open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
चोउ चिएलुन

**चोउ चिएलुुन** (, जन्म: १८ जनवरी १९७९) एक ताइवानी गायक, गीतकार, र्‍यापर, रेकर्ड निर्माता, अभिनेता, चलचित्र निर्देशक, व्यापारी तथा जादुगर हुन्। उनी चिनियाँ पप सङ्गीतको राजा उपनामबाट पनि परिचित छन्। चिएलुुन ताइवान र मुख्यभूमि चीनका एक सफल तथा सर्वाधिक बिक्री हुने गायक मध्येमा पर्दछन्। सन् १९९९ मा साङ्गीतिक क्षेत्रमा प्रवेश गरेका चिएलुुन चिनियाँ पप सङ्गीतका एक सफल कलाकारको रूपमा स्थापित भएका छन्। एक सफल गायकको रूपमा चिएलुुनले सर्वप्रथम सन् १९९९ मा अल्फा म्युजिक नामक एक लेकर्ड लेबलसँगको सहकार्यमा आफ्नो साङ्गीतिक यात्रा सुरु गरेका थिए भने हाल उनी ताइवानको सोनी म्युजिक रेकर्ड लेबलमा अनुबन्धित छन्। 

सन् २००० मा चिएलुनले  *जे* नामक पहिलो साङ्गीतिक सङ्गालोका साथ साङ्गीतिक क्षेत्रमा प्रवेश गरेका थिए भने अल्फा म्युजिकसँगको सहकार्यमा जारी गरिएको एक साङ्गीतिक सङ्गालोले मध्यम सफलता हासिल गरेको थियो। सन् २००१ मा उनले फेनटासी नामक दोस्रो साङ्गीतिक सङ्गालो जारी गरेका थिए भने यस सङ्गालोको जारीसँग चिएलुुनले सङ्गीत प्रेमी माझ सफलता हासिल गर्दै एकाएक चर्चामा आएका थिए जसले जसले पश्चिमी र पूर्वीय सङ्गीत शैलीलाई समायोजित गरेको थियो। यस एल्बमले पाँचवटा पुरस्कार प्राप्त गर्दै त्यस वर्षको उत्कृष्ट साङ्गीतिक सङ्गालोको रूपमा यसलाई छनोट गरिएको थियो। त्यसपछि उनले हालसम्म थप बाह्र वटा साङ्गीतिक सङ्गालोहरू जारी गरिसकेका छन्। उनका चर्चित एकल सङ्गीतहरूले साङ्गीतिक क्षेत्रमा तरङ्ग उत्पन्न गरेको थियो भने ताइवान, मुख्यभूमि चीन, हङकङ, सिङ्गापुर र मलेसिया जस्ता एसियाली समुदायहरूमा महत्वपूर्ण प्रतिष्ठा प्राप्त गरेका छन्। चोले सन् २०१९ सम्म विश्वका १० लाखभन्दा बढी दर्शकसम्मलाई प्रदर्शन गर्दै साङ्गीतिक समारोहहरूका लागि छ पटक विश्व भ्रमण गरिसकेका छन्। 

