open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
रिनाक

**रिनाक** सिक्किमको पूर्व जिल्लामा अवस्थित एउटा सानो बजार हो। सिक्किमको राजधानी गान्तोकदेखि ६३ किलोमिटर टाडा जलेपला पास जाने मार्गमा अवस्थित छ। यो समुद्र सतहदेखि १०४० मिटरको उचाईमा अवस्थित छ।  **रे - नोक** लेप्चा भाषाका दुइ शव्दले बनेको छ जसको अर्थ हुन्छ "कालो पहाड"। रिनाकदेखि केही माथि अवस्थित आरिटारमा राज्यको प्रथम प्रहरी चौकिको स्थापना भएको हो। 

## इतिहास
रिनाकको  विषयमा कुनै पनि लिखित इतिहास जानकारीमा नआएको हुंदा  स्थानिय बुढा-पाकाको भनाई र सीमित स्रोतबाट जानकारी मिले अनुसार- तेह्रौँ शताव्दीसम्म यो ठाँउ बाक्लो जंगलले ढाकिएको थियो। लेप्चा जातिले सबैभन्दा पहिला ढालफांड गरी बसेका र पछिबाट भुटिया र नेपालीहरू आई बसेको कुरा बताइन्छ।

## सामाजिक संरचना
रिनाक सिक्किमका अरु ठाउँ सरह सबै जातिले बसोबास गरेको ठाउँ हो, यहाँ लेप्चा, भुटिया, नेपाली (गोर्खा), मारवाडी र बिहारीहरू छन्।

## शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू
रिनाकको शैक्षिक इतिहास राज्यका अरु ठाउँको भन्दा धेरै लामो छ। रिनाक खाम्दोंगमा राज्यको सर्वप्रथम विद्यालयको स्थापना मिसिनरीहरूद्वारा गरिएको थियो।  पछि गएर यो विद्यालयलाई सिक्किम सरकारले अधिग्रहण गरी किंगस्टोनमा सारिएको र उच्चतर माध्यमिक विद्यालयको दर्जा दिइएको हो। हाल यसलाई रिनाक उच्चतर माध्यमिक विद्यालयको नामले जानिन्छ। सिक्किमको सर्वप्रथम संस्कृत विद्यालय रिनाकको मन्दिरमा स्थापित गरिएको थियो। सिक्किम भारतमा विलय भएपछि धेरैवटा विद्यालयहरूको स्थापना गरियो, जसको ब्यहोरा निम्न प्रकर छ-

* सरकारी महाविद्यालय
* रिनाक उ. माध्यमिक विद्यालय
* तारपिन मा. विद्यालय
* सुदुंगलाखा मा. विद्यालय
* आरिटार मा. विद्यालय
* सन्त जोशेफ विद्यालय
* संस्कृत पाठशाला
* अरु धेरै नि.मा.विद्यालय र प्रा.पाथशालाहरू

## पर्यटक स्थलहरू
*आरिटार पोखरी (लाम्पोखरी)
*आरिटार गुम्पा
*सिद्धिविनायक मन्दिर (निर्माणाधीन)
*नर्सरीहरू

श्रेणी:पाक्योङ जिल्लाका सहर र नगरहरू
न्यायपालिका

**न्यायपालिका** (**न्यायिक प्रणाली** वा **न्यायाधिकरण**) व्यक्ति–व्यक्ति तथा राज्यबीचको विवादको निरुपण गर्ने अदालतीय व्यवस्था हो । जनतालाई पूर्णरूपमा स्वतन्त्र, सार्वभौम तथा न्यायपूर्ण अधिकार प्रदान गर्न राज्यका तीन अङ्ग मध्ये न्यायपालिका एक हो । यो न्यायिक शाखासँग कानुनहरू बदल्ने शक्ति हुन्छ, जसले प्रणालीलाई सुगम रूपमा सञ्चालन गर्दछन् । न्यायपालिकाले पिडित पक्षलाई उचित न्याय दिनुका साथै अन्याय गर्ने व्याक्तिलाई करबाई समेत दिन आग्रह गर्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
*स्थानीय न्यायपालिका
*स्थानीय कार्यपालिका
*स्थानीय व्यवस्थापिका

श्रेणी:नेपालको राजनीति
श्रेणी:संवैधानिक अङ्गहरू
ललितपुर महानगरपालिका

**ललितपुर** नेपालको बागमती प्रदेश स्थित ललितपुर जिल्लामा रहेको महानगरपालिका हो। ललितपुर काठमाडौँ उपत्यकामै काठमाडौँ सहरसँग उत्तरको सिमा जोडीएको सहर हो र युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा सुचिकृत पाटन दरवार यसै सहरमा रहेको छ। नेपालका केही केन्द्रीय कार्यलय व्यापार गृह तथा आवास क्षेत्र रहेको यो सहरमा प्रसिद्ध कुम्भेश्वर मन्दिर, पटन बौद्ध विहार, कृष्ण मन्दिर आदी छन। राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २,९४,०९८ रहेको छ भने यहाँ ७७,१५९ घरधुरी रहेका छन्। वि.सं २०७१ मङ्सिर २८ मा, साविकका धापाखेल, सुनाकोठी र हरिसिद्धी गाविसहरू यसमा गाभिएर साविक ललितपुर उपमहानगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा, कार्यविनायक नगरपालिकाको १-१३ नम्बर वडाहरू (साविकका सैंबु, बुङमती र खोकना गाविसहरू) यसमा गाभिएका थिए।

## भूगोल 
ललितपुर बागमती नदीको दक्षिणी भागमा अवस्थित छ। यहाँको जनसङ्ख्या करिब बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार २,२०,८०२ रहेको छ र यसले कुल ४.५९ बर्ग किलोमिटर भू-भाग ओगटेको छ। पाटन नेपालको चौथो ठुलो सहर हो। यसका भोगौलिक निर्देशांकहरू यस प्रकार रहेका छन्-
* अक्षांश २७°४०'४५.२५" उ.
* देशान्तर ८५°१९'३७.२३" पू.

## पर्यटकीय स्थलहरू 
### पाटन दरबार क्षेत्र 
**मुख्य लेख:पाटन दरवार क्षेत्र**

प्राची‍न मल्ल दरबार ललितपुरको सबैभन्दा रमणीय स्थलमा पर्दछ। मङ्गलबजार भनेर पनि चिनिने यस दरबार क्षेत्र पर्यटकीय दृष्टिकोणले ज्यादै नै महत्त्वपूर्ण छ। पर्यटकहरूमा मात्र नभई स्थानीय बासिन्दामा पाटन दरबार क्षेत्र अत्यन्त लोकप्रिय छ। साँझ खुला हावा खान थुप्रै पाटनवासीहरू यहाँ आउने गर्दछन्। पाटन दरबार क्षेत्र एक धार्मिक क्षेत्र पनि हो। यहाँ कृष्ण मन्दिर, भिमसेनथान, नारायण मन्दिर जस्ता मन्दिरहरू पनि छन्। हरेक दिन बिहान यहाँ भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्‍ने गर्दछ।

### बंगलामुखी 
पाटन दरवार क्षेत्रबाट करीब पाँच मिनेटको हिडाइँ पछि बंगलामुखी मन्दिर पुगिन्छ। बंगलामुखीमा हरेक बिहिवार मानिसहरू पूजा गर्न आउने गर्दछन्। जनाई पूर्णिमाको दिनमा यहाँ मेला लाग्ने गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका सहरहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू
घरपालुवा मौरी

**मौरी** (वा **मधुकर**) ***एपिस*** वंशजको सदस्य हो, जसलाई महको उत्पादन र सञ्चयका लागि चिनिन्छ । यिनिहरूले पहेँलो मैन प्रयोग गरी टिकाउ गुण (चाका) बनाउँछन् भने त्यहीँ मह उत्पादन समेत गर्दछन् । २१औँ सताब्दीको प्रारम्भमा मौरीका कुल सात प्रजाति भेटिए भने ४४ उपप्रजाति भेटिए, यद्दपी मधुकरका सात देखि एघार प्रजाति ऐतिहाँसिक रूपमा भेटिएका छन् । मह उत्पादनको लागि चिनिने सबैभन्दा उत्तम प्रजाति पश्चिमी मधुकर हो जसलाइ बालीहरूको परागसेचन र मह उत्पादनका लागि घार बनाएर पाल्ने गरिन्छ । मौरीका कुल २०,००० प्रजातिमध्ये मह दिने मौरी सानो सङ्ख्यामा छन् ।**मौरी** एक किसिमको कीरा हो । यसले विभिन्न फूलको रस सङ्कलन गरी मह लगाउने गर्दछ । मौरीलाई मेहनती जीवको रूपमा चिनिन्छ ।

 स्पेन]]
**मौरी पालन** अथवा एपिकल्चर (**apiculture**)  एपि ल्याटिन शव्दबाट आएको हो, जसको अर्थ मौरीको  रेखदेख भन्ने बुझिन्छ । मौरी राख्ने बाकसलाई अङ्ग्रेजीमा एपियारी भनिन्छ ।

## मौरी पालनको इतिहास
### प्रजातिहरू
संसारमा मौरीका प्रजातिहरू २०००० भन्दा बढी छन ।

श्रेणी:प्राणी
श्रेणी:मौरी
श्रीनाथ गण

**श्रीनाथ गण** नेपाली सेनाको एक गण (बटालियन) हो । यो गणको स्थापना १८१९ आश्विनमा कम्पनीको रुपमा भएको थियो भएको थियो। बङ्गालका नवाव मीर कासिमको पराजित फौजबाट प्राप्त भएका करिब ५०० बन्दुक र २ तोपका सहायताले खडा गरेको ५ कम्पनी मध्ये यो पनि एक हो। सुरुमा यो गण नुवाकोटमा थियो, हाल दाङमा तैनाथ छ।

गोरखा दर्बार स्थित इष्ट देवता गोरखनाथको नाममा **श्रीनाथ कम्पनी** खडा गरिएको थियो।

## स्थापना
५ असोज १८१९ मा  पृथ्वीनारायण शाहले भएका सबै लडाकु दस्ता एकत्रित गरी सु-संगठित सैन्य शक्ति निर्माण गर्ने उद्देश्यले पुरानो गोरखागण, श्रीनाथ गण, कालीबक्स गण, बद्रीबहादुर गण र सबुजदल गण गरी पाँचवटा सैन्य गण स्थापना गरेका थिए । यो गण  नुवाकोट देवीघाटमा रहेको छ ।

## योगदानहरू
* नेपालको एकिकरणकाल 
* नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध 
* नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध, बुटवलको लडाईं
* बझांग सैनिक कारबाही, २०१८
* नेपाल तिब्बत युद्ध, सन् १८५५-१८५६
* भारतीय सिपाही बिद्रोह, १८५७
* प्रथम विश्व युद्ध, भारतको शान्ति सुरक्षा कायम गर्न कलकत्तामा
* दोश्रो विश्व युद्ध , भारतको शान्ति सुरक्षा कायम गर्न
* संयुक्त राष्ट्रसंघको शान्ति स्थापना कार्य (लेबनान -१९८५ र १९९२, युगोस्लाभिया-१९९५ मा, कंगोमा २००४ मा) 

