open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
माइक्रोसफ्ट ३६५

**माइक्रोसफ्ट ३६५** माइक्रोसफ्टको स्वामित्वमा रहेको उत्पादकता सफ्टवेयर, सहकार्य र क्लाउडमा आधारित सेवाहरूको उत्पादन शृङ्खला वा परिवार हो। यसले आउटलुक, वान ड्राइभ, माइक्रोसफ्ट टिम्स, माइक्रोसफ्ट अफिस नाम अन्तर्गत पहिले बजारीकरण गरिएका कार्यक्रमहरू (माइक्रोसफ्ट विन्डोज, म्याकओएस, मोबाइल उपकरणहरू र वेबमा वर्ड, एक्सल, पावरपोइन्ट र आउटलुक जस्ता एपहरू सहित) जस्ता अनलाइन सेवाहरू र यी उत्पादनहरूसँग सम्बन्धित उत्पादनहरू र सेवाहरू जस्तै एक्सचेन्ज सर्भर, सेयरपोइन्ट, र भिभा इन्गेज समावेश गर्दछ। माइक्रोसफ्ट ३६५ ले यी उत्पादनहरूमा सदस्यता योजनाहरू पनि समावेश गर्दछ, जसमा डेस्कटप र मोबाइल सफ्टवेयरको सदस्यतामा आधारित अनुमतिपत्र, र इमेल सेवा प्रदायक र इन्ट्रानेट सेवाहरू पर्दछन्।

पुनः गठित अफिस ३६५ सन् २०१० मा बजारको लागि सेवा प्रदायको रूपमा सदस्यतामा आधारित सफ्टवेयरलाई सन्दर्भित गर्नको लागि पेश गरिएको थियो, जसमा एक्सचेन्ज, सेयरपोइन्ट, र लिन्क सर्भर, र वेबमा कार्यालय जस्ता प्रदान गरिने सेवाहरू समावेश छन्। केही योजनाहरूमा माइक्रोसफ्ट अफिस २०१० सफ्टवेयरको लागि अनुमतिपत्र पनि समावेश थियो। अफिस २०१३ को जारी पछि, माइक्रोसफ्टले माइक्रोसफ्ट अफिस सुइटको लागि प्राथमिक वितरण मोडेलको रूपमा सेवालाई बढावा दिन थालेको थियो। उपभोक्ता केन्द्रित योजनाहरू वान ड्राइभ र स्काइप जस्ता सेवाहरूसँग एकीकृत गर्दै, र चलिरहेको सुविधा अद्यावधिकहरूमा जोड दिँदै सो कार्य गरिएको थियो जहाँ गैर-सदस्यता इजाजतपत्रको विपरीत, जहाँ नयाँ संस्करणहरूलाई नयाँ अनुमतिपत्रको खरीद आवश्यक पर्दछ, र सुविधा अद्यावधिकहरू प्राप्त गर्दैन।

जुलाई २०१७ मा, माइक्रोसफ्टले माइक्रोसफ्ट ३६५ को रूपमा चिनिने उद्यम बजारको लागि सदस्यता सेवाहरूको दोस्रो ब्रान्ड प्रस्तुत गरेको थियो, जसले अफिस ३६५ लाई विन्डोज १० इन्टरप्राइज भोल्युम अनुमतिपत्र र अन्य क्लाउडमा आधारित सुरक्षा र उपकरण व्यवस्थापन उत्पादनहरूसँग संयोजन गरेको थियो। २१ अप्रिल २०२० मा, अफिस ३६५ लाई माइक्रोसफ्ट ३६५ को रूपमा पुन: ब्रान्ड गरिएको थियो, जसले मूफ माइक्रोसफ्ट अफिस सफ्टवेयर परिवार (क्लाउडमा आधारित उत्पादकता उपकरणहरू र कृत्रिम बुद्धिमत्ता सुविधाहरू सहित) भन्दा बाहिर उत्पादनहरू र सेवाहरूको सेवाको हालको समावेशमा जोड दिन्छ। अफिस ३६५ भनिने अधिकांश उत्पादनहरूको नाम सोही दिन माइक्रोसफ्ट ३६५ राखिएको थियो। अक्टोबर २०२२ मा, माइक्रोसफ्टले जनवरी २०२३ सम्ममा "माइक्रोसफ्ट अफिस" ब्रान्ड बन्द गर्ने घोषणा गरेको थियो। यसको अधिकांश उत्पादनहरू र अनलाइन उत्पादकता सेवाहरू मुख्य रूपमा "माइक्रोसफ्ट ३६५" ब्रान्ड अन्तर्गत बजारीकरण गरिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*आधिकारिक वेबसाइट

श्रेणी:माइक्रोसफ्टका सेवाहरू

३६५
गढीमाई पर्व

**गढीमाई पर्व** नेपालमा प्रत्येक पाँच वर्षमा राजधानी काठमाडौँ करिब १६० किलोमिटर (९९ माइल) दक्षिणमा रहेको बारा जिल्लाको बरियारपुर गढीमाई मन्दिरमा र भारत-नेपाल सीमा नजिकैको कलैया सहरबाट करिब ७ किलोमिटर (४.३ माइल) पूर्वमा मनाइने हिन्दु पर्व हो। यस कार्यक्रममा शक्तिको देवी गाधिमैलाई प्रसन्न गर्ने लक्ष्यका साथ भैँसी, सुँगुर, बाख्रा, कुखुरा र परेवाहरूसहित जनावरहरूको ठुलो मात्रामा बलि चढाउने कार्य समावेश छ। मानिसहरूले नरिवल, मिठाई र रातो रङको लुगासहित अन्य प्रसादहरू पनि दिन्छन्। यस पर्वलाई विश्वको सबैभन्दा ठुलो पशु बलि कार्यक्रम वा सबैभन्दा ठुलो उत्सवको रूपमा वर्णन गरिएको छ। नेपालको सर्वोच्च अदालत सन् २०१९ मा जीवित पशु बलि अन्त्य गर्ने आदेश दिएको थियो, तर यो आदेशलाई "व्यापक रूपमा बेवास्ता" गरिएको थियो।

सन् २००९ को गढीमाई मेलामा २,५०,०००-५,००,००० जनावरहरूको बलि दिइएको अनुमान गरिएको छ। २०१५ मा, नेपालको मन्दिर ट्रस्टले उत्सवमा भविष्यमा हुने सबै पशुबलि रद्द गर्ने योजना बनाएको गलत रिपोर्ट गरिएको थियो।  

## इतिहास 
सन् १७५९ तिर सुरु भएको यस महोत्सवमा लाखौं मानिसहरू उपस्थित भएका छन्। यस पर्वमा पशु बलि दिने काम नेपाल र भारत दुवै देशका मानिसहरूलाई आकर्षित गर्छ, जबकि बलि दिइने अधिकांश जनावरहरू भारतबाट सीमा पार गरेर अवैध रूपमा नेपालमा ढुवानी गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका हिन्दु चाडपर्वहरू
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री

**भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री** भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयको प्रमुख हुन्। सङ्घीय क्याबिनेटका वरिष्ठ अधिकारीहरूमध्ये एक, मन्त्रीले देशको प्रमुख भौतिक पूर्वाधारहरूको विकास जस्तै राष्ट्रिय सार्वजनिक सडकहरू, राष्ट्रिय रेल्वे, जलमार्गहरू, जसले देशका ग्रामीण क्षेत्रहरूलाई बजार, पर्यटन, कृषि, विद्युत, औद्योगिक र देशका सम्बन्धित परियोजनाहरूसँग जोड्दछन्, विभिन्न आर्थिक गतिविधिहरू र परियोजनाहरूलाई समर्थन गर्न जिम्मेवार छन्।

वर्तमान मन्त्री देवेन्द्र दाहाल

## पूर्व मन्त्रीहरूको नामावली 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रालयहरू
चीनका विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरू

**जनवादी गणतन्त्र चीनको विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरू** (चिनियाँ:特别行政区) जनवादी गणतन्त्र चीनको चार प्रकारका प्रदेश स्तरीय विभाजनहरू मध्ये एक हो जुन प्रत्यक्ष रूपमा यसको केन्द्रीय जनसरकार (राज्य परिषद्)को नियन्त्रणमा छ, जुन देशका अभिन्न क्षेत्रहरू हुन्। एक क्षेत्रको रूपमा, उनीहरूसँग चीनको केन्द्रीय सरकारबाट उच्चतम स्तरको स्वायत्तता छ। तथापि, केन्द्रीय जनसरकारले विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरू प्रदान गर्ने सापेक्ष स्वायत्तताको बावजुद, राष्ट्रिय जनकाङ्ग्रेस र यसको स्थायी समिति विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरूको लागि कानूनहरू लागु गर्न सक्षम छ।

चीनका अन्य प्रशासनिक विभागहरूको विपरीत, यसको स्थापनाको लागि कानूनी आधार, सन् १९८२ को चीनको संविधानको धारा ३० को सट्टा अनुच्छेद ३१ द्वारा प्रदान गरिएको छ। धारा ३१ मा भनिएको छ, "राज्यले आवश्यक परेको बेला विशेष प्रशासनिक क्षेत्र स्थापना गर्न सक्नेछ। विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरूमा स्थापना गरिने प्रणालीहरू विशिष्ट परिस्थितिहरूको प्रकाशमा राष्ट्रिय जनकाङ्ग्रेसद्वारा लागु गरिएको कानूनद्वारा निर्धारित गरिनेछ"।

वर्तमान, संविधानद्वारा स्थापित दुई विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरू छन् जसमा हङकङ र मकाउ पर्दछन्। सन् १९८४ र १९८७ मा क्रमशः चीन–बेलायत र चीन–पोर्तगाली संयुक्त घोषणापत्रमा हस्ताक्षर भएपछि सन् १९९७ र १९९९ मा यी पूर्व बेलायती र पोर्तगाली क्षेत्रहरू चीनलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो।  संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा दर्ता भएका अन्तर-राज्य सन्धिहरू बाध्यकारी हुने उनीहरूको संयुक्त घोषणापत्रहरू र तिनीहरूका आधारभूत कानूनहरू अनुसार, चिनियाँ विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरूले उच्च स्तरको स्वायत्तताको उपयोग गर्नेछन्। सामान्यतया, यी क्षेत्रहरू मुख्यभूमि चीनको एक भागको रूपमा लिइएको छैन।

हङकङमाथिको सार्वभौमिकताको प्रश्नमा संयुक्त अधिराज्यसँग वार्ता हुने प्रत्याशामा सन् १९८२ मा संविधानमा विशेष प्रशासनिक क्षेत्र स्थापना गर्ने प्रावधान राखिएको थियो। यसलाई ताइवान र अन्य टापुहरूसँग अन्तिम एकीकरणको लागि मोडेलको रूपमा कल्पना गरिएको थियो, जहाँ गणतन्त्र चीन सन् १९४९ देखि अस्तित्वमा रहेको छ।

