open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
अस्ट्रिया

**अस्ट्रिया** (), औपचारिक रूपमा **अस्ट्रिया गणतन्त्र** (), पूर्वी आल्प्समा अवस्थित मध्य युरोपमा अवस्थित एउटा भूपरिवेष्ठित देश हो। यो नौ राज्यहरूको महासङ्घ हो, जसमध्ये राजधानी भिएना सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर र राज्य हो। अस्ट्रियाको उत्तरपश्चिममा जर्मनी, उत्तरमा चेक गणतन्त्र, उत्तरपूर्वमा स्लोभाकिया, पूर्वमा हङ्गेरी, दक्षिणमा स्लोभेनिया र इटाली र पश्चिममा स्विट्जरल्यान्ड र लिक्टेनस्टाइनको सिमाना रहेको छ। यो देशले ८३,८७९ वर्ग किलोमिटर (३२,३८६ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ र यसको जनसङ्ख्या लगभग ९० लाख छ।

आजको अस्ट्रियाको क्षेत्रमा कम्तिमा पाषाणयुगदेखि नै बसोबास गर्दै आएको छ। लगभग ४०० ईपू, यो केल्टद्वारा बसोबास गरेको थियो र त्यसपछि पहिलो शताब्दी ईपूर्वमा रोमन साम्राज्यद्वारा नियन्त्रण गरिएको थियो। यस क्षेत्रमा ईसाईकरण चौथो र पाँचौँ शताब्दीमा, रोमन कालको अन्त्यतिर सुरु भयो, त्यसपछि बसाइँसराइ अवधिमा असङ्ख्य जर्मन जनजातिहरूको आगमन भयो। अस्ट्रिया, एक एकीकृत राज्यको रूपमा, पहिलो सहस्राब्दीको अन्त्यमा पूर्वी र हङ्गेरीको मार्चको अवशेषबाट उत्पन्न भएको थियो, पहिले पवित्र रोमन साम्राज्यको सीमानामा मार्चको रूपमा, त्यसपछि यो ११५६ मा एक डचीमा विकसित भयो, र १४५३ मा आर्कडुची बनाइएको थियो। ह्याब्सबर्ग शताब्दीको प्रमुख इम्प्लाटेरियाको केन्द्रविन्दु भएको कारण, अस्ट्रियाको मुख्य भूमि भएको थियो। मध्य युरोपमा शताब्दीऔँदेखि शक्ति र १६औँ शताब्दीदेखि भिएनाले पवित्र रोमन साम्राज्यको प्रशासनिक राजधानीको रूपमा पनि सेवा गर्‍यो। दुई वर्ष पछि साम्राज्यको विघटन हुनुभन्दा पहिले, १८०४ मा, अस्ट्रियाले आफ्नै साम्राज्य स्थापना गर्‍यो, जुन एक महान शक्ति र युरोपको सबैभन्दा ठुलो राज्यहरू मध्ये एक बन्यो। १८६० को दशकमा युद्धहरूमा साम्राज्यको पराजय र क्षेत्रहरूको क्षतिले १८६७ मा अस्ट्रिया-हङ्गेरीको स्थापनाको लागि मार्ग प्रशस्त गर्‍यो।

अस्ट्रिया एक अर्ध-राष्ट्रपतिप्रधान प्रतिनिधि लोकतन्त्र हो जहाँ लोकप्रिय रूपमा निर्वाचित राष्ट्रपति राज्य प्रमुख र सरकार प्रमुख र प्रमुख कार्यकारीको रूपमा चान्सलर हुन्छन्। अस्ट्रियामा प्रतिव्यक्ति १३औँ उच्चतम नाममात्र कुल गार्हस्थ्य उत्पादन छ र उच्च जीवनस्तर छ। यो देश सन् १९५५ देखि संयुक्त राष्ट्रसङ्घको र १९९५ देखि युरोपेली सङ्घको सदस्य रहेको छ।

## टिप्पणीहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:जर्मनेली भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:युरोपका देशहरू
श्रेणी:सङ्घीय संवैधानिक गणतन्त्रहरू
श्रेणी:भूपरिवेष्ठित राष्ट्रहरू
श्रेणी:युरोपेली सङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
अरुबा

**अरुबा** ( , ) क्यारेबियन सागरमा अवस्थित द्विपिय राष्ट्र हो ।

## जनसङ्ख्या 
## इतिहास 
## भूगोल 
## राजनीति 
## अर्थतन्त्र 
## धर्म 
## जीवनशैली 
## अरु सम्बन्धित विषयहरू 
## सन्दर्भ सूची 
## बाहिरी लिङ्कहरू
* Government of Aruba
* Aruba.com – Official Tourism site of Aruba
* 
* 
* 

श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
देवी-देवता

हिन्दु धर्ममा देवी-देवताहरूको धेरै महत्त्व छ। हिन्दुले देवी-देवतालाई निशदिन पुजने गर्छ। हिन्दू धर्मको पवित्र पुस्तकहरूमा भनियेको छ कि जो ब्यक्तिले देवी-देवताको अर्चना गर्छ उसले मृत्यु उपरांत मोक्ष प्राप्त गर्छ। देवी-देवताको आशिर्वादले कष्ट र पापको नाश हुन्छ र ब्यक्तिले शान्तिपूर्वक जिन्दगी निर्वाह गर्न सक्छ। कुनै अपुग वस्तुको प्राप्ती हेतु पनि मानिषले देवी-देवता समक्ष पूजा-अर्चना, व्रत-उपवास आदि गर्ने गर्छन।

हिन्दु धर्म जस्तै अरु धर्महरूमा पनि देवी-देवता छन्। कति धर्महरूमा देवी-देवता एउटै छन भने कतिमा हिन्दू जस्तै अनेकौँ छन्।

हिन्दु धर्मको पवित्र ग्रन्थहरूको अध्ययन अन्तर्गत भनियेको छ कि हिन्दू धर्ममा तेत्तीस कोटी देवी-देवताहरू छन्।

यहाँ केही मुख्य देवी-देवताहरूको सूची हेर्नुस।
*शिव या शंकर
*दुर्गा
*सरस्वती
*काली
*सन्तोषी माता
*लक्ष्मी
*विष्णु
*राम
*हनुमान
*गणेश
*कुवेर

*कृष्ण
*पार्वती
*सीता
*विश्वकर्मा आदि

श्रेणी:देवी-देवताहरू
श्रेणी:श्रेणी
श्रेणी:हिन्दु देवीदेवताहरू
अजरबैजान (स्पष्टता)

**अजरबैजन** नामबाट निम्न कुराहरू थाह पर्छ:

## भूगोल 
* **गणतन्त्र अजरबैजान**, युरेशियाको वर्तमानको एक राज्य, तस्तैगरि:
** अजरबैजन एस एस आर, एउटा सोभियत गणतंत्र (१९३६–१९९१)
** अजरबैजन प्रजातांत्रिक गणतंत्र, एउटा लघु समय सम्मको लागि (१९१८–१९२०)
** रसियन साम्राज्यको बकु गभर्नरेट र एलिजाबेथपोल गभर्नरेट
** (गणतांत्रिक अजरबैजनको अरान) अथवा कुकेसियन अल्बानिया
** अजरबैजन (गाँउ), अजरबैजनको एउटा गाँउ

* **अजरबैजन (ईरान)**, उत्तरीय ईरानको एक क्षेत्र
** पूर्वी अजरबैजन राज्य, ईरानी राज्यको चारवटाबाट एउटा राज्य
** पश्चिमी अजरबैजन राज्य, ईरानी राज्यको चारवटाबाट एउटा राज्य
** जंजान राज्य, ईरानी राज्यको चारवटाबाट एउटा राज्य
** अर्दाबिल राज्य, ईरानी राज्यको चारवटाबाट एउटा राज्य
** जनताको सरकार अजरबैजन, एउटा लघु समय सम्मको सोभियत क्लांईट राज्य इरानमाथी अधिकारको समयमा (१९४५–१९४६)
** एट्रोपेटेन, अजरबैजनको ऐतिहासिक इरानियन क्षेत्रको नाम
** अटरपटकन, अजरबैजनको ऐतिहासिक इरानियन क्षेत्रको नाम

## विश्वविद्यालय 
* अजरबैजन अन्तर्राष्ट्रिय विश्वविद्यालय
* अजरबैजन मेडिकल विश्वविद्यालय
* अजरबैजन लंग्वैज विद्यालय
* अजरबैजन राज्य कृषि एकेडमी
* अजरबैजन टेक्निकल विश्वविद्यालय
* अजरबैजनको टर्बियट मोअलेम (Tarbiat Moallem) विश्वविद्यालय 

## अन्य 
* अजरबैन (नृत्य)

## यो पनि हेर्नुस 
* History of the name Azerbaijan
कमल मन्दिर

**कमल मन्दिर** 

  200px  

  बहाई कमल मन्दिर 

 बिल्डिंग  

  प्रकार  पूजा घर  

  वास्तुशैली  एक्सप्रेशनिष्ट  

  ढांचा प्रणाली  कंक्रिट ढांचा र पूर्व खांचित छत, फलक  

  स्थिति  नयाँ दिल्ली, भारत  

  पूर्ण निर्माण  १९८६ (डिजाईन टिम)  

  वास्तुकार  फरिबोर्ज साहबा  

  स्ट्रक्चर अभियंता  फ्लिट र नीयल  

दिल्लीको मुटू अर्थात नेहरू प्लेस नजिकस्थित छ लोटस टेंपल, आफैमा अनौठो छ। यसले हरेक प्रकारको पर्यटकहरूलाई आफू तर्फ तान्छ। यस्तो भनाई छ कि प्रतिदिन लोटस टेंपलमा करीब आठदेखि दस हजार पर्यटक यहाँ आँउछन। यहाँको निर्मल वातावरण प्रार्थना र ध्यानको लागि सहायक छ। यहाँ न त कुनै मूर्ति छ, न कुनै कर्म-कांड हुन्छ। यहाँ विभिन्न धर्मको पवित्र लेखहरू पढिन्छन्। भारतीयहरूको लागि कमलको फूल पवित्रता तथा शान्तिको प्रतीक हो र ईश्वरको अवतारको सङ्केत चिह्न पनि हो। यो फूल हिलोमा भएपनि पवित्र तथा स्वच्छ रहेर फुलछ, यसले सिकाउछ कि धार्मिक प्रतिस्पर्धा तथा भौतिक पूर्वाग्रहहरू भित्र रहेर पनि उनी इ सबैबाट कसरि अनासक्त हुन सक्छन।

