open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
खुकुरी

**खुकुरी** नेपालमा विभीन्न जात जाती हरुले आफ्नों संस्कार र संस्कृति अनुसार कुल पुजा गर्ने गरेको पाईन्छ मगर,राई, लिम्बु ,खस क्षेत्री आदी  नेपाली हरूको खुकुरीमा कुल देवताको बास हुन्छ । यसको पवित्रता रहेसम्म मात्र ती देवताको बास हुन्छ भन्ने पनि किम्बदन्ती छ । त्यसैकारण नेपालीहरू खुकुरीको कहिल्यै पनि दुरुपयोग गर्नु हुँदैन भन्ने मान्यता राख्छन् ।  नयाँ खुकुरी किनेर चलनमा ल्याउनुभन्दा अगाडि कुलदेवताका नाममा समर्पण गरी पूजा तथा भोग चढाउनुपर्छ भन्ने पनि मान्यता छ । यदी कुनै किरण बस खुकुरीमा लाता लिग्यो भने ढोग्ने गरीन्छ ।

त्यसैगरी आफ्नो खुकुरी आफ्नो जातभन्दा बाहिरकालाई छुन दिनु हुन्न भन्ने पनि बूढापाकाहरूको भनाइ छ । छुन दिंदा कुलदेवता रिसाउँछन् भनिन्छ । त्यसैगरी खुकुरीलाई दापबाट विनाकाम झिक्न र झिकेर उज्याउन पनि हुन्न भनिन्छ । यस्तै अनजानमानै खुकुरीले भोग खाएर छाड्छ भन्ने विश्वास समेत नेपाली जनमानसमा छ । केही गरी अनजानबस दापबाट खुकुरी निकालियो भने खुकुरीलाई काठ वा भूँई वा जेमा भए पनि हानेर दोष मेट्नु पर्छ भनी वुढापाकाहरू भन्ने गर्छन् ।

नेपाली समाजमा खुकुरी लाई देवताको रुपमा पुजा गरीने गरीन्छ जाहाँ मूर्तिको स्थापना गर्न असम्भव हुन्छ त्याहाँ खुकुरी लाई राखी पुजा गर्ने गरीन्छ । 
वोन धामी झाँक्री वसेको ठाउँमा अनिवार्य रुपमा खुकुरी लाई गाडने गरिन्छ अझ यसलाई सिरानीमा राखी सुत्नाले भत प्रेत ले छुन सक्दैन भन्ने हाम्रो मान्यता चली आएको छ । 
खाँडो जगाउने मन्त्रमा समेत खुकुरीको प्रसंग पाइन्छ । यो धारणाहरू हिमवत्खण्डका अरु जाति संस्कृतिमा पाइने धारणाहरूसँग कुनै न कुनै रुपले मिल्दा जुल्दा पनि छन् ।
अझ दशैंको टिका थाप्नु भप्दा अघी यही खुकुरीको पुजा हुँन्छ ।

खुकुरी मा तीनवटा धर्सोहरू पनि अनिवार्य रुपमा हुनैपर्छ र तलदेखि बिँडको छेउँसम्म ति धर्सोहरू खिचिएको हुनुपर्छ । खुकुरीको टुप्पादेखि कौडीसम्म धार अनिवार्य रुपमा राखिएकै हुनुपर्छ र धार र बिँडको बीचमा तीनचोसे कौडी पनि हुनैपर्छ ।

यसले त्रिगुण ब्रम्हा विष्णु महेश्वरको प्रतिनीधि गर्छ ।
परम्परागत मान्यता : नेपालको पूर्वी भागमा बस्ने सुनुवार समुदायमा खुकुरीलाई गोरखनाथको गुफा अगाडि राखिने हतियार मानिन्छ । गोरखनाथको प्रसंगसँग जोडिएर आएको हुनाले यसको इतिहास गोरखाको जस्तै पुरानो भएको मानिन्छ । द्रव्य शाहलाई गोरखाको राजा बनाउन अह्म भूमिका निर्वाह गरेका गणेश पाण्डे नेपाल एकिकरणका नायक पृथ्वीनारायण शाह, काजी कालु पाँडे, काजी तुलाराम पाँडे, कपरदार भोटुँ पाँडे लगायतको कम्मरमा दापसहितको खुकुरी रहेबाट पनि यसका प्राचीनताको पुष्टि हुन्छ ।

## भोजपुरे खुकुरी
भोजपुरको पहिचान यो खुकुरी सिरूपाते खुकुरी भन्दा बाक्लो, गह्रौ र बढि चौडाई भएको हुन्छ।

## सिरूपाते खुकुरी
यो भोजपुरे खुकुरीको तुलनामा अलिक लाम्चो देखिन्छ।

खुकुरी नेपालको आदर्श चिनो हो। यो नेपालीहरूको आधारभूत र पारम्परिक जरुरी हतियार थियो र आज पनि छ। हतियारको रूपमा धेरै प्रभावी खुकुरी, विश्वमा छरियेका सबै गोर्खालीहरूको चिनो मात्र होईन, शान पनि हो। यो नेपाली सेनाको पनि हतियार चिनो हो।

## बाहिरी लिङ्कहरू
*केही सांस्कृतिक चिन्हारी

श्रेणी:हतियार
स्वर्ग

पौराणिक कथन अनुसारको ईन्द्रलोक। जहाँ पुण्य गर्ने मानिसहरूको मृत्यु पछि स्वर्ग वास हुन्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ। स्वर्गमा नन्दन नामको अत्यन्त राम्रो बगैंचा छ भनेर भनिन्छ ।  सवै देवता र पुण्य गर्ने मानिसहरु अप्सराहरू सँग स्वर्गमा भोग, विलास, बिहार आदि गरेर आनन्दमा रहन्छन् ।
सासू

महिलाहरूका पतिका आमासँग वा पुरूषहरूका पत्नीकी आमासँग **सासू**को नाता पर्छ । संस्कृतमा सासुलाई श्वस्रु भनिन्छ | यसै शब्दबाट तद्भव भएर सासु भएको हो |

## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
बुहारी

भाइको पत्नी या छोराको पत्नीलाई **बुहारी** भनिन्छ ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
श्रेणी:नाता
काग

**काग** कालो रङ्गको एक चराको नाम हो। यसलाई हिन्दी भाषा, तथा नेपालको तराई प्रदेशका भाषाहरूमा कौवा भनिन्छ। कागलाई संस्कृतमा काक भनिन्छ। तिहारमा (यम पञ्चकमा) पहिलो दिन कागको पूजा हुन्छ। कागलाई सबै चराहरूको बिचमा चतुर र चलाख पंक्षी मानिन्छ। ज्योतिष शास्त्रकानुसार कागलाई पूर्व सूचना दिने पंक्षीका साथै एक सन्देश वाहक पंक्षी पनि मानिएको छ। कागहरू धेरै प्रजातीका हुन्छन्। हाम्रो मुलुकमा दुई थरिका कागहरू प्राय: भेटिएका छन्, काले काग र माले काग। भनिन्छ कागको एउटा आँखा मात्र हुन्छ। यो सत्य पनि हो कागको आँखा दुईटा भए पनि एउटा आँखाले मात्र काम गरेको हुन्छ। हिन्दू मान्यताका अनुसार कागलाई विभिन्न तान्त्रीक तथा ज्योतिष प्रयोगमा ल्याइन्छ। कागको मासु खाइदैन कुनै रोगीहरूले कागको आलो रगत र कलेजो खाएमा रोग निको हुने विश्वासका साथ कागको रगत र कलेजो खान्छन्। साथै कागहरु नेपाल लगायत का थुप्रै देशहरूमा पाईन्छन्। कतिपय ठाउँमा यदि कसैलाई चलाख र चतुर भन्नु पर्यो भने 'कस्तो काग रैछ' पनि भनिन्छ।

## यी पनि हेर्नुहोस्
* काग तिहार

## कागको शारीरिक अंगहरु 
काग एक पन्छी हो। एसको टाउको, आँखा, प्वाख, पखेटा, खुट्टा, घाटी, चुचुर, आदि हुन्छन्।

## सन्दर्भ सामग्री 

## बाहिरी लिङ्कहरू
श्रेणी:चराहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने चराहरू
छोरो

मानिसको पुरुष सन्तानलाई **छोरो** भनिन्छ ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
सन् १९९७

## घटनाहरू
*माघ १० - सहिद शुक्रराज शास्त्रीलाई झुण्ड्याएर मारिएको
*माघ १२ - सहिद धर्मभक्त माथेमालाई सिफलमा फाँसी दिइएको
*माघ १५ - सहिदहरु दशरथ चन्द र गङ्गालाल श्रेष्ठलाई शोभाभगवतीमा गोली हानी मृत्युदण्ड दिइएको

## जन्महरु
*जेठ १० - धुस्वाँ सायमी, साहित्यकार
## मृत्युहरु
*माघ १०  - शुक्रराज शास्त्री, सहिद
*माघ १२ - धर्मभक्त माथेमा, सहिद
*माघ १५ - दशरथ चन्द, सहिद
*माघ १५ - गङ्गालाल श्रेष्ठ, सहिद
जेन्स फिन्क-जेन्सन

alt=Jens Fink-Jensen. Ideogramma International Literature Festival in Nicosia, Cyprus, 27.11.2019.|thumb|Jens Fink-Jensen. Ideogramma International Literature Festival in Nicosia, Cyprus, 27.11.2019.
**येन्स पिन्क योन्सन, एक परिचय**
डिसेम्बर १९, १९५६मा जन्मिएका येन्स पिन्क योन्सन डेनमार्कका प्रख्यात कवि, लेखक, फोटोग्राफर, संगीतकार तथा आर्किटेक्ट हुन्।