## अहिले सम्मका गणपतिहरू






# बलबाहादुर खत्री 
# शैलेन्द्रबहादुर महत
# वीरेन्द्र प्रसाद शाह
# गुप्तबहादुर कार्की
# कुँवर शमशेर जबरा
# पशुपति शमशेर जबरा, ... ... 
# ...
# 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
कम्युटर सांखिकरण

मानौं हामी कुनै पनि महसुल तिर्न जाँदा २ रूपैयाँ ९० पैसा तिर्नु प-यो भनेर ३ रूपैयाँ मान्छौ। \scriptstyle 3 times \frac13को मान १ हुन्छ भनेर हामीलाई थाह (रेसनल र बिज गणितीय पद्धतिमा) छ तर कहिले कहीँ कम्प्युटर वा क्यालकुलेटरमा हिसाब गर्दा ०.९९९९९९९९९९९९९९९९ देख्नु भएको होला ,यो एकदम सहि मान हो , तर कहिले काहीं ०.९९९९९९९९९२३४७५ देख्न सक्छौं यो कुनै त्रुटीले गर्दा भएको हुनसक्छ।
जटिल गणन प्रक्रियातथा विभिन्न त्रुटीहरू दशमलव विन्दुहरू , कम्प्युटर दशमलव विन्दु गणन प्रक्रिया,कम्प्युटर बीजगणित प्रक्रियाठूला संख्यालाई एप्रोक्सिमेशन गर्ने त्रुटी जुन नचाहँदा नचाहँदै पनि हाम्रो गणन प्रकृयाको हिस्सा बन्न पुग्छन। 
## बिट,बाइट,निब्बल र निरपेक्ष मान
### बिट
बिट(Bit) भन्नाले बाइनरीमा ० वा १ तर एकपटकमा एक मात्र। 
 
 जस्तै ० पनि एक बिट हो र १ पनि एक बिट हो।
 ०० दुई बिट किनभने यहाँ दुईवटा सङ्केत छन्। त्यस्तै ००,०१,१०,११ सबै दुई बिट हुन्।

### बाइट
आठ वटा बिटहरूको समूहलाई बाइट भनिन्छ। जस्तै ०००००००० 

जब बाइटहरूको संख्या ठूलो हुदै जान्छ तब , यसलाई किलोबाइट , मेगा बाइट , गिगा बाइट , टेरा बाइट .....मा लेखिन्छ
 १०२४ बाइट = १ (किलो इन्फोमेशन बाइट) तर १००० बाइट = १ किलो बाइट 
 १०२४ कि.बा= १ मेगा बाइट
 १०२४ मेगा बाइट= १ गिगा बाइट
 ....
 ...

### निब्बल
कुनै बाइटमा ४ बिटको एक समूहलाई निब्बल भनिन्छ 

surendra regmi ===निरपेक्ष मान===

### बाइनरी नै किन 
## संख्या प्रणाली
### बाइनरी (द्विआधार संख्या)
### अक्टल (आठ आधार संख्या)
### दशमलव (दश आधार संख्या)
### हेक्जा डेसिमल(१६ आधार संख्या)
## रूपान्तरण
### बाइनरी -दशमलव
### बाइनरी-हेक्जा दशमलव
### बाइनरी-अक्टल
### हेक्जा,आक्टल-बाइनरी
श्रेणी:कम्प्युटर विज्ञान
श्रेणी:कम्प्युटर
देवीदत्त गण

श्री ५ रणबहादुर शाहको शासनकालमा पाल्पाहमलाको  लागि वि.स.१८४०  मा स्थापना गरी पाल्पाको लडाइँमा पठाउदा राम्रो काम्गरेकोले वि.स.१८४२ साल  बैशाख १४ गते मौसुफबाटै निशान प्रदान गरी देविदत्त कम्पनी कोनाममा यस गण खडा भएको हो। कालुमासिंह  थापा को नितृत्वमा १८४१ देखि १८४४ सालसम्म यस पल्टनले बाइसी चौबिसि राज्यहरूसँग लडदै नेपाल एकीकरण को कार्यमासहभागी रह्यो। वि.स.१८६३ मा काजी द्देवत्त थापाको नेतृत्व मागढवालको लडाइँ तथा वि.स.१८६ मा काजी जसपाउ थापाको नेतृत्व माकिल्ला काकडामा विरतापूर्वक लडाइँ लडेका थिए। वि .स.१८६९ सालमा देविदत्त कम्पनी जो नामबाट देविदत्त पल्टन रहन गयो। वि.स.१८७१-७२ सालमा काजी सुन्दर थापाकी नेतृत्व मा अग्रेज समराज्यबाद विरुद्ध यस पल्टन धेरै पटक विभिन्न स्थानमा लडेर  बहादुरी कमाव्जो थियो ।वि.स.१९११-१२ सालमा तिब्बत -भोट युद्ध अन्तर्गत केरुडको लडाइमा देविदत्त पल्टन पनि संलग्न रहेको थियो।वि.स.१९१४-१५ सालमा भारतमा भएको सिपाही विद्रोह नियन्त्रण गर्ने कार्यमा बृटिश सरकारलाई मद्दत गर्न कर्णेल शेरजंग थापाको नेतृत्व मा गएको टोलिले बहादुरी साथ लडि लखनउमा विद्रोही हएउ निर्मुल पार्ती प्रथम विश्व युद्धमा बृटिस सरकारको सहयोगार्थ वि.स.१९७१ देखि १९७५ सम्म कर्णेल इन्द्र सम्शेर जवराजो नेतृत्व मा भारतको अटोवाबाद्मा श्री पुरानो गोरख गण पल्टनसँग मिलि ग्यारिजन डिउटी मा पुरै गण खट्टी आप्नो क्षमाता र विरता प्रदर्शन गरी आएको थियो।

## यस गणमा द्वन्दको क्रममा विरगती प्राप्तगर्ने सपुतहरू
## विदेशी भूमिमा देवीदत्त गण
### भारतिय सैनिक विद्रोह दमन 
वि.स.१९१४-१५सालमा भारतमा भएको सैनिक विद्रोहलाई नियन्त्रण गर्न तत्कालीन बृटिस सरकारबाट सहयोग माग भइ आएकोमानेपाल सरकारबाट ६ वटा रेजिमेण्टहरू उक्त कार्यको लागि खटाइ पअठाएको थियो।उक रेजिमेण्ट हएउ मध्ये देविदत्त पल्टन पनि सहभागिता भ इलखनउ बागिहरूलाई निर्मुल पार्न सफल भएको थियो।
### प्रथम विश्वयुद्ध
वि.स.१९१४-१९१८ सम्म भएको प्रथम विश्वयुद्धमा तत्कालीन बृटिस सरकारलाई सहयोग गगर्न अरु नेपाली पल्टन संगै देविदत्त गणका  ५६१ जवानहरू भारतमा गइ अटोवाबादमा ग्यारिजन डिउटीमा खट्तिइ साहसी र इमान्दारिपूर्वक कार्य सम्पादन गरेका थिए।
### दोस्रो विश्वयुद्ध
वि.स.१९३९-१९४५ सम्म भएको दोस्रो विश्वयुद्धमा समेत यश गणले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।यश युद्धमा देविदत्त पल्टनका फौजहरूले तत्कालीन कर्णेल श्री सुरेन्द्र बहादुर बस्नेतको कमाण्डमा राजमुकाम पठानसंग लडेर  महावीर नेपालिहरूको परिचय दिई विरता प्रदर्शन गरेका थिए।
### हैदरावाद समस्या 
भारत स्वतन्त्र भए पश्चात् हैदराबादमा फैलिएको जातिय दङ्गालाई निस्तेज पार्न भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री पण्डित जवाहरलाल नेहरूको आग्रह मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री मोहन शम्शेरले सहयोग गरेका थिए। सोक्रममा देविदत्त पटन पनि खट्टिइ गएको थियो। यसैक्रममा हैदरावाद,कलकत्ता,देहरादुन,राँची,रामगढ आदि ठाउहरूमा नेपाली फौज तैनाथ रहि सफल कारवाहिहरू सञ्चालन गरेको थियो। हैदरावादमा फैलिएको जातिय दङ्गा नियन्त्रण गर्न देविदत्त पल्टनले श्री पुरानी गोरख गणसंग सहकार्य गरी आप्नी भूमिका नुर्वाह गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
महाकवि

कुनैपनि भाषाका सबैभन्दा प्रमुख कविलाई महाकवि भन्ने उपाधिद्वारा विभूषित गरिएको हुन्छ।
नेपाली भाषामा लक्ष्मीप्रसाद देवकोटालाई महाकवि उपाधि दिइएको छ।

## विभिन्न भाषाका महाकवि
# नेपाल भाषा = चित्तधर हृदय
# मैथिली भाषा = विद्यापति
# किराँत भाषा = तेअङ्सी सिरिजङ्गा
# हिन्दी भाषा = तुलसीदास
# नेवारी भाषा = सिद्विदास अमात्य
# मगर भाषा = रेख बहादुर थापा मगर
# नेपाली भाषा = लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

## यो पनि हेर्नुहोस्
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

श्रेणी:नेपाली साहित्य
शिक्षक सेवा आयोग (नेपाल)

**शिक्षक सेवा आयोग** बिसं २०५६ सालमा गठन भएको नेपाल सरकार अन्तर्गतको आयोग हो। यसको गठन सामुदायिक विद्यालयका शिक्षकहरुको स्थायी नियुक्ति तथा बढुवाको लागि सिफारिश गर्न, शिक्षकका लागि आवश्यक पर्ने अध्यापन अनुमतिपत्र प्रदान गर्न र शिक्षकको सेवा शर्त र सुविधा सम्बन्धी विषयमा सरकारलाई सुझाव दिनको लागि भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका आयोगहरू
नेपाल वन निगम लिमिटेड

**नेपाल वन निगम लिमिटेड** पहिले **द टिम्बर कर्पोरेसन अफ नेपाल लिमिटेड** नेपालमा रहेका वनजङ्गल व्यवस्थापनबाट प्राप्त हुने काठ दाउरा व्यवस्थित रूपले कटान सङ्कलन र चिरान समेत गरेर सर्वसाधारण जनतालगायत सङ्घ, संस्था, उद्योग व्यवसाय र नेपाल सरकारद्वारा सञ्चालित योजना परियोजनाहरूलाई सरल तरिकाले काठ दाउरा आपूर्ति गर्न वि.सं. २०११ सालमा स्थापना भएको सःमिल परियोजनालाई तत्काल प्रचलित कम्पनी कानुन अन्तर्गत त्यस समयमा 'द टिम्बर कर्पोरेसन अफ नेपाल लिमिटेड'को नाममा पूर्ण सरकारी स्वामित्वको संस्थाको रूपमा गठन भएको थियो। वि.सं. २०५६ असोज २६ गतेको नेपाल सरकारको निर्णयबाट यो निकाय वन तथा भू-संरक्षण मन्त्रालय अन्तर्गत रहेर हाल आफ्नो कार्य सम्पादन गर्दै आइरहेको छ।

