open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सिमेन्ट

**सिमेन्ट** (अन्ग्रेजि Cement) क्याल्सियम सिलिकेट र क्याल्सियम एलुमिनेटको मिश्रण हो । पानीसँग मिसाएर सुकेपछि सिमेन्ट कडा बनि पत्थर जस्तो बन्छ । सिमेन्टलाई चुनढुङ्गा र एक विशेष प्रकारको क्ले माटोबाट तयार गरिन्छ ।
## ईतिहास‌‌
सन्‌ १८२४मा, जोसेफ एस्पीनले सिमेन्टको पेटन्ट गरेका थिए जसलाई उनले पोर्टलैंड सिमेन्ट भने किनभने यसको बनावट इन्गल्यान्डको पोर्टल्याण्ड भन्ने ठाउको ढुगांसङ्ग मिल्दोजुल्दो थियो। यद्यपि एस्पिडन्सको सिमेन्ट आधुनिक पोर्टलैंड सिमेन्ट जस्तो थिएन तर यसलाईनै पहिलो पोर्टलैंड सिमेन्ट भनिन्छ।
## रासायनीक प्रक्रिया
सिमेन्ट सामग्रीलाई दुई फरक वर्गमा वर्गीकृत गर्न सकिन्छ ती हुन- हाइड्रोलिक सिमेन्ट (पानीको अवश्यकता भएको) र गैर-हाइड्रोलिक सिमेन्ट (पानीको अवश्यकता नभएको)। गैर-हाइड्रोलिक सिमेन्टले हावा/ग्यासको साथ प्रतिक्रिया गरि सेट हुन्छ।

### गैर-हाइड्रोलिक सिमेन्ट
गैर-हाइड्रोलिक सिमेन्टमा कार्बनडाइ चुना (CaO) ओक्साइड सँग रासायनीक प्रकि्या भई सेट हुन्छ। हुनत यो प्रकि्याको बीचमा पानी चाहिन्छ तर से़ट हुनलाई भने चाहिन्न। यो रासायनीक प्रक्रिया सुस्त हुन्छ।

    CaO + H2O → Ca(OH)2
    Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 + H2O

### हाइड्रोलिक सिमेन्ट
 nodules produced by sintering at 1450&nbsp;°C.]]

हाइड्रोलिक सिमेन्ट भने किलिन्करलाई पिसेर बनाइन्छ। यो सिमेन्टमा चार किसिमका तत्व हुन्छन।  ती हुन- 
:C3S: एलाईट(Alite) (3CaO·SiO2);
:C2S: बेलाईट (Belite) (2CaO·SiO2);
:C3A: ट्राइ-क्यालसियम-आलुमिनेट (Tricalcium aluminate) (3CaO·Al2O3)
:C4AF: टेट्रा-क्यालसियम-आलुमिनेट(4CaO·Al2O3·Fe2O3).

## प्रकार
सिमेन्टका विभिन्न प्रकार हुन्छन्। ती मध्य मुख्य पोर्टलैंड सिमेन्टनै सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुन्छ। यो बाहेक, पोर्टलैंड सिमेन्टको मिश्रण पनि प्रयोग हुन्छन जस्तै
*पोर्टलैंड ब्लास्ट-फर्नेस स्ल्याग सिमेन्ट, वा ब्लास्ट फर्नेस सिमेन्ट
*पोर्टलैंड-फ्लाई एश सिमेन्ट
*पोर्टलैंड पोजोलाना सिमेन्ट

## प्रयोग
सिमेन्टमा पानी मिसिएपछि यो जम्न (सेट) हुन थाल्छ। यो रासानाइक प्रक्रियालाई हाइड्रेशन भनिन्छ। यस प्रकि्यामा अवयवहरू बिस्तारै हाइड्रेट हुन्छन् र खनिज हाइड्रेट्स स्थिर र कठोर बन्दै जान्छ। यसैवाट सिमेन्टलाई शक्ति प्राप्त हु्न्छ। हाइड्रोलिक सिमेन्ट सुख्खा द्वारा सेट हुँदैन। यदि हाईड्रॉलिक सिमेन्टमा पानीको मात्रा प्रयाप्त भएन भने त्यो उल्लेखनीय रूपमा कमजोर हुन सक्छ। सिमेन्ट सेट हुन ५-३० डिग्री सेल्सियसमा काम गर्नु पर्दछ। तर पानिको मात्रा बढिहुदा पनि सिमेन्ट उल्लेखनीय रूपमा कमजोर हुन सक्छ। पानिको मात्रा ३०-५०%को बीच हुनु पर्दछ। 

## नेपालमा सिमेन्ट
श्रेणी:निर्माण सामग्रीहरू
श्रेणी:कङ्क्रिट
ब्लेइज पास्कल

ब्लेइज पास्कल(Blaise Pascal. १६२३-१६६२) पास्कल १९ जुन १६२३ मा Clermontमा जन्मेका थिए । उनका बुबा वकिल थिए भने विज्ञानक कतिपय विषयमा ख्याती पाएका थिए । जब १४ वर्षका थिए उनले हप्ताको एकपटक फ्रान्सकाGeometricians सँग सम्पर्क गर्ने थालेका थिए ।
## गणितमा गरेको योगदानहरु
* त्रिभुजको तीनकोंको योग 180^0 हुन्छ भन्ने peaper folding द्वारा प्रमाणित गरे ।
* Hidro dynamic मा pascal Principle को जन्म गराए ।
* Combination Formula n!/r!(n-r)! को विकास गरे ।
*पास्कलको नियम

## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:गणित
श्रेणी:गणितको इतिहास
श्रेणी:गणितज्ञ
सरल कोण

एउटा सरल रेखा AB को माथितिर (एकैतिर) बनेका आसन्न कोणहरु x^0, y^0 र z^0 छन् जसको योग 180^0  हुन्छ । जसलाई सरल कोण (Straight Angle) भनिन्छ ।

श्रेणी:गणित
 श्रेणी:ज्यामिती
श्रेणी:कोण
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
पाब्लो पिकासो

**पाब्लो पिकासो** (; २५ अक्टोबर १८८१ – ८ अप्रिल १९७३), एक स्पेनी पेन्टर, मूर्तिकार, डिजाइनर, कवि तथा नाटकलेखक थिए जसले आफ्नो जीवनको वयस्क समय फ्रान्समा बिताएका थिए। उनी बीसौं शताब्दीका सबैभन्दा चर्चित, विवादास्पद र समृद्ध कलाकार थिए । उनले आफ्नो तीक्ष्ण रेखाहरूको प्रयोग गरेर घनवाद अभियानलाई जन्म दिएका थिए। पिकासोको कलाकृतिहरू मानव कल्पनाको जीवित दस्तावेज हुन्।

## जीवनी
पिकासो जीवनको पूर्वाधामा थुप्रै कठिनाई भोगे तर पछि प्रसस्त आर्थिकोसम्पन्न अवस्था श्रृजना गरे।

## बाल्यकाल
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
समपूरक कोण

**समपूरक कोण** ज्यामितिको एक महत्त्वपूर्ण अवधारणा हो, जसले कोणहरूको सम्बन्ध दर्शाउँछ। दुई कोणहरू समपूरक हुन्छन् यदि तिनीहरूको योग **९० डिग्री** (*right angle*) हुन्छ। समपूरक कोणहरू त्रिभुज, चतुर्भुज र अन्य बहुभुजहरूमा विशेष रूपमा महत्वपूर्ण हुन्छन्। 

## परिभाषा 
**समपूरक कोण** भनेको दुईवटा कोणको यथार्थ स्थिति हो जसको कुल योग ९०° हुन्छ।  
उदाहरणका लागि, यदि एक कोण ३०° छ भने अर्को कोण ६०° हुनुपर्छ, किनकि ३०° + ६०° = ९०°। 

## त्रिभुजमा समपूरक कोण 
त्रिभुजमा, कुनै दुई कोणहरू समपूरक हुन सक्छन् यदि तिनीहरूको योग ९० डिग्री छ।  
विशेष गरी, समकोण त्रिभुज (Right Triangle) मा एक कोण ९०° हुन्छ र बाँकी दुई कोणहरू एक-अर्काका समपूरक हुन्छन्।  

## चतुर्भुजमा समपूरक कोण 
चतुर्भुज (Quadrilateral) मा समपूरक कोणको अवधारणा मुख्यतया कोणहरूको जोडीमा लागू हुन्छ।  
आयत (Rectangle) वा वर्ग (Square) मा, कुनाकानी पर्ने कोणहरू समपूरक हुन्छन् किनकि तिनीहरूको योग ९०° हुन्छ। 

## बहुभुजमा समपूरक कोण 
बहुभुजहरूमा समपूरक कोणहरू विशेष अवस्थाहरूमा पाइन्छन्। सामान्य बहुभुजको कोणहरूको योग १८०° वा सोभन्दा बढी हुन्छ, तर त्यसभित्र रहेका कोणहरू एक-अर्काका समपूरक हुन सक्छन्। 

## गणना गर्ने तरिका 
समपूरक कोण गणना गर्न:  
**समपूरक कोण = ९०° - दिइएको कोण**  
उदाहरण: यदि कोण A = ३५° छ भने,  
**कोण B = ९०° - ३५° = ५५°**।

## समपूरक र पूरक कोण बीचको भिन्नता 
**समपूरक** कोणहरूका लागि कोणहरूको योग ९०° हुन्छ भने,  
**पूरक** कोणहरूका लागि कोणहरूको योग १८०° हुन्छ।  
समझ्नका लागि:  
- यदि कोण A = ४५° छ भने, समपूरक कोण B = ४५°।  
- यदि कोण A = १२०° छ भने, पूरक कोण B = ६०°।

## प्रयोगहरू 
- **इञ्जिनियरिङ**: भवनको कोण र संरचना डिजाइन गर्दा समपूरक कोणहरूको प्रयोग हुन्छ।  
- **आर्किटेक्चर**: गगनचुम्बी भवनहरू र पूलहरूको निर्माणमा समपूरक कोण उपयोग गरिन्छ।  
- **ग्राफिक्स डिजाइन**: समपूरक कोणहरूको सहायता लिएर लोगो र डिजाइनहरू सन्तुलित देखिन्छन्।  

## दृश्य उदाहरण 
**त्रिभुज** : समकोण त्रिभुज मा ३०° र ६०° कोणहरू समपूरक हुन्।  
**चतुर्भुज** : आयतमा ४५° र ४५° को समपूरक कोणहरूको जोडी देख्न सकिन्छ।  