## संक्षिप्त जीवनीः
लेखकको रूपमा उनको पहिलो प्रकाशित रचना एउटा लघुकथा ‘जुनि’ थियो। त्यो लघुकथा उनले सन् १९९५को जून महीनामा लेखेका थिए भने जुन ४, १९७५मा सो कथा इन्फर्मेसन नामक दैनिक पत्रिकामा छापिएको थियो। त्यसै गरी कविको रूपमा उनका चारवटा कविताहरू साहित्यिक पत्रिका Hvebekornमा १९ अक्टूबर १९८१मा प्रकाशित भएका थिए। रुजून ५, १९८६मा प्रकाशित कथासङ्ग्रह बेस्टर्न (पशुहरू)ले उनलाई गद्य लेखकको रूपमा पनि चिनायो। मार्च १८, १९९४मा उनको पहिलो बाल साहित्य ‘योनास र शंखकीराको खोल’ प्रकाशित भएको थियो।आधुनिक भाषा विज्ञान लिएर उनले Herlufsholm स्कूलबाट सन् १९७६मा प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरेपश्चात् राष्ट्रिय सेवा अन्तर्गत एनसीओको रूपमा शाही लाई फ गार्डको रूपमा पनि तालीम प्राप्त गरे। सन् १९९६मा उनले कोपेन्हेगनको ललितकला र आर्किटेक्ट प्रतिष्ठानबाट आर्किटेक्ट र सोही स्थानबाट सन् १९९७मा मल्टीमेडियामा स्नातकोत्तर तहसम्मको पढाइ सकाए।
उनले सन् १९८० ताका Hvedekorn का सम्पादक पल बोरमको साथमा मिकेल स्ट्रङ्ग लगायतका सहकर्मीहरूसँग मिलेर कोपेन्हेगनमा समकालीन कविहरूको औपपचारिक तथ्यांक ‘एन ए ८०’को सङ्कलन पनि गरे। उनी विभिन्न साहित्यिक र सांगीतिक भेलाहरू, कलेज र पुस्तकालयहरूमा बेला बेला स्याक्सोफोन र की बोर्ड जस्ता वाद्ययन्त्रहरूका साथ स्लाईड प्रदर्शनको माध्यमबाट आफ्ना कविताहरू प्रस्तुत गर्ने गर्दछन्।

## प्रदर्शनीहरूः
डेनमार्क, नर्वे र स्विडेन जस्ता देशहरूमा उनको बेइजिङ्गका छविहरू, (चीनको राजधानीका दृश्यहरू र साथमा त्यहाँका बासीन्दाहरूको अनुहारहरू, अन्तर्राष्ट्रिय एम्नेष्टीद्वारा वितरित।) तथा दक्षिणका डुङ्गाहरू, (मेडिटेरियन समुन्द्र, यूरोपका एटलाण्टिक तट र मोरक्कोमा माछा मार्न प्रयोग गरिने साना साना डुङ्गा, मछुआराहरू र उनीहरूको वरिपरिको बातावरणको झलकहरू।) नामक फोटो प्रदर्शनीहरू भएका छन्।

## प्रकाशित कृतिहरूः
* Verden i et øje, संसारलाई हेर्दा, (सन् १९८१, कविता)
* Sorgrejser पीडासँग सहयात्रा, (सन् १९८२, कविता)
* Dans under galgen, मृत्युसँग रमाउँदा, (सन् १९८३, कविता)
* Bæsterne, पशुहरू, (सन् १९८६, लघुकथाहरू)
* Nær afstanden, दूरीको नजीक, (सन् १९८८, कविता)
* Jonas og konkylien, योनस र शंखकीराको खोल, (सन् १९९४, बालसाहित्य, म्याड्स स्टेजको चित्र सहित)
* Forvandlingshavet, परिवर्तनका छालहरू, (सन् १९९५, कविता)
* Jonas og himmelteltet, योनास र उसले पाएको आत्मज्ञान, (सन् १९९८, बालसाहित्य, म्याड्स स्टेजको चित्र सहित)
* Alt er en åbning, सबै उदारु छ, (सन् २००२, कविता)
* Syd for mit hjerte. १०० udvalgte kærlighedsdigte, मेरो मुटुको पाटोबाट छानिएका रु१०० मायाका कविताहरू
( सन् २००५, कविता)
नेपाली अनुवादः ब्रजेश

## वेव लिंक
*Jens Fink-Jensen Online
दाजु

एउटै पुस्ताको उमेरमा आफूभन्दा जेठो पुरुषलाई **दाजु** भनिन्छ। कतै कतै दाजुलाई दाइ अथवा दादा पनि भन्ने चलन छ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी-माओवादी केन्द्र)

**नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी-माओवादी केन्द्र**, अथवा छोटो रूपमा **नेकपा मालेमा केन्द्र** नेपालको एक साम्यवादी राजनीतिक दल थियो। २०६२ कात्तिक २९ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी-माओवादी) र नेपाल साम्यवादी पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी-माओवादी)को एकीकरणबाट यो दलको स्थापना गरिएको थियो। कृष्णदास श्रेष्ठ पार्टीको अध्यक्ष थिए र नन्दकुमार प्रसाईँ पार्टीको महासचिव थियो। नेकपा (मालेमा केन्द्र) संयुक्त वाममोर्चाको सदस्य थियो।

२०६४ असोजमा, यो दल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)सँग एकिकृत भएको थियो।

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू
श्रेणी:साम्यवादी दलहरू
छोरी

मानिसको स्त्री सन्तानलाई **छोरी** भनिन्छ। छोरीहरू स्त्रिलिंग मा पर्द्छ्न यो एक नेपाली शब्दावली हो।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
पति

विवाह गरेपछि उनिसँग विवाहित पुरुषसँग जोडिने स्त्रीको नातालाई पति भनिन्छ । कतै कतै पतिलाई **लोग्ने**, **पोइ** अथवा **श्रीमान** पनि भनिन्छ।
## व्युत्पत्ति र संज्ञान 
"पाटी" शब्द प्रोटो-इन्डो-युरोपियन भाषा बाट उत्पन्न भएको मानिन्छ। पुरानो फारसी भाषाहरू, जस्तै Avestan, शब्द *pati* वा *paiti* शीर्षकको रूपमा व्यापक रूपमा प्रयोग गर्दछ, उदाहरणका लागि। *dmana-paiti* (घरको मालिक, संस्कृत *दाम-पति* सँग मिल्दोजुल्दो)। लिथुआनियाली मा फिक्का भएको छ, एकल शब्दको रूपमा *pats* को अर्थ पति, स्वयम् (पुरानो लिथुआनियाली]] मा *पाटिस* को अर्थ आयो। हिन्दी/हिन्दुस्तानी।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
नाति

आफ्नै छोरा, छोरीको पुरुष सन्तान अथवा नाताले छोरा वा छोरी पर्नेको पुरुष सन्तानलाई **नाति** भनिन्छ ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
साली

पुरुषहरूले आफ्नो पत्नीको बहिनीलाई **साली** भन्छन् । 
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
श्रेणी:नाता
जगदम्बा कुमारीदेवी राणा

[thumb|[साझा यातायात|साझा यातायत परिसर पुल्चोक मा रानी जगदम्बा कुमारीदेवी राणाको अर्धकदको प्रतिमा जहाँ उनले २२ रोपनी जमिन् दान गरेकी थिइन् ]]
**जगदम्बा कुमारीदेवी राणा** (वि.सं. १९७५ - वि.सं. २०४५) लाई रानी जगदम्बा भनेर पनि चिनिन्छ। उनी मेजर जनरल मदनशमशेर जबराकी पत्नी हुन्। उनकै नाममा जगदम्बाश्री पुरस्कार स्थापना भएको हो। 

## जन्म
वि.सं. १९७५ साल साउन गुरूपूर्णिमाका दिन भारतको उत्तर प्रदेश बलरामपुरमा जगदम्बाकुमारीको जन्म भएको थियो। उनको विवाह लेफि्टनेन्ट जर्नेल मदनशमशेर जबरासँग भएको थियो। वि.सं. २०१० म मदनशमशेरको बनारसमा निधन भयो। त्यसपछि रानी जगदम्बाले वि.सं. २०११मा ललितपुर जिल्लाको पुल्चोकमा मदन मेमोरियल गर्ल्स हाईस्कूल (हाल मदन स्मारक विद्यालय)को स्थापना गरी २६ रोपनी जग्गामा, दुइवटा भवन र नगद पाँच लाख रूपैयाँ दिईन्।

## जीवन
उनी लेफ्टिनेन्ट जर्नेल मदनशमशेर जबराकी पत्नी हुन्। वि.सं. २०१० म मदनशमशेरको बनारसमा निधन भयो । त्यसपछि रानी जगदम्बाले वि.सं. २०११ मा ललितपुर जिल्लाको पुल्चोकमा मदन मेमोरियल गल्र्स हाईस्कूल (हाल मदन स्मारक विद्यालय) को स्थापना गरी २६ रोपनी जग्गामा, दुइवटा भवन र नगद पाँच लाख रुपैयाँ दिनुभयो । यसरी सामाजिक कामको थालनी भएको हो । 
## योगदान
वि.सं. २०१२मा मदन पुरस्कार गुठीको स्थापना, वि.सं. २०१३मा मदन पुरस्कार पुस्तकालय स्थापना गर्न नगद तथा जिन्सी अनुदान, २०१६ साल कलकत्ताको मेडिकल कलेजहरूमा अनुदान दिई दुई नेपाली सिटको व्यवस्था र सोको सञ्चालन कार्य मदन पुरस्कार गुठीको जिम्मामा छ। २०१७ सालमा जगदम्बा कृषि कलेज तथा अनुसन्धान केन्द्र स्थापनार्थ आफ्नो पुल्चोकस्थित श्रीमहल घर-जग्गा श्री ५को सरकारलाई अनुदान, अन्य थुप्रै सङ्घ-संस्थाहरूको स्थापना र अनुदान गरी नेपाली वाङ्मय, सामाजिक सेवा, धर्म, आदि क्षेत्रमा श्री रानी जगदम्बाकुमारीको योगदान रहेको पाइन्छ। उनका नाममा मदन पुरस्कार गुठीले जगदम्बाश्री पुरस्कार स्थापना गरेको छ र वर्षेनि प्रदान गर्दै आएको छ।
*वि.सं. २०११ मा ललितपुर जिल्लाको पुल्चोकमा मदन मेमोरियल गर्ल्स हाईस्कूल (हाल मदन स्मारक विद्यालय) को स्थापना
*वि.सं. २०१२ मा मदन पुरस्कार गुठीको स्थापना
*वि.सं. २०१३ मा मदन पुरस्कार पुस्तकालय स्थापना
*२०१७ सालमा जगदम्बा कृषि कलेज तथा अनुसन्धान केन्द्र स्थापनार्थ आफ्नो पुल्चोकस्थित श्रीमहल घर-जग्गा श्री ५ को सरकारलाई अनुदान
उनले अन्य थुप्रै सङ्घ-संस्थाहरूको स्थापना र अनुदान गरी नेपाली वाङ्मय, सामाजिक सेवा, धर्म, आदि क्षेत्रमा योगदान गरेकी छन् । उनका नाममा मदन पुरस्कार गुठीले जगदम्बाश्री पुरस्कार स्थापना गरेको छ।

## सन्दर्भ
श्रेणी:सन् १९१८ मा जन्म
नाता

भान्जा  को  सासु  लाई के  भन्छ

## बुढी को दिदी -दिदी 
### जन्मको कारणले बन्ने नाता
#### पुरुष
*बा -- बाबु; बुबा
*छोरो
*बूढाबा -- हजुरबा; हजुरबुबा
*नाति
*दाजु
*भाइ
*काका।                             *पनाति।                       *जनाति