एक देश, दुई प्रणाली सिद्धान्त अन्तर्गत, चिनियाँ केन्द्रीय सरकार दुई क्षेत्रहरूको कूटनीतिक, सैन्य र अन्य राज्य-स्तरीय मामिलाहरूको लागि जिम्मेवार छ। दुवै दुई विशेष प्रशासनिक क्षेत्र आफ्नै बहुदलीय व्यवस्थापिका, कानुनी प्रणाली, प्रहरी बल, छुट्टै भन्सार क्षेत्र, अध्यागमन नीति, बायाँ हाते ट्राफिक, आधिकारिक भाषाहरू, शिक्षा र शैक्षिक प्रणालीहरू, केही अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूमा प्रतिनिधित्व र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा प्रतिनिधित्व, र स्वायत्त स्तर भित्र पर्ने अन्य पक्षहरू संलग्नता छन्।

विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरू विशेष आर्थिक क्षेत्रहरूसँग अलग छन्, जुन क्षेत्रहरू हुन् जसमा विशेष आर्थिक कानूनहरू व्यापार र लगानीलाई बढावा दिन लागु हुन्छन्। सिचुआन प्रदेशको वोलोङ विशेष प्रशासनिक क्षेत्र राजनीतिक विभाजन नभई प्रकृतिको भण्डार हो।

## सूची 
वर्तमान चिनियाँ संविधानको धारा ३१ अनुसार दुई विशेष प्रशासनिक क्षेत्रहरू स्थापित छन्। सिचुआन प्रदेशको वोलोङ विशेष प्रशासनिक क्षेत्रको लागि, कृपया तलको वोलोङ खण्ड हेर्नुहोस्।

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:चीनका प्रदेश स्तरीय विभाजनहरू
गुजराती जाति

**गुजराती मानिसहरू**, वा **गुजरातीहरू**, एक आर्य जातीय भाषिक समूह हो जुन भारतीय उपमहाद्वीपको एक क्षेत्रमा बसोबास गर्दछ वा उनीहरूको पुर्खा वा विरासतलाई मुख्य रूपमा हालको पश्चिमी भारतीय राज्य गुजरातमा केन्द्रित गर्दछ। तिनीहरू मुख्यतया गुजराती बोल्छन्। गुजरातीहरू मुख्यतया गुजरातमा बस्छन्, तर उनीहरूको विश्वव्यापी प्रवासी समुदाय छ।

## भौगोलिक स्थानहरू 
भारतका अन्य भागहरूमा धेरै ठुलो गुजराती आप्रवासी समुदायहरू छन्, विशेष गरी मुम्बई, पुणे, दिल्ली, कोलकाता, चेन्नई, बेङ्गलोर र कोच्चि जस्ता अन्य शहरहरूमा। इतिहासभरि, गुजरातीहरूले व्यापारी, उद्योगपति र व्यापारिक उद्यमीको रूपमा ख्याति कमाएका छन् र यसैले विश्वभरि आप्रवासनको अग्रपंक्तिमा रहेका छन्, विशेष गरी फिजी, हङकङ, मलेसिया, सिङ्गापुर, पूर्वी अफ्रिका र दक्षिण अफ्रिका जस्ता ब्रिटिस साम्राज्यको भाग भएका क्षेत्रहरूमा।

हालैका दशकहरूमा ठुलो सङ्ख्यामा गुजरातीहरू संयुक्त अधिराज्य, अस्ट्रेलिया, न्युजिल्यान्ड, क्यानडा र संयुक्त राज्य अमेरिकाजस्ता अङ्ग्रेजी भाषी देशहरूमा बसाइँ सरेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भारतका जातीय समूहहरू
श्रेणी:पाकिस्तानका जातीय समूहहरू
श्रेणी:आर्य जातिहरू
भारतको जनगणना

thumb|300px|जनगणना हुलाक टिकट

सन् २०११ सम्म मा **भारतको दशवार्षिक जनगणना** १५ पटक गरिएको छ। सन् १८७२ मा वायसराय लर्ड मायोको शासनकालमा हरेक १० वर्षमा यो गणना हुँदै आएको भए तापनि पहिलो पूर्ण जनगणना सन् १८७२ मा गरिएको थियो। सन् १९४९ पछि, यो भारत सरकारको गृह मन्त्रालय अन्तर्गत भारतका रजिस्ट्रार जनरल र जनगणना आयुक्तद्वारा सञ्चालन गरिएको छ। सन् १९५१ देखि यताका सबै जनगणनाहरू सन् १९४८ को जनगणना ऐन अन्तर्गत सञ्चालन गरिएका थिए, जुन भारतको संविधानभन्दा पहिलेको थियो। सन् १९४८ को जनगणना ऐनले केन्द्र सरकारलाई कुनै निश्चित मितिमा जनगणना गर्न वा अधिसूचित अवधिमा यसको तथ्याङ्क सार्वजनिक गर्न बाध्य पार्दैन।

## भारत गणतन्त्र जनगणना 
स्वतन्त्रता पछि भारतमा गरिएको जनगणनाको सूची:

* भारतको जनगणना, सन् १९५१ 
* भारतको जनगणना, सन् १९६१
* भारतको जनगणना, सन् १९७१
* भारतको जनगणना, सन् १९८१
* भारतको जनगणना, सन् १९९१
* भारतको जनगणना, सन् २००१
* भारतको जनगणना, सन् २०११
* भारतको जनगणना, सन् २०२५

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
२०२५ महिला प्रिमियर लिग

**२०२५ महिला प्रिमियर लिग** महिला प्रिमियर लिगको तेस्रो संस्करण हो। भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्ड ले संचालन गर्ने उक्त प्रतियोगिताको समय तालिका १४ फेब्रुअरी २०२५ देखि १५ मार्च २०२५ सम्म रहेको छ।

## खेल स्थान
२०२५ महिला प्रिमियर लिग क्रिकेट प्रतियोगिता संचालन हुने खेल मैदानहरू 

## टिमहरू
### टोली 
* श्रोत:
* अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता खेलेका खेलाडीलाई गाढा अक्षरमा राखिएको छ।

## अङ्क तालिका
## समूह चरण

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## प्ले अफ
### इलिमिनेटर 

----
### फाइनल

## तथ्यांक  
*  ओरेन्ज क्याप : प्रतियोगितामा अधिक रन स्कोर गर्ने खेलाडी लाई प्रदान गरिन्छ ।
*  प्रपल क्याप : प्रतियोगितामा अधिक विकेट लिने खेलाडीलाई प्रदान गरिन्छ ।

### अधिक रन 
### अधिक विकेट 
## सन्दर्भ सामाग्री 
श्रेणी:महिला प्रिमियर लिग
नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय वरियता

यी हुन् नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय वरियता

## शिक्षा 
* साक्षरता दर समग्रमा ७०.७%

## अर्थतन्त्र 
* २०१६ को आर्थिक स्वतन्त्रता सूचकाङ्क १७८ मध्ये १५२औँ स्थानमा थियो 
* व्यवसाय गर्न सजिलो सूचकाङ्क २०२० १९० मध्ये ९४औँ स्थानमा 
* विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धात्मकता सूचकाङ्क २०१६-२०१७ १३८ मध्ये ९८औँ स्थानमा छ 
* आइएमएफ नाममात्र प्रतिव्यक्ति कुल गार्हस्थ्य उत्पादन २०१९, १८७ अर्थतन्त्रहरू मध्ये १५८औँ स्थानमा 

## राजनीति 
* कमजोर राज्य सूचकाङ्क २०२०, ४९औँ सबैभन्दा कमजोर राज्य स्थानमा
* भ्रष्टाचार धारणा सूचकाङ्क २०१९, १७६ सरकारहरू मध्ये ११३औँ स्थानमा रहेको,  २०२२ मा १८० देशहरू मध्ये ११०औँ स्थानमा रहेको 
* प्रेस स्वतन्त्रता सूचकाङ्क २०१७, १८० देशहरू मध्ये १००औँ स्थानमा 
* प्रेस स्वतन्त्रता २०१७, १९८ मध्ये १०८औँ स्थानमा 
* लोकतन्त्र सूचकाङ्क २०१६, १६७ सरकारहरू मध्ये १०२ स्थानमा 

## पर्यटन 
* विश्व पर्यटन सङ्गठन : विश्व पर्यटन वरीयता
* विश्व आर्थिक मञ्च : यात्रा र पर्यटन प्रतिस्पर्धात्मकता प्रतिवेदन

## प्रविधि 
* विश्व बौद्धिक सम्पत्ति सङ्गठन : ग्लोबल इनोभेसन इन्डेक्स २०२४, १३३ देशहरू मध्ये १०९औँ स्थानमा 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालको राजनीति
श्रेणी:नेपालको अर्थतन्त्र
श्रेणी:नेपाल सम्बन्धित सूची
सबैभन्दा ठूला जलविद्युत गृहहरूको सूची

[अङ्गुठाकार| [थ्री गर्जेज बाँध (बायाँ), गेजुबा बाँध (दायाँ)]]
यस लेखमा उत्पादन क्षमताको आधारमा **सबैभन्दा ठूला जलविद्युत गृहहरूको सूची** प्रदान गर्दछ। ३,००० मेगावाटभन्दा बढी क्षमता भएका प्लान्टहरू मात्र सूचीबद्ध छन्।

चीनको हुबेईमा रहेको थ्री गर्जेज बाँधमा २२,५०० मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्ने विश्वको सबैभन्दा ठूलो उत्पादन क्षमता छ। दोस्रो स्थानमा चीनमा रहेको बैहेतान बाँध पर्छ, जसको क्षमता १६,००० मेगावाट छ। पाराग्वे र ब्राजिलको इताइपु बाँध १४,००० मेगावाट बिजुलीको साथ तेस्रो ठूलो हो। थ्री गर्जेज बाँध र इटाइपु बाँध बीच स्थापित क्षमतामा ठूलो भिन्नता भएता पनि, तिनीहरूले एक वर्षमा उत्पादन गर्ने बिजुली लगभग बराबर छ । २०१६ मा इताइपुले   र २०२० मा थ्री गर्जेज  बाट उत्पादन भएको थियो ।  किनभने थ्री गर्जेजमा वर्षमा छ महिना बिजुली उत्पादन गर्न धेरै कम पानी उपलब्ध हुन्छ, जबकि पराना नदीले इटाइपुलाई वर्षभरि प्रशस्त पानीको आपूर्ति निरन्तर प्रदान गर्दछ।

## सूची 
### निर्माण पूरा 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ऊर्जा रूपान्तरण
पूर्णिका शाह

**पूर्णिका राज्यलक्ष्मी देवी शाह** (जन्म: २०५७ मङ्सिर २७) एक नेपाली पूर्व राजकुमारी हुन्। उनी नेपालका पूर्व युवराज पारस र पूर्व युवराज्ञी हिमानीकी जेठी छोरी हुन्। उनी पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र र रानी कोमलकी नातिनी हुन्।