## अभ्यास र समस्याहरू 
१. कोण A = ७०° छ भने, समपूरक कोण B कति हुन्छ?  
२. एक चतुर्भुजमा एउटा कोण ६५° छ भने, समपूरक कोण पत्ता लगाउनुहोस्।  

## निष्कर्ष 
**समपूरक कोण** ज्यामितिको आधारभूत र महत्त्वपूर्ण अवधारणा हो जसले विभिन्न कोणीय संरचनाहरूको विश्लेषण र गणना गर्न सहायता पुर्‍याउँछ।  
त्रिभुज, चतुर्भुज र अन्य बहुभुजहरूमा समपूरक कोणहरूको अध्ययनले वस्तुको भौतिक संरचना बुझ्न मद्दत पुर्‍याउँछ।  
समपूरक कोणहरू गणित र वास्तुकलाको क्षेत्रमा अत्यधिक प्रयोग गरिन्छ।
परिपूरक कोण

**परिपूरक कोण** ज्यामितिको एउटा अवधारणा हो जसमा दुई कोणहरूको योग **१८० डिग्री** हुन्छ। परिपूरक कोणहरूलाई प्रायः समकोण त्रिभुज र चतुर्भुजहरूको अध्ययनमा उपयोग गरिन्छ।  

## परिभाषा 
यदि दुई कोणहरूको योग १८०° हुन्छ भने तिनीहरूलाई **परिपूरक कोण** भनिन्छ।  
उदाहरणका लागि, यदि कोण A = ११०° छ भने, कोण B = ७०° हुनुपर्छ, किनकि ११०° + ७०° = १८०°।  

## त्रिभुजमा परिपूरक कोण 
त्रिभुजमा तीनवटा कोणहरूको योग **१८०°** हुन्छ।  
यदि त्रिभुजको कुनै दुई कोणहरूको योग १८०° छ भने तिनीहरू परिपूरक हुन्छन्।  
समकोण त्रिभुजमा, बाँकी दुई कोणहरूको योग ९०° हुन्छ, जसलाई समपूरक कोण भनिन्छ।  

## चतुर्भुजमा परिपूरक कोण 
चतुर्भुजमा कोणहरूको कुल योग ३६०° हुन्छ।  
यदि कुनै दुई कोणहरूको योग १८०° छ भने तिनीहरू परिपूरक हुन्छन्।  
आयत (Rectangle) र वर्ग (Square) मा कुनाकानी पर्ने कोणहरू परिपूरक हुन्छन्।  

## परिपूरक कोण गणना गर्ने तरिका 
परिपूरक कोण गणना गर्न:  
**परिपूरक कोण = १८०° - दिइएको कोण**।  
उदाहरण: यदि कोण A = १३०° छ भने,  
**कोण B = १८०° - १३०° = ५०°**।  

## परिपूरक र समपूरक कोण बीचको भिन्नता 
- **समपूरक कोण**: दुई कोणहरूको योग ९०°।  
- **परिपूरक कोण**: दुई कोणहरूको योग १८०°।  

## उदाहरणहरू 
- कोण A = १२०° छ भने, परिपूरक कोण B = ६०°।  
- कोण A = ८५° छ भने, परिपूरक कोण B = ९५°।  

## प्रयोगहरू 
- **इञ्जिनियरिङ**: पुलहरू र भवनहरूको डिजाइन गर्दा परिपूरक कोणहरूको गणना गरिन्छ।  
- **आर्किटेक्चर**: भित्ता र संरचना निर्माणमा परिपूरक कोणहरू आवश्यक पर्छन्।  
- **ग्राफिक्स**: लोगो र कलात्मक संरचनामा सन्तुलन राख्न परिपूरक कोणहरू प्रयोग गरिन्छ।  

## अभ्यास समस्याहरू 
१. कोण A = १०५° छ भने, परिपूरक कोण कति हुन्छ?  
२. एउटा कोण ६५° छ भने, यसको परिपूरक कोण पत्ता लगाउनुहोस्।  

## निष्कर्ष 
**परिपूरक कोण** ज्यामितिको आधारभूत अवधारणा हो जसले कोणहरूको सम्बन्ध स्पष्ट पार्छ।  
त्रिभुज र चतुर्भुज जस्ता बहुभुजहरूको अध्ययनमा परिपूरक कोणको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

*This page was last edited by ***UserOld**''''

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
शिर्षाभिमुख कोण

दुईओटा रेखाहरु वा रेखाखण्डहरु एक आपसमा काट्दा बनेका कोण नै शिर्षाभिमुख कोण (vertically Opposite Angle) हुन् ।
चित्रमा x र y  शिर्षाभिमुख कोण र m र n  शिर्षाभिमुख कोणहरु हुन् ।
]]

श्रेणी:गणित
श्रेणी:कोण
श्रेणी:ज्यामिती
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
उल्का पिण्ड

[thumb|Meteor seen from the site of the Atacama Large Millimeter Array (ALMA)21]
अन्तरीक्षमा भएको सानो आकाशिय पिण्ड जब घुम्दै पृथ्वीको आकर्षण क्षेत्रभित्र पर्न जान्छ तब बेगले पृथ्वीतिर आकर्षित हुन्छ र वायुमण्डलसित घर्षण हुन्छ । घर्षणको कारणले पैदा भएको तापले यो तातिन जान्छ र तेजिलो भई चम्कन थाल्छ । त्यसमा भएका पदार्थहरु ग्यास  तथा बाफमा बदलिन्छ्न् र बीचैमा बिलाएर जानेलाई  उल्का  र त्यस पिण्डमा भएको पदार्थ जलेर नसकिएमा त्यो पृथ्वीको सतहमा आएर ठोक्किन्छ त्यसलाई उल्कापिण्ड भनिन्छ । पृथ्वी आफैमा एउटा चुम्बक भएको र चुम्बकिय शक्ती छेउमा केन्द्रित हुने भएकाले पृथ्वीको उत्तरी वा दक्षिणी ध्रुबमा, समुन्द्रमा,तथा दिउँसिको समयमा खस्ने भएकाले बार्षिक ५ लाख भन्दा बढी ऊल्का खसेपनि थोरै मात्र देखिन्छन ।

आकाशमा एउटा दिशाबाट अर्को दिशामा तारा छिटो खसे जस्तो देखिने भएकाले यिनलाई अङ्ग्रेजीमा सुटिङ स्टार वा फलिङ स्टार पनि भनिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:खगोल विज्ञान
चाँदनी मल्ल

**चाँदनी मल्ल**को जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लाको लाना केदारेश्वर गाबिसमा भएको हो। डोटी जिल्लामा जन्म भई हाल राजधानीमा बस्दै आएकी गायिका चाँदनी मल्ल आफ्नो गायन क्षेत्रमा ठूलो फड्को मार्न सफल भएकी छिन्। “ऐसुलु पाक्याका बन” गीतबाट गायनको शुरुवात गरेकी मल्लका हाल दुई दर्जनभन्दा बढी गीतहरु सार्वजनिक भइसकेका छन्।

## व्यक्तिगत जीवन
उनले गायक शंकर सिंह विष्टसँग प्रेम विवाह गरेका हुन् । उनका एक छोरा सुप्रिम विष्ट छन् ।

## देउडा गीति एल्बमहरू
## पुरुस्कार तथा सम्मान
## देउडा गायन क्षेत्र प्रारम्भ 
* २०५९ साल देखि

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
* फेसबुकमा चाँदनी मल्ल
* शंकर सिहं विष्ट र चाँदनी मल्लको मनछुने लोक डेउडा
* देउडा गायिका चाँदनी मल्ल “बिष्ट” हुडक्यौली गीतमा अवार्ड जित्न सफल 

श्रेणी:गायक
श्रेणी:देउडा
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:नेपाली सङ्गीत
श्रेणी:सङ्गीत
श्रेणी:जीवित नेपालीहरु
महाराज

**महाराजा** (संस्कृत भाषा: महाराज वा महाराजा पनि भन्ने गरिन्छ) एउटा संस्कृत शीर्षक हो जसलाई "महान राजा" वा "उच्च राजा" भन्ने गरिन्छ । व्यावहारिक रूप महाराजाकै वरावर शीर्षक **राणा** वा **महाराणा**लाई पनि दिइएको छ। त्यस्तै महिला समकक्ष शीर्षक **महारानी** एउटा महाराजा वा महाराणाको स्वास्नी हुन्छ वा कुनै महिलाले एउटा सत्तारूढ राज्यमाथि राज्य गरीरहेको अवस्थामा पनि सोलाई **महारानी** भनिन्छ। एउटा महाराजाकी विधवा एउटा **राजमाता**को रूपमा जानिन्छ ।

## व्युत्पत्ति
## भारतीय उप-महाद्वीप 
### शासकको उपाधी 
### राजमाता
### चक्रवर्ती
### चक्रवर्तिनी 
### युवराज 
### युवारानी 
### राजकुमार 
### राजकुमारी
### मानार्थ प्रयोग 
### नेपाल 
 महाराजधिराज रणबहादुर शमशेर जङ्ग देवानम सदा समरविजयिनाम]]
नेपालको गोर्खा राजाले महाराजधिराज **राजा मध्येका महान् राजा** उपाधी धारण गर्थे। राणा प्रधानमन्त्रीहरूले श्री ३ महाराजको उपाधी पाएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:शाही उपाधी
कश्मीर तथा जम्मु (देशी राज्य)

**कश्मीर र जम्मु** सन् १८४६ देखि सन् १९४७ सम्म भारतमा बेलायती साम्राज्यको हिस्सा थियो जसको शासन महाराजाले गर्थे ।

## उत्पत्ति
## सन्दर्भ सामग्री
कमला साङ्कृत्यायन

*कला जीवनका लागि*, *कला विश्वका लागि* भनेर आफ्नो विचार राख्ने **कमला सांस्कृत्यायन** (१९२०-२००९ र्इ.) भारतीय नेपाली साहित्यकार हुन् । कुशल हिन्दी लेखकका रूपमा परिचित सांकृत्यायन प्रसिद्ध भारतीय विद्वान् एवं इतिहासकार राहुल साङ्कृत्यायनकी धर्मपत्नी हुन् । 