#### महिला
*आमा
*छोरी
*बूढी आमा -- हजुरआमा; आबै
*नातिनी
*दिदी
*बहिनी
*काकी 
### विवाहको कारणले बन्ने नाता
#### पुरुष
*पति -- श्रीमान्, लोग्ने
*ससुरा
*जेठाजु
*देवर
*सालो
*भिनाजु
*सोल्टी
*जेठान 
#### महिला
*पत्नी -- श्रीमती, स्वास्नी
*सासू
*साली
*बुहारी
*आमाजू
*देवरानी
*सोल्टीनी
*नन्द

मान्छेको नाता   सासु  ससुरा  आमा  बाबा  ट्टुला बाबा  ट्टुली आमा  माइलि आमा  माइला बाबा  साइला बाबा साइली आमा  कन्छा बाबा  कान्छि आमा  हजुर आमा  हजुर बाबा  मामा  माइजु  जेठान  जेठानि दिदि  भदाह भदै  भान्जा  भान्जि  दिदी  बईनी  दाजु  भाइ  सोल्टा  सोल्टि  पति  पत्त्नि  छोरा छोरी  नाती  नातिनी  जवोइ  भिनाजु  फुपै  पुसाजुपनाति पनातिनी  जनाति  जनातिनी

श्रेणी:नाता सम्बन्ध
आमा

**आमा** वा **माता** कुनै बच्चालाई जन्म दिने र पालनपोषण गर्ने अथवा शुकाणुसँग मिलेर बच्चाको विकासको लागि अण्ड प्रदान गर्ने महिलालाई भनिन्छ।

आमाले बच्चालाई जन्म दिनु मात्र कर्तव्य र दायित्व होइन। उसलाई असल बानी व्यवहोरा प्रदान गरी समाजका लागि योगगदान दिन सक्ने बनाउनु पनि आमाकै जिम्मेवारी भित्र पर्छ। यसलाई हरेक आमाले आफ्नो प्राण रहुन्जेल कर्तब्य निभाइरहेकी हुन्छिन। ।।।जन्म दिने र म प्रती सद्भाव राख्ने सम्पुर्ण आमाहरु प्रती नमन।।।

## स्वास्थ्य तथा सुरक्षा
## धार्मिक दृष्टिकोण
**आमा**लाई हिन्दु धर्ममा उच्च स्थानमा राखिएको छ। आमा अर्थात् **माता** जसलाई हिन्दु धर्ममा देवीको रूपमा पनि पुजिन्छ। तसर्थ हरेक सन्तानले आमाप्रति निर्वाह गर्नु पर्ने भुमिका पनि अथाहा छ। आमालाई **श्री ६** को उपाधि समेत दिइएको छ। **श्री ६** भनेर **आमा, बुबा र गुरू** लाई चिनिन्छ। जसमा आमाको पनि नाम आउँछ।

## चर्चित आमाहरू
* यसोदा
* कुन्ती
* सीता
* पार्वती
* इभ
* भेनस
* मेरी
* बित्याह
* मायादेवी
*सिता देवि

## यो पनि हेर्नुहोस
## सन्दर्भ सूची
## बाह्य कडीहरू
*
*

श्रेणी:परिवार
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
लुम्बिनी सङ्ग्रहालय

**लुम्बिनी संग्राहलय** नेपालको कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित् रहेको छ। यसलाई नेपालकै एकमात्र संग्राहलयको रूपमा लिइन्छ। बुद्धको जन्मस्थल् लुम्बिनीबाट करीव २४ किलोमिटर पश्चिको तिलौराकोट भन्ने ठाउँमा रहेको यस् संग्राहलयमा बुद्धधर्मसँग सम्बन्धित् महत्त्वपुर्न सामाग्रिहरू सन्ग्रहित् छन् साथै बुद्धको पालामा रहेको यहाँको समाजले प्रयोग गरेका विभिन्न माटो एवं धातुका महत्त्वपूर्ण सामग्रीहरूका अवशेषहरू समेत रहेको छ। यहाँ भगवान बुद्धसँग सम्बन्धीत अन्य स्थानहरूकोबारेमा यहाँ आगन्तुक अवलोकनकर्ताहरूलाई भिडियो मार्फत डकुमेन्ट्री समेत देखाइन्छ। तर प्रतेक शनिवार यो सेवा बन्द रहन्छ।
त्रिभुवन विश्वविद्यालय केन्द्रीय पुस्तकालय

त्रिभुवन विश्वविद्यालय किर्तिपुरमा अवस्थित त्रिवि केन्द्रीय पुस्तकालय देशकै सवभन्दा ठुलो पुस्तकालय हो । यसको स्थापना वि सं २०१६ सालमा भएको हो । जम्मा १२०० सङग्रहबाट सुरूवात भएको यस पुस्तकालयमा हाल ३ लाख ५० हजार भन्दा बढि सङग्रह छन् । 
 
त्रिवि केन्द्रीय पुस्तकालयमा रहेका महत्त्वपुर्ण सङग्रहहरू
#अभिलेख सङ्कलन
#श्रव्य दृश्य सङ्कलन
#साधारण सङ्कलन
#माईक्रोफिल्म सङ्कलन
#नेपाल सङ्कलन
#नेपाली पत्रिका सङ्कलन
#दुर्लभ किताब सङ्कलन
#अनुसन्धान पत्रिका सङ्कलन
#सिंह सङ्कलन
#सन्दर्भ सङ्कलन
#पाठ्यपुस्तक सङ्कलन
#संयुक्त राष्ट्र सङ्घ सामग्री (Depository) सङकलन

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका पुस्तकालयहरू
चौकीडाँडा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २०७५ रहेको थियो जसमध्ये ९८२ पुरुष र १०९३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४६६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल साल्पासिलिछो गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो साल्पासिलिछो गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भोजपुर जिल्लाका ठाउँहरू
संविधान सभा निर्वाचन, २०६४

नेपालमा वि.सं २०६४ साल चैत्र २८ गते संविधान सभाको पहिलो निर्वाचन सम्पन्न भएको थियो। संविधान सभाले नयाँ संविधानको मस्यौदा तयार गर्ने योजना बनाएको थियो र यसैले अन्य कुराहरूका साथै सङ्घीयताको विषयमा निर्णय गर्ने योजना बनाइएको थियो। योग्य मतदाताको सङ्ख्या करिब १ करोड ७५ लाख थियो।  संविधान सभाको कार्यकाल मूलतः दुई वर्षको हुने तय भएको थियो।

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) ले ५७५ मध्ये २२० सिट जितेर निर्वाचनमा प्रथम स्थान हासिल गरेको थियो र संविधान सभाको सबैभन्दा ठूलो दल बनेको थियो। त्यसपछि नेपाली काङ्ग्रेसले ११० र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)ले १०३ सिट प्राप्त गरेको थिए। महिनौको सत्ता साझेदारी र छलफलपछि नेकपा (माओवादी केन्द्र)का अध्यक्ष प्रचण्ड २०६५ भदौ २ गते नेपालको प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित भएका थिए। नयाँ संविधान निर्माण गर्न असफल भएपछि संविधान सभाको मूल कार्यावधि २०६९ जेठ १५ गते विघटन गरी चार वर्षको म्याद थप गरिएको थियो।

## नतिजा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* निर्वाचन आयोग, नेपाल

श्रेणी:नेपालका निर्वाचनहरू
श्रेणी:नेपालमा भएका निर्वाचनहरू
ललित त्रिपुरा सुन्दरी

**ललित त्रिपुरा सुन्दरी** (जन्म: १८५० — मृत्यु: १८८८) रानी, राजमाता, शासक र समाजसेवी थिइन्। उनलाई साहित्यिक स्रष्टा तथा नेपाली साहित्यको प्रथम महिला स्रष्टाका रूपमा चिनिन्छ। उनी नेपालका राजा श्री ५ रणबहादुर शाह की कान्छी पत्नी हुन्। उनले संस्कृतबाट अनुवाद गरेको “राजधर्म” र उनका केही कविताहरू नै नेपालमा महिलाद्वारा रचित प्रथम प्रकाशित कृति मानिन्छन्। उनकै प्रेरणाले उनका सौतेनी छोरा गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह र नाति राजेन्द्र विक्रम शाहले पनि क्रमश: ३, ३ वटा पुस्तक लेखेको देखिन्छ। उनको पुस्तक राजधर्मको भाषा र शैलीलाई ईतिहासविदहरूले उत्कृष्ट भन्दै प्रशंसा गरेका छन्।

## जन्म
उनी वि.सं. १८५० सालमा बाबु काजी नयनसिंह थापा र उनकी पत्नीबाट जन्मेकी थिइन्। उनी बगाले थापाकी छोरी थिइन्। ललित त्रिपुरासुन्दरी मुख्तियार भीमसेन थापाकी भतिजी थिइन्। प्रधानमन्त्री माथवरसिंह थापा उनका सहोदर भाइ हुन्। थापा खलककी ललित त्रिपुरा सुन्दरीको विवाह राजा रणबहादुर शाहसंग गराएर भीमसेन थापाले सत्तामा आफ्नो पकड जमाउने बलियो अस्त्र बनाएको देखिन्छ। रणबहादुर शाह र उनका रानीहरूको मृत्युपछि १८६३ मा ललित त्रिपुरा सुन्दरी नाबालक राजा गिर्वाण युद्ध विक्रमकी संरक्षकका रूपमा नायब बनेकी थिईन्। १८ वर्ष नपुग्दै गिर्वाण युद्ध विक्रमको मृत्यु भएपछि उनका छोरा तथा उत्तराधिकारी राजेन्द्र विक्रमकी पनि नायब बनेकी थिईन्। उनको लामो शासनकालमा भिमसेन थापाले आफ्नो शक्ति सुदृढ बनाएका थिए।

## अन्य जानकारीको लागि
*नरेन्द्रराज प्रसाईं, प्रथम नारीस्रष्टा ललितत्रिपुरासुन्दरी, नई प्रकाशन - २०६४
*बाबुराम आचार्य, अब यस्तो कहिल्यै नहोस्, श्रीकृष्ण आचार्य -२०५८
*शमशेरबहादुर थापा, रणवीरसिंह थापा, जगदम्बा प्रकाशन -२०३०
*बाबुराम आचार्य, अब यस्तो कहिल्यै नहोस्, श्रीकृष्ण आचार्य -२०५८
*सुन्दरानन्द बाँडा, त्रिरत्न सौर्न्दर्य गाथा सं. धनवज्र वज्राचार्य, नेपाल सांस्कृतिक परिषद् -२०१९
*मोदनाथ प्रश्रित, जनसत्ता -२०६३ माघ २१ गते
*वाणीविलास पाण्डे, बागमतीपुल स्तम्भ अभिलेख -१८६८