जुलाई २००८ मा, राजकुमारी पूर्णिकाले आफ्नो आमा, बहिनी र भाइको साथ नेपाल छोडेर सिङ्गापुरमा आफ्नो बुबाको साथमा गएकी थिइन्, जसले परिवारको लागि त्यहाँ बस्ने व्यवस्था मिलाउँदै आएका थिए। उनी राजकुमार हृदयेन्द्र र राजकुमारी कृतिकाकी जेठी बहिनी हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सन् २००० मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली राजकुमारीहरू
परम्परागत चिनियाँ

**परम्परागत चिनियाँ वर्णहरू** चिनियाँ भाषाहरू लेख्न प्रयोग गरिने चिनियाँ अक्षरहरूको मानक समूह हो। ताइवानमा, परम्परागत वर्ण समूहहरू शिक्षा मन्त्रालयद्वारा विनियमित छ र राष्ट्रिय अक्षरहरूको मानक रुपमा मानकीकृत गरिएको छ। चिनियाँ वर्णहरू प्रयोग गर्ने विभिन्न देशहरूले सरलीकृत अक्षरहरूलाई मानकीकृत गर्दै प्रमुख रूपहरू मध्ये चलनचल्तीमा रहेका रूपहरूलाई पहिले अस्तित्वमा रहेका वर्णहरूको साथ परिस्कृत गरेका कारण यी रूपहरू २०औँ शताब्दीको मध्यसम्ममा मात्र लिखित चिनियाँमा प्रमुख थिए।

जनवादी गणतन्त्र चीनद्वारा संहिताबद्ध सरलीकृत अक्षरहरू मुख्यतया मुख्यभूमि चीन, मलेसिया र सिङ्गापुरमा प्रयोग गरिन्छ। परम्परागत वर्णहरू सामान्यतया ताइवान, हङकङ र मकाउमा प्रयोग गरिन्छ, साथै दक्षिणपूर्व एसिया बाहिरका अधिकांश विदेशी चिनियाँ समुदायहरूमा पनि यो प्रचलित छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:चिनियाँ भाषा
फिनयिन

**हान्यु फिनयिन**, वा केवल **फिनयिन**, आधिकारिक रूपमा चिनियाँ ध्वन्यात्मक वर्णमाला, मानक चिनियाँको लागि सबैभन्दा सामान्य रोमनीकरण प्रणाली हो। हान्यु () को शाब्दिक अर्थ 'हान भाषा' अर्थात्, चिनियाँ भाषा हो- जबकि फिनयिनको शाब्दिक अर्थ 'हिज्जे ध्वनिहरू' हो। फिनयिन चीन, सिङ्गापुर, ताइवान र संयुक्त राष्ट्रसङ्घद्वारा प्रयोग गरिने आधिकारिक रोमनकरण प्रणाली हो। ताइवानमा यो कम सर्वव्यापी भए तापनि यसको प्रयोग सामान्य भएको। यो मुख्य भूमि चीन र सिङ्गापुरका विद्यार्थीहरूलाई सामान्यतया चिनियाँ अक्षरहरूमा लेखिएको मानक चिनियाँ सिकाउन प्रयोग गरिन्छ। फिनयिन कम्प्युटरमा विभिन्न इनपुट विधिहरूद्वारा र केही चिनियाँ शब्दकोशहरूमा प्रविष्टिहरू वर्गीकृत गर्न पनि प्रयोग गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* चिनियाँ नामका लागि चिनियाँ ध्वन्यात्मक वर्णमालाको हिज्जे नियम  चिनियाँ शिक्षा मन्त्रालयको पिडिएफ संस्करण 
** एचटिएमएल संस्करण 

फिनयिन
श्रेणी:चिनियाँ शब्द र वाक्यांशहरू
वेड जाइलेस

मा फिनयिन प्रयोग देख्न सकिन्छ]]
**वेड जाइलेस**  मन्दारिन चिनियाँहरूको लागि रोमनीकरण प्रणाली हो। यो १९औँ शताब्दीको मध्यतिर थोमस फ्रान्सिस वेडद्वारा निर्मित प्रणालीबाट विकसित भएको थियो र हर्बर्ट जाइलेसको अ चाइनिज–इङ्लिस डिक्सनरी (सन् १८९२) को साथ यसलाई पूर्ण रूप दिइएको थियो।

उन्नाइसौँ शताब्दीको उत्तरार्धसम्म सामान्य प्रयोगमा रहेको रोमनीकरण प्रणाली नानजिङ बोलीमा आधारित थियो, तर वेड जाइलेस बेइजिङ बोलीमा आधारित थियो र २०औँ शताब्दीको अधिकांश समय अङ्ग्रेजी भाषी संसारमा परिचित लिप्यन्तरण प्रणाली थियो। मुख्यभूमि चीनमा, वेड-जाइलेसलाई प्रायः हान्यु फिनयिनद्वारा प्रतिस्थापित गरिएको छ, जुन आधिकारिक रूपमा सन् १९५८ मा अपनाइएको थियो। 

## इतिहास 
वेड–जाइलेसको विकास चिनियाँ विद्वान र चीनका लागि बेलायती राजदूत थोमस फ्रान्सिस वेडले गरेका थिए जो क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयमा चिनियाँ भाषाका पहिलो प्राध्यापक थिए। वेडले सन् १८६७ मा, यु-येन चु-एर ची नामक (語言自邇集; 语言言迺迩集) अङ्ग्रेजीमा मन्दारिनको बेइजिङ भाषिकामा पहिलो पाठ्यपुस्तक प्रकाशित गरेका थिए जुन पछि वेड-जाइलेसको रूपमा चिनिन्छ।  सन् १८९२ मा चीनका एक बेलायती कूटनीतिज्ञ हर्बर्ट जाइलेस (अ चाइनिज–इङ्लिस डिक्सनरीमा) र उनका छोरा लियोनल जाइलेसले यस प्रणालीलाई थप परिष्कृत गरेका थियो।

## पूर्व र अन्तिम रुप 
तलका तालिकाहरूले प्रत्येक चिनियाँ ध्वनिको वेड-जाइलेस प्रतिनिधित्व (गाढा प्रकारमा), सम्बन्धित आइपिए ध्वन्यात्मक प्रतीक (वर्ग कोष्ठकहरूमा), र बोपोमोफो र हान्यु फिनयिनमा समकक्ष प्रतिनिधित्वहरू देखाउँदछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*चिनियाँ रोमनीकरण रूपान्तरण  – 
*वेड–जाइलेसदेखि फीननिनसम्म चिनियाँ प्रदेश र सहरहरूको रूपान्तरण तालिका

श्रेणी:चिनियाँको रोमानीकरण
सुचालक तार

सुचालक तार भनेको विद्युतीय धारालाई सजिलैसँग बग्न दिने धातुबाट बनेको तार हो। यस्ता तारहरूमा मुक्त इलेक्ट्रोनहरू हुन्छन् र यिनीहरूको विद्युतीय प्रतिरोध कम हुन्छ। तामा, एल्युमिनियम, चाँदी र सुन जस्ता धातुहरू उत्कृष्ट सुचालक हुन् र यिनीहरूबाट बनेका तारहरू विद्युतीय प्रयोजनका लागि धेरै प्रयोग गरिन्छ।

सुचालक तारहरूको प्रयोग मुख्यतया विद्युत प्रसारण लाइन, घरायसी विद्युत जडान, र विभिन्न विद्युतीय उपकरणहरूमा गरिन्छ। यी तारहरूले विद्युत धारालाई एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सुरक्षित र कुशलतापूर्वक पुर्‍याउने काम गर्छन्। व्यावहारिक प्रयोगमा तामा र एल्युमिनियमका तारहरू बढी प्रचलित छन् किनभने यी सस्ता र प्रभावकारी हुन्छन्।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* सोलेन्वाइड
विद्युत उपकरण

विद्युत उपकरण भन्नाले ती उपकरणहरूलाई जनाउँछ, जसले विद्युत शक्तिलाई अन्य ऊर्जाका रूपहरूमा रूपान्तरण गर्छन्। यी उपकरणहरू दैनिक जीवनदेखि औद्योगिक क्षेत्रसम्म व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छन्। उदाहरणका लागि, बत्तीले विद्युत ऊर्जालाई प्रकाशमा, हिटरले तापमा, र मोटरले यान्त्रिक शक्तिमा परिवर्तन गर्छन्।

विद्युत् उपकरणहरूमा तार र केबल कटर, वायर स्ट्रिपर्स, क्रिम्पिङ उपकरणहरू, र मल्टिमिटरहरू जस्ता उपकरणहरू समावेश हुन्छन्, जसले विद्युत प्रणालीहरूको स्थापना, मर्मत, र परीक्षणमा मद्दत गर्छन्। यी उपकरणहरूको सही प्रयोगले विद्युत कार्यहरूलाई सुरक्षित र प्रभावकारी बनाउँछ।
हरि प्रसाद फुयाल

**हरिप्रसाद फुयाल** अप्रिल १९, २०१९ देखि नेपालको सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हुन् ।  

## करियर 
### न्यायाधीश 
नेपालको संविधानको धारा १२९ अनुसार उहाँलाई २०७६ वैशाख ८ मा नेपालको सर्वोच्च अदालतको न्यायाधीशको रूपमा नियुक्त गरिएको छ  ।

### महान्यायाधिवक्ता 
उहाँले अप्रिल १८, २०१६ देखि अगस्ट ३, २०१६ सम्म नेपालको महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयमा महान्यायाधिवक्ताको रूपमा काम गरे। 

## व्यक्तिगत जीवन 
* नाम: हरि प्रसाद फुयाँल
* जन्म मिति: ६ अक्टोबर १९७० 
* अन्जु उप्रेतीसँग विवाह
* दुई सन्तानहरू छन्

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९७० मा जन्म
श्रेणी:नेपालको सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशहरू
प्रकाशमान सिंह राउत

**प्रकाशमान सिंह राउत** (जन्म: ३१ मार्च १९६१) नेपालको वर्तमान प्रधानन्यायाधीश हुन्। उनलाई राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले प्रधान  न्यायाधीशको रूपमा नियुक्त गरेका थिए।   अक्टोबर ४ मा पूर्ववर्ती प्रधानन्यायाधीश विश्वम्भरप्रसाद श्रेष्ठको अवकाशपछि राउतलाई प्रधानन्यायाधीशको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो। 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
श्रेणी:नेपालको सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशहरू
श्रेणी:नेपाली न्यायाधीशहरू
बुढीगण्डकी जलविद्युत परियोजना

**बुढीगण्डकी जलविद्युत परियोजना** नेपालमा प्रस्तावित जलविद्युत विद्युत संयन्त्र हो, जुन नेपाल विद्युत प्राधिकरणद्वारा विकास गरिनेछ।

यो जलाशययुक्त जलविद्युत केन्द्र बुढीगण्डकी नदीमा, लगभग २&nbsp;त्रिशुली नदीको संगमस्थलबाट लगभग ५५ किलोमिटर माथिल्लो भागमा&nbsp;काठमाडौँबाट पश्चिममा किमी (८०&nbsp;सडक मार्गबाट किमी) अवस्थित हुनेछ, । 