## साहित्यिक यात्रा 
डा.कमला सांकृत्यायन कुशल नेपाली साहित्यकार र अनुवादक हुन् । उनले बाल्मिकी रामायणलाई नेपालीमा अनुवाद गरेकी छन् । उनी नेपाली र हिन्दी दुबै भाषा र साहित्यमा उत्तिकै कलम चलेकी लेखक तथा साहित्यकार हुन् । यस बाहेक अनुवादमा पनि उनको दक्षता उत्तिकै रहेको देखिन्छ । उनले हिन्दी र नेपाली साहित्यका लागि प्रदान गरिने थुप्रै पुरस्कार प्राप्त गरेकी छन् । तिनमध्ये **भानु पुरस्कार** (१९८२) र **महापण्डित राहुल सांकृत्यायन पुस्कार** (१९९३) रहेका छन् ।

## प्रकाशित कृतिहरू 
***एसियामा रामायण परंपरा**,
***नेपाली साहित्य** (१९८६)
***आसाम की लोक कथाएँ** (१९८१-१९९३ र्इ)
***महामानव महापण्डित** (१९९५ र्इ),
***प्रभा** (१९९४ र्इ)
***दिव्य मणि** (२००८ र्इ)
***विचार तथा विवेचना**

## निधन 
२५ अक्टुबर १९०९ मा दार्जिलिङको कर्नेल भिल्ला स्थित राहुल निवासमा उनको देहान्त भयो ।

## सन्दर्भ सूची
## बाह्य लिङ्क 
https://en.wikipedia.org/wiki/Kamala_Sankrityayan

श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी  : समालोचना
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:कालिम्पोङ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:दार्जिलिङ जिल्लाका मानिसहरू
आसन्न कोण

एउटा सरल रेखाखण्ड AB मा अर्को बिन्दुबाट खिचिएको रेखाखण्ड CD ले बनाएको आसन्न कोणहरु x^0 र y^0 हुन् । x^0+y^0 =180^0 हुन्छ ।

श्रेणी:गणित
श्रेणी:ज्यामिती
श्रेणी:कोण

## यो पनि हेर्नुहोस्
२०१४ मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार

२०१४ मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार बिजेताहरूको सूची निम्न रहेका छन् :-

## भौतिक शास्त्र
*इसामु आकासाकी (जापान)
*हिरोसी अमानो (जापान)
*सुजी नाकामुरा (जापान/संयुक्त राज्य)

## क्रिया विज्ञान तथा चिकित्सा
*एडभार्ड मोजर (नोर्वे)
*मे ब्रिट मोजर (नोर्वे)
*जोहन ओ केफे (संयुक्त राज्य/संयुक्त अधिराज्य)

## रसायन शास्त्र
*एरिक बेजिग (संयुक्त राज्य)
*स्टिफन हेल (जर्मनी)
*विलियम मर्नर (संयुक्त राज्य)

## शान्ति
* मलाला युसफजई (पाकिस्तान)
* कैलाश सत्यार्थी (भारत)

## अर्थशास्त्र
* जेन तिरोल (फ्रान्स)

## साहित्य
* प्याट्रिक मोदियानो (फ्रान्स)

## अरु पनि हेर्नुहोस
* नोबेल पुरस्कार

श्रेणी:पुरस्कारहरू
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन थ्री

**आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन थ्री** प्रतियोगिता विश्व क्रिकेट लिगको एउटा भाग हो ।

## इतिहास
### २००७ प्रतियोगिता
### २००९ प्रतियोगिता
### २०११ प्रतियोगिता
### २०१३ प्रतियोगिता
### २०१४ प्रतियोगिता
## टिमको प्रदर्शन
## प्रतियोगिता सारांश
श्रेणी:क्रिकेट प्रतियोगिताहरू
२०१४ आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन थ्री

**२०१४ आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन थ्री** एउटा विभागीय क्रिकेट प्रतियिगिता हो जसलाई अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदले सञ्चालन गर्दछ । यो प्रतियोगिता आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लीगको भाग हो तथा २०१९ क्रिकेट विश्वकपको छनौटको लागि खेलिएको प्रतियोगिता हो । यस प्रतियोगिताका उत्कृष्ट २ टिम २०१५ आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन टु प्रतियोगिताको लागि सिधै छनौट हुन्छ जुन नामिबियामा खेलिनेछ । तथा पुछारमा रहेका २ टिम २०१६ आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन फोरमा जानेछ । 

यो प्रतियोगिता मलेशियाले सन् २०१४ २३ अक्टोबर देखि ३० अक्टोबर सम्म आयोजन सम्पन्न गर्यो। । यो प्रतियोगिता पहिले युगान्डामा हुने निधो भएता पनि सन् २०१४ सेप्टेम्बरमा आइसिसीले यसलाई सुरक्षाको कारण देखाउदै मलेशियन क्रिकेट सङ्घको सल्लाहमा मलेशियामा सारेको हो । बर्मुडा तथा संयुक्त राज्यका खेलाडीहरूले युगान्डामा प्रतियोगिता भए हामी नखेल्ने तर्फ इंकित गर्दा यसलाई सार्नु परेको हो । 

## टिमहरू
तल उल्लेखित टिमहरूले २०१४ विश्वकप छनौट, २०१३ आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन थ्री तथा २०१४ आइसिसी क्रिकेट लिग डिभिजन फोर को नतिजाको आधारमा यस प्रतियोगितामा भाग लिनेछन ।

* (९औ २०१४ विश्वकप छनौट)
* (१०औ २०१४ विश्वकप छनौट)
* (तह्स्रो २०१३ आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन थ्री)
* (चौथौ २०१३ आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन थ्री)
* (पहिलो २०१४ आइसिसी क्रिकेट लिग डिभिजन फोर)
* (दोश्रो २०१४ आइसिसी क्रिकेट लिग डिभिजन फोर)

## स्थान
यस प्रतियोगिताको लागि निम्न मैदानहरू प्रयोग गरिनेछ ।

* किनरारा एकेडमी ओभल, क्वालालम्पुर
* बेयुमस ओभल, क्वालालम्पुर
* सेलङ्गोर टर्फ क्लब, सेलङ्गोर

## समुह चरण
### अङ्क तालिका
सम्पूर्ण समय मलेसियन प्रमाणिक समय रहेको छ (यूटिसी+०८:००)

### म्याचहरू
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## प्ले अफ
### अङ्क तालिका
### म्याचहरू
## तथ्याङ्क
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:क्रिकेट प्रतियोगिताहरू
श्रेणी:खेलकुद
श्रेणी:क्रिकेट
श्रेणी:क्रिकेट विश्वकप छनौट प्रतियोगिताहरू
समानान्तर रेखा

दुईओटा रेखालाई दुवै छेऊतिर जति लम्ब्याईए पनि एक आपसमा कातिदैनन भने ति रेखाहरु समानान्तर रेखा(Parallel Line) भनिन्छ । समानान्तर रेखा सधै बराबर हुन्छ। समानान्तर रेखाहरू कहिल्यै पनि एक आपसमा काटिदैन् ।

श्रेणी:गणित

श्रेणी:ज्यामिती
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
एकान्तर कोण

दुईओटा रेखालाई एउटा छेदकले  काट्दा छेदकको दुबैतिर परेका भित्रि अनासन्न कोणहरूलाई एकान्तर कोण(Alternative Angle) भनिन्छ ।
चित्रमा ४ र ५, ३  र ६  एकान्तर कोण(Alternative Angle) हुन् ।
(Alternative Angle)]]
श्रेणी:गणित
श्रेणी:ज्यामिती
श्रेणी:कोण

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
दुईवटा समानान्तर  रेखालाई तेस्रो  छेदकले काटदा छेदकको दुबैतिर बनेका भित्री अनासन्न कोणहरूलाई एकान्तर कोण भनिन्छ। यस्ता कोणहरु आपसमा बराबर हुन्छन् ।
क्रमागत भित्री कोण

दुईओटा रेखालाई एउटा छेदकले  काट्दा छेदकको एकैतिर परेका भित्रि कोणहरूलाई क्रमागत भित्री कोण(Co-interier  Angle) भनिन्छ ।
चित्रमा ३ र ५, ४ र ६  क्रमागत भित्री कोण(Co-interier  Angle) हुन् ।
(Co-interier  Angle)]]

श्रेणी:गणित
श्रेणी:ज्यामिती
श्रेणी:कोण

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
सङ्गत कोण

दुईओटा रेखालाई एउटा छेदकले  काट्दा छेदकको एकैतिर परेका एउटा भित्रि एउटा बाहिरी अनासन्न कोणहरूलाई सङ्गत कोण(Corresponding Angle) भनिन्छ ।

चित्रमा १ र ५, २  र ६, ३ र ७ ,४ र ८   सङ्गत कोण(Corresponding Angle) हुन् ।

(Corresponding Angle)]]
श्रेणी:गणित
श्रेणी:ज्यामिती
श्रेणी:कोण

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
भुवन दहाल

**भुवन दहाल**को जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो।

## जीवनी
उहाँको जन्म डोटी जिल्ला को दह कालिका स्थान दहमा, आमा नन्दि देबि दहाल र बुवा शिब प्रसाद दहाल का छ ओटा सन्तान मध्य दोस्रो अथवा माइला सन्तान को रुप मा भएको हो। भुवन दहाल को बाल्यकाल गाउँ मै बितेको हो। गाउँ कै स्कुल देखि शारदा मा.बि. मौवा प्रभात उच्च मा.बि. देहिमान्डौ मा अध्यन कै क्रम मा दहाल बि. सं. २०५६ सालमा संगीत क्षेत्रमा आउनु भएकोहो। पहिलो एल्वम **रुखो पिरति** २०५८ मा लिएरआएका दहाल ले, करिब ३५ ओटा एल्वम निकाल्नु भयको छ, भने,करिब २५०० गीत मा स्वर दिनु भयको छ। सुदुर को सबै भन्दा बढि गित गाउने कलाकार भुवन दहाल हुन। थुप्रै देउडा गीत मा आवाज दिनु भएका दहाल ठाडि भाका र डेउडाका राजा कै रुपमा चिनिने गर्दछन।

## देउडा गायन क्षेत्र प्रारम्भ
बि. सं. २०५६ सालमा दिपेन्द्र दाहाल को **चोली चौबन्दी** एल्वमा **काटु सिमल डाली** गितबाट शुरु गरेका हुन्।