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* **ललितत्रिपुरसुन्दरी : नेपाली साहित्यमा पहिलोपटक अक्षर खेलाउने रूपवती महारानी - रातोपाटी**   

श्रेणी:नेपालको महारानी
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका लेखकहरू
श्रेणी:सन् १७९४ मा जन्म
श्रेणी:सन् १८३२ मा मृत्यु
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
सौर्य विद्युत्

परिचय

सूर्यबाट प्राप्त हुने विकिरणलाई भौतिक प्रक्रियाको आधारबाट कुनैवस्तु वा भागको सहयोग विना सिधै विद्युत शक्तिमा परिवर्तन गर्ने प्रविधिलाई सौर्य फोटो भोल्टेक सेल भनिन्छ।
नेपालको प्रमाणिक समय

**नेपाली समय**, नेपाललाई जनाउने समय क्षेत्र हो। यो समय UTC+५:४५ ले अगाडि छ जुन विश्वमा भएका अरू समय क्षेत्रहरू भन्दा भिन्न छ। नेपाल र न्यूजिल्याण्डको च्याटहम् समय क्षेत्र, विश्वका दुई यस्ता ठाउँ हुन् जहाँ १ घण्टा वा १.५ घण्टाको समय भिन्नता छैन। च्याटहम् समय क्षेत्र UTC+१२:४५ले अगाडि छ। ग्रिनविच मिन समय(GMT) भन्दा नेपाल को प्रमाणिक समय ५ घण्टा ४५ मिनेट ले छिटो छ । यो समय लाई नेपाल को आधिकारीक समय को रूपमा वि.सं. २०४२ साल बैशाख १ गतेबाट गौरीशंकर हिमाल लाई आधार मानेर राखिएको हो, जुन ८६° १५' पुर्वि देशान्तर मा पर्दछ।

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:समय क्षेत्र काठमाडौं
नोक गुफा

**नोक गुफा** चितवन जिल्लाको राप्ती नगरपालिकाको दुर्गम पहाडी क्षेत्र लोथरमा रहेको प्राचीन तथा ऐतिहासिक महत्त्वको गुफा हो। कामेनचुलीको उत्तरफेदीमा करिब १५५० मिटरको उचाइमा रहेको यो गुफाभित्र दुईवटा प्वाल छन्। ती प्वालमध्ये तल्लो प्वालबाट खोला बगिरहेको छ भने माथिल्लो प्वालमा गुफा प्रवेश गर्ने बाटो छ। 

## पर्यटन
गुफाभित्र हिन्दू देवीदेवताका मूर्तिहरू, बत्ती बाल्ने पाला, अष्टनाग, शङ्ख, नागबेली, मन्दिर, तुलसीमठजस्ता कलात्मक आकृतिहरू रहेका छन्। यस गुफालाई चितवन जिल्लाको ४० पर्यटकीय गन्तव्यस्थलको रूपमा पहिचान गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका गुफाहरू
जनआन्दोलन २ का सहिदहरू

राजा ज्ञानेन्द्रले कायम गरेको प्रत्यक्ष शासन विरुद्ध नेपालमा २०६२ चैत २२ देखि २०६३ वैशाख ११ सम्म नेपाली जनताको ब्यापक सहभागीतामा जनआन्दोलन २ भएको थियो। उक्त शान्तीपूर्ण आन्दोलनका क्रममा २० जनाले सहादत पाए। झापामा राजन गिरी र सुरज विश्वास मारिदा अरु दुई जना मारिएका थिए। ती अज्ञातबाहेक शाही सरकारको विरोधका क्रममा त्यसअघि मारिएकालाई समेत यसै सूचीमा राखि जनआन्दोलन २ का कूल शहिद २५ भएको सरकारले बताएको छ। हामीले जनआन्दोलन-२ का क्रममा मारिएका र पहिचान खुलेका १८को नाम यहाँ दिएका छौं - 
१. दर्शनलाल यादव (सप्तरी) 
२. भीमसेन दाहाल (काभ्रे) 
३. तुलसी क्षेत्री (चितवन) 
४. शिवहरी कुँवर (काभ्रे) 
५. विष्णु पाण्डे (नवलपरासी) 
६. हिरालाल गौतम (बारा) 
७. सेतु विक (बाँके) 
८. राजन गिरी (चन्द्रगढी) 
९. सुरज विश्वास (झापा) 
१०. यामलाल लामिछाने (बर्दिया) 
११. वासुदेव घिमिरे (काठमाडौँ) 
१२. दीपक विश्वकर्मा (सोलुखुम्बु नेचा बतासे-९ नाम्लो गाउँ) 
१३. सगुन ताम्राकार (काभ्रे) 
१४. गोविन्दनाथ शर्मा (पर्वत) 
१५. प्रद्युम्न खड्का (काठमाडौँ, स्युचाटार) 
१६. जहाँगिर खान (भारतको बिहार राज्य, सीतामढी जिल्ला, शिवनगर-६ हस्पिटल रोड) 
१७. अनिलकुमार लामा (काभ्रेको नांग्रेगर्चे सोमपति) 
१८. चन्द्र बयलकोटी (विदुर नगरपालिका-७, लामाटार) 
 
जनआन्दोलन २ का १९ दिनबाहेक त्यसअघि सहादत प्राप्त अन्य ६ शहिद - 
१९. देवीलाल पौडेल (विचारी चौतारा, स्याङ्जा) 
२०. उमेशचन्द्र थापा (दाङ) 
२१. होरीलाल राना चौधरी (कैलाली) 
२२. प्रा. हरिराज अधिकारी (दाङ) 
२३. लालबहादुर बिष्ट (डोटी) 
२४. चक्रराज/चक्रधर जोशी (डोटी) 
२५. ताहिर अन्सारी (रौतहट)

श्रेणी:नेपाली सहिदहरू
२०६२/६३ सालको जनआन्दोलनका क्रममा मुलुकभर सहादत प्राप्त गरेका २६ जनालाई शहीद घोषणा गरियो ।
अमरापुरी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८७६२ रहेको थियो जसमध्ये ४०३९ पुरुष र ४७२३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९७९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गैँडाकोट नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-२ वडाहरू गैँडाकोट नगरपालिकाको वडा नम्बर १४ हो, ३-५ वडाहरू वडा नम्बर १५, ६-७ वडाहरू वडा नम्बर १६ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर १७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्लाका ठाउँहरू
दालभात

दालभात नेपालको लोकप्रिय खाना हो। दाल, भात, तरकारी, अचार आदि भएको मुख्य खानालाई सामान्यतया नेपाली खाना पनि भन्ने गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामाग्रीहरू
## बाह्यकडीहरू
श्रेणी:पकवान
श्रेणी:नेपाली परम्परागत खानाका परिकारहरू
श्रेणी:नेपाली खाना
श्रेणी:नेपाली रेसिपी
राजापूर (लोकसभा क्षेत्र)

**राजापूर** महाराष्ट्र, भारतमा एउटा लोकसभा संसद क्षेत्र हो ।

## संसद सदस्य 
*१९५७: नाथ पै, प्रजा समाजवादी पार्टी
*१९६२: नाथ पै, प्रजा समाजवादी पार्टी
*१९६७: नाथ पै, प्रजा समाजवादी पार्टी
*१९७१: मधु दंडवते, प्रजा समाजवादी पार्टी
*१९७७: मधु दंडवते, जनता पार्टी
*१९८०: मधु दंडवते, जनता पार्टी
*१९८४: मधु दंडवते, जनता पार्टी
*१९८९: मधु दंडवते, जनता दल
*१९९१: सुधीर सावंत, भारतीय राष्ट्रिय काँग्रेस
*१९९६: सुरेश प्रभु, शिवसेना
*१९९८: सुरेश प्रभु, शिवसेना
*१९९९: सुरेश प्रभु, शिवसेना
*२००४: सुरेश प्रभु, शिवसेना

## २००४को निर्वाचन
श्रेणी:लोकसभा क्षेत्र
त्रिपिटक

**त्रिपिटक** विनय पिटक, सुत्र पिटक र अभिधर्म पिटक गरी बौद्ध धर्मको तीन पिटक ग्रन्थहरूको सामुहिक नाम हो।

## ग्रन्थ विभाजन
त्रिपिटकलाई तीन भागमा विभाजन गरिएको छ: विनय पिटक, सुत्र पिटक र अभिधर्म पिटक। यिनीहरूको विस्तार यस प्रकार छ-

## विनय पिटक
*सुत्तविभङ्ग (पाराजिक, पाचित्तिय)
*खन्धक (महावग्ग, चुल्लवग्ग)
*परिवार
*पातिमोक्ख

## सुत्र पिटक
*दीघ निकाय
*मज्झिम निकाय
*संयुत्त निकाय
*अङ्गुत्तर निकाय
*खुद्दकनिकाय
**खुद्दक पाठ
**धम्मपद
**उदान
**इतिवुत्तक
**सुत्तनिपात
**विमानवत्थु
**पेतवत्थु
**थेरगाथा
**थेरीगाथा
**जातक
**निद्देस
**पटिसंभिदामग्ग
**अपदान
**बुद्धवंस
**चरियापिटक

## अभिधर्म पिटक
*धम्मसङ्गणि
*विभङ्ग
*धातुकथा
*पुग्गलपञ्ञति
*कथावत्थु
*यमक
*पट्ठान

## स्रोत
श्रेणी:बौद्ध धर्म
स्वतन्त्र सामग्री

**Apps-Video Game-3D game-2D game** ले आजको समयमा धेरै महत्त्व खेलेको देखिन्छ| यि गेम हरूमा सबैको महत्त्व उतिकै नै छ|
हामी गेम खेल्छौ| या Candy crush होस्
,या Temple run होस्, या Car Driving होस्,या कुनै Talking Tom|
यी गेमहरू 3D/Video game मा पर्दछन| यी गेमहरूले मासिक रूपमा करोडौले आम्दानी गर्छन| 
जस्तै गेम बनाईयो र नेटमा राख्यो....
१५००० ले डाउनलोड गरे र ३०००ले अपडेट पनि गरे भने २रू का दरले ३७हजार कमाईयो|

सोच्नुहोस त महिनौ खटेर त १२००० मात्र कम्तिमा कमाउन सकिन्छ भने गेम/सफ्टवेयर बनाएर बेचे कम्तिमा २०/२७/३५हजार हुन्छ|

यसको लागि अहिले बजारमा एउटै खाले मोबाइल छैनन कोही एन्ड्रोईड,टिजन,आईप्याड,जाभा आदी छन| त्यसैले सोही प्ल्याटीफर्मको जरूरत पर्छ|