१,२०० मेगावाटको क्षमताको साथ स्थापित, यो नेपालको सबैभन्दा ठूलो जलविद्युत परियोजना हो (९०० मेगावाटको माथिल्लो कर्णाली र अरुण तेस्रो परियोजनाहरू भन्दा पहिले), कहिलेकाहीं राष्ट्रिय गौरवको रूपमा मानिन्छ।  २२५ मिटर अग्लो बाँध पनि देशको सबैभन्दा अग्लो बाँधहरू मध्ये एक हुनेछ।

बाँध बाहेक, जलाशय वरिपरि २२५&nbsp;किलोमिटर लामो चक्रपथ निर्माण गरिनेछ, जुन पर्यटकीय आकर्षणको रूपमा पनि काम गर्न सक्छ। 

नोभेम्बर २०१९ सम्म, परियोजनाको लागि कुल ३७ अर्ब रुपैयाँ  उठाइएको थियो, जसमध्ये धेरैजसो पेट्रोलियम उत्पादन आयातमा पूर्वाधार कर मार्फत संकलन गरिएको थियो। यो करले प्रति महिना अनुमानित १ अर्ब रुपैयाँ सङ्कलन गरिन्छ। सरकारले २०२० को जुलाईको मध्यसम्ममा क्षतिपूर्ति प्रक्रिया पूरा गर्ने लक्ष्य राखेको छ  
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरू
श्रेणी:नेपालका जलविद्युत उर्जा केन्द्रहरू
औषधी

चिकित्सा भनेको बिरामीहरूको हेरचाह गर्ने, रोगको पहिचान, पूर्वानुमान, रोकथाम, उपचार, दुखाइ कम गर्ने तथा स्वास्थ्य प्रवर्धन गर्ने विज्ञान र अभ्यास हो। चिकित्सा विभिन्न स्वास्थ्य सेवाका अभ्यासहरू समेट्छ, जसले स्वास्थ्य जोगाउन र पुनःस्थापित गर्न रोगको रोकथाम र उपचारमार्फत योगदान पुर्‍याउँछ।

आधुनिक चिकित्सा विज्ञानले बायोमेडिकल विज्ञान, अनुसन्धान, अनुवंशशास्त्र (जिनेटिक्स), र चिकित्सा प्रविधि लाई समावेश गर्छ। यसको माध्यमबाट रोग वा चोटपटकको निदान, उपचार, र रोकथाम गरिन्छ। सामान्यतया, यसका लागि औषधि (फार्मास्यूटिकल्स) वा शल्यक्रिया (सर्जरी) को प्रयोग गरिन्छ, तर मनोचिकित्सा (साइकोथेरापी), बाहिरी प्लास्टर वा ट्र्याक्सन, चिकित्सा उपकरणहरू, जैविक उपचारहरू (बायोलोजिक्स), र आयोनाइजिङ रेडियसन जस्ता विविध उपचारहरू पनि गरिन्छ।

चिकित्सा प्रागैतिहासिक कालदेखि अभ्यास हुँदै आएको छ। धेरै जसो समयसम्म यो एक कलाको रूपमा (सीप र सृजनशीलताको क्षेत्र) मानिन्थ्यो, जसको धार्मिक र दार्शनिक विश्वासहरूसँग सम्बन्ध थियो। उदाहरणका लागि, प्राचीन औषधिमानहरूले जडिबुटी प्रयोग गर्थे र उपचारका लागि प्रार्थना गर्थे, अथवा कुनै प्राचीन दार्शनिक र चिकित्सकहरूले ह्युमोरिज्म (रक्तस्राव गर्ने परम्परा) अनुसार उपचार गर्थे।

आधुनिक विज्ञानको आगमनपछि, चिकित्सा अब विज्ञान र कलाको संयोजन भएको छ। उदाहरणका लागि, टाँका लगाउने प्रविधि (suturing technique) एक अभ्यासद्वारा सिकिने कला हो, तर कसरी टिस्युहरू (tissues) कोशिका (cellular) र आणविक (molecular) स्तरमा प्रतिक्रिया गर्छन् भन्ने कुरा विज्ञानबाट थाहा पाइन्छ।

वैज्ञानिक चिकित्साको अभावमा प्रयोग गरिने परम्परागत चिकित्सा वा लोक चिकित्सा (folk medicine) लाई अहिले पारम्परिक चिकित्सा (traditional medicine) भनिन्छ। वैज्ञानिक प्रमाण बिना गरिने उपचारहरूलाई वैकल्पिक चिकित्सा (alternative medicine) भनिन्छ। यस्तै उपचारहरू, जुन नैतिकता, सुरक्षा, र प्रभावकारिताका दृष्टिकोणले विवादास्पद हुन्छन्, तिनलाई छद्म चिकित्सा (quackery) भनिन्छ।
थानेसर

**थानेसर** (**स्थानेश्वर** पनि भनिन्छ) भारतको हरियाणाको कुरुक्षेत्र जिल्लामा अवस्थित एक ऐतिहासिक सहर र हिन्दु तीर्थस्थल हो। यो दिल्लीबाट लगभग १६० किलोमिटर उत्तरपश्चिममा अवस्थित छ। कुरुक्षेत्र शहरको क्षेत्र थानेसरसँग मिल्छ।

थानेसर पुष्यभूति राजवंशको राजधानी थियो, जसका शासकहरूले गुप्त साम्राज्यको पतनपछि आर्यवर्तको अधिकांश भाग जितेका थिए। पुष्यभूति सम्राट प्रभाकरवर्धन सातौँ शताब्दीको सुरुमा थानेसरका शासक थिए। उनको उत्तराधिकारी उनका छोराहरू राज्यवर्धन र हर्ष थिए। हर्ष, जसलाई हर्षवर्धन पनि भनिन्छ, ले पछिका गुप्तहरूबाट विभाजित स्वतन्त्र राजाहरूलाई परास्त गरेर उत्तर भारतको अधिकांश भागमा एक विशाल साम्राज्यलाई सुदृढ गरे।

## इतिहास 
थानेसरको नाम स्थानेश्वर शब्दबाट लिइएको हो जसको अर्थ "ईश्वरको स्थान" हो। पाण्डव र कृष्णले शिवजीसँग प्रार्थना गरी महाभारतको युद्धमा विजयका लागि आशीर्वाद प्राप्त गरेको स्थानेश्वर महादेव मन्दिरलाई मानिन्छ। कुरुक्षेत्रको ४८ कोस परिक्रमामा यो केन्द्रीय र सबैभन्दा महत्वपूर्ण स्थान हो। कुरुक्षेत्र–पेहोवा सडकखण्डको थानसारबाट १.५ कि.मी.मा भीष्म कुण्ड नामको पानीट्यांकी महाभारत युद्धको समयमा भीष्म बाणको ओछ्यानमा सुतेको स्थान भएको विश्वास गरिन्छ।

## जनसाङ्ख्यिकी 
भारतको २०११ को जनगणनाले थानेसरको जनसङ्ख्या १५४,९६२ रहेको उल्लेख गरेको छ। पुरुषहरू जनसङ्ख्याको ५५% र महिलाहरू ४५% (८३,६५५ - ७१,३०७) थिए। थानेसरको औसत साक्षरता दर ८५.७३% थियो, जुन राष्ट्रिय औसत ७४.०४ भन्दा बढी हो: पुरुष साक्षरता ८९.८९% छ, र महिला साक्षरता ८०.८५% छ। थानेसरमा, १२% जनसङ्ख्या ६ वर्ष मुनिका छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हरियाणाको इतिहास
श्रेणी:भारतका पूर्व राजधानी सहरहरू
नाम्क पूजा

नाम्क शब्द दुई भागमा विभाजित छ—"नाम" जसको अर्थ जमिन हो, र "क" जुन "क:न्या" को छोटो रूप हो । "क:न्या" को अर्थ समात्ने वा थाम्ने भन्ने हुन्छ । त्यसैले, "नाम" (जमिन) र "क:न्या" (समात्ने) मिलेर "नाम्क" बनेको हो। यस पर्वलाई नाम्क पूजा, नाम्क राम, वा नाम्क पर्व भनेर पनि चिनिन्छ । नाम्क थबाङमा प्रचलित मगर समुदायको प्राचीन पूजा हो । यसलाई आजभोलि भूम्या पनि भन्ने गरिन्छ । यो पूजामा नामचुन प्रथा छ जसको अर्थ समुदायको लागि झ्यामो ओयात परिन्या प्रकृया हुन्छ । अर्थात समुदायलाई जोगाउन राक्षसको मुखमा पर्ने भन्ने हो । जो गाउँको सबैभन्द जेठो पुरुषले गर्नपर्ने हुन्छ ।
वाम्फी

क्लाउसेना लान्सियम, जसलाई **वाम्पी** वा **वाम्पी** पनि भनिन्छ (क्यान्टोनिज पेपोंग 4-2-'पहेंलो छाला' बाट) कडा सुगन्धित सदाबहार रूखहरूको प्रजाति हो। यो ३-८ मिटर अग्लो हुने रुटासी परिवारका दक्षिणपूर्व एशियाका देशहरूमा पाइने प्रजाती हो।

यसका पातहरू चिल्लो र गाढा हरियो रंगको हुन्छ। मार्चको अन्त्यमा सेतो फुलहरू सेतो हुन्छन्, चार वा पाँचवटा फुलका पातहरू, लगभग ३-४ मिमी व्यासका हुन्छन्। &nbsp;फल अण्डाकार हुन्छ, लगभग ३ सेन्टिमिटर लामो र २ सेन्टिमिटर व्यासको हुन्छ, र यसमा दुई देखि पाँचवटा बिउहरू हुन्छन् जसले फलको मात्राको ~40-50% ओगट्छन्। &nbsp;&nbsp;रूख अधिकतम २० मिटरको उचाइमा पुग्छ। यो उष्णकटिबन्धीय वा उपोष्णकटिबन्धीय अवस्थामा राम्रोसँग बढ्छ, र चिसोको लागि अतिसंवेदनशील हुन्छ। वान्पी रूखहरू माटोको विस्तृत श्रृङ्खलामा राम्रोसँग बढ्छ, तर धनी लोम सबैभन्दा राम्रो बढ्नेछ।

यसको फलका लागि वान्पी खेती गरिन्छ, जुन अङ्गुर आकारको र सुगन्धित हुन्छ। यसको छाला र बिउहरू प्रायः कुमकत जस्तै लुगाको छेउमा खाइन्छ। यो रूख चीन, भियतनाम, फिलिपिन्स, मलेसिया र इन्डोनेसिया मा लोकप्रिय छ। यो भारत, श्रीलङ्का, र क्वीन्सल्याण्डमा कहिलेकाहीँ उब्जनी गरिन्छ तथा फ्लोरिडा र हवाई मा समेत यसको खेती गरिन्छ।

यो हङकङ नयाँ क्षेत्रहरू व्यापक रूपमा उब्जनी गरिन्छ, र आदिवासी हाक्का गाउँलेहरू बिच लोकप्रिय फल हो।