## देउडा गीति एल्बमहरू
*१. रुखो पिरती
*२. गइरी गणा छ्याम्म
*३. सासु बुहारि
*४. धन्य पुरती
*५. सुनको ढुकुरि
*६. यसैरौ पिती
*७. नौलो पिरती
*७. गैरि खेत
*९. पलायो पिरती
*१०. फर्क छोरेट्टि
*११. पिरती मा हल्ला
*१२. म बाइगे कुइरे का देश
*१३. भुवन यात्रा १, २, ३ र ४
*१४. भुवन दाहाल का ठाडि भाका
*१५. माया जाल
*१६. डोटि हुदै डडल्धुरा 
*१७. मनकी मायालु
*१८. हल्ला चल्यो गाउँमा

## सन्दर्भ सामग्री
## सन्दर्भ सामाग्रीहरु
* भुवन दाहाल र शोभा थापाको देउडामा घम्साघम्सी-अनलाइन

श्रेणी:गायक
श्रेणी:देउडा
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:नेपाली सङ्गीत
श्रेणी:सङ्गीत
पिपिरी

**पिपिरी** मुखले बजाउन मिल्ने नेपाली मौलिक बाजा हो ।

## निर्माण
## प्रकार
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
श्रेणी:ताल बाजा
नियमित बहुभुज

सबै भुजा र कोणहरू बराबर भएको बहुभुजलाई नियमित बहुभुज(Regular Polygon) भनिन्छ । जस्तै:समबाहु  त्रिभुज र वर्ग नियमित बहुभुज(Regular Polygon) हुन् ।

श्रेणी:गणित
श्रेणी:ज्यामिती
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
राजेश पायल राई

**राजेश पायल राई** नेपाली गायक हुन ! उनले थुप्रै नेपाली चलचित्रका  गीतहरूमा स्वर दिइसकेका छन ! उनी विश्वमै ५ घण्टामा ९ गीत रेकर्ड गर्ने उनी नै पहिला गायकका रुपामा उनलाई चिनिन्छ। पिता रत्न राई र माता सञ्चलक्ष्मी राईका सन्तानका रूपमा उनको जन्म वि.स.२०३२ असोज १४ गते खोटाङको बुइपा भनने ठाउमा भएको थियो। उनको पहिलो गीत रेडियो नेपालमा रेकर्डिङ भयको सम्झनाको कुरा नगर भन्ने बोलको गित पहिलो थियो । उनलाई चचिर्त बनाउन सफल गित फैलियो माया दुबो सरि र बैगुनी रैछौ मायालु जस्ता गीतहरु रहेका छन्। उनले २०६६ सालमा प्रसारण भएको चलचित्र शिलशिलाबाट विभिन्न अवार्ड समेत प्राप्त गरेका छन् । यसैगरी उनले  २०६७ मा छिन्नलता पुरस्कार र अन्य पुरस्कारबाट समेत सम्मानित एवं पुरस्कृत भइ सकेका छन् । उनले विभिन्न चलचित्रहरु दैवसंजोग, दौतरी,परेनि माया जालैमा, सी माला तथा गुण्डाराजमा अभिनय चलचित्रहरूमा समेत अभिनय गरिसकेका छन्। 

## गायन-यात्रा
उनले २०४५ सालबाट संगीत यात्रा सुरु गरेका हुन् । उनले पहिलो पटक २०५४ सालमा अशोक शर्माको चलचित्र गरिबको तीन वटा गीतमा आफ्नो स्वर दिएका हुन् ।

## कृतिहरू
* मुर्छना (२०५२) 
* पूर्वमा रङ चढेछ (०५३)
* जष्ट फर यू (०५४)
* लभ लेटर (०५५) 
* बैगुनी रैछौ मायालु
* निगाह (०५६)
* जदौ (०५८)
* कामना (२०६१) 
* जदौ–२ (०६३)
* दर्शन नमस्ते (०६५)
* राई ईज किङ  (०६६)
* जदौ ३ (२०६८)

## पुरस्कार/सम्मान
* चलचित्र शिलशिलाबाट (२०६६) सालमा अवार्ड
* छिन्नलता पुरस्कार (२०६७) मा
* अन्य पुरस्कारबाट समेत सम्मानित एवं पुरस्कृत भइ सकेका छन् ।

## उनले अभिनय गरेका चलचित्रहरु
* दैवसंजोग 
* दौतरी 
* परेनि माया जालैमा
* सी माला  
* गुण्डाराजमा लगायतका चलचित्रहरूमा अभिनय गरिसकेका छन् ।

## बाह्य कडीहरू
http://celebritynepal.com/music/singer/rajesh-payal-rai-profil
http://nagariknews.com/friday/story/23389.html

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
http://celebritynepal.com/music/singer/rajesh-payal-rai-profil
http://nagariknews.com/friday/story/23389.html

श्रेणी:गायक
श्रेणी:सङ्गीत
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:नेपाली कलाकार
श्रेणी:नेपाली कलाकारहरू
श्रेणी:सङ्गीतकारहरू
श्रेणी:नेपाली सङ्गीत
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:कामना फिल्म अवार्ड विजेता
नाइ नभन्नु ल २

**नाइ नभन्नु ल ! २** नेपाली भाषाको चलचित्र हो । यसका निर्देशक विकास आचार्य हुन् । यो चलचित्रमा अनुभव रेग्मी, जीवन लुइटेल, सुज्ञानी भट्टराई लगायतका कलाकारहरू रहेका छन् । यो चलचित्र बाल प्रेममा आधारित छ ।

श्रेणी:चलचित्रहरू
निशाना (चलचित्र)

thumb|निशाना (चलचित्र)

***निशाना*** नेपाली भाषाको चलचित्र हो। यस चलचित्रमा निखिल उप्रेती, दिलीप रायमाझी, राजेश हमाल, जयकिशन बस्नेत, सुनील दत्त लगायतका कलाकारहरूले अभिनय गरेका छन्।

श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
संयुक्त फलन

यदि फलनहरू f:A → B र g:B → C भए Aबाट C मा परिभाषित गरिएको फलनलाई f र g को संयुक्त फलन(Composite Function) भनिन्छ यसलाई gof  ले जानिन्छ 
श्रेणी:गणित
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
→
ब्रुक टेलर

**ब्रुक टेलर** एफआरएस  (अङ्ग्रेजी: Brook Taylor FRS) (१८ अगस्ट १८६५ - २९ डिसेम्बर १७३१) टेलरको साध्य र टेलर श्रेणीका लागि चिनिने अङ्ग्रेजी गणितज्ञ थिए।

## प्रारम्भिक र कार्य जीवन
ब्रुक टेलरको जन्म तत्कालको मिडलसेक्समा अवस्थित एडमन्टनमा प्याट्रिक्सबोर्न, केन्टको बिफ्रोन्स हाउसका जोन टेलर र डरहमका बार्ट सर निकोलस तेम्पेस्टकी छोरी ओलिभिया तेम्पेस्टको छोराको रूपमा भएको थियो।

सन् १७०१ मा आम जनताको रूपमा सेन्ट जोन्स कलेज, क्याम्ब्रिजमा भर्ना गरेका टेलरले सन् १७०९ मा कानुनमा स्नातक उत्तीर्ण गरी सन् १७१४ कानुनमा विद्यावारिधि उत्तीर्ण गरे। जोन मेचिन र जोन कीलको अधीनमा शिक्षा प्राप्त गरेका टेलरमा सन् १७०८ मा "दोलनको केन्द्र" सँग सम्बन्धित समस्याको समाधान पत्ता लगाए जसको सन् १७१४ मा प्रकाशन भएपछि गणितज्ञ योहान बर्नोलीद्वारा विवाद गरिएको थियो। सन् १७१५ मा प्रकाशित टेलरको *मेथोडस इङ्क्रिमेन्टोरम डाइरेक्टा एट इन्भर्सा* (रोमन: *Methodus Incrementorum Directa et Inversa*) ले गर्दा गणितमा नयाँ शाखा थपिएको थियो जसलाई वर्तमानमा "परिमित अन्तरको कलन" भनिन्छ। यस शाखाको अन्य प्रयोग भए तापनि टेलरले यसलाई धागोको कम्पनले उत्पन्न गर्ने चालको प्रकार पत्ता लगाउने काममा प्रयोग गरेका थिए। उनको यस कार्यमा नै गणितमा प्रयोग भइरहने टेलरको साध्य समावेश गरिएको थियो जसलाई सन् १७७२ मा जोसेफ लुई लाग्रान्जले "अवकलनको प्रमुख जग" भनेपछि मात्रै महत्त्वपूर्ण मान्न थालिएको थियो। 

सन् १७१५ मा प्रकाशित *लिनियर पर्स्पेक्टिभ* (अङ्ग्रेजी: *Linear Perspective*, ) नामक निबन्धमा टेलरले आफ्नो साध्यको मूल भाव समावेश गरेका थिए तर अत्यन्तै छोटो भएको हुनाले यसलाई बुझ्नमा कठिनाइ भएको हुनाले फेरि सन् १७५४ मा जशुवा कर्बी र सन् १७६१ मा ड्यानियल फोर्निएरका निबन्धमा विवेचना गर्नुपरेको थियो। सन् १७१२ मा टेलरलाई सर आइज्याक न्युटन र गटफ्रिड लेब्निजद्वारा दावी गरिएका तथ्यको निर्णय गरेको हुनाले रोयल सोसाइटीको सदस्य बनाउनका लागि निर्वाचन गरिएको थियो। १३ जनवरी १७१४ देखि २१ अक्टोबर १७१८ सम्म उनले उक्त सोसाइटीको सचिवको रूपमा काम गरे। सन् १७१५ मा उनले धर्म, आध्यात्म र दर्शनमा लागे। उनले निकोलस मेलब्रान्सको सिद्धान्तको विषयमा आधारित भई *कुम डे मोन्टमोर्ट* (फ्रान्सेली: *Comte de Montmort*,  ) प्रकाशित गरेका थिए। सन् १७१९ मा उनले आखन भ्रमण गरी फर्केपछि *अन द जुइस सेक्रिफाइसेस अन द लफुलनेस अफ इटिङ ब्लड* (फ्रान्सेली: *On the Jewish Sacrifices and On the Lawfulness of Eating Blood*,  ) नामक लेख पूरा गरेका थिए जसलाई कहिल्यै आधिकारिक रूपमा प्रकाशन गरिएन। 