## कार्यक्षेत्र
## शाखाहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सरकारी स्वामित्वमा रहेका नेपाली कम्पनीहरू
श्रेणी:नेपाली कम्पनीहरू
राष्‍ट्रिय बीमा संस्थान

**राष्ट्रिय बीमा संस्थान**का स्थापना २०२४ साल पुस १ गते कम्पनी ऐनअन्तर्गत प्राइभेट लिमिटेड कम्पनीका रूपमा भएको हो। २०२५ साल पुस १ गते राष्ट्रिय बीमा संस्थान ऐनअन्तर्गत संस्थानमा परिणत भएको हो।  राजा महेन्द्रले आफ्नै सवारीको बीमालेख खरिद गर्दै २०२४ साल फागुन ११ गते राष्ट्रिय बीमा संस्थान कारोबार उद्घाटन गरेका थिए । पहिलो बीमालेखको प्रस्तावमा बीमितको तर्फबाट राजा महेन्द्र र राष्ट्रिय बीमा संस्थानको तर्फबाट अध्यक्ष डा‍. भेष बहादुर थापाले हस्ताक्षर गरेका थिए । जीवन बीमा भने २०२९ साल फागुन ९ गते शुरु गरेको हो।

## **उद्देश्य** 
देशको आर्थिक विकासको लागि आन्तरिक साधन र पूँजीको परिचालन गर्नु तथा विेदेशी मुद्राको व्ययभार रोक्नु ।

## सेवाहरू 
* सावधिक जीवन बीमा
* बालबच्चाको शिक्षा तथा विवाह सावधिक जीवन बीमा
* अग्रिम भुक्तानी जीवन बीमा
* आजीवन जीवन बीमा
* ‘जीवन सुरक्षा’ सावधिक जीवन बीमा
* बालबच्चाको सावधिक जीवन बीमा
* पति–पत्नीको संयुक्त जीवन बीमा ‘जीवन साथी’
* बालबच्चाको जीवन बीमालेख ‘वात्सल्य’
* म्यादी जीवन बीमा
* ‘जीवन बन्धु’ दोहोरो लाभ जीवन बीमा
* सामूहिक सावधिक जीवन बीमा

## सम्पर्क ठेगाना
राष्‍ट्रिय बीमा संस्थान 
पोष्‍ट बक्स नं: ५२७, काठमाण्डौं 
फोन नं: ००९७७-१-४२६२५२० 
फ्याक्स नं: ००९७७-१-४२६२६१० 
ईमेल: beema@wlink.com.np 

### आधिकारीक वेबसाईट
www.beema.com.np 

श्रेणी:अर्थ वाणिज्य
श्रेणी:आर्थिक
कृषि विकास बैङ्क

कृषि विकासमा बढीभन्दा बढी गतिशीलता ल्याई सर्वसाधारण जनताको आर्थिक हित र सुविधा कायम गर्ने र कृषिक्षेत्रमा सुलभ र सरल पद्धति अपनाई पूँजी तथा ऋण उपलब्ध गराउनु कृषि विकास बैङ्कको स्थापनाको प्रमुख उद्देश्य हो । यिनै उद्देश्य परिपूर्ति गर्न कृषि विकास बैङ्क ऐन, २०२४ अन्तर्गत कृषि विकास बैङ्कको स्थापना बि. सं. २०२४ साल माघ ७ गते भएको हो । सुरूमा ५ करोडको अधिकृत पूँजीबाट यसको स्थापना भएका हो ।

## शाखा कार्यालय 
कृषि विकासका १० ओटा क्षेत्रीय कार्यालयहरु रहेकाछन् :
# क्षेत्रीय कार्यालय, बिराटनगर
# क्षेत्रीय कार्यालय, राजविराज
# क्षेत्रीय कार्यालय, जनकपूर
# क्षेत्रीय कार्यालय, बिरगंज
# क्षेत्रीय कार्यालय, काठमाडौँ
# क्षेत्रीय कार्यालय, पोखरा
# क्षेत्रीय कार्यालय, भैरहवा
# क्षेत्रीय कार्यालय, घोराही
# क्षेत्रीय कार्यालय, धनगढी
# क्षेत्रीय कार्यालय, नेपालगन्ज

## सन्दर्भहरू
## यी पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:नेपाली बैङ्कहरू
श्रेणी:अर्थतन्त्रहरू
श्रेणी:नेपालका सार्वजनिक संस्थानहरू
नेपालका संवैधानिक निकायहरू

कुनै पनि राष्ट्र वा देशको मुल कानुन संविधानमा व्यवस्थापिका, कार्यपालिका र न्यायपालिका बाहेक स्पष्ट व्यवस्था गरिएका निकायहरूलाई नै संवैधानिक अङ्ग वा निकाय भनिन्छ। त्यस्ता निकाय वा अङ्गहरूको काम, कर्तव्य, अधिकार तथा त्यस्का पदाधिकारीहरूको योग्यता, सङ्ख्या, पदावधि, पदबाट मुक्त हुने अवस्था, सेवा, सुविधा एवं पारिश्रमिक आदिहरूको स्पष्ट किटान संविधानमा नै उल्लेख गरिएको हुन्छ। सत्तारूढ दलहरूले शक्तिको दुरुपयोग गरि शासन पद्धतिलाई भ्रष्ट बनाउने, निरङ्कुश, विकृति तथा अन्य शक्तिको दुरुपयोग गरि आफ्नो स्वार्थलाई पूरा गर्ने दुस्साहसलाई वन्देज गरि आमजनताको भलो हुने कार्यमा संलग्न गराउन र सुशासन कायम राख्न मद्दत गर्न यस्ता निकाय वा अङ्गहरूको प्रमुख भुमिका रहन्छ। नेपालको संविधानले बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुसांस्कृतिक तथा भौगोलिक विविधतायुक्त विशेषतालाई आत्मसात गरी विविधताबीचको एकता, सामाजिक सांस्कृतिक ऐक्यबद्धता, सहिष्णुता र सद्भावलाई संरक्षण एवं प्रवर्धन गर्दै, वर्गीय, जातीय, क्षेत्रीय, भाषिक, धार्मिक, लैङ्गिक विभेद र सबै प्रकारका जातीय छुवाछुतको अन्त्य गरी आर्थिक समानता, समृद्धि र सामाजिक न्याय सुनिश्चित गर्न समानुपातिक समावेशी र सहभागितामूलक सिद्धान्तका आधारमा समतामूलक समाजको निर्माण गर्ने संकल्प गरेको छ। यसका लागि निम्न संवैधानिक आयोगहरूको व्यवस्था रहेको छ।

## संवैधानिक निकायहरू 
वि.सं. २०७२ सालमा जारी नेपालको संविधानले व्यवस्था गरेको नेपालका संवैधानिक निकायहरू :

## नियुक्ति 
प्रधान न्यायाधीश र संवैधानिक निकायका प्रमुख र पदाधिकारीहरूको नियुक्तिको सिफारिस गर्न देहाय बमोजिमका अध्यक्ष र सदस्य रहेको एक संवैधानिक परिषद् रहनछ :-

(क) प्रधानमन्त्री – अध्यक्ष

(ख) प्रधान न्यायाधीश – सदस्य

(ग) प्रतिनिधि सभाको सभामुख – सदस्य

(घ) राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष – सदस्य

(ङ) प्रतिनिधि सभाको विपक्षी दलको नेता – सदस्य

(च) प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख – सदस्य

## पदमुक्त 
# पदावधि पूरा भएमा
# राष्ट्रपति समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा
# उमेर पैंसठ्ठी वर्ष पूरा भएमा
# महाभियोगको प्रस्ताव पारित भएमा
# शारीरिक वा मानसिक अस्वस्थताको कारण सेवामा रही कार्य सम्पादन गर्न असमर्थ रहेको भनी संवैधानिक परिषदको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले पदमुक्त गरेमा
# मृत्यु भएमा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
राष्ट्रिय महिला आयोग (नेपाल)

**राष्ट्रिय महिला आयोग** नेपालका महिलाको क्षेत्रमा काम गर्ने आयोग हो। यो आयोगले महिला हिंसा, मानव अधिकार लगायतका क्षेत्रमा उजूरी लिने तथा कार्य सम्पादन गर्ने गर्दछ।

देशको आधाभन्दा बढि जनसङ्ख्या रहेका महिलाहरूलाई देश विकासको मूलप्रवाहमा सक्रिय बनाउने उदेश्यले तत्कालिन श्री ५को सरकारले ९२ औ अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवसको अवशरमा वि स २०५८ साल फागुन २३ गते डा. दुर्गा पोखरेलको अध्यक्षतामा राष्ट्रिय महिला आयोगको गठन भएको थियो।

## स्थापना
नेपालको संविधान २०७२, भाग २७ अन्य आयोग, धारा २५२–२५४ आनुसार राष्ट्रिय महिला आयोग संवैधानिक आयोगको रूपमा स्थापित भएको छ। सुरुमा राष्ट्रिय महिला आयोगको स्थापना बि. सं. २०५८ साल फागुण २३ गते तत्कालीन सरकारको कार्यकारिणी आदेशवाट गठित भएको हो। राष्ट्रिय महिला आयोग ऐन २०६३, र राष्ट्रिय महिला आयोग नियमावलि २०६५ कार्यान्वयन भए पश्चात यसले कानुनी आयोगको हैसियत प्राप्त गरेको थियो।

## आयोगको काम, कर्तव्य र अधिकार
क) महिलाको हक हितसँग सरोकार राख्ने नीति तथा कार्यक्रमको तर्जुमा गरी कार्यान्वयनका लागि नेपाल सरकार समक्ष पेश गर्ने,

ख) महिलाको हक हितसँग सम्बन्धित कानुन वा नेपाल पक्ष भएको अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि वा सम्झौता अन्तर्गतको दायित्व कार्यान्वयन भए वा नभएको विषयमा अनुगमन गरी त्यसको प्रभावकारी पालन वा कार्यान्वयनको उपाय सहित नेपाल सरकारलाई सुझाव दिने,

ग) महिलालाई राष्ट्रिय विकासको मूल प्रवाहमा समाहित गर्न तथा राज्यका सबै निकायमा समानुपातिक सहभागिता सुनिश्चित गर्न मौजूदा नीति तथा कार्यक्रमको समीक्षा, अनुगमन तथा मूल्याङ्कन गर्ने र त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि नेपाल सरकारलाई सिफारिस गर्ने,

घ) लैङ्गिक समानता, महिला सशक्तिकरण तथा महिलासँग सम्बन्धित कानुनी व्यवस्थाको अध्ययन, अनुसन्धान गरी त्यस्ता कानुनमा गर्नुपर्ने सुधारका सम्बन्धमा सम्बन्धित निकायलाई सिफारिस गर्ने र सोको अनुगमन गर्ने,