सन् २००३ मा उनी अमेरिकी टाइम पत्रिकाको आवरण पृष्ठमा आउन सफल भएका थिए। सन् २००४ मा उनले विश्व सङ्गीत पुरस्कारमा चीनमा सर्वश्रेष्ठ बिक्री हुने कलाकार पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए। सन् २००६ देखि उनले चीनमा लगातार तीन वर्षसम्म विश्व सङ्गीत पुरस्कारको सर्वोत्कृष्ट बिक्री हुने कलाकार पुरस्कार जितेका थिए। अभिनेताको रूपमा चिएलुनले आफ्नो अभिनयको सुरुवात *थउ मन जी डी* नामक एक चलचित्रबाट गरेका थिए जसलाई सन् २००५ मा सार्वजनिक गरिएको थियो। त्यसको लगत्तै उनले सन् २००६ मा सुनौलो फुलको श्राप नामक चलचित्रमा अभिनय गरेका थिए। सन् २००७ मा स्वलिखित तथा निर्देशित साहित्यिक चलचित्र *गोप्य*ले उत्कृष्ट ताइवान वर्ष चलचित्रको लागि स्वर्ण पुरस्कार जित्न सफल भएको थियो। सन् २००७ मा चोले आफ्नै रेकर्ड तथा व्यवस्थापन कम्पनी जेभिआर म्युजिकको स्थापना गरेका थिए। सङ्गीतबाहिर चोले सन् २००६ देखि आफ्नै फेसन ब्रान्ड फान्टासीको अध्यक्षको रूपमा सेवा गर्दै आएका छन्। उनले सन् २०११ मा द ग्रिन हर्नेट नामक एक अमेरिकी अङ्ग्रेजी भाषी चलचित्रमा अभिनय गर्दै पश्चिमी दर्शकहरू माझ पनि परिचित बनेका थिए। यस चलचित्रमा उनले प्रख्यात अभिनेता; सेथ रोजन र क्रिस्टोफ वाल्ट्जसँग अभिनय गरेका थिए। त्यसपछि उनले सन् २०१६ मा नाउ य सि मि २ नामक एक अङ्ग्रेजी भाषी चलचित्रमा पनि अभिनय गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*जेभिआर म्युजिकको वेबसाइटमा जोउ चिएलोएन चिनियाँ भाषामा
*
*
*
*
माकेमाके

**माकेमाके** (प्रतीक: ) सौर्यमण्डलको काइपर घेरामा अवस्थित एक शिशु ग्रह हो। यस शिशु ग्रहको पहिलो काल्पनिक चित्रण हबल अन्तरिक्ष दूरबीनबाट लिइएको थियो। यस शिशु ग्रहको वास्तविक नाम १३६४७२ माकेमाके हो जसलाई अन्तर्राष्ट्रिय खगोलीय सङ्घद्वारा नामकरण गरिएको थियो। यो सौर्यमण्डलमा अवस्थित तेस्रो सबैभन्दा ठूलो शिशु ग्रह हो भने यसको औसत व्यास १,३६० देखि १,४८० किलोमिटर अनुमान गरिएको छ। यसको आयतन शिशु ग्रह यमको दुई तिहाइ भनि अनुमान गरिएको छ। हालसम्म केइपर घेरामा अवस्थित शिशु ग्रहहरू मध्ये माकेमाके सबैभन्दा दोस्रो ठूलो शिशु ग्रह हो भने यस शिशु ग्रहसँग एक उपग्रह रहेको छ जसको खोज सन् २०१५ मा गरिएको थियो। यसको शिशु ग्रहको औसत तापक्रम निकै न्युन रहेको छ भने यसको औसत तापक्रम लगभग ३० केल्भिन (−२४३.२ °से) का बीच अनुमान गरिएको छ। यस ग्रहको सतह मिथेन, इथेन र सम्भवतः नाइट्रोजनको बरफले ढाकिएको मानिन्छ।

सन् २००५ मार्च ३१ का दिन माइकल इ ब्राउनको नेतृत्वमा रहेको एउटा टोलीले माकेमाकेलाई पत्ता लगाएको थियो भने आधिकारिक रूपमा सन् २००५ जुलाई २९ का दिन यसको खोजलाई घोषणा गरिएको थियो। पत्ता लागेपछि सुरुमा  नामकरण गरिएको यस शिशु ग्रहलाई पछि १३६४७२ सङ्ख्या प्रदान गरिएको थियो। सन् २००८ को जुलाईमा यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय खगोलीय सङ्घद्वारा शिशु ग्रहहको मान्यता प्रदान गरिएको थियो। पोलिनेसिया क्षेत्रको इस्टर द्वीपका मानिसहरूद्वारा पालन गरिएको धर्मका अनुसार माकेमाके एक देवताको नाम थियो जसलाई मानवजातिको सृष्टिकर्ताको रूपमा श्रेय दिइन्छ। यस शिशु ग्रहको नाम माकेमाके देवताबाट लिइएको हो।

