open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
थुम्की

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्ला पर्ने एक अवस्थित गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३३२८ रहेको थियो जसमध्ये १५०० पुरुष र १८२८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८२८ घरधुरी रहेको थियो। यस गाविसमा रहेका ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू जटेश्वरको मन्दिर, चण्डीस्थान मन्दिर आदि रहेका छन भने फल्याङ्गकोट दरबार, चण्डीस्थान डाँडा आदि प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन। यो हाल रूपा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-५ नम्बर वडाहरू वडाहरू रुपा गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ६-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
मिजुरेडाँडा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३७८७ रहेको थियो जसमध्ये १७४३ पुरुष र २०४४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९०७ घरधुरी रहेको थियो।  कुटी, बौद्ध विहार, शिवालय मन्दिर आदि ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू रहेका छन् भने नागीधार यहाँको प्राकृतिक पर्यटकीय स्थल हो। यो हाल मादी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-४ नम्बर वडाहरू वडाहरू मादी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने ५-९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
लुम्ले

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४२५८ रहेको थियो जसमध्ये १९१० पुरुष र २३४८ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०५६ घरधुरी रहेको थियो। यो नेपालको सबैभन्दा बढी पानी पर्ने ठाँउ हो। यो हाल अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४-६ वडाहरू अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने १-३,७-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
माझठाना

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २९९३ रहेको थियो जसमध्ये १२५४ पुरुष र १७३९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८३३ घरधुरी रहेको थियो।  हरिहर गुफा यहाँको प्राकृतिक पर्यटकीय स्थल हो। यसको साविकका (१,४-९) वडाहरू पोखरा महानगरपालिकामा पर्दछ भने (२,३) वडाहरू मादी गाउँपालिकामा पर्दछ।

तत्कालीन श्री ३ महाराज चन्द्र समशेर जबराले "माझठानाको टारी, बैदामको बारी र आर्वाको घारी" एकै ठाउँमा भएको भए नेपालको राजधानी काठमाण्डौबाट पोखरा सार्ने थिएँ भन्ने भनाइ किम्बदन्तीका रूपमा चर्चामा रहेकाले पनि माझठानामा प्रशस्त उब्जाउ भूमि रहेको सहज अनुमान लगाउन सकिन्छ।

यसको साविकका २-३ नम्बर वडाहरू वडाहरू मादी गाउँपालिकाको वडा नम्बर १२ हो भने १,४-९ वडाहरू पोखरा महानगरपालिकाको वडा नम्बर २८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
सैमराङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्ला अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११७१ रहेको थियो जसमध्ये ५१७ पुरुष र ६५४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३०९ घरधुरी रहेको थियो। यस गाविसमा रहेका ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू भगवती मन्दिर, लम्तरी माई आदि हुन भने लम्तरी लेक यहाँको प्राकृतिक पर्यटकीय स्थल हो। यो हाल मादी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो मादी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
सराङकोट

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्ला अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८३५४ रहेको थियो जसमध्ये ३८९९ पुरुष र ४४५५ महिला रहेका थिए भने यहाँ २०८० घरधुरी रहेको थियो।  यस गाविसमा रहेका ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू भुमे कालिका मन्दिर, चिसाखोला वेदविद्याश्रम, वाहकोट देवीको मन्दिर, वागेश्वरी मन्दिर, पदेंली शिव मन्दिर आदि हुन भने सराङकोट भ्युटावर, चण्डीको डिल (पाराग्लाइडिङ), मेथलाङ डाँडा, वाहाकोट (पाराग्लाइडिङ), खपौदी र राताडाँडा आदि प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन।  सराङकोटबाट पोखराको रमाइलो दृष्यावलोकन गर्न सकिन्छ। यहाँबाट प्याराग्लाईडिङ मार्फत चरा झैं उडेर शयर गर्न सकिन्छ। यो हाल पोखरा महानगरपालिकामा पर्दछ।

यो पोखरा महानगरपालिकाको वडा नम्बर १८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
मेसेन्जर

इन्टरनेटमा कुरा कानि गर्न प्रयोग हुने साधनलाई **मेसेन्जर** भनिन्छ। यसमा प्राय आफैले लेखेर वा बोलेर कुराकानि गर्न सकिन्छ। मेसेन्जर धेरै प्रकारका हुन्छन्। केही लाई टेक्सट मेसेन्जर पनि भनिन्छ भने केही भिडीयो मेसेन्जर पनि हुन्छन्। 

यो एक अङ्ग्रेजी शब्द हो। नेपालीमा यसको शाब्दिक अर्थ हुन्छ संवाहक। अङ्ग्रेजीमा Messenger।
नाङ्गा पर्वत

**नाङ्गा पर्वत** (संस्कृत: नङ्न पर्वत),उर्दु:  ) विश्वको नवौँ अग्लो र आठ हजार मिटर भन्दा माथि उचाइ भएको हिमाल हो। यसको उचाइ ८,१२६ मि. (२६,६६० फिट) रहेको छ । यो हिमाल परी मैदान राष्ट्रिय निकुञ्ज मा पर्दछ । यो हिमालको नाम संस्कृतका दुइ शब्द 'नङ्न' र 'पर्वत' बाट बनेको हो, जस्को शाब्दिक अर्थ नाङ्गो पर्वत हुन्छ । 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू ‍‍ 
श्रेणी:हिमालहरू
मनसिरी हिमाल

**मनसिरी हिमाल** नेपालको पश्चिमाञ्चल विकासक्षेत्रमा अवस्थित एक सहायक हिमश्रृङ्खला हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका हिमशृङ्खलाहरू
श्रेणी:नेपालको भूगोल
ग्यासरब्रम प्रथम

**ग्यासरब्रम १** पाकिस्तान र चीनको सिमानामा अवस्थित विश्वको एघारौँ अग्लो हिमाल हो । यसलाई लुकेको शिखर (Hidden Peak) वा के४ को नामले पनि चिनिन्छ । यसको उचाइ ८०८० मिटर ( २६,५०९ फिट) छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:हिमालहरू
ब्रोड शिखर

**ब्रोड शिखर** वा **के३** पाकिस्तान र चीनको सिमानामा अवस्थित विश्वको बाह्रौ अग्लो हिमाल हो । यसलाई स्थानिय बोलिचालिमा **फैचन काङ्ग्रि** पनि भन्ने गरिन्छ । यसको उचाइ ८०५१ मिटर छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:हिमालहरू
हिमालचुली

**हिमालचुली** नेपालको मानसिरी हिमश्रृङ्खलाको दोस्रो अग्लो हिमाल हो। यसको उचाइ ७८९३ मिटर (२५,८९६ फिट) छ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:हिमालहरू
श्रेणी:नेपालको भूगोल
श्रेणी:नेपालका अग्ला हिमालहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका हिमालहरू
सर्दीखोला

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्ला अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३४४२ रहेको थियो जसमध्ये १६१४ पुरुष र १८२८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८७९ घरधुरी रहेको थियो।  यस गाविसमा रहेका भुर्जुङखोला उपत्यका, खारपानी तातोपानी, हिलटप आदि प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू हुन्। यो हाल माछापुच्छ्रे गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो माछापुच्छ्रे गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
हंसपुर, कास्की

**हंसपुर** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्लापर्ने एक अवस्थित गाविस थियो। यस गाविसमा रहेका ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू स्याक्लुङ कोट, लिप्यानी, रामकोट, भुमेस्थान, देउराली मन्दिर, औतारी माईको स्थान, सरस्वती मन्दिर आदि हुन भने इन्द्र गुफा  प्राकृतिक पर्यटकीय स्थल हो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३,६३५ रहेको थियो जसमध्ये १,५८१ पुरुष र २,०५४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९६३ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (१-४, ६,७,९) वडाहरू हाल रुपा गाउँपालिकामा पर्दछ भने (५,८) वडाहरू मादी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-४, ६,७,९ नम्बर वडाहरू वडाहरू रुपा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ५,८ वडाहरू मादी गाउँपालिकाको वडा नम्बर १२ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
सल्यान, कास्की

**सल्यान** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, कास्की जिल्ला अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५४१ रहेको थियो जसमध्ये १५६६ पुरुष र १९७५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९२६ घरधुरी रहेको थियो।  यस गाविसमा रहेका ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू भुमेको मन्दिर सितल गुफा, सिइको थान आदि हुन्। यो हाल अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-४,६-८ वडाहरू अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने ५,९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*कास्की जिल्लाका ठाउँहरूको संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय नक्सा

श्रेणी:कास्की जिल्लाका ठाउँहरू
हिमशृङ्खला

हिउँले ढाकिएको पहाडका चुचुराहरूको शृङ्खला अर्थात लहरहरूलाई नै हिमशृङ्खला भनिन्छ । एउटा हिमशृङ्खलामा हिमालहरूको लहर हुन्छ, जुन एकआपसमा टाँसिएको हुन्छ र यिनीहरूलाई खोंच तथा घाटीहरूले एकअर्काबाट विभाजित गर्दछ । यो निश्चय पनि आवश्यक छैन कि एउटा हिमशृङ्खलाभित्र पर्ने सम्पूर्ण हिमालहरूको भूविज्ञान(सङ्गठन) एकै समान होस् तर लगभग एकजस्तै हुन्छ । महालङ्गुर हिमशृङ्खलामा पृथ्वीको सतहमा अवस्थित संसारका केही सर्वोच्च हिमशृङ्खलाहरु रहेका छन् । जसमा सगरमाथा पनि रहेको छ । एण्डिज पृथ्वीको सतहमा रहेको विश्वको सबैभन्दा लामो पर्वतमाला रहेको छ । सबैभन्दा लामो पर्वतमाला वास्तवमा मध्य एटलान्टिक पर्वतश्रेणी हो, जसको फैलावट एटलान्टिक महासागरको बीचमा रहेको छ । आर्कटिक कार्डिलेरा विश्वको सबैभन्दा उत्तरमा स्थित पर्वतमाला हो जसमा पूर्वी उत्तरी अमेरिकाको केही उच्च हिमालहरू समाहित रहेको छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
## यी पनि हेर्नुहोस
* बृहत हिमालय पदमार्ग
श्रेणी:भूगोल
छाने शैली