ङ) महिला अधिकारसँग सम्बन्धित नेपाल पक्ष भएको अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि वा सम्झौतामा भएको व्यवस्था बमोजिम नेपालले पठाउनु पर्ने प्रतिवेदन तयारीका सम्बन्धमा नेपाल सरकारलाई सुझाव दिने,

च) महिला हिंसा वा सामाजिक कुरीतिबाट पीडित भएको वा महिला अधिकार प्रयोग गर्न नदिएको वा वञ्चित गरेको विषयमा कुनै व्यक्ति वा संस्था विरुद्ध मुद्दा दायर गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएमा कानुन बमोजिम अदालतमा मुद्दा दायर गर्न सम्बन्धित निकाय समक्ष सिफारिस गर्ने।

२) राष्ट्रिय महिला आयोगले आफ्नो काम, कर्तव्य र अधिकार मध्ये कुनै काम, कर्तव्य र अधिकार आयोगको अध्यक्ष, कुनै सदस्य वा नेपाल सरकारको कुनै कर्मचारीलाई तोकिएको शर्तको अधीनमा रही प्रयोग तथा पालन गर्ने गरी प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ।

३) राष्ट्रिय महिला आयोगको अन्य काम, कर्तव्य, अधिकार तथा तत्सम्बन्धी अन्य व्यवस्था सङ्घीय कानुन बमोजिम हुनेछ।
हाल श्री कमला पराजुली राष्ट्रिय महिला आयोग अध्यक्ष रहनु भएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य सूत्रहरू
*www.nwc.gov.np राष्ट्रिय महिला आयोगको आधिकारिक वेवसाइट

श्रेणी:नेपालका सामाजिक संस्थाहरू
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएको वा सुधारिएका लेखहरू
अनिल गुरुङ

**अनिल गुरुङ** नेपाली फुटबल खेलाडी हुन् । हाल उनी बेलायतको वोकिङ क्लबको ट्रायल खेल्न गएपछि चर्चामा छन् । हाल उनी मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लबबाट खेल्छन् । उनलाई एक समय भारतिय क्लब सिलोङ लाजोङले रु. ६३ लाखमा ३ वर्षका लागि अनुबन्ध गरेको थियो ।

## प्रारम्भिक जीवन 
अनिल गुरुङको जन्म दिलबहादुर गुरुङ र लक्ष्मी कुमारी गुरुङका सुपुत्रका रूपमा मालेपाटन, पोखरामा भएको हो। उनले बाराहीमा बि पढेका हुन्। उनले १३ वर्षको कलिलो उमेरमै फुटबल खेल्न थालेका हुन्। उनले पहिला सहारा क्लब, पोखराबाट खेल्न थाले। अरुको जस्तै उनको बा आमाले पनि खेलेर पैसा नकमाइने भन्दै उनलाई खेल्नबाट टाढा राख्न खोजे र सेनामा भर्ती भएको हेर्न चाहन्थे। परिवारको इच्छा विपरीत उनी खेलिरहे।

## घरायसी खेल र सफलता 
नेपाली लिगमा अनिलले पहिला ब्रिगेड ब्वाइज, त्यसपछि थ्री स्टार, न्यु रोड टिम, र मनाङ मर्स्याङ्दी क्लबमा खेले। उनले पछिल्लो शहीद स्मारक ए डिभिजन लिगमा सबैभन्दा बढी ३२ गोल हान्दै यामाहा बाइक जिते। त्यस लगायत उनले अनगिन्ती पुरस्कार जितेका छन्।

## बेलायतमा ट्रायल 
अनिल गुरुङ बेलायतको चेल्सी रिजर्ब र वोकिङ क्लबका लागि ट्रायल खेल्न गएका थिए। यसो गर्ने उनी प्रथम नेपाली हुन्। उनलाई सहारा (पोखरा) र सहारा (युके)ले आर्थिक सहयोग गरेको थियो। उनले केही समस्याका कारण त्यहाँ मौका नपाए पनि उनी नेपालको खेल जगतमा नायक भएका छन्।

## भारतको आइ लिग र सिलोङ लाजोङ 
पहिला भारतको सिलोङ लाजोङ क्लबबाट बोलाईए पनि उनी बेलायतजान परेकाले उनले इन्कार गर्दै आएका थिए। अक्टोबर ३०, २००९ का दिन अनिलले भारतीय आइ लिग क्लब सिलोङ लाजोङसँग रु ६३ लाखमा ३ वर्षका लागि अनुबन्धित भए। यससँगै उनी सबैभन्दा बढी कमाउने नेपाली फुटबल खेलाडी बने। http://www.goal.com/en-india/news/222/transfer-zone/2009/10/30/1593562/i-league-lajong-sign-nepals-star-striker-anil-gurung

## अन्तर्राष्ट्रिय खेल
 मा बङ्गलादेश विरूद्धको समुह चरणको पहिलो खेलको म्यान अफ दि-म्याच पुरस्कार ग्रहण गर्दै]]

### सन्यास
फिलिपिन्सबिरुद्धको खेलसँगै ५०औं अन्तर्राष्ट्रिय खेल पूरा गरेका ३१ वर्षे स्ट्राइकर अनिल गुरुङले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्यास लिएका छन् ।
८२औं मिनेटमा सुजल श्रेष्ठलाई रिप्लेस गर्दै मैदान प्रवेश गरेका अनिलले आफ्नो अन्तिम खेल करीव १० मिनेटमात्र खेले ।
१० वर्षे अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल करिअरमा ५० अन्तर्राष्ट्रिय खेल पूरा गरेका उनले १० गोल गरेका छन् ।
सन् २००८ मा पाकिस्तानबिरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलमा पहिलो गोल गरेका उनले सन् २०१३ को साफ च्याम्पियनसिपमा भारतबिरुद्ध १०औं अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरेका थिए ।
पछिल्ला दुई वर्षमा राष्ट्रिय टोलीमा पर्न संघर्षरत थिए ।
अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ एन्फाले विशेष कार्यक्रम गरी मंगलबार अनिलको बिदाई गरेको छ ।

## अन्तराष्ट्रिय गोल 
:*नेपालले गरेको गोल अघिल्लो*

## उपाधिहरू
*सोलिडारिटी कप:२०१६

## सन्दर्भ 
## बाहिरी लिङ्कहरू 
* आधिकारिक वेबसाइट 

श्रेणी:नेपाली फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म
श्रेणी:पोखराका मानिसहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
भारतका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची

, भारतका वर्तमान (१४औँ) प्रधानमन्त्री, जुलाई २०२३ देखि]]

**भारतको प्रधानमन्त्री** गणतन्त्र भारतको सरकार प्रमुख हुन्छन्। भारतीय संविधान अनुसार, प्रधानमन्त्री पद भारत सरकारको प्रमुख, भारतको राष्ट्रपतिको मुख्य सल्लाहकार, मन्त्रीपरिषदको प्रमुख तथा लोकसभामा बहुमत भएका दलको नेता हुने गर्छ। प्रधानमन्त्री भारत सरकारको कार्यपालिकाको नेतृत्व गर्छन्।

## कुञ्जी
;प्रधानमन्त्री रहेको पार्टीको रङ्गको कुञ्जी
* 
* 
* 
* 
* 
* 

;अन्य कुञ्जी
* No.: पदमा रहेको सङ्ख्या
* CM: मन्त्री परिषद
*  हत्या वा कार्यकालमा मृत्यु
*  अघिल्लो अविधि पछि पुन: कार्यकालमा फर्के
*  राजिनामा
*  अविश्वासको प्रस्ताव पछि राजिनामा दिए 

## प्रधानमन्त्री
## यो पनि पढ्नुहोस्
* राष्ट्रपति
* उपप्रधान मन्त्री

## सन्दर्भ सामग्री
## बाहिरका लिङ्कहरू
* भारतको प्रधानमन्त्री (आधिकारिक वेबसाइट)
* भारतको पुर्व-प्रधानमन्त्री (आधिकारिक वेबसाइट)

श्रेणी:भारत सरकार
श्रेणी:भारतका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:देश अनुसार प्रधानमन्त्रीहरूको सूची
विश्वयुद्ध

मानव जातिको इतिहासमा विश्वयुद्धलाई एक अद्भुत पुर्ण घटनाको रूपमा लिइन्छ। यो घटना पहिलो र दोस्रो गरी दुई पटकसम्म घटि सकेको छ। पहिलो विश्वयुद्ध सन् १९१४ देखि सन् १९१८ सम्म चलेको थियो,भने दोस्रो विश्वयुद्ध सन् १९४४ देखि सन् १९४९ सम्म चलेको थियो।

## संस्करणहरू
### प्रथम विश्वयुद्ध
पहिलो विश्वयुद्ध सन् १९१४ देखि सन् १९१८ सम्म चलेको थियो।
#### कारणहरू
#### परिमाणहरू
### दोस्रो विश्वयुद्ध
पहिलो विश्वयुद्ध सन् १९४४ देखि सन् १९४९ सम्म चलेको थियो।
#### कारणहरू
#### परिमाणहरू
## तेस्रो विश्वयुद्धको सम्भावना
## यो पनि हेर्नुहोस्
## स्रोत
श्रेणी:विश्वयुद्ध
श्रेणी:युद्ध
करिश्मा कार्की

**करिश्मा कार्की** ओलम्पिक सहभागी नेपाली पौडी खेलाडी हुन्। उनी 'जलपरी'को नामले समेत चिनिन्छिन्। करिश्मा कार्कीले सन् २००० देखि पौडी खेलमा निरन्तर लागिपरेकी छिन्। सन् २००२ मा विद्यालयमा अध्ययनरत छँदै खेल जीवन प्रारम्भ गरेकी कार्कीले हालसम्म करिब २ सय वटा पदक हात पारसिकेकी छिन्। १३ वर्षको उमेरमा राष्ट्रिय स्तरको पौडी प्रतियोगितामा १३ वटा मेडल हात पार्न सफल करिश्माले सन् २००४ मा पाकिस्तानमा भएको नवौँ साफ खेलमा चौधौँ स्थान हासिल गरेकी थिइन्। हालसम्म उनले ८ वटा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा भाग लिइसकेकी छिन्। पल्सर पपुलर प्लेयर अफ द इअरको मनोनयनमा परेकी कार्कीले उक्त विधामा दोस्रो स्थान हासिल गरेकी थिइन् भने उनी प्लेयर अफ द इअर २०६५ पनि घोषित भइन्। सन् २००८ मा बेइजिङ ओलम्पिकमा सहभागी करिश्माले पाचौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०६५ प्रतियोगितामा बाह्र वटा स्वर्णपदक हात पारेर नयाँ इतिहास कायम गरेकी थिइन्।