## वायुमण्डल 
मेकमेकमा यममा जस्तै वायुमण्डल हुनसक्ने अनुमान लगाइएको थियो तर यसको सतहको चाप यमको भन्दा कम थियो। सन् २०११ अप्रिल २३ का दिन २३ मेकमेक १८ रेक्टर स्केलको ताराको अगाडिबाट पार भएकाले अचानक यसको प्रकाश रोकिएको थियो। परिणामले देखाएअनुसार मेकमेकमा हाल पर्याप्त वायुमण्डलको अभाव छ र यसको सतहमा भएको चापमा ४-१२ नानोबारको माथिल्लो सीमासम्म तोकिएको छ। माकेमाके शिशु ग्रहमा मिथेन र नाइट्रोजन पाइनुले यस शिशु ग्रहको अपदूरविन्दु नजिकै यमको जस्तै क्षणिक वायुमण्डल हुनसक्ने अनुमान गरिएको थियो। यदि छ भने नाइट्रोजन नै यसको प्रमुख तत्त्व हुनेछ। वायुमण्डलको अस्तित्वले पनि नाइट्रोजन ह्रासको प्राकृतिक व्याख्या प्रदान गर्दछ जसको प्रमुख कारण यसको गुरुत्वाकर्षण बल यम, एरिस र ट्रिटोनको भन्दा कमजोर हुनु हो।

## उपग्रह 
thumb|upright=1.2|माकेमाके र यसको उपग्रहको तस्वीर

माकेमाके शिशु ग्रहका साथ एक उपग्रह रहेको छ जसको आधिकारिक नाम एस/२०१६ (१३६४७२) हो भने यसलाई एमके२ को उपनाम दिइएको छ। यो उपग्रह माकेमाकेबाट २१,००० किलोमिटर (१३,००० माइल) टाढा अवस्थित छ भने यसको व्यास १७५ किलोमिटर (११० मिटर) अनुमान गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:ब्रह्माण्ड
श्रेणी:शिशुग्रहहरू
मधेशी जनअधिकार फोरम, नेपाल (लोकतान्त्रिक)

**मधेशी जनअधिकार फोरम, नेपाल (लोकतान्त्रिक)** नेपालको एक राजनीतिक दल थियो। यो संविधान सभाको समयमा एक महत्वपूर्ण राजनीतिक शक्तिको रूपमा अस्तित्वमा रहेको थियो। पछि यो पार्टी अन्य धेरै पार्टीहरूसँग एकीकरण भएर सबैभन्दा ठूलो मधेश/थरुहट आधारित पार्टी, नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम बन्न पुगेको थियो।

## चुनावी प्रदर्शन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालका विघटित राजनीतिक दलहरू
परिनिर्वाण स्तूप

**बुद्ध परिनिर्वाण स्तूप** बुद्ध परिनिर्वाण मन्दिर एक बौद्ध मन्दिर कुशीनगर उत्तर प्रदेश मा स्थित छ। यो विश्वास छ कि गौतम बुद्ध | भगवान बुद्ध को निर्वाण यस ठाउँ मा भयो। वर्तमान बुद्ध परिनिर्वाण मन्दिर भारत सरकार द्वारा १९५६ मा बनाइएको थियो जब बुद्धको महापरिनिर्वाण को २५०० वर्ष पूरा भएको सम्झनामा उत्सव मनाईयो। प्रबुद्ध समाजका राष्ट्रीय अध्यक्ष डा। श्रीप्रकाश, भिक्षु संघका अध्यक्ष भदन्त ज्ञानेश्वर भन्छन् कि तथागत बुद्धको शिक्षा आज पनि सान्दर्भिक छ र संसार भर बाट प्रबुद्ध मानिसहरु यो बुद्ध परिनिर्वाण मन्दिर कुशीनगर को दर्शन गर्न आउँछन्। बुद्ध परिनिर्वाण मन्दिर भित्र एक छ भगवान बुद्ध को मूर्ति झुकेर। मूर्ति  ६ मीटर १० सेन्टिमिटर अग्लो छ र बुद्धलाई आफ्नो दाहिने पट्टि पल्टिएको चित्रण गरीएको छ। उनको टाउको उत्तर दिशा मा छ। 