श्रेणी:भारतीय मन्दिर
श्रेणी:बहाई धर्म
कलियुग

**कलि युग** सनातन(हिन्दु) शास्त्र अनुसार चार मध्येको अन्तिम युग हो। यो युगमा मानिसहरूको चरित्र बिग्रने सभ्यताको नाममा नया समस्याहरू जन्मने भनेर देवीभागवत को नवमस्कन्धको आठौ अध्याय मा उल्लेख गरिएको छ।

"कन्यकागामिन: केचित्केचिच्च श्वश्रुगामिन: ।  केचिद्वधूगामिनश्च केचिद्वै सर्वगामिन: ।।४३।।

भगिनीगामिन: केचित्सपत्नीमातृगामिन: ।  भ्रातृजायागामिनश्च भविष्यन्ति कलौ युगे ।।४४।।

अर्थ:- कलियुगमा कोइ व्यक्ति कन्यासँग, कोइ सासुसँग, कोइ बुहारी सँग, कोइ दिदी बहिनीसँग, कोइ सौतेनी आमासँग, कोइ व्यक्ति सबै सँग सम्भोग आदि गर्ने छन् ।।४३-४४।।

यो द्वापर युगको अन्त्य पछि सुरुहुन्छ र यसको अन्त्यसँगै सारा संसारमा पापी हरु को नाश भइ नयाँ संसारको सृजना हुने विश्वास गरिन्छ। हामी अहिले बाचीरहेको युग कलि युग हो भनेर विश्वास गरिन्छ । कलियुगको अर्थ कला (विज्ञान)बाट चल्ने अथवा विज्ञानबाट अघी बढ्ने युग भन्ने बुझिन्छ । अहिलेको युगमा कला नै अघी बढेको देखिन्छ जस्तै यो हामीले पढिरहेको र सम्पादन गरिरहेको पनि एक कला नै हो । यो युग को अन्तिममा सबै व्यक्तिहरु केवल भोग र लोभ मात्र चाहन्छन्  । आफन्त ले आफन्तलाई चिन्दैनन् । नाता भन्ने कुरा समाप्त हुने छ । यो युग राजा परीक्षित को राज्यबाट सुरु भएको मानिन्छ।
                                                                                                                                                                                                    
## यो पनि हेर्नुहोस्

 **चार युग** 
 (१,७२८,००० वर्ष)सत्य युग  
 (१,२९६,००० वर्ष) त्रेता युग 
 (८६४,००० वर्ष)द्वापर युग 
 (४३२,००० वर्ष)कलि युग 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दर्शन
श्रेणी:समय
श्रेणी:चार युग
व्रतबन्ध

**व्रतबन्ध** (चूडाकर्म पनि भनिने ) यो पुरानो समय देखि चलि आएको एक परम्परागत हिन्दु संस्कार हो। संस्कृत भाषामा व्रत भन्नाले प्रतिज्ञा बुझिन्छ भने बन्ध भन्नाले बन्धन बुझिन्छ। व्रतबन्धको प्रतीक मानिने जनै ग्रहण गर्ने धार्मिक प्रक्रिया पनि हो।

हिन्दु धर्ममा मानिसको आयुलाई ४ भागमा विभाजन गरिन्छ - ब्रह्मचर्याश्रम (० देखि २५ वर्षसम्म), गृहस्थाश्रम(२५ देखि ५० वर्षसम्म), वानप्रस्थाश्रम (५० देखि ७५ वर्षसम्म) अनि सन्यास आश्रम (७५ भन्दा बढी)। बालकको व्रतबन्ध प्रायः बाल्यावस्थामा नै गरिन्छ, बालकको उमेर ८ वर्ष पूरा भएपछि उ ब्रह्मचर्यको कर्म निर्वाह गर्न सक्षम मानिन्छ र प्राय यही उमेरमा उस्को व्रतबन्ध गरिन्छ। त्यसैले यस कार्यलाई उपनयन पनि भनिन्छ।

यस संस्कारलाई इसाई धर्मको baptismको संस्कारसँग तुलना गर्न सकिन्छ, जसअनुरूप व्रतबन्ध गरिएको बालकले धार्मिक कार्यहरूमा सहभागी हुन पाउँदछ, अनि धार्मिक कर्महरू र नियमहरूको पालना पूर्ण रूपमा गर्दछ।

## व्रतबन्धका विशेष लक्षणहरू
व्रतबन्धको विशेष सूचकको रूपमा रहेको मुण्डन (केवल टुप्पी बाँकी राखेर टाउकोको सबै कपाल काट्ने प्रक्रिया) अनि जनै धारण प्रक्रिया रहेका छन् । कुनै कुनै जनै नलगाउने जातमा पनि व्रतबन्ध जस्तै छेवर गर्ने परम्परा रहिआएको छ। कुनै पनि हिन्दू धार्मिक कार्यमा झै व्रतबन्धमा पनि होम गरेझै अग्नि कुण्डमा पूजाआजा गरिन्छ। यस पूजा अन्तर्गत बालकको गुरुले बालकलाई गायत्री मन्त्र सुनाउँछन्, जस अन्तर्गत बालकले हरेक वर्ष गुरू पूर्णिमाका दिन गुरूको मुख हेर्ने गर्दछन्।

## व्रतबन्धको पद्धति
व्रतबन्ध विशेष तिथिको दिन छानेर गरिन्छ र विहान झिसमिसेदेखि नै यसको कर्म शुरू हुन्छ। प्राथमिक क्रियाहरूमा नित्य कर्म, अनि साधारण पूजाहरू पर्दछन। प्रक्रिया त अझै अघिल्लो दिन बेलुका नै शुरू भइसकेको हुन्छ, जब केटाको शिरमा दुम्सीको काँडा जडित गेरू व्रस्त्र बेरिन्छ र व्रतबन्धको दिनको बिहानीमा मात्र त्यसलाई निकालीन्छ। अरू पूजामा झै अग्नि कुण्ड अगाडि, अग्निलाई साक्षी राखी ब्रह्मचार्यका कर्म विधिहरूको प्रतीकात्मक क्रियाहरू गरिन्छ, जस्तै एकसरो गेरू लगाउने, अष्ठ बक्र (८ ठाउँमा बांगिएको लौरो), कमण्डलु, पोटली, मृगचर्म आदि बोक्ने, भिक्षा माग्ने (भिक्षा माग्ने विधिमा बालकको मामाको साथलाई अनिवार्य मानिन्छ)। पारम्परिक विधि अनुरूप बालक अनि गुरूको आश्रम गएर वेदको अध्ययन गर्दछन्। तर अहिले यो विधि प्रतीकात्मक रूपमा मात्रै जिवित छ। मामाको भूमिका यहाँ महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। ब्रह्मचार्यबाट बालकलाई गृहस्थ जीवन निर्वाहगर्न प्रोत्साहन गर्ने जिम्मा मामाको हुन्छ। प्रतीकात्मक रूपमा भएपनि आजपनि बालकले सांसारिक माया, मोह त्यागेर आश्रम जाने चेष्टा गर्ने अनि मामाले द्रव्य अनि विलासको मोह देखाएर गृहस्थ जीवनतर्फ फर्काउने अभिनय गरिन्छ।

व्रतबन्धको प्रतीक स्वरूप बालकले जनै ग्रहण गर्दछ अनि त्यस उपरान्त सदैव चोखो खाने, सत्कर्ममा लाग्ने, जनै ग्रहण गर्ने, भगवान्को जप गर्ने, गायत्री मन्त्रको जप गर्ने, खानु अगाडि अपसानी अर्पण गर्ने जस्ता नित्य कर्महरूको पालन गर्ने प्रण गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:हिन्दू संस्कार
श्रेणी:षोडश संस्कार
जयतु संस्कृतम् आन्दोलन

**जयतु संस्कृतम् आन्दोलन** वि. सं. २००४ सालमा तीनधारा संस्कृत पाठशालाका विद्यार्थीहरूले पाठशालामा भूगोल, इतिहास, अर्थशास्त्रजस्ता विषय समावेश गर्नुपर्छ भनी सुरू गरेको आन्दोलन हो। तर निरंकुश राणा शासकहरूलाई यी माग मन परेन र विद्यार्थीउपर दमन गर्न थाले। यस आन्दोलनको नेतृत्व श्रीभद्र शर्मा, कमलराज रेग्मी, काशीनाथ गौतम, राजेश्वर देवकोटा, पूर्णप्रसाद बाह्मण, अच्युतराज रेग्मीजस्ता व्यक्तिहरूले गरेका थिए। राणाहरूले दमन गरेपछि यी विद्यार्थीहरू बनारस गई राणा विरोधी आन्दोलनमा सक्रिय भए।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* जयतु संस्कृतम् आन्दोलनको थालनी

श्रेणी:भाषा आन्दोलनहरू
जगदम्बाश्री पुरस्कार

**जगदम्बाश्री पुरस्कार** नेपालको एउटा प्रतिष्ठित साहित्यिक पुरस्कार हो । यो पुरस्कार मदन पुरस्कार गुठीले प्रदान गर्दछ। गुठीकी संस्थापिका रानी जगदम्बाकुमारीदेवी राणा को २०४५ साल साउन २९ गते निधन भएपछि गुठीकी संस्थापिकाको स्मृतिलाई चिरस्थायी राख्ने उद्देश्यले निधनको ४५ औँ दिन जगदम्बाश्री पुरस्कार विधिवत् स्थापना गरिएको हो ।

जगदम्बाश्री पुरस्कार मदन पुरस्कार गुठीबाट दिइने दोस्रो पुरस्कार हो । यो पुरस्कार गुठीको अक्षय कोषको वाषिर्क ब्याजबाट प्रत्येक वर्ष श्रव्य-दृश्य वा अरू किसिमका कृतित्वहरूबाट नेपाली वाङ्मयको श्रीबृद्धिमा उल्लेख्य योगदान पुर्‍याई देश-विदेशका प्रतिष्ठित विद्वान्, विद्वत-संस्था वा प्रतिष्ठानहरूबाट नाम प्रस्ताव गरी पठाएका नेपाली वाङ्मयका साधकहरूमध्येबाट छनौट समितिले आवश्यक छानबिन गरी सिफारिस गरेका वाङ्मय साधक वा संस्थालाई जगदम्बाश्री पुरस्कार प्रायः बडादशैँको नवमीमा प्रदान गरिन्छ । जगदम्बाश्री पुरस्कारका लागि नेपाली भाषाको (नेपाली वाङ्मय) सेवालाई नै एकमात्र आधार मानी पुरस्कृत प्रतिभाको छनौट हुन्छ 

यस पुरस्कारको राशि मदन पुरस्कार सरह अर्थात् रु. २,००,०००।- (दुई लाख) नगद र प्रमाणपत्र प्रदान गरिन्छ ।बि. स. २०७५ बाट पुरस्कारको रकम  रु. ४,००,००० निर्धारित गरिएको छ । 