## ग्यालरी 

चित्र:Seedless_Wampee.JPG|A hybrid, seedless wampee that is larger and juicier than the normal variety; however, it is still more sour than sweet.
चित्र:Clausena-lansium-Hong-Kong-1.JPG|Flowering *Clausena lansium* in Hong Kong
चित्र:Clausena_lansium_unripe_fruits.JPG| Unripe fruits on a *Clausena lansium* tree
चित्र:Clausena_lanseium_seeds.jpg|*Clausena lansium* seeds - the scale on the left is 1&nbsp;mm per division

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:फलफूलहरू
श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ
कृतिका शाह

**कृतिका राज्यलक्ष्मी देवी शाह** (जन्म १६ अक्टोबर २००३) पूर्व युवराज पारस र पूर्व युवराज्ञी हिमानीकी कान्छी छोरी हुन्। उनी पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रकी नातिनी हुन्। उनी नेपालका प्रथम शासक पृथ्वीनारायण शाहकी वंशज हुन्।

## जीवनी 
आफ्नी बहिनी पूर्णिकाजस्तै कृतिका पनि मूलतः नेपाली सिंहासनको उत्तराधिकारीको तालिकामा थिइनन्; तथापि, जुलाई २००६ मा नेपाल सरकारले उत्तराधिकार कानूनलाई पूर्ण रूपमा परिवर्तन गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो।

सन् २००८ मे २८ का दिन नेपाली राजतन्त्रको अन्त्य गरी धर्मनिरपेक्ष सङ्घीय गणतन्त्र स्थापना गरियो। जुलाई २००८ मा राजकुमारी कृतिकाले आफ्नी आमा, बहिनी र भाइको साथ नेपाल छोडेर सिङ्गापुरमा आफ्नो बुबाको साथ सिङ्गापुर गए, जसले आफ्नो परिवारको लागि सिङ्गापुरमा बस्ने व्यवस्था मिलाउँदै आएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सन् २००३ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली राजकुमारीहरू
श्रेणी:नेपालको राजखलक
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
गणेश हिमाल

**गणेश हिमाल** हिमालयको एक शिखर हो, जुन प्रायः उत्तर-मध्य नेपालमा अवस्थित छ, तर यसको केही चुचुराहरू तिब्बतको सिमानामा पर्छन्। पूर्वमा रहेको त्रिशूली गण्डकी उपत्यकाले यसलाई लाङटाङ हिमालबाट छुट्याउँछ; पश्चिममा रहेको बुढी (बुरी) गण्डकी उपत्यका र स्यार खोला उपत्यकाले यसलाई सृङ्गी हिमाल र मनासिरी हिमालबाट छुट्याउँछ। मनास्लु (नजिकको ८००० मिटर उचाइको शिखर) समेत मनासिरी हिमाल भित्र पर्दछ।

यो शृंखलाको सबैभन्दा उच्च शिखर याङ्ग्रा हो, जसको उचाइ  छ। अन्य तीन चुचुराहरू  माथि छन्, भने चौधवटा  भन्दा अग्ला छन्।

यो शृंखलाको नाम हिन्दू देवता गणेशको नामबाट आएको हो, जसलाई प्रायः हात्तीको आकारमा चित्रित गरिन्छ।
विभिन्न स्रोतहरूमा यो शृंखलाका नाम र उचाइ फरक देखिन्छ; विस्तृत जानकारी निम्न तालिकामा उल्लेख गरिएको छ। यस शृंखलाका चुचुराहरूलाई "गणेश NW" भनेर सम्बोधन गर्नु कम द्विविधाजनक हुन सक्छ, तर यो नामकरण प्रचलित अभ्यास होइन।
फ्लाइटराडार24

**फ्लाइटराडार24** एक स्विडेनी इन्टरनेट-आधारित सेवा हो जसले नक्सामा रियल टाइम विमान उडान ट्र्याकिङ जानकारी देखाउँछ। यसमा उडान ट्र्याकिङ जानकारी, उत्पत्ति र गन्तव्यहरू, उडान सङ्ख्या, विमानका प्रकारहरू, स्थानहरू, उचाइहरू, शीर्षकहरू र गतिहरू समावेश छन्। यसले एयरलाइन, विमान, विमानको प्रकार, क्षेत्र, वा विमानस्थलको अनुसार अघिल्लो ट्र्याकहरू र ऐतिहासिक उडान डेटाको टाइम ल्याप्स  रिप्लेहरू पनि देखाउन सक्छ। यसले धेरै स्रोतबाट डाटा एकत्रित गर्दछ, तर, संयुक्त राज्य अमेरिका बाहिर, प्रायः एडीएस-बी रिसीभरहरू र उपग्रह-आधारित एडीएस -बी रिसीभरहरूबाट स्वयंसेवकहरूद्वारा एकत्रित क्राउडसोर्स गरिएको जानकारीबाट डेटा संकलन गर्छ ।

यो सेवा वेब पेज वा मोबाइल एपमा उपलब्ध छ। *द गार्जियन*ले यो साइटलाई "आधिकारिक" मान्दछ।

## इतिहास 
यो सेवा दुई स्विडेनी उड्डयन उत्साहीहरूले सन् २००६ मा   Flygbilligt.com  र पछि Flygradar.nu  को रुपमा उत्तरी र मध्य युरोपका लागि स्थापना गरेका थिए। यो सेवा २००९मा खोलिएको थियो, उपयुक्त एडीएस-बी रिसीभर भएका जो कोहीलाई डेटा योगदान गर्दै आएको छ। 
पाठ=The last Air Berlin flight.|अङ्गुठाकार|एयर बर्लिनको अन्तिम उडान।

## सन्दर्भहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
* 
* 
* 
* 
* 
* Flightradar24 on YouTube
* ADS-B Receiver for Flightradar24
अच्युत सामन्त

**अच्युतानन्द सामन्त** (जन्म २० जनवरी १९६५) एक भारतीय शिक्षाविद् र नेता हुन्। हाल उनी भारत भलिबल महासंघका अध्यक्ष छन्। सन् २०१९ देखि २०२४ सम्म, उनी ओडिशाको कन्धमाल क्षेत्रबाट लोकसभा सांसद थिए।

## प्रारम्भिक जीवन 
सामन्तको जन्म १९६५ मा ओडिशाको कटक जिल्लाको कलाराबंका गाउँमा अनादी चरण सामन्त र नीलिमा रानी सामन्तको परिवारमा भएको थियो। सामन्त चार वर्षको हुँदा उनका पिताको निधन भयो, जसका कारण उनी आफ्नी विधवा आमा र सात जना दाजुभाइ-बहिनीहरूसँग अत्यन्त गरिबीमा हुर्किए।

सामन्तले उत्कल विश्वविद्यालयबाट रसायनशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरे। उनले आफ्नो करिअर भुवनेश्वरको एक कलेजमा रसायनशास्त्रका प्राध्यापकका रूपमा सुरु गरेका थिए।

## पुरस्कार र रेकर्ड 
सामन्तले थुप्रै पुरस्कारहरू प्राप्त गरेका छन् र सामाजिक उद्यमशीलताको क्षेत्रमा नयाँ कीर्तिमान स्थापित गरेका छन्। उनलाई अमेरिकी एज फाउण्डेशनद्वारा "विश्वका शीर्ष १५ सामाजिक उद्यमी" मध्ये एकको रूपमा उल्लेख गरिएको थियो। उनी भारतको कुनै पनि विश्वविद्यालयका सबैभन्दा कान्छा कुलपतिका रूपमा लिम्का बुक अफ रेकर्ड्स** मा पनि सूचीकृत छन्।

* उत्कृष्ट हरित कार्यकर्ता पुरस्कार (Outstanding Green Activist Award) – भारतीय हरित ऊर्जा महासंघ (IFGE) द्वारा आयोजित India Green Energy Awards – २०१९
* जीवन गौरव पुरस्कार (Lifetime Achievement Award) – MIT वर्ल्ड पिस युनिभर्सिटी, पुणे द्वारा **४थ नेशनल टिचर्स कांग्रेसमा – २०२०
* वर्षको व्यक्तित्व पुरस्कार (Personality of the Year Award) – भारतीय वाणिज्य तथा उद्योग महासंघ (FICCI) द्वारा – २०१९
* गोल्डेन गेबल पुरस्कार (Golden Gabel Award) – विश्व कला तथा संस्कृति अकादमी (World Academy of Arts And Culture) द्वारा – २०१९
* बिजनेसलाइन चेन्जमेकर अवार्ड (BusinessLine Changemaker Awards) – द हिन्दू बिजनेसलाइन पत्रिकाद्वारा स्थापित – २०१९
* UC विशिष्ट प्राध्यापक उपाधि (UC Distinguished Professorship in Humanities) – क्याम्बोडियाको युनिभर्सिटी अफ क्याम्बोडियाद्वारा – २०१८
* सामाजिक कार्यमा उत्कृष्टता प्रमाणपत्र (Certificate of Excellence in Social Work) – क्याम्बोडियाको अन्तर्राष्ट्रिय मामिला मन्त्रालयबाट सम्मानित 
* मानार्थ डॉक्टरेट उपाधि (Honorary Doctorate Degree) – डिसेम्बर २०२२ मा उत्कल विश्वविद्यालयबाट, जुन उनको ५०औं मानार्थ उपाधि थियो।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:१७औँ लोक सभा सदस्यहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९६५ मा जन्म
जयनन्द लामा

**जयनन्द लामा** (नेपालः जयनन्द लामा, वि.सं. २०१२-वि.सं. २०७८ फाल्गुन ११) नेपाली लोक गायक तथा अभिनेता थिए।

## जीवनी 
लामा नेपाल बाह्रबिसेमा जन्मिएका थिए र 13 वर्षको उमेरमा राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सान्त्वना पुरस्कार जितेका थिए। उनले भारतको ललित कला क्याम्पसबाट शास्त्रीय सङ्गीतमा स्नातक डिप्लोमा र भारतको इलाहाबाद विश्वविद्यालय शास्त्रीय सङ्गीतको स्नातकोत्तर डिग्री प्राप्त गरे। उनले रोयल नेपाल एकेडेमी र रेडियो नेपाल लोक विभागका प्रमुखका रूपमा काम गरे।