सन् १७२१ मा वलिङटन, लन्डनकी मिस ब्रिजेससँग विवाह गरेपछि उनी र उनको पिताको सम्बन्धमा दरार आएको थियो। सन् १७२३ मा प्रसवको बेला उनकी श्रीमतीको मृत्यु भएको केही समय पछि नै उनको छोराको पनि मृत्यु भयो। यसपश्चात उनले दुई वर्ष आफ्नो परिवारका साथ् बिफ्रोन्समा समय बिताई सन् १७२५ मा ओलनटाइ, केन्टकी स्याबेटा सब्रिजसँग भएको थियो जसको मृत्यु पनि सन् १७३० मा प्रसवको बेला नै मृत्यु भयो। यस पालि, यद्यपि, उनकी एक मात्र छोरी एलिजाबेथ बाँचिन्। सन् १७२९ मा उनको पिताको मृत्यु पछि बिफ्रोन्सको जग्गा उनको नाममा सारिएको थियो। आइज्याक न्युटन र रोजर कोट्स पछिका सबैभन्दा प्रभावशाली हुने क्षमता भएको टेलरले आफ्नो सिद्धान्त तथा साध्यका उचित अभिलेख नराखेका हुनाले उनी खासै चर्चित छैनन्। *मेथोडस इङ्क्रिमेन्टोरम डाइरेक्टा एट इन्भर्सा* (रोमन: *Methodus incrementorum directa et inversa*, ) मा टेलरले पहिलो पटक खगोलीय अपवर्तनको बारेमा चित्त बुझ्दो तरिकाले वर्णन गरेका थिए।

## सन्दर्भ समर्गी
## बाह्य कडी
श्रेणी:गणितज्ञ
श्रेणी:गणित
श्रेणी:गणितको इतिहास
विपरीत फलन

यदि f:A → B एक एक सम्पूर्ण फलन भए Bबाट A मा परिभाषित गरिएको फलनलाई f को विपरीत फलन(Inverse Function ) भनिन्छ । 

श्रेणी:गणित 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
रेखीय फलन

f(x)=mx+cको रूपमा रेहको बीजीय फलनलाई रेखीय फलन(Linear Function) भनिन्छ । यदि m = ० भए यसलाई अचर फलन भनिन्छ ।

श्रेणी:गणित
 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
अचर फलन

f(x)=mx+cको रूपमा रेहको रेखीय फलन(Linear Function) मा यदि m = ० भए यसलाई अचर फलन (Constant Function ) भनिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:गणित
बीजीय फलन

दुईओटा चलहरू x र y को सम्बन्ध प्रस्तुत गर्ने फलनलाई बीजीय फलन (Algebraic Function) भनिन्छ । जस्तै y=x+2 बीजीय फलन (Algebraic Function) हो ।

श्रेणी:गणित

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
वर्ग फलन

बिजगणितमा, एक वा अधिक चरसँग बहुपद कार्यनै बहुपदिए फलन हो जसलाई डिग्री २ को बहुपद
f(x)=ax^2+bx+c ; a≠० को रूपमा व्यक्त गर्न सकिने फलनलाई वर्ग फलन (Quadratic Function) भनिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गणित
बालौरी (लोकलय)

लोक गीतमा आउने बाल गीतका लयलाई **बालैरी** भनिन्छ । यस्ता लयलाई **लल्लैरी** पनि भन्ने गरिएको पाइन्छ, जस्तै -
:ताराबाजी लै लै
:मामा आए घोडा
:माइजू आइन् डोली
:पापा ल्याइन् सोली
:खान दिन्छन् भोली  

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी : लोक गीत
श्रेणी  : लोक लय
एकात्मक फलन

x ∈ y को लागि  f(x)=x को रूपमा व्यक्त गर्न सकिने फलन f:A→B लाई एकात्मक फलन (Identity Function) भनिन्छ ।

श्रेणी:गणित

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
अनुक्रम

कुनै पनि निश्चित नियममा आधारित सङ्ख्याहरूको समूहलाई **अनुक्रम**(Sequence) भनिन्छ । 
जस्तै: ३,५,७,....................र १,२,४,८,................ आदि **अनुक्रम** हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:गणित
देउसी (लोकलय)

देउसी चार अक्षर हुने लोकलय हो  , तर अवस्था हेरी यो  सात अक्षरसम्म पनि विस्तार हुन सक्छ । यसमा २+२ अक्षरमा विश्राम हुन्छ ।
एउटा उदाहरण :
:रातो  माटो 
:चिप्लो  बाटो 
:लड्दै पड्दै 
:देउसी खेल्न
:आएका हामी 

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी : लोक गीत
श्रेणी  : लोक लय
सवाई

**सवाई** नेपालीहरूमा निकै प्रसिद्ध र प्रचलित लय हो  । यसलाई प्राचीन कालमा वीरछन्द वा वीरलय पनि भन्ने गरिन्थ्यो । लोकककाव्यका थुप्रै गाथाहरू यस लयमा पाइन्छन् । लेख्य सृजनामा यसको प्रथम प्रयोग चाहिं वसन्त शर्माको  **समुद्रलहरीको  सवाई** (१९०१) मा भएको  पाइन्छ ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी : लोकक गीत
श्रेणी  : लोकक लय
झ्याउरे (लोकलय)

**झ्याउरे**का धेरै भाका र भेद छन् । तीमध्ये उन्नाइस अक्षरे पाउ हुने लय एउटा हो । यो लय द्विपदी हुन्छ र प्रत्येक पाउका ४, ९, १३ अक्षरमा विश्राम हुन्छ । भने आ‌र्को भेद अ‌नुसार प्रत्येक पाउका ‌‌३, २, ३, २, ३, ३ अक्षरमा विश्राम हुन्छ।

## Salaijo ho salaijo, pahad chhanko hāwā, 
## Dharati māti birsane, yo mero desh ko chhāyā. 
## Gaunle chhori roīracha, gaunle chhora hanscha, 
## Yahi chhā pyaaro Nepāl, māya le jhundī sanskār hanscha. 
## Salaijo ho salaijo, gaiko ghanti bajcha, 
## Hariyo ban le bolcha, hāmro desh shubh sāna bolcha. 
## Ghāṭ kāndhā mā uthāune, samjhana māla hunchha, 
## Prem ko bādh samāune, yo māyā ko daijo hunchha. 
## Salaijo ho salaijo, phūleko ban phūlcha, 
## Chhoro chhori ko ānkha mā, sansār saphal hunchha. 
यस लयलाई महाकवि देवकोटाले **कुञ्जिनी** र **कृषिबाला** मा प्रयोग गरेका छन् ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी : लोक गीत
श्रेणी  : लोक लय
कवच

**कवच** राजेश हमाल, विराज भट्ट, सुशील क्षेत्री, रेखा थापा, झरना थापाद्वारा अभिनित नेपाली कथानक चलचित्र हो। यस चलचित्र निर्देशक प्रदीप श्रेष्ठ हुन्।
यो चलचित्र २०६९ वैशाख २२ गते प्रदर्शनमा आएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:राजेश हमाल अभिनित चलचित्रहरू
छविलाल कन्जुस छैन

**छविलाल कन्जुस छैन** राजेश हमाल, सुमिना घिमिरे, नीर शाह, मिथिला शर्मा, सुमन सिंह, विजय देउजा, विष्णु सापकोटाद्वारा अभिनित नेपाली कथानक चलचित्र हो। यस चलचित्रका निर्देशक ज्ञानेन्द्र देउजा हुन्। यो चलचित्र २०६८ माघ २० मा, प्रदर्शनमा आएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:राजेश हमाल अभिनित चलचित्रहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
दु:ख (चलचित्र)

thumb|दु:ख (चलचित्र)

**दु:ख** राजेश हमाल, दिलिप रायमाझी, बसुन्धरा भुसाल, मिथिला शर्मा, निरुता सिंह, सुनिल थापा, दिपक श्रेष्ठ, नरेश पौडेल, बिक्रान्त बस्नेत, हेमन्त बुढाथोकी द्वारा अभिनित नेपाली कथानक चलचित्र हो। यस चलचित्रका निर्देशक दिपक श्रेष्ठ हुन्।

श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:राजेश हमाल अभिनित चलचित्र
अजम्बरी नाता

***अजम्बरी नाता***  प्रदीप श्रेष्ठद्वारा निर्देशित नेपाली कथानक चलचित्र हो। यस चलचित्रमा राजेश हमाल, श्रीकृष्ण श्रेष्ठ, रेखा थापा , निरुता सिंह, रवी गिरी, नारायण त्रिपाठी, मोहन निरौला मुख्य भूमिकामा छन्। यो चलचित्र २२ जेठ २०६२ मा नेपालभर प्रदर्शन भएको थियो।

## कलाकार 
* राजेश हमाल: कर्ण
* श्रीकृष्ण श्रेष्ठ: आकाश
* निरुता सिंह: चाँदनी
* रेखा थापा: काजल
* रवी गिरी: बिक्रम
* नारायण त्रिपाठी: काईला
* मोहन निरौला: हाकिम
* नीता ढुङ्गाना: रेनु (बाल कलाकार)

## सङ्गीत 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सन् २००५ का चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली कथानक चलचित्रहरू
निलोफर चक्रवात

निलोफर सन् २०१४ मा उत्तरी हिन्द महासागरको सबभन्दा ठूलो चक्रवात हो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
# हुदहुद चक्रवात

श्रेणी:चक्रवातहरू
पिटर महान

पीटर महान (रूसी: Пётр Великий प्योत्र् वेलीकिय्, Пётр Первый प्योत्र् पेर्विय् ;३० मई १६७२ - २८ जनवरी १७२५) — सन् १६८२ देखि रूस को जार तथा सन १७२१ देखि रूसी साम्राज्यको प्रथम सम्राट र  इतिहासको  विश्वविख्यात राजनीतिज्ञ थिए।
सिमोन बोलिभार

[240px|thumb|साइमन बोलीवार , [क्यानडा]]
साइमन जोस एन्टोनियो डे ला सन्तीसिमा ट्रिनिडाड बोलिवर वाई पलासिओस पोंटे वाई ब्लैंको (२४ जुलाई १७८३ - १७ दिसम्बर १८३०) सामान्यतः साइमन बोलिवर को नामले चिनिने गर्दछन्। उनी भेनेजुएलाका एक सैन्य और राजनीतिक नेता  थिए।
सिलोक (लोकलय)

सिलोकका पनि विभिन्न भेद छन् - शार्दूलविक्रीडित, उपजाति, अनुष्टुप् आदि । यसमा १९ अक्षरको लय शार्दूलविक्रीडितका सुरमा रहेको पाइन्छ । यो लय संस्कृतबाट आए पनि  मौलिक नेपाली लोककलयका रूपमा परिचित छ । एउटा उदाहरण :
:काग् क्वैली वनमा ढुकूर जुरेली पन्छीमा राम्रो  मुजुर ।
:फूल् फूल्या नगरी सबै वनभरी टिपेर ल्याउ  हजूर ।। 