यसका प्रथम विजेता हुनुहुथ्यो- स्व. नारायणगोपाल । उहाँलाई तीनदशकभन्दा बढी समयदेखि संगीतको माध्यमबाट नेपाली भाषाका गीतहरूलाई देश तथा विदेशमा समेत प्यारो बनाउन उल्लेखनीय योगदान गरेबापत २०४५ सालमा उक्त पुरस्कारद्वारा सम्मानित गरिएको थियो ।

## इतिहास 
रानी जगदम्बाकुमारी देवी राणाले आफ्ना स्व. पति मदनशमशेर जबरा को स्मृतिमा वि.सं. २०१२ साल असोज १० गते मदन पुरस्कार गुठीको स्थापनाको घोषणा गर्नुका साथै सोही साल मार्ग २८ गते गुठीको दानपत्रमा हस्ताक्षर भई २०२० कात्तिक ३१ गते श्री ५ को सरकारलाई ललितपुर मेजिष्टे्रटबाट (द.न. २०२०।२) विधिवत् दर्ता गरिएको छ । नेपाली वाङ्मयको बृहत क्षेत्रलाई समेटी भिडियो र अरू कृतित्वलाई आधार बनाइ निजी स्तरबाट स्थापित पहिलो पुरस्कार जगदम्बाश्री पुरस्कार हो ।

## हालसम्मका जगदम्बाश्री पुरस्कार विजेताहरू 
# यो पनि हेर्नुहोस्
* मदन पुरस्कार गुठी
* मदन पुरस्कार
* नारायणगोपाल 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने] 
## बाहिरी लिङ्कहरू
* मदन पुरस्कार गुठी

श्रेणी:पुरस्कारहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य पुरस्कारहरू
__FORCETOC__
याहु!

**याहु** एक अमेरिकी वेब सेवा प्रदायक हो। यसको मुख्यालय क्यालिफोर्नियाको सन्निभेलमा रहेको छ र यो कम्पनी याहु! निगमद्वारा सञ्चालित छ। यो अपोलो ग्लोबल म्यानेजमेन्टद्वारा सञ्चालित लगानी कोषद्वारा ९०% र भेरिजोन कम्युनिकेसन्सद्वारा १०% स्वामित्वमा रहेको छ।

यसले एक वेब प्रवेशद्वार प्रदान गर्दछ जसमा खोज संयन्त्र याहु! सर्च, याहु! मेल, याहु! न्युज, याहु! फाइनान्स, याहु! स्पोर्ट्स र यसको विज्ञापन मञ्च, याहु! नेटिभ समावेश छन्।

याहु! जेरी याङ र डेभिड फिलोद्वारा जनवरी १९९४ मा स्थापित भएको थियो र सन् १९९० को दशकको प्रारम्भिक इन्टरनेट युगका अग्रणीहरू मध्ये एक थियो।  सन् २००० मा, यो विश्वव्यापी रूपमा सबैभन्दा लोकप्रिय वेबसाइट थियो। सन् २००० को दशकको अन्ततिर गुगल इन्टरनेट बजारमा प्रवेश गर्दा यसको प्रयोगमा कमी आएको थियो।  तथापि, याहु डोमेनका वेबसाइटहरू अझै पनि सबैभन्दा लोकप्रिय वेबसाइटहरू मध्ये एक हुन्।  यो अलेक्सा इन्टरनेट र सिमिलर वेब दुवै अनुसार विश्वव्यापी सहभागितामा १२औँ स्थानमा रहेको छ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
* 
* याहु!का सेवा तथा उत्पादनहरू
* अल्टाबा र याहु! को इतिहास
* 
* 


श्रेणी:सन्निभेल, क्यालिफोर्नियामा आधारित कम्पनीहरू
श्रेणी:अमेरिकी कम्पनीहरू
श्रेणी:अमेरिकाका सफ्टवेयर कम्पनीहरू
बोधगया

भारतीय राज्य बिहारको राजधानी पटना देखि दक्षिणपूर्वमा लगभग १०० किलोमीटरमा स्थित **बोधगया** गया जिल्ला नजिकएउटा सानो शहर छ । भनिन्छ बोधगयामा बोधि वृक्ष मूनी तपस्या गरी रहने गौतम बुद्धलाई ज्ञानको प्राप्ति भएको थियो । त्यही बेलादेखि यो स्थल बौद्ध धर्मको अनुयायिहरूको लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। वर्ष २००२मा युनेस्को द्वारा यस शहरलाई विश्व सम्पदा स्थल घोषित गरियो ।

## इतिहास 
करीब ५०० ई.पू.मा गौतम बुद्ध फाल्गु नदी किनारा पुगे र बोधि वृक्ष मूनी तपस्या गर्न बसे । तीन दिन र रातको तपस्यापछि उनलाई ज्ञानको प्राप्ति भयो, यस पछि देखि उनलाई बुद्धको नामबाट चिन्नु थालियो । यसपछि उनले त्यहा ७ हफ्ता अलग अलग ठाउँमा ध्यान गर्दै बिताए र फेरि सारनाथ गएर धर्मको प्रचार शुरू गरे। बुद्धको अनुयायिहरूले पछि त्यस ठाउँमा जान शुरू गरे जहाँ बुद्धले वैशाख महीनामा पूर्णिमाको दिन ज्ञानको प्रप्ति गरेको थिएँ। बिस्तारि बिस्तारि यो ठाउँ बोधगयाको नामबाट चिन्न थालियो। यो दिन बुद्ध पूर्णिमाको नामबाट प्रसिद्ध भयो ।

## चित्र दीर्घा

File:Bodh gaya before restoration.jpg| पुनर्स्थापना हुनु भन्दा पहिले बोध गया 
File:Bodh Gaya tai temple.jpg| थाई मन्दिर
File:Bhutanese temple.jpg| भुटानी मन्दिर
File:Anandabodhi.jpg|आनन्दबोधी रुख
File:BodhGayaEnlightmentThroneOfferingAndHuvishkaCoin.jpg|उत्खननमा भेटिएको मुद्रा
File:Vietnam Temple in Bodh Gaya.JPG| भियतनाम मन्दिर
File:Indosan Nippon Japanese Temple.JPG| जापनिज मन्दिर
File:Bodhgayareplica 11thcent.jpg|बोधिगाया मन्दिर 

श्रेणी:भारतका पर्यटनस्थलहरू
श्रेणी:बिहारका पर्यटनस्थलहरू
श्रेणी:बौद्ध धर्म
मम्मी

अङ्गुठाकार|अल्बर्ट हल संग्रहालय जयपुर भारत मा ममी
**मम्मी** () एउटा संरक्षित शव लाई भन्छन जसको अङ्ग र छालालाई थाहा पाई वा नपाईकन कुनै विधिबाट संरक्षित गरिन्छ। संरक्षित गर्नको लागि उचित रसायनहरूको प्रयोग, अत्यन्त शीतल वातावरण, धेरै कम आर्द्रता, धेरै कम हावा आदिको प्रविधीमा गरिन्छ। अहिलेसम्म फेलापरेको सबै भन्दा पुरानो ६००० वर्ष पुरानो मम्मी हो जुन सन् १९३६मा भेटिएको थियो। मानव र अन्य जानवरहरूको मम्मी पूरै संसारमा यत्र-तत्र पाईने नै गर्छ।

## बाह्य लिँक 
* http://www.mummytombs.com
* Naturally Preserved Peruvian Mummies 
* World's Best Preserved Mummies in China 

[www.mummies.net]
जिमेल

**जिमेल** एक नि:शुल्क पोस्ट अफिस प्रोटोकल र इन्टरनेट म्यासेज एक्सेस प्रोटोकल वेबमेल सेवा हो जसलाई गुगलद्वारा उपलब्ध गराइएको छ।संयुक्त अधिराज्य र जर्मनीमा यसलाई आधिकारिक रूपमा **गुगल मेल** भनिन्छ। जिमेलको परिक्षण संस्करणलाई सन् २००४ अप्रिल १ का दिन सुरु गरिएको थियो भने सन् २००७ फेब्रुअरी ७ का दिन यसलाई प्रयोगकर्ताहरूका लागि उपलब्ध गराइएको थियो।

१ गिगाबाइट प्रति प्रयोगकर्ताको प्रारम्भिक भण्डारण क्षमताबाट सुरु भएको जिमेलमा त्यसपछिका दिनहरूमा यसका प्रयोगकर्ताहरू उल्लेखनीय रूपमा वृद्धि भएको थियो जसले पछि प्रयोगकर्ताहरूलाई २ देखि ४ मेगाबाइट सम्म सित्तैमा वेबमेल भण्डारण गर्न सक्ने अनुमानि प्रदान गरेको थियो। हाल यो सेवा ७,२५० मेगाबाइट भन्दा धेरै भण्डारण निःशुल्क रूपमा वितरण गर्दछ भने १० जिबी देखि ४०० जिबीको अतिरिक्त भण्डारण २० देखि ५०० अमेरिकी डलर प्रति वर्षको लागि खरिद गर्न सकिन्छ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* कार्यका लागि आधिकारिक वेबसाइट
* जिमेलको आधिकारिक मोबाइल संस्करण बहुभाषिक
माछापुच्छ्रे हिमाल

**माछापुछ्रे** एउटा हिमालको नाम हो जुन अन्नपूर्ण हिमालको उत्तर मध्य नेपालमा अवस्थित छ। माछापुच्छ्रे हिमाल नेपालको गण्डकी प्रदेशको कास्की जिल्लामा अवस्थित छ। यो हिमाललाई मानिसहरूले भगवान शिवको पवित्र स्थान मानेर श्रद्धा गर्छन्, त्यसैले यो हिमालमाथि आरोहण गर्ने अनुमति छैन । अहिले सम्म कसैले नचढेको हुनाले यस हिमाललाई 'कुमारी हिमाल'को उपनामले पनि चिनिन्छ।

## स्थिति 
माछापुछ्रे हिमाल एउटा लामो प्रेणदायक श्रेणीको पुछारमा, अन्नपूर्णको मुख्य भागमा दक्षिण तर्फबाट बाहिर लम्किदै गएको छ। यस हिमालको पूर्वी सीमालाई अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रको रूप प्रदान गर्छ। यो संरक्षण क्षेत्र पर्यटकहरूको एउटा मनपर्ने ट्रेकिङ्ग गन्तव्य हो र अन्नपूर्णको दक्षिण तर्फबाट आधार शिविर र अन्य प्राकृतिक छटा एकदमै मनमोहक छ। यो मनमोहक शिखर  पोखराबाट लगभग २५ किलोमिटरको दूरीमा छ।

## नामकरण 
माछाको पुच्छर जस्तो हुनाले नै यो हिमालको नाम माछापुच्छ्रे रहेको हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा अनुवाद गरेर **फिस टेल** पनि भनिन्छ। यसलाई तमु भाषामा **कतासुँ क्लिको** भनिन्छ।