उनले फिल्म *मन को बाँध* (१९७३) बाट आफ्नो अभिनयको सुरुवात गरेका थिए। त्यसबेलादेखि उनले सयभन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरिसकेका छन्।पहिलो तामाङ भाषाको चलचित्र ‘छोमरी छोरङान’ लेखन तथा निर्देशन समेत जयनन्दले गरेका थिए । त्यस्तै ‘माया गर्छु म’, ‘कर्मको फल’ जस्ता चलचित्रहरु निर्देशन समेत गरेका थिए । बीचको केही वर्ष भने उनी चलचित्र अभिनयबाट केही टाढा देखिएका थिए । केही वर्षअघि मात्रै ‘छक्का पञ्जा’, ‘जय भोले’ जस्ता चलचित्रमा अभिनय गरेपछि उनी पछिल्लो समय चलचित्रमा निकै व्यस्त कलाकारमा पर्दथे । त्यसयता उनले ‘दाल भात तरकारी’, ‘भैरे’, ‘साली कस्को भेनाको’ जस्ता थुप्रै चलचित्रमा अभिनय गरेका थिए । ‘कबड्डी ४’, ‘चोर पुलिस’, ‘गणपति’जस्ता चलचित्रको समेत छायांकन सकाएका छन् । यी चलचित्रको डबिङ हुन बाँकी नै छ । ‘छक्का पञ्जा ४’, ‘२ नम्बरी’ जस्ता थुप्रै चलचित्रको छायांकनमा जाने तयारीमा थिए ।

पहिलो क्यासेट एल्बम निकाल्ने गायक समेत जयनन्द नै थिए । उनले दुई सय बढी गीत गाएका छन् । विशेषगरी रमाइलो खालका गीत सिर्जना र गाउने गरेका उनका ‘चुइँ चुइँ चुइँकने जुत्ता’, ‘कलकत्ते काइँयो’, ‘मुलाको चाना’ जस्ता थुप्रै लोक गीत अहिले पनि उत्तिकै चर्चित छन् ।

लामा वि.सं. २०७८ फाल्गुन ११ गते बुधबार ६५ वर्षको उमेरमा भक्तपुरको कौशलटारमा रहेको आफ्नो घर अगाडि मृत फेला परेका थिए।

## गीतहरू 
* कलकते काइँयो 
* के को साँचो डल्ली रेशम
* मुला को चना
* सलाला पानी
* चुइन चुइन चुईनकने जुत्ता
* हेर्दामा राम्रो
* उँभो त सैलुङ
* महाभारत लेखको जंगल

## सन्दर्भहरू 
१. 

## बाह्य लिङ्कहरू 
* 
* 

श्रेणी:सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:सन् २०२२ मा मृत्यु
श्रेणी:सन् १९५६ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली लोक गायकहरू
गजपति साम्राज्य

**गजपति साम्राज्य** भारतीय उपमहाद्वीपको एक मध्ययुगीन हिन्दु राजवंश थियो, जुन मूलरूपले ओडिसा क्षेत्रबाट आएको थियो जसले सन् १४३४ देखि १५४१ सम्म शासन गरेको थियो। यसले गजपति राजाको रूपमा पूर्वी गङ्गको उत्तराधिकारी बनायो र पूर्वी गङ्ग वंशका अन्तिम शासक भानुदेव चतुर्थको मृत्यु पछि गजपति वंशका कपिलेन्द्र देवद्वारा स्थापना गरिएको थियो। यसको शिखरमा, यसले उत्तरमा गङ्गदेखि दक्षिणमा कावेरीसम्म फैलिएको साम्राज्यमा शासन गर्यो, जसमा आन्ध्र प्रदेशको ठुलो भाग र पश्चिम बङ्गालको पश्चिमी क्षेत्रका केही भागहरू समावेश थिए। तिनीहरूको राजधानी कटक थियो।

गजपति राजाहरूले वैष्णव हिन्दु धर्मको संरक्षण गरे र भगवान विष्णुका प्रखर भक्तहरू थिए। तिनीहरूले भगवान विष्णुलाई समर्पित धेरै मन्दिरहरू पनि बनाए।

## गजपति सेना 
सूर्यवंशी गजपतिहरूको अभिलेखले उनीहरूको सैन्य प्रशासनको चित्र दिन्छ जुन उनीहरूले पूर्वी गङ्ग शासकहरूबाट विरासतमा पाएका थिए। गङ्गमा विशाल र सुव्यवस्थित सेना थियो जसलाई कपिलेन्द्र देवले सुधारेका थिए। साम्राज्य एक सैन्य राज्यको लाइनमा निर्माण गरिएको थियो, राज्यको सुरक्षा र यसको विस्तार राज्य र जनसङ्ख्याको जिम्मेवारी थियो। सैन्यवाद समाजका विभिन्न पङ्क्तिहरूमा प्रवेश गरेको थियो र सम्राटको ठुलो स्थायी सेना थियो जसमा स्थायी सेनामा ठुलो सङ्ख्यामा सैनिकहरू र स्थानीय लडाकुहरू सामेल थिए। यसबाहेक, गजपतिहरूको सामन्ती सहायक राज्यहरूले पनि युद्धको समयमा निश्चित सङ्ख्यामा सैनिकहरू प्रदान गरे र युद्धभूमिमा गजपतिको लागि लड्नुपऱ्यो।

## शासक 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:मध्यकालीन भारतीय वंशहरू
श्रेणी:ओडिसाको इतिहास
श्रेणी:आन्ध्र प्रदेशको इतिहास
श्रेणी:हिन्दु वंशहरू
जनसङ्ख्या अनुसार जर्मनीका सहरहरूको सूची

भवन, सहरी मामिला र स्थानिक विकासमा अनुसन्धानका लागि जर्मनेली सङ्घीय संस्थानले परिभाषित गरे अनुसार ग्रोस्टाड (ठूलो सहर) १,००,००० भन्दा बढी बासिन्दाहरू भएको सहर हो। हालसम्म, जर्मनीका ८० सहरहरूले यो मापदण्ड पूरा गरेका छन् जसलाई यहाँ सूचीबद्ध गरिएको छ। यो सूचीले उनीहरूको परिभाषित सीमाभित्र व्यक्तिगत नगरपालिकाहरूको जनसङ्ख्यालाई मात्र बुझाउँछ, जसले सहरी समूहहरू वा महानगरीय क्षेत्रहरू भित्र अन्य नगरपालिकाहरू वा उपनगरीय क्षेत्रहरू समावेश गर्दैन।

## सूची 
जर्मनीको सङ्घीय तथ्याङ्क कार्यालयले अनुमान गरे अनुसार निम्न तालिकामा ३१ डिसेम्बर २०२१ मा कम्तीमा एक लाख जनसङ्ख्या भएका जर्मनीका ८० हरहरू सूचीबद्ध गरिएको छ। यदि कुनै सहर राज्य वा सङ्घीय राजधानी हो भने **गाढा**मा देखाइएको गरिएको छ, र यदि यो राज्यको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो भने *छड्के*मा देखाइएको छ। तलको तालिकाले निम्न जानकारी समावेश गर्दछ:

#जर्मनीको सङ्घीय तथ्याङ्क कार्यालयद्वारा अनुमान गरिएअनुसार, ३१ डिसेम्बर २०२१ सम्म जनसङ्ख्याको आधारमा सहरहरूलाई क्रमबद्ध गरिएको छ।
#सहरको नाम
#जुन राज्यमा सहर अवस्थित छ, त्यसको नाम
#जर्मनीको सङ्घीय तथ्याङ्क कार्यालयद्वारा अनुमानित ३१ डिसेम्बर २०२१ सम्ममा सहरको जनसङ्ख्या
#३१ डिसेम्बर २०१५ देखि ३१ डिसेम्बर २०२१ सम्म जनसङ्ख्याको आधारमा सहरको क्रममा भएको परिवर्तन
#३१ डिसेम्बर २०२१ सम्म सहरको भूमि क्षेत्र
#३१ डिसेम्बर २०२१ सम्म शहरको जनसङ्ख्या घनत्व (भूमि क्षेत्रको प्रति एकाइ निवासी)
#सहर अक्षांश र देशान्तर।

स्भेरिन एक मात्र राज्यको राजधानी हो जुन सूचीबद्ध छैन।

## चित्र दीर्घा 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जर्मनीको जनसाङ्ख्यिकी
श्रेणी:जर्मनीका सहरहरू
मतदान

**मतदान जनप्रतिनिधि चयन गर्ने लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो जसमा मतदाताले गोप्य र स्वतन्त्र तरिकाले आफ्नो राय व्यक्त गर्दछन्। मतदान गर्न जानुअघि वैध परिचय पत्र र आवश्यक कागजातहरू साथ लैजानु अनिवार्य हुन्छ। मतदान केन्द्रमा सुरक्षा, सुविधा र सहज पहुँच सुनिश्चित गरिएको हुन्छ र समयमै मतदान गर्न प्राथमिकता दिइन्छ। गलत तरिकाले चिन्ह लगाइएको वा नियम अनुसार नुसार नभएको मतपत्रलाई अवैध मानेर खारेज गरिन्छ। यसले समाजमा परिवर्तन ल्याउन र निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई जिम्मेवार ठहराउन अवसर दिन्छ। मतदान गर्नका लागि पञ्जिकरण र मतदान केन्द्रमा जानु आवश्यक छ।**
पञ्जिकरण

**पञ्जिकरण** भनेको व्यक्तिको जीवनसँग सम्बन्धित महत्वपूर्ण घटनाहरू—जस्तै जन्म, मृत्यु, विवाह, र सम्बन्धविच्छेद—लाई आधिकारिक रूपमा दर्ता गर्ने प्रक्रिया हो। नेपालमा, यी घटनाहरूको दर्ता स्थानीय तहका कार्यालयहरूमा गरिन्छ, जसले नागरिकको कानूनी *पहिचान* र अधिकार अनुसुनिश्चित गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ।

श्रेणी:कानुन
पीयूष बंसल

**पीयूष बंसल** (जन्मः २६ अप्रिल १९८५) एक भारतीय उद्यमी, व्यापार कार्यकारी र लगानीकर्ता हुन्। उनी गुरुग्राममा रहेको भारतीय बहुराष्ट्रिय चश्माको खुद्रा विक्रीको चेन लेन्सकार्ट का सह-संस्थापक र प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन्। उनी भारतीय टेलिभिजन कार्यक्रम *शार्क ट्याङ्क इन्डिया* का "शार्क" समेत हुन्।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा 
उनी बाल किशन र किरण बंसलको परिवारमा जन्मिएका हुन् । उनले माइक्रोसफ्टमा काम गर्नका लागि संयुक्त राज्य अमेरिका गए तर पछि आफ्नै व्यवसाय सुरु गर्न उक्त जागिर छोडेका थिए। त्यसपछि उनले अमेरिकामा अनलाइन चस्मा बिक्री गर्ने नयाँ व्यवसाय सुरू गरेका थिए। उनले मोन्ट्रियल, क्यानाडाको म्याकगिल विश्वविद्यालय अध्ययन गरेका हुन्।

## व्यवसायिक जीवन 
सन् २००७ मा उनी भारत फर्किएर कलेज विद्यार्थीहरूका लागि SearchMyCampus.com नामक वर्गीकृत वेबसाइट सुरू गरे। जब वेबसाइटमा २० कर्मचारी पुगे, उनले सन् २००८ को जुन महिनामा दिल्लीको ग्रेटर कैलाशमा रहेको आफ्नै अभिभावकको घरबाट भ्यालु टेक्नोलोजिज् नामक कम्पनी दर्ता गरेका थिए। सन् २००९ मा उनले Flyrr नामक अर्को अनलाइन व्यवसाय सुरू गरे, तर सन् २०१० को नोभेम्बरमा बन्द गरेका थिए।  सन् २०१० मा उनले भ्यालु टेक्नोलोजिज् अन्तर्गत सह-संस्थापक अमित चौधरीसँग मिलेर लेन्सकार्ट नामक आँखा चस्मा खुद्रा बिक्री वेबसाइट सुरू गरे।

