राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू

**राष्ट्रमण्डल** ५६ सार्वभौम राष्ट्रहरूको स्वैच्छिक सङ्गठन हो। तीमध्ये अधिकांश बेलायती उपनिवेशहरू वा ती उपनिवेशहरूको आश्रित क्षेत्रहरू थिए।

राष्ट्रमण्डलमा राजनीतिक सङ्घमा जस्तो कुनै पनि सरकारले अरूमाथि शक्ति प्रयोग गर्दैन। बरु, राष्ट्रमण्डल एक अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठन हो जसमा विविध सामाजिक, राजनीतिक र आर्थिक पृष्ठभूमि भएका देशहरूलाई स्थितिमा समान मानिन्छ, र साझा मूल्य र लक्ष्यहरूको ढाँचाभित्र सहयोग गर्दछ, जो सन् १९७१ मा जारी सिङ्गापुर घोषणापत्रमा उल्लिखित छ।   यस्ता साझा मूल्य र लक्ष्यहरूमा लोकतन्त्र, मानव अधिकार, सुशासन, विधिको शासन, नागरिक स्वतन्त्रता, कानूनको सामु समानता, स्वतन्त्र व्यापार, बहुपक्षीयता र विश्व शान्तिको प्रवर्द्धन समावेश छ, जसलाई बहुपक्षीय परियोजनाह र बैठकहरू मार्फत बढावा दिइन्छ, जस्तै राष्ट्रमण्डल खेलहरू, प्रत्येक चार वर्षमा एक पटक आयोजना गरिन्छ।

यस स्वतन्त्र सङ्गठनको प्रतीक राजा चार्ल्स तृतीय हुन्, जो राष्ट्रमण्डलको प्रमुखको रूपमा सेवा गर्छन्। तथापि, यो स्थितिले उनलाई कुनै पनि राष्ट्रमण्डल सदस्य राष्ट्रहरूमाथि कुनै राजनीतिक वा कार्यकारी शक्ति प्रदान गर्दैन; स्थिति विशुद्ध प्रतीकात्मक छ। राष्ट्रमण्डलको महासचिव राष्ट्रमण्डलको मुख्य कार्यकारीको रूपमा रहेका छन्। 

सन् १९२६ मा उपनिवेश सम्मेलनको बालफोर घोषणापत्रले प्रभुत्वको पूर्ण सार्वभौमिकतालाई मान्यता दिएपछि राष्ट्रमण्डलको आधिकारिक रूपमा गठन भएको थियो। "बेलायती राष्ट्रमण्डल"को रूपमा चिनिने, मूल र यसैले प्रारम्भिक सदस्यहरू अष्ट्रेलिया, क्यानडा, आयरल्यान्डेली स्वतन्त्र राज्य, न्युफाउन्डल्यान्ड, न्युजिल्यान्ड, दक्षिण अफ्रिका र संयुक्त अधिराज्य थिए। यसलाई सन् १९३० को सम्मेलनले पुन: उल्लेख गरेको थियो र अर्को वर्ष वेस्टमिन्स्टरको विधानमा समावेश गरिएको थियो (यद्यपि अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्डले क्रमशः सन् १९४२ र १९४७ सम्म विधान अपनाएका थिएनन्)।  सन् १९४९ मा लन्डन घोषणापत्रले आधुनिक राष्ट्रमण्डलको जन्म र यसको वर्तमान नाम ग्रहण गरेको थियो। सदस्यहरूको संयुक्त जनसङ्ख्या २.४ अर्ब रहेको छ, जुन विश्वको जनसङ्ख्याको लगभग एक तिहाइ हो, जसमध्ये १.२१ अर्ब भारतमा बसोबास गर्दछन्, र ९५% अफ्रिका र एसियामा संयुक्त रूपमा बसोबास गर्दछन्।  २९ जुन २०२२ मा गाबोन र टोगो लगायत फ्रान्सेली भाषी अफ्रिकी राष्ट्रहरू सामेल हुने सबैभन्दा भर्खरका सदस्यहरू थिए, जो मोजाम्बिक र रुवान्डासँगै संयुक्त अधिराज्य वा अन्य राष्ट्रमण्डल राज्यहरूसँग ऐतिहासिक संवैधानिक सम्बन्ध नहुनुमा अद्वितीय छन्।

हाल, १५ सदस्य राष्ट्रहरू राष्ट्रमण्डल क्षेत्रहरू हुन्। राष्ट्रमण्डलका प्रमुखहरू उनीहरूको राज्यप्रमुखको रूपमा, अन्य पाँच आफ्नै व्यक्तिगत राजाहरू (ब्रुनेई, एस्वातिनी, लेसोथो, मलेसिया र टोङ्गा) सँग राजतन्त्र हुन्, र बाँकी गणतन्त्रात्मक राज्यहरू हुन्। गणतन्त्र आयरल्यान्ड (राष्ट्रमण्डलका अनुसार १९४९; आयरल्यान्डेली सरकारका अनुसार १९३६) र जिम्बाब्वे (२००३) राष्ट्रमण्डलका पूर्व सदस्यहरू हुन्।

## वर्तमान सदस्य राष्ट्रहरू 
तलका सबै मितिहरू राष्ट्रमण्डलको राष्ट्र सचिवालय सदस्य सूची द्वारा प्रदान गरिएको छ, र जनसङ्ख्या १ फेब्रुअरी २०२० सम्मको तथ्याङ्कमा आधारित छ।

A. Unless otherwise noted, independence was gained from the United Kingdom on the date (shown in column 2) of joining the Commonwealth.
B. Not a member of the Commonwealth Foundation.
C. Though Pakistan celebrates 14 August 1947 as its independence day, independence was officially granted at midnight, 15 August 1947. Therefore, its date of joining the Commonwealth would be 15 August 1947.
D. Geographically a part of एसिया, considered a युरोपan country in political geography.
E. Constitutional monarchy that operates under a Westminster system. The monarch is not the same individual as the British monarch, hence making it not a राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि.
F. In geology, the Maltese Islands is located on the African Plate. The island group lies approx.  south of the boundary between the African Plate and the Eurasian Plate. In political geography, Malta is considered a European country.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* राष्ट्रमण्डलको समयरेखा
* 
* 
* 


श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठन अनुसार देशहरू