## चित्र दीर्घा

चित्र:Mount Machhapuchhre (aka Mount Fshtail).jpg|सुनौलो माछापुच्छ्रे हिमाल
चित्र:Falling star machhapuchhre.jpg|माछापुच्छ्रे हिमाल
चित्र:Machapuchare with green hillside.jpg|किम्रोङबाट माछापुच्छ्रे हिमाल
चित्र:Machapuchare in cloud.jpg|चोम्रोङको बाटोमा माछापुच्छ्रे हिमाल
चित्र:Machapuchare close-up of summit ridge.jpg|चोम्रोङ लेकबाट
चित्र:Machapuchare from Annapurna Base Camp lodges.jpg|अन्नपूर्ण पर्यावरण विहारबाट
चित्र:Machapuchare close-up from Annapurna Base Camp lodge.jpg|माथिल्लो टाकुरा
चित्र:06 Tadapani.jpg|प्रस्ट माछा आकारको दृश्य, माछापुच्छ्रे हिमाल
चित्र:Mt.Machhapuchhre.jpg|माछापुच्छ्रे हिमालको दृश्य
चित्र:Machapuchare from Machapuchare Basecamp.jpg|माछापुच्छ्रे बेसक्याम्पबाट देखिएको माछापुच्छ्रे हिमालको दृश्य।  

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाहिरी लिङ्कहरू 
* Machapuchare on Summitpost

श्रेणी:नेपालका अग्ला हिमालहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका हिमालहरू
ओलम्पिक खेल

**ओलम्पिक खेल** एक अन्तराष्ट्रिय खेल महासंग्राम हो। यो हरेक ४ वर्षमा एक पटक विश्वको कुनै एक देशमा हुने गर्छ।

ओलम्पिक खेलको चिन्हको निर्माण पाँचवटा गोलो चक्का जुन नीलो, पहेलो, कालो, हरियो, रातो छ लाई एउटा सेतो पट्टीमाथि मिलाएर बनाईयो। यो चिन्ह असलमा १९१२मा बैरन (Baron) द्वारा पस्तुत गरिएको थियो, जुन कि आधुनिक खेलको शोधक पनि हुन.

## इतिहास
### प्राचीन ओलम्पिक
प्राचीन ओलम्पिक्स ग्रीसको ओलम्पिया भन्ने ठाउँमा ७७६ बि.सि.मा शुरु भएको हो।

### आधुनिक ओलम्पिक्स
१८९६मा फ्रान्सका पिएरे कुबर्टिनले आधुनिक ओलम्पिक्सको थालनी गरेका थिए।आधुनिक ओलम्पिक्सको शुरुवात पनि ग्रिसको एथेन्सबाट भएको हो।

==ओलम्पिकका जन्मदाता ==पियरे द कबर्टिन

## ओलम्पिक झण्डा 
ओलम्पिकको यही पाँचवटा चक्काहरूले पाँचवटै महादेशको प्रतिनिधित्व गर्छ। जुन 1913मा तैयार गरिएको थियो, 1914मा घोषित गरियो र 1920को ग्रिष्म ओलम्पिक खेलमा देखिनु शुरु भयो।

## ओलम्पिक गान
ओलम्पिक गान ग्रीस कवि कोष्टिस पालमासले रचना गरेका हुन्।यसलाई स्पिरोस समाराञ्चले संगीत दिएर सुमधुर बनाए।यस गीतको अंग्रेजी अनुबाद :-
## ओलम्पिक सिद्धान्त
ओलम्पिक सिद्धान्त '**गति,उचाइ र शक्तिशाली**' भन्ने वाक्य हो।फ्रान्सेली शिक्षक Rev Father Didon ले यस सिद्धान्तलाई फ्रेन्चमा 'Citius-Altius-Fortius' र अङ्ग्रेजीमा Faster Higher Stronger भनिन्छ ।साथै नेपालीमा भने द्रुतगति,उत्पन्न र सुदीर्घ भनिन्छ ।

## खेल
### ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा नखेलाइने केही खेलहरू
ओलम्पिकमा विभिन्न समयमा खेलहरू थप्ने र निकालिने गरिन्छ ।ओलम्पिकमा खेलाइने खेल क्रमिक रूपमा बढ्दै आज सम्म ओलम्पिक खेल संख्या २८ पुगिसकेको छ।त्यस्तै ओलम्पिकमा समावेश गरी हटाइएको केही मुख्य खेलहरू निम्न अनुसार छन् जस्तै:-
*गल्फ
*रग्बी
*क्रिकेट
*क्रोकेट
*लेक्रोस
*र्याकेट
*डोरी तानातान
*रक
*[ज्यू डे प
फुटबल

## यो पनि हेर्नुस
## स्रोत
[श्रेणी :खेल
श्रेणी :प्रतियोगिता
श्रेणी :खेलकुद
श्रेणी :ओलम्पिक खेल
मध्य प्रदेश

**मध्य प्रदेश** मध्य भारतको एक राज्य हो। यसको राजधानी भोपाल हो, र सबैभन्दा ठुलो सहर इन्दौर हो, जबलपुर, उज्जैन, ग्वालियर, सागर, सतना, नर्मदापुरम, शहडोल, रेवा र मोरेना अन्य प्रमुख सहरहरू हुन्। मध्य प्रदेश क्षेत्रफलको आधारमा दोस्रो ठुलो भारतीय राज्य र ७२ मिलियन भन्दा बढी बासिन्दा भएको जनसङ्ख्याको आधारमा पाँचौँ ठुलो राज्य हो। यसले उत्तरपूर्वमा उत्तर प्रदेश, पूर्वमा छत्तीसगढ, दक्षिणमा महाराष्ट्र, पश्चिममा गुजरात, र उत्तरपश्चिममा राजस्थान राज्यहरूसँग सीमा जोडेको छ।

चन्द्रगुप्त मौर्यले उत्तरी भारतलाई जितेर मौर्य साम्राज्य स्थापना गरे, जसमा सम्पूर्ण आधुनिक मध्य प्रदेश समावेश थियो। मौर्य शासकहरूमध्ये सबैभन्दा ठुलो अशोकले यसलाई जितेका थिएँ, यस क्षेत्रलाई बलियो नियन्त्रणमा ल्याए। मौर्य साम्राज्यको पतन पछि, इस्वी संवत् १ देखि तेस्रो शताब्दीमा यस क्षेत्रलाई शक, कुषाण, सातवाहन र धेरै स्थानीय वंशहरू बीच प्रतिस्पर्धा गरिएको थियो।

मध्ययुगीन कालमा राजपूत वंशहरूको उदय देखियो, जसमा मालवाका परमारहरू र बुन्देलखण्डका चन्देलहरू समावेश थिएँ। चन्देलहरूले खजुराहोमा राजसी हिन्दु-जैन मन्दिरहरू निर्माण गरे, जसले मध्य भारतमा हिन्दु मन्दिर वास्तुकलाको चरम प्रतिनिधित्व गर्दछ। यस समयमा उत्तरी र पश्चिमी मध्य प्रदेशमा गुर्जरा-प्रतिहार वंशको पनि प्रभुत्व थियो।

## भूगोल 
राज्यले नर्मदा नदीलाई फैलाएको छ, जुन विन्ध्य र सतपुरा पर्वत शृङ्खलाहरू बीच पूर्व र पश्चिम बग्छ; यी शृङ्खलाहरू र नर्मदा भारतको उत्तर र दक्षिणका बीचको परम्परागत सीमाहरू हुन्। मध्य प्रदेशको उच्चतम बिन्दु धुपगढ हो, जसको उचाइ १,३५० मिटर (४,४२९ फिट) छ। राज्यको पश्चिममा गुजरात, उत्तरपश्चिममा राजस्थान, उत्तरपूर्वमा उत्तर प्रदेश, पूर्वमा छत्तीसगढ र दक्षिणमा महाराष्ट्रले सीमा जोडेको छ।

मध्य प्रदेश राज्य ५२ जिल्लाहरू मिलेर बनेको छ, जसलाई १० मण्डलहरूमा समूहबद्ध गरिएको छ। २०२० सम्म, राज्यमा ५२ जिल्ला पञ्चायतहरू, ३७६ तहसील, ३१३ जनपद पञ्चायतहरू, र २३०४३ ग्राम (गाउँ) पञ्चायतहरू छन्। राज्यका नगरपालिकाहरूमा १८ नगर निगम, १०० नगरपालिका र २६४ नगर पञ्चायतहरू छन्।

## जनसाङ्ख्यिकी 
मध्य प्रदेशको जनसङ्ख्यामा धेरै जातीय समूह र जनजाति, जाति र समुदायहरू छन्। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिले राज्यको जनसङ्ख्याको एक महत्वपूर्ण हिस्सा क्रमशः १५.६% र २१.१% ओगटेका छन्। 

राज्यको आधिकारिक भाषा हिन्दी हो, जसलाई जनसङ्ख्याको दुई तिहाइ भन्दा बढीले बोल्छन् र सबै सरकारी कामहरूमा प्रयोग गरिन्छ। २०११ को जनगणना अनुसार, ९०.९% बासिन्दाहरूले हिन्दु धर्म अनुयायीहरू छन्, जबकि अल्पसङ्ख्यकहरू मुस्लिम (६.६%), जैन (०.८%), बौद्ध (०.३%), ईसाई (०.३%), र सिख (०.२%) छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:मध्य प्रदेश
गोवा

**गोवा** भारतको दक्षिणपश्चिमी तटमा कोङ्कण क्षेत्र भित्र अवस्थित एक राज्य हो, जुन भौगोलिक रूपमा पश्चिमी घाटहरूले दक्खिन  उच्च पहाडी भूभागबाट अलग गरेको छ। यसको उत्तरमा महाराष्ट्र र पूर्व र दक्षिणमा कर्नाटक राज्यहरू छन्, जसको पश्चिमी तटरेखा अरब सागरले बनेको छ। यो क्षेत्रफलको गणितले भारतको सबैभन्दा सानो र जनसङ्ख्याको गणितले चौथो सबैभन्दा सानो राज्य हो। पणजी राज्यको राजधानी हो, जबकि वास्को दा गामा जनसङ्ख्याको गणितले यसको सबैभन्दा ठुलो सहर हो। राज्यको आधिकारिक भाषा कोङ्कणी हो, जुन यसका अधिकांश बासिन्दाहरूले बोल्छन्।