गेम/एप्स बनाउन उक्त किसिम सिप पनि चाहिन्छ नत्र मालवेयर\भाईरस सम्बन्धी डर हुन्छ|सिप सिकेको छ भने एप्सको लागि ईन्टनेटमा एप्स बनाएनी हुन्छ नत्र Android studioबाट बनाऊने र गेमको लागि थुप्रै छन जस्तै Unity, Game tool,googleबाट game बनाउने आदी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सूचना प्रविधि
खुला सामग्री

**खुला सामग्री**, *खुला श्रोत*सँग दाँजिएर श्रृजना गरिएको एउटा नयाँ शब्द हो, जसले कुनै प्रकारको श्रृजनात्मक सामग्रीलाई जनाउँछ जसको प्रतिलिपि बनाउन र परिवर्तन गर्न जोकोहीले पनि पाउँछ न कि कुनै सँस्था वा कम्पनीले मात्र। विकिपिडिया सबैभन्दा ठूलो खुला सामग्री हो।

बृहत् नेपाली शब्दकोषका अनुसार खुला शब्दका निम्नानुसार अर्थहरू हुन्छन्। १) बन्द नभएको, उघारो, उदाङ्ग २) नछोपिएको वा नढाकिएको (छाना, कौसी आदि) ३) बाधाव्यवधान वा रोकटोक केही नभएको ४)खुल्लमखुल्ला; खुलस्त भन्ने अर्थहरू हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
सानो संसार

**सानो संसार** () आलोक नेम्वाङद्वारा निर्देशित सन् २००८ को नेपाली प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य चलचित्र हो। चलचित्रमा विशाल स्टार कास्ट छ, जसमा नीर शाह र नयाँ कलाकार महेश शाक्य (लोकप्रिय कर्मा), जीवन लुइटेल र नम्रता श्रेष्ठ शामिल छन्। सानो संसार निर्देशक आलोक नेम्वाङद्वारा निर्देशित पहिलो चलचित्र र 'कागबेनी' पछि बनेको दोस्रो नेपाली एचडी चलचित्र हो। यो चलचित्र कोरियाली चलचित्र 'माई स्यासी गर्ल' र अङ्ग्रेजी भाषाको चलचित्र 'यु ह्याब गट मेल'बाट धेरै प्रभावित छ।

## कलाकार
* कर्मा शाक्य: रवि
* जीवन लुइटेल: सिजा
* नम्रता श्रेष्ठ: ऋतु 
* विनय श्रेष्ठ: सूरज
* नीर शाह: पुलिस अफसर
* अर्जुन श्रेष्ठ: डाक्टर चन्द्र थापा
* सुशीला रायमाझी‎: सरिता

## साउन्डट्र्याक
## स्वागत
सानो संसारले सकारात्मक समीक्षा प्राप्त गरेको थियो। काठमान्डू पोस्टले एकदम राम्रो रेटिङ्स दिएको थियो र यसलाई "सबै समय ढिशुम ढिशुम फाइट दृश्यहरू र नेपाली चलचित्रहरूका घिन्ताङ घिन्ताङ लयबद्ध गीतहरूबाट एक ठुलो राहत" भनेको थियो।

यस चलचित्रको म्युजिकल पक्षलाई पनि धेरै सराहना गरिएको थियो र सचिन सिंहद्वारा रचिएको र बाबु बोगटीले गाएका शीर्षक ट्र्याक युवाहरू माझ अत्यधिक लोकप्रिय भएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपाली चलचित्र
* नेपाली चलचित्रहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
* सानो संसारको आधिकारिक वेबसाइट 

श्रेणी:सन् २००८ का चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य चलचित्रहरू
मुटु

**मुटु** मानव लगायत भर्टेब्रेट (ढाड भएका) प्राणीहरूको शरीरको एक अङ्ग हो। यस अङ्ग शरीरको रक्त सञ्चालन प्रक्रियासँग सम्बन्धित छ । मुटु मानव तथा अन्य जनावरमा भएको पेशी अङ्ग हो, जसले रक्तनली मार्फत सञ्चार प्रणालीमा रगत पम्प गर्ने काम गर्छ । एक दिनमा मुटु झंडै १ लाख पटक धडकिंछ। 

सामान्यतः एउटा वयस्क मानिसको मुटुको तौल ९ देखि ११ औन्स हुन्छ। सम्भवतः मानिसको शरीरको सबैभन्दा बलियो अङ्ग नै मुटु हुनुपर्छ। यसले एक घण्टामा करिब ३ हजार पौण्ड तौल उठाउन लाग्ने बराबरको शक्ति पैदा गर्छ। यो शक्ति एउटा सानो खालको कारलाई जमीनबाट १ फुटमाथि उठाउन पर्याप्त हुन्छ। मानिसको मुटु कति बलियो हुन्छ भने यसले रगतको छिर्कालाई ३० फिट परसम्म फ्याँक्न सक्छ।एक दिनमा मुटुले करिब २ हजार ग्यालन रगत पम्प गर्छ। औसत आयुलाई ७० वर्ष मान्ने हो भने मुटुले जीवनभरमा करिब ५१ मिलियन ग्यालन रगत पम्प गर्ने गर्छ। मुटुमा चारवटा भाग हुन्छन्, जसमा दुईवटा अउरिकल र दुईवटा भेन्ट्रिकल हुन्छन।

गर्भाधान भएको करिब ८ हप्ताभित्रमै मानिसको मुटु विकसित भइसकेको हुन्छ। जबकि त्यो बेलामा भ्रूण करिब १ इन्च मात्र लामो हुन्छ। अझ गर्भाधानको ४ हप्तादेखि नै भू्रणको मुटु पनि धड्कन सुरू भइसकेको हुन्छ भनी वैज्ञानिकहरू मान्दछन्।मुटुएउटा शंक्तिशाली मांसपेशिक अङ्ग हो। यो शरीरमा छातीभित्र दुई फोक्सोको बीचमा रहेको हुन्छ। मुटुलाई एउटा पातलो झिल्लीले घेरिएको हुन्छ, जसलाई "पेरिकार्डिम"भनिन्छ।

## इतिहास
पहिलो ओपन हार्ट सर्जरी सन् १८९३मा डा. डानियर हल विलियमले गरेका थिए।सन् १९६७मा दक्षिण अफ्रिकाको केप टाउनमा पहिलो पटक मुटुको सफल प्रत्यारोपण गर्ने काम सम्पन्न भएको थियो।

  
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य सुत्र
*अष्ट्रेलियामा नेपाली डाक्टर कुमुद धितालको ‘अद्भुत सफलता’

श्रेणी:एनाटोमी
नम्रता श्रेष्ठ

**नम्रता श्रेष्ठ** नेपाली चलचित्र क्षेत्रकी एक चर्चित मोडल र अभिनेत्री हुन् । उनले सानो संसार, मेरो एउटा साथी छ, छड्के लगायतका चलचित्रमा अभिनय गरेकी छन् । उनी नेपाली चलचित्र जगतमा आउनु भन्दा पुर्व मोडलिङ तथा थिएटरमा लागेकी थिइन् ।

## सुरुवाती जीवन
## पेशागत जीवनी
### मोडलिङ
नम्रता आफ्नो मोडलिङ जीवनमा विभिन्न पत्रिकाको मुख्य पृष्ठमा देखिएकी छिन् । नम्रता श्रेष्ठलाई नेपालको उत्कृष्ट ५ मोडेलमा द काठमाडौँ पोस्ट पत्रिकाले सन् २००५ फेब्रुअरी २१ मा घोषणा गरेको थियो । उनी नेपालको लोकप्रिय मनोरन्जक वेबसाइट साइबरसंसारमा पनि ठाउँ पाईसकेकी छिन् ।

## चलचित्रहरू
उनका केही प्रमुख चलचित्रहरू निम्न छन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपाली अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:रङ्गकर्मी
श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म लिएका मानिसहरू
श्रेणी:कामना फिल्म अवार्ड विजेता
श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म
गोवर्धन पूजा

**गोवर्धन पूजा** हिन्दुहरूको एउटा प्रमुख पर्व हो । हिन्दू पौराणिक कथन अणुसार गोवर्धन गोकुल नजीकै रहेको एक पर्वत हो । विश्वासानुसार कृष्ण भगवान गोकुलमा गोपालहरूसँग बस्दथे । गोपालहरू देवताका राजा इन्द्रको पूजा गर्ने गर्दथे तर इन्द्रवाट उनीहरूले केही पाउँदैन थिए । कृष्णले एकदिन गोकुलवासीहरूलाई केही नदिने इन्द्रको पूजा गर्नु भन्दा खनिज, घास, पानी, दाउरा इत्यादी दिने गोवर्धन पर्वतको पूजा गर्नु राम्रो हुने कुरा राख्छन् र सवैजना त्यसै गर्न राजी हुन्छन् । गोवर्धन पर्वतको पूजा हुन्छ । आफ्नो सट्टा गोवर्धन पर्वतलाई पूजा गरेकोले रिसाएका इन्द्रले गोकुलमा असिना र पानीको वृष्ठी गराउछन् र भगवान कृष्णले गोवर्धन पर्वतलाई हातले उचालेर सबै गोकुलवासीहरूलाई आश्रय दिन्छन् र अन्त्यमा आफ्नो हार मानि गल्तिको लागि कृष्ण समक्ष क्षमा माग्दछन् । भनिन्छ त्यसै समयदेखि गोवर्धन पूजाको आरम्भ भएको हो । संस्कृतमा गौ भनेको गाई हो । त्यसैले गोवर्धन, गोकुल, गोपाल यी शब्दहरूले त्यस बेलाको समाजमा गाईलाई दिइएको सम्मानलाई प्रष्ट्याउँछ । वास्तवमा गोवर्धन पूजको दिन तिहार (यम पञ्चक)को चौथो दिनमा पर्दछ र त्यसदिन घरघरमा गाईको गोवरले गोवर्धन पर्वतको प्रतिमा बनाई त्यसैको पूजा गरिन्छ । त्यसैदिन गोरूको पनि पूजा गरिन्छ । यो तिहारको तेस्रो/चौथो दिन यो चाड पर्दछ । यस पर्वलाई गोरु तिहार, हल तिहार वा गोवर्धन पूजा पनि भनिन्छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
* गोवर्धन परिक्रमा विवरण
* श्री कृष्णसँग जुडेको छ गोवर्धन पूजा (उत्सव)

श्रेणी:हिन्दू चाडपर्वहरू
द डोर्स

**द डोर्स ** एक बहुचर्चित अमेरिकी रक सांगितीक समूह हो । 
## शुरुवात
## इतिहास
## समूह सदस्य
## अर्वाड
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* Official website
* LIFE Magazine Photo Album: Jim Morrison and the Doors, १९६८ 