## सन्दर्भ
राष्ट्रिय न्यायिक प्रतिष्ठान (भारत)

**राष्ट्रिय न्यायिक एकेडेमी** एक भारतीय सरकार द्वारा वित्त पोषित प्रशिक्षण संस्थान हो मुख्यतः उच्च न्यायालय न्यायाधीशहरु र न्यायिक अधिकारीहरु को लागी, सर्वोच्च अदालत र उच्च अदालतहरुमा प्रतिनियुक्ति मा काम गरीरहेको छ। यसले जिल्ला मा पोस्ट गरिएका अन्य न्यायिक अधिकारीहरुलाई पनि तालिम प्रदान गर्दछ जुन SJA ले निरन्तर न्यायिक शिक्षा (CJE) को अधीनमा छैन। संस्थान १७ अगस्त १९९३ मा समाज दर्ता अधिनियम १८६० अन्तर्गत दर्ता भएको थियो।  एन आर माधव मेनन यसको संस्थापक निर्देशक थे।

## राष्ट्रिय कौशल डाटाबेस 
शिक्षाविद्हरु को अलावा, संस्थान, न्यायपालिका को कामकाज मा सुधार गर्ने उद्देश्य संग, भारतीय न्यायाधीशहरु को एक अनलाइन कौशल रजिस्ट्री स्थापित गरीरहेको छ, प्रवीणता को आफ्नो क्षेत्रहरु संग, जो न्यायाधीशहरु लाई आफ्नो प्रमाण पत्र को उपयोग गरेर पहुँच गर्न सकिन्छ।

## राज्य न्यायिक एकेडेमीहरु 
* उत्तराखण्ड न्यायिक र कानूनी एकेडेमी
* राष्ट्रिय कानून विश्वविद्यालय र न्यायिक एकेडेमी, असम
* पश्चिम बंगाल न्यायिक एकेडेमी

## सन्दर्भ
ताप्ती नदी

श्रेणी:Pages with non-numeric formatnum arguments

**ताप्ती** ( संस्कृत : तापी, मराठी : तापी ; गुजराती :) पश्चिमी भारतको एक प्रसिद्ध नदी हो। मध्य प्रदेश राज्यको बेतुल जिल्लाको मुलताईबाट उत्पत्ति, सातपुरा पर्वतमालाहरूको मध्यबाट पश्चिम बग्दै , खान्देश पठार र महाराष्ट्रको सूरत मैदान पार गरी गुजरात, खम्बातको खाडी, अरब सागरमा पर्छ। नदी को उद्गम मुलताई हो। यो भारतको मुख्य नदीहरू मध्ये एक हो जुन पूर्वबाट पश्चिम सम्म बग्दछ, अन्य दुई नदीहरूमा नर्मदा नदी र माही नदी पर्दछन्।

यो नदी ७४० किलोमिटर को दूरीको लागि पूर्वदेखि पश्चिम सम्म बग्दछ र खम्बातको खाडी मा मिसिन्छ। सूरत बन्दरगाह यस नदीको मुखमा अवस्थित छ। यसको मुख्य सहायक नदीको नाम पूर्णा हो। यो नदीलाई सूर्यपूत्री पनि भनिन्छ। 

समुद्रको नजिक यसको ३२ माइलको लम्बाइ ज्वारभाटा छ तर साना जहाजहरू यसमा पाल्न सक्छन्। यसको मुख मा स्थित स्वाली