जातिका बस्छन ।

यहाँको मुद्रालाई बुरुन्डी फ्रांक भनिन्छ । यहाँबाट कफि, चिया, कपास जस्ता वस्तु अन्य देशमा पठाइन्छ । यहाँ रूण्डी, फ्रेन्च र स्वाहिली भाषा बोलिन्छ ।

## जनसङ्ख्या 
## इतिहास 
## भूगोल 
## राज्यनीति 
## अर्थतन्त्र 
## धर्म 
## जीवनशैली 
## अरु सम्बन्धित विषयहरू 
## सन्दर्भ सूची 
## बाहिरी लिङ्कहरू
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:अफ्रिका
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:फ्रान्सेली भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
खोकना

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, ललितपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४९२७ रहेको थियो जसमध्ये २४५२ पुरुष र २४७५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०५६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल ललितपुर महानगरपालिकामा पर्दछ।

यो ललितपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २१ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ललितपुर जिल्लाका ठाउँहरू
नक्साल भगवती

**नक्साल भगवती** काठमाडौँ उपत्यकाका प्रसिद्ध शक्तिपीठ मध्येको  एक हो। यो मन्दिरमा सोह्र भूजायुक्त देवीको मूर्ति रहेको छ। भगवती दुर्गाकै रूपमा पुजिने नक्साल भगवती प्रति काठमाडौँ उपत्यकाका भक्तजनहरूको ठूलो आस्था रहेको पाइन्छ। 

## चित्र दिर्घा

File:Naxal bhagawati .jpg
File:Naxal bhagawati temple .jpg

## यो पनि हेर्नुहोस्
# मन्दिर
# वटुक भैरव ()
# बंगलामुखी मन्दिर ()
# चामुन्डा मन्दिर, पाटन ()
# मिन नाथ मन्दिर (चाकुवा ध्यो) ()
# रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा
# मच्छिन्द्रनाथ
# सेतो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा
# मच्छिन्द्रनाथ रथ जात्रा(दोलखा)

## फोटो ग्यालरी 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:शक्तिपीठ
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका मन्दिरहरू
श्रेणी: विकिथन-५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
सिक्किम सङ्ग्राम परिषद्

**सिक्किम सङ्ग्राम परिषद्** भारतीय राज्य  सिक्किम भएको एउटा राजनीतिक दल हो। १९७९  मा, अस्थिरताको  अवधि पछि, एक लोकप्रिय नेतानरबहादुर भण्डारीको नेत्रीत्वमा  सत्ता प्राप्त गरे र उनकै अध्यक्षतामा मन्त्री परिषद् गठन गरे। भण्डारी १९८४  र १९८९ को निर्वाचनमा सत्तामा कायम रहे, तर त्यसपछि सिक्किम डेमोक्रेटिक फ्रन्टलाई पराजय भए पछि  , यो  १९९९ निर्वाचन देखि बडारिएको छ। सिक्किम सङ्ग्राम परिषद्ले २००४को निर्वाचनमा राज्य विधानसभामा कुनै पानी स्थान  जित्न सकेंन।

श्रेणी:सिक्किमका राजनीतिक दलहरू
इन्द्रायणी

**इन्द्रायणी** काठमाडौँ एक प्रसिद्ध मन्दिर तथा शक्तिपीठ हो । यो मन्दिर विष्णुमती नदीको पूर्व किनारमा रहेको छ । यो लुती  अजिमाको मन्दिर हो। वंशावली का अनुसार कलिगत संवत् ३८२५ मा काठमाडौँ नगर निर्माण गर्दा राजा गुणकामदेवले देशरक्षार्थ नगरको चारैतिर लुमडी अजिमा, कङ्ग अजिमा, म्हेपी अजिमा, मैती अजिमा, तकती अजिमा, ङेतमरु अजिमा, बछला अजिमा, लुती अजिमा स्थापना गरी खटजात्रा चलाएका हुन्। नेपालको विभिन्न स्थानहरूमा लुती अजिमाको  स्थापना गरेर पूजा गरिंदै आएको छ ।
## भक्तपुरको इन्द्रायणी देवी
इन्द्रजात्राको दिन भक्तपुरको इन्द्रायणी देबीको खट यात्रा अवेर राति हुने गर्दछ। त्यसको भोलिपल्ट भने खटलाई सिद्धपोखरीमा राखिन्छ। यसै दिन यहाँ मेला लाग्ने गरेको हो। मेलाका दिन बिहान पख भक्तजनहरूको सिद्धपोखरीमा स्नान गर्नको लागि जाने गरेका छन्। दिउसोतिर बाजागाजा सहित इन्द्रयाणीको खट ल्याइए पछि भने पूजा अर्चना हुने गर्दछ। इन्द्रायणीको जात्रा हुने भएकोले यस पोखरीलाई इन्द्रसरोबर पनि भन्ने गरिएको छ। एक दशक अघि पोखरी पुरिन लागेको बेलामा लोप हुने देखिएको सिद्धपोखरी मेला केही वर्ष यता फेरी भब्यताका साथ मनाउन थालिएको हो। चारैतिर पर्खालले घेरिएको पोखरी परिसरमा साँझ सात बजे पछि प्रबेश निषेध गरिएको छ। दिपावलीको गरिने भएकोले वर्षको एक चोटी यसै दिन मात्र सिद्धपोखरी राति अवेर सम्म खुल्ला रहन्छ। भक्तपुर कै सबैभन्दा ठूलो पोखरीको रूपमा रहेका यस पोखरीलाई स्थानीय भाषामा तःपुखु पनि भन्ने गरिएको छ। पोखरीको करीब ९ मिटरको परिधि परिक्रमा गर्न सरदर १० मिनेट समय लाग्ने गर्दछ। मेलाका दिनमा पोखरीका चार वटा ढोका मध्ये पुर्बको एउटै ढोका मात्र खुल्ला राखिन्छ। 
## मकवानपुरको इन्द्रायणी
उत्तरी मकवानपुरको पालुङ खेल्पु डाँडाको इन्द्रायणी चौरमा इन्द्रायणी भगवतीको मन्दिर छ । यहाँको तीनवर्षे मेला र रथ यात्रा त्यस भेकमा प्रसिद्ध रहेको छ। बिहानै पालुङ-६, पालुङ बजारबाट पकाएको चामलको गोजा इन्द्रायणी मन्दिरमा पुर्‍याएपछि रथलाई खेल्पु डाँडामा रहेको इन्द्रायणी मन्दिरमा लैजाने चलन रहेको छ। धार्मिक किम्बदन्तीअनुसार इन्द्र र रावणबीच लर्डाईँ हुँदा हारेका इन्द्रले स्वर्ग छाडेपछि इन्द्रपत्नी इन्द्रायणीले श्रीमान युद्धमा मरेको आशंकामा इन्द्रायणी मन्दिर नजीकै रहेको सतीघाटमा सती जान लाग्दा आकासवाणीमा इन्द्रले आफू नमरेको जानकारी दिएपछि खुसीयालीमा जात्रा मनाउन थालिएको हो।
मेलामा पालुङ-३ र ६ का बासिन्दाले ठगु जुजु (ठकुरी राजा) को पूजा गर्ने गरेका छन्। स्थानीय भक्तजनहरूले भाकलका बोका, कुखुरा, हाँसको बलि दिएपछि मात्र अन्यत्रबाट आएका भक्तजनका भाकलको पूजाआजा गर्ने चलन रहेको छ। उत्तरी मकवानपुरको सबैभन्दा बढी बलि दिने मेलाको रूपमा लिइने इन्द्रायणी मेला इन्द्रायणी चौरमा ल्याएको रथ फिर्ता गरेपछि नाचगान भजनका साथ रमाइलो गर्दै समापन गरिन्छ। मेला भर्न मकवानपुर, चितवन, वीरगञ्ज देखिका भक्तजनहरू पालुङ आउने गरेका छन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यी पनि हेर्नुहोस्
शक्तिपीठ