१६औँ शताब्दीको सुरुमा व्यापारिको रूपमा उपमहाद्वीपमा पहिलो पटक यात्रा गरेका पोर्तगालीहरूले त्यसको केही समयपछि नै यसलाई जितेका थिए। गोवा पोर्तगाली साम्राज्यको एक विदेशी क्षेत्र बन्यो र त्यसबेला पोर्तगाली भारत भनेर चिनिने भाग बन्यो, डिसेम्बर १९६१ मा भारतद्वारा विलय नभएसम्म लगभग ४५१ वर्षसम्म पोर्तगाली शासनमा रहेको थियो। मडगाउँको ऐतिहासिक सहरले अझै पनि उपनिवेशीकरणको सांस्कृतिक विरासतलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।

## नामकरण 
"गोवा" सहरको नामको उत्पत्ति स्पष्ट छैन। प्राचीन साहित्यमा, गोवालाई गोमाञ्चल, गोपकपट्टण, गोपकपट्टम, गोपकपुरी, गोवापुरी, गोवेम र गोमान्तक जस्ता धेरै नामहरूले चिनिन्थ्यो। गोवाका अन्य ऐतिहासिक नामहरू सिन्धपुर, सान्डाबुर र महास्सपट्टम हुन्।

## भूगोल 
गोवाले ३,७०२ वर्ग किलोमिटर (१,४२९ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ। यो १४°५३'५४" उत्तर र १५°४०'००" उत्तर अक्षांश र ७३°४०'३३" पूर्व र ७४°२०'१३" पूर्व देशान्तरको बीचमा अवस्थित छ।

गोवा कोङ्कण भनेर चिनिने तटीय देशको एक भाग हो, जुन पश्चिमी घाट पहाडहरूको शृङ्खलामा उठेको ढलान हो, जसले यसलाई दक्खिन पठारबाट अलग गर्दछ। सबैभन्दा अग्लो बिन्दु सोन्सोगोर चुचुरो हो, जसको उचाइ १,०२६ मिटर (३,३६६ फिट) छ। गोवामा १६० किलोमिटर (९९ माइल) को तटरेखा छ।

गोवाका वन्यजन्तु आरक्षहरूमा १५१२ भन्दा बढी अभिलेखित प्रजातिका बोटबिरुवाहरू, २७५ भन्दा बढी प्रजातिका चराहरू, ४८ भन्दा बढी प्रकारका जनावरहरू र ६० भन्दा बढी प्रजातिका सरीसृपहरू पाइन्छन्। नन्द ताल गोवाको पहिलो र एकमात्र रामसार सिमसार स्थल हो।

## जनसाङ्ख्यिकी 
भारतको जनगणना, सन् २०११ अनुसार गोवामा १४ लाख बासिन्दाहरू छन्, जसले गर्दा यो सिक्किम, मिजोरम र अरुणाचल प्रदेश पछि भारतको चौथो सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको राज्य बनेको छ। गोवाको जनसङ्ख्या घनत्व प्रति वर्ग किलोमिटर ३९४ छ जुन राष्ट्रिय औसत ३८२ प्रति वर्ग किलोमिटर भन्दा बढी हो।

गोवा सहरी जनसङ्ख्याको सबैभन्दा बढी अनुपात भएको राज्य हो जहाँ ६२.१७% जनसङ्ख्या सहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्छ। लिङ्ग अनुपात ९७३ महिला प्रति १,००० पुरुष छ। २००७ मा जन्मदर प्रति १,००० मानिसहरूमा १५.७० थियो। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजाति जनसङ्ख्याको क्रमशः १.७४% र १०.२३% छन्। २०११ को जनगणना अनुसार, ७६% भन्दा बढी जनसङ्ख्या गोवामा जन्मिएको थियो, जबकि राज्यमा आउने आधाभन्दा बढी आप्रवासीहरू छिमेकी राज्य कर्नाटक र महाराष्ट्रबाट आएका छन्।

देवनागरी लिपिमा कोङ्कणी गोवाको एकमात्र आधिकारिक भाषा हो, तर यसमा मराठीलाई "सबै वा कुनै पनि आधिकारिक उद्देश्यका लागि" पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने व्यवस्था गरिएको छ। पोर्तगाली औपनिवेशिक शासनकालमा पोर्तगाली एकमात्र आधिकारिक भाषा थियो। सरकारले मराठीमा प्राप्त पत्राचारको उत्तर मराठीमा दिने नीति पनि राखेको छ।

२०११ को जनगणना अनुसार, १,४५८,५४५ जनसङ्ख्यामा, ६६.१% हिन्दु, २५.१% ईसाई, ८.३% मुस्लिम र ०.१% सिख थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* गोवा सरकार
* पर्यटन विभाग


श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
जम्मु र कश्मीर

**जम्मु र कश्मीर** भारतको पूर्व राज्य र बृहत् कश्मीर भुभागको दक्षिणी र दक्षिणपूर्वी भाग ओगटेको क्षेत्र हो। जम्मु र कश्मीर सन् १९५४ देखि सन् २०१९ सम्म भारतको आधिकारिक राज्यको रूपमा रहेको थियो। २०औँ शताब्दीको मध्यदेखि विवादित रहेको यो भुभागको उत्तरी क्षेत्र (पाक अधिकृत कश्मीर) अर्थात  आजाद कश्मीरमाथि पाकिस्तानको अधिकार रहेको छ भने अक्साई चिनमाथि चीनको अधिकार रहेको छ। भारत सरकारले कश्मीर क्षेत्रको भूभाग माथि पाकिस्तान र चीनद्वारा गरिएको नियन्त्रणलाई गैरकानुनी मान्दै आएको छ भने पाकिस्तानले भारतको जम्मु र कश्मीर क्षेत्रलाई विवादित क्षेत्र मान्दै आएको छ। यहाँको आधिकारिक भाषा अङ्ग्रेजी तथा उर्दु रहेको छ।

## इतिहास
## संस्कृति
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:एसियाका विवादित क्षेत्रहरू
श्रेणी:जम्मु र कश्मीर
डाँफे

**डाँफे** नेपालमा पाइने एक चरा हो । यो नेपालको राष्ट्रिय पंक्षी हो, जबकि यो उत्तराखण्डमा डाँफे नामले नै चिनिन्छ र त्यहाँको प्रान्तीय पंक्षी पनि हो। हालमा नयाँ प्रकारको डाँफे पक्षीको प्रजातिको पहिचान अरुणाचल प्रदेशमा भएको छ। खोजीको लागि सर्वेक्षण चलिरहेको छ, यद्यपि मानिएको छ कि यो स्क्लेटर मोनालको उपजाति हो अथवा संभावित छकि यो एउटा नया प्रजाति हो तर यो अहिले पुष्टी हुनु बाकी नै छ। यो हिमाल मोनालको उपजाति हो भन्ने अहिले सम्म कुनै पुष्टी हुनेको अतो पतो छैन। तर पनि, एक अध्ययनले पश्चिमोत्तर भारतको नर हिमाली मोनालमा सेतो पुच्छरको कमी देखाएको छ जुन कि अन्य हिमाली मोनालमा पाइन्छ र छातीमा धेरै हरियो देखिन्छ जसले गर्दा लाग्छ कि यो दोस्रो कुनै उपजाति हो। 

## परिचय
७० सेन्टिमिटरसम्म लामो डाँफेको भालेको वजन २ हजार ३ सय ८० ग्राम तथा पोथीको वजन २ हजार १ सय ५० ग्रामसम्म हुन्छ। डाँफे विशेष गरी उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्न रुचाउँछ। यसले लालीगुराँस तथा मालिङ्गो भएको जङ्गलमा कीराफटयाग्रा, बाँसको तामा, कलिलो मुना खान रुचाउँछ। यसले माटोमै अन्डा पार्छ र बच्चा कोरल्छ। डाँफे नेपाल लगायत भारत, बर्मा, तिब्बत तथा अफगानिस्तानका उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा पाइन्छ।यो मानिसहरूलाई टोक्छ र यो धेरै कम जनसंख्यामा पाइन्छ।

## बानी व्यवहार
डाँफे हिमरेखा क्षेत्रमा बस्न रुचाउने खालको पंक्षी हो। यस डाँफे पंक्षीलाई बढी लजालु र काँतर स्वभावका भएको चराका रूपमा समेत लिन सकिन्छ। डाँफेलाई आफू भन्दा ठूलो बलियो तथा अन्य हिन्स्रक चराहरूले तथा अन्य जनावरहरूले जिस्काउने र लखेट्ने गर्दछन्। यसरी तिनीहरूबाट बच्न एवम् जोगिनका लागि भाग्ने क्रममा ठोक्किएर डाँफेको अकालमा मृत्यु समेत हुने गर्दछ।

## संरक्षण 
[स्रोत सम्पादन गर्नुहाेस्]
केही क्षेत्रहरूमा, हिमालयन मोनाल शिकार र अन्य मानवजन्य कारकहरूको कारणले खतरामा छ। पश्चिमी हिमालयमा, जनसङ्ख्याले जलविद्युत ऊर्जा विकासमा संलग्न मानवीय अशान्तिप्रति नकारात्मक प्रतिक्रिया दिए।  यसलाई पाकिस्तानमा लोपोन्मुख मानिने छैन र सजिलैसँग राख्न सकिन्छ। केही क्षेत्रहरूमा, प्रजातिहरूको जनसंख्या घनत्व प्रति वर्ग माइल पाँच जोडी जति उच्च छ। प्रजातिहरूको लागि मुख्य खतरा शिकारी हो, किनकि क्रेस्ट मूल्यवान छ। यो यसको पहिरनमा स्थिति ल्याउने सोचाइन्छ र अधिकारको प्रतीक हो। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* पंक्षी जगतको जानकारी पुस्तक
* डाँफे चराको जानकारी

श्रेणी:राष्ट्रिय चराहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने चराहरू
श्रेणी:विकी लभ्स बर्ड्स परियोजना अन्तर्गत बनाइएका वा सुधार गरिएका लेखहरू
मणिपुर

**मणिपुर** उत्तरपूर्वी भारतको एउटा राज्य हो जसको राजधानी इम्फाल हो। यो पश्चिममा भारतीय राज्यहरू असम, दक्षिणमा मिजोरम र उत्तरमा नागाल्यान्डसँग सिमाना जोडिएको छ र म्यानमारसँग अन्तर्राष्ट्रिय सीमा साझा गर्दछ, विशेष गरी पूर्वमा सागाइङ क्षेत्र र दक्षिणपूर्वमा चिन राज्य। २२,३३० वर्ग किलोमिटर (८,६२१ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको यो राज्यमा १८१३ वर्ग किलोमिटर (७०० वर्ग माइल) इम्फाल उपत्यका रहेको छ जहाँ मणिपुरी समुदाय बसोबास गर्छ, जुन ऐतिहासिक रूपमा एक राज्य हो। वरपरका पहाडहरू नागा र कुकी-जो समुदायहरूको घर छन्, जसले भोटबर्मेली भाषाहरू बोल्छन्। आधिकारिक भाषा र सम्पर्क भाषा, मणिपुरी पनि भोटबर्मेली परिवारसँग सम्बन्धित छ।

