open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
जन्मको आधारमा नागरिकता

**जन्मको आधारमा नागरिकता** (ल्याटिन***Jus soli***, अन्ग्रेजी **birthright citizenship**), यस्तो अधिकार हो जसले कुनै देशको भूभागमा जन्मेका बालबालिकालाई सो देशको नागरिकता र रा्ष्ट्रियता प्रदान गर्दछ।  कुनै रास्ट्रको भूभाग मात्र नभई, त्यस देशको ध्व्जाबाहक पानीजहाज वा हवाइजहाजमा जन्मेका बालबालिकालाई समेत नागरिकता दीइन्छ।

उन्नाइसौ सताब्दि लाग्नेबित्तिकै देखि रास्ट्रहरू जन्मको आधारमा नागरिकता दिने र रगतको नाताको आधारमा दिने दुई वर्गमा छुट्टिन थाले। जस्तै फ्रान्सले जन्मको आधारमा नागरिकता दिन्थ्यो भने, जर्मनीले (सन् २००० अघिसम्म) रगतको नाता नभई नागरिकता दिदैनथ्यो। तैपनि धेरै युरोपेली देशहरूले वर्ण (race) र भाषालाई आधार मान्दथे।

### जन्मको आधारमा नागरिकता दिने देशहरू
बिश्वका २०% जति देशहरूले मात्र जन्मको आधारमा नागरिकता प्रदान गर्छन। त्यसरी नागरिकता दिने देशहरू निम्न छन:

*आन्तिगुवा र बर्बुदा
*अर्जेन्टिना
*कोलम्बिया
*ग्रेनादा
*मेक्सिको
*निकारागुवा
*पाकिस्तान
*पानामा
*पाराग्वेइ
*पेरु

*Saint Christopher and Nevis
*Saint Lucia
*Saint Vincent and the Grenadines
*ट्रिनिडाड र टोबागो
*संयुक्त राज्य अमेरिका
*उरुग्वाइ
*भेनेजुएला
Nepal

### सन्दर्भ सामाग्रिहरू
[[]]
तिम्बुङ पोखरी

**तिम्बु पोखरी** पूर्वको गोसाइँकुण्ड नामले पनि परिचित छ। जिल्लाको सुदुर दक्षिणपूर्वमा पर्ने, पाँचथर र ताप्लेजुङ जिल्लाको सिमानामा अवस्थित तिम्बु पोखरी जिल्लाको सवैभन्दा महत्त्वपूर्ण पर्यटकीय स्थल हो। पाँचथर जिल्ला सदरमुकाम फिदिमबाट करिब १८ कोस टाढा फलैचा र ताप्लेजुङ्ग जिल्लाको कालीखोला गाविसको अति नै दुर्गम तथा विकट भौगोलिक स्थानमा रहेको तिम्बु पोखरी समुन्द्री सतह देखि करिब ४,२३८ मिटरको उचाइमा छ। यो पोखरीको लम्बाइ करिब ४०० मिटर र चौडाइ २०० मिटर भएपनि गहिराइ भने पत्ता लागेको छैन। पाँचथर र ताप्लेजुङ जिल्लाको सिमानामा पर्ने भएको हुँदा दुबै तर्फबाट आफ्नो सम्पदाको रूपमा तिम्बु पोखरीलाई लिएको पाइन्छ। वर्षभरिमा आठ महिना सम्म हिँउले ढाक्ने भएपनि जेष्ठ देखि भाद्र महिना सम्म मात्र हिउँ पग्लने गर्छ। यस पोखरीका आसपासमा शिव पोखरी, सूर्य कुण्ड, दुध कुण्ड, हाँस पोखरी, मयुरपोखरी, नीरपोखरी लगायतका अठारवटा पोखरी छन। यसै क्षेत्रमा कुम्भकर्ण हिमालको वरिपरि १७८ कुण्डहरू माला जस्तै आकारमा रहेकाले यस स्थानलाई पूर्वको गोसाइँकुण्ड भन्ने गरिएको पाइन्छ। यहाँको प्राकृतिक सुन्दरता र दृष्यहरू पशु, पंक्षी, रंगीचंगी फूलहरू अनि अनेकौँ जडीबुटी देख्दा यहाँ पुग्ने जो कोहीलाई पनि स्वर्गमा पुगेको आभास हुन्छ। तिम्बु पोखरीबाट निस्केको मूलपानीबाट विशाल इवा नदीको उत्पति भएको छ। यो पोखरीको विशेषता के छ भने यहाँको पानी अतिनै सङ्गलो र पारदर्शी छ त्यसैले त्यति गहिरो पोखरीमा तीर्थयात्रीहरूले चढाएको पैसा र अन्य वस्तुहरू पोखरीका पीधमा विस्कुन सुकाए झैं स्पष्ट देखिन्छन्। पोखरीको सतहमा छिनछिनमा कुहिरोले ढाक्ने र उघ्रने क्रम दोहरी रहन्छ। 

तिम्बु पोखरीको पानी बिरामीलाई खुवाएमा बिरामी निको हुन्छ भन्ने जनविश्वास रहेकाले यहाँ आउने यात्रीहरूले सो पोखरीको पानी वोतलमा लिएर जाने गरेको पाइन्छ। तिम्वु पोखरी रहेको स्थानबाट खुल्ला मौसम भएका बेला कञ्चनजङ्घा र कुम्भकर्ण लगायत विभिन्न हिमश्रृखंलाहरू मनोहक दृष्य, तराइका विशाल फाँटहरू, अग्ला होचा पहाड र भारतको सिक्किम, दार्जिलिङ सहरहरूको पनि दृश्यावलोकन समेत गर्न सकिन्छ। पोखरीको छेउछाउमा फुल्ने क्यान्जो नामक फूलजातको जडिबुटीले त्यहाँको वातावरण सुगन्धित र मनमोहक हुन्छ। तिम्बु पोखरी क्षेत्र मानव वस्ती देखि टाढा भएकोले यहाँ अनेकौ प्रकारका जडिबुटी तथा फूलहरू पाइन्छन्। विभिन्न रङ्गका गुराँस, चिमल, क्यान्जो, माइकोपिला, सुनाखरी तथा विभिन्न जडिबुटी, रंगीविरंगी फूलहरू फूलेको बेला प्रकृतिको अनुपम सुन्दरताले सवैको मन पगाल्छ। यहाँ क्यान्जोका साथै अन्य जडिबुटीहरूमा जस्तै यार्शागुम्बा, पाँचऔले, माइकोपीला, हडचुड, पदमचाल, कालो तथा सेतो विख्मा, कुड्की, पाखनवेत, बुढोओखती, चिराइतो जातका औषधी र किटनाशक औषधीको रूपमा प्रयोग गर्न सकिने विषका बोटहरू तथा विभिन्न प्रकारका सुगन्धीत धुपकोरूपमा प्रयोग गर्न सकिने भैरुङ्पाती, सुनपाती, सक्पा जस्ता वनस्पतिहरू पनि प्रशस्तै पाइन्छन्। यहाँ पाइने जीव जन्तुहरूमा भालु, कस्तुरी, वनभेडा, वँदेल रातोपाण्डा र हिउँ चितुवा आदि हुन।

श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशका तालहरू
फुङ्फुङे झरना

**फुङ्फुङे** वा **फङफङदेन** झरना ताप्लेजुङ जिल्लाको मिक्वाखोला गाउँपालिका साविक सावाँ गाविस स्थित एक आकर्षक झरना हो। ताप्लेजुङ सदरमुकाम फुङ्लिङबाट दुई घण्टा मोटर बाटोको यात्राबाट यो झरना रहेको स्थानसम्म पुग्न सकिन्छ। यहाँका स्थानीय वासीहरूले आकर्षक झरना भन्दा झरनाको भेदी र मिक्वाखोला नदिको सङ्गम स्थल वरिपरि खोला र नदीले घेरिएको बिचमा एक टापुमा अवस्थित देवीधान प्रति ठुलो आस्था राख्छन्। यहाँ एक मौसममा २० देखि ३० समूहसम्मको पूजापाठ गर्नेहरूको घुइचो लाग्ने गरेको छ। यहाँ विशेष गरि बोका पाठा बलि पूजा गर्ने चलन छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका झरनाहरू
विराट राजाको दरवार

thumb|right|विराट राजाको दरवारको भग्नावशेषबाट प्राप्त सामग्रीहरू
विराट राजाको दरवारसम्बन्धी जनविश्वास अनुसार महाभारत कालमा त्यस क्षेत्रमा पाण्डवहरू गुप्तवासका लागि आएका थिए। प्रचलित किंवदन्ती अनुसार विराट राजाको दरवार रहेको यस क्षेत्रमा पाण्डवहरूको गतिविधि चियो गर्न दुर्योधनले भेदियारी (गुप्तचर) पठाएका थिए। जस आधारमा यसको नाम भेडियारी भएको हो भन्ने जनवश्विास छ।