श्रेणी:शक्तिपीठ
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका मन्दिरहरू
फ्र्याङ्कलिन पियर्स

**फ्र्यांकलिन पार्स** अमेरिकाका चौधौँ राष्ट्रपति हुन् । उनको जन्म सन् १८०४ नोभेम्बर २३ मा भएको थियो । उनी सन् १८५३ मार्च ४ देखि सन् १८५७ मार्च ४ सम्म अमेरिकाका राष्ट्रपति थिए । उनी न्यु ह्याम्सर राज्यबाट राष्ट्रपति हुने एक मात्र व्यक्ति हुन् । उनको निधन सन् १८६९ अक्टोबर ८ मा भयो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:अमेरिकाका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:डेमोक्रेटिक पार्टी (अमेरिका) अमेरिकी राष्ट्रपतिहरू
सिक्किम प्रजातान्त्रिक मोर्चा

**सिक्किम डेमोक्रेटिक फ्रन्ट** भारतीय राज्य सिक्किमको सबैभन्दा ठूलो र सत्तारूढ राजनीतिक दल हो। यो राजनीतिक दलको नेतृत्व भूतपूर्व मुख्यमन्त्री पवन कुमार चाम्लिङ द्वारा भएको छ र उनले १९९४ देखि राज्यमा शासन गरिरहेका छन्। दलले १९९९ र २००४ को राज्य विधानसभा निर्वाचनमा तीब्र गतिले अघि बढी आफ्नो स्थिति मजबूत गरेको छ। सन २००४ को विधानसभा निर्वाचनमा यो दलले ३२ मध्ये ३१ स्थान जित्यो। सन २००९ को विधानसभा निर्वाचनमा दलले प्रष्ट अग्रगति लिदै सबै ३२ स्थान जित्यो। यसले एक मात्र लोकसभा सीट पनि कायम राख्यो।

## आधिकारिक वेबसाईट 
* Sikkim Democratic Front 

## सन्दर्भ 
श्रेणी:सिक्किमका राजनीतिक दलहरू
हरिवंश पुराण

**हरिवंश** पर्व महाभारतको अन्तिम पर्व हो यसलाई हरिवंशपुराणको नामले पनि जानिन्छ हरिवंशपुराण भविष्यपर्वमा पुराण पञ्चलक्षणका सर्गप्रतिसर्गका अनुसार सृष्टिको उत्पत्ति, ब्रह्मको स्वरूप, अवतार गणना र सांख्य तथा योगमाथि विचार गरिएको छ। स्मृतिसामग्री तथा सांप्रदायिक विचारधाराहरू पनि यस पर्वमा अधिकांश रूपमा पाइन्छ। 
विष्णुपर्वमा नृत्य र अभिनयसम्बन्धि सामग्री मौलिक रूपमा पाइन्छ।