## जीवनी र शिक्षा
## पाँचौ राष्ट्रिय खेलमा जितेका पदकहरू 
# २ सय मिटर फ्रि स्टाइल २ मिनेट ४६.२१ सेकेन्ड
# २ सय मिटर ब्याकस्ट्रोक ३ मिनेट ०८.१० सेकेन्ड
# ५० मिटर बटरफ्लाई ३५.४७ सेकेन्ड
# ४X१०० सय रिले ५ मिनेट ३२.९७ सेकेन्ड
# ५० मिटर ब्याकस्ट्रोक ३८.४५ सेकन्ड
# १ सय मिटर फ्रि स्टाइल १ मिनेट १२.८१ सेकेन्ड
# २ सय मिटर ब्रेस्ट स्ट्रोक ३ मिनेट २३.१० सेकेन्ड
# १ सय मिटर बटरफ्लाई १ मिनेट २६.८० सकेन्ड
# १ सय मिटर ब्याक स्ट्रोक १ मिनेट २४.५४ सेकेन्ड
# २ सय मिटर मिड्ले ३ मिनेट २.२६ सकेन्ड

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली महिला पौडी खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९९३ मा जन्म
श्रेणी:नेपालका ओलम्पिक पौडीबाजहरू
लुई पास्चर

**लुई पास्चर** (जन्म २७ डिसेम्बर १८२२ - मृत्यु २८ सेप्टेम्बर १८९५) मा भएको हो। उनको जन्म फ्रांसको डोल जुरा भन्ने ठाउँमा भएको हो| उनी संसारका प्रसिद्ध रसायनज्ञ (chemist) हुन्|
रोगहरूका कारण र रोकथामका योगदानका निम्ति उनको नाम स्मरणीय छ| उनीद्वारा गरिएका खोजहरूले शिशु जरो(puerperal fever)कोको कारण हुने मृत्युदरमा कमी आयो साथै रेबिज् (कुकुर स्याल आदि जानवरको बौलाउने बिमार) रोकथामको सर्वप्रथम टीका (Vaccine) उनले बनाए| उनका प्रयोगहरूले रोगका जीवाणु सिद्धान्तलाई सहयोग पुरयाए| उनलाई जीवाणु तत्त्वका तीन संस्थापक मध्येमा गणना गरिन्छ, जस मध्ये अरु दुइजना हुन्- फर्डिनान्ड् चो-न र रोबर्ट कोच| पास्चरले रसायन विज्ञानको क्षेत्रमा पनि धेरै खोजहरू गरे, जसमा विषमता र क्रिष्टलको आणविक आधारको खोज उल्लेखनीय छन्|
thumb|(पास्चरले क्रिस्टलमा गरेको प्रयोग)

## शिक्षा र प्रारम्भिक जीवन 
लुइस पाश्चरको जन्म २७ डिसेम्बर १८२२ मा डोल, जुरा, फ्रान्समा एक गरिब ट्यानरको क्याथोलिक परिवारमा भएको थियो।  उहाँ जीन-जोसेफ पाश्चर र जीन-एटिनेट रोकीको तेस्रो सन्तान हुनुहुन्थ्यो।
पाश्चर १८३१ मा प्राथमिक विद्यालयमा प्रवेश गरे।  

उहाँ आफ्नो प्रारम्भिक वर्षहरूमा एक औसत विद्यार्थी हुनुहुन्थ्यो, र विशेष गरी शैक्षिक थिएन, किनभने उहाँको रुचि माछा मार्ने र स्केचिंग थियो। उनले आफ्ना आमाबाबु, साथीहरू र छिमेकीहरूको धेरै पेस्टल र चित्रहरू कोरेका थिए। 

## कार्य 
## रोगाणुक सिद्धान्त 
## इम्युनोलोजी तथा टीकाकरण 
thumb|**पास्चर डि-लिलि संस्थान**(Institut Pasteur de Lille)

श्रेणी:वैज्ञानिकहरू
श्रेणी:विज्ञान
संविधान

**संविधान** राष्ट्रको मूल कानुन हो । जसले सरकारको स्वरूपलाई निर्धारण गर्दछ । यसले सरकारको अधिकारलाई सीमित गरी जनताका अधिकारलाई सुरक्षित गर्ने तथा सरकारका अङ्गहरू बिच शक्तिको वितरण र सम्बन्ध निश्चित गर्ने नियमहरूको सङ्ग्रह हो । संविधानले राज्यको सर्वोच्च शक्तिलाई सञ्चालन गरी नागरिकका अधिकार र कर्तव्यलाई व्यवस्थापन गर्दछ । यसले शासनका विभिन्न अङ्ग - व्यवस्थापिका, कार्यपालिका, र न्यायपालिका - को शक्ति र कार्यहरू निर्धारण गर्नका साथै राज्य र जनताबिचको अधिकार र कर्तव्यको सीमा निर्धारण गर्दछ । यसलाई संविधान सभा वा अन्य यस्तै प्रक्रियाबाट निर्मित गरी राज्यको शासन र शासन प्रणाली सञ्चालन गर्ने वैधानिकता शासक वर्गलाई जनताले प्रदान गरेका हुन्छन् ।

छोटकरीमा संविधान राष्ट्रको मार्गचित्र र नागरिक अधिकारको वडापत्र हो ।

## ‍‍संविधानमा रहने विषयवस्तुहरू 
संविधानमा मूल रूपमा निम्न विषयको बारेमा उल्लेख रहेको हुन्छ 

* देशको मूल भावना र मर्म र राजनीतिक पृष्ठभूमिको व्याख्या
* सरकार प्रमुख र राष्ट्र प्रमुखको नियुक्ति काम र कर्तव्य
* जनताको मौलिक अधिकार र दायित्व
* सार्वभौमसत्ता तथा राजकीय सत्ता जनतामा हुनुपर्ने
* नेपाली धर्म, संस्कृति ,रीतिरिवाज बारे व्याख्या बयान
* देशको शासन प्रणाली, सरकार गठन ,काम र कर्तव्य
* विभिन्न संवैधानिक निकायमा गरिने नियुक्तिको प्रक्रिया, तिनका
* यसका मातहत बन्ने नियम , उप-नियम र कानुनको व्याख्या
* सङ्कटकाल वा विशेष परिस्थितिबारे व्यवस्था
* देशको राष्ट्रिय गान, झन्डा र अन्य चिन्हबारे व्याख्या
* एक एकसदनात्मक व्यवस्थापिका
* कार्यकारिणी अधिकार मन्त्रीपरिषद् मा
* जनताको विविध मौलिक हक अधिकार को सुनिश्चितता
* जनभावनाको कदर
* देशको कार्यकारिणी प्रमुख प्रधानमन्त्रीका रूपमा रहने व्यवस्था

## स्वरूप 
कुनै पनि पुस्तकमा पाठ,अभ्यास एकाइमा विभक्त रहे जस्तै संविधान पनि
# भाग
# धारा
# उपधारामा
# अनुसूची

विभाजन गरिएको हुन्छ।

## संविधानमा हुनुपर्ने गुणहरू
* स्पष्टता: संविधान धारा, उपधारा र दफाहरू दोहोरो अर्थ नलाग्ने र स्पष्ट हुनुपर्छ । 

* परिवर्तनसिल : संविधान आवश्यकताअनुसार परिवर्तन गर्न सकिने हुनुपर्छ । समय ,देश,काल,परिस्थिति ,र जनचाहनाअनुरूप आवश्यक परेको बखत तोकिएको प्रक्रिया पूरा गरी संशोधन गर्न सकिने हुनुपर्छ ।
* व्यापकता: संविधानले राज्यको स्वरूप ,सरकारी क्षेत्र , जनताका हक, राजनीतिक शक्तिको प्रयोग लगायत राज्यका व्यापक क्षेत्रहरू समेटिएको हुनुपर्छ ।
* मौलिक हक: संविधानले जनताको मौलिक हकहरू स्पष्ट उल्लेख गर्दै संरक्षणको व्यवस्था गरेको हुनुपर्छ ।
* स्वतन्त्र न्यायपालिका : संविधानले न्यायपालिकालाई पूर्ण रुप्मा स्वतन्त्रता प्रदान गरेको हुनुपर्छ ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
* संविधानवाद
## नेपाल को संविधान को संवैधानिक इतिहास , व्यवस्थापिका,न्यायपालिका,कार्यपालिका
* नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४
*नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान, २०७२
वैज्ञानिक

मा कार्यरत]]
**वैज्ञानिक** शव्दले व्यापकतम अर्थमा त्यो व्यक्तिलाई बुझाउँछ, जो ज्ञान आर्जनको निम्ति व्यवस्थित रूपमा संलग्न छ अथवा परम्परागत ज्ञानलाई प्रायोगिक तौर तरिकाले अध्ययन गरी कार्य-कारण, क्रिया-प्रतिक्रिया आदिको अध्ययन गर्दछ । वैज्ञानिक त्यो व्यक्ति (पुरुष अथवा महिला)लाई भनिन्छ जसले वैज्ञानिक पद्धतिको प्रयोग गरी ज्ञान हासिल गर्नमा संलग्न रहन्छ। वैज्ञानिक विज्ञानको एक अथवा बडी क्षेत्रमा प्रवीण हुनसक्छ। वैज्ञानिक बन्नका लागि विज्ञान विषयका सबै क्षेत्रमा अध्ययन तथा अनुसन्धान
गरेको हुनुपर्छ भन्ने छैन । कुनै नया आविष्कार गरेकोलाई पनि वैज्ञानिक भन्न सकीन्छ ।
]]
, २० औँ शताव्दीका प्रसिद्ध वैज्ञानिक]]
,ए.बी.ओ. रक्त समूह आविष्कार गर्ने दुई जना मध्ये एक]]
 ब्रह्माण्डको अध्ययन र क्वांटम् गुरुत्वमा योगदानको निम्ति प्रसिद्ध]]

विज्ञानका तीन मुख्य शाखाहरू: 
* भौतिक शास्त्र,
* रसायन शास्त्र र
* जीव विज्ञान ।

## विज्ञानका प्रमुख शाखाहरू एवं अध्ययन–विषय 
## सन्दर्भ 
## बाहिरी लिङ्कहरू 
* विश्वका महान वैज्ञानिक  (Science Bloggers' Association)
* *The Relation of Pure Science to Industrial Research*. American Association for the Advancement of Science. Page 511 onwards.
* Arthur Jack Meadows. *The Victorian Scientist: The Growth of a Profession*, 2004. ISBN 0-7123-0894-6.
* The philosophy of the inductive sciences, founded upon their history (1847)- Complete Text
* Who was the greatest scientist ever?  - Cafe Intellect
* For best results, add a little inspiration - The Telegraph about *What Inspired You?*, a survey of key thinkers in science, technology and medicine

श्रेणी:विज्ञान
माओ त्सेतुङ

**माओ जेदोङ** वा **माओ त्से तुङ** एक चिनियाँ क्रान्तिकारी, राजनीतिक विचारक र साम्यवादी दलका नेता थिए, जसको नेतृत्वमा चीनको क्रान्ति सफल भएको थियो। उनले जनवादी गणतन्त्र चीनको सन् १९४९ देखि सन् १९७६ सम्म चीनको नेतृत्व सम्हालेका थिए। मार्क्सवादी, लेनिनवादी विचारधारालाई सैनिक रणनीतिमा जोडिएको उनको सिद्धान्तलाई माओवादको नामले चिनिन्छ।  