thumb|left|विराट राजाको दरवार भग्नावशेषबाटबाट प्राप्त सामग्रीहरू

भेडियारीमा वि.सं. २०२७ सालमा नेपाल पुरातत्व विभाग (नेपाल)ले उत्खनन् गर्दा ४० वटा पंचमार्क नामक चाँदीका मुद्रा भेटिएको तथ्य सार्वजनिक भएको थियो। तसर्थ उक्त ढिस्कालाई इशापूर्व कालको अवशेष मानिएको छ। विराटराजको दरबार क्षेत्रको मन्दिरको उत्खनन् गरिएको भग्नावशेष क्षेत्र आसपासमा आधा दर्जनभन्दा बढी पोखरीहरू पनि छन्, जसलाई स्थानीयवासीहरूले उक्त समयमा विभिन्न प्रयोजनका लागि बनाईएको बताउँदै आएका छन्। त्यहाँका पोखरीहरूलाई धरवा, किचकबध, भंसिया, थरथोवा, गुहिया, दिघरी र बहरवा पोखरी नाम दिएका छन्। स्थानिय मानिसहरूले महाभारतका कथा कण्ठस्थ पारेका छन् र त्यहाँ जाने जोकोहीलाई पनि उनीहरू त्यहाँका प्रत्येक स्थानलाई यहाँ फलानोले यसो गरेका थिए भनी बताउने गर्दछन। त्यस ठाउँका मूल आदिवासी विराट राजवंशी हुन । यि विराट राजवंशी विराट राजा दरबारको सेरोफेरोमा भौगोलिक हिसाबले बसोबास गर्दै आइरहेका छन् । जहाँ कौरवहरु हाति, घोडा, रथसहित सेनाका साथ हातिबन्दा गाउँको छेत्रमा आएको र कौरवहरूले राजा विराटको माई हरण गरेको थियो । यस्ता धेरै ऐतिहासिक स्थानहरू छन् । जहाँ विराट राजवंशी समुदायको बसोबास भएको पाइन्छ ।      
  छोटकरीमा भन्नुपर्दा विराट राजा दरबारको सेरोफेरोमा आदिमकालदेखि बसोबास गर्ने विराट राजाका सन्तान विराट राजवंशी नै हुन्। 
{{The  Matsyadesha and king birat, Edition 2012 Author lokendra Kumar malla}

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:धार्मिक स्थलहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
ओलाङ्चुङ गोला

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको मेची अञ्चल, ताप्लेजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २३९ रहेको थियो जसमध्ये १२७ पुरुष र ११२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल फक्ताङलुङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो फक्ताङलुङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो।

यो धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्वको स्थल हो। नेपालको तिव्वतसंगको एक नाकाको रूपमा उदाउने स्थलहरूमध्ये ओलाङ्चुङ गोला पनि एक हो। समुन्द्री सतहदेखि ३,२४० मिटरको उचाईमा रहेको ओलाङ्चुङ गोला तमोर नदीको किनारामा अन्दाजी ३ हेक्टर क्षेत्रफलमा रहेको छ। करिब ६०-६५ घरहरू मात्र भएको यस स्थानमा सबै शेर्पा जातिहरू र बौदमार्गीहरू मात्र छन्। यहाँको सबै घरहरू काठका नै छन्। ताप्लेजुङ जिल्ला सदरमुकामबाट २२ कोस दूरीमा रहेको यस ठाउँमा आलु वाहेक अन्य वालीहरू हुँदैन। यहाँका मानिसहरूको मुख्य आर्थिक क्रियाकलापमा चौरी पाल्नु, भेडा पाल्नु, छुर्पी बनाउनु, गलैंचा बन्नु आदि नै हो। यहाँका मानिसहरू छुर्पी, गलैंचा र जडिबुटीको व्यापारबाट नै आफ्नो जीविकोपार्जन गर्छन। यहाँका केही मानिसहरू नेपाल-चीनको व्यापार पनि गर्ने गर्दछन। नेपालबाट खाद्य सामग्री लैजाने, चीनबाट जुत्ता, तयारी पोशाक, थर्मस, चक्लेट तथा दैनिक उपभोगका सामानहरू ल्याउँछन। ओलाङ्चुङ गोलाबाट हिडेको दुई दिनमा सिमापार गरिने र तेस्रो दिनमा तिब्बतको रियु प्रान्तमा पुगिन्छ। रियू भौगोलिक दृष्टिकोणले ओलाङ्चुङ गोला जस्तै भए पनि यहाँ यातायातको सुविधा छ। ओलाङ्चुङ गोलामा एउटा बौद्ध गुम्बा छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका ठाउँहरू
सुनवर्षि पोखरी

thumb|200px|right|सुनवर्षी पोखरीको मनोरम् दृष्य
पाठ=सुनवर्षी पाेखरी|अङ्गुठाकार|Sunbarsi Pokhari
**सुनवर्षी पोखरी** नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, मोरङ जिल्लामा अवस्थित ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्त्व बोकेको पर्यटकीय स्थल हो। यो पोखरी साबिककाे  गोबिन्दपुर गाविस वडा नम्बर ४ मा र अहिले रतुवामाई नगरपालिका मा रहेको छ। करीब ३.५ बिगाहा क्षेत्रफलमा फैलिएको यो पोखरी सदरमुकाम विराटनगर देखिको करिब ४० किलोमिटर पूर्वमा अवस्थित छ। प्राकृतिक रूपमा रहेको पोखरी, चराचुरुड्डी जंगल यस स्थानका मुख्य आर्कषणहरू हुन।

स्थानीय राजवंशीहरूले सुनवर्षी पोखरीलाई आफ्नो पवित्र तीर्थकास्थलका रूपमा लिने गरेका छन। यस स्थानमा प्रत्येक वर्ष बैसाख १ गते सिरुवा मेला लाग्ने गर्दछ। स्थानीय राजवंशीहरूमा सुनवर्षी पोखरीमा राजा सुनवर्षीले बास गर्ने धारणा रहेको छ। परापूर्वकालमा विवाह बटुलोका बेला भाँडाकुँडा र गहना चाहिएमा यस पोखरीसँग माग्दा पोखरीबाट निस्कने गर्दथ्यो भन्ने किम्बदन्ति रहेको छ।

हाल आएर स्थानीय राजवंशीहरूले सुनवर्षी पोखरीको डिलमा महाराजको एउटा मन्दिर पनि बनाएका छन। उनीहरू त्यस मन्दिरमा आएर भाकल र पूजा गर्ने र भाकल पूरा भएको अवस्थामा हर्षोल्लास गर्ने परम्परा लामो समयदेखि चल्दै आएको छ। उनीहरू यस स्थानलाई प्रति आस्था राख्दछन् र सुनवर्षिलाई साक्षात् इश्वर मान्दछन। यस आसपासका सबै जातजातिको साझा थलोका रूपमा सुनवर्षि पोखरी रहेको छ। यहाँ लाग्ने मेलामा राजवंशी, धिमाल र पहाडे मूलका मानिसहरूका साथसाथै प्राय सबै जसो जातजातिका मानिसहरू भेला हुने गरेका छन। नेपाली नया वर्षको  दिन पनि पर्ने भएकोले यस मेलामा देशका र छिमेकी राष्ट्र भारतका विभिन्न ठाउँहरू बाट श्रद्धालुहरूकाे बाक्लो उपस्थिति हुने गर्दछ । यस पाेखरीक ाे नजिकै पुर्वितर बाेक्रा खाेलामा लगभग 400 मिटर लामाे झुलुङ्गे पुल पनि रहेकाे छ। सुनवर्षी घुम्न अाउने पर्यटक यस पुलकाे दृश्य अवलेकन गर्न अवश्य अाउने गर्दछन ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:मोरङ जिल्लाका ठाउँहरू
धनपाल गढी

**धनपाल गढी** नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, मोरङ जिल्लामा रहेको ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल हो। सदरमुकाम विराटनगरबाट लगभग २५ किलोमिटर उत्तरपूर्वको कसेनी गाविसमा अवस्थित ऐतिहासिक भग्नावशेष रहेको स्थान राजा धर्मपाल वा धनपालको गढी भनेर चिनिन्छ। यहाँ विद्यमान धनपाल मन्दिर धार्मिक दृष्टिकोणले मात्र नभएर पर्यटकीय दृष्टिकोणले समेत प्रचलित रहेको छ।
 