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी : लोक गीत
श्रेणी  : लोक लय
बेनितो मुसोलिनी

बेनितो मुसोलिनी (२९ जुलाई, १८८२ - २८ अप्रिल १९४५) इटालीको एक राजनेता तथा राष्ट्रिय फैसिस्ट पार्टीको नेतृत्व गरेका थिए।

## प्रारम्भिक जीवन
बेनितो मुसोलिनीको जन्म सन् १८८३ मा इटालीको एक सामान्य परिवारमा भएको थियो, जहाँ उनका बुबा लोहार र आमा शिक्षिका थिइन्। सानैदेखि उग्र र विद्रोही स्वभावका मुसोलिनीले विद्यालयमा साथीलाई चक्कु प्रहार गरेपछि निष्कासित हुनुपरेको थियो, तर पछि उनले शिक्षकको योग्यता प्राप्त गरी केही समय अध्यापन समेत गरे। युवावस्थामा सैन्य सेवाबाट बच्न उनी स्विट्जरल्याण्ड भागे, जहाँ उनले मजदुरी गर्दै समाजवादको अध्ययन गरे र राजनीतिक सक्रियताका कारण पटक-पटक पक्राउ परे। इटाली फर्किएपछि एक प्रभावशाली पत्रकार र 'आभान्ती' पत्रिकाको सम्पादक बनेका उनी सुरुमा कट्टर समाजवादी भए तापनि पहिलो विश्वयुद्धपछि उग्र राष्ट्रवादी बन्दै आफ्नै फासीवादी विचारधाराको जग बसाल्न सफल भए।

## राजनीति
मुसोलिनीको राजनीति मुख्यतया 'फासीवाद' (Fascism) मा आधारित थियो, जसले उग्र राष्ट्रवाद र एकतन्त्रीय तानाशाहीलाई बढावा दिन्थ्यो। उनले "सबै कुरा राज्यभित्र, राज्यबाहिर केही छैन" भन्ने सिद्धान्त अपनाएर इटालीमा लोकतन्त्रको अन्त्य गरे र आफूलाई एकमात्र शक्तिशाली नेता (इल दुचे) को रूपमा स्थापित गरे। उनको राजनीतिमा व्यक्तिगत स्वतन्त्रता र प्रेसमाथि पूर्ण प्रतिबन्ध थियो भने विपक्षीहरूलाई आफ्ना 'ब्ल्याक शर्ट्स' दस्तामार्फत हिंसात्मक रूपमा दबाइन्थ्यो। साम्यवादको कट्टर विरोधी रहेका मुसोलिनीले इटालीलाई पुरानो रोमन साम्राज्य जस्तै शक्तिशाली बनाउने सपना देखाउँदै विस्तारवादी नीति लिए, जसले अन्ततः उनलाई हिटलरसँगको गठबन्धन र दोस्रो विश्वयुद्धको विनाशकारी बाटोमा पुर्‍यायो।

## मृत्यु
बेनितो मुसोलिनीको अन्त्य दोस्रो विश्वयुद्धको अन्तिम दिनहरूमा अत्यन्तै नाटकीय र हिंसात्मक रूपमा भयो। सन् १९४५ अप्रिल २७ मा, सहयोगी सेनाहरू इटालीतर्फ बढ्दै गर्दा मुसोलिनी आफ्नी प्रेमिका क्लारा पेटाचीसँगै जर्मन सैनिकको भेषमा स्विट्जरल्याण्ड भाग्न खोजिरहेका थिए, तर कोमो ताल नजिकै इटालियन कम्युनिस्ट विद्रोहीहरूले उनलाई पहिचान गरी पक्राउ गरे। भोलिपल्ट अर्थात् २८ अप्रिल १९४५ मा, कुनै कानुनी सुनुवाइ बिना नै उनीहरूलाई गोली हानेर मृत्युदण्ड दिइयो। उनीहरूको शवलाई मिलानको 'पियाजाले लोरेटो' चोकमा ल्याएर क्रुद्ध भिडको अगाडि एउटा पेट्रोल पम्पको छानाबाट उल्टो झुण्ड्याइयो, जसले इटालीमा दुई दशक लामो फासीवादी शासनको विभत्स र पूर्ण अन्त्यको प्रतीक बन्यो।

## स्रोत
श्रेणी:इटालीका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:'कु' द्वारा सत्ता हासिल गर्ने नेताहरू
थुनेलो

*(यो लेख घरपालुवा जन्तुमा लाग्ने रोगको बारे लेख्न लागिएको हो । मानिसमा लाग्ने रोगको बारे होइन । )*
सामान्यतया दुधालु गाईँभैँसी तथा भेडाबाख्राको थुन वा कल्चौडोको सङ्क्रमणलाई थुनेलो भनिन्छ ।

थुनेलोको उपचार

## कारण
## लक्षण
क) तीक्ष्ण प्रकारको थुनेलो रोगका लक्षणहरू :

ख) जीर्ण प्रकारको थुनेलो रोगका लक्षणहरु :

## निधान
क) लक्षणको आधारमा

ख) उपचारविधी

 

## आर्थिक महत्त्व
आर्थिक रूपमा दुधालु गाईभैँसीको लागि थुनेलो रोग  महत्त्वपुर्ण र खर्चिलो रोग हो ।

## नियन्त्रण तथा रोकथाम
## स्रोत
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:कृषि
मेट्रिक्स

सङ्ख्या, सङ्केत, हरूको आयतकर प्रस्तुति नै मेट्रिक्स हो  ।
. For instance, a२,१ represents the element at the second row and first column of a matrix **A**.]]
पंक्ति र लहरका रूपमा संख्याहरूको आयताकार प्रस्तुति नै मेट्रिक्स हो ।

## मेट्रिक्स गुणनफल नियम 
* सङ्घीय नियम
*वितरण नियम
**बाँया 
**दाँया 
*सकेलर गुणनफल नियम

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गणित
मलेशिया राष्ट्रिय क्रिकेट टोली

**मलेशियन राष्ट्रिय क्रिकेट टिम** मलेशियाको प्रतिनिधित्व गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा भाग लिने क्रिकेट खेलाडीहरूको समूह हो । मलेशिया सन् १९६७ देखि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदको साह सदस्य हो ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
* आधिकारिक वेबसाइट

श्रेणी:राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीहरू
स्वामी श्रीहरिदासजी

**स्वामी श्रीहरिदासजी** जगद्‍गुरु श्री कृपालु जी महाराजका एकमात्र नेपाली प्रचारक हुन्। उनी भौतिकवाद र आध्यात्मवाद बीचको बिबादास्पद कुराहरूलाई सजिलो ढङ्गले प्रस्तुत गर्छन्। उनले  नेपालमा श्रीराधामाधव समितीको स्थापना गरी संस्थापक अध्यक्षको रूपमा सेवा गरे। उनका प्रवचनहरू नेपाल र नेपालबाहिर विभिन्न रेडियो तथा टेलिभिजनहरूमा प्रसारण हुँदै आइरहेका छन्।

#### कृतिहरू 
हरिदासजीका प्रवचनहरूको सङ्ग्रह हालसालै जन्म मृत्यु रहस्य नामक पुस्तकको रूपमा प्रकाशित भएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*Divine Club Worldwide 

श्रेणी:अध्यात्म
श्रेणी:नेपालका आध्यात्मिक व्यक्तिहरू
अल्लारे (चलचित्र)

**अल्लारे** राजेश हमाल द्वारा अभिनित नेपाली कथानक चलचित्र हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:राजेश हमाल अभिनित चलचित्रहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपाली कथानक चलचित्रहरू
विवेक ओबेरोय

**विवेक ओबेरोय** जन्म सन् १९७६-०९-०३ हैदराबाद भारतमा भएको थियो उनी प्रसिद्ध बलिउड अभिनेता हुन् । सन् १९७६ सेप्टेम्बर ३ मा हैदराबादमा जन्मेका ओबेरोय हाल तेलंगनामा छन्।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्यलिङ्कहरू
## यी पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेताहरू
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेताहरू
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
विश्व क्रिकेट लिग

**आइसिसी विश्व क्रिकेट लिग** अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषदद्वारा प्रशासित टेस्ट मान्यता प्राप्त नगरेको राष्ट्रिय टोलीहरू बीच खेलाईने एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिताहरूको एउटा शृङ्खला हो । आइसिसीको सबै सह सदस्य तथा सहयोगी सदस्यहरु यस डिभिजनमा भाग लिन्छन् र यस लिगको संरचना अनुसार जित्ने टिमको पदोन्नति हुन्छ भने पुछारमा रहने टिमको पद अवनति हुन्छ । यो लिग प्रणालीको मुख्य दुई उद्देश्य रहेको छ: आफ्ना सबै सह सदस्य र सहयोगी सदस्यहरूलाई क्रिकेट विश्वकपमा सहभागिता जनाउन तथा सबै सदस्यहरूलाई एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय म्याचमा समान सहभागिता होस् ।

यस लिगको उद्घाटन संस्करण २००७-०९ आइसिसी विश्व क्रिकेट लिग रहेको थियो जसमा टिमहरूलाई २००७ विश्वकप छनौट प्रतियोगिताको प्रदर्शनको आधारमा छुट्टयाईएको थियो । यस डिभिजनमा प्रारम्भिक ६ वटा टोली विश्वकप २००७ को लागि योग्य टोली थिए ।

## संरचना
## सह सदस्य तथा सहयोगी सदस्य क्रम विभाजन
## क्रम
## नतिजाहरू
### शारांश
### डिभिजन नतिजा
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य लिङ्कहरू  
* आइसिसी- विश्व क्रिकेट लिग

श्रेणी:क्रिकेट प्रतियोगिताहरू
श्रेणी:क्रिकेट
श्रेणी:खेलकूद
श्रेणी:क्रिकेट विश्वकप छनौट प्रतियोगिताहरू
चट्याङ (स्पष्टता)

**चट्याङ** शब्दले निम्न कुराहरूलाई पनि जनाउँदछ :-
***चट्याङ**, आकाशबाट खराब मौसमको बेलामा जमीनमा खस्ने एक प्रकारको बिद्युतिय करेन्ट
* चट्याङ, राजेश हमाल अभिनित चलचित्र
अपराध (चलचित्र)

**अपराध (चलचित्र)** नेपाली कथानक चलचित्र हो । यस चलचित्रमा राजेश हमाल, कृष्टि मैनाली को प्रमुख भुमिका देख्न सकिन्छ । 

## पात्रहरु
* राजेश हमाल
* कृष्टि मैनाली
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली कथानक चलचित्रहरू
नेपाली कथानक चलचित्र
नाइ नभन्नु ल

नाइ नभन्नु ल ! नेपाली भाषाको चलचित्र हो !यो चलचित्रमा जीवन लुइटेल लगायतका कलाकारहरू छन्!