वर्तमानमा कतिपय मुलुकमा माओ एक विवादास्पद व्यक्ति मानिए पनि चीनमा, उनी राजकीय रूपमा एक महान् क्रान्तिकारी, राजनीतिक रणनैतिकार, सैनिक पुरोधा र देशरक्षक मानिन्छन्। थुप्रै चिनियाँ व्यक्तिहरूको मत अनुसार माओले आफ्ना नीति र कार्यक्रमका माध्यमले वर्तमान चीनको आर्थिक तथा साँस्कृतिक विकास तथा पिछडिएको देशलाई संसारको प्रमुख शक्तिको रूपमा खडा गराउन गतिलो भूमिका निर्वाह गरेका थिए। माओ संसारका सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तिहरूमा गनिन्छन् र *टाइम म्यागजिन*का अनुसार २०औँ शताव्दीका १०० सबभन्दा प्रभावशाली व्यक्तिहरूमा माओ पर्दछन्।

यसको विपरीत, माओका सामाजिक तथा राजनीतिक कार्यक्रमहरू महान अग्रगामी छलाङ र सांस्कृतिक क्रान्तिको कारण गम्भीर अनिकाल सृजना भएको र चिनियाँ समाज, अर्थ व्यवस्था तथा संस्कृतिलाई समेत हानि पुर्‍याएको कुरामा कतिपय व्यक्तिहरू विश्वास राख्दछन्, जसको फलस्वरुप सन् १९४९ देखि १९७५ सम्म करोडौँ मानिसहरूको मृत्यु भएको बताउँछन्।

## प्रारम्भिक जीवन 
जिन्हाई क्रातिको बेला माओ हुनानको स्थानीय रेजिमन्टमा भर्ती भई क्रान्तिकारिहरूको तर्फबाट लडाइँंमा भाग लिए, जब कुइङ् राजवंश सत्ताच्युत भयो, त्यसपछि माओ सेना छोडेर पुनः विद्यालय गए। सन् १९१८ मा स्नातक सम्मको पढाई सकेपछि सन् १९१९ को चार मई आन्दोलनको निम्ति आफ्ना शिक्षक अनि भविष्यका ससुरा प्राध्यापक याङ् च्याङ् जि सँग बेइजिङको यात्रामा गए। प्राध्यापक याङ् च्याङ् जि पेकिङ् विश्वविद्यालयमा महत्त्वपूर्ण पदमा रहेको कारण उनको सिफारिसमा माओले सहायक पुस्तकालयाध्यक्ष पदमा रहि काम गरे। माओले अंशकालिक (part-time) छात्रमा पंजीकृत भई केही मात्रामा व्याखान र विद्वानहरूको सेमिनारहरूमा पनि भाग लिए।  सङ्घाईमा रहँदा साम्यवादी सिद्धान्तको अध्ययनमा आफूलाई संलग्न गराए।

लुओ यिक्सिनोसित विवाहित( बाबुले गराईदिएको विवाह जसलाई माओले कहिल्यै स्वीकारेनन्)) भएर पनि उनले प्रोफेसर यांगकी छोरी तथा आफ्नी सहपाठी यांग काइहुइसित बिवाह गरे। अक्टूबर १९३० मा,  कुओमिन्टांग (KMT)ले यांग काइहुइ र उसको छोरा एनिंगलाई पक्राउ गर्‍यो। (KMT)ले दुवै जनालाई बन्दी बनायो, पछि गएर एनिंगलाई उसका आफन्त कहाँ पठायो तर उसकी आमालाई भनें मारिदियो। त्यस बेला माओ उनकी सहकर्मी १७ वर्षिया केटी हि जिझेन्सित बस्थे, भाषा कौशलतामा कमजोर भएकाले जियांग सम्प्रदायसँग बसेको भएपनि उनले  मन्दारिन् चीनि भाषा सिक्न सकेनन्।  उनले फ्रान्समा अध्ययन गर्ने अवसरलाई पनि अस्वीकार गरे।

२३ जुलाई १९२१ का दिन, माओले, २७ वर्षको उमेरमा सङ्घाईमा चीनको कम्युनिस्ट पार्टीको राष्ट्रिय काङ्ग्रेस मा भाग लिए। दुई वर्षपछि, उनी पार्टीको तेस्रो काङ्ग्रेस अधिवेशनमा पाँच कमिसार मध्येमा एक प्रतिनिधिको रूपमा छानिए सोही साल केन्द्रीय समितिको आदेशमा माओ, हुनान् कुओमिन्टांग शाखा सञ्चालन गर्नका निम्ति हुनान् फिरे। सन् १९२४ मा, उनी कुओमिन्टांगको  राष्ट्रिय अधिवेशनका प्रतिनिधि बने,जहाँ उनी केन्द्रीय समितिका अतिरिक्त प्रमुख छानिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दर्शन
श्रेणी:दार्शनिक
श्रेणी:चीनका राष्ट्रपतिहरू
अल्फ्रेड नोबेल

**अल्फ्रेड बेर्नार्ड नोबेल** स्वीडन निवासी रसायनविज्ञ तथा इन्जिनियर थिए। विश्व प्रसिद्ध नोबेल पुरस्कार यीनकै द्वारा स्थापित न्यास द्वारा दिइन्छ। यिनले डाइनेमाइट नामक प्रसिद्ध बिस्फोटकको आविष्कार गरेका थिए।
## जीवनी 
अल्फ्रेड बर्नार्ड नोबेलको जन्म बाल्टिक सागरको किनारामा बसेको स्टकहोम नामक नगरमा भएको थियो उनका पिता सन् १८४२ देखी सेंट पीटर्सबर्गमा परिवार सहित रहन्थे। यहाँ उनी रूसको सरकारको लागि खेतीको औजारहरूका साथै अग्न्यास्त्र, सुरंगहरू (mines) र तारपीडहरूको निर्माणमा लागेका थिए।

बालक अल्फ्रेडलाई सन् १८५० मा अध्ययनको लागि संयुक्त राज्य अमेरिका, पठाइएको थियो, तर त्यहाँ यीनी केवल एक वर्ष मात्र रहन सके। रूसबाट स्विडेन वापस आएपछी उनी आफ्नो पिताको कारखानाहरूमा विस्फोटकहरूको विशेष गरेर नाइट्रोग्लिसरिनको, अध्ययनमा लागे। ३ सितंबर, १८६४ मा भयानक विस्फोटको कारण यो सम्पूर्ण कारखाना नष्ट भयो र उनका कान्छा भाईको समेत त्यसैमा मृत्यु भयो। फेरी पनि उनी नाइट्रोग्लिसरिन यस्तो अप्रत्याशित रूपसँग विस्फोट गराउने द्रव्यलाई वशमा गर्ने उपायको खोजीमा लागि रहे। सन् १८६७ मा उनले धुवाँरहित बारूदको पनि आविस्कार गरे, जसले पछि गएर कर्डाइट (cordite) को रूप लियो। त्यसै ताक पदार्थहरूको उद्योगमा तथा युद्धमा पनि विस्तृत रूपले उपयोग हुन थाल्यो। यसले रूस स्थित बाकूका तेलक्षेत्रहरूमा धनविनियोजनबाट उनले विशाल धनराशि एकत्रित गरे।

उनको जीवन रोग सँग युद्ध गर्दै बीतेको थियो। उनले जीवन पर्यन्त विवाह गरेनन् तथा एकांकी जीवन बिताए। मानव हितको आकांक्षाबाट प्रेरित भएर उनले आफ्नो धनको उपयोग एक न्यास (trust) स्थापित गर्नमा गरे, जसबाट प्रति वर्ष (१) भौतिक शास्त्र, (२) रसायन, (३) शरीर-क्रिया-विज्ञान वा चिकित्सा, (४) आदर्शवादी साहित्य तथा (५) विश्वशान्तिको क्षेत्रमा सर्वोत्तम कार्य गर्नेहरूलाई पुरस्कार दिने गरिन्छ। यो पुरस्कारलाई नोबेल पुरस्कार भनिन्छ। सन् १९०१ देखी नोबेल पुरस्कार दिने कार्य आरम्भ भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:वैज्ञानिकहरू
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार
नोबेल पुरस्कार

[thumb|[अल्फ्रेड नोबेल]]
नोबेल पुरस्कारको स्थापना सन् १८९५ मा स्विडेनका वैज्ञानिक तथा विस्फोटक पदार्थ डाइनेमाइटका आविष्कारक अल्फ्रेड नोबेलको नाममा भएको हो । नोबेल फाउन्डेसन द्वारा स्विडेनको वैज्ञानिक अल्फ्रेड नोबेलको स्मरणमा सन् १९०१ मा सुरु गरिएको यो पुरस्कार भौतिक, रसायन, साहित्य, शान्ति, क्रिया विज्ञान तथा चिकित्सा, र अर्थशास्त्र क्षेत्रमा प्रदान गरिने विश्वको सर्वोच्च पुरस्कार हो । यो पुरस्कारको रूपमा प्रमाण-पत्रको साथमा १२,००,०००(बाह्र लाख अमेरिकी डलर) प्रदान गरिन्छ । अल्फ्रेड नोबेलले जम्मा ३५५ आविष्कारहरू गरे जसमा सन् १८६७ मा गरेको डायनामाइटको आविष्कार पनि हो । नोबेललाई डायनामाइट तथा यस प्रकारका विज्ञानका विध्वंसक शक्तिहरूको बारेमा पूरै ज्ञान थियो । सन् १८९६ को डिसेम्बर १० मा देहान्त हुँदा उनका कुनै उत्तराधिकारी थिएनन् । उनले आफ्नो शेषपछि सम्पति कसैलाई दिन चाहेनन् । सन् १८९५ मा उनले एक इच्छापत्र तयार पार्न लगाएर आफ्नो सम्पत्तिबाट अक्षयकोष स्थापना गरे । उक्त कोषबाट प्राप्त आम्दानीबाट विज्ञानतर्फ भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र र क्रिया विज्ञान तथा चिकित्साशास्त्रमा महत्त्वपूर्ण खोज वा आविष्कार गरेका, साहित्यको क्षेत्रमा ठूलो योगदान पुर्‍याएका र विश्वशान्ति कायम गर्न विशेष योगदान पुर्‍याएका व्यक्ति वा संस्थालाई नगद राशिसहितको पुरस्कार प्रदान गर्ने व्यवस्था मिलाईयो । उनको इच्छा अनुसार यस सम्पत्तिको ब्याजले प्रत्येक वर्ष मानव जातिको कल्याणको निम्ति कार्य गर्ने मानिसहरूलाई सम्मानित गरिन्छ । यो सम्पत्ति स्वीडिस बैङ्कमा राखिएको र ब्याजले नोबेल फाउन्डेसनद्वारा प्रत्येक वर्ष शान्ति, साहित्य, भौतिक, रसायन, चिकित्सा विज्ञान र अर्थशास्त्रमा सर्वोत्कृष्ट योगदानका लागि दिइन्छ । नोबेल फाउंडेशनको स्थापना २९ जून १९०० मा भएको हो र १९०१ देखि नोबेल पुरस्कार दिन थालिएको हो । अर्थशास्त्रको क्षेत्रमा नोबेल पुरस्कारको शुरुवात सन् १९६८ देखि गरियो । पहिलो नोबेल शान्ति पुरस्कार सन् १९०१ मा रेडक्रसका संस्थापक ज्यां हेनरी ड्युना र फ्रेंच पीस सोसाइटीका संस्थापक अध्यक्ष फ्रेडरिक पैसीलाई संयुक्त रूपमा दिइएको थियो।