सन् २०११ मा, उनीहरूसँग सुमित कपाही पनि जोडिए, जो पहिले अर्को आँखा चस्मा ब्रान्डमा कार्यरत थिए। लेन्सकार्ट  पछि, उनले भ्यालु टेक्नोलोजिज् अन्तर्गत **WatchKart, JewelsKart** र **BagsKart** नामक तीन अन्य ई-कमर्स व्यवसाय सुरू गरे, तर आँखा चस्मा व्यापारमा केन्द्रित हुन ती तीनवटै बन्द गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय उद्योगपतिहरू
श्रेणी:विकिडाटामा जन्म मिति नभएका पृष्ठहरू
पूर्वाञ्चल क्याम्पस

**पूर्वाञ्चल क्याम्पस** जुन पहिले पूर्वी क्षेत्रीय क्याम्पस (ERC) को रूपमा चिनिन्थ्यो, त्रिभुवन विश्वविद्यालयको इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थान अन्तर्गत पाँचवटा आंगिक इन्जिनियरिङ क्याम्पसहरू मध्ये एक हो। पूर्वाञ्चल क्याम्पस इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थान को एक मात्र आंगिक क्याम्पस हो, जसले नेपालको सन्दर्भमा कृषि इन्जिनियरिङ प्रदान गर्दछ र त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत स्नातक र स्नातकोत्तर तहमा यो कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने एक मात्र क्याम्पस हो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
*त्रिभुवन विश्वविद्यालय
*थापाथली क्याम्पस
*पश्चिमाञ्चल क्याम्पस
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:त्रिभुवन विश्वविद्यालय
श्रेणी:नेपालका प्रमुख क्याम्पसहरू
चैनपुर विमानस्थल

**चैनपुर विमानस्थल** नेपाल सुदुरपास्चिम प्रदेश बजङ जिल्लामा सेवा प्रदान गर्ने जयप्रथ्वी अवस्थित एक घरेलु विमानस्थल हो।

## इतिहास 
विमानस्थल सुरुमा अक्टोबर 1976 मा खोलिएको थियो तर सन् 2008 मा जिल्ला मुख्यालय चैनपुर सडक पहुँच स्थापना भएपछि सञ्चालन बन्द भयो। रनवेलाई ब्ल्याकटप गरेपछि विमानस्थल पुनः खोल्ने योजना छ, जुन 2020 सम्ममा हुने तय गरिएको थियो।सन् 2022 सम्म, बज्हाङ एयरपोर्टमा आउने र जाने कुनै निर्धारित सेवाहरू थिएनन्। यसअघि नेपाल एयरलाइन्स नेपालगञ्ज र धनगडी मार्गहरू सञ्चालन गरेको थियो।

विमानस्थल औसत समुद्री सतह ४१०० फिट (१२५० मिटर) को उचाइ अवस्थित छ। यसमा एउटा रनवे छ जसको लम्बाइ ६५४ मिटर (२१४६फिट) छ।

## विमान र गन्तव्यहरू 
श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
श्रेणी:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
वाणिज्य बैङ्क

वाणिज्य बैंकहरू वित्तीय संस्था हुन् जसले सर्वसाधारणबाट निक्षेप स्वीकार गरी, तिनलाई ऋणको रूपमा प्रदान गरेर नाफा कमाउँछन्। यी बैंकहरूले व्यक्तिहरू र व्यवसायहरूलाई विभिन्न वित्तीय सेवाहरू जस्तै चालू खाता, बचत खाता, र सावधिक निक्षेप सुविधा उपलब्ध गराउँछन्। ऋण सेवाहरूमा व्यापारिक ऋण, घर कर्जाहरू, सवारी साधन कर्जा, र व्यक्तिगत ऋणहरू समावेश छन्।

नेपालमा, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक (RBB) सबैभन्दा ठूलो वाणिज्य बैंक हो, जसको पूर्ण स्वामित्व नेपाल सरकारसँग छ। यसको स्थापना २३ जनवरी १९६६ मा भएको थियो। RBB ले बैंकहरू, बीमा कम्पनीहरू, औद्योगिक तथा व्यापारिक घरानाहरू, एयरलाइन्स, होटलहरू, र अन्य धेरै क्षेत्रहरूलाई बैंकिङ सेवाहरू प्रदान गर्दछ।

वाणिज्य बैंकहरूले अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्, किनभने तिनीहरूले पूँजी निर्माण, उद्योग, कृषि, र व्यापारको वित्तपोषण, तथा रोजगारी सिर्जना गर्ने गतिविधिहरूलाई समर्थन गर्छन्। यी बैंकहरूले सरकार र सर्वसाधारणबीचको आर्थिक सम्बन्धलाई सुदृढ पार्न मद्दत गर्छन्।
सुनकोशी मरिण डाइभर्सन आयोजना

' **सुनकोशी मरिण डाइभर्सन आयोजना**' उर्जा तथा जलस्रोत मन्त्रालय (नेपाल) द्वारा विकास भइरहेको राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरू मध्ये एक हो।   यस परियोजनाले २० जनवरी २०२० मा राष्ट्रिय गौरव परियोजनाको दर्जा प्राप्त गर्‍यो  आ.व. २०७६÷०७७ को बजेट वक्तव्यमा यस आयोजनालाई राष्ट्रिय गौरवको आयोजना घोषणा गरिएको हो ।

यो परियोजना सुनकोशी नदीबाट बागमती नदीको सहायक नदी मरिण खोलामा पानी स्थानान्तरण गर्ने अन्तर-बेसिन स्थानान्तरण परियोजना हो। बारा, रौतहट, सर्लाही, महोत्तरी, धनुषा जिल्लाको १,२२,००० हेक्टर जमिनमा भरपर्दो सिँचाइ सेवा उपलब्ध गराउनेर २८.६२ मेघावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने । रौतहट, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही र बारामा थप १ लाख २२ हजार हेक्टर जमिनमा सिँचाइ गर्न यो प्रवाह वाग्मती सिँचाइ प्रणालीमा छोडिनेछ । 

यो परियोजनाको लागत सिँचाइको लागि नेरु ३७.२ अर्ब र जलविद्युतको लागि नेरु ४६.१९ अर्ब रहेको छ। 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालका राष्ट्रिय गौरवका परियोजनाहरूको सूची
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरू
तमिलकम

[thumb|300px|तमिलकम, सङ्गम कालको समयमा [दक्षिण भारतको टुप्पोमा स्थित]]

**तमिलकम** भारतीय उपमहाद्वीपको सबैभन्दा दक्षिणी क्षेत्रलाई समेट्ने प्राचीन तमिल मानिसहरूद्वारा बसोबास गरिएको भौगोलिक क्षेत्र थियो। तमिलनाडु, केरल, पुदुच्चेरी, लक्षद्वीप र आन्ध्र प्रदेश र कर्नाटकको दक्षिणी भागलाई तमिलनाडुले समेटेको छ। प्राचीन तमिल देश राज्यहरूमा विभाजित थियो। तीमध्ये चेर, चोल, पाण्ड्य र पल्लवहरू सबैभन्दा प्रसिद्ध थिए। सङ्गम कालमा, तमिल संस्कृति तमिलकम बाहिर फैलन थाल्यो।

समकालीन भारतमा तमिल राजनीतिज्ञ र वक्ताहरूले अक्सर तमिलनाडुलाई मात्र सङ्केत गर्न तमिलकम नाम प्रयोग गर्छन्।

## भूसांस्कृतिक एकता 
यद्यपि "तमिलकम" शब्दले समेटेको क्षेत्र धेरै राज्यहरूमा विभाजित थियो, पुरातन साहित्यमा यसको घटनाले यस क्षेत्रका बासिन्दाहरूले सांस्कृतिक वा जातीय पहिचान साझा गरेको वा कमसेकम आफूलाई आफ्ना छिमेकीहरूभन्दा फरक ठानेको देखाउँछ। प्राचीन गैर-तमिल शिलालेखहरू, जस्तै उत्तरी राजाहरू अशोक र खरवेलाका शिलालेखहरूले पनि यस क्षेत्रको विशिष्ट पहिचानलाई सङ्केत गर्दछ। उदाहरणका लागि, अशोकका शिलालेखहरूले आफ्नो राज्यको दक्षिणी सीमाभन्दा बाहिर रहेका स्वतन्त्र राज्यहरूलाई सङ्केत गर्छन् र खारावेलाको हाथीगुम्फा शिलालेखले "तमिल शक्तिहरूको सङ्घीयता" को विनाशलाई सङ्केत गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ऐतिहासिक भारतीय क्षेत्रहरू
सामन्त

**सामन्त** भारतीय उपमहाद्वीपको इतिहासमा चौथो र १२ औं शताब्दीको बीचमा प्रयोग हुने एक उपाधि र पद थियो   जागिरदार, मुखिया, सरदार , वा सहायक प्रमुखलाई जनाउन प्रयोग गरिन्थ्यो। १०० गाउँका मुखियालाई जगिरदार भनिन्छ। 

## सामन्तका प्रकारहरू 
बाणभट्टले आफ्नो कृति, *हर्ष चरितमा* धेरै प्रकारका सामन्तहरूको वर्णन गरेका छन्। बाणभट्टको हर्षचरित्र एक मात्र कृति हो जसबाट हामीलाई सामन्तका विभिन्न वर्गहरू थाहा हुन्छ।  बाणभट्टले शाही शिविरमा विजय प्राप्त शत्रु महा-सामन्तहरूको ठूलो संख्याको उल्लेख गर्छन् जो सम्भवतः आफूलाई दिइने नयाँ काम पर्खिरहेका थिए। 

बाणभट्टले उल्लेख गरेका केही प्रकारका सामन्तहरू यस प्रकार छन्:

* सामन्त: जसले सबैभन्दा तल्लो र सामान्य प्रकारको जागिरदारलाई जनाउँछ। 
* महासमन्थ (महा-सामन्त): सामन्त भन्दा एक तह माथि। 
* शत्रुमहासामन्त (शत्रु-महा-सामन्त): बिजित शत्रु प्रमुख। 
* आप्तासामन्त (आप्ता-सामन्त): जसले स्वेच्छाले दासत्व र सम्राटलाई आफ्नो अधिपतिको रूपमा स्वीकार गरे। 
* प्रधानमहासमन्त (प्रधान-महा-समन्त): जो सम्राटका सबैभन्दा विश्वासिला हात थिए र उनीहरूको सल्लाहलाई कहिल्यै बेवास्ता गर्दैनथे।  
* प्रतिसामन्त (प्रति-सामन्त): जो राजाको विरोधी थिए र एक शत्रुतापूर्ण जागिरदार थिए।   शत्रुतापूर्ण भए पनि, सबै सामन्तहरूको सैन्य दायित्व थियो। यदि उनीहरूले आफ्नो दायित्व पूरा गरेनन् भने, राजाले उनीहरूको क्षेत्र कब्जा गर्न र नयाँ सामन्त नियुक्त गर्न सक्थे। यसको बाबजुद पनि, केही सामन्तहरूले राजाप्रतिको आफ्नो निष्ठा त्यागेर आफ्नै स्वतन्त्र शासन स्थापित गर्ने प्रयास गरिरहे।