श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् २०१० का चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली उत्तरकथा चलचित्रहरू
तिलोत्तमा नगरपालिका

**तिलोत्तमा नगरपालिका** लुम्बिनी प्रदेशको रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका हो।   यो नगरपालिका २०७१ वैशाख २५ मा, गङ्गोलिया, मधवलिया, करहिया, टिकुलिगढ, मक्रहर, शङ्करनगर र आनन्दवन गाउँ विकास समिति मिलेर बनको थियो। ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १,४९,४७९ रहेको छ भने यहाँ ३५,९९१ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रुपन्देही 

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू
फलन

गणितमा, **फलन**  भनेको सेटहरुका बीचको सम्बन्ध हो जसको पहिलो सेटको प्रत्येक तत्वसँग दोस्रो सेटको ठ्याक्कै एक तत्व सम्बन्धित छ।

कुनै पनि समूह (Set)हरु बिचको समन्ध(relation) जसले दिने प्रतिफल उही हुन्छ यसलाई फलन(function) भनिन्छ  । यसलाई  f\colon A \rightarrow B जानिन्छ ।

.

## फलनका प्रकार 
#संयुक्त फलन
#विपरीत फलन
#बीजीय फलन
#रेखीय फलन
#अचर फलन
#वर्ग फलन f(x)=ax^2+bx+c ; a≠० को रूपमा व्यक्त गर्न सकिने फलनलाई वर्ग फलन भनिन्छ ।
#एकात्मक फलन

श्रेणी:गणित

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
कश्मीर उपत्यका

**कश्मीर उपत्यका** (; )  वा  *भेल अफ कश्मीर** एउटा उपत्यका हो जुन काराकोरम तथा पीर पन्जल श्रेणीको बीचमा भारतको जम्मू र कश्मीर राज्यमा अवस्थित छ । हाल यस उपत्यकाको कुनै पनि क्षेत्रमा पाकिस्तानको आधिकार छैन । यसको क्षेत्रफल लगभग १३५&nbsp;कि.मी. लामो तथा ३२&nbsp;किमी चौडा रहेको छ जुन झेलम नदीबाट सुरु हुन्छ । जम्मू तथा कश्मीर राज्यको तीन राज्य विभाजन भित्र पर्ने यस उपत्यकाले अनन्तनाग, बारामुल्ला, बदगम, बन्दीपोर, गन्देरबाल, कुपवारा, कुलगाम, पुलवामा, शोफियाँ तथा श्रीनगर जिल्ला ओगटेको छ ।

यसलाई **पृथ्वीको स्वर्ग*' पनि भन्ने गरिन्छ ।

## भूगोल
## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
* 
* कश्मीर उपत्यका

श्रेणी:जम्मु र कश्मीर
रेखीय समीकरण

y=mx+c m ≠० स्वरूपको समीकरणलाई रेखीय समीकरण (Linear Equation) भनिन्छ । जस्तै: y = 4x+5, 4y=2/3x+3 आदिहरु रेखीय समीकरण हुन् ।

श्रेणी:गणित
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
फाली

**फाली** सिधा फलामको टुक्रा हो । यो काठमा अडयाईएको तिखो  हुन्छ । त्यस भन्दा माथिल्लो भागमा काठको अनौ हुन्छ । यो हलो निर्माणमा आवश्यक पर्छ  । 

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:कृषि औजारहरू
जोतारो

*जोतारो* अथवा *जोतरो* एक डोरी हो । यसको प्रयोग जुवामा गोरुलाई बाँधेर अढ्याउनको लागि गरिन्छ । जुवाको सैलाको टुप्पोमा मसिनो र बलियो डोरीको प्रयोग गरेर गोरुलाई बाँध्ने गरिन्छ ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:कृषि औजारहरू
नेपालमा विद्यालयको तहगत संरचना

विद्यालयको तहको संरचना विभिन्न समयमा परिबर्तन हुदै आइरहेको छ । जसलाई विविन्न राजनतिक परिबर्तन अन्तर्राष्ट्रिय प्रयोग आदि ले प्रभाव परेको हुन्छ ।
## वर्तमान संरचना 
नेपालको वर्तमान विद्यालयको तहगत संरचना

श्रेणी:शिक्षा
By Dhirendra oli

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
पूर्व प्राथमिक तह

औपचारिक शिक्षा आरम्भ गर्ने अवस्थ हो । नेपालको सन्दर्भमा  एक कक्षा पूर्व को कक्षालाई पूर्व प्राथमिक तह भन्दछौ । पूर्व प्राथमिक तहमा ३ देखि ५ वर्षसम्मका बालबालिकाले औपचारिक शिक्षा आरम्भगर्ने हुन्छ ।

श्रेणी:शिक्षा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
देवदह नगरपालिका

**देवदह नगरपालिका** लुम्बिनी प्रदेश, रुपन्देही जिल्ला मा अवस्थित एक नगरपालिका हो। देवदह नगरपालिका नेपाल सरकारको २०७१ वैशाख २५ गतेको निर्णय अनुसार साविकका देवदह र केरवानी गाउँ विकास समितिहरू मिलेर बनेको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा क्षेत्र विस्तार गर्दा सिक्टहन गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। 

## परिचय
प्राचिन कोलीय राज्यको राजधानी देवदह पश्चिमाञ्चलको रुपन्देही जिल्लामा पर्दछ । गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी देखि ३५ किलोमिटर उत्तर पूर्वमा अवस्थित देवदह ऐतिहासिक एवम् बुद्धको मावलीस्थलको रूपमा प्रशिद्ध रहेको छ। यस नगरपालिकाको पूर्वमा सुनवल नगरपालिका पश्चिममा बुटवल उप-महानगरपालिका उत्तरमा पाल्पा जिल्लाको गोठादी गाविस, चुरे पहाड र दक्षिणमा सिक्टहन गाविसको बिचमा पर्यटकीय नगरीको रूपमा रहेको छ। कृषि तथा उद्योगको पर्याप्त सम्भावना रहेको, गौतम बुद्धको मावली गाँउ, प्राकृतिक श्रोत र साधनको उपलब्धता भएको, विभिन्न जातजातीहरूको सांस्कृतिक सम्पदाको भण्डार रहेको हुँदा धेरै सम्भावना भएको नगरको रूपमा रहेको छ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ७२,४५७ रहेको छ भने यहाँ १७,३०० घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रुपन्देही 
*हाम्रो देवदह, हाम्रो गौरव 
*देवदह संरक्षण प्रतिष्ठान 

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू
लुइस फिगो

thumb|right|250px|
लुईस फिलिपे मदेइरा काइरो फिगो, पुर्व पोर्चुगीज फुटबलर हुन् । ३१ मे २००९ मा क्लब जीवनलाई पुर्णविराम लगाएका फिगोले स्पोर्टीङ सिपी, बार्सिलोना, रियल म्याड्रिड र इन्टर मिलानका लागि विङ्गरको रूपमा खेलेका थिए । पोर्चुगल राष्ट्रिय फुटबल टिमबाट १२७ क्याप जितेका उनी राष्ट्रिय टोलीका लागि सबभन्दा बढी उपस्थिति जनाउने खेलाडी हुन् । विपक्षी रक्षापंक्तिलाई भेदेर गोलको मौका सिर्जना गर्न खप्पिस फिगोलाई उनको पुस्ताका सटीक विङ्गरका रूपमा चिनिन्छ । लियोनेल मेस्सीपछी ला लिगामा १०६ एसिस्टका साथ सबभन्दा बढी एसिस्ट गर्ने खेलाडी हुन् फिगो । उनले २००० बलोन डी'ओर र २००१ फिफा वर्ष खेलाडी पुरस्कार जित्न सफल भएका थिए । पेलेले निकालेको विश्वका १२५ उत्कृष्ट फुटबलरको सुचिमा उनी पनि परेका थिए । एल्-क्लासिकोमा बार्सिलोना र रियल म्याड्रिड दुवैको तर्फबाट खेल्न पाउने अति दुर्लभ फुटबलरहरूमध्ये फिगो पनि एक हुन् । उनको २००० मा बार्सिलोनाबाट रियल म्याड्रिडमा £३७ मिलियन (€६२ मिलियन)मा भएको विवादास्पत स्थानान्तरणले उनलाई त्यो समयको महँगो खेलाडी बनायो । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:पोर्चुगलका फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:बेलोन डी' ओर विजेताहरू
श्रेणी:ला लिगा खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९७२ मा जन्म
श्रेणी:एफसी बार्सिलोनाका खेलाडीहरू
महोपनिषद्

यो सामवेदीय उपनिषद् हो । यसमा छ अध्याय छन् । प्रत्येक अध्यायको निचोड यसप्रकार रहेको छ :-

 

## सन्दर्भ सूची 
## यो पनि
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:उपनिषद्हरू
श्रेणी:वेद
श्रेणी:धर्मग्रन्थ
नेपालका गुरुकुलहरू

नेपालमा वैदिक परम्पराअनुसार पढाई हुँदै आएको पाइन्छ । प्राचीनकालमा हजारौंको संख्यामा यस्ता पाठ्यस्थलहरु रहेका भए पनि अहिले भने नगण्य रुपमा रहेका छन् । तीमध्ये केही वेद विद्याश्रमहरुको सूची यहाँ राखिएको छ ।
सुरमा भगवती

**सुरमा भगवती** अथवा **सुर्मा भवानी** मन्दिर बझाङ जिल्लाको सुर्मा गा.बि.स मा अवस्थित छ । यो मन्दिरलाई नेपालको सूदूर पश्चिमका नौ भगवतीहरूका मन्दिरहरूमा एक मन्दिर मानिन्छ । यो मन्दिरमा साउने पुर्णिमामा ठुलो मेला लाग्ने गर्दछ । यो पर्वमा सुर्मा देवी भगवतीको दर्शन गर्न जाने भक्तजनहरूले सदरमुकाम चैनपुरबाट नियम अनुसार डोगाड, धोगाड र ठगुन्नाडा बास बसी चोखोभइ जाने गरिन्छ। सुर्मा देवी भगवतीको मन्दिर नजिक सुन्दर सुर्मा सरोबर (ताल) पनि रहेको छ ।