**प्यागोडा** वास्तुकलाको एक निर्माण शैली हो । यो निर्माण शैलीमा भवनहरूमा तलै पिच्छे पाली निकालेर बनाइन्छ । यो निर्माण शैली नेपाल, भारत, म्यानमार, इन्डोनेसिया, थाइल्याण्ड, चीन, जापान, कोरिया, भियतनाम लगायत एसियाली देशहरूमा प्रयोग भएको पाइन्छ ।  
मा निर्माण गरिएको Iron Pagoda ]]
 in Japan, built in the ७th century, one of the oldest wooden buildings in the world.]]
 in Japan, built in ११७१ AD]]
, Vietnam.]]
, Hebei, China, built in ६३६ AD]]
 in Taipei, Taiwan]]
]]

श्रेणी:वास्तुकला
संवैधानिक न्यायालय

]]
**संवैधानिक अदालत** एक उच्च न्यायालय हो जसले मुख्य रूपमा संवैधानिक कानुनसँग सम्बन्धित बिषयमा कार्य गर्द छ। यसका मुख्य अख्तियारी चुनौती दिईएको कानुन वास्तवमा असंवैधानिक छ कि छैन, जस्तो कि संवैधानिक रूपमा स्थापित अधिकार र स्वतन्त्रतासँग बिरोधाभास छ छैन भनी अधिकार प्रयोग गर्नु हो।

यस लेखमा सूची भएको देशहरूमा भिन्नै संवैधानिक अदालत छ। धेरै देशहरूमा भिन्दै संवैधानिक अदालत छैन, बरु यसको सट्टामा उनिहरूको सर्वोच्च अदालतलाई संवैधानिक न्यायिक अधिकार प्रत्यायोजित गरिएको छ। तथापी, यस्ता अदालतहरूलाई कहिले काही "संवैधानिक अदालत" भनिन्छ, उदाहरणको लागी, कसै कसैले संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतलाई, "विश्वको सबैभन्दा पुरानो संवैधानिक अदालत" भनेका छन किन भनें असंवैधानिक भएको भनी कानुनलाई बदरभागी गराउने यो  विश्वमा पहिलो अदालत हो(मारबुरी बि. मैडिसन),जबकि यो भिन्नै संवैधानिक अदालत होईन। ऑस्ट्रियाले सन १९२०मा विश्वको पहिलो अलग संवैधानिक अदालत स्थापित गर्‍यो, यसको अबण्धारणा हेन्स केल्सनले तयार गरेका हुन। यध्यपि यसलाई सिर्जना गर्ने संविधान सगै यसलाई निलम्बित गरियो, १९३४ देखि १९४५ सम्म। यसभन्दा पहिले, केवल अमेरिका र ऑस्ट्रेलियाले मात्रै सर्वोच्च अदालतको माध्यमबाट न्यायिक पुनराबलोकनको अवधारणा अपनाएका थिए।

भिनै संवैधानिक अदालत भएका देशहरू: 

अल्बानिया 
आर्मेनिया 
ऑस्ट्रिया 
अजरबैजान 
बेलारूस 
बेल्जियम 
बोस्निया और हर्जेगोविना 
बुल्गारिया 
मध्य अफ्रीकी गणराज्य 
चिली 
कोलम्बिया 
कांगो 
डोमिनिकन गणराज्य 
कोस्टा रिका 
क्रोएसिया 
चेक गणराज्य 
चेकोस्लोवाकिया (१९२१ पहला, सङ्घीय अप्रैल १९९२ Dezember में) 
इक्वेडोर 
मिस्र 
फ्रांस 
जर्जिया 
जर्मनी 
ग्रीस 
ग्वाटेमाला 
हंगरी 
इंडोनेशिया 
ईरान 
इटली 
कजाखस्तान 
दक्षिण कोरिया 
कोसोवो 
किर्गिस्तान 
लात्विया 
लिथुआनिया 
मैसेडोनिया 
मेडागास्कर 
माली 
मोल्दोवा 
मंगोलिया 
म्यांमार
पेरू 
पोलैंड 
पोर्चुगल 
रोमानिया 
रूस 
सर्बिया 
साओ टोम और प्रिंसिपे 
स्लोवाकिया 
स्लोवेनिया 
दक्षिण अफ्रिका 
स्पेन 
ताइवान (चीन गणराज्य) 
ताजिकिस्तान 
थाइलैंड 
टर्की 
युगांडा 
यूक्रेन 
उजबेकिस्तान

## Footnotes
गिलगित बल्तिस्तान

**गिल्गित-बल्तिस्तान**, पाकिस्तान प्रशासित एक क्षेत्र हो जसले ठुलो कश्मीर क्षेत्रको उत्तरी भागको गठन गर्दछ। यो क्षेत्र सन् १९४७ देखि भारत र पाकिस्तानबीच विवादको विषय बनेको छ। भारत र चीनबीच केही समय पछि यही क्षेत्र विवादको विषय बनेको थियो।  यो पाकिस्तान प्रशासित सबैभन्दा उत्तरी क्षेत्र हो। यो दक्षिणमा आजाद कश्मीर, पश्चिममा खैबर पख्तुनख्वा, उत्तरमा अफगानिस्तानको वाखान, पूर्व र उत्तर पूर्वमा चीनको सिन्जियाङ क्षेत्र, र भारतीय प्रशासित सङ्घ शासित क्षेत्र जम्मु र कश्मीर र दक्षिण पूर्वमा लद्दाखको सिमानामा रहेको छ।

गिल्गित-बल्तिस्तान ठुलो कश्मीर क्षेत्रको एक भाग हो। यो पाकिस्तान र भारतबीच लामो समयसम्म चलेको द्वन्द्वको विषय हो। यस क्षेत्रले आजाद कश्मीरसँग सिमाना बाँडेको छ, जससँग संयुक्त राष्ट्रसङ्घ तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठनहरूले यसलाई "पाकिस्तान प्रशासित कश्मीर" भनेका छन्। गिल्गित-बल्तिस्तान आजाद कश्मीर भन्दा छ गुणा ठुलो छ। यो भूभाग दक्षिणमा भारतीय प्रशासित सङ्घ शासित क्षेत्र जम्मु कश्मीर र लद्दाखको पनि सिमानामा रहेको छ जसलाई भारत र पाकिस्तानबीचको वास्तविक सीमा रेखाद्वारा अलग गरिएको छ।

वर्तमान समयका गिल्गित-बल्तिस्तान इलाका "उत्तरी क्षेत्र" नामबाट सन् १९७० मा छुट्टै प्रशासनिक एकाइ बनेको थियो। यो पूर्व गिल्गित एजेन्सी, बल्तिस्तान जिल्ला र धेरै साना पूर्व प्रमुख राज्यहरूको सङ्गमद्वारा गठन गरिएको थियो, जसमध्ये सबैभन्दा ठुलो हुन्जा र नगर थियो। सन् २००९ मा, यसलाई सीमित स्वायत्तता प्रदान गरिएको थियो र पाकिस्तानका राष्ट्रपति आसिफ अली जरदारीद्वारा हस्ताक्षर गरिएको स्वशासन आदेश मार्फत गिल्गित-बल्तिस्तानको नाम परिवर्तन गरिएको थियो। यसको उद्देश्य गिल्गित-बल्तिस्तानका जनतालाई सशक्त बनाउनु पनि थियो। तथापि, वास्तविक शक्ति मुख्यमन्त्री वा निर्वाचित सभाको नभई बडा हाकिमकै हो भनी शास्त्रविद्हरू उल्लेख गर्छन्। जनसङ्ख्याको अनुसार, गिल्गित-बल्तिस्तानको पाकिस्तानको पाँचौँ ठुलो प्रदेश हो। पाकिस्तानी सरकारले संयुक्त राष्ट्रसङ्घको प्रस्तावना अनुसार सम्पूर्ण कश्मीर मुद्दाको समाधान गर्नुपर्ने मागलाई खतरामा पार्ने आधारमा गिल्गित-बल्तिस्तानलाई प्रदेशीय दर्जाको आह्वानलाई अस्वीकार गरेको थियो। तथापि, सन् २०२० को नोभेम्बरमा पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री इमरान खानले २०२० को गिल्गित–बल्तिस्तानको विधानसभा निर्वाचनपछि यसलाई अस्थायी प्रदेशीय दर्जा दिने घोषणा गरेका थिए। यो लामो समयदेखिको माग थियो।

गिल्गित-बल्तिस्तानले ७२,९७१ किलोमिटर (२८,१७४ वर्ग मिटर) क्षेत्रफल ओगटेको छ र यो अत्यन्तै पहाडी इलाका हो। सन् २०१३ मा यसको अनुमानित जनसङ्ख्या १२.४९ लाख रहेको थियो भने (सन् २०१५ मा साहिद जावेद बुर्की (२०१५)द्वारा गरिएको अनुमान अनुसार यसको जनसङ्ख्या १८ लाख रहेको थियो। यसको राजधानी सहर गिल्गित हो जसको अनुमानित जनसङ्ख्या २,१६,७६० रहेको छ।गिल्गित-बल्तिस्तानमा "आठ हजार" मिटर भन्दा बढी उचाइ भएका हिमालहरू मध्ये पाँच यहाँ अवस्थित छन् भने सात हजार मिटर भन्दा अग्ला हिमाल ५० भन्दा बढी छन्। ध्रुवीय क्षेत्रबाहिर विश्वका तीनवटा सबैभन्दा लामो हिमनदीहरू गिल्गित-बल्तिस्तानमा पाइन्छन्। यस क्षेत्रको मुख्य पर्यटन गतिविधि ट्रेकिङ र पर्वतारोहण हो। यो उद्योगको महत्व बढ्दो छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* गिल्गित बल्तिस्तान परिषद्कको वेबसाइट
* गिल्गित बल्तिस्तान सरकारको वेबसाइट
* गिल्गित बल्तिस्तान सरकारको आधिकारिक पर्यटनको वेबसाइट
* कश्मीर र गिल्गित-बल्तिस्तान मन्त्रालयको आधिकारिक वेबसाइट 
* 
* 