बाणभट्टले अनुरक्तमहासामन्त (अनुरक्त-महासामन्त) शब्द एक पटक मात्र प्रयोग गरेका छन् र सम्भवतः यसको अर्थ विशेष गरी आफ्नो अधिपतिसँग आबद्ध व्यक्तिहरू हुन्। 

## सामन्तका दायित्वहरू 
हर्षचरित्रअनुसार सामन्तको पाँच कर्तव्यहरू थिए। ति हुन्: 

* सम्राटलाई वार्षिक कर अर्पण गर्ने।
* सम्राटलाई व्यक्तिगत रूपमा उपहार अर्पण गर्दै।
* पराजित सामन्तहरूले आफ्ना छोराहरू र नाबालिग राजकुमारहरूलाई सम्राटको दरबारमा पठाउनु पर्थ्यो  ताकि उनीहरू शाही परम्परामा परिपक्व होऊन् र सम्राटप्रति वफादार हुन सकून्।
* सम्राटलाई सैन्य सहायता प्रदान गर्नुहोस्।
* शान्तिको समयमा प्रशासनिक र न्यायिक कार्यहरू गर्ने।

## दक्षिण भारत 
## उत्तर भारत 
## पूर्वी भारत 
## नेपाल 
लिच्छवी राजाको नेपाली क्षेत्रमा, सामन्तहरूले जागिर /राज्य/क्षेत्र सम्हालेका थिए र दरबारमा प्रमुख भूमिका खेलेका थिए। अन्य नेपाली राज्यहरूमा पनि सामन्तहरूले भूमिका खेलेका थिए।

डा. रेग्मी लेख्छन् कि नेपालमा सामन्तहरूले महाराजा र महाराजाधिराज जस्ता उच्च सुनिने उपाधिहरू लिएका थिए जब उनीहरू केवल सामन्त (सरदार) थिए। एउटा उदाहरण एउटा शिलालेख हो जहाँ चाँगु क्षेत्रका अंशुवर्मा नामक सामन्तले महाराजाधिराजको उपाधि धारण गरेका थिए। उच्च सुनिने उपाधि अपनाए पनि उनीहरूले सामन्त उपाधि त्यागेको देखिएन। यस्तै एउटा उदाहरण महासामन्त महाराजा श्री कर्मालिलाह हुन्।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* जमिनदार
* जग्गीरदार
* सरदार
* मनकारी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कुलीन उपाधि
श्रेणी:पद
पूर्वी गङ्ग वंश

**पूर्वी गङ्ग राजवंश** (जसलाई **पूर्व गङ्ग**, **रूधी गङ्ग** वा **प्राच्य गङ्ग** पनि भनिन्छ) एक ठुलो मध्ययुगीन युग भारतीय शाही हिन्दु राजवंश थियो जसले कलिङ्गदेखि २०औँ शताब्दीको मध्यसम्म शासन गरेको थियो। पूर्वी गङ्गहरूले ओडिसाको आधुनिक क्षेत्रको अधिकांश भागलाई समय बित्दै जाँदा तीन फरक चरणमा शासन गरे, जसलाई प्रारम्भिक पूर्वी गङ्ग (४९३–१०७७), साम्राज्यवादी पूर्वी गङ्ग (१०७७–१४३६) र खेमुण्डी गङ्ग (१४३६–१९४७) भनिन्छ।

कर्नाटकमा शासन गर्ने पश्चिमी गङ्गहरूबाट तिनीहरूलाई छुट्याउन तिनीहरूलाई "पूर्वी गङ्गहरू" भनेर चिनिन्छ। यस राजवंशद्वारा शासित क्षेत्रमा आधुनिक भारतीय राज्य ओडिसाका साथै उत्तरी आन्ध्र प्रदेशको प्रमुख भागहरू, छत्तीसगढका केही भागहरू र पश्चिम बङ्गालका केही दक्षिणी जिल्लाहरू समावेश थिए। ओद्रा प्राकृतबाट भाषाको विकास पछि ओडिया भाषाले उनीहरूको शासनमा आधिकारिक दर्जा पायो।

पूर्वी गङ्ग वंशका शासकहरूले मुस्लिम आक्रमणकारीहरूको निरन्तर आक्रमणबाट आफ्नो राज्यको रक्षा गरे। यो राज्य व्यापार र वाणिज्यको माध्यमबाट समृद्ध भयो र धन प्राय: मन्दिरहरूको निर्माणमा प्रयोग गरिन्थ्यो। पूर्वी गङ्ग राजवंशलाई ओडिसाको सबैभन्दा लामो शासन गर्ने राजवंश भनिन्छ।

## मुद्रा 
पूर्वी गङ्ग सिक्का तिथिहरूको एक रोचक पक्ष यो हो कि यी सिक्काहरू मितिको लागि दशमलव सङ्ख्याहरू प्रयोग गरेर प्रारम्भिक हिन्दु सिक्काहरू हुन सक्छन्। पहिलेका दिनांकित सिक्काहरू, जस्तै पश्चिमी क्षत्रपहरू, गुप्तहरू आदिका सिक्काहरूले पुरानो ब्राह्मी सङ्ख्या प्रणालीको प्रयोग गर्दथे जसमा प्रत्येक एकल अङ्कको प्रतिनिधित्व गर्ने छुट्टाछुट्टै प्रतीकहरू, दसको दुई-अङ्कको गुणकको प्रतिनिधित्व गर्ने छुट्टाछुट्टै प्रतीकहरू, जस्तै २०, ३०, ४०, आदि, र थप अलग-अलग प्रतीकहरूले १००, २००, आदि जस्ता तीन-अङ्कको सङ्ख्याको प्रतिनिधित्व गर्दछ। यसरी १२३ जस्तो सङ्ख्यालाई १००–२०–३ लेखिएको थियो। तर पूर्वी गङ्ग सिक्काहरू एकल अङ्कहरूको लागि प्रतीकहरू प्रयोग गरेर लेखिएका थिए, सङ्ख्याको स्थितिले दसौं वा सयौँ जस्ता मानलाई सङ्केत गर्दछ, यसैले प्रभावकारी रूपमा शून्य-स्थान धारक प्रणाली प्रयोग गर्दछ।

## विरासत 
मुस्लिम आक्रमणकारीहरूको आक्रमणप्रयासलाई सफलतापूर्वक परास्त गरेर पूर्वी गङ्ग साम्राज्यले हिन्दु धर्म, कला र संस्कृतिको संरक्षणकर्ताको रूपमा काम गरेको आरोप लगाइएको छ जब भारतको आदिवासी सभ्यता हिन्दुहरूको ठुलो मात्रामा नरसंहार, शहरहरूको लुटपाट, मन्दिरहरूको अपवित्र र विनाश र हिन्दु जनताको बलपूर्वक धर्मान्तरणद्वारा खतरामा परेको थियो। गङ्ग साम्राज्यले भारतका अन्य भागहरूबाट भाग्ने संस्कृति र कलालाई पनि आश्रय दियो।

पूर्वी गङ्गहरू धर्म र कलाका महान् संरक्षक थिए र गङ्ग कालका मन्दिरहरू कलिङ्ग र हिन्दु वास्तुकलाका उत्कृष्ट कृतिहरूमध्ये एक हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:आन्ध्र प्रदेशको इतिहास
श्रेणी:भारतका वंशहरू
श्रेणी:हिन्दु वंशहरू
श्रेणी:ओडिसाको इतिहास
बराक नदी

**बाराक नदी** वा **बारबाक्रो नदी** भारतको मणिपुर, मिजोरम र असम राज्यहरू हुँदै ९०० किलोमिटर (५६० माइल) बग्छ। यो बङ्गलादेशमा बग्छ जहाँ यो सुरमा नदी र कुशियारा नदीमा विभाजित हुन्छ जुन गङ्गा मुखद्वीप बनाउनु अघि फेरि मेघना नदीमा मिल्छ। यसको कुल लम्बाइमध्ये, ५२४ किलोमिटर (३२६ माइल) भारतमा, ३१ किलोमिटर (१९ माइल) बङ्गलादेशमा छ। यसको जलयात्रायोग्य भागको माथिल्लो भाग भारतमा छ - लाखीपुर र भङ्गा बीच १२१ किलोमिटर (७५ माइल), जुन २०१६ देखि राष्ट्रिय जलमार्ग ६, (उत्तर पश्चिम-६) को रूपमा घोषित गरिएको छ।

## जलमार्ग 
मणिपुर राज्यको लियाई कुल्लेन गाउँमा रहेको यसको स्रोतबाट, जहाँ अधिकांश मानिसहरू पौमाई नागा जनजातिका छन्, यो नदीलाई भोरेई भनेर चिनिन्छ। यसको स्रोत नजिकै, नदीले फुबा गाउँबाट निस्कने भेरेई, गुम्ती, हावडा, कागनी, सेनाई बुरी, हरि मङ्गल, काकराई, कुरुलिया, बालुझुरी, शोनाइछरी र दुर्दुरिया जस्ता खोलाहरू प्राप्त गर्दछ।

यो मणिपुरमा दक्षिणपश्चिममा टिपाइमुखसम्म बग्छ, जहाँ यसले लगभग १८०-डिग्री अर्को बाटो बनाउँछ। त्यसपछि यो जिरीमुखसम्म उत्तरतिर बग्छ, र पश्चिमतिर मोडिएर असमको काचार जिल्लामा बग्छ। यो भांगा बजारमा बङ्गलादेशमा प्रवेश गर्छ।

## वातावरणीय सरोकारहरू 
वातावरणविद्हरूले दक्षिणी असमका नदीहरूको माथिल्लो भेगमा जलचर प्राणीहरू र तिनका वासस्थानहरू नष्ट भइरहेकोमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। प्रमुख प्रकृति संरक्षण गैरसरकारी संस्था सोसाइटी फर एक्टिभिष्ट फर फरेस्ट एण्ड इन्भाइरोन्मेन्टले बराक नदीको दुवै किनारमा बसोबास गर्ने आदिवासीहरूले मिजोरमबाट तस्करी गरी ल्याइएका स–साना जिलेटिनको डन्डी पड्काएर माछा मार्ने हानिकारक अभ्यासको विकास गरेको उल्लेख गरेको छ। यस प्रक्रियामा कछुवा, डल्फिन र अन्य जलीय जीवजन्तुका साथै युवा र परिपक्व हजारौँ माछाहरू मारिएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:असमका नदीहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशका नदीहरू