## महत्त्व 
## सुरमा भगवतीको उत्पत्ति 
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाहिरी कडिहरू
## यी पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:मन्दिरहरू
श्रेणी:बझाङ जिल्ला
श्रेणी:बझाङ जिल्लाका धार्मिक स्थलहरू
गोदावरी भगवती

**गोदावरी भगवती**को मन्दिर  कैलाली जिल्लाको गोदावरी गा.बि.स. मा अवस्थित छ । यो मन्दिरला नेपालको सूदूर पश्चिमका नौ भगवतीहरूका मन्दिरहरूमा एक मन्दिर मानिन्छ । गोदावरी नदीको छेवैमा रहेको यो मन्दिर बाहेक यहाँ अन्य देबि देवाताकापनि मन्दिरहरु रहेका छन ।

## महत्त्व 
यस ठाउमा खासगरी शिवरात्री, माघेसंक्रान्ति र नवरात्रीमा पूजा आजा र मेला लाग्ने गर्दछ । यहाँ बिबाह, ब्रतबन्ध तथा अन्य धार्मिक कार्यहरु गर्ने गरिन्छ ।

## गोदावरी भगवती उत्पत्ति 
गोदावरी खोलामा माछा मर्दा एकजना थारुले जाल हान्यो, त्यो जाल ढुंगाको नारीमुर्तीमा गएर आल्झियो । त्यो थारुले त्यो ढुंगामा केहि शक्ति भएको मानि खोलाको पश्मिम पट्टि स्थापना गरिदियो । ढुंगाको सानो मन्दिर बनाएको भएपनि हात्तीले त्यो मन्दिरलाई भत्काएर भासी दियो । पछि त्यो ठाउमा बेलको रुख उम्री न पुग्यो र त्यसमा चौतारो बनाएर बनदेवीका नाउले पूजा हुदै आयो । बि.स. २०१८ सालमा संसारको प्रलय हुने हल्लाले केहि मानिस तेही ठाउमा आएर शिवको महिमा गाई मन्दिर स्थापना गरी बसे र पछि बि.स. २०२३ सालमा धनगढी डडेल्धुरा राजमार्ग बनाउने ठेकेदारले त्यो मन्दिरको मर्मत गरिदिएको थियो । पछि त्यो ठाउमा शिवको महिमाका साथै गोदावरी भगवतीको महिमापनि बढ्दै गएको बताइन्छ । बनदेबिले सपनामा आइ आफुलाई दर्शन दिएको हुनेले गोदावरीमा आइ योगी भएको बताउने त्रिलोकनाथ गिरीले त्यो ठाउँको विकासमा ठुलो योगदान पुर्याउदै आउनु भएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाहिरी कडिहरू
## यी पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:मन्दिरहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका धार्मिक स्थलहरू
पोताला दरबार

**पोताला दरबार** ल्हासा शहर को उत्तर पश्चिमी भागमा पर्दछ । पोताला दरबार तिब्बतका धर्मगुरु दलाई लामाको आवास हो । पोताला दरबार विश्व सम्पदा क्षेत्रमा पर्दछ। सन् १९९४ मा युनेस्कोले पोताला दरबारलाई विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सूचीकृत गरेको थियो।

Lhasa-Potala-02-Suedseite-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-32-Treppen-Portal-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-34-Tuersturz-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-50-Klosterhof-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-Ausblick-14-2014-gje.jpg|
Lhasa-Potala-nachts-12-gespiegelt-2014-gje.jpg|

श्रेणी:तिब्बत
श्रेणी:विश्व सम्पदा क्षेत्र
केनोपनिषद

सामवेदको जैमिनीय शाखाको ब्राह्मण ग्रन्थको नवौँ  अध्यायको  नाम **केनोपनिषद्** हो । यसलाई ब्राह्मणोपनिषद् पनि भनिन्छ । यस उपनिषद्का चार खण्ड छन् । उपास्य ब्रह्म र निर्गुण ब्रह्मका बिच पाइने भेदको विवेचन प्रथम खण्डको प्रतिपाद्य विषय हो भने द्वितीय खण्डमा ब्रह्मको रहस्यमय रूपको वर्णन पाइन्छ । त्यसै गरी तृतीय तथा चतुर्थ खण्डमा उमा हैमवतीको मनोरम आख्यानका माध्यमबाट परब्रह्मको सर्वशक्तिमत्ता तथा देवताहरूको अल्पशक्तिमत्ताको दिक्दर्शन गरिएको छ । 

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य वस्तु
श्रेणी:उपनिषद्हरू
श्रेणी:वेद
श्रेणी:धर्मग्रन्थ
सैनामैना नगरपालिका

**सैनामैना नगरपालिका** लुम्बिनी प्रदेशको उत्तर पश्चिममा विश्व शान्तीका अग्रदुत तथा एसियाका तारा गौतम बुद्धको जन्मस्थल देखि करिब १५ कि.मी उत्तर मनोरम चुरे पहाडको काखमा अवस्थित पूर्व बुटवल उप–महानगरपालिका, पश्चिममा सालझण्डी गाविस, उत्तरमा पाल्पाको कचल र बल्डेङगढी गाविस, दक्षिणमा खडवा वनगाई, गजेडी र सूर्यपुरा गाविस यी चार किल्ला भित्र अवस्थित पर्रोहा र दुधराक्ष २ गाविसको मिलनबाट बनेको नगरपालिका हो भने २७ फागुन २०७३ मा क्षेत्र विस्तार गर्दा सालझण्डी गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो।। पूर्व बनकट्टा देखि पश्चिम वनकट्टीसम्म करिब १२ कि.मी. पूर्व पश्चिम लोकमार्गको भाग यस नगरपालिकामा पर्दछ। हाल यस नगरपालिकामा १२ वटा वडा रहेका छन्। तिब्र बसाई सराईले गर्दा दिन प्रतिदिन जनसङ्ख्या अत्यधिक बृद्धि भईरहेको छ । नगरपालिका भित्र सबै जातजाती, भाषाभाषी संस्कृति एवं परम्पराको समीश्रण रही सुमधुर सम्बन्ध सहितको बसोबास पाईन्छ ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ७८,३९३ रहेको छ भने यहाँ १९,४४५ घरधुरी रहेका छन्।

## धार्मिक तथा ऐतिहासिक महत्त्व
ऐतिहासिक, धार्मिक, साँस्कृतिक एवं पुरातात्विक महत्त्व बोकेको सैनामैना नामाकरणले पनि यसको छुट्टै महत्त्व बोकेको छ । विभिन्न ऐतिहासिक, धार्मिक, साँस्कृतिक एवं पुरातात्विक महत्त्वका स्थलहरु रहेको यो नगरपालिकाका गहनाको रूपमा पर्रोहा परमेश्वर बोलबमधाम, मलमला मन्दिर, मलमल चौरा बाबा, बोलबम पर्यटकीय पार्क विभिन्न मठ मन्दिरहरु, रानी कुवा, रानीबगिया आदि छन् । २ सरकारी तथा १ निजी गरी ३ क्याम्पस, सरकारी तथा निजि स्तरका उच्च माध्यमिक विद्यालय, माध्यमिक विद्यालय, निम्न माध्यमिक विद्यालय र प्राथमिक विद्यालय गरी ३२ शिक्षण संस्थाहरु रहेका छन् । सरकारी निकायहरूमा नगरपालिका, इलाका प्रहरी कार्यालय, इलाका हुलाक कार्यालय, कृषि सेवाकेन्द्र पशु सेवाकेन्द्र, ईलाका वन कार्यालय, स्वास्थ्य चौकी, उप स्वास्थ्य चौकी, कृषि विकास बैङ्क लगायत अन्य बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाहरु तथा थुपै् गैर सरकारी संस्थाहरु रहेका छन् ।

## विकास
जन प्रतिनिधि विहिन वर्तमान अवस्थामा यहाँका राजनीतिक दलहरु बीचको विकास प्रतिको एक्यवद्धता आम नागरिकहरु तथा सरोकारवालाको विकास प्रेमी भावनाका कारण स्थानीय निकाय सञ्चालन गर्न सहजता भएको छ । यस नगरपालिकामा विकासका सम्भावनाहरु धेरै छन् । कृषि, उद्योग–ब्यापार, पर्यटनलाई यहाँका नागरिकको आम्दानीको स्रोत बनाउन सकिन्छ । खुला दिसा मुक्त तथा पूर्ण खोप युक्त नगरपालिका धोषणा भै सकेको यो नगरपालिका अव पूर्ण साक्षर युक्त नगरपालिका तर्फ लम्की रहेको छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रुपन्देही 

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू
स्कटल्यान्ड यार्ड

**स्कटल्याण्ड यार्ड** बेलायतको प्रहरीको प्रधान कार्यालय हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बेलाायतका भवनहरू
म्याड्रिड

**म्याड्रिड** (, , ) स्पेनको राजधानी सहर हो। म्याड्रिड स्पेनको सबैभन्दा ठुलो सहरहरू मध्ये एक हो। स्पेनको राजधानी सहर भएकोले यहाँ स्पेनको सरकारी मुख्यालय, नेताहरूको निवास तथा स्पेनको राजाको दरबार रहेको छ। आर्थिक दृष्टिले समेत यो देशको मत्वपूर्ण तथा मुख्य व्यापारिक केन्द्र हो। संसारको कयौँ ठुलो तथा महत्त्वपूर्ण सङ्गठन तथा कम्पनी यहाँ रहेको छ।

## नामकरण
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:युरोपका सहरहरू
जाग्रेब

**जग्रिब** क्रोएसियाको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर हो । शहरले ३० किलोमिटर (१९ माइल) पूर्व-पश्चिम र २० किलोमिटर (१२ मील) उत्तर-दक्षिणमा फैलिएको छ । आधिकारिक २०११ जनगणना अनुसार ७९२,३२५ निवासीहरूको संख्या छ ।

## सन्दर्भहरू
श्रेणी:युरोपका सहरहरू
प्राग

**प्राग** चेक गणतन्त्रको राजधानी सहर हो । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:युरोपका सहरहरू