मणिपुर राज्यको जनसङ्ख्याको लगभग ५३% मणिपुरी मानिसहरूले प्रतिनिधित्व गर्छन्, त्यसपछि विभिन्न नागा जनजातिहरू २०% र कुकी-जो जनजातिहरू १६% छन्। मणिपुरका जातीय समूहहरूले विभिन्न धर्महरू मान्छन्। २०११ को जनगणना अनुसार, हिन्दु धर्म र ईसाई धर्म राज्यका प्रमुख धर्महरू हुन्।

मणिपुरको मुख्यतया कृषिप्रधान अर्थतन्त्र छ, जहाँ जलविद्युत उत्पादनको ठुलो सम्भावना छ। यो उत्तरपूर्वी भारतको दोस्रो ठुलो इम्फाल विमानस्थल मार्फत दैनिक उडानहरूद्वारा अन्य क्षेत्रहरूसँग जोडिएको छ। मणिपुर धेरै खेलकुदहरूको घर हो र मणिपुरी नृत्यको उत्पत्ति ठाउँ हो, र युरोपेलीहरूलाई पोलो परिचय गराउने श्रेय पनि जान्छ।

## भूगोल 
यो राज्य २३°८३'उत्तर अक्षांश - २५°६८'उत्तर अक्षांश र ९३°०३'पूर्व - ९४°७८'पूर्व देशान्तरमा अवस्थित छ। राज्यले ओगटेको कुल क्षेत्रफल २२,३२७ वर्ग किलोमिटर (८,६२१ वर्ग माइल) छ। राजधानी समुद्र सतहबाट ७९० मिटर (२,५९० फिट) उचाइमा नीलो पहाडहरूले घेरिएको लगभग ७०० वर्ग माइल (२,००० वर्ग माइल) को अंडाकार आकारको उपत्यकामा अवस्थित छ। उपत्यकाको ढलान उत्तरबाट दक्षिणतिर छ। पर्वतीय शृङ्खलाहरूले मध्यम हावापानी सिर्जना गर्दछ, जसले उत्तरबाट आउने चिसो हावालाई उपत्यकामा पुग्नबाट रोक्छ र चक्रवाती आँधीबेहरीलाई रोक्छ।

मणिपुरलाई दुई भिन्न भौतिक क्षेत्रहरूको रूपमा चित्रण गर्न सकिन्छ: उबडखाबड पहाडहरू र साँघुरो उपत्यकाहरूको बाहिरी क्षेत्र, र समतल मैदानको भित्री क्षेत्र, सबै सम्बन्धित भू-रूपहरू सहित। यी दुई क्षेत्रहरू भौतिक विशेषताहरूमा भिन्न छन् र वनस्पति र जीवजन्तुहरूमा स्पष्ट छन्। उपत्यका क्षेत्रमा समतल सतहभन्दा माथि उठेका पहाडहरू र ढिस्काहरू छन्।

मणिपुरको हावापानी यस क्षेत्रको भू-बनोटबाट धेरै हदसम्म प्रभावित छ। समुद्र सतहबाट ७९० मिटर उचाइमा अवस्थित, मणिपुर चारैतिर पहाडहरूले घेरिएको छ। भारतको यो उत्तरपूर्वी कुनामा सामान्यतया मैत्रीपूर्ण हावापानी हुन्छ, यद्यपि जाडोयाम चिसो हुन सक्छ। गर्मी महिनाहरूमा अधिकतम तापक्रम  हुन्छ। सबैभन्दा चिसो अवस्था जनवरीमा हुन्छ, र सबैभन्दा तातो महिना जुलाई हो।

## जनसाङ्ख्यिकी 
२०११ को जनगणनामा मणिपुरको जनसङ्ख्या २,८५५,७९४ थियो। यस कुल जनसङ्ख्यामध्ये ५७.२% उपत्यका जिल्लाहरूमा र बाँकी ४२.८% पहाडी जिल्लाहरूमा बसोबास गर्थे। उपत्यका (मैदान) मुख्यतया मणिपुरी भाषिक जनसङ्ख्या  द्वारा बसोबास गरिएको छ। पहाडहरूमा मुख्यतया नागा, कुकी र साना आदिवासी समूहहरूसँग सम्बन्धित धेरै जातीय-भाषिक रूपमा विविध जनजातिहरू बसोबास गर्छन्। 

नागा र कुकी बस्तीहरू पनि उपत्यका क्षेत्रमा पाइन्छन्, यद्यपि सङ्ख्यामा कम छन्। मणिपुरमा नेपाली, बङ्गाली, तमिल र मारवाडीहरूको पनि ठुलो जनसङ्ख्या बसोबास गर्दछ।

मणिपुरमा हिन्दु धर्म र ईसाई धर्म प्रमुख धर्म हुन्। भारतको १९६१ र २०११ को जनगणनाको बीचमा, राज्यमा हिन्दुहरूको हिस्सा ६२% बाट घटेर ४१% पुग्यो, जबकि ईसाईहरूको हिस्सा १९% बाट बढेर ४१% पुग्यो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारत
रामकुमारी झाँक्री

**रामकुमारी झाँक्री** वामपन्थी युवा नेतृ हुन्। उनी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकिकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी) निकट अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (अनेरास्ववियु)को अध्यक्ष भैसकेकी छन्। उनको जन्म २०३४ सालमा गुल्मीको मयाल पोखरी गाविस १ रत्नबहादुर र रनकुमारीकी छोरीका रूपमा भएको हो।

उनले २०६६ माघ २९ मा धनकुटा जिल्लाका पशुपतिबाबु पुरीसँग विवाह गरिन् । नेपाली राजनीतिमा प्रखर बोल्ने महिला नेतृ झाक्री पछिल्लो समय माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको एकीकृत समाजवादी पार्टीमा आवद्ध छिन्सहरी विकासमन्त्री रामकुमारी झाँक्री मन्त्रालयबाट बिदा हुन लाग्दा रोएकी छन् । मन्त्रालयमा आइतबार बेलुकी आयोजित पत्रकार सम्मेलन सुरुवातमै उनी रोएकी हुन् ।
उनी कार्यक्रम सुरु हुँदै गर्दा मन्त्री झाँक्री आफूले वाचन गर्ने पत्र हेर्दै टिस्यु पेपरले आँसु पुछेकी हुन्। पार्टी सचिवालय बैठक फिर्ता बोलाउने निर्णय गरे पनि राजीनामा नदिने अडान राखेकी मन्त्री झाँक्रीले अन्तिममा आइतबार बाहिरिने निर्णयमा पुगेकी हुन्।मन्त्री झाँक्रीसँगै नेकपा एकीकृत समाजवादीका मन्त्रीहरुले आइतबार राजीनामा दिएर मार्गप्रशस्त गर्दैछन्।राजिनामा दिँदा पत्रकार सम्मेलनमै भक्कानिइन् रामकुमारी झाक्री ।

## प्रतिनिधि सभा २०७९
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९मा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकिकृत समाजवादी)का उम्मेदवार रामकुमारी झाँक्रीले गुल्मी प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं २२६४४२ मत प्राप्त गरी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)का उम्मेदवार गोकर्णराज विष्‍ट  सँग पराजित भाइन । 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विद्यार्थी नेतृ
श्रेणी:नेपालका महिला राजनीतिकर्मीहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपाल सरकारका महिला मन्त्रीहरू
श्रेणी:गुल्मी जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपाली राजनीतिज्ञहरू
गाई

**गाई** एउटा घरपालुवा तथा स्तनधारी जनावर हो । गाईलाई दुध, गहुँत, गुइठा र गोबर द्वारा कम्पोस्ट मल बनाउन का लागि पाल्ने गरिन्छ । यो जनावरको भाले पशुलाई साँढे वा गोरु भनिन्छ भने बच्चालाई बाच्छा वा बाच्छी भनिन्छ । गोरुलाई गाडाहरू तान्ने र खेत बारीमा जोत्ने काममा प्रयोग गरिन्छ । गाई हिन्दुहरूको पुज्य हो । गाई नेपालको राष्ट्रिय जनावर हो । हिन्दुहरूले गाईलाई  लक्ष्मी (धन र वैभवकि देवी) को रूपमा मान्ने गर्दछन् । नेपालमा गाई तिहारको दिन गाईको पूजा धुमधामले गरिन्छ । दुध हामीले दैनिक जीवनमा प्रयोग गर्ने पौष्टिक पदार्थ हो । दुधले हाम्रो स्वास्थ्यमा निकै फाइदा पुर्याउनुका साथै मष्तिष्कलाई निकै फाइदा गर्छ । 
बायाँ|अङ्गुठाकार|241x241पिक्सेल|गाईतिहारको दिन गाईको पूजा पूजा गर्दै एक दम्पत्ति

## गाईको मूत्र
गाईको मूत्रलाई गोमुत्र अथवा गहुँत भनिन्छ । गोमुत्रले अपवित्रता नास गर्छ । कुनै पनि धार्मीक कार्यक्रम गर्दा पञ्चगव्यमा गोमुत्र मिसाएर पान गरेर पवित्र गराइन्छ ।गाईको गोमूत्र पवित्र मानिन्छ र  देव तथा पितृ कार्यहरूमा गोमूत्रको ठूलो महत्त्व छ।

## सन्दर्भ सूची 
## यो पनि हेर्नुहोस्
भैसी

बाख्रा

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने स्तनधारीहरू
श्रेणी:गाई
तामाकोशी नदी

**तामाकोशी** नदी मध्यपूर्व नेपालको एक प्रमुख नदी हो। तामाकोशी नदी सुनकोशीको सहायक नदी मात्र नभएर यो एक, शक्तिशाली प्रमुख नदी हो जुन भोटेकोशी भन्दा दुई गुणा ठुलो छ। बुस्तिको रोड भेटिनु पुर्व यो नदि ७५ कि.मि. फैलिएको छ। तामा कोशीको शाब्दिक अनुवाद तामाको नदी रहेको छ। यो नदीलाई दुखको नदीका नामले पनि चिनिन्छ। राजा रनबहादुर शाहको पालामा ठेउलाको महामारी फैलिएकोले ती बिरामीहरूलाई काठमाडौंबाट निकाली तामाकोशीको किनारमा पठाएको र सोही क्रममा ती लखेटिएका नेवार समुदायका बालबच्चा त्यस रोगले मरेको हुनाले उनीहरूले गरेको विलापला‌ई सितलामाजु नाम दिेइएको थियो जसले उनीहरूको कठिन यात्रा र दुःख वर्णन गर्दछ। गौरीशङ्कर हिमालको हिमनदीले छोरोल्पा ताल बनेको छ जसबाट यो नदी उत्पन्न भएको हो। यस नदीको पानीको गति असाध्यै उच्च छ। यस नदीको पानीको बहाबलाई ग्रेड ४-६ दिइएको छ। तामाकोशी नदी सप्तकोशीको सात मध्ये एक सहायक नदी हो। धेरै उच्च बहाब र रेपिडको कारण यो नदी व्यवसायिक प्रयोग को लागि कठिन छ। व्यवसायिक प्रयोग कठिन भएतापनि र्‍याफ्‍टिङ्ग र क्याकिङ्गको लागि यो नदी पनि प्रयोग हुँदै आएको छ। 