शान्तितर्फको पुरस्कार ओस्लो, नर्वेबाट र अन्य पुरस्कारहरु स्टोकहोल्म, स्विडेनबाट प्रदान गरिन्छ । 

## सन्दर्भ सामग्री
## यी पनि हेर्नुहोस
* २०१० मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार
* २०११ मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार
* २०१३ मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार
* एबेल पुरस्कार
* २०१४ मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार
*इग नोबेल पुरस्कार

श्रेणी:पुरस्कारहरू
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार
आत्रेय गोत्र

**आत्रेय गोत्र** भन्नाले अत्रि ऋषिका सन्तान भन्ने बुझिन्छ।   नहर्की, जाजरकोटी सिंह, शाह, गेलाल, भट्ट, अर्याल, दुवाडी/ द्विवेदी, सिग्देल,पानी पोखरेल/पोख्रेल, पौडेल, दुलाल, थापा,-: पुवार,विष्ट क्षेत्री
 नहर्की, खुलाल, कालिकोटे, बगाले  खड्का,  र गिरि हरूको गोत्र **आत्रेय** हो।
अत्रि ऋषि नै यस गोत्रका प्रवर्तक ऋषि हुन् । अत्रेः अपत्यं पुमान् आत्रेयः, यसरी आत्रेय शब्दको व्युत्पादन भएको छ ।  कुल, वंश, सन्तति, सन्तान, अन्वय आदि गोत्रका पर्यायवाची शब्द हुन् । गोत्र शब्दको व्युत्पादन यसरी हुन्छ - गां त्रायते इति गोत्रः अर्थात् गोत्रको अर्थ गाईको रक्षक, पृथ्वीको रक्षक, माताको रक्षक भन्ने हुन्छ । 

## श्यावाश्वात्रेय समूह 
यस समूहमा आत्रेय, अर्चना, श्यावाश्व, श्यावाश्वि, अत्रि, भूरि, छन्दि, अर्चिसन्, श्यामवान् उद्दालक,गौरिवीति स्वात्ति, दत्त, पतञ्जल, माहुलि, वल्गुत, निष्ठुर, पूर्वातिथि, कुमार, वसुश्रुत, इय, गय, सुतम्भर, पुरु, सृतवाह, वध्रि, पयस्वन्त, सस, विस्वसामा, विश्वचर्षणि, वसुयव, बभ्रु, गातु, सदापृत, प्रतीक्ष्ण, प्रतिभानु, प्रतिप्रभ, श्रुत्वित्, रातहव्य,यजत, उरुचक्रि, बाहुपृक्त, पौर, सप्तवध्रि, सत्यश्रवा, मरुत् इषात्रेय, भौमात्रेय, कृष्णात्रेय आदि चौरानब्बे भन्दा अधिक ऋषि रहेकाछन् । यिनीहरू धेरैको प्रवर आत्रेय, अर्चनानस, श्यावाश्व हो । यसका गोत्रकर्ता ऋषि अत्रि हुन् । 

## गविष्ठिरात्रेय समूह 
यस समूहमा दक्ष, भलन्दन, कत, पण आदि २४ ऋषिहरू पर्दछन् । यस समूहको प्रवर तिन हो - आत्रेय, अर्चनानस र गविष्ठिर । यसका गोत्रकर्ता ऋषि अत्रि हुन् ।

## वाद्भुतकात्रेय समूह 
यस वाद्भुतक समूहमा धूमाकृत, भल्लूक आदि सात ऋषि पर्दछन् । यसको आत्रेय, अर्चनानस र वाद्भुतक तिन प्रवर रहेको छ । यस समुहका गोत्र प्रवर्तन कर्ता ऋषि अत्रि हुन् ।

## मौद्गलात्रेय/पौर्वातिथात्रेय समूह 
यस समूहमा मुद्गल, शालिसन्धि, अर्पण, गोभिल आदि दश ऋषि रहेका छन् । यस समूहको  प्रवर तिन हो - आत्रेय, अर्चनानस र पौर्वातिथ/मौद्गल हो । यस समूहका गोत्र प्रवर्तन कर्ता अत्रि ऋषि हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:खस जातिका थरहरू
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:ऋषि
भारतीय वैज्ञानिकहरुको सूचि

## भारतका प्रचीन वैज्ञानिकहरु
* आर्यभट्ट
* भास्कर प्रथम
* ब्रह्मदेव
* ब्रह्मगुप्त
* व्यास
* चाणक्य
* सुस्रुत
*चरक
* बौधयान
* हलायुध
* जयदेव
* पिंगल
* नागर्जुन

## आधुनिक वैज्ञानिकहरु
* अनिमेश चक्रवर्ती
* अनिल ककोदकर
* ए.पी.जे.अब्दुल कलाम
* अरुन नेत्रावल्ली
* अशोक गाड्गिल
* अशोक सेन
* बीरबल साहनी
* ची.अन्.आर्.राव
* सी.भी.रमन्
* डी.आर्. काप्रेकर
* डा. जयन्त नारलिकर
* गजेन्द्र पाल सिंह राघव
* गणपति थानिकैमोनी
* गोपालसमुद्रम् नारायण अय्यर् रामचन्द्रन्
* हर गोविन्द खुराना
* हरिश चन्द्र
* होमि भाभा
* जगदीश चन्द्र बोस्
* जगमोहन लाल रजदान
* कैलाशनाथ कौल
* के.आर्.राव
* लालजी सिंह
* महिन्द्र अग्रवाल
* मेघनाद  साह
* एम्.एल्.मदन
* नरेन्द्र कर्मकार
* नित्यानन्द
* निब्याज अहमद
* पद्मनाभन बलराम
* पाण्डुरंग सदाशिव खानखोजे
* प्रो.प्रेम चन्द पाण्डे
* प्रो. अभय अस्तेकर
* रघुनाथ अनन्त माशेलकर
* राजीव मोथवानी
* रंजीत चक्रबर्ती
* रोद्दन नरसिंह
* सलिम अलि
* शान्ति स्वरुप भट्नागर
* श्री राम शंकर अभयंकर
* एस्.एन्.बोस
* सर् एम्.विश्वेश्वरैया
* श्रीनिवास रामानुजन्
* सुब्रह्मण्यम् चन्द्रशेखर
* सुजय के. गुहा
* सुन्दरलाल होरा
* सुप्रियो दत्त
* तेज पी. सिंह
* वैनु बाप्पु
* विजय पी. भाटकर
* विक्रम साराभाई
* विनोद धाम
* विलियम स्टिफेन् एट्किंसन्

श्रेणी:वैज्ञानिकहरू
भारतीय गोर्खा परिसङ्घ

**भारतीय गोर्खा परिसङ्घ** भारतका गोर्खाहरूको गैर सरकारी सङ्गठन हो।
जसलाई संक्षेपमा (BGP)पनि भनिन्छ,
## अलग राज्यको माँग
यस संस्थाका सात माँगहरू मध्ये "गोर्खाहरूको निम्ति अलग राज्यको माँग" प्रमुख रहेकोछ
## स्रोत
श्रेणी:गैर आवासीय नेपालीहरू
श्रेणी:गैर सरकारी सङ्गठनहरू
ढुङ्गाना

**ढुङ्गाना** नेपाल, भारत, बर्मा तथा भूटानमा बस्ने नेपाली (गोर्खा)हरूमा बाहुनकाे एउर हो| यस थरको गोत्र कौशिक हो| यस थरका सगोत्रीहरू बस्ताकाेटी,  रेग्मी बिडारी, रिमाल, लामिछाने, धिताल, फुयाल, तिवारी,  लुईँटेल, पुडासैनी, आदि हुन्|

श्रेणी:थरहरू
बारुद

**बारूद** (Dynamite) विस्फोटन क्षमता भएको पदार्थ हो|  यस पदार्थको आविस्कार स्वीडेनका रसायनज्ञ एवं अभियन्ता वैज्ञानिक अल्फ्रेड नोबेलले गरेका हुन्। यसको पेटेन्ट १८६७मा गरिएको हो। यसको प्रयोग खानीको खनन, पृथ्वी उत्खनन, उद्योगहरूको स्थापनाको निर्माण कार्य र लडाईंमा गरिन्छ।अ

को नाइट्रोग्लिसरिन्को निम्ति पेटेन्ट आवेदन]]

## स्रोत
अर्याल

**अर्याल** भनेको आत्रेय गोत्रको  बाहुन र खत्री बाहुनमा पाईने एक थर हो। पहिला अर्ज्याल भनिनेमा हाल समय अनुसार अर्याल भएको हो। अर्याल जाति ब्राहम्ण मात्रै नभएर खत्री क्षेत्रहरू पनि छ्न । यिनिहरू को मुल थलो गुल्मी जिल्ला मालिका गाउँपालिका को अर्जै भन्ने ठाउँमा हो भन्ने पछिल्लो अध्ययन ले देखाएको छ । अर्यालहरु आफ्ना कुल देवता बराह देव लाई मान्दछन्।

## परिचय र इतिहास
**अर्याल** थर नेपालको  बाहुन परिवारमा पाइन्छ।  अर्यालहरूको गोत्र आत्रेय भएबाट उनीहरू आफू अत्रि ऋषिका सन्तान भएको विश्वास गर्दछन्। अर्याल थर को साथै नहर्की, दुवाडी/ द्विवेदी, सिग्देल,पानी पोखरेल/पोख्रेल, पौडेल, दुलाल, थापा,-: पुवार, खुलाल, कालिकोटे, बगाले र खड्का हरूको गोत्र पनि **आत्रेय** हो । 
यस समूहमा आत्रेय, अर्चना, श्यावाश्व, श्यावाश्वि, अत्रि, भूरि, छन्दि, अर्चिसन्, श्यामवान् उद्दालक, गौरिवीति स्वात्ति, दत्त, पतञ्जल, माहुलि, वल्गुत, निष्ठुर, पूर्वातिथि, कुमार, वसुश्रुत, इय, गय, सुतम्भर, पुरु, सृतवाह, वध्रि, पयस्वन्त, सस, विस्वसामा, विश्वचर्षणि, वसुयव, बभ्रु, गातु, सदापृत, प्रतीक्ष्ण, प्रतिभानु, प्रतिप्रभ, श्रुत्वित्, रातहव्य,यजत, उरुचक्रि, बाहुपृक्त, पौर, सप्तवध्रि, सत्यश्रवा, मरुत् इषात्रेय, भौमात्रेय, कृष्णात्रेय आदि चौरानब्बे भन्दा अधिक ऋषि रहेकाछन् । यिनीहरू धेरैको प्रवर आत्रेय, अर्चनानस, श्यावाश्व हो । यसका गोत्रकर्ता ऋषि अत्रि हुन् । 