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका गढीहरू
मिक्लाजुङ डाँडा

**मिक्लाजुङ्ग डाँडा** नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, मोरङ जिल्लामा रहेको प्राकृतिक मनोरम स्थल हो। विराटनगरबाट उत्तरपूर्वको रमितेखोला गाविसमा पर्ने यस डाँडाको उचाई करिव २,४०० मिटर रहेको छ। लिम्बु भाषामा मिक्लाजुङ्गको अर्थ "आँखाले टाढा-टाढा सम्म देख्न सक्ने ठाँउ" भन्ने हुन्छ। यहाँबाट सूर्योदय 
तथा सूर्यास्तको दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ। यो डाँडामा चैत-बैशाखमा धेरै थरीको गुराँसहरू फुलेको देख्नसकिन्छ।
 
## सन्दर्भ सामग्री
ठिंगेढुंगा

**ठिंगेढुंगा** सुनसरी जिल्लामा रहेको ऐतिहासिक तथा पुरातत्विक महत्त्वको स्थान हो। धरानदेखि पूर्वपट्टि रहेको पाँचकन्या गाविस वडा नम्बर ५ ठिंगाबारीमा किराँत वा सेन राजाहरूको ऐतिहासिक प्रमाणको रूपमा ठिंगेढुंगा भेटिन्छ। यही खडा भएको ठिंगेढुंगाबाट यो गाउँको नाम पनि ठिंगाबारी रहेको छ।
जाल्पादेवी मन्दिर (स्पष्टता)

जाल्पादेवी मन्दिरले निम्न मन्दिरहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्छ :-
#जाल्पादेवी मन्दिर, धनकुटा
#जाल्पादेवी मन्दिर, नगरकोट
झमक घिमिरे

**झमक कुमारी घिमिरे** (जन्म सन् १९८०, कचिडे, धनकुटा)प्रतिभावान नेपाली महिला स्रष्टा हुन। प्रति मष्तिस्क रोग(Cerebral palsy)द्वारा पीडित घिमिरे, उक्त रोगद्वारा पीडित विश्व कै १० प्रतिभावान साहित्यकार मध्ये एक हुन। जन्मदेखि नै हात गोडा नचल्ने, उभिन, हिँड्न, बोल्न नसक्ने तर सुन्न र बुझ्न चाहीँ सक्छिन। खुट्टाको ३ औला मात्र चल्ने उनले तिनै ३ औलाको सहयोगले धेरै रचना प्रकाशित गरिसकेकि छिन। औपचारिक शिक्षा पाउन असमर्थ घिमिरेले, घरमा भाइ र बहिनीले पढेको र् लेखेको ,देखेर र सुनेरै आफ्नो क्षमता विकास गरेकि हुन्। उनको २०५३ सालदेखि लेखनमा रुचि बढेको हो। कान्तिपुर र ब्लास्ट टाइम्स पत्रिकामा उनका नियमित स्तम्भहरू पनि छापिन्छन्। झमकले प्रबल गोरखा दक्षिण बाहु, चौथोलगायत दर्जनौँ पुरस्कार एवं सम्मान प्राप्त गरेकी छन्।

## बाल्यकाल
२०३७ असार २१ शुक्रबार धनकुटाको कचिडेमा बुबा कृष्णबहादुर घिमिरे र आमा आशादेवी घिमिरेको छोरीको रूपमा जन्मिएकी झमकको बाल्यकाल अत्यन्तै कष्टकर थियो। लुला हात गोडा र विकलांग शरीर लिएर ‘कति छाक भोकभोकै बस्ने परिवार’मा जन्मेकी झमकलाई जन्मने वित्तिकै स्वजनले ‘मुर्कुट्टा’ भने। दशैँमा टीका लाएर उनलाई ‘चाँडै मरेस्’ भत्रे आसिक दिए। उनले कुनै पाठशाला र गुरुबाट सिक्न पाइनन्। सिक्न खोज्दा ‘तैले सिकेर के गर्छेस् ?’ भने। गोडाको बुढी औँलाले छर्छरी रगत निकाल्दै भुईमा कपुरी क लेख्दा भुँई भत्काई भनेर गाली गरे। गोलले लेख्दा ‘रिन लाग्छ’ भनेर गाली खाइन्। अरू बालकहरू पढेनन् भने कुटाई खान्छन्। उनी पढी भनेर कुटाई खान्थिन्। कापीकलम माग्दा कुटाई खाइन्। उनको ‘कैलेकाहीँ ओठमा उम्रिएको हाँसो पनि ‘धेरै नहाँस्’ भत्रे आदेशमा विलाउँथ्यो। जोखाना हेर्नेले सन्तान पिर्छे भने। मान्छेले उनलाई अलच्छिनि भनेर बाटो छले। पाँच वर्षको हुँदा भात खुवाइ दिने बजू मरेपछि गोडाका औँलाले मुछेर भात खान थालिन्। आफैले विस्टा पुछ्ने प्रयत्नमा विस्टामा लटपटिन्थिन्। भोकै, प्यासै, नांगै, अधिकांश एकाकीपनमा हुर्की सकेपछि नौ–दश वर्षको हुँदा घर बनाउन आएका सिकर्मी डकर्मीबाट फाटेको लुगाबाट देखिने गुप्तांगमा ताकेर ढुंगाका मसिना गिर्खाले हानिमागेर र कुरी कुरी भनेर गरेको यौन शोषण सहने जस्ता अनेक आपद विपत सँहदै उनी हुर्किन्।

## झमक घिमिरे द्वारा लेखिएका पुस्तकहरू
### कविताहरू
**उनले धेरै कविताहरू लेखेकी छन् जसमध्ये केही यसप्रकार छन् ।**:
* संकल्प
* आफ्नै चिता अग्नि शिखातिर 
* मान्छे भित्रका योद्धाहरू 
* झमक घिमिरेका कविताहरू
* क्वाँटी सङ्ग्रह 
### विविध
* अवसान पछिको आगमन (लघु कथा, कविता, दैनिक डायरी, गीत, निबन्ध आदि ।)
### आत्मकथा
* जीवन काँडा कि फूल

## अवार्ड तथा पुरस्कार
झमक घिमिरेले प्राप्त गरेका केही प्रमुख पुरस्कारहरू निम्न छन् ।
*कविता राम बाल साहित्य प्रतिभा पुरस्कार २०५५ 
*अस्विकृत विचार साहित्य पुरस्कार २०५६ 
*मदन पुरस्कार २०६७
*लैनसिंह वाङ्देल पुरस्कार २०७२ 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:मदन पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८० मा जन्म
श्रेणी:खस जाति
बागझोडा

thumb|right|200px|बागझोडा क्षेत्रको एक दृष्य
**बागझोडा** नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, मोरङ जिल्लामा अवस्थित पर्यटकीय, धार्मिक, साँस्कृतिक तथा जैविक विविधताको हिसाबले महत्त्वपूर्ण स्थान हो। इन्द्रपुर गाविसको वडा नम्बर ५ मा अवस्थित यो क्षेत्रको क्षेत्रफल करिब ५ बिगाहा रहेको छ। सदरमुकाम विराटनगर देखि करिब ३२ किलोमिटर उत्तरपूर्वमा रहेको यो स्थान प्राकृतिक दृष्यावलोकनका लागि प्रख्यात छ।
 
वि. सं २०३६ साल अघिसम्म यस क्षेत्रमा बाघ पाइने हुनाले यस क्षेत्रको नाम त्यसै आधारमा बाघझोडा रहन गएको कुरा स्थानीय मानिसहरू बताउँछन्। तर वन विनाश र बढ्दो मानव बस्ति सगै यहाँका जंगली जनावर नासिँदै गएका छन्। स्थानीय मानिसहरूको भनाई अनुसार यस ठाउँमा खेत खन्दा परापूर्व कालमा सीपाहीहरूले प्रयोग गर्ने कवच र तरवारहरू फेला परेका थिए र ती सामानहरू क्षेत्रीय संग्रालय धनकुटामा राखिएको छन्। बाघझोडा क्षेत्र जैविक विविधताका दृष्टिले ज्यादै सम्पन्न छ। झोडा र सिमसार क्षेत्रका रूपमा रहेको हुनाले यस भेगमा विभिन्न प्रजातिका वनस्पति र जिवजन्तुहरू पाइने गर्दछन्। तसर्थ यो स्थान जैविक विविधताको अध्ययन अनुसन्धान गर्न चाहनेहरूका लागि महत्पूर्ण छ। यसै गरी पर्यटनको विकासका लागि आवश्यक पूर्वाधारहरूको निर्माण गरिएको खण्डमा आन्तरिक पर्यटकहरू यस क्षेत्रमा केही समयसम्म रम्न सक्ने देखिन्छ।