## संक्षिप्त कथा
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पुराण
कूर्म पुराण

महापुराणहरूको सूचीमा पंध्रौं पुराणको रूपमा गनिने कूर्मपुराणको विशेष महत्त्व छ। सर्वप्रथम भगवान् विष्णुले कूर्म अवतार धारण गरेर यो पुराण राजा इन्द्रद्युम्नलाई सुनाएका थिए, पुनः भगावन् कूर्मले त्यहि कथानक समुद्र-मन्थनको समयमा इन्द्रादि देवताहरू तथा नारदादि ऋषिगणलाई सुनाएका थिए। तेस्रो पल्ट बार नैमिषारण्यको द्वादशवर्षीय महासत्रको अवसरमा रोमहर्षण सूतद्वारा यस पुराणलाई अट्ठासी हजार ऋषिहरूले सुने। भगवान् कूर्म द्वारा कथित भएको कारण नै यस पुराणको नाम कूर्म पुराण विख्यात भयो। सत्रह श्लोकहरूको यो पुराण विष्णुजीले राजा इन्द्रद्युम्नलाई दिएकाथिए। यसमा विष्णु र शिवको अभिन्नता कहिएको छ। पार्वतीका आठ सहस्र नाम पनि बताइएकोछ। काशी अनि प्रयाग क्षेत्रको महात्म्य, ईश्वर गीता, व्यास गीता आदि पनि यसमा समाविष्ट छन्।  यद्यपि कूर्म पुराण एक वैष्णव प्रधान पुराण हो, तथापि यसमा शैव तथा शाक्त मतको पनि विस्तृत चर्चा गरिएकोछ। यस पुराणमा पुराणहरूमा पाँच प्रमुख लक्षणों-सर्ग, प्रतिसर्ग, वंश, मन्वन्तर एवं वंशानुचरितको क्रमबद्ध तथा विस्तृत विवेचन गरिएकोछ।

## विस्तार
यस पुराणमा १७,००० श्लोक छन्, यस पुराणमा पुराणहरूमा पाँच प्रमुख लक्षणहरू- सर्ग, प्रतिसर्ग, वंश, मन्वन्तर एवं वंशानुचरितको क्रमबद्ध तथा विस्तृत विवेचन गरिएको छ एवं सबै विषयहरूको सानुपातिक उल्लेख गरिएकोछ। बीच-बीचमा अध्यात्म-विवेचन, कलिकर्म र सदाचार आदिमा पनि प्रकाश पारिएकोछ।

## संक्षिप्त कथा
रोमहर्षण सूत तथा शौनकादि ऋषिहरूको संवादका रूपमा आरम्भ हुने यस पुराणमा सर्वप्रथम सूतजीले पुराण-लक्षण एवं अट्ठारह महापुराण तथा उपपुराणका नामको परिगणन् गर्दै भगवानका कूर्मावतारको कथाको सरस विवेचन गरेकाछन। कूर्मावतारका प्रसंगमा लक्ष्मीको उत्पत्ति र महात्म्य, लक्ष्मी तथा इन्द्रद्युम्नको वृत्तान्त, इन्द्रद्युम्नद्वारा भगवान विष्णुको स्तुति, वर्ण, आश्रम र तीनको कर्तव्य वर्णन तथा परब्रह्मका रूपमा शिवतत्त्वको प्रतिपादन किया गरिएकोछ। तदनन्तर सृष्टिवर्णन, कल्प, मन्वन्तर तथा युगहरूको काल-गणना, वराहावतारको कथा, शिवपार्वती-चरित्र, योगशास्त्र, वामनवतारको कथा, सूर्य-चन्द्रवंशवर्णन, अनुसूयाको सन्तति-वर्णन तथा यदुवंशका वर्णनमा भगवान् श्रीकृष्णका मङ्गल मय चरित्रको सुन्दर निरूपण गरिएकोछ। यसका अतिरिक्त यसमा श्रीकृष्ण द्वारा शिवको तपस्या तथा उनको कृपाले साम्बनामक पुत्रको प्राप्ति, लिंगमाहात्म्य, चार युगको स्वभाव तथा युगधर्म-वर्णन, मोक्षका साधन, ग्रह-नक्षत्रों का वर्णन, तीर्थ-महात्म्य, विष्णु-महात्म्य, वैवस्तव मन्वतरका २८ द्वापरयुगको २८ व्यासको उल्लेख, शिवका अवतारको वर्णन, भावी मन्वन्तरको नाम, ईश्वरगीता तथा कूर्मपुराणको फलश्रुतिको सरस प्रस्तुति छ। हिन्दुधर्मका तीन मुख्य सम्प्रदाय—वैष्णव, शैव, एवं शाक्तका अद्भुत समन्वयका साथ यस पुराणमा त्रिदेवको एकता, शक्ति-शक्तिमानमा अभेद तथा विष्णु एवं शिवमा परमैक्यको सुन्दर प्रतिपादन गरिएकोछ।

श्रेणी:पुराण
वराह पुराण

यस पुराणमा भगवान् श्रीहरिको वराह अवतारको मुख्य कथाका साथ अनेक तीर्थ, व्रत, यज्ञ, दान आदिको विस्तृत वर्णन गरिएकोछ। यसमा भगवान् नारायणका पूजन-विधान, शिव-पार्वतीका कथाहरू, वराह क्षेत्रवर्ती आदित्य तीर्थको महिमा, मोक्षदायिनी नदीहरूको उत्पत्ति र माहात्म्य एवं त्रिदेवहरूको महिमा आदि्मा विशेष प्रकाश पारिएकोछ।