यो नदी दोलखा, रामेछाप, सिन्धुली हुँदै बग्ने नदी हो एवं नेपालको बहुप्रतिष्ठित माथिल्लो तामाकोशी जलविद्युत आयोजना ४५६ मेगा वाट बिजुली पनि यही नदीबाट निकालिने भैएको छ र यसको कार्य निर्माणाधीन छ।

## पूर्ण विवरण 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नदीहरू
ओपेरा

* ओपेरा नृत्य

* ओपेरा हाउस
* ओपेरा (वेब ब्राउजर)
* ओपेरा (मिनी ब्राउजर)
लिखु नदी

सप्तकोशी नदी नदीको एउटा सहायक नदी। 

रामेछाप, ओखलढुंगा र सोलुखुम्बु को हिमचुलीसीमाबाट बगेर आएको नदीलाई (**लिखु**) वा **लिकु** खोला भनिन्छ जुन किरात भाषा वा सुनुवार भाषा मा  आधारित छ। 
**लि** भन्नाले माथि **कु** वा **क्खु** भन्नाले पानी तसर्थ लिकु वा लिखु भनिन्छ। जुनसुकै किरात क्षेत्र मा पानी वा खोला नदी लाई कु वा क्खु को प्रयोक गरिन्छ।
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:कोशी प्रदेशका नदीहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नदीहरू
ओपेरा ब्राउजर

**ओपेरा** एउटा बिश्वब्यापी वेब ब्राउजर हो जुन इंटरनेटलाई सुट गर्छ जो ओपेरा ब्राउजर कम्पनी द्वारा विकसित गरिएको  छ।ओपेरा ब्राउजरले सामान्यत: इन्टरनेटसँग सम्बन्धित कार्य गर्छ, जस्तै: वेबसाईट देखाउनु, ईमेल सन्देश पठाउनु र प्राप्त गर्नु, सम्पर्क ठेगाना  म्यानेज गर्नु, आइ आर सी क्लाईँटमाथी च्याट गर्नु, बिट टोरेन्टद्वारा फाईलहरू डाउनलोड गर्नु र वेब फिड्सहरू पढनु। ब्यक्तिगत कम्पयुटर र मोबाईलहरूको लागि ओपेराको सेवा नि:शुल्क उपलब्ध छन।

## हेर्नुहोस 
ओपेरा (मिनी ब्राउजर)

## सन्दर्भ सूची 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:कम्प्युटर
श्रेणी:सूचना प्रविधि

श्रेणी:वेब ब्राउजरहरू
जिल्ला

**जिल्ला** प्रशासनको एउटा सानो एकाइ हो। जिल्लाहरूनै मिलेर अञ्चल, प्रान्त आदी बनेका छन।
भिन्न भिन्न देशहरूमा भिन्न भिन्न प्रकारबाट जिल्लाहरूको निर्माण गरियेको छ।
## नेपालमा जिल्ला निर्माण
नेपालमा कयौ गाँउ , र वडाहरू मिलेर जिल्ला बनेका छन तथा जिल्लाहरू मिलेर अञ्चल बनेका छन र अञ्चलहरू मिलेर विकाश क्षेत्र बनेका छन। ५ विकाश क्षेत्रहरूमा पुरै नेपाल फैलिएको छ। नेपालमा जम्मा ७५ जिल्लाहरू छन।

## भारतमा जिल्ला निर्माण
भारतमा सानो सानो गाँउहरू मिलेर अञ्चल अथवा प्रखण्ड बनाउछन र कयौ प्रखण्ड तथा नगरपालिकाबाट जिल्लाहरू बनेको छन। जिल्लाहरूबाट प्रान्त अथवा राज्य बनेका छन तथा राज्यहरूबाट देशको निर्माण गरियेको छ।
नेपालमा जिल्ला निर्माण भौगोलीक आधारमा हुन्छ ।

## बेलायतमा जिल्ला निर्माण
## अमेरिकामा जिल्ला निर्माण
## यो पनि हेर्नुहोस्
नेपालका जिल्लाहरू

श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित
नागाल्यान्ड

**नागाल्यान्ड** (नागाल्यान्ड)भारतको एउटा उत्तर पूर्वी राज्य हो। यसको राजधानी कोहिमा हो।

## इतिहास 
## भाषा 
## अर्थव्यवस्था 
## जिल्लाहरू 
नागालैंडमा ११ जिल्लाहरू छन् -
* कैफाइर जिल्ला
* कोहिमा जिल्ला
* जुन्हेबोटो जिल्ला
* दीमापुर जिल्ला
* ट्वेनसांग जिल्ला
* पेरेन जिल्ला
* फेक जिल्ला
* मोकोक्चुन्ग जिल्ला
* मोन जिल्ला
* लन्गलेन्ग जिल्ला
* वोखा जिल्ला

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:नागाल्यान्ड
श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारत
मेघालय

**मेघालय** भारतको उत्तर पूर्वमा एउटा राज्यको नाम हो। मेघालयको क्षेत्रफल लगभग २२,३२९ वर्ग किलोमीटर छ। यहाँको जनसङ्ख्या २,१७५,००० छ २०००। यसको उत्तरमा आसाम, जुन ब्रह्मपुत्र नदीसित विभाजित हुन्छ, र दक्षिणमा बङ्गलादेश छ। यसको राजधानी सुन्दर शहर सिलोङ्ग हो जसको जनसँख्या लगभग २६०,००० छ। मेघालय पहिला आसाम राज्यको अभिन्न अङ्ग थियो जसलाई २१ जनवरी १९७२ मा विभाजित गरी नयाँ प्रान्त बनाईयो।

## जलवायु 
मेघालयको जलवायु उपोष्ण (उष्ण र शीतको मध्य) तथा आर्द्र छ। वार्षिक वर्षा १२०० से.मी. सम्म हुन्छ जसले गर्दा यो राज्य देशकै सबै भन्दा *"गीलो"* राज्य भनिन्छ। चेरापूंजी, जुन राजधानी शिलांगदेखि दक्षिणमा छ,ले एउटा कैलेंडर महीनामा सर्वाधिक वर्षाको विश्व कीर्तिमान स्थापित गरेको छ। जबकि यसै शहरको नजीकको गाँउ मावसिनरामको नाम सर्वाधिक सालाना वर्षाको रेकर्ड दर्ज छ। राज्यको लगभग एक तिहाई हिस्सा वनाच्छादित छ। राज्यको गारो, खासी र जयंतिया पहाडहरू त्यति अग्ला छैनन्। शिलांग शिखर, जसको उँचाई १९६६ मीटर छ, सर्वोच्च शिखर हो। कतिपय गुफाहरूमा चूना जलको विभिन्न आकृतिहरू छन् जसमा स्टेलैक्टाईट र स्टेलैग्माईट जस्तो आकृतिहरू विख्यात छन्।

## जनसङ्ख्या 
जनजातीय आबादी कुल जनसङ्ख्याको लगभग ८५ प्रतिशत छ। लगभग ५०% खासी छन त्यस पछि गारो छन जसको जनसङ्ख्या एक तिहाई छ। यस अतिरिक्त जयंतिया तथा हजोंगहरू पनि छन। लगभग १५ प्रतिशत आबादी अजनजातीय छ जसमा बङ्गाली तथा शेख शामिल छन। यो देशको तीन राज्य मध्यबाट एउटा हो जहाँ ईसाई बहुमत छन, अन्य दुई राज्य - नागाल्यान्ड र मिजोरम पनि पूर्वोत्तर भारतमा नै छ। खासीहरू क्याथोलिक हुन जबकि गारोहरू बाप्टिस्ट।

राज्य सरकारले हालांकि पर्यटनलाई बढावा दिई रहेको छ तर आतंकवादी सङ्गठन उल्फा र *बोडो राष्ट्रिय लोकतांत्रिक मोर्चा*, गारो पहाडहरूलाई आफ्नो गतिविधिहरूको थलो बनाई रहेको छन्। घना जंगल र बङ्गलादेशको सीमा नजिकभएको हुनाले यो ठाउ एउटा राम्रो लुक्ने स्थान बनेको छ।

## जिल्लाहरू 
thumb|left|250px|मेघालयको जिलाहरू 
* पूर्वी गारो हिल्स
* पूर्वी खासी हिल्स
* जयंतिया हिल्स
* री भोई
* दक्षिण गारो हिल्स
* पश्चिम गारो हिल्स
* पश्चिम खासी हिल्स

## राजनीति 
## प्रमुख तथ्य 
* क्षेत्रफल: २२,४२९ वर्ग कि.मी.
* जनसङ्ख्या: २,१७५,००० (2000)
### जातीहरू: 
* खासी: ४९%
* गारो: ३४%
* बङ्गाली: २.५%
* नेपाली : ४%
* शेख: २.३%
* हाजोंग: १.८८%
* अन्य: १०.४%

### धर्म: 
* इसाई: ६४.६%
* प्रकृतिवादी: १६.७%
* हिन्दू: १४.७%
* मुसलमान: ४%
* राजधानी: शिलांग

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
* मेघालय सरकार 

श्रेणी:मेघालय
श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारत
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
त्रिपुरा

**त्रिपुरा** भारतको एक राज्य हो। अगरतला त्रिपुराको राजधानी हो। बङ्गाली र त्रिपुरी भाषा (कोक बोरोक) यहाँका मुख्य भाषाहरू हुन्। 
thumb|left|300px