श्रेणी:अमेरिकी रक सांगितीक समूह
श्रेणी:अमेरिकी गायकहरू
श्रेणी:रक संगीत
मिस नेपाल

**मिस नेपाल प्रतियोगिता** वि.सं. २०५१ (सन् १९९४) देखि सञ्चालन हुँदै आएको सौन्दर्य प्रतियोगिता हो । उक्त सुन्दरी प्रतियोगिता सन् २००१ र सन् २००६ मा भने भएन । यो प्रतियोगिता काठमाडौँमा हुँदै आएको छ । वर्तमान २०२० की मिस नेपाल  सुन्दरी नम्रता श्रेष्ठ हुन् ।

## हालका बिजेताहरु
मिस नेपाल उपाधि बिजेता राष्ट्रको प्रतिनिधित्व गर्दै विश्व सुन्दरी प्रतियोगितामा भाग लिन्छन् ।

### बिजेता चित्रदीर्घा

File:Rubi Rana 01.jpg|**मिस नेपाल १९९४**  रुबी राणा, वीरगञ्ज
File:Malvika_Subba_montage_photo.jpg|**मिस नेपाल २००२**  माल्भिका सुब्बा
File:Payal Shakya at Moi Hair Salon opening.jpg|**मिस नेपाल २००४** पायल शाक्य
Miss Nepal 07 Sitashma Chand.jpg|**मिस नेपाल २००७** सिताश्मा चन्द, ललितपुर
File:Malina Joshi 2014-03-19 17-14.jpeg|**मिस नेपाल २०११**  मलिना जोशी
File:Miss Nepal 2012.jpg|**मिस नेपाल २०१२** सृष्टी श्रेष्ठ
File:Usha Khadgi For profile.JPG|**मिस नेपाल २०००** उषा खड्गी

## सन्दर्भ सामग्री
## यी पनि हेर्नुहोस
* विश्व सुन्दरी
* सौन्दर्य प्रतियोगिता

## बाह्य कडीहरू
* मिस नेपालको वेबसाईट

श्रेणी:सौन्दर्य प्रतियोगिताहरू
श्रेणी:मिस नेपाल
श्रेणी:महिला
झरना बज्राचार्य

**झरना बज्रचार्य** नेपालकी एक चर्चित अभिनेत्री र मोडल हुन् । उनको जन्म १९८१ जुन १ तारिखमा भएको हो । उनलाई नेपालको एक चर्चित नायीकका रूपमा लिइन्छ । उनको पहिलो र सफल चलचित्र युग देखि युग सम्म हो । उनलाई नेपाली चलचित्र उद्योगमा व्यवसायिकता ल्याउनमा प्रमुख भुमिका रहेको व्यक्तिका रूपमा पनि लिइन्छ । उनी १६ वर्षको उमेरमै मिस नेपाल १९९७ भएकी थिइन ।

## चलचित्र 
## ब्यक्तिगत जीवन 
२०१५ को मार्चमा उनले राहुल अग्रवालसँग विवाह गरिन् ।

## सुरुवाती जीवन
## पेशागत जीवनी
## अवार्ड
## सन्दर्भ
## बाह्य लिंक
श्रेणी:नेपाली अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:मिस नेपाल विजेताहरू
श्रेणी:रङ्गकर्मी
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
रविन्द्र अधिकारी

**रवीन्द्र अधिकारी** (२०२६ वैशाख २२-२०७५ फागुन १४) नेपाली राजनीतिज्ञ एवं नेकपा एमालेका केन्द्रीय सदस्य थिए ।  संविधान सभाको निर्वाचन २०६४, दोस्रो संविधान सभाको निर्वाचन २०७० र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन २०७४ मा कास्की जिल्लाबाट नेकपा एमालेको तर्फबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित भएका थिए । अनेरास्ववियूका अध्यक्ष रहिसकेका अधिकारी २०७४ चैत २ गते संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री नियुक्त भएका थिए ।

विद्यार्थीले पाउने यातायातको छूटको व्यवस्था गराउने आन्दोलनको नेतृत्व उनैले गरेका थिए । 

## जीवनी
रवीन्द्र अधिकारीको जन्म २०२६ साल वैशाख २२ गते कास्की जिल्लाको भरतपोखरी गाविस वडा नं. ९ जमुनाबोटमा भएको थियो । उनका बुवाको नाम इन्द्रप्रसाद अधिकारी र आमाको नाम लक्ष्मीदेवी अधिकारी हो । उनकी पत्नीको नाम विद्या भट्टराई हो । विद्या भट्टराई पूर्वविद्यार्थी नेतृ पनि हुन् । उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत आरआर क्याम्पसमा प्राध्यापन पनि गरिन् । रवीन्द्र अधिकारीले व्यवस्थापनमा स्नातकोत्तर गरेका थिए । उनका दुईटा छोराहरू छन् । रवीन्द्र अधिकारी आफ्नो विद्यार्थी जीवनबाट नै राजनीतिमा लागेका थिए । उनको राजनीतिक जीवन निम्नप्रकार रहेको छ ।विक्रम संवत् २०७५ साल फागुन महिनाको १५ गते बुधवारका दिन अपरान्ह पौने १ बजे ताप्लेजुङ जिल्लाको चुहानडाँडाभा डाइनेस्टिक एयरको हेलिकप्टर दुघर्टनाग्रस्त भएको हो । दुरघटनामा परि हेलिकप्टरमा सवार मन्त्री रविन्द्र अधिकारी सहित प्रधानमन्त्रीजीका निजी सचिव युवराज दहाल, यति एयरलाईन्सका अध्यक्ष आङछिरिङ शेर्पा, नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका उप महानिर्देशक विरेन्द्र प्रसाद श्रेष्ठ, नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका इन्जिनियर ध्रुबदास भोछिभया, मन्त्री रविन्द्र अधिकारीक पिए अर्जुन प्रसाद घिमिरे र हेलिकप्टरका क्याप्टन प्रभाकर केसीको निधन भएको हो । ताप्लेजुङको पाथिभरा मन्दिर दर्शन गरेर फर्कने क्रममा हेलिकप्टर दुर्घटनाग्रस्त भएको कुरा गृह मन्त्रालयले जनाएको छ । दुर्घटनाको कारण खराब मौसम भएको बताइएको छ । मन्त्री अधिकारी एक सम्भावना बोकेका नेताको रूपमा चिनिन्थे । 

## सन्दर्भ सामग्री 
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कास्की जिल्लाका मानिसहरू
समोसा

अङ्गुठाकार|समोसा रूसको सेन्ट पिटर्सबर्गमा रहेको एक भारतीय रेस्टुरेन्टमा
**समोसा** बाहिर पीठो र भित्र आलु लगायतका तरकारी राखी तेलमा तारेर पकाइने एक परिकार हो। यो एक नेपाली खाना हो |

श्रेणी:खाना
राम थापा

**राम थापा** (वि सं २०१५ - २०६५) एक प्रसिद्ध लोकगायक तथा सङ्गीतकार हुन्। 

## जन्म
उनको जन्म वि सं २०१५ भदौ २ गते काठमाण्डूको कमलपोखरीमा भएको हो।

## गीतहरू
उनका धेरै गीतहरूमध्ये 'कटर कटरमा, तिम्रो झिल्के ज्वाईँ आयो मोटरमा' तथा 'रेलै घुमेर, बैनीको गयो आधि उमेर'का लागि थापा प्रसिद्ध छन्। स्वर्गीय अरुण थापाले गाएको र उनले सङ्गीत भरेको प्रसिद्ध गीत 'ऋतुहरूमा तिमी"  बीबीसीले सन २००३ मा गरेको विश्वव्यापी सर्वेक्षणमा ७औँ उत्कृष्ट गीतमा छनोट भएको थियो।

## मृत्यु
उनको मृत्यु कलेजोको रोगका कारण काठमाण्डूको नर्भिक अस्पतालमा वि सं २०६५ मङ्सीर ५ गते भएको हो।

## श्रोतहरू
श्रेणी:दोहोरी गायकहरू
श्रेणी:सन् १९५८ मा जन्म
श्रेणी:सन् २००८ मा मृत्यु
मिस कोरिया

मिस्स् कोरिया कोरियाको सबै भन्द पुरानो सुन्दरी प्रतियोगिता हो। मिस्स कोरियाको बिजेत मिस्स उनिवेर्से, मिस्स वोर्ल्द र मिस्स इन्टरन्यासनलमा जान्छन। 

## वेबसाईट 
** मिस्स् कोरियाको वेबसाईट
माइक्रोफोन

माइक्रोफोन(microphone) लाई छोटकरीमा माइक् पनि भनिन्छ।  माइक्रोफोनको काम हाम्रो वरिपरि भएका  ध्वनीहरूलाई विधुतिय सङ्केत (electric signal)मा परिर्वतन गर्नु हो। माइक र मानिसहरूको कानको सँग तुलना गर्दा सबै भन्दा मुख्य फरक कानले मास्किङ्ग (masking) गर्न सक्छ् तर माइकले गर्न सक्दैन। सजिलो अर्थमा भन्दा माइकले आफू वरिपरि भएका सबै ध्वनीहरूलाई टिप्छ। तर मनिसको कानले हामीलाई सुन्न् मन लागेको आवज मात्र masking अथवा छानेर सुन्न सक्छ।
  
## **माइक्रोफोनको प्रकर** 
माइक्रोफोन साधारनतय दुई प्रकारको हुन्छ। 
* डायनामिक माइक्रोफोन(Dyanamic  Mirophone)
* कन्डेनसर माइक्रोफोन(Condenser Mirophone)
रमेश विकल

**रमेश विकल** (वि. सं. १९८५ – २०६५) नेपाली कथाकार र उपन्यासकार थिए । अविरल बग्दछ इन्द्रावतीका लेखक विकलले आख्यान, यात्रा साहित्य र बालसाहित्यमा प्रमुख रूपमा कलम चलाए । उनी नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका प्राज्ञ पनि थिए । नयाँसडकको गीत कथासङ्ग्रहका लागि उनले वि. सं. २०१८ को मदन पुरस्कार पाएका थिए, त्यतिबेला उनको उक्त कथासङ्ग्रह पाण्डुलिपिमै थियो।

## जन्म
विकलको जन्म वि. सं. १९८५ कात्तिक २९ गते भाइटीकाका दिन काठमाडौँ जोरपाटीको आरुबारीमा भएको हो। चन्द्रशेखर र छायादेवी चालिसेको कोखबाट जन्मेका विकलको वास्तविक नाम रामेश्वरप्रसाद चालिसे हो।
उहाँले अग्रेजी लेखक ज्याक लण्डनको कृति द सी वुल्फ्को नेपालीमा अनुवाद पनि गरेका थिए । निधन हुनु अघि उनले अग्रेजी लेखक म्यारी शेलीद्वारा लेखिएको फ्रेन्केष्टेन उपन्यासको पनि नेपालीमा अनुवाद गरेका थिए तर त्यो कृति हालसम्म प्रकाशित गरिएको छैन ।