बाघझोडा क्षेत्रमा प्रवेश गर्नासाथ किराँत साकेला थान प्रवेशद्वारका रूपमा रहेको छ। यहाँ दुइवटा विश्राम घर, एउटा चौतारो र एउटा फलैचा पनि निर्माण गरिएका छन्। यसको बाटो तिरको भागमा तारघेरा वारागरिएको देखिन्छ। यस स्थानमा हरेक वर्षको वैशाख १५ गते मेला लाग्ने गर्दछ। यस झोडाभित्र धिमालहरूले मान्ने जलेश्वरी देवीको मन्दिर छ। स्थानीय धिमालहरूको मेला यसै मन्दिर परिसरमा लाग्ने गर्दछ। त्यसबाहेक झोडा परिसरमा पर्ने एउटा शिवालय र प्रवेशद्वारसँगै किराँतहरूको साकेला थान पनि छ। बाघझोडामा एउटा शिवलिंग खुला चौरीमा नै राखिएको छ। त्यस स्थानमा वनभोज खान जानेहरूका लागि ससाना छाप्राहरू निर्माण गरिएका छन्। तसर्थ पनि यस छेउछाउका मानिसहरू प्रशस्तै मात्रामा यस भेगमा बनभोज खानका लागि जाने गरेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:मोरङ जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:धार्मिक स्थलहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
चिमडी दह

**चिमडी दह** आजभन्दा ३३ वर्ष अगाडि प्राकृतिक रूपमा स्थापित भएको बर्जुताल मासिंदा स्थानीय जनताले भोगेको समस्याबाट जागरुक भई पुनः निर्माणको निम्ति स्थानीय जनताहरू लागि परेका छन। चिमडी दहको नामले समेत प्रशिद्ध यो तालको पुनः निर्माणले सुनसरी जिल्लाको दक्षिणी भेगका जनताहरू साथै मोरङ जिल्लाका कतिपय गाविस र विराटनगरका निम्ति वातावरण र मनोरञ्जनका दृष्टिले पनि निकै सकारात्मक परिवर्तन ल्याउँछ।

श्रेणी:नेपालका तालहरू
बेतेनी ताल

thumb|200px|right|बेतेनी तालको एक दृष्य
thumb|200px|right|बेतेनी ताल
**बेतेनी ताल** नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, मोरङ जिल्लामा अवस्थित ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यावरणीय महत्त्व बोकेको पर्यटकीय स्थल हो। मोरङको मधुमल्ला गाविस वडा नम्बर ५ मा रहेको यो तालको क्षेत्रफल २ बिगाहा छ। सदरमुकाम विराटनगरबाट उत्तरपूर्वमा करिब ५३ किलोमिटरको दुरीमा रहेको यस स्थानको मुख्य आर्कषण पोखरी, चराचुरुड्गी, जङ्गल आदि हुन।

बेतेनी पोखरी स्थानीय मूलहरूबाट आएको पानीले बनेको जलाशय हो। खासै ऐतिहासिक महत्त्व नभएको बेतेनी पोखरीको पानी बाह्रैमास बगिरहने भएकाले यहाँका जीवजन्तु र पशुपंक्षीका लागि मात्र नभई स्थानीयवासीका लागि समेत महत्त्वपूर्ण पानीको श्रोत बनेको छ। यसलाई भरपर्दो सिंचाईको स्रोतका रूपमा प्रयोग गरिँदै आएको छ। जङ्गलको मुखैमा रहेको बेतेनी ताल क्षेत्र निकै रमणीय छ। पोखरीको बीचमा नै एउटा टापुजस्तो उठेको ढिस्को छ, जसमा विभिन्न प्रकारका बोटबिरुवा छन् ।

यहाँ स्थानीयवासीले देवीको थान बनाएर पूजाआजा गर्दै आएका छन्। यही ढिस्कामाथि स्थानीय बसिन्दाले एउटा शिवालय बनाउने योजना गरेका छन्। त्यसै अनुरूप एउटा समिति समेत बनेको देखिन्छ। समितिले मन्दिर निर्माणका लागि आर्थिक सहयोग जुटाईरहेको जानकारी पाइएको छ।

## सन्दर्भ सामग्री
सुतुरमुर्ग

**सुतुरमुर्ग** वा **अस्ट्रिच** अफ्रिका तथा अरब मरुभूमिमा पाइने सबैभन्दा ठूलो चरा हो। स्ट्रुथिओनिडि कुलको एकमात्र जीवित प्रजाति यस चरा स्ट्रुथिओ वंश अन्तर्गत पर्दछ। सुतुरमुर्गको गण स्ट्रुथिओफर्मको अन्य सदस्य एमु, किवी आदि हुन्। यस चराको घाँटी र खुट्टा लामो हुन्छन् भने आवश्यकता अनुसार यो चरा ७० किलोमिटर प्रति घण्टाको अधिकतम गतिमा दगुर्न सक्दछ जो पृथ्वीमा पाइने अन्य पंक्षी भन्दा अधिक हो। यो चरा उड्न सक्दैन।
यसको उचाइ २.५ मिटर हुन्छ भने तौल १५० किलोग्रामको हुन्छ। सबैभन्दा ठूलो अण्डा पार्ने चरा पनि सुतुरमुर्ग हो। यसको अण्डाको तौल १.५ किलो ग्राम हुन्छ। यसको अण्डा उसिन्न ५० मिनेट लाग्छ। सुतुरमुर्ग पंक्षीहरूमा सबैभन्दा ठूलो जीवित प्रजाति हो भने यसले कुनैपनि अन्य जीवित पंक्षी प्रजातिको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो अण्डा दिन्छ। साधारणतया सुतुरमुर्ग शाकाहारी हुन्छ तर यसको आहारमा अमेरुदण्डी प्राणीहरू सामेल हुन्छन्।

## शारीरिक विवरण 
सुतुरमुर्ग सबैभन्दा ठूलो जीवित चरा हो। एक वयस्क भाले 
अस्ट्रिजको २.७५ मिटरसम्म (लगभग ९ फिट) अग्लो हुन सक्छ र यसको उचाइको लगभग आधा भाग घाँटीको हुन्छ। एक वयस्क भालेको वजन १५० किलोग्राम (३३० पाउण्ड) भन्दा बढी हुन्छ भने पोथी केही हदसम्म सानो हुन्छ। सतुरमुर्गको अण्डाको औसत लम्बाइ १२५ मि.मि.(५ इन्च) र यसको तौल करिब १.३५ किलो (३ पाउण्ड) हुन्छ जुन कुनैपनि चराको अण्डाको तुलनामा विश्वकै सबैभन्दा ठूलो अण्डा पनि हो। भाले प्रायः कालो हुन्छ, तर त्यसको पँखेटा र पुच्छर केही हदसम्म सेतो हुन्छ। पोथीहरू प्रायजसो खैरो हुन्छन्। टाउको र घाँटीको अधिकांश भाग हल्का रातो र रङ्गिविरङ्गी हुन्छ। यस चराको टाउको सानो हुन्छ भने यसको चुच्चो छोटो र फराकिलो हुने गर्दछ। यस चराको आँखा ठूलो खैरो रङ्गको हुन्छ। नयाँ बचेराहरू रङ्गीविरङ्गी हुन्छन् र यिनीहरूको शरीरमा खैरो धब्बाहरू हुने गर्दछन्। जीवनको पहिलो वर्षमा चल्लाहरू प्रति महिना लगभग २५ सेन्टिमिटर (१० इन्च) बढ्ने गर्दछन्। एक वर्षको उमेरमा सामान्य सतुरमुर्गको वजन लगभग ४५ किलोग्राम (१०० लिटर) हुन्छ। एक अस्ट्रिजको आयु सामान्यतया ४० देखि ४५ वर्षको हुने गर्दछ।

वयस्क भालेका प्वाँखहरू प्रायजसो कालो र छिर्केमिर्के सेतो हुने गर्लछन् भने पुच्छरको रङ्ग सेतो हुन्छ। तथापि, एउटा उपजातिको पुच्छर रङ्ग भने बदामी रङ्गको हुने गर्दछ। पोथी र जवान भाले खैरो र सेता हुन्छन्। भाले र पोथी दुवैको टाउको र घाँटी लगभग रौँ रहित हुने गर्दछन्। पोथीको घाँटी र तिघ्राको छाला गुलाबी र खैरो हुन्छ भने भालेको छाला खैरो वा गुलाबी हुनुुुमा उपजातिमा निर्भर गर्दछ।

File:Afrikanischer Strauss Portrait.jpg|अस्ट्रिजको टाउकको तस्वीर
File:Ostrich, mouth open.jpg|एक वयस्क अस्ट्रिजको खुट्टाको तल्लो भाग
File:Ostrich foot.jpg|
File:The Childrens Museum of Indianapolis - Ostrich skull.jpg|अस्ट्रिजको खप्पर
File:OstrichWing.jpg|
File:Avestruz alta.jpg|अस्ट्रिजको अस्तिपञ्जर
File:Common ostrich (Struthio camelus australis) male running composite.jpg|दौडिरहेको एक वयस्क भाले, नामिबिया