## नाम 
* यसो भनिन्छ राजा त्रिपुर, जो ययाति वंशको ३९औं राजा थिए उनको नाममा यस राज्यको नाम त्रिपुरा भएको हो।
* अर्को मत अनुसार स्थानीय देवी *त्रिपुर सुन्दरी*को नाममा योाँको नाम त्रिपुरा भएको हो। यो हिन्दू धर्मको ५१ शक्ति पीठहरूमध्येमा एक हो।
* इतिहासकार कैलाश चन्द्र सिंहको भनाई अनुसार यो शब्द स्थानीय कोकबोरोक भाषाको दो शब्द मिश्रण हो - *त्वि* र *प्रा*। *त्वि*को अर्थ हुन्छ पानी र *प्रा*को अर्थ निकट। यस्तो पनि मानिन्छ कि प्रचीनकालमा यो समुद्र (बङ्गालको खाडी )को यति नजीकसम्म फैलिएको छ कि यही नामले जानिन्छ।
thumb|left|300px|उज्जयन्त प्यालेस
## उल्लेख 
त्रिपुराको उल्लेख महाभारत, पुराणहरू तथा अशोकको शिलालेखहरूमा भेटिन्छ। स्वतन्त्रतापछि भारतीय गणराज्यमा विलय पूर्व यो एक राजशाही थियो। उदयपुर यसको राजधानी थियो जसलाई अठारौँ शताव्दीमा पुरानो अगरतलामा ल्याइयो र उन्नाइसौँ शताव्दीमा नयां अगरतलामा। राजा वीर चन्द्र माणिक्य महादुर देववर्माले आफ्नो राज्यको शासन ब्रिटिश भारतको इशारामा चलाए। गणमुक्ति परिषदद्वारा चलाईएको आन्दोलनले यो सन् १९४९मा भारतीय गणराज्यमा शामिल भयो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू

श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारत
तमिलनाडु

**तमिलनाडु** (तमिल: , तमिलनाटु) भारतको एउटा दक्षिणी राज्य हो । तमिलनाडुको राजधानी चेन्नई हो । तमिल नाडुका अन्य महत्त्वपूर्ण नगर मदुरै, त्रिचि, कोयम्बतूर, सलेम, तिरूनेलवेली छन् । यसका छिमेकी राज्य आन्ध्र प्रदेश, कर्नाटक र केरल हुन्। तमिल नाडुमा बोलिने प्रमुख भाषा तमिल हो । तमिलनाडुको वर्तमान मुख्यमन्त्री जयललिता र राज्यपाल सुरजीत सिंह बरनाला हुन् ।

## नामाकरण 
ब्रिटिश शाशनकालमा यो प्रान्त मद्रास प्रेसिडेन्सीको भाग थियो । स्वतन्त्रताका पछि मद्रास प्रेसिडेन्सीलाई विभिन्न भागहरूमा बाँट दिइएको, जसको परिणति **मद्रास** तथा अन्य राज्यहरूमा भएको हो । १९६८ मा मद्रास प्रान्तको नाम बदलामार तमिल नाडु गरिएको ।

तमिलनाडु शब्द तमिल भाषाका *तमिल* तथा *नाडु* (நாடு) अथवा देश वा वासस्थान,देखि मिलेर बनाएको छ जसको अर्थ *तमिलहरूको घर* वा *तमिलहरूको देश* हुन्छ।

## इतिहास 
तमिलनाडुको इतिहास धेरै प्राचीन छ। यो ती केही क्षेत्रहरू मध्येको एउटा छ जो प्रागैतिहासिक कालदेखि अबसम्म लगातार रहेको छ। अत्यारम्भदेखि यो तीन प्रसिद्ध राजवंशहरूको गर्मभूमि रहेको छ- चेर, चोल तथा पांड्य। तमिल नाडुका प्राचीन संगम साहित्यमा, यहाँका तत्कालीन राजाहरू, राजकुमारहरू तथा तिनको प्रशंसक कविहरूको बारम्बार विवरण मिल्दछ। विद्वान तथा विशेषज्ञ यस्तो मान्दछन् कि, यो संगम साहित्य यस ोत्तर (इसा-पश्चात)को आरम्भिक केही सताव्दीहरूको छ। आरम्भिक चोल, पहिलो शताव्दीदेखि लिएर चौथो शताव्दीसम्म सत्ताका मुख्य अधिपति रहोस्। यिनमा सर्वप्रमुख नाम **करिकाल चोल** (तमिल - கரிகால சோல (तमिल हिज्जेको शुद्धता अपूर्ण हुन सक्छ )) छ, जसले आफ्नो साम्राज्यलाई कांचीपुरम्सम्म पुगाईा। चोलाहरूले वर्तमान तञ्जावुर तथा तिरुचिरापल्लीसम्म आफ्नो साम्राज्य विस्तृत गरे तथा सैन्य गर्महरूमा महारत प्राप्त गरे।आफ्नो यौवन कालमा चोलाहरूले दक्षिणमा श्रीलङ्का तथा उत्तरमा धेरै सौ कि.मी.सम्म आफ्नो प्रभुत्व स्थापित गरे। तेस्रो शताव्दीसम्म **कालभ्रहरू**का आक्रमणदेखि चोलाहरूको पतन आरम्भ भयो। *कालभ्रहरू*लाई छठी शताव्दीसम्म उत्तरमा *पल्लवों* तथा दक्षिणमा *पांड्यहरू *ले हराएर बाहिर गरिदिए।

### मन्दिर निर्माण 
५८० ई०का आसनजिकपांड्य शाशक, जो मन्दिर निर्माणमा निपुण निकले, सत्ताका प्रमुख भए र अगले १५० वर्षहरूसम्म राज सम्भाले। कांचीपुरम् तिनको प्रमुख केन्द्र थियो। द्रविड स्थापत्य यस समय आफ्नो चरममा थियो।

९औं शताव्दीमा चोलाहरूको पुनरोदय भयो। राजाराजा चोल तथा त्यसको पुत्र राजहरूद्र चोलका नेतृत्वमा चोल एसियाका प्रमुख साम्राज्यहरूमा गिना जाने लागेको। तिनको साम्राज्य बङ्गालसम्म फैल्यो। राजहरूद्र चोलको नौसेनाले बर्मा (म्यानमार ), अंडमान र निकोबार द्वीप समूह, सुमात्रा, जावा, मलय तथा लक्षद्वीप तकमा अधिपत्य जमाए।
चोलाहरूले पनि भुवन (मन्दिर) निर्माणमा प्रवीणता हासिल गरे।तन्जावुरको वृहदेश्वर मन्दिर यसको सुंदरतम उदाहरण छ। १४ औँ शताव्दीका आरम्भमा पांड्य फेरि प्रभुत्वमा आए,मा अधिक दिनहरूसम्म टिक्न सकेनन्। तिनलाई उत्तरका मुस्लिम खिलजी शाशकहरूले हराई दिए। मदुरईलाई लूटे।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* तमिलनाडुका लोकसभा सदस्य

## सन्दर्भ सामग्री
## यो पनि हेर्नुहोस्
## बाह्य कडीहरू 
*तमिल नाडु - भारतका राष्ट्रिय पोर्टल पर
*आधिकारिक जालस्थल 
*आधिकारिक जालस्थल 

श्रेणी:भारतको राज्य

श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:दक्षिण भारत
राष्ट्रपति

**राष्ट्रपति** अनेकौँ देशहरूको सरकारको संवैधानिक प्रमुख हुन्छ । तर तपाईं नेपालको रास्ट्रपतिको लिङक बाट आउनु भएको हो भने नेपालका प्रथम रास्ट्रपति रामवरण यादव हुन , दोश्रो विध्यादेवी भण्डारी र नवनियुक्त रास्ट्रपति तेश्रो , रामचन्द्र पौडेल हुन ।

## यो पनि हेर्नुस 
* नेपालको राष्ट्रपति
प्रधानमन्त्री

**प्रधानमन्त्री** एउटा यस्तो राजनेता हुन्छ जसले सरकारको कार्यकारिणी शाखाको सञ्चालन गर्छ। संसदीय व्यवस्थामा सामान्यतः प्रधानमन्त्री आफ्नो देशको संसदको सदस्य हुन्छ।
## चित्रमाला

| नेपालको वर्तमान प्रधानमन्त्री 'सुशील कोइराला' 
| थेरेसा मे, बेलायत का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Tony Abbott - 2010.jpg|  टोनी एबोट, अष्ट्रेलियाका वर्तमान प्रधानमन्त्री  
 File:Plamen Oresharski.jpg| प्लेमेन ओरिसारिस्की, बुल्गेरिया का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Stephen Harper G8 2007.jpg|  Stephen Harper, क्यानडा का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Wen Jiabao 2008.jpg|  Wen Jiabao, चीन का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Jadranka Kosor 2009 crop.jpg|  Jadranka Kosor, क्रोएसिया का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Angela Merkel 24092007.jpg|  एन्जेला मर्केल, जर्मनीका चान्सलर 
 File:Γεώργιος Παπανδρέου.jpg|  George Papandreou (junior)|George Papandreou, ग्रिस का वर्तमान प्रधानमन्त्री. 
 File:Mari Kiviniemi.20100612.Lahti.Finland.paloneva.JPG|Mari Kiviniemi, फिनल्यान्ड का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
|  नरेन्द्र मोदी, भारतका वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Nouri al-Maliki with Bush, June 2006, cropped.jpg|  Nouri al-Maliki, इराक का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Netanyahu official portrait.jpg|  Benjamin Netanyahu, इजरायल का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Silvio Berlusconi Portrait (cropped).jpg|  Silvio Berlusconi, इटाली का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Naoto Kan cropped KAN Naoto 2007.jpg|  Naoto Kan, जापान का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Raila Amolo Odinga - World Economic Forum on Africa 2008.jpg|  Raila Odinga, केन्या का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Dato Sri Mohd Najib Tun Razak.JPG|  Najib Tun Razak, मलेसिया का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Lawrence Gonzi at Zabbar Meeting 17 Feb 2008.JPG|  Lawrence Gonzi, माल्टा का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:John Key National Party2.jpg|  John Key, न्युजिल्यान्ड का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Syed Gillani - World Economic Forum on the Middle East 2008.jpg|  Yousaf Raza Gillani, पाकिस्तान का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Premier11.jpg|  Javier Velásquez, पेरू का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Josesocrates09082006.jpg|  José Sócrates, पोर्चुगल का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Vladimir Putin-2.jpg|  Vladimir Putin, रुस का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Mirko Cvetković.jpg|  Mirko Cvetković, सर्बिया का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:LeeHsienLoong-IISSConf-Singapore-20070601.jpg|  Lee Hsien Loong , का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Robert Fico and Boris Tadić.jpg|  Robert Fico, स्लोभाकिया का वर्तमान प्रधानमन्त्री, meeting with Serbian President Boris Tadić 
 File:José Luis Rodríguez Zapatero - Royal & Zapatero's meeting in Toulouse for the 2007 French presidential election 0205 2007-04-19b.jpg|  José Luis Rodríguez Zapatero, स्पेन का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Fredrik-Reinfeldt.jpg|  Fredrik Reinfeldt, स्विडेन का वर्तमान प्रधानमन्त्री 
 File:Recep Tayyip Erdogan portrait.PNG|  Recep Tayyip Erdoğan, टर्की का वर्तमान प्रधानमन्त्री 

## यो पनि हेर्नुस 
* नेपालको प्रधानमन्त्री