श्रेणी:पाकिस्तानको उपविभागहरू
श्रेणी:एसियाका विवादित क्षेत्रहरू
श्रेणी:पाकिस्तानको वैदेशिक सम्बन्ध
श्रेणी:भारतको क्षेत्रीय विवादहरू
मध्य-भोटेकोशी जलविद्युत

**मध्य-भोटेकोशी जलविद्युत** सिन्धुपाल्चोक जिल्लाबासी र सर्वसाधरणसमेतको सेयर लगानीमा १ सय २ मेगावाट क्षमताको निर्माणाधीन आयोजना हो। आयोजनाबाट वार्षिक ५९ करोड युनिट विक्री योग्य विद्युत उत्पादन हुनेछ। चिलिमे जलविद्युत पावर कम्पनीको नेतृत्वमा बन्न लागेको यो आयोजना जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो हो। आयोजनाको बाध मार्मिङ-९ चाकुमा र पावर हाउस जम्बुमा रहनेछ भने ७.२ किलोमिटर लामो सुरुङमार्ग हुनेछ।

व्याजसहित १५ अर्ब रूपैयाँ लागतमा बन्ने आयोजना सन् २०१३को सुरुवातमा निर्माण सुरु गरी सन् २०१६को अन्त्यमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य लिइएको छ। आयोजनामा चिलिमेको ३८, नेपाल विद्युत प्राधिकरणको १० तथा स्थानीय नेपाल अरनिको हाइड्रो कम्पनी, सिन्धु इन्भेष्टमेन्ट कम्पनी प्रालि र सिन्धुपाल्चोक हाइड्रो पावर कम्पनीको एक/एक प्रतिशत संस्थापक सेयर रहने छ। सर्वसाधरणलाई १५, प्रभावित जिल्लाबासीलाई १०, कर्मचारी सञ्चय कोषलाई १९.५ र आयोजनामा कार्यरत कर्मचारीलाई ३.५ प्रतिशत सेयर दिइनेछ।  

### अन्य निकायहरू
* जल तथा शक्ति आयोगको सचिवालय ।
* नेपाल विद्युत प्राधिकरण ।
* सिँचाई विभाग ।
* विद्युत विकास विभाग ।
* जल उत्पन्न प्रकोप नियन्त्रण विभाग ।
## सन्दर्भ
श्रेणी:नेपालका विद्युत परियोजनाहरू
ग्याचुङ काङ

**ग्याचुङ काङ** महालङ्गुर हिमश्रृङ्खला अन्तर्गत पर्ने हिमाल हो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
*मनास्लु हिमाल

श्रेणी:हिमालहरू
श्रेणी:नेपालको भूगोल
श्रेणी:नेपालका अग्ला हिमालहरू
बाल्तोरो मुज्ताग

**बाल्तोरो मुज्ताघ** पाकिस्तानको गिल्गित-बाल्तिस्तानमा अवस्थित काराकोरम हिमश्रृङ्खलाको सहायक हिमश्रृंखला हो ।

श्रेणी:पाकिस्तान
श्रेणी:भूगोल
सन्दुक रुइत

**डा. सन्दुक रुइत (BS)** **२०११ भदौ १९, शनिवार** मा रमन म्याग्सेसे पुरस्कार पाउने प्रख्यात नेपाली आँखाका डाक्टर र तिलगंगा आँखा केन्द्रका निर्देशक हुन। बिश्वविख्यात सरल र कम लागतको मोतिबिन्दुको चिकित्सापध्दति 'रुईतेक्टोमी'का सुरुवातकर्ता पनि हुन। उनले आपनै हातले एक लाखभन्दा बढीको मोतियाबिन्दु शल्यक्रिया गरेका छन्। पूर्वी पहाडी जिल्ला ताप्लेजुङको चिनियाँ सीमावर्ती गाउँ ओलाङचुङगोलामा जन्मिएका डा. रूइतलाई आज देश–दुनियाँमा ‘दृश्यका देवता’ (गड अफ आइ साइट) भनेर चिनिन्छ ।

## परिवार र प्रारम्भिक जीवन
डा. रुइत तमोरखोलाको शिरमा रहेको ओलाङचुङ गोलामा हुर्किए, जहाँ पुग्न अहिले पनि जिल्ला सदरमुकामबाट चार दिन लाग्छ। बुबा सोनाम, ने गर्नुहुन्थ्यो। बुबाका ६ मध्ये तीन छोराछोरी कलिलैमा बिते। डाक्टर् बन्ने सपना भएका उनी जन्मस्थान ताप्लेजुङको ओलाङचुगोलाबाट १५ दिन हिँडेर दार्जिलिङ पढ्न पुगे। त्यहाँको मिसनरी स्कूल सेन्ट रोबर्ट्समा भर्ना भएँ। सन् १९६२मा चीन-भारतबीच सीमा युद्ध भयो र ती युद्धसँगै दार्जलिङका स्कूल बन्द भए। उनलाई बुबाले काठमाडौँ ल्याउनुभयो र सिद्धार्थ वनस्थली स्कूलमा भर्ना गरिदिनुभयो। सन् १९७०मा सिद्धार्थ वनस्थली स्कूलबाट पहिलो श्रेणीमा एसएलसी पास भए।

त्रिचन्द्रमा आइएससी पढेपछि छात्रवृत्ति कोटामा एमबिबिएस पढ्न भारतको लखनऊस्थित किङ जर्ज मेडिकल कलेज पुगे। एमबिबिएस पास गरेपछि नेपाल आए र वीर अस्पतालमा 'जनरल फिजिसियन'का रूपमा तीन वर्ष बिताए। फेरि भारत गए र अल इन्डिया इन्स्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्स (एम्स)मा एमडी पढ्न थाले। तीन वर्ष एम्समा पढेपछि १९८४मा नेपाल फर्किए र त्रिपुरेश्वर आँखा अस्पतालमा जागीरे भए। त्रिपुरेश्वर आँखा अस्पतालमा आठ वर्ष काम गरेपछि १९८७मा एकवर्षे अध्ययन गर्न अस्ट्रेलिया गए। अस्ट्रेलिया बसेकै वेला उनलाई अमेरिका-युरोप-अस्ट्रेलियाबाट पनि कामका लागि प्रस्ताव आयो। उनले ती प्रस्तावलाई हेरेनन् र नेपालमै आए।

## तिलगंगा आँखा केन्द्र
मुख्य लेख तिलगंगा आँखा केन्द्र

उनले एउटा आँखा अस्पतालको सपना देखेको थिए, जसलाई अस्ट्रेलियाका डा.हलोजले साथ दिए। यो अस्पताल खोल्न अस्ट्रेलियास्थित फ्रेड हलोज फाउन्डेसन, नेपालका समाजसेवी तथा साहित्यकार जगदीश घिमिरे, कलाकार मदनकृष्ण-हरिवंश, उद्यमी रवीन्द्र श्रेष्ठ, सुहृत घिमिरे, उद्योगपति दिवाकर गोल्छा, सगरमाथा आरोही शम्भु तामाङ र डा.रीता गुरुङलगायतले साथ दिएका थिए। यसरी १९९४ जुनमा जन्मियो-तिलगंगा आँखा केन्द्र जुन अस्पताल अहिले मानव संसाधन तालीम केन्द्र बनेको छ। 

## अन्य देशहरूमा रुइतेक्टोमि
उनले धेरै बिकसोन्मुख देशहरूमा गएर आफ्नो सेवा दिएका छन्। उत्तर कोरियामा उनले गरेको काम नेशनल जियोग्राफिकले एउटा वृतचित्रको रूपमा प्रसारण गरेको थियो 

## पुरस्कार तथा सम्मान
* रमन म्याग्सेसे पुरस्कार - सन् २००६
* पद्मश्री - भारत सरकारद्वारा सन् २०१८
* प्रधानमन्त्री राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार - नेपाल सरकार सन् २०१९
* ईसा पुरस्कार - बहराइन को राजा द्वारा सन् २०२३

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य सामाग्रीहरु
* 

श्रेणी:रमन म्याग्सेसे पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:नेपाली चिकित्सकहरू
श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका मानिसहरू
मनाङ सडक

**मनाङ सडक**ले हिमाली जिल्ला मनाङको सदरमुकाम चामेलाई लमजुङ जिल्लाको सदरमुकाम बेसीसहरलाई जोड्छ। यसको लम्बाइ ६५ किलोमिटर रहेको छ। यो सडकको निर्माण लागत १ अर्ब ५ करोड रूपैयाँ छ । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका राजमार्गहरू
बहामस

**बहामस** () २९ वटा आइल्याण्ड, ६६१ वटा टापु र २,३८७ वटा साना टापु मिलेर बनेको देश हो।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
वसुन्धरा भुसाल

**वसुन्धरा भुसाल** नेपाली सिने जगतकी प्रख्यात अभिनेत्री हुन। झन्डै १ सय ५० नेपाली चलचित्रहरूमा अभिनय गरिसकेकी उनको पहिलो नेपाली चलचित्र 'आमा' (२०२१)बाट फिल्म यात्रा सुरु गरेकि थिईन। २०१८ सालमा नाटकबाट अभिनय गर्न थालेकि उनले नाटकहरू पनि थुपै्र खेलेकि थिईन। 
चलचित्र विकास बोर्डअन्तर्गत कलाकार कल्याण कोषको संयोजक पनि रहेकी भूसालले कलाकार संघको अध्यक्ष भएर लामो समय काम गरेकि थिईन। उनका दुई छोरी र एक छोरा अमेरिकामा छन् भने उनी पति चेतनारायण भुसाल समेत काठमाडौंमा बस्छिन। 

## सुरुवाती जीवन
## पेशागत जीवनी
## अवार्ड
## सन्दर्भ
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिंक
*http://www.ekantipur.com/np 