लामो घाँटी र खुट्टाको कारण अस्ट्रिजको टाउको जमिनभन्दा २.८ मिटर माथि (९ फिट २ इन्च) हुने गर्दछ भने यी चराहरूको आँखा कुनै पनि जमिनाका मेरुदण्ड भएका चराहरूको भन्दा ठूलो  हुन्छ जसको लम्बाइ ५० मिलिमिटर (२ इन्च) व्यासको हुन्छ जसले गर्दा यी चराहरूले धेरै टाढासम्म सिकार हेर्न मद्दत गर्छ। यी चराहरूको ठूलो आकारको शरीर भएतापनि टाउको र चुच्चो भने तुलनात्मक रूपमा साना हुन्छन्। एक वयस्क अस्ट्रिजको चुच्चोको लम्बाइ १२ देखि १४.३ सेन्टिमिटर हुने गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस्
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:चराहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने चराहरू
श्रेणी:अफ्रिकामा पाइने चराहरू
अर्नामा प्ररा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, सिराहा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५२९ रहेको थियो जसमध्ये १५६५ पुरुष र १९६४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७१३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कल्याणपुर नगरपालिकामा पर्दछ।

यो कल्याणपुर नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका ठाउँहरू
ध्वजे डाँडा

thumb|200px|right|ध्वजे डाँडाको एक दृष्य
**ध्वजे डाँडा** नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चलका मोरङ जिल्ला र धनकुटा जिल्लाको सिमानामा अवस्थित पर्यटकीय स्थल हो। मोरङ जिल्लाको पाटिगाँउ गाविस वडा नं १ र धनकुटा जिल्लाको डाँडाबजार गाविसमा पर्ने यो क्षेत्रले करिब २० हेक्टर क्षेत्रफल ओगटेको छ। मोरङ जिल्लाको सदरमुकाम विराटनगर देखि करिब ५० किलोमिटर उत्तर र धनकुटा जिल्लाको भेडेटार बजारबाट करिब १३ किलोमिटर पूर्वमा रहेको यो स्थान समुन्द्रि सतह देखि करिब २,०४७ मिटर (७००० फिट) को उचाइमा रहेको छ। धनकुटा जिल्ला डाँडाबजारबाट १ किलोमिटर जतिको पैदल यात्रा तय गरी सकेपछि बल्ल पुगिने यस डाँडाबाट पूर्वाञ्चलका १६ वटै जिल्लाहरू देख्न सकिन्छ। नेपालको नक्सा निर्माणमा अक्षांश, देशान्तर टुङ्गो लागाउन विशेषज्ञहरूले बेला बेलामा प्रयोग गर्दै आइएबाट यसको महत्त्व पनि स्वत झल्कन्छ।

महाभारत पर्वत श्रृङ्खलाको यस भेगमा पर्ने दोस्रो अग्लो डाँडा यही हो। यस स्थानमा पुग्न मोरङको सदरमुकाम विराटनगरदेखि, धनकुटाको भेडेटार तिरबाट र मोरङको केराबारीबाट पनि बाटाहरू छन। यस डाँडाको फेदीसम्म नै अर्थात धनकुटाको डाँडाबजारसम्म सडक यातायातको सुविधा रहेकाले यस स्थानसम्म पुग्न खासै समस्या रहेको देखिंदैन। धार्मिक र ऐतिहाशिक दृष्टिले यो डाँडा त्यति महत्त्वपूर्ण नरहे पनि पर्यटकीय दृष्टिले यसको विशेष महत्त्व रहेको देखिन्छ। यस डाँडाको माथ्लो भागमा एउटा पोखरी छ, जसलाई दैवीय स्वरूप मानी स्थानीय मानिसहरू पूजाआजा गर्ने गर्दछन्। पर्यटनको विकासका दृष्टिले ध्वजेडाँडा निकै महत्त्वपूर्ण छ। यस भेगबाट एकातर्फ पूर्वाञ्चलका १६ वटै जिल्लाको दृश्य देखिन्छन् भने अर्कातर्फ यस स्थानबाट मकालु, कुम्भकर्ण र कञ्चनजङ्घा हिमालको दृश्यसमेत देख्न सकिन्छ। साथै सूर्‍योदयको दृश्यावलोकनका लागि समेत यो स्थान निकै महत्त्वपूर्ण छ। जैविक विविधताका दृष्टिले पनि ध्वजेडाँडा निकै महत्त्वपूर्ण छ। यस डाँडामा विभिन्न प्रकारका जैविक विविधता पाइने गर्दछन्। लेकाली वनस्पति र लेकाली जीवजन्तुका लागि यो स्थल निकै प्रख्यात छ।

## सन्दर्भ सामग्री
अर्नामा लालपुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, सिराहा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२४१ रहेको थियो जसमध्ये ४४४४ पुरुष र ४७९७ महिला रहेका थिए भने यहाँ १७३१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल अर्नमा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३ वडाहरू अर्नमा गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका ठाउँहरू
इनर्वा, सिराहा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, सिराहा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११३२४ रहेको थियो जसमध्ये ५६३९ पुरुष र ५६८५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९५१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल भगवानपुर गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४-६ वडाहरू भगवानपुर गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ४ र १-३ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका ठाउँहरू
सुखीपुर नगरपालिका

**सुखिपुर नगरपालिका** नेपालको मधेश प्रदेशको सिराहा जिल्लामा पर्ने एक नगरपालिका हो। स्थानीय विकास मन्त्रालयले २०७२ असोज १ गते थप २६ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा सिराहा जिल्लामा मोहनपुर कमलपुर, विधानगर, कुशाह लक्षिमिनीया, कविलासी, सिलोर्वा पछवारी, बेल्ही र **सुखिपुर** गरी ७ गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर सुखीपुर नगरपालिका घोषणा गरेको थियो। सुखिपुर नगरपालिकाको केन्द्र **सुखीपुर** बजारमा रहको छ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ४२,०३३ रहेको छ भने यहाँ ८,३२१ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, सिराहा 

श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:२०७२ असोज १ मा घोषित नगरपालिकाहरू
सीतापुर प्रध

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, सिराहा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५९३७ रहेको थियो जसमध्ये २७६३ पुरुष र ३१७४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०९५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका ठाउँहरू
सिराहा नगरपालिका

**सिराहा** नेपालको मधेश प्रदेशमा पर्ने सिराहा जिल्लाको सदरमुकाम तथा एक नगरपालिका हो। सिराहा जिल्लाका तत्कालिन सिराहा, मखनाहा, मानपुर, बसबिट्टा र ठेगहीलाई वि.सं. २०५३ माघ ११ गते मिलाएर सिराहा नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।  

वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा नेपाल सरकारको निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार हनुमाननगर, सारस्वर, मल्हनिया गम्हरिया, खिरौना, सुखचिना र माडर गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। यसै प्रकार सङ्घीय शासन व्यवस्था लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार लक्ष्मीनिया, सानहैथा, लगडी गडियानी, लगडी गोठ र हक्पारा गाउँ विकास समितिहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो। यो नगरपालिका कुल २२ वडामा विभाजित छ।

## नामकरण 
एतिहासिक हिसाबले राजा सलहेश ज्यादै आदर्श व्यक्तित्व र सबैलाई सहयोग तथा आश्रय दिने भएकाले भारतबाट यहाँ व्यापार गर्न आउने व्यापारीहरू जङ्गलै जङ्गल भएको यस ठाँउलाई 'सहारा' भन्दा भन्दै अपभ्रंस भएर सिरहा नामकरण भएको हुनसक्ने एउटा किंवदन्ती रहेको छ। यसै प्रकार अर्को एक किंवदन्ती अनुसार यस ठाँउमा जङ्गल भएको र स्थानीय भाषामा रुखका जरालाई शिर भनिने हुँदा जरै जरा भएको ठाँउलाई 'शिर' (मैथिली भाषामा शिरा) भन्दाभन्दै अपभ्रंश भएर सिरहा नाम रह्न गएको एक भनाई रहेको छ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ९५,४१० रहेको छ भने यहाँ १८,९१७ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*सिराहा नगरपालिका

श्रेणी:सिराहा जिल्लाका नगरपालिकाहरू
माघ
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
श्रेणी:नेपाल–भारत सीमामा स्थित पारवहन र भन्सार चौकीहरू
अश्राङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३४०६ रहेको थियो जसमध्ये १४४३ पुरुष र १९६३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८३१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल भीमसेनथापा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो भीमसेनथापा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका ठाउँहरू
आँपपिपल