## विस्तार
यह पुराण दुइ भागहरूले युक्त छ र सनातन भगवान विष्णुको माहात्मयको सूचक हो। वराह पुराणको श्लोक संख्या चौबीस हजार छ, यसलाई सर्वप्रथम प्राचीन कालमा वेदव्यास जीले लिपिबद्ध गरेकाथिए।  यसमा भगवान् श्रीहरिको वराह अवतारको मुख्य कथाको साथमा अनेक तीर्थ, व्रत, यज्ञ-यजन, श्राद्ध-तर्पण, दान र अनुष्ठान आदिको शिक्षाप्रद र आत्मकल्याणकारी वर्णन छ। भगवान् श्रीहरिको महिमा, पूजन-विधान, हिमालयकी पुत्रीको रूपमा गौरीको उत्पत्तिको वर्णन र भगवान शंकरको साथ उनका विवाहको रोचक कथा यसमा विस्तारसित वर्णित छ। यसका अतिरिक्त यसमा वराह-क्षेत्रवर्ती आदित्य-तीर्थको वर्णन, भगवान श्रीकृष्ण र उनका लीलाहरूको प्रभावले मथुरामण्डल र व्रजका समस्त तीर्थको महिमा र तिनको प्रभावको विशद तथा रोचक वर्णन छ।
## कथा
वाराह पुराणमा सबभन्दा पहिला पृथ्वी र वाराह भगवानको संवाद छ, तदनन्तर आदि सत्ययुगको वृतांतमा रैम्य्को चरित्र छ,च दुर्जेयको चरित्र र श्राद्ध कल्प का वर्णन छ, तत्पश्चात महातपा्को आख्यान, गौरीको उत्पत्ति, विनायक, नागगण सेनानी (कार्तिकेय) आदित्यगण देवी धनद तथा वृषको आख्यान छ। त्यसपछि सत्यतपाको व्रतको कथा दिइएकोछ, तदनन्तर अगस्ट्य गीता तथा रुद्रगीता बताइएकोछ, महिषासुरको विध्वंसमा ब्रह्मा विष्णु रुद्र तीनको शक्तिको माहात्म्य प्रकट गरिएकोछ, तत्पश्चात पर्वाध्याय श्वेतोपाख्यान गोप्रदानिक इत्यादि सत्ययुग वृतान्त प्रथम भागमा बताइएकोछ, फेरी भगवर्द्धमा व्रत र तीर्थहरूको कथा छ, बत्तीस अपराधको शारीरिक प्रायश्चित बताइएकोछ, प्राय: सबै तिर्थको पृथक पृथक माहात्मयको वर्णन छ, मथुराको महिमा विशेषरूपले दीएकोछ, त्यसपछि श्राद्ध आदिको विधि छ, तदनन्तर ऋषि पुत्रको प्रसँग सहित यमलोक्को वर्णन छ, कर्मविपाक एवं विष्णुव्रत्को निरूपण छ, गोकर्णको पापनाशक माहात्मय्को पनि वर्णन गरिएकोछ, यस प्रकार वाराहपुराण्को यो पूर्वभाग बताइएकोछ, उत्तर भागमा पुलस्त्य र पुरुराजको सम्वादमा विस्तारको साथ सब तीर्थको माहात्मय्को पृथक पृथक वर्णन छ। सम्पूर्ण धर्मको व्याख्या र पुष्कर नामक पुण्य पर्व का पनि वर्णन छ।

 

श्रेणी:पुराण
मत्स्य पुराण

**मत्स्य पुराण**मा भगवान् श्रीहरिको मत्स्य अवतारको मुख्य कथाका साथ अनेक तीर्थ, व्रत, यज्ञ, दान आदिको विस्तृत वर्णन गरिएकोछ। यसमा जल प्रलय, मत्स्य अनि मनुको संवाद, राजधर्म, तीर्थयात्रा, दान महात्म्य, प्रयाग महात्म्य, काशी महात्म्य, नर्मदा महात्म्य, मूर्ति निर्माण माहात्म्य एवं त्रिदेवको महिमा आदिमाथि पनि विशेष प्रकाश पारिएकोछ। चौध हजार श्लोकहरू भएको यो पुराणप्राचीन ग्रन्थहरू मध्येको एउटा हो।

## मत्स्य पुराणको संक्षिप्त जानकारी 
thumb|275px|मत्स्य अवतार
यस पुराणमा सात कल्पहरूको कथन छ, नृसिंह वर्णनदेखि शुरु भएर यो चौदह हजार श्लोकहरूको पुराण हो। मनु र मत्स्यको संवादबाट शुरु भएर ब्रह्माण्डको वर्णन ब्रह्मा देवता र असुरहरूको उत्त्पत्ति, मरुद्गणहरूको प्रादुर्भाव यसपछि राजा पृथुका राज्यको वर्णन वैवस्त मनुको उत्पत्ति व्रत र उपवासहरूको साथ मार्तण्डशयन व्रत द्वीप र लोकहरूको वर्णन देव मन्दिर निर्माण प्रासाद निर्माण आदिको वर्णन छ। यस पुराणका अनुसार मत्स्य (माछा)को अवतारमा भगवान विष्णुले एक ऋषिलाई सब प्रकारका जीव-जन्तु एकत्रित गर्नकालागि भनें र पृथ्वी जब जलमा डुबीरहेथ्यो, तब मत्स्य अवतारमा भगवानले ती ऋषिको नांउको रक्षा गरे। तत्पश्चात ब्रह्माले पुनः जीवनको निर्माण गरे। अर्को मन्यता अनुसार एउटा राक्षसले जब वेदहरू चोरेर सागरमा लुकाइदियो, तब भगवान विष्णुले मत्स्य रूप धारण गरेर वेदहरू भेट्टाएका थिए र पुनः स्थापित गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पुराण
दया

*यो शब्द नेपालीमा धेरै प्रयोग हुन्छ, यदि तपाई यसको सटीक अर्थ जान्नुहुन्छ भने त्यो पृष्ठको संपादन गर्न संकोच नगर्नुहोला *