श्रेणी:नेपाली अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:रङ्गकर्मी
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
रविन्द्र प्रताप शाह

**रविन्द्र प्रताप शाह** (२०१४ असार १६) मिति २०६८/०२/१८ देखी २०६९/०५/२८ सम्म नेपाल प्रहरीका प्रहरी महानिरीक्षक हुन । विक्रम सम्वत् २०१४ साल असार १६ गते धादिङ जिल्ला, मैदी गा.वि.स. वडा नं. २ मा बुबा लालजङ्ग शाह र आमा नन्दकुमारी शाहको कोखबाट जन्मनु भएको शाहले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट वाणिज्य शास्त्रमा स्नातक तहसम्मको डिग्री हासिल गर्नु भएको छ। प्रहरी महानिरीक्षक शाहले वि.सं. २०३९ साल भदौ २९ गते प्रहरी निरीक्षक पदबाट प्रहरी सेवा प्रवेश गर्नु भई क्रमैसँग पदोन्नती हुदै २०६५ साल असोज २ गतेको मन्त्री परिषदको निर्णय अनुसार प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक पदमा पदोन्नती हुनुभई प्रहरी प्रधान कार्यालय, कार्य विभाग प्रमुखको पदभार सम्हाल्नु भएको थियो भने २०६८ साल जेठ १८ गतेको नेपाल सरकार मन्त्रीपरिषद्को निर्णयले प्रहरी महानिरीक्षक पदमा नियुक्त हुनुभएको हो।
सादा जीवन उच्च विचारको जीवन शैलीबाट अभिप्रेरित उहाँ प्रहरी सेवाप्रति निष्ठावान, व्यावसायिक र ईमान्दार प्रहरी अधिकृतका रूपमा चिनिनुहुन्छ। प्रहरी महानिरीक्षक शाहले प्रहरी प्रधान कार्यालयबाट सेवा शुरु गर्नु भई विभिन्न ठाउँहरूमा कुशलतापूर्वक निर्वाह गरिसक्नु भएको छ। उहाँले आवश्यक सवै तालिमहरू प्राप्त गर्नुका साथै विभिन्न विभुषणबाट सम्मानित हुन भएको छ।

## स्रोत
श्रेणी:नेपाल प्रहरी
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् १९५७ मा जन्म
श्रेणी:धादिङ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू
न्यायिक संयम

**न्यायिक संयम** न्यायिक व्याख्याको एउटा सिद्धान्त हो जसले न्यायाधीशलाई आफ्नो शक्तिको प्रयोगलाई सीमित गर्न प्रोत्साहित गर्दछ। न्यायाधीशले स्पष्ट रूपमा असंवैधानिक नभईकन कानुनलाई समाप्त गर्न संकोच मान्नु पर्छ भनि यसले जोड दिन्छ। [१] कहिले कहि यसलाई न्यायिक सक्रियताबादको विपरीतको रूपमा मानिन्छ।

संवैधानिक कानुनको प्रश्नमा निर्णय गर्दा, न्यायिक-संयम भएका न्यायविदहरू  कानुनलाई स्थगित गर्ने कुरामा हदसम्म जान्छन्। न्यायिक संयमको सिद्दान्तले जतिसक्दो सम्भव भएसम्म न्यायाधीशले कानुनलाई समर्थन गर्न आबश्यकता ठान्दछ। पूर्व एसोसिएट न्यायधिश फेलिक्स सासीज,  डेमोक्रेटजसलाई फ्रेंकलिन रूजवेल्टले नियुक्त गरेका थिए। सामान्यता उनलाई "न्यायिक संयमको नमुना"को रूपमा हेरिन्छ।[२]

न्यायिक संयम भएका न्यायाधीशहरू फैसला एकरूपताको सिद्दान्तलाई सम्मान गर्दछन, फैसला एकरूपताको सिद्दान्त त्यो सिद्दान्त हो जसले भुतपुर्ब न्यायाधीशहरू द्वारा हस्तान्तरण गरेको स्थापित नजीरलाई  समर्थन गर्दछ। [३] जब स्वर्गिय प्रमुख न्यायाधिश रेह्न्कुइस्ट वॉरेन अदालतको केही नजीरलाई उल्टाए, टाइम पत्रिकाले भन्यो कि उ न्यायिक संयम सिद्धांतलाई पालना गरिरहेका छैनन।[३]

## सम्बधित सिद्धात 
### अतिसूक्ष्मवाद 
न्यायाधीशहरूले फैसला एकरूपताको सिद्दान्त र नजीरलाई अनुसरण गर्ने कुरालाई ठूलो महत्त्व दिनु पर्छ भनि न्यायिक अतिसूक्ष्मवादीहरू तर्क गर्दछन। न्यायिक अतिसूक्ष्मवादी तर्क छ कि स्थिरता कायम गर्नको लागि न्यायाधीशहरूले संवैधानिक कानुनलाई मामूली, वृद्धिशील परिवर्तन मात्र गर्नुपर्छ। उनीहरू व्यापक फैसलाको सट्टा छोटो, मुद्दा-विशेषको आदेश गरेर यो काम पुरा गर्न न्यायाधीशहरूलाई प्रश्न गर्दछन।

### राजनीतिक प्रश्नको सिद्धात 
राजनीतिक प्रश्नको सिद्धातले विवादास्पद मुद्दाको केही श्रेणिमा आदेश गर्न घट्दो क्रमलाई प्रोत्साहित गर्दछ। यस सिद्धातको अन्तर्गत, संविधानको उल्लंघन गरिएको कुरा अदालत स्विकार गर्दछ, तर कार्य गर्न अस्विकार गर्दछ। यो प्रायजसो न्यायिक संयमको एक प्रकारको रूपमा बर्णित गरिन्छ, जबकी यो फिरादीको बिरुद्दको एक किसिमको न्यायिक सक्रियताबाद भनि सोच्न सकिन्छ, जसको अधिकार उल्लंघन भएको छ र उसको मुद्दा पत्ता लाग्छ।
भृकुटी पल्प एन्ड पेपर लिमिटेड

**भृकुटी पल्प एण्ड पेपर लिमिटेड** चीन सरकारको सहयोगमा वि.स.२०४२ सालमा बनेको कागज कारखाना हो। सुरुमा सरकारी स्वामित्वमा रहेपनि वि.सं. २०४९ सालमा निजीकरण गरिएपछि गोल्छा समूहले यो कारखाना चलाउँदै आएको थियो। वि.सं २०६७ मा, स्थायी रूपमा बन्द हुनुपूर्व यसले महिनाको १,५३० टन कागज उत्पादन गर्दथ्यो भने यसको क्षमता ७० हजार मेट्रिक टन रहेको थियो। 

## इतिहास 
भृकुटी पल्प एन्ड पेपरको स्थापना वि.सं २०४२ मा कम्पनी ऐन २०२१ अन्तर्गत जनवादी गणतन्त्र चीनको सहयोगमा भएको थियो।  यो नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्लाको गैँडाकोटमा अवस्थित छ। भृकुटी पल्प एन्ड पेपर नेपालको पहिलो कागज कम्पनी थियो।

वि.सं २०४९ मा भृकुटी पल्प एन्ड पेपरलाई निजीकरण गरिए पछि यो गोल्छा समूहको स्वामित्वमा पुगेको थियो। उनीहरूका प्रमुख कागज खरिदकर्ताहरू साझा प्रकाशन, जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र र गोरखापत्र थिए। वि.सं २०६४ मा, कारखाना प्रशासनले सरकारले श्रमिकहरूका लागि छुट्याएको वृद्धि गरिएको तलब नदिएको कारण मजदुरहरूले विरोध प्रदर्शन गरेका थिए।  कामदारहरूले कम्पनीले उनीहरूको अनुरोधलाई बेवास्ता गरेको आरोप लगाउँदै मुद्दाको समाधान नभएसम्म काम गर्न बन्द गरेका थिए। वि.सं २०६७ मा भृकुटी पल्प एन्ड पेपर स्थायी रूपमा बन्द भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालका कम्पनीहरू
प्रेम

को चित्र ]]
**प्रेम भनेकाे कुनै पनि व्यक्ति, वस्तु, प्राणी तथा विचार उपर विस्तार हुने भावनात्मक एवम् आत्मिय सम्बन्धकाे परिधि हाे।** "प्रेम" मजबूत स्नेहको एक भावना र व्यक्तिगत लगाव हो । दार्शनिक सन्दर्भमा, प्रेम एक जिवात्मा प्रतीको दया, करुणा र स्नेहको सबैको प्रतिनिधित्व गर्ने जैविक गुण हो। प्रेमलाई पनि अन्य (वा आफु) प्रतिको करुणामा आधारित क्रियावा अन्य प्रतिको स्नेह आधारित क्रियाको रूपमा बर्णन गरिन्छ ।प्रेम शब्द आफैमा अर्थपूर्ण, अनमोल अनि निकै गहन छ, फेरि पनि कसले कसरी बुझ्ने, कस्तोलाई माया भनेको कस्तो हुन्छ गहनतम अध्ययन जरुरी पक्कै पनि छ । विशेष प्रेम शब्द सुन्ने बित्तिकै माया मोह अनि जिन्दगी सम्झनेहरूको जमात मात्रै होइन, प्रेम शब्द सुन्नै नचाहनेहरु पनि कम छैनन् यहाँ ।

## सन्दर्भ सूची
धरमपुर, रौतहट

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, रौतहट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९०६७ रहेको थियो जसमध्ये ४७६५ पुरुष र ४३०२ महिला रहेका थिए भने यहाँ १३९० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गढीमाई नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको सविकका १,२,६-९ वडाहरू गढीमाई नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ३-५,७-८ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रौतहट जिल्लाका ठाउँहरू
राइट दाजुभाइ