## मृत्यु
न्याय, समानता र प्रजातन्त्रका लागि साहित्यको माध्यमबाट जीवनको अन्तिम अवस्थासम्म सक्रिय रमेश विकल कहिले नहार्ने कलमका योद्धा हुन्। उनको मृत्यु वि. सं. २०६५ पुस २ गते ८१ वर्षको उमेरमा जोरपाटीस्थित नेपाल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पतालमा श्वासप्रश्वास सम्बन्धि रोगको उपचारका क्रममा भएको हो।

## कार्य
सम्पादित, अनूदित र फुटकर कृतिः -
विभिन्न पत्र-पत्रिकाहरूमा कथा, कविता, यात्रा निबन्ध, लेख आदि प्रकाशित

पुरस्कार, मान-सम्मान, पदक: वि. सं. २०१८ को मदन पुरस्कार प्राप्त नयाँ सडकको गीतका लागि

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
*रमेश विकल रचनासूची

## बाह्य कडीहरू
* मदन पुरस्कार गुठी
* रमेश विकलका रचनाहरू (मझेरी डट कममा)
* रमेश विकल जानौं
 

श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:सन् १९३२ मा जन्म
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:सन् २००८ मा मृत्यु
केशर महल

वि.सं. १९५२ तिर वीर शमशेरद्वारा जीतशमशेरको लागि बनाइएको दरबारलाई चन्द्रशमशेरले विक्रम सम्वत् १९६५ सालमा किनी आफ्नो छोरा केशर शमशेरलाई दिएपछि उक्त दरबारको नाम केशरमहल रहन गयो। 

नौ हेक्टर क्षेत्रफलभित्र बनेको उक्त दरबारको विशेषता भन्नु नै त्यहाँभित्रका विभिन्न जातका रुखविरुवा नै हुन्। ६ वटै ऋतुको लागि बस्न भनी बनाइएको केशरमहलको 'स्वप्नवाग' पनि त्यतिनै उल्लेखनीय छ। हाल अष्ट्रेलियन सरकारको सहयोगमा केशरमहलको 'स्वप्नवाग' संरक्षण गरिँदै आएको छ।
पुस्तकको सङ्कलन र अध्ययनका सौखिन केशरशमशेरले यूरोप, अमेरिका, रुस, चीन, जापान जस्ता मुलुकहरूको भ्रमणपछि पुस्तकहरू सङ्कलन गरी केशर पुस्तकालय निर्माण गराए। एसियाकै ठूलो निजी पुस्तकालय केशर पुस्तकालयमा करीब ३६ हजार जति पुस्तकहरू राखिएका थिए। केशरशमशेरकै इच्छानुसार उनको मृत्युपछि उनकी कान्छी विधवा कृष्णचन्द्रदेवी राणाले केशर पुस्तकालय नेपाल सरकारलाई २०२६ सालमा हस्तान्तरण गरेकी थिइन्।
## हालको स्थिती
हाल केशरमहलको हाताभित्र शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालय, केशर पुस्तकालय, समाज कल्याण परिषद्, मल्ल होटेल लगायत केही भागहरूमा केशरशमशेरकै सन्तानहरू रहेका छन्। केशर पुस्तकालय सरकारलाई हस्तान्तरण गर्दा दिएका विभिन्न पुस्तकहरू हाल त्यहाँ नभएकोले सम्बन्धित निकायको ध्यान त्यसतर्फ जानुपर्ने बताउँदै केशरशमशेरका छोरा लोकभक्त राणा पुस्तकालयका पुस्तकहरू जनताको सम्पत्ति भएकोले जनतालाई फर्काउनुपर्छ भन्नुहुन्छ।   

यो पुस्तकालय स्थापनाको उद्देश्य भनेको विभिन्न शैक्षिक सामग्रीको सङ्कलन,संरक्षण र सम्वर्धन गरी सम्पूर्ण पाठकहरूलाई उपलव्ध सामग्री प्रयोगको अवसर प्रदान गर्नु हो ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
बबरमहल

**बबरमहल** लण्डनको बकिङघम दरबारको स्वरूपमा वि.सं. १९७० सालमा चन्द्र सम्शेरले आफ्नो छोरा बबरसम्शेर राणाको निम्ति बनाएका थिए। सात हेक्टर जग्गाभित्र रहेको उक्त दरबारको आन्तरिक साजसज्जामा बेलायती शैलीको प्रभाव परेको पाइन्छ ।

१९९० सालको भूकम्पपछि १९९१मा त्यस दरबारको जीर्णोद्धार गरियो । त्यहाँ हाल सडक विभाग रहेको छ । यस दरबारको जग्गाभित्र अहिले महालेखा परीक्षकको कार्यालय, भवन विभाग आदि सरकारी कार्यालयहरू रहेका छन् भने दरबारको क्षेत्रफलको केही अंशमा बबरशमशेरकै सन्तानहरूको स्वामित्व रहेको छ ।

बबरमहलको हालको नाजुक स्थितिप्रति चिन्तित हुँदै बबरशमशेरकै नाति जितु राणा आफू जन्मेको दरबारको त्यस्तो दुःखलाग्दो हालतले गर्दा नै बबरमहलकै ढाँचा र स्वरूपको अनुसरण गरी बबरमहल रिभिजिटेडको निर्माण गरेको बताउँछन् ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:काठमाडौँका दरबारहरू
कलेजो

**कलेजो** मानव शरीरको एक अङ्ग हो। यो अंगले शरीरको धेरै रसायनिक कार्यहरु गर्दछ।

श्रेणी:मानव अङ्ग
ज्वरो

**ज्वरो** मानव शरीर को एक प्रतिकारात्मक आत्मरक्षक प्रक्रिया हो। ज्वरो मा मानव शरीर को ताप बढ्ने गर्दछ। मानव शरीरको ताप सञ्चालन एक प्रणालीद्वारा हुन्छ। सो प्रणाली द्वारा तापक्रम बढाउने निर्णय गरिए पछि ज्वरो आउने गर्दछ। सामान्यतया शरीरको तापक्रम ९८.६ डिग्री फरेनहाइट (३७ डिग्री सेल्सियस) भन्दा माथि भएको अवस्थालाई ज्वरो मानिन्छ । १०४ डिग्री फरेनहाइट (४० डिग्री सेल्सियस)भन्दा माथी शरीर को तापक्रम पुग्नु खतराजनक मानिन्छ । ज्वरो आउनु शरीर मा इन्फेक्सन भएको पहिचान हो। भाइरस ब्याक्टेरिया जस्ता सूक्ष्म कीटाणु को संक्रमण का कारण वा शरीर मा ठूलै चोटपटक लाग्दा ज्वरो आउँछ।
## ज्वरोका प्रकार
तापक्रम को भिन्नता अनुसार ज्वरो लाई यस प्रकार विभाजन गर्न सकिन्छ-
*कन्टिन्युअस
*इन्टरमिटेन्ट
*रेमिटेन्ट

श्रेणी:रोगका लक्षण
श्रेणी:रोग
रक्त अल्पता

**रक्त अल्पता** एक प्रकारको रोगको लक्षण हो। यो लक्षणमा रगतद्वारा अक्सिजन बोक्न सक्ने क्षमतामा ह्रास हुन्दछ।
## विभाजन
यो लक्षणलाई विभिन्न किसिमले विभाजन गर्न सकिन्छ। तर अस्पतालमा सबैभन्दा धेरै काम लाग्ने विभाजन यस प्रकार छ-
*माइक्रोसाइटिक 
*म्याक्रोसाइटिक
*नर्मोसाइटिक
*हाइपोक्रोमिक

**रक्त अल्पता** (रक्त+अल्पता),को साधारण मतलब रक्त (खून)को कमी छ। यो रातो रक्त कोशिकामा पाइने एक पदार्थ (कण) **रूधिर वर्णिका** यानि हीमोग्लोबिनको संख्यामा कमी आने देखि हुन्छ। हीमोग्लोबिनको अणुमा अनचाहे परिवर्तन आने भन्दा पनि रक्ताल्पताको लक्षण प्रकट हुन्छन्। हीमोग्लोबिन पुरा शरीरमा ओक्सीजनको प्रवाहित गर्दछ, र यसको संख्यामा कमी आने देखि शरीरमा ओक्सीजनको आपूर्तिमा पनि कमी आउँछ जसको कारण व्यक्ति थकान बढी कमजोरी महसूस गर्न सक्छ।

## कारण 
* शरीर द्वारा फलाम र अन्य आहारको उपयोगमा समस्या।
* लौहतत्व युक्त भोजनको अपर्याप्त सेवन।
* मुख, आहार-नाल, आमाशय या आंतोंमा रक्तस्राव।
* योनिक रक्तस्राव या भारी मासिक स्राव।
* एक वर्षले कम आयुको शिशुहरू द्वारा गाई या बाख्राको दूधको सेवन।
* शिशुहरूको दिये जाने वाला खाद्य अनुकल्पमा लौहतत्वको कमी।

## लक्षण 
* थकान या कमजोरी अनुभव गर्नु।
* छाला, होठ, मसूडों, आँखाहरू, नङ र हथेलियहरूको पँहेलो हुनु ।
* स्पष्ट सोच्दा अप्ठ्यारो या भ्रम अनुभव गर्नु।
* रिङ्गटा लाग्नु या बेहोश हुनु ।
* स्याँ स्याँ हुनु वा छाती दुख्नु ।
* मुटुको धडकनहरू तिब्र हुनु ।
* बच्चाहरूको सुस्त विकास।

## उपचार तथा देखभाल 
* चिकित्सकको सल्लाह अनुसार आफ्नो भोजनमा विशेष ध्यान दिन।
* हरियो पत्तेदार सब्जियों, अंडों, रातो मासु, फल, दुग्ध-उत्पादन, मेवों, फलियों र माछाको आफ्नो भोजनमा शामिल गर्न।
* चिकित्सकको सल्लाह अनुसार कुनै लौह-पूरक (आयरन सप्लीमेंट) लेना।
* प्रतिदिन ६-८ ग्लास तरल पदार्थ लेना।
* कम भएको लौहतत्व र रक्तको पूर्तिको लागि रक्ताधान करवाना।

यदि तपाईँलाई खडे होते नै चक्कर आउछन् या तपाईँ हांफने लाग्छन त तुरुन्त आफ्नो डाक्टरले संपर्क साधे।

## यो पनि हेर्नुहोस्
अवर्धनात्मक रक्त अल्पता

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
## External links
*National Anemia Action Council  (USA)

श्रेणी:रोगका लक्षण
श्रेणी:रोग
श्रेणी:जनस्वास्थ्य
कमेरो

**कमेरो** सेतो रङ्गको नरम पत्रे कार्बोनेट चट्टान हो। नेपालमा यसको प्रयोग घरको भित्ता रङ्गाउनको लागि गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*Chalk cliffs in the North of Ireland 
*Chalk: Sedimentary rocks 
*Chalk East: chalk landscape and geodiversity in the East of England