## उल्लेखनीय अर्यालहरु 
* उपेन्द्र कान्त अर्याल नेपाल प्रहरी पुर्व आइजिपी
* प्रकाश अर्याल
* पद्मकुमारी अर्याल
* शक्तिबल्लभ अर्याल
* राधाबल्लभ अर्याल
* भैरव अर्य

## यो पनि हेर्नुहोस्
* लामिछाने
* कोइराला
* सूत्र

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:खस जातिका थरहरू

श्रेणी:थरहरू
गमगढी

'''''' मुगु जिल्लाको सदरमुकाम हो। यो प्रसिद्ध रारातालको उत्तर पूर्वपट्टी तथा प्रसिद्ध मुगु कर्णलीको किनारमा रहेको छ। यो साविकको श्रीनगर गाविसमा तथा हाल छायाँनाथ रारा नगरपालिकामा अवस्थित छ। यसको उचाई समुद्री सतह देखि २२६६ मिटर रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मुगु जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
इन्द्रावती नदी, नेपाल

**इन्द्रावती नदी** नेपालको सुनकोशी नदीको सहायक नदी, सप्तकोशी नदी प्रणालीको सहायक नदी र नेपालको एक प्रमुख नदी हो। १९औँ शताब्दीसम्म यसलाई 'मेलम्ची' वा 'मेलम्चु' भन्ने गरिएको थियो।मेलम्ची नदीको पानी धमिलो  हुन्छ भने इन्द्रावती नदी सङ्ग्लो गरि बग्छ। इन्द्रावती नदीको मुहान सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको भोटाङ्ग भन्ने गाउँ माथि पर्ने लेक पाँचपोखरीमा रहेको छ।यसै नदीको नाउँमा नेपालको इन्द्रावती गाउँपालिकाको नामकरण गरिएको छ।

## नदी
इन्द्रावती नदीको स्रोत हिमालयको दक्षिणी भीरमा अवस्थित छ। यसको माथिल्लो जलमार्ग  ठाडो ढलान,  नदी उपत्यकामा विशाल ढुङ्गाहरू र चट्टानहरूसँगै तीव्र पानीको धारा यस नदीको प्रमुख विशेषता हो। यो अल्पाइन, उप-अल्पाइन र समशीतोष्ण जङ्गलहरू भएर प्रवाहित हुने गर्छ। मानव बस्तीहरूलाई यो नदीको तल्लो जलमार्गले भेट्छ। इन्द्रावती नदीको जलग्रहण क्षेत्रमा काठमाडौँ घाटीको पूर्वी ढलान सम्मिलित छ र इन्द्रावती- सुनकोशी नदीसम्म फैलिएर रहेको छ।

इन्द्रावती नदी, नेपालको राजधानी काठमाडौँलाई नेपाल-तिब्बत सीमालाई जोड्ने अरनिको राजमार्गमा अवस्थित दोलालघाटमा सुनकोशी नदीमा मिसिन्छ।

## कोशी नदी प्रणाली
कोशी नदी पूर्वी नेपालमा बग्ने गर्दछ। नदीको स्वरूप विकास गर्नको लागि पूर्व-मध्य नेपालमा सम्मिलित हुने सात नदीहरूको कारण यसलाई सप्तकोसी नदी समेत भन्ने गरिएको छ। कोशी नदी प्रणाली बनाउने प्रमुख नदीहरू सुन कोशी, इन्द्रावती, ताम्मा कोशी (वा तामा कोशी), भोटे कोशी, दुध कोसी, अरुण र तमोर नदीहरू रहेका छन्। सप्तकोशी नदी चतरा खोल्सा हुँदै उत्तरी बिहारमा एक समान दिशामा बग्ने गर्दछ र अन्त्यमा गङ्गा नदीमा मिसिने गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* इन्द्रावती नदी

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नदीहरू
राराताल

**राराताल** ()  नेपालको कर्णाली अञ्चलको मुगु जिल्लामा अवस्थित नेपालको सबैभन्दा ठूलो र प्रसिद्ध ताल हो । यो ताल समुद्र सतहदेखि २,९७२ मिटर उचाईंमा अवस्थित छ । जिल्लाको सदरमुकाम गमगढीबाट परिश्चम तर्फ करीब ३ घण्टाको पैदल यात्रा गरेपछि राराताल पुगिन्छ । १०.८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको रारा तालको अधिकतम लम्वाई ५ किलोमिटर र अधिकतम चौडाई ३.२ किलोमिटर छ भने गहिराई १६७ मिटर छ । 
प्रकृतिको उपहारको रूपमा श्रृजित राराताललाई रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको मनोरम हरियाली यसमा पाइने कस्तुरी, रतुवा जस्ता जन्तुहरूका साथै नेपालको राष्ट्रिय चरा डाँफे र अन्य चरा चुरुङ्गीहरूले समेत थप शोभा पुर्याएका छन् । यसको वरिपरि विस्तारित राष्ट्रिय निकुञ्ज १०६ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ ।

## प्राकृतिक सौन्दर्यता
दिनभरीमा आफ्नो रुप फेरिरहने राराताल जेष्ठ देखि आश्विन महिना सम्म विभिन्न फुलहरूले सजिएर स्वर्गकी अप्सरा जस्तै देखिन्छ। रारातालको अर्को एक थप विशेषता के छ भने यस तालमा विश्वमा अन्यत्र कहि पनि नपाइने असला (हिमाली) माछा पाइन्छ। रारातालबाट करीब ३ घण्टाको पैदल यात्रा पश्चात् यसको पश्चिमतर्फ रहेको मुर्माटपमा पुग्न सकिन्छ । जहाँबाट रारातालको मनमोहक दृष्यका साथै सैपाल हिमालको श्रृङखलाको मनोरम अवलोकन गर्न सकिन्छ । यस तालमा सिस्ने हिमाल र कान्जिरोवा हिमालको मनोरम दृश्य देखिनाको साथै अन्यत्र कहीं नपाइने 'असला' जातको माछा पाइन्छ।

## नामकरण
राजा महेन्द्र शाहले २०२० सालमा यस क्षेत्रको भ्रमण गरेपछि पहिलेका दिनहरूमा **रारा दह** भनेर चिनिंदै आएको यस तालको नाम **महेन्द्र ताल** राखेका थिए ।

## जलवायु 
ग्रीष्म ऋतुमा रारा ताल निकै सुन्दर छ तर जाडो हुन्छ। सबैभन्दा उत्तम भ्रमण गर्ने  समय सेप्टेम्बर / अक्टोबर र अप्रिलदेखि मईसम्म हुन्छ। डिसेम्बरदेखि मार्च सम्म तापमान पनि जम्ने  प्वाइन्ट भन्दा  तल झर्छ। हिउँद मा भने १ मिटर सम्मको हिउँ पर्ने गरेको छ ।

बर्खा याम मा भने ८० मिलिमिटर सम्म को पानी परेको पर्ने गरेको छ  सामान्यतया तालको सतहको तापमान ७.५ देखि ७.६ डिग्री सेल्सियस सम्म हुने गरेको छ।

## चित्र दीर्घा

File:Rara lake, Mugu.jpg|राराताल, मुगु
File:Rara from elevation.jpg|रारातालको दृश्य
File:Sunshine at rara.jpg|सुर्योदयको समय राराताल
File:Rainbow on Rara Lake.jpg|रारामा इन्द्रेणी
File:Rara lake and kanjirowa.jpg|रारा ताल र कान्जिरोवा हिमश्रृङ्खला
File:Beautiful Rara Lake.jpg|रारा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* रुप फेरिरहने राराको सौन्दर्यता

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:नेपालका तालहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
प्राकृतिक सङ्ख्या

**प्राकृतिक संख्या** कुनै सिङ पुच्छर नलागेको सग्लो अंक हो। गन्न प्रयोग हुने १, २, ३, ४, ५ आदि प्राकृतिक संख्या हुन्।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:गणित
लेबनान

**लेबनान** ( कि ;  ) आधिकारिक नाम: **गणतन्त्र लेबनान**(अरबी: اَلْجُمْهُورِيَّة اَللُّبْنَانِيَّة al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah; फ्रान्सेली: République libanaise),  मेडिटरिनियन सागरको पूर्वीमा पर्ने एसियाली मुलुक हो। यसको उत्तर र पूर्वमा सीरिया, पश्चिममा मेडिटरिनियन सागर र दक्षिणमा इजरायल रहेका छन्। यो देशको राजधानी सहर बेरुत हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:एसिया
श्रेणी:मध्य-पूर्वका देशहरू
श्रेणी:अरबी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
आर्सनल फुटबल क्लब

**आर्सनल** एक बेलायतको प्रसिद्ध फुटबल टीम हो। यस क्लबको स्थापना सन् १८८६ मा वूल्विच् भन्ने ठाउँमा भएको हो । सन् १८९३ मा दक्शिन् बेलायतबाट फुटबल लिग खेल्ने पहिलो क्लब हो । 
आर्सनल फुटबल क्लब ले  प्रिमियर लिग खेल्ने गर्दछ। १३ वटा फस्ट डिभिजन र प्रिमियर लिग  जितेको छ,भने 14 वटा एफए कप  जितेको छ ।  

आर्सनल एक प्रसिद्ध फूटबल टीम हो।जसको संसार भर लाखौं समर्थकहरू रहेको छ।

## इतिहास 
## वर्तमान खेलाडीहरू
At the moment, the team has been on a rebuild under manager Mikel Arteta. With the completion of latest season for a fifth spot, missing out on the champion's league by just two points to their arch rivals Tottenham. The future of the club under the manager looks great with the young squad and a couple of valuable additions.
The current list of players in the club's first team include goal keepers Aaron Ransdale and Bernd Leno, Defenders Gabriel Meghales, Ben white, Rob holding, Takehiro Tomiyasu, Cedric Soares, Keiran Tierney, Nuno Travares mid fielders Granit Xhaka, Thomas Partey, Mohammed Elneny, Martin Odegaard(C), Emile Smith Rowe, Pukar Baral and forwards BUkayo Saka, Gabriel Martinelli, Eddie Nketiah and Alex Lacazette.

## कोच
[Mikel Artera]]ले हाल आर्सनलको प्रशिक्षकको भुमिका सम्हालेका छन् ।

## स्रोत
श्रेणी:खेलकूद
श्रेणी:प्रिमियर लिग फुटबल क्लबहरू
श्रेणी:फुटबल