**राइट दाजुभाइ**, **ओर्भिल** (१९ अगस्ट १८७१ – ३० जनवरी १९४८) र **विल्बर** (१६ अप्रिल १८६७ – ३० मे १९१२) दुई अमेरिकन दाजुभाइ थिए जसले १७ डिसेम्बर १९०३मा पहिलो हवाईजहाजको सफल आविश्कार र निर्माण गरेका थिए।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:आविष्कारक
श्रेणी:वैज्ञानिकहरू
श्रेणी:विश्वप्रशिद्द वैज्ञानिक
शैलुङ गाउँपालिका

'''''' दोलखा जिल्लाका ७ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका तामचेत दूधपोखरी, भूषाफेदा र मागापौवा, काटाकुटी, फस्कु र शैलुङ्गेश्वर गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १७,९२३ रहेको छ भने यहाँ ५,१३४ घरधुरी रहेका छन्। 

## नामाकरण
शैलुङ नाम तामाङ भाषाबाट राखिएको हो। जसको अर्थ हुन्छ तामाङ भाषमा “शै” भनेको सय र “लुङ” भनेको थुम्का भन्ने बुझिन्छ। शैलुङ डाँडाबाट मनमोहक गौरीशङ्कर हिमाल , सगरमाथा, माछापुच्छ्रे हिमाल, गणेश हिमाल लगायत काठमाडौँ उपत्यका र तराईका केही भागहरू समेत देखिने भएकोले यो स्थान अझ रमणीय पर्यटकीय स्थल बनेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, दोलखा 

श्रेणी:दोलखा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू
अन्टार्क्टिक महासागर

**अन्टार्क्टिक महासागर** वा **दक्षिणी महासागर** अन्टार्क्टिका महादेश वरीपरीको महासागर हो। यो महासागर प्रशान्त तथा आन्ध्र महासागर सँग जोडिएर पृथ्वीको दक्षिणी भागमा दक्षिणी ध्रुवको वरपर फैलिएको छ। त्यसकारण यस महादेशलाई दक्षिणी ध्रुवको महासागर पनि भनिन्छ। यो चौथो ठूलो महासागर हो। यसको क्षेत्रफल २,४४,००,००० वर्ग कि. मी.(७८,४८००० वर्ग माइल) रहेको छ। यसको औसत गहिराइ २४०० मीटर रहेको छ। सर्वाधिक गहिरो भाग साउथ स्यान्डविच टेञ्च ७२३६ मीटर रहेको छ।

's *Limits of Oceans and Seas* (2002).]]
, sometimes used by scientists as the demarcation of the Southern Ocean.]]

श्रेणी:महासागरहरू
ल्याटिन अमेरिका

**ल्याटिन अमेरिका** ( व *Latinoamérica* *आमेरिका लातीना* व *लातिनोआमेरिका*; (पोर्चुगाली: América Latina); ) अमेरिकाको त्यो क्षेत्र हो जहाँ रोमन भाषाहरू - सामान्यतया स्पेनी र पोर्चुगाली र कतैकतै फ्रान्सेली भाषाहरू बोलिने गरिन्छ ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:भूगोल
अमेजन नदी

**अमेजन** दक्षिण अमेरिकामा अवस्थित विश्वको दोस्रो ठूलो नदी हो। ल्याटिन अमेरिकी केही देशभएर बग्ने संसारकै सबैभन्दा ठूलो नदी अमेजनको सतहभन्दा करिब १३ हजार फुटको गरिहिराईमा अर्को एक विशाल जलधारा रहेको पत्ता लागेको छ ।

ब्राजिलको राष्ट्रिय अनुसन्धानका वैज्ञानिकले करिब ६ हजार किलोमिटर लामो भूमिगत नदी भएको पत्ता लगाएका हुन् ।

भारतीय मूलका वैज्ञानिक डा.वलिया हम्जाकोको नेतृत्वमा रहेको वैज्ञानिकको समूहले गरेको अनुसन्धानका क्रममा फेला पारेको उक्त नदीको नाम ‘हमजा’ राखेका छन् । डा.हमजा पछिल्ला ४० वर्षअघिदेखि यस क्षेत्रको बारेमा अनुसन्धान गरिरहेका छन् ।

डा.हम्जाले सरकारी तेल कम्पनी ‘पेट्रोबास’ ले यस क्षेत्रमा १९७० को दशकमा तेलका २४२ कुवा खनेका र त्यहाँको नापमानमा असमानता पाइएको बताएका छन् । 

सोही आधारमा वैज्ञानिकको समूहले यस क्षेत्रको अनुसन्धान गर्दा अमेजनको ठीक मुनी १३ हजार फुटको गहिराईमा विशाल जलधारा पाइएको हो ।

प्रयोगशालाका वैज्ञानिकहरूले यस भूमिगत नदीको लम्बाई अमेजन नदीकै बराबर अर्थात ६ हजार किलोमिटर रहेको अनुमान गरेका छन् ।

वैज्ञानिकहरुका अनुसार यस नदीमा प्रतिसेकेन्ड तीन हजार घनमिटर बग्दछ । अझै पनि वैज्ञानिकहरु यस नदीका बारेमा थप अनुसन्धान गरिरहेका छन् ।

उनीहरूले यो नदीका बारेमा थप जानकारी संसारसामु सार्वजनिक गर्न सफल हुने दावी गरेका छन् ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:विश्वका ठूला नदीहरू
श्रेणी:विश्वका नदीहरू
नायाग्रा झरना

**नायगरा फल्स** दक्षिण अमेरिकामा अवस्थित शक्तिसालि झरना हो ।

## यो पनि हेर्नुहोस 
* इग्वासु झरना

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:क्यानाडाका झरनाहरू
टिटीकाका ताल

**टिटीकाका ताल** बोलोभिया र पेरुको सिमानामा अवस्थित ताल हो । यो ताल समुन्द्री सतहबाट ३८१२ मीटर (१२,५०० फिट) उचाईमा अवस्थित छ । जलघनत्वको आधारमा यो ताल दक्षिण अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो ताल हो ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:तालहरू
लस एन्जलस

**लस एन्जलस** (; ; ), क्यालिफोर्नियाको सबैभन्दा धेरै जनघनत्व भएको र अमेरिकाको न्युयोर्क सहर पछि दोस्रो सबैभन्दा धेरै जनघनत्व भएको शहर हो।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सूची 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:धेरै जनघनत्व भएका सहरहरू
श्रेणी:अमेरिकाका प्रमूख सहरहरू
प्रशान्त महासागर

**प्रशान्त महासागर** पृथ्वीको पाँच महासागरीय विभाजनहरूमध्ये सबैभन्दा ठुलो र गहिरो हो। यो उत्तरमा उत्तरध्रुवीय महासागरदेखि दक्षिणी महासागरसम्म फैलिएको छ, वा परिभाषाको आधारमा दक्षिणमा अन्टार्कटिकासम्म फैलिएको छ, र पश्चिममा एसिया र अस्ट्रेलिया र पूर्वमा अमेरिका महादेशले घेरिएको छ।

१६५,२५०,००० वर्ग किलोमिटर (६३,८००,००० वर्ग माइल) क्षेत्रफलमा (दक्षिणी अन्टार्कटिक सीमासँग परिभाषित गरिए अनुसार), प्रशान्त महासागर विश्व महासागर र जलमण्डलको सबैभन्दा ठुलो विभाजन हो र यसले पृथ्वीको पानीको सतहको लगभग ४६% र ग्रहको कुल सतह क्षेत्रफलको लगभग ३२% ओगटेको छ, जुन यसको सम्पूर्ण भूमि क्षेत्र (१४८,०००,००० किमी२ (५७,०००,००० वर्ग माइल)) भन्दा ठुलो छ।

महासागर परिसंचरणले यसलाई भूमध्यरेखामा मिल्ने दुई ठुलो मात्रामा स्वतन्त्र पानीको खण्डहरूमा विभाजित गर्दछ, **उत्तर प्रशान्त महासागर** र **दक्षिण प्रशान्त महासागर** (वा अझ खुकुलो रूपमा दक्षिण समुन्द्र)। प्रशान्त महासागरलाई पनि अनौपचारिक रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय मिति रेखाद्वारा **पूर्वी प्रशान्त** र **पश्चिम प्रशान्त**मा विभाजन गर्न सकिन्छ, जसले यसलाई थप चार चतुर्भुजहरूमा विभाजन गर्न अनुमति दिन्छ, अर्थात् उत्तरी अमेरिकाको तटबाट **उत्तरपूर्वी प्रशान्त**, दक्षिण अमेरिकाको **दक्षिणपूर्व प्रशान्त**, **उत्तरपश्चिम प्रशान्त** दक्षिण अमेरिकाको छेउमा, **उत्तरपश्चिम प्रशान्त** र **सुदूर पूर्वी** एसियाको वरिपरि।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:महासागरहरू
एन्डिज

लेफ्त्|thumb|क्कोनो दे आरित
**एन्डिज** दक्षिण अमेरिकामा अवस्थित विश्वको सबैभन्दा लामो हिमश्रृङ्खला हो। यसको लम्बाई ७,००० किलोमिटर (४,३०० माइल), चौडाई लगभग २०० किलोमिटर (१२० माइल)देखि ७०० किलोमिटर (४३० माइल)र औसत उचाई ४००० मिटर (१३,००० फिट)छ।

श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:हिमश्रृङ्खलाहरू
न्युयोर्क सहर

**न्यु योर्क सहर** अमेरिकाको धेरै जनघनत्व भएको सहर हो। न्यु योर्क सहर सन् १७९० देखि अमेरिकाको सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको सहर हो, जबकि न्यु योर्कको महानगरीय क्षेत्र विश्वको सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको महानगरीय क्षेत्र मध्ये एक हो। यो विश्वको एक प्रमुख महानगर हो र विश्व व्यापार, वाणिज्य, संस्कृति, फ्यासन र मनोरञ्जन माथि यसको खासै प्रभाव रहेको छ। संयुक्त राष्ट्रको मुख्यालय यहाँ स्थित भएको कारणले गर्दा पनि यो अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाको प्रमुख केन्द्रको रूपमा स्थापित रहेको छ।
## तस्विर सङ्ग्रह