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४०२९ रहेको थियो जसमध्ये १७१६ पुरुष र २३१३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११२३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल पालुङटार नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३ वडाहरू पालुङटार नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका ठाउँहरू
मनकामना, गोरखा

**मनकामना** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६२०३ रहेको थियो जसमध्ये २८७६ पुरुष र ३३२७ महिला रहेका थिए भने यहाँ १३९२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सहिद लखन गाउँपालिकामा पर्दछ। प्रसिद्ध मनकामना मन्दिर यसै गाविसमा पर्दछ।

यसको साविकका १,२,४,५ वडाहरू सहिद लखन गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ३,६-९ वडाहरु वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका ठाउँहरू
देउराली, गोरखा

**देउराली** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५,५१४ रहेको थियो जसमध्ये २,४४९ पुरुष र ३,०६५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १,४२२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गोरखा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ५-८ वडाहरू गोरखा नगरपालिकाको वडा नम्बर १३ हो भने १-४,९ वडाहरू वडा नम्बर १४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका ठाउँहरू
बारपाक

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४९८५ रहेको थियो जसमध्ये २२०४ पुरुष र २७८१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०६९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बारपाक सुलिकोट गाउँपालिकामा पर्दछ। यसको साविकका ४-५ वडाहरू बारपाक सुलिकोट गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १-३,६-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

बारपाक भिक्टोरिया क्रस विजेता गजे घलेको जन्मस्थल पनि हो। पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्र यो स्थानमा हाल होमस्टे सेवा समेत सञ्चालनमा रहेको छ। प्राचिन घनावस्ति, स्थानीय परिकारको मजा, घले जातिका सांस्कृतिक प्रस्तुति तथा आतिथ्य सत्कार यस स्थानका प्रमुख विषेशता हुन। जिल्ला सदरमुकाम गोरखाबाट करिब १८ कोष टाढा र समुन्द्र सतहदेखि १९५० मीटरको उचाईमा अवस्थित छ।

## इतिहास
द्रव्य शाहले सत्ता हत्याउनु अघि वार्पाक एउटा घना बस्ति भएको राज्य थियो। किम्बदन्ती अनुसार राजा चङ्केल सुर्तानले एघारौँ सताब्दी तिर यो राज्य खडा गरेका थिए। द्रव्य शाहले घलेहरूलाई मित्रताको नाममा भोज आयोजना गरी रक्सी खुवाएर मातेको अवस्थामा वालुवामा लुकाएर राखेको हतियारले विनाश गरेका थिए।

## भूकम्प
२०७२ साल वैशाख १२ गते ११:५६ बजे शनिवारका दिन गएको ७.६ म्यग्निच्युड्को भूकम्पको केन्द्र बिन्दु बारपाक थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका ठाउँहरू
जानु

**जानु** एउटा अकर्मक क्रिया हो। यो जा धातुबाट बनेको र यसको अर्थ एउटा ठाउँदेखि अर्को ठाउँमा सर्नु हो। अरको अर्थमा मर्नु पनि हुन्छ। र बिग्रनु पनि हुन्छ। 
यसका रुप यस प्रकार छन्

श्रेणी:क्रिया
श्रेणी:अकर्मक क्रिया
हर्नु

**हर्नु** एउटा अकर्मक क्रिया हो। यो हर् धातुबाट बनेको र यसको अर्थ  चोर्नु हो। 
यसका रुप यस प्रकार छन्

उदाहरण:

श्रेणी:क्रिया
श्रेणी:सकर्मक क्रिया
कठजोर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४७१६ रहेको थियो जसमध्ये २१२६ पुरुष र २५९० महिला रहेका थिए भने यहाँ ९३४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मन्थली नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ६-९ वडाहरू मन्थली नगरपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने १-५ वडाहरू वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रामेछाप जिल्लाका ठाउँहरू
पर्नु

**पर्नु** एउटा अकर्मक क्रिया हो। यो पर् धातुबाट बनेको र यसका अर्थ आइलाग्नु, खस्नु, झर्नु, झगडा गर्नु, कुनै चिजभित्र सम्मिलित हुनु हो। 
यसका रुप यस प्रकार छन्

उदाहरण:
पानी पर्छ

श्रेणी:क्रिया
श्रेणी:सकर्मक क्रिया
कुश

**कुश** एक प्रकारको धारिलो घाँसे वनस्पति हो।
जसलाई सामान्यतया हाल्फा घाँस , ठूलो कर्डग्रास, र साल्ट रीड-ग्रास भनेर चिनिन्छ,  पुरानो संसारको बारहमासी घाँस हो, जुन लामो समयदेखि मानव इतिहासमा ज्ञात र प्रयोग गरिन्छ। यो घाँस अग्लो, गुच्छादार, पातदार, बारहमासी घाँस हो, जुन आधारबाट हाँगाहरू निस्कन्छ, बलियो घस्रने जराको जिलिबाट ठाडो हुन्छ।  

## वितरण 
कुश उत्तरपूर्वी र पश्चिमी उष्णकटिबंधीय, र उत्तरी अफ्रिका (अल्जेरिया, चाड, इजिप्ट, इरिट्रिया, इथियोपिया, लिबिया, मौरिटानिया, सोमालिया, सुडान, ट्युनिसियामा) मा पाइन्छ; र मध्य पूर्वका देशहरू, र समशीतोष्ण र उष्णकटिबंधीय एशिया (अफगानिस्तान, चीन, भारत, इरान, इराक, इजरायल, म्यानमार, नेपाल, पाकिस्तान, साउदी अरेबिया, थाइल्याण्ड) मा पाइन्छ।

कृषिमा, डेस्मोस्ट्या कुश गहुँ बालीमा सामान्यतया पाइने झारपात हो । 

## अन्य प्रयोगहरू 
यस घाँसबाट बनेको डोरी खुफु जहाजमा फेला परेको थियो। मुरिङ आदिको लागि सामान्य प्रयोगको साथै, यो डोरी जहाजको निर्माणको भागको रूपमा प्रयोग गरिएको थियो र यसलाई एकसाथ समातेको थियो।

लोक चिकित्सामा , कुशलाई झाडापखाला र मेनोरेजियाको उपचार गर्न र मूत्रवर्धकको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । 

सुख्खा क्षेत्रहरूमा, कुश पशुधनको लागि चाराको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । 

यसको धार्मिक र आयुर्वेदिक महत्त्व पनि छ । हिन्दू धर्मावलम्बीका लागि कुश विभिन्न धार्मिक संस्कार एवं कर्मकाण्डमा अनिवार्य र पवित्र वस्तु मानिन्छ। बुवाको मुख हेर्ने दिन अर्थात् कुशे औँसीको दिनलाई मृत पिताप्रति सम्झना प्रकट गर्ने र आ–आफ्नो घरघरमा ब्राह्मणद्वारा कुश ल्याउने महत्त्वपूर्ण पर्वको रूपमा चिनिन्छ। तराईदेखि पहाडसम्म पाइने यस वनस्पतिका पात र जरा विविध उपचारका लागि आयुर्वेदिक औषधि र सौन्दर्य प्रशाधनमा प्रयोग गरिन्छ। कुशको प्रयोग दाह, रक्तपित्त, तिर्खा, मृगौलाको पत्थरी आदि रोगको उपचारमा गर्न सकिन्छ। तीखो र धारिलो पात हुने हुँदा यसलाई टिप्दा होशियारीपूर्वक टिप्नुपर्छ । पहिले-पहिले परीक्षाको समयमा जो कुशलाई सहजतापूर्वक (घाउ नलगाई) बटुल्न सक्थ्यो उसलाई **कुशल** मानिन्थ्यो ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:जडीबुटी
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
गुम्देल

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २४६६ रहेको थियो जसमध्ये ११९० पुरुष र १२७६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४९७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल उमाकुण्ड गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो उमाकुण्ड गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रामेछाप जिल्लाका ठाउँहरू
एएफसी प्रेसिडेन्ट कप

**एएफसी प्रेसिडेन्ट कप** एशियन फुटबल कन्फेडेरेसनले आयोजना गर्ने घरेलु क्लबहरू बीच प्रतिस्पर्धा हुने बार्षिक फुटबल प्रतियोगिता हो।

## खेल र नतीजा
श्रेणी:फुटबल प्रतियोगिता
श्रेणी:एएफसी फुटबल प्रतियोगिता
अँधेरी नारायणस्थान

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २३९० रहेको थियो जसमध्ये १०५३ पुरुष र १३३७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६०७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सिद्धिचरण नगरपालिकामा पर्दछ।