## उदाहरण
दयाको अर्थ करुणा हो।

## मूल
## अन्य अर्थ
## सम्बन्धित शब्द
### नेपालीमा 
*
### अन्य भारतीय भाषामा निकटतम शब्द
श्रेणी:शब्दार्थ

en:
नरबहादुर भण्डारी

**नरबहादुर भण्डारी** ( जन्म  ५  अक्टूबर १९४० - मृत्यु १६ जुलाई २०१७  ) पश्चिम सिक्किमको सोरेङ भन्ने ठाउँको  मालबासे गाउमा भएको हो। उनी एक लोकप्रिय भारतीय राजनीतिज्ञ हुन, जो  १९७९ देखि १९९४ सम्म  सिक्किमको मुख्यमन्त्री थिए र सिक्किम संग्राम परिषद लाई  नेतृत्व प्रदान गरे। राज्यमा अस्थिरताको अवधि पछि, उनी १९७९मा नियुक्त गरिएको थियो। उनले १९८४ र १९८९को चुनावमा  १९८९ सम्म शक्ति कायम गरे।।

१४  अक्तूबर १९७९ मा आयोजित राज्य विधानसभाको चुनावमा, सिक्किम संग्राम परिषदले बहुमत स्थान प्राप्त गर्‍यो र नर बहादुर भण्डारीले १८ अक्टूबरमा मुख्यमन्त्री के रूपमा शपथ ग्रहण गरे।

## सेवा
वर्तमानमा उनी सिक्किम प्रदेश काङ्ग्रेस समिति (SPCC) का एक सदस्य हुन। उनले भारतीय राष्ट्रीय काङ्ग्रेस (आई)मा उनको पार्टीलाई   विलय गरे र त्यसको अध्यक्ष छन। उनको पार्टीले २००९ को विधानसभा चुनावमा वर्तमान मुख्यमन्त्री पवन कुमार चाम्लिङ्लाई गद्दीबाट हटाउने आशा लिएको थियो तर उनिहरूको पक्षमा परिणाम आएन। त्यहाँ चाम्लिङ सरकारद्वारा निर्वाचनको बेला खराब आचारण गरेको आरोप छ। तर उनिसँग अहिले पनि ग्रामीण जनता बीच एउटा धेरै राम्रो जनादेश छ , उनी सिक्किमका आदिवासी जनता बीच पनि प्रसिद्ध छन। उनी  चामलिंग सरकारको बिरुद्द सदैब एउटा शक्तिशाली विपक्ष खडा गर्न सक्षम छन। उनी अहिले पनि सिक्किम प्रदेश काङ्ग्रेस समिति के अध्यक्ष का पद बहन गरी रहेका छन।

आजसम्म यो देखिएको छ कि नरबहादुर भण्डारी सिक्किमको सबैभन्दा प्रिय र लोकप्रिय मुख्यमन्त्री हुन। उनको वक्तृत्वकलाले जनतालाई घण्टौ सम्म मंत्रमुग्ध राख्दछ। भण्डारी आफ्नो रणनीतिबाट प्रसिद्ध छन, उनी अहिले पनि केंद्रीय नेता लगायत बिच सुपरिचित छन। एउटा सच्चा सिक्किमे भएकोमा उनी गर्व गर्दछन।

सिक्किमले, उनको कार्यकालको अबधिमा सम्पूर्ण विकास देख्यो। ग्रामीण विद्युतीकरण पुरा गरिएको, ग्रामीण सडक, धेरै पुल, सिक्किम मणिपाल विश्वविद्यालय, लोयोला कॉलेज( सिक्किममा एकमात्र शिक्षा कॉलेज) उनको कार्यकालमा बनाईएको थियो। उनी अपने कार्यकालको अबधिमा सांप्रदायिक सद्भावको कुरा गर्दथे, जो अहिले सिक्किममा मौजूद छैन।

## सम्मान
नेपालबाहिर नेपाली भाषा र साहित्यको समुन्नतिमा व्यक्तिगत तथा संस्थागत स्तरमा असाधारण योगदान गरिरहेबापत वि.सं. २०४७ सालको जगदम्बाश्री पुरस्कार प्रदान गरियो ।

## सन्दर्भ
## बाह्य कडीहरू
* मदन पुरस्कार गुठी

श्रेणी:सिक्किमका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:सोरेङ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय गोरखाहरू
नरबहादुर साउद

**नरबहादुर साउद** (२०१९ फागुन ४ -) मदन पुरस्कार विजेता नेपालका कृषि प्राविधिक हुन्। साउँदले कृषि विधामा लेखेको नेपालका बालीनाली र तिनको दिगो खेती पुस्तकका लागि २०६६ सालको मदन पुरस्कार पाएका हुन्।
## जन्म र शिक्षा 
उनको जन्म बैतडीको रिम-३ बन्डामा २०१९ सालमा बुबा धनबहादुर साउँद र आमा धर्मादेवी साउँदका सन्तानका रूपमा भएको हो।

उनले गाउँकै पञ्चदेव माविबाट २०३६ सालमा एसएलसी सकेका हुन्। साउँदले रामपुर क्याम्पसबाट २०३९मा कृषिमा आईएस्सी- एजी गरे। ०४१ सालमा सरकारी छात्रवृत्तिमा हिमाञ्चल प्रदेशको कृषि विश्वविद्यालय, पालमपुरबाट कृषि बिषयमा स्नातक, बीएस्सी- एग्री गरे।
## जागीर र दुर्घटना 
सन् १९८९मा सहायक स्याउ उत्पादन अधिकृतका रूपमा राष्ट्रिय कृषि अनुसन्धान परिषद् खुमलटारबाट सेवा सुरू गरेका हुन्। उनी दुग्ध विकास संस्थानको प्राविधिक अधिकृत बने।