श्रेणी:चट्टानहरू
लोहोरुङ जाति

**लोहोरुङ्**= राईको विभिन्न थरहरू मध्धे एउटा थर **लोहोरुङ्**हो। यो थर भएका मानिसहरूको मुख्य थलो सङखुवासभा जिल्ला हो। तर हाल बसाइसराइका कारण यो जातिको बसोबास मोरङ, झापा, धनकुटा, इलाम, भारतको सिक्किम, आसाम, भुटान आदि स्थानतिर पनि लोहोरुङ्हरू पाइन्छ्न। लगभग ४०-७०हजार् जनसङ्ख्या भएको यो थरको मुख्य ब्यावसय खेतिपाति हो। यस थरमा पनि धेरै उपथर(पाछा)हरू छन् जस्तै-आङ्लालाम्सोङ्, द्रेम्लाम्सोङ्, सैसोङ्, देक्खिम, हेलुवालम्सोङ्, केत्रा, वाचीक्लासोङ्(पङ्मालाम्सोङ्), याङ्ख्रुङ्ग, बिवास, याङ्खेला, युम्पाङ, खिम्फुले, द्रीखिम्, मसिने, हाङ्खिम्(थप पछि)ईत्यादि छन्:यस् थरको आफ्नै भाषा छ जो नेवाहाङ् तथा याम्फु सङ्ग मिल्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
राई

श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:जनजाति
कागबेनी (चलचित्र)

**कागबेनी** २०६४ पुष २७ मा प्रदर्शनमा आएको एक नेपाली चलचित्र हो, जुन विलियम वार्क ज्याकोब्सको सन् १९०२ को डरलाग्दो लघुकथा द मङ्किज पजमा आधारित थियो। कागबेनी भूषण दाहालको निर्देशनमा बनेको चलचित्र हो। चलचित्रको नाम मुक्तिनाथबाट दुई घण्टाको पैदल दूरीमा रहेको कालीगण्डकी उपत्यकाको पर्यटकीय स्थल कागबेनीबाट लिइएको हो। कागबेनीलाई नेपाली चलचित्रलाई हेर्ने दृष्टिकोणमा परिवर्तन ल्याउने चलचित्र मानिन्छ, किनकि यो नेपालको पहिलो सफल गैरव्यावसायिक चलचित्रको रुपमा हेरिएको छ जसले चलचित्र उद्योगमा आफ्नो छाप छोड्न सफल भएको थियो। नेपाली समीक्षकहरूले अहिले गैरव्यावसायिक चलचित्रलाई 'कागबेनी पछिका चलचित्र' भनेर व्याख्या गर्ने गरेका छन्। सिनेमामा छायाङ्कनलाई एक महत्वपूर्ण तत्वको रूपमा प्रकट गर्ने थोरै नेपाली चलचित्रहरूमध्ये कागबेनी पनि एक थियो।

## उत्पादन 
चलचित्र निर्माताहरूले अमेरिकी कम्पनी सिलिकन इमेजिङबाट उच्च परिभाषा डिजिटल क्यामेराहरू ल्याएका थिए र सम्पूर्ण टोली जोमसोम तर्फ प्रस्थान गरेका थिए। मुस्ताङ जिल्लाको कागबेनी, जोमसोम, मार्फा र स्याङमा ३० दिनसम्म लगातार छायङ्कन गरिएको थियो।

चलचित्र निर्माताले पहिलो पटक त्यस प्रकारको क्यामेरा प्रयोग गरेकाले चलचित्र निर्माणमा केही प्राविधिक समस्या देखिएको थियो।
## पात्रहरू
*सौगात मल्ल रमेशको रूपमा
*दिया मास्के ताराको रूपमा
*नीमा रुम्बा कृष्णको रूपमा
*हानिफ मोहम्मद विष्णुको रूपमा
*पूजा गुरुङ पेमाको रूपमा
*विवेक गुरुङ बरदानको रूपमा
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*

श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका चलचित्रहरू
सूर्यबहादुर थापा

]]

**सूर्य बहादुर थापा** (वि.सं.१९८४-२०७२) नेपालका राजनीतिज्ञ तथा पूर्व प्रधानमन्त्री थिए। उनी धेरै पटक प्रधानमन्त्री हुनेहरू मध्येमा पर्दछन् जो आफ्नो जीवनमा पटक पटक गरी ५ पटक नेपालको  प्रधानमन्त्री भएका थिए। थापा राजा महेन्द्र, राजा बीरेन्द्र र राजा ज्ञानेन्द्र गरी तीन राजाहरूको शासनकालमा प्रधानमन्त्री भएका थिए। धनकुटा जिल्लाको मुगा गा. बि. स. मा जन्मेका उनी लामिछाने थापा हुन्। उनी काठमाडौंको मालीगाउँमा बस्दथे।

बि. सं. २०१५ सालमा राजा महेन्द्रबाट संसदको निर्वाचन घोषणा भएपछि गठीत सल्लाहकार सभामा सूर्यबहादुर थापा अध्यक्ष भएका थिए। बि. सं. २०१७ साल पुस १ गते राजा महेन्द्रले संसदीय व्यवस्था अन्त्य गरेर निर्दलीय पञ्चायत व्यवस्था स्थापना गरेपछि यिनी मन्त्री, मन्त्रीपरिषद्को उपाध्यक्ष हुँदै अध्यक्ष सम्म बनेका थिए। पञ्चायतको पहिलो प्रधानमन्त्री (भनिने) यिनै बनेका थिए। राजनीतिक व्यवस्था जस्तोसुकै भए पनि सूर्यबहादुर थापाले उदारवादी राजनीतिक अवधारणालाई सधैँ आफ्नो प्राथमिकतामा राखे। बि. सं. २०३६ सालको जनमत सङ्ग्रह अघि नै थापाले नेपालमा चलिरहेको राजदरबार र सिंहदरबारको द्वैध शासन अन्त्य हुनुपर्ने माग गरेका थिए। बि. सं. २०३६ सालको जनमत संग्रहलाई निर्दलीय पञ्चायतको पक्षमा ल्याउन साम, दाम, दण्ड, भेदको नीति अख्तियार गरेर चर्चाको शिखरमा रहेका थापाले तत्कालीन राजा वीरेन्द्रसँग समन्वय स्थापित गर्न सकेनन्। राष्ट्रिय पञ्चायतमा उनका विरुद्ध ल्याइएको अविश्वासको प्रस्तावमा नाटकीय रूपले उनी पराजित भए। प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पछि नेपाली काँग्रेसको समर्थनमा प्रधानमन्त्री बनेका थापा ज्ञानेन्द्रको शासनकालमा पनि प्रधानमन्त्री भएका थिए। छर-छिमेकका राजनीतिमा सुझबुझपूर्ण समझदारी राख्ने थापा नेपालका केही परिपक्व राजनीतिज्ञ मध्ये एक मानिन्छन्। उनी जीवन भर नै राजनितीमा निकै सकि्य थिए।

## प्रधानमन्त्री 
### पहिलो कार्यकाल 
### दोस्रो कार्यकाल 
### तेस्रो कार्यकाल 
### चौथो कार्यकाल २०५४
२०५४ असोज २० मा कांग्रेसको सहयोगमा सूर्यबहादुर थापाको नेतृत्वमा सरकार गठन भयो। वि.सं. २०५४ साल पौष २४ मा प्रधानमन्त्री थापाले संसद् विघटनका लागि राजा समक्ष सिफारिस गरेका थिए। पौष २९ मा राजाले संसद विघटन र विशेष अधिवेशनको समावेदन मध्ये कुनले प्राथमिकता पाउने भनेर सर्वोच्च अदालतसँग राय मागे। २०५४ माघ २२ मा सर्वोच्च अदालतले विशेष अधिवेशन बोलाउने प्रावधानलाई मान्यता दिनु पर्ने राय पेस गरेको थियो।  राजाले संसद विघटन रद्द गरेका थिए। संसद विघटनको मुद्दालाई लिएर राप्रपा पार्टी फुट्यो र लोकन्द्रबहादुर चन्दले राप्रपा (चन्द) गठन गरेका थिए।

२०५४ चैत्र २८ मा सुर्यबहादुर थापाले राजीनामा दिए।

### पाँचौ कार्यकाल 
## निधन
थापाको बि. स. २०७२ वैशाख २ गते राति निधन भयो। ८८ वर्षको उमेरमा उनको भारतको मेदान्त अस्पतालमा निधन भएको थियो। क्यान्सरमा पिडित उनको उपचारको क्रममा निधन भएको हो। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्यलिङ्कहरू
*राजकीय सम्मानका साथ थापाको अन्त्येष्टी-सेतोपाटी अनलाईन खबर  
*दिवंगत पूर्वप्रधानमन्त्री थापाको अन्तिम बिदाइ-अनलाईन खबर
*अलबिदा सूर्यबहादुर !-रातोपाटि अनलाईन खबर

## यो पनि हेर्नुहोला
*विश्वबन्धु थापा
*चिरण शम्शेर थापा

श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् १९२८ मा जन्म
श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
श्रेणी : गोरखा दक्षिण बाहु
श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:धनकुटा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:२०औँ शताब्दीका नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
आउटलुक

**आउटलुक डटकम** माइक्रोसफ्टको एक व्यक्तिगत सूचना प्रबन्धक वेब अनुप्रयोग हो जसले वेबमेल, पात्रो, सम्पर्क र कार्यात्मक सेवाहरू समावेश गर्दछ। सन् १९९६ मा सबीर भाटिया र ज्याक स्मिथले **हटमेल**को रूपमा स्थापना गरेको यसलाई माइक्रोसफ्टले सन् १९९७ मा अनुमानित ४० करोड अमेरिकी डलरमा अधिग्रहण गरेको थियो र एमएसएन हटमेलको रूपमा पुन: सुरु गरेको थियो र पछि विन्डोज लाइभ हटमेलमा उत्पादनहरूको एक भागको रूपमा विन्डोज लाइभ हटमेलमा पुन: ब्रान्ड गरिएको थियो।  माइक्रोसफ्टले अक्टोबर २०११ मा हटमेललाई चरणबद्ध रूपमा बन्द गरेको थियो  र सन् २०१२ मा आउटलुक डटकमको रूपमा सेवा पुन: सुरु गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 

श्रेणी:माइक्रोसफ्ट इमेल सफ्टवेयर
श्रेणी:माइक्रोसफ्ट अफिस
श्रेणी:वेबमेल
श्रेणी:विन्डोज लाइभ
श्रेणी:माइक्रोसफ्टका वेबसाइटहरू