यो सिद्धिचरण नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
कुइभीर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १७२४ रहेको थियो जसमध्ये ७८० पुरुष र ९४४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४०९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चिशङ्खुगढी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो चिशङ्खुगढी गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
गुन्सी भदौरे

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४७०२ रहेको थियो जसमध्ये २१६५ पुरुष र २५३७ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०५६ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (१-७) वडाहरू हाल सुनापती गाउँपालिकामा पर्दछ भने (८-९) वडाहरू दोरम्बा शैलुङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-७ वडाहरू सुनापती गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ८-९ वडाहरू दोरम्बा शैलुङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रामेछाप जिल्लाका ठाउँहरू
पोकली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३०२८ रहेको थियो जसमध्ये १४७७ पुरुष र १५५१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६४३ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (१-८) वडाहरू हाल लिखु गाउँपालिकामा पर्दछ भने ९ नम्बर वडा खिजिदेम्बा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ९ नम्बर वडा खिजिदेम्बा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने १-८ वडाहरू लिखु गाउँपालिकाको वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
पात्ले

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५१४ रहेको थियो जसमध्ये १७१८ पुरुष र १७९६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७१९ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (१,२,७-९) वडाहरू हाल मोलुङ गाउँपालिकामा पर्दछ भने (३-६) वडाहरू खिजिदेम्बा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १,२,७-९ वडाहरू मोलुङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ३-६ वडाहरू खिजिदेम्बा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
ओखलढुङ्गा, ओखलढुङ्गा

**ओखलढुङ्गा** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४९६३ रहेको थियो जसमध्ये २४०७ पुरुष र २५५६ महिला रहेका थिए भने यहाँ १३५८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सिद्धिचरण नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-५,८ वडाहरू सिद्धिचरण नगरपालिकाको वडा नम्बर ११ हो भने ६,७,९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर १२ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
फूलबारी, ओखलढुङ्गा

**फूलबारी** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५४४ रहेको थियो जसमध्ये १६१९ पुरुष र १९२५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चम्पादेवी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-६ वडाहरू चम्पादेवी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
टाटा नानो

भारतीय गाडी निर्माता कम्पनी टाटा मोटर्सले उत्पादन गरेको **नानो** बिश्वकै सबैभन्दा सस्तो कार भनेर प्रचार गरिएको थियो।

नानोका तीनथरी मोडेल छन्। सबैभन्दा सस्तोलाई नानो, मध्यमलाई नानो सिएक्स र सबैभन्दा महँगोलाई नानो एलएक्स नाम दिइएको छ। भारतमा सबैभन्दा सस्तो नानोको मूल्य १ लाख ४५ हजार भारु छ। भारतीय बजारमा सेमी अप्सन नानो सीएक्सको १ लाख ८० हजार र फुल अप्सन नानो एलएक्सको मूल्य २ लाख १० हजार भारु पर्छ। नानोमा चार सिट छन्। यसको इन्जिन क्षमता ६ सय २४ सिसी रहेको छ। दुई सिलिन्डर रहेको नानो अधिकतम १ सय ५ किलोमिटर प्रतिघन्टाको गतिमा कुद्न सक्छ। यसमा पाँच गियर हुन्छ। नानोको अगाडि र पछाडि दुवै पाङ्ग्रामा ड्रम ब्रेक छन्। पाङ्ग्रा ट्युबरहित छन्।

सस्तो नानो आइभोरी ह्वाइट, रेसिङ रेड र समर ब्ल्यु, नानो सिएक्स आइभोरी ह्वाइट, रेसिङ रेड, समर ब्ल्यु, च्याम्पेन्ज गोल्ड र लुनार सिल्भर तथा नानो एलएएक्स सनसाइन येल्लो, च्याम्पेन्ज गोल्ड र लुनार सिल्भर रंगमा उपलब्ध हुनेछन्।

हिटरसहितको एयर कन्डिसनर, फ्रन्ट पावर विन्डो, कप होल्डर, सबै ढोकामा म्यागाजिन र सिक्का राख्ने ठाउँ, सबै सिटमा टाउको अडेस लगाउने भाग, चालक र यात्रुका लागि सनभाइजर, हेड ल्याम्प लेभलिङ, लो फ्युल वार्निङ ल्याम्प, पछाडिको सिट फोल्ड गर्न मिल्नेलगायत विशेषता नानोमा छन्। नानोमा सेन्ट्रल लक, सेन्टर हाइ माउन्ट स्टप ल्याम्प, लेमिनेटेड विन्डसिल्ड, बुस्टर एसिस्टेड ब्रेक, सबै सिटमा बेल्ट, इन्ट्र्युजन बिमलगायत सुरक्षा सुविधा छन्।

## चित्रहरू 

चित्र:Nano.jpg
चित्र:TATA Nano.jpg
चित्र:Tata Nano Std.JPG
चित्र:Tata Nano 2.jpg

### सन्दर्भ
श्रेणी:बाहन
उढरापुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११५११ रहेको थियो जसमध्ये ५५७१ पुरुष र ५९४० महिला रहेका थिए भने यहाँ २१४९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल खजुरा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,३-५,८,९ वडाहरू खजुरा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने २,६,७ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
कम्दी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९८५३ रहेको थियो जसमध्ये ४७८८ पुरुष र ५०६५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १८४१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल डुडुवा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-६ वडाहरू डुडुवा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
खजुराखूर्द

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६०३४ रहेको थियो जसमध्ये ३००७ पुरुष र ३०२७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११४५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल जानकी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १ नम्बर वडा जानकी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने २-९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
खासकारकाँदो

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८९१० रहेको थियो जसमध्ये ४५४० पुरुष र ४३७० महिला रहेका थिए भने यहाँ १९५६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यो नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
सिंहदेवी, ओखलढुङ्गा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २०९९ रहेको थियो जसमध्ये ८७० पुरुष र ११२९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४५५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लिखु गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-५ नम्बर वडा लिखु गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ६-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
महादेवपुरी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२४६ रहेको थियो जसमध्ये ४२९१ पुरुष र ४९५५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९०३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल राप्तीसोनारी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ६-९ वडाहरू राप्तीसोनारी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने १-५ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
शमसेरगञ्ज

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८४७० रहेको थियो जसमध्ये ४१८९ पुरुष र ४२८१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १६४८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कोहलपुर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ७-९ वडाहरू कोहलपुर नगरपालिकाको वडा नम्बर १४ हो भने १-६ वडाहरू वडा नम्बर १५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
इन्द्रपुर, बाँके

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८९६२ रहेको थियो जसमध्ये ४६५१ पुरुष र ४३११ महिला रहेका थिए भने यहाँ १६७७ घरधुरी रहेको थियो। यो नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर २३ थियो र पछि यसलाई जानकी गाउँपालिकामा गाभिएको थियो।

यो जानकी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
रातमाटे, ओखलढुङ्गा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २१९७ रहेको थियो जसमध्ये १०४१ पुरुष र ११५६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४४७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चिशङ्खुगढी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,२,४-९ वडाहरू चिशङ्खुगढी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने ३ नम्बर वडा वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
फर्नान्डो तोरेस

**फर्नान्डो जोसे टोरेस स्यान्ज** (; जन्म २० मार्च १९८४), उपनाम  (स्पेनिस भाषामा *बच्चा*), एक स्पेनिस फुटबल खेलाडी हुन। उनी स्पेनको राष्ट्रिय फुटबल टीम तथा जपानीज क्लब सागन तोसुबाट अग्रपंक्तिमा खेल्ने गर्दछन । फरनान्डो टोरेस स्पेन मुलका फुटबल खेलाडि हुन । उनको जन्म २० मार्च  १९८४ मा भएको हो । उनको एटलेटिको म्याड्रिड  बाट खेल जिवनको  प्रराम्भ गरेका हुन । उनले २००१ देखि ब्याबसाइक फुटबल खेल्न थालेका हुन । यिनले प्रीमियर लिगमा २००७ देखि लिभरपुलबाट खेल्न थालेका हुन। यिनले एफए कप र  युइएफए च्याम्पियन्स लिग जितेका छन । उनले ५ वर्षको उमेरमा नै फुटबल क्लब प्रवेश गरेका थिए । यिनले चेल्सिकोलागि पनि धेरै महत्त्वपुर्ण गोल गरेका छन् ।

## सन्दर्भ सूची 
## बाहिरी लिङ्कहरू
*BDFutbol profile
*
*Premier League profile 
*
*
*
*Official website

श्रेणी:स्पेनका फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९८४ मा जन्म
पाक्किम

**पाक्किम** भारतको सिक्किम राज्यको पाक्किम जिल्लाको सहर र जिल्ला सदरमुकाम हो, जुन हिमालयको फेदमा अवस्थित छ। यसमा धेरै सरकारी कार्यालयहरू छन्। पाक्किम विमानस्थल सिक्किमको एकमात्र विमानस्थल हो। 