चित्र:George Washington Bridge from New Jersey-edit.jpg
चित्र:Verrazano-Narrows Bridge at night.jpg
चित्र:Manhattan from Weehawken, NJ.jpg
चित्र:Lower Manhattan from Jersey City November 2014 panorama 3.jpg
चित्र:26 - New York - Octobre 2008.jpg
चित्र:WestsideManhattanPanorama.jpg

## सन्दर्भ सूची 
श्रेणी:धेरै जनघनत्व भएका सहरहरू
श्रेणी:अमेरिकाका प्रमूख सहरहरू
बिपी राजमार्ग

**बीपी राजमार्ग** राजधानी काठमाडौंलाई पूर्वी तराईसँग जोड्ने राजमार्ग हो । यसलाई बनेपा-सिन्धुली-बर्दिवास  या मध्य पहाडी राजमार्ग सडक भनेर पनि चिनिन्छ । जापान को सहयोग मा निर्मित यो राजमार्गलाइ देश को एक उत्कृष्ट राजमार्ग को रुप मा चिन्न सकिन्छ । यो राजमार्ग १६० किलोमिटर लामो (धुलिखेल–सिन्धुली–बर्दिबास) जापान सरकारको आर्थिक र प्राविधिक सहयोगमा  निर्माण भएको थियो जसको लागत २६ अर्ब येन बराबर थियो । जापानले बिपी राजमार्ग १९९६ मा निर्माण सुरु गरेर २०१५ मार्चमा सम्पन्न गरी नेपाललाई हस्तान्तरण गरेको थियो। 

## लागत 
लागत २६ अर्ब येन बराबर थियो ।

## क्षति 
### २०७२ को भूकम्प 
हस्तान्तरण गरेको दुई महिना नबित्दै २०७२ वैशाख १२ गते गएको थियो।

२०७२ को भूकम्पमा दुई स्थानमा सडक भासिएको थियो । त्यतिबेला जापान सरकारले पुनर्निर्माण गरिदिएको थियो । भूकम्पपछिको पुनःनिर्माण सकेर माघ १५, २०७७ मा नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण गरेको थियो। पुनर्निर्माणमा गिट्टी, बालुवाबाहेक अधिकांश निर्माण सामग्री र प्रविधि जापानबाट नै ल्याइएको थियो।

### २०८१ को बाढी पहिरो 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका राजमार्गहरू
साधना सरगम

**साधना सरगम** भारतीय चलचित्रकी एक महत्त्वपूर्ण पार्श्वगायिका हुन।

## सन्दर्भ सामाग्री
## बाह्य कडीहरू
* 
* वेबसाइट 

श्रेणी:गायिका
रमेश पोखरियाल

**रमेश पोखरियाल** "निशंक" (जन्म १५ अगस्ट, १९५८) एक भारतीय राजनीतिज्ञ हुन जो भारतीय जनता पार्टी सँग सम्बन्धित छन् र एक हिन्दी कवि पनि हुन्। उनी नेपाली बाहुन पोखरेल थरका हुन्। उनी उत्तराखण्ड राज्यको पाँचौ मुख्यमन्त्री हुन जसको निर्वाचन भाजपा विधानमण्डल द्वारा गरिएको हो।

## प्रारम्भिक जीवन
उनको जन्म पिनानी ग्राम, पौडी गढवाल तत्कालीन उत्तर प्रदेश (अब उत्तराखण्ड)मा भएको थियो। उनको पिता परमानन्द पोखरियाल र माता विश्वम्भरी देवी हुन्। उनी एक नेपाली प्रवासी पोखरेल परिवारका हुन् ।

## राजनीतिक जीवन
१९९१ मा उनी प्रथम पटक उत्तर प्रदेश विधानसभाको लागीए कर्णप्रयाग निर्वाचन-क्षेत्रबाट निर्वाचित भएका थिए। यस पछि १९९३ र १९९६ मा पुनः त्यसै निर्वाचन-क्षेत्रबाट उत्तर प्रदेश विधानसभाको लागि चुनिएका थिए। १९९७ मा उनी उत्तर प्रदेश राज्य सरकारको उत्तरांचल विकास मन्त्री भए। २००२मा उनले उत्तरांचल विधान सभाको लागि थालिसियाँ निर्वाचन-क्षेत्रबाट निर्वाचनमा खडा भए तर उनले हारे। फेरी २००७ मा उनी त्यसै निर्वाचन-क्षेत्रबाट उत्तराखण्ड विधानसभाको लागि निर्वाचित भए। 

;मुख्यमन्त्री
२७ जून २००९ मा उनी उत्तराखण्डको पाचौ मुख्यमन्त्री भए। उनी उत्तराखण्डको सबैभन्दा युवा मुख्यमन्त्री हुन।

## सन्दर्भ
श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:भारतीय जनता पार्टी
श्रेणी:उत्तराखण्ड को मुख्यमन्त्री
श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित
उत्तर-दक्षिण लोकमार्ग

**उत्तर-दक्षिण लोकमार्ग** चीनको तिब्बतस्थित फलाकदेखि भारतको बिहारस्थित भिठ्ठामोड जोड्ने लोकमार्ग हो। भारतीय सिमाना भिठ्ठामोडबाट जलेश्वर, बर्दिबास, दोलखाको लामाबगर हुँदै खुर्कोटको पुलसम्म १ सय २३ किलोमिटर सडकमा यातायात चालू छ । लामाबगरबाट उत्तर-दक्षिण लोकमार्गको खुर्कोट पुलबाट ३२ किलोमिटर ट्रयाक खुलेपछि यो नाकाले चीन र भारतलाई जोड्नेछ। चीन र भारत जोड्ने अरनिको राजमार्ग भन्दा छोटो हुनेछ। तिब्बतको ल्हासा र सिगात्सेबाट भारतको बिहार हुँदै सामान ढुवानी गर्न सजिलो यो सडक व्यपारिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण छ।

### सन्धर्भ सामग्रीहरू:
श्रेणी:नेपालका राजमार्गहरू
कालछिद्र सूचना विरोधाभास

**कालछिद्र सूचना विरोधाभास** प्रमात्रा यान्त्रिकी तथा सामान्य सापेक्षताको संयोजनको परिणाम हो। यसले भौतिक सूचना कालछिद्रमा लोप भएर, अनेक शारीरिक अवस्थाहरू एकै अवस्थामा विकसित भएर रहने अनुमान गर्छ। यो विवादास्पद विषय हो किन भनें यसले सामान्यतः अनुमानित सिद्धान्तलाई उल्लङ्घन गर्छ। सिद्धान्तानुसार भौतिक तन्त्रको सम्पूर्ण सूचना एक बिन्दुमा रहेपछो अन्य कुनै पनि अवस्थामा र कालमा अनुमान लगाँउन सकिन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
गुप्तेश्वर गुफा

पोखराका पर्यटकीय स्थलमध्ये एक हो गुप्तेश्वर गुफा। जमीनबाट करिव १५० मीटर तल अवस्थित यस गुफाबाट पाताले छाँगोबाट खसेको झरना हेर्न सकिन्छ। दक्षिण एसियाका सबैभन्दा ठूला गुफाहरूमा पर्ने यो गुफाभित्र मन्दिरहरू र ठूलो खुला ठाउँ पनि रहेका छन्।

## चित्र ग्यालरी 

image:gupteswor1.jpg|गुप्तेश्वर गुफाभित्र पस्दै गरेका पर्यटकहरू।
image:gupteswor2.jpg|गुप्तेश्वर गुफाभित्र अवलोकन गर्दै।
image:gupteswor3.jpg|गुप्तेश्वर गुफाभित्र तस्वीर खिच्दै
image:gupteswor4.jpg|गुप्तेश्वर गुफाभित्र जम्मा भएको अनौठो पत्थर (coral deposit)

### सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पोखराका पर्यटकीय स्थलहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
श्रेणी:नेपालका गुफाहरू
नृत्य

**नृत्य** एक कला हो, जसले लयबद्ध वा संगितको तालमा शरीरको चाललाई दर्शाउँछ।
नृत्य को पहिलो पुरातात्विक प्रमाण भारत मा 9 हजार वर्ष पुरानो गुफा चित्रहरु बाट आउँछ। संरचित नृत्य को प्रारम्भिक प्रयोगहरु मध्ये एक धार्मिक समारोहहरु कि प्राचीन मिथकहरु र देवताहरु को कथाहरु लाई बताईएको थियो। युरोप मा आधुनिक नृत्य इतिहास पुनर्जागरण संग शुरू भयो, जब धेरै नयाँ नृत्य आविष्कार गरियो। नृत्य कला को एक रूप हो कि जानबूझेर मानव गति को चयनित दृश्यहरु, जो सौंदर्य र प्रतीकवाद को मान र विशेष संस्कृति भित्र बाट दुबै कलाकार र पर्यवेक्षकहरु द्वारा स्वीकार गरीन्छ को मूल्यहरु संग imbued गर्न सकिन्छ द्वारा बनाईएको हो। नृत्य आफै freeform हुन सक्छ वा एक पूर्वनिर्धारित कोरियोग्राफी हुन सक्छ वा मूल वा ऐतिहासिक अवधि को परम्परा संग प align्क्तिबद्ध हुन सक्दैन।

श्रेणी:कला
श्रेणी:नृत्य
प्रमात्रा यान्त्रिकी

**प्रमात्रा यान्त्रिकी** () अनेक वैज्ञानिक सिद्धान्तहरूको एक समुच्चय हो जो परमाणवीय पैमानमा उर्जा एवं पदार्थ को ज्ञात गुणधर्मको व्याख्या गर्दछ । यसमा उपपरमाणु पैमानेमा जुन प्रकाश तथा उपपरमाण्वीय कणहरूमा तरङ्गकण द्विरूप देखिन्छ, यसको गणित आधार सम्मिलित हुन्छ । प्रमात्रा यान्त्रिकीमा उर्जा तथा पदार्थको गहिरो सम्बन्धको पनि गणित आधार सम्मिलित हुन्छ।

श्रेणी:प्रमात्रा यान्त्रिकी
श्रेणी:भौतिकशास्त्र
मायावती

**मायावती** (जन्मः १५ जनवरी, १९५६, मायावती नैना कुमारी) एक भारतीय राजनीतिज्ञ हुन, र उत्तर प्रदेशको वर्तमान मुख्यमन्त्री हुन। उनी बहुजन समाज पार्टी (बसपा) की नेता हुन। २००७ को विधानसभा निर्वाचनमा यिनको पार्टीले राज्यमा पूर्ण बहुमत प्राप्त गरेकी छन र त्यसपछी उनले मुख्यमन्त्रीको कार्यभार ग्रहण गरेकि हुन। मायावती यसभन्दा पहिले पनि तीन पटक छोटो कार्यकालको लागि उत्तर प्रदेशको मुख्यमन्त्री भै सकेकी हुन, १९९५ र १९९७ मा, र भारतीय जनता पार्टीको समर्थनबाट २००२ देखि २००३ सम्म। मायावती पहिली दलित महिला हुन जुन भारतको कुनै राज्यको मुख्यमन्त्री बनेकि छन्।.