उनी २०४७ मै संस्थानमा कार्यरत थिए। बुटवलबाट सुर्खेत जाँदै गर्दा दूधको ट्यांकर दुर्घटनामा भयो। उनी घाइते भए। साउँदले थुप्रै उपचार गरे पनि सञ्चो भएन। कम्मरमुनि नचल्ने गरी अशक्त भए। दुर्घटनामा परेर अपांग भएपछि माइती गएकी श्रीमती फर्किनन्।

ओछ्यानमै पल्टेर उनले कृति तयार पारे। करिब १० वर्ष लगाएर पुस्तक तयार भएको हो। नेपालका बालीनाली र तिनको दिगो खेती २०६५ सम्म अपडेट छ। पहिले पाण्डुलिपि साझा प्रकाशन पठाइयो। सुरूमा विश्वास गरिएन। कृषि विशेषज्ञ डा. फणिन्द्रप्रसाद न्यौपानेको पाण्डुलिपि पढेपछि कृषिको क्षेत्रमा प्रथम दर्जाको कृति टिप्पणी गरेपछि किताब २०६७ वैशाखमा मात्र बाहिर आएको हो। साउँदको ९४० पृष्ठको उनको उक्त किताब सात खण्डमा बाँडिएको छ।

अहिले उनी च्याउ उत्पादनसम्बन्धी किताब लेख्दै छन्।

हाल उनी भीमदत्त नगरपालिका-१, उल्टाखाम कन्चनपुरमा बुबा, आमा र बहिनीहरूसँग बस्दै आउनु भएको छ।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* मदन पुरस्कार गुठी
* मदन र जगदम्बाश्री पुरस्कार साउद र डा. विमललाई 
* ओछ्यानमै लेखेर मदन पुरस्कार 

श्रेणी:विज्ञान
मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम

**मुसिकोट नगरपालिका** नेपालको कर्णाली प्रदेशको पश्चिम रुकुम जिल्लाको एक नगरपालिका हो। मुसिकोटमा पर्ने खलङ्गा बजार नगरपालिकाको केन्द्र हो। २०७१ पुस २८ मा, साविकका खलङ्गा र साँख गाविसहरूलाई गाभेर नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो भने २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा चौखावाङ, भलाक्चा, छिवाङ र स्यालापाखा गाविस वडा नं. ३-४ वडाहरू यसमा गाभिएका थिए।

## ऐतिहासिक परिचय
पहिला नेपालमा बाइसे राज्य र चौबिसे राज्य हुँदा एकजना राजाले आफनी मुसी नाम गरेकि एक नोकर्निलाई रुकुममा पठाए। उसले राजालाई रुकुमको कोट भन्ने ठाउँ स्वर्ग झैं सुन्दर भएको भनेर बताईन। राजालाई पनि त्यो ठाउँ निकै मन परेछ र उनले आफ्नो दरबार रुकुममै सारेछन्। उनै राजाले त्यो ठाउँलाई मुसिको नामबाट मुसिकोट राखेछन्। उनको दरबारको आजपनि भग्नावशेष छ । 

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार मुसिकोट को कुल जनसङ्ख्या ३४,२७० रहेको छ भने यहाँ ८,६९३ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:पश्चिम रुकुम जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:२०७२ असोज १ मा घोषित नगरपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
जोन उड

**जोन ऊड** रुम टु रिड नामक संस्थाका संस्थापक हुनुहुन्छ। उनको जन्म अमेरिकाको कनेक्टिकट राज्यको हार्टफोर्डमा भएको हो। उनका बुबाको नाम वुडी उड र आमाको नाम क्यारोलिना हो।

रुम टु रिडले नेपाल, भारत, श्रीलङ्का, बङ्गलादेश, लाओस, भियतनाम, जाम्बिया, दक्षिण अफ्रिका आदि देशका ४० लाख बालबालिकाका लागि यसले काम गरिरहेको छ।

सन् २०१५ सम्म एक करोड बालबालिकाका लागि काम गर्ने लक्ष्य राखेको यस संस्थाले ती देशहरूमा १० हजार वटा पुस्तकालय स्थापना गरिसकेको छ। यो संस्थाको नारा 'शिक्षित बालबालिकाबाटै संसारमा परिवर्तनको थालनी हुन्छ’ भन्ने हो।

जोन उडले माइक्रोसफ्टदेखि बाहुनडाँडासम्म र ज्याक द याक, विथ बुक अन हिज ब्याक नामक दुई पुस्तक पनि लेखेका छन्।
भानुअटु

right|130px
right|200px
**भानुअटु** मुलुक प्रशान्त महासागरमा छ । यसको राजधानी पोर्ट-भिला हो। यहाँ इसाई धर्मका मानिस बस्छन् । यहाँको औपचारिक भाषा बिस्लामा, अङ्ग्रेजी र फ्रेन्च हो । 

करिब १२ हजार २ सय वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको भानुअटुमा २ लाख मानिस बस्छन् । छ प्रान्तमा विभाजित यो मुलुकमा संसदीय प्रजातन्त्र छ । 
८३ वटा टापु मिलेर यो देश बनेको छ । छ प्रान्तमा विभाजित यो मुलुकमा संसदीय प्रजातन्त्र छ । 

भानुअटुलाई इन्टरनेटमा जनाइने कोड डट भियु हो भने यहाँ फोन गर्दा प्रयोग हुने कलिङ कोड +६७८ हो । मुद्राका रूपमा यहाँ भाटु प्रचलनमा छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:ओसिनियाका राष्ट्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:फ्रान्सेली भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
आगम