## इतिहास 
ब्रिटिश किल्लामा ब्रिटिश बन्करहरूको अस्तित्वले विगतमा कुनै समय सशस्त्र बन्करहरूको उपस्थितिलाई सङ्केत गर्दछ। पाक्किम नाम लेप्चा शब्द पा योङ बाट आएको हो जसको अर्थ "धनुको बाँस" हो, किनकि लेप्चाहरूको सामान्य प्रचलन थियो कि कुनै ठाउँमा पाइने अत्यावश्यक वस्तुहरूको नामबाट कुनै ठाउँको नाम राख्ने चलन थियो।

## जनसाङ्ख्यिकी 
बेलायती शासनकालमा यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नेपाली जातीय जनसङ्ख्याको अधिकांश हिस्सा ओगटेको छ। भूमिको मूल निवासी लेप्चा र भुटियाहरू पनि जनसङ्ख्याको ठूलो हिस्सा हुन्। यस क्षेत्रको मूल निवासी नभएका आप्रवासी बासिन्दा समुदायहरूमा मारवाडीहरू समावेश छन् जसले व्यापार समुदायको मेरुदण्ड बनाउँछन् र धेरैजसो पसलहरूको स्वामित्व राख्छन्; बिहारीहरू जो विभिन्न व्यापारहरूमा काम गर्छन्, बङ्गालीहरू सिकर्मीमा संलग्न छन्।

## यातायात 
पाक्किम नेशनल हाइवे-७१७ ए मा बगराकोटलाई लभा, अल्गाराह हुँदै गान्टोकसँग जोड्ने ठाउँमा अवस्थित छ।

यो सहर सिक्किम र यसको छिमेकी राज्यका सबै प्रमुख भागहरूसँग राम्रोसँग जोडिएको छ। सीधा ट्याक्सी र जीप सेवाहरू सिक्किमका लगभग सबै शहरहरू र शहरहरू र पश्चिम बङ्गालका शहरहरू/नगरहरू जस्तै सिलिगुडी, कालिम्पोङ, जयगाउँ, वीरपारा, पानीटाङ्की, मालबजार, बागडोगरा इत्यादिहरूमा पहुँच गर्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिक्किमका सहर र नगरहरू
श्रेणी:पाक्किम जिल्लाका सहर र नगरहरू
राभाङ्गला

**राभाङ्गला** भारतीय राज्य सिक्किमको पश्चिमी जिल्ला अन्तर्गतको एउटा उपविभाग हो, यस भित्र राभाङ्गला बजार र धेरै गाउँहरू पर्छन्। 

श्रेणी:सिक्किम
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:बजार
श्रेणी:नाम्ची जिल्लाका सहर र नगरहरू
हिउँ नृत्य

**बर्फ नृत्य**  शारीरिक स्केटिंग (बर्फको सतहमा स्केट लगाएर चिप्लन) को एक रूप हो, जुन बलरूम नृत्यबाट आएको हो । पहिलो पल्ट १९५२ मा वर्ल्ड फिगर स्केटिंग च्याम्पियनशिपमा यसको प्रतियोगिता भए, मा १९७६ सम्म यो शीतकालीन ओलिंपिक खेलहरु मा पदकवाला खेल बन्यो।.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरु
*Ice-dance.com
*आएएसयू (ISU) होम - अंतर्राष्ट्रीय स्केटिंग सङ्घ वेबसाइट

श्रेणी:फिगर स्केटिंग
श्रेणी:बर्फ नृत्य
अन्तरिक्षीय अभियान्त्रिकी

**अन्तरिक्षीय अभियान्त्रिकी** वा अन्तरिक्षीय प्राविधिक (Astronautical engineering or Space technology) बाहिरी अन्तरिक्षस्त जोडिएका तमाम प्रविधीयहरूको समूह हो, जसमा अन्तरिक्ष यात्रा, अन्तरिक्ष यान र उनको बनावट र चाल, वगैरह शामिल छन् । यो वैमानिक र अन्तरिक्षीय अभियान्त्रिकी (Aerospace engineeringका दुइ ठूला भागहरुमध्ये हो ।

श्रेणी:प्राविधिक र अभियान्त्रिकी
श्रेणी:अन्तरिक्षीय अभियान्त्रिकी
सोनपुर, बाँके

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८१५६ रहेको थियो जसमध्ये ४००४ पुरुष र ४१५२ महिला रहेका थिए भने यहाँ १४१२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल खजुरा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो खजुरा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
अयोध्यापुरी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, चितवन जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०६९३ रहेको थियो जसमध्ये ४९१४ पुरुष र ५७७९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५५५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल माडी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू माडी नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ४,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ८ र ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## चर्चा
वि. सं. २०७७ मा प्रधानमन्त्री केपी ओलीले अनुसन्धाता लोकमणि पौडेल को अनुसन्धान का आधार मा अयोध्यापुरी नै भगवान रामको जन्मस्थान भएको दावी गरेपछि यो स्थान चर्चामा आएको थियो। पुरातत्व विभागले भने बाहिर आएका प्रमाणहरू भर पर्न योग्य नभएको भन्दै अयोध्यापुरीमा उत्खनन गरेपछि मात्रै भगवान रामको जन्मभूमि भए/नभएको यकिन हुने बताएको थियो। अयोध्यापुरी क्षेत्रमा महर्षि वाल्मीकिको आश्रम पनि छ। यस क्षेत्रमा भगवान रामसँग जोडिएको गुफा तथा अन्य प्राचिन सम्पदाहरू पनि भेटिन्छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:माडी उपत्यकाका ठाउँहरू
हिरमिनीया

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८४६३ रहेको थियो जसमध्ये ४४१३  पुरुष र ४०५० महिला रहेका थिए भने यहाँ १४४२ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (१-६,८,९) वडाहरू हाल डुडुवा गाउँपालिकामा पर्दछ भने ७ नम्बर वडा नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-६,८,९ वडाहरू डुडुवा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ७ नम्बर वडा नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर २३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
कुमरोज

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, चितवन जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२४१ रहेको थियो जसमध्ये ३७५८ पुरुष र ४३२४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १७५० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल खैरहनी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ५,६,७,८,९ वडाहरू खैरहनी नगरपालिकाको वडा नम्बर १२ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर १३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू
विद्युतीय इन्जिनियरिङ

**विद्युतीय इन्जिनियरिङ** विद्युत र विद्युतीय तरङ्ग, त्यस्को उपयोग र सोसँग जोडिएका तमाम प्रविधि र विज्ञानको अध्ययन र कार्य गर्दछ। धेरैजसो यसमा इलेक्ट्रोनिक्स पनि सामेल रहन्छ। यसमा मुख्य रूपले विद्युत उपकरणहरूको कार्य विधि र डिजाइन, विद्युत उर्जाको उत्पादन, वितरण, उपयोग, पावर इलेक्ट्रानिक्स, नियन्त्रण तन्त्र, तथा इलेक्ट्रोनिक्सको अध्ययन गरिन्छ।

एउटा छुट्टै व्यवसायको रूपमा विद्युतीय इन्जिनियरिङको प्रादुर्भाव उन्नाइसौँ शताब्दीको अन्तिम भागमा भयो जब विद्युत शक्तिको व्यावसायिक उपयोगको सुरुआत भएको थियो। वर्तमान समयमा विद्युतीय इन्जिनियरिङको धेरै उपक्षेत्रहरू रहेका छन्।

## विद्युतीय इन्जिनियरिङका उप-विषयहरू
*शक्ति प्रणाली
*परिपथ विश्लेषण
*नियन्त्रण सिद्धान्त
*इलेक्ट्रोनिक्स
*सूक्ष्म-इलेक्ट्रोनिक्स
*सङ्केत प्रसंस्करण
*दूरसञ्चार
*विद्युतीय उपकरण
*कम्प्युटर

## यो पनि हेर्नुहोस
*विद्युत प्राविधिकको इतिहास
*विद्युतीय मोटर
*विद्युतीय वाहन
* मेकानिकल इन्जिनियरिङ
* विद्युतीय इन्जिनियरिङ
*सिभिल इन्जिनियरिङ

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## वाह्य सूत्रहरू
*IEEE Virtual Museum A virtual museum that illustrates many of the basic electrical engineering and electricity concepts through examples, figures, and interviews.
*MIT OpenCourseWare In-depth look at Electrical Engineering with online courses featuring video lectures.
*Online Engineering Calculators  Free online engineering calculators for electrical engineers, including PCB impedance calculators and trace current calculators.
*Electrical Engineering Glossary  Glossary of electrical engineering terms.

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:इन्जिनियरिङ
श्रेणी:इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