वर्ष २००७-०८को लागि २६ करोडको साथ मायावती सबभन्दा ज्यादा आयकर दिने भारतीय राजनेता भएकी छन्।

## व्यक्तिगत जीवन 
**मायावती**को जन्म १५ जनवरी १९५६ मा नयाँ दिल्लीमा एक सरकारी कर्मचारी **प्रभु दयात** एवं उनको श्रीमती **रामरती**कोमा भयो। उनको पिता प्रभु दास पछि भारतीय डाक-तार विभागबाट वरिष्ठ टाइपिष्टको रूपमा सेवा निवृत्त भए। उनकि आमा यद्धपि अनपढ थिईन तर उनले आफ्नो सबै बच्चाको शिक्षामा रुचि लिईन र सबैलाई योग्य पनि बनाईन। उनका ६ भाइ एवं २ बहिनीहरू छन्। यिनको पैतृक गाउ बादलपुर हो जुन कि उत्तर प्रदेशको गौतमबुद्ध नगर जिल्लामा स्थित छ। उनले दिल्लीको कालिंदी कलेजबाट कानुन बिषयमा स्नातक तहको उपाधि प्राप्त गरेकि छन्। उनको साथ शिक्षा स्नातकको उपाधि पनि छ र उनले दिल्लीमा एक शिक्षकको रूपमा पनि कार्य गरिन। एक समय उनले भारतीय प्रशासनिक सेवा परीक्षाको लागि पनि अध्ययन गरेकी थिईन, तर १९७७ मा कांशी रामसँग भेट भए पछि उनले एक पूर्ण कालिक राजनीतिज्ञ बन्ने निर्णय लिइन। कांशीरामको संरक्षण अन्तर्गत उनी उनलाई कोर टीमको हिस्सा रह्यो, जब सन् १९८४ मा उनले बसपाको स्थापना गरेका थिए।;

## राजनीतिक जीवन 
मायावतीले आफ्नो पहिलो निर्वाचन उत्तर प्रदेशमा मुजफ्फरनगरको कैराना लोकसभा सीटबाट लडेकी थिइन। उनी अविवाहित हुन र आफ्नो समर्थकहरूको बिचमा 'बहनजी'को नामबाट जानिन्छिन। मुख्यमन्त्रीको रूपमा चौथो पटक लखनऊको राजभवनमा १३ मे २००७ मा उनले शपथ ग्रहण गरिन।

## मायावती माथि किताब 
मायावतीको माथि धेरै पुस्तकहरू लेखीसकीएको छ। इनमा पहिलो नाम "आइरन लेडी कुमारी मायावती" भनिएको छ जुन पत्रकार मोहमद जमील अख्तरले लेखे।  उनी द्वारा स्वयं हिंदीमा "मेरे संघर्षमयी जीवन और बहुजन मूवमेंटको सफरनामा" तीन भागमा र "A Travelogue of My struggle-ridden life and of Bahujan Samaj" अङ्ग्रेजीमा दुई भागमा लेखीएको छ जुन एकदम चर्चित रहेको छ।  वरिष्ठ पत्रकार अजोय बोसद्वारा लेखीएको "बहनजी: अ पोलिटिकल बायोग्राफी अफ मायावती" अहिले सम्मको सर्वाधिक प्रशंसनीय जीवन कथा हो।  अब लखनऊको पत्रकार डा. नूतन ठाकुरले मायावतीको सामजिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक महत्त्वको स्पष्ट गर्दै एक पुस्तक लेख्ने कार्य प्रारम्भ गरेकि छन.

## यिनलाई पनि हेर्नुहोस 
* उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरूको सूची
* भारतको मुख्यमन्त्रीको सूची

## सन्दर्भ 
## बाहिरी कडिहरू 
* आधिकारीक परिचय
* मायावतीको संक्षिप्त व्यक्तित्व

श्रेणी:उत्तर प्रदेशको मुख्यमन्त्री
श्रेणी:भारतीय राजनेता
श्रेणी:बहुजन समाज पार्टी
श्रेणी:14औं लोकसभाको सदस्य
श्रेणी:राजनीतिमा महिलाहरू
श्रेणी:दलित
श्रेणी:उत्तर प्रदेश
श्रेणी:उत्तर प्रदेशको मुख्यमन्त्री
श्रेणी:मुख्यमन्त्री
श्रेणी:राजनेता
इन्टरल्याबियल सल्सी

**इन्टरल्याबियल सल्सी** बाह्य भगोष्ठ र भित्री भगोष्ठको बीचको खोल्सा हो। यो दायाँ र बायाँ हुने भएकोले यसलाई एकवचनमा *इन्टरल्याबियल सल्कस* भनिन्छ।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
बल्ब अफ भेस्टिब्युल

**भेस्टिबुलर बल्ब** कडा हुने तन्तुहरूबाट बनेका भगांकुरको आन्तरिक भाग हो, यसर्थ यसलाई **क्लिटोरियल बल्ब** पनि भनिन्छ।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
नेपाली बृहत् शब्दकोश

**नेपाली बृहत् शब्दकोश** नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानद्वारा प्रकाशित नेपाली भाषाको शब्दकोश हो।

नेपाली बृहत् शब्दकोशको पहिलो प्रकाशन विक्रम संवत् २०४० सालमा भएको थियो। यो शब्दकोशको तेस्रो संस्करण निकै विवादास्पद बनेको छ।

## बाह्य सूत्र
* नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान  - नेपाली बृहत् शब्दकोशका प्रकाशक  श्रेणी:नेपाली भाषाका शब्दकोशहरू इधन् 
* धन
* शब्दकोश
बार्थोलिन ग्रन्थी

**बार्थोलिन ग्रन्थीहरू** योनीमार्गको केही तल दायाँ र बायाँ हुने दुईवटा ग्रन्थि हुन। यसले योनीलाई चिप्लो बनाउन चिप्लो पदार्थ निकाल्ने काम गर्छ। 

## सन्दर्भ 
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
डिम्बबाहिनी नली

**डिम्बबाहिनी नली**लाई बीजबाहिनी नली वा अण्डबाहिनी नली पनि भनिन्छ। डिम्बबाहिनी नलीहरू महिला स्तनधारिहरूको दुबै अण्डाशयलाई पाठेघरसँग जोड्ने प्रमुख नली हुन।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
सरीसृप

**सरीसृप** घस्रेर हिड्ने ढाडमा हाड भएका जनावरहरू हुन।

## उदाहरण 
गोही

छेपारो

गोहोरो

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीव विज्ञान
लालबहादुर शास्त्री

** लालबहादुर शास्त्री** (२ अक्टोबर, १९०४ - ११ जनवरी, १९६६),भारतको तेस्रो र दोस्रो स्थायी प्रधानमन्त्री थिए। उनी १९६३-१९६५को बीच भारतको प्रधान मन्त्री थिए। उनका जन्म मुगलसराय, उत्तर प्रदेशमा भएको थियो।

लालबहादुर शास्त्रीको जन्म १९०४मा मुगलसराय, उत्तर प्रदेशमा **लाल बहादुर श्रीवास्तव**को रूपमा भएको थियो। उनको पिता शारदा प्रसाद श्रीवास्तव (नाई) एक गरीब शिक्षक थिए, जो पछि राजस्व कार्यालयमा लिपिक (क्लर्क) भए।

भारतको  स्वतंत्रताको पश्चात शास्त्रीजी लाई उत्तर प्रदेशको संसदीय सचिवको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो। उनी गोविंद बल्लभ पंतको मुख्यमन्त्रीको कार्यकालमा प्रहरी एवं यातायात मन्त्री  भए। यातायात मन्त्रीको समयमा उनले पहिलो पटक कुनै महिलालाई संवाहक (कंडक्टर)को पदमा नियुक्ती गरे। प्रहरी विभागको मन्त्री भए पछि उनले भीडको नियंत्रणमा राख्नको लागि लाठीको सट्टा पानीको फोहोराको प्रयोग प्रारम्भ गराए। १९५१ में, जवाहर लाल नेहरूको नेतृत्वमा उनी अखिल भारत काँग्रेस कमेटीको महासचिव नियुक्त गरिए। उनले  १९५२, १९५७ र १९६२को चुनावमा  कांग्रेस  पार्टीलाई ठूलो बहुमतबाट जिताउनको लागि धेरै परिश्रम गरे।

जवाहरलाल नेहरुको उनको प्रधानमन्त्रीको कार्यकालको समयमा २७ मे, १९६४को देहावसान भएपछी, शास्त्री जीले  ९ जुन १९६४मा प्रधान मन्त्रीको पद भार ग्रहण गरे।

## शिक्षा
उनको शिक्षा हरिशचंद्र उच्च विद्यालय  र  काशी विद्यापीठमा भएको थियो। यहींबाट उनलाई "शास्त्री"को उपाधि पनि मिलो जुन उनको नामसँग जोडि रह्यो।