**आगम** हिन्दु सम्प्रदायहरूका विभिन्न तान्त्रिक साहित्य र धार्मिक ग्रन्थहरूको सङ्ग्रह हो। यस शब्दको शाब्दिक अर्थ परम्परा वा "तल आएको ज्ञान" भन्ने हुन्छ। आगम ग्रन्थहरूले ब्रह्माण्ड विज्ञान, ज्ञानमीमांसा, दार्शनिक सिद्धान्त, ध्यान र अभ्यासका नियमहरू, चार प्रकारका योग, मन्त्र, मन्दिर निर्माण, मूर्ति पूजा र षड्विध इच्छाहरू प्राप्त गर्ने तरिकाहरूको वर्णन गर्छन्। यी प्रामाणिक ग्रन्थहरू संस्कृत

आगम ग्रन्थका तीन मुख्य शाखाहरू शैव, वैष्णव र शाक्त हुन्। आगम साहित्य अत्यन्त विशाल छ, जसमा २८ शैव आगम, ६४ शाक्त आगम (जसलाई तन्त्र पनि भनिन्छ), र १०८ वैष्णव आगम (जसलाई पाञ्चरात्र संहिता पनि भनिन्छ) र अनगिन्ती उप-आगमहरू समावेश छन्।

आगमहरूको उत्पत्ति र कालक्रम स्पष्ट छैन। केही वैदिक छन् भने अन्य गैर-वैदिक छन्। आगम परम्पराहरूमा योग र आत्म-साक्षात्कारका अवधारणाहरू समावेश छन्; केहीमा कुण्डलिनी योग, वैराग्य, र 'द्वैत' (द्वैतवाद) देखि 'अद्वैत' (अद्वैतवाद) सम्मका दर्शनहरू रहेका छन्। अभिलेखीय र पुरातात्विक प्रमाणहरूले आगम ग्रन्थहरू ईस्वी संवत्को पहिलो सहस्राब्दीको मध्यतिर पल्लव वंशको समयमा अस्तित्वमा रहेको सङ्केत गर्छन्।

विद्वानहरूका अनुसार हिन्दु आगम ग्रन्थका केही अंशहरूले वेदको अधिकारलाई अस्वीकार गरेको देखिन्छ भने अन्य अंशहरूले यिनका नियमहरूले वेदको वास्तविक मर्म प्रकट गर्ने दावी गर्छन्। आगम साहित्यिक विधा श्रमण परम्पराहरू (जस्तै बौद्ध, जैन, आदि) मा पनि पाइन्छ। बलि टापुको हिन्दु परम्परालाई इन्डोनेसियामा आधिकारिक रूपमा *आगम हिन्दु धर्म* भनिन्छ।

## व्युत्पत्ति 
*आगम* शब्द धातु 'गम्' अर्थात् *"जानु"* मा 'आ' उपसर्ग लागेर बनेको हो, जसको अर्थ *"तर्फ"* वा *"आउनु"* भन्ने हुन्छ। यसले ती धर्मग्रन्थहरूलाई जनाउँछ जुन "तल आएका छन्" वा "परम्परागत रूपमा प्राप्त भएका छन्"।

आगमको शाब्दिक अर्थ "परम्परा" हो, विचारहरूको यो विविधतालाई १०औँ शताब्दीका विद्वान अभिनवगुप्तले आफ्नो ग्रन्थ *तन्त्रालोक* को ३६औँ अध्यायमा स्वीकार गरेका छन्। शैव धर्ममा मात्रै १० वटा द्वैतवादी आगम ग्रन्थ, १८ वटा भेदाभेद (द्वैत-अद्वैत मिश्रित) आगम ग्रन्थ र ६४ वटा अद्वैत आगम ग्रन्थहरू रहेका छन्। 'भैरव शास्त्र'हरू अद्वैतवादी हुन् भने 'शिव शास्त्र'हरू द्वैतवादी हुन्।

यस्तै प्रकारको वैचारिक विविधता वैष्णव आगमहरूमा पनि पाइन्छ। शैव र वैष्णव सम्प्रदायका आगम ग्रन्थहरू आत्माको अस्तित्व र एक 'परम सत्य' (ब्रह्म – जसलाई शैव धर्ममा शिव र वैष्णव धर्ममा विष्णु भनिन्छ) को अस्तित्वमा आधारित छन्।

दुवै सम्प्रदायका विद्वानहरूले द्वैतदेखि अद्वैतसम्मका विभिन्न शोधग्रन्थहरू लेखेका छन्। उदाहरणका लागि, शिवग्रयोगिनले आत्मा र शिव बीचको अभिन्नता वा एकतामा जोड दिएका छन्, जुन अनुष्ठान, आचरण, व्यक्तिगत अनुशासन र आध्यात्मिक ज्ञानको अन्तरदृष्टि जस्ता चरणहरू मार्फत प्राप्त हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:हिन्दु धर्मग्रन्थहरू
भक्ति

**भक्ति** भारतीय धर्महरूमा प्रचलित एक अवधारणा हो जसको अर्थ लगाव, अनुराग, श्रद्धा, विश्वास, निष्ठा, उपासना वा प्रेम भन्ने हुन्छ। भारतीय धर्महरूमा, यसले कुनै साकार भगवान् (जस्तै कृष्ण वा देवी), निराकार परमसत्य (जस्तै निर्गुण ब्रह्म वा शिख धर्मका वाहेगुरु) वा कुनै ज्ञान प्राप्त प्राणी (जस्तै बुद्ध, बोधिसत्त्व वा गुरु) प्रतिको प्रेमपूर्ण श्रद्धालाई जनाउन सक्छ। भक्ति प्रायः भक्त र भक्तिको पात्रबीचको सम्बन्धमा आधारित एक गहिरो भावनात्मक अनुराग हो। भक्तिको मार्गमा लाग्ने व्यक्तिलाई **भक्त** भनिन्छ।

यस अवधारणाको प्रारम्भिक उपस्थिति प्रारम्भिक बौद्ध ग्रन्थ *थेरगाथा* मा 'भत्ति' शब्दको माध्यमबाट पाइन्छ। *श्वेताश्वतर उपनिषद्* र *भागवद गीता* जस्ता प्राचीन ग्रन्थहरूले भक्तिलाई योगकै एउटा रूपमा ईश्वरको चिन्तन गर्ने माध्यमका रूपमा वर्णन गरेका छन्।

भक्तिका विचारहरूले भारतका धेरै लोकप्रिय ग्रन्थहरू र सन्त-कविहरूलाई प्रेरित गरेका छन्। उदाहरणका लागि, *भागवत पुराण* कृष्णसँग सम्बन्धित एक महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ हो जुन हिन्दु धर्मको भक्ति आन्दोलनसँग जोडिएको छ। भक्ति भारतमा प्रचलित अन्य धर्महरूमा पनि पाइन्छ र यसले आधुनिक युगमा इसाई र हिन्दु धर्मबीचको अन्तरक्रियालाई समेत प्रभाव पारेको छ। 'निर्गुणी भक्ति' (गुणरहित परमात्माप्रतिको भक्ति) हिन्दु धर्मका साथै शिख धर्ममा पनि पाइन्छ। भारत बाहिर, केही दक्षिणपूर्वी एसियाली र पूर्वी एसियाली बौद्ध परम्पराहरूमा पनि भावनात्मक भक्ति पाइन्छ।

तमिल आलवार र नयनार सन्तहरूले सुरु गरेको भक्ति आन्दोलन ईस्वी संवत्को पहिलो सहस्राब्दीको उत्तरार्धमा विष्णु (वैष्णव), शिव (शैव) र देवी (शाक्त) देवताहरूको वरिपरि विकसित भएको थियो।

## शब्दावली 
संस्कृत शब्द 'भक्ति' क्रिया मूल 'भज्-'बाट बनेको हो, जसको अर्थ "उपासना गर्नु, शरण लिनु, वा सेवा गर्नु" भन्ने हुन्छ। यस शब्दले लगाव, निष्ठा, अनुराग, श्रद्धा, विश्वास वा प्रेम, र आध्यात्मिक मुक्ति वा मुक्तिको साधनका रूपमा कुनै धार्मिक सिद्धान्तप्रतिको पवित्रतालाई पनि जनाउँछ। करेन पेचेलिसका अनुसार भक्तिलाई केवल भावनाका रूपमा मात्र नभई 'प्रतिवद्ध संलग्नता' का रूपमा बुझ्नुपर्छ।

वैदिक संस्कृत साहित्यमा 'भक्ति'को सामान्य अर्थ "पारस्परिक लगाव, निष्ठा वा अनुराग" भन्ने हुन्थ्यो, जस्तै मानवीय सम्बन्धहरूमा प्रेमी-प्रेमिका, मित्र-मित्र, राजा-प्रजा, वा आमाबाबु-सन्तान बीचको सम्बन्ध। र यसलाई 'भक्ति मार्ग' वा 'भक्ति योग' भनिन्छ। अन्य मार्गहरूमा 'ज्ञान मार्ग' (ज्ञानको बाटो), 'कर्म मार्ग' (कार्यको बाटो), र 'राज मार्ग' (चिन्तन र ध्यानको बाटो) पर्दछन्।

हिन्दु धर्ममा सगुण र निर्गुण (गुणसहित वा गुणरहित परमात्माप्रतिको भक्ति) दुवै विचारहरू प्रचलित छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:संस्कृत शब्द र वाक्यांशहरू
श्रेणी:भक्ति आन्दोलन
श्रुति

**श्रुति** हिन्दू धर्मका सर्वोच्च र सर्वोपरि धर्मग्रन्थहरूको समूह हो। धर्मशास्त्रका लेखकहरूले श्रुतिलाई धर्मको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण श्रोत मानेकाछन्। यसमा चार वेद पर्छन् : ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेद र अथर्ववेद। प्रत्येक वेदका चार भाग हुन्छन् : संहिता, ब्राह्मण-ग्रन्थ, आरण्यक र उपनिषद्।
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन

**विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन** (**डब्ल्युएचओ**) विश्वका देशहरू स्वास्थ्य सम्बन्धी समस्याहरूमाथि आपसी सहयोग एवं मानक विकसित गर्ने संस्था हो। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका १९३ सदस्य देश तथा दुइ संबद्ध सदस्य छन्। यो संयुक्त राष्ट्रको एउटा अनुषांगिक एकाई हो। यस संस्थाको स्थापना ७ अप्रैल १९४८मा गरिएको थियो। यस कारण प्रत्येक साल ७ अप्रैल का दिन विश्व स्वास्थ्य दिवसको रूपमा मनाइन्छ।

नेपाल पनि विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको एक सदस्य देश हो र यसको नेपाली मुख्यालय नेपालको राजधानी काठमाडौँमा स्थित छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:जनस्वास्थ्य
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र सङ्घ
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र सङ्घका विशेषज्ञ समितिहरू
खाद्य तथा कृषि सङ्गठन

**संयुक्त राष्ट्र खाद्य एवं कृषि सङ्गठन** संयुक्त राष्ट्र सङ्गठनको एक विशिष्ट संस्था हो । "सबको लागि रोटी " भन्ने मुल नाराका साथ स्थापित यस संस्थाले आफ्ना सदस्य राष्ट्रहरूमा भोक र्निमुलिकरण गर्ने कार्य गरिरहेको छ ।
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:कृषि
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र सङ्घ
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र सङ्घका विशेषज्ञ समितिहरु