## जीवन
आफ्नो बुबा मिर्जापुरको श्री शारदा प्रसाद र आफ्नो आमा श्रीमती रामदुलारी देवीको तीन पुत्रहरूमा उनी माईला थिए। शास्त्रीजीको दुई बहिनीहरू पनि थिए। शास्त्रीजीको शैशव कालमा नै उनको पिताको निधन भएको थियो। १९२८मा उनको विवाह श्री गणेशप्रसादको सुपुत्री ललितादेवीसँग भयो र उनको छ: सन्तान भयो।

स्नातकको शिक्षा समाप्त गरे पश्चात उनी भारत सेवक सङ्घ सँग जोडिन पुगे  र देशसेवाको व्रत लिदै यहींबाट आफ्नो राजनीतिक जीवनको शुरुवात गरे। शास्त्रीजी विशुद्ध गाँधीवादी थिए जो सारा जीवन साधारण रूपमा बिताए र गरीबहरूको सेवामा आफ्नो पुरै जिंदगीलाई समर्पित गरे। भारतीय स्वाधीनता संग्रामको सबै महत्त्वपूर्ण कार्यक्रमहरूमा उनको उपस्थिति थियो, र  जेलहरूमा रहन पर्‍यो जसमा १९२१को असहयोग आन्दोलन  र १९४१को सत्याग्रह आन्दोलन सबैभन प्रमुख छन्। उनको राजनीतिक दिग्दर्शकहरूमा श्री पुरुषोत्तमदास टंडन, पण्डित गोविंदबल्लभ पंत, जवाहरलाल नेहरु इत्यादि प्रमुख हुन। १९२९मा इलाहाबाद आएपछी उनले श्री टंडनजीको साथ भारत सेवक संघको इलाहाबाद इकाईको सचिवको रूपमा काम गरे। यहीं उनको नजीकपन नेहरूसँग पनि बढयो। यसपछी उनको उचाई निरंतर बढदै गयो जसको परिणति नेहरू मन्त्रिमंडलमा गृहमन्त्रीको रूपमा उनी शामिल हुनु थियो। यस पदमा उनी १९५१ सम्म भै रहे।

शास्त्रीजीलाई उनको सरल जीबन, देशभक्ति  र इमान्दारीको लागि पुरा भारत श्रद्धापूर्वक सम्झना गर्दछन। उनलाई वर्ष १९६६मा भारत रत्नबाट सम्मनित गरियो।

## बाहिरी कडिहरू
*लालबहादुर शास्त्रीजीको प्रेरक प्रसंग
*Tarakash.com Special:शास्त्रीजीको जीवनको प्रेरक प्रसंग 

## यी पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन
श्रेणी:भारतका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:भारत रत्न सम्मान प्राप्तकर्ता
श्रेणी:पदमा रहँदा नै मृत्यु हुने व्यक्तिहरू
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
हात्ती पोलो

thumb|right|200px| बर्दिया जिल्लाको ठाकुद्वारामा आयोजित हात्ती पोलो
**हात्ति पोलो** हात्तीमा चडेर खेलिने पोलो खेल हो। यो खेल नेपाल लगाएत भारत, थाइल्याण्ड र श्रीलङ्कामा पनि खेल्ने गरेको पाइन्छ तर हात्ती पोलोको विश्वकप प्रतियोगिता भने नेपालको चितवन जिल्लाको मेघौलीमा आयोजना गरिन्छ।

श्रेणी:खेलकुद
श्रेणी:खेल
गर्भाशय ग्रन्थीहरू

**गर्भाशय ग्रन्थीहरू** पाठेघरमा साधारण स्तम्भिय पत्रद्वारा रेखांकित नली-आकारमा हुने गर्छन। यि गर्भाधान नभएको पाठेघरमा साना आकारमा हुने गर्छन भने गर्भधानको तुरुन्तै यि ठूला र लामा भई बाङ्गिएका वा छाल आकारमा देखापर्छन।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
नेपाल बन्द

**नेपाल बन्द** २०४६ सालको परिवर्तन पछि विकास भएको विरोधको शैली हो। यसमा ठूलठूला पार्टी देखि लिएर सानो सानो समुहबाट सामान्य नेपाली जनजीवन ठप्प पार्ने प्रयास गरिन्छ।

नेपाल बन्द आह्वान कर्ताले व्यापार व्यवसाय, उद्योगधन्दा, यातायात लगायतका सबै क्षेत्र बन्द गर्न दवाव दिन्छन्। विभिन्न सानो ठूलो माग तेर्स्याई नेपाल बन्द आह्वान गर्नेहरूले शान्तिपूर्ण विरोध गर्दा सरकारले नसुनेकोले नेपाल बन्द आह्वान गरेको बताउने गरेका छन्।

सर्वसाधारणलाई जे जति कठीनाई परे तापनि एक दिन गाडी नचल्दा धुवाँ धुलोयुक्त काठमाडौँको वातावरण भने एकदिनका लागि भए पनि सफा देखिन्छ।
 
नेपाल बन्दको कारणले सर्वसाधारण जनताले दु:ख पाउछन्। यसले गर्दा बिरामी, विध्यार्थी, कर्मचारी, पर्यटकले एकदम पीडा पाउछन्।दैनिक उपभोग्य सामानको लागि पनि सर्वसाधारण जनताले दु:ख पाउछन्। अलि गहिरिएर सोच्ने हो भने यो एउटा मानवता बिरोधि गतिविधि हो। 

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
प्लेटो

**प्लेटो** (; ग्रीक: , *Plátōn*, "broad"; ४२४/४२३ ईपू – ३४८/३४७ ईपू) ग्रीकका प्रसिद्ध दार्शनिक हुन्। उनी अर्का विश्वप्रसिद्ध दार्शनिक सुकरातका शिष्य तथा अरस्तूका गुरु हुन।

## सन्दर्भ सूची 
श्रेणी:दार्शनिक
श्रेणी:ग्रीक दार्शनिकहरू
कर्पस हेमोर्‍याजिकम

**कर्पस हेमोर्‍याजिकम** स्त्री प्रजनन प्रणालीमा डिम्बाशयबाट डिम्ब उत्सर्जन हुनेबित्तिकै तर कर्पस ल्यूटम बनिसक्नु अघिको अवस्थामा देखिन्छ। फोलिकलको फोलिकुलर एन्ट्रमबाट डिम्ब र फोलिकुलर फ्लुड निस्कने क्रममा केही रक्तश्राब हुने भएकोले त्यो सरचनालाई कर्पस हेमोर्‍याजिकम भनिएको हो, जुन त्यसपछि क्रमश कर्पस ल्यूटममा विकसित हुन थाल्छ।
कर्पस ल्यूटम

**कर्पस ल्यूटम** स्त्री प्रजनन प्रणालीमा डिम्बाशयबाट डिम्ब उत्सर्जन भएर कर्पस हेमोर्‍याजिकम बनेपछि विकसित हुने डिम्बाशयमा रहने भाग हो। गर्भधारण भएमा गर्भावस्थाभरी नै यसले प्रोजेस्टेरोन उत्पादन गरेर गर्भको रक्षा गर्छ। तर गर्भ रहेन भने यो कर्पस अलबिक्यानस् बन्दै अन्तत हराएर जान्छ। यसरी फोलिकल समेत डिम्बको विकास हुने, उत्सर्जन, कर्पस हेमोर्‍याजिकम, कर्पस ल्यूटम, कर्पस अलबिक्यानस् हुदै जाने हुदा स्त्री जनावरहरूको इस्ट्रस चक्र (estrus cycle) चलिरहन्छ।
कर्पस अलबिक्यानस्

**कर्पस अलबिक्यानस्** स्त्री प्रजनन प्रणालीमा डिम्बाशयबाट डिम्ब उत्सर्जन भएर गर्भधारण भएमा गर्भावस्थाभरी र नभए केही समयसम्म रहने कर्पस ल्यूटमको नासिने अवस्था हो। यसरी फोलिकल समेत डिम्बको विकास हुने, उत्सर्जन, कर्पस हेमोर्‍याजिकम, कर्पस ल्यूटम, कर्पस अलबिक्यानस् हुदै जाने हुदा स्त्री जनावरहरूको इस्ट्रस चक्र (estrus cycle) चलिरहन्छ।
गर्भावस्था

**गर्भावस्था** भन्नाले स्त्री जातिको पाठेघर वा गर्भाशयमा एक वा एक भन्दा बढि सन्तान भ्रुणको रूपको रहेको अवस्थालाई जनाउँछ। सामान्यतया यो अवस्था ९ महिनासम्म रहन्छ। ==
गर्भवती महिलाले स्वास्थ्यको अवस्था तथा पाठेघरमा हुर्कदै गरेको शिशुको अवस्था जानकारी प्राप्त गर्नका लागि गर्भ रहेदेखि शिशु नजन्माएसम्म महिलाले कम्तिमा पनि ४ पटक नजिकको स्वास्थ्यसंस्थामा गएर स्वास्थ्य जाँच गराउनै पर्छ ।
* पहिलो जाँच : गर्भवती भएको शंका लाग्नासाथ यो जाँच गराउनुपर्छ ।
* दोस्रो जाँच : गर्भवती भएको ५ देखि ७ महिनामा ।
* तेस्रो जाँच : गर्भवती भएको ८ महिनामा ।
* अन्तिम जाँच : गर्भवती भएको ९ महिनाभित्र ।
त्यसैगरी चिकित्सकको सल्लाहमा आवश्यकता अनुसार अल्ट्रासाउण्ड परीक्षण गरेमा पाठेघरमा बढ्दै गएको शिशुको अवस्था, वृद्धि विकास, पाठेघरमा रहने पानीको अवस्थाबारे थाहा पाउन सकिन्छ ।

आवश्यकताअनुसार रगतको समूह, हेमोग्लोबिन, रगतमा चिनीको मात्रा, पिसाबको परीक्षण उच्च रक्ताचापको पनि जाँच गर्नुपर्छ ।

## सन्दर्भ सूची

## बाहिरी लिङ्कहरू
http://wol.jw.org/ne/wol/d/r56/lp-np/102003005#h=20

श्रेणी:गर्भ धारण
श्रेणी:प्रजनन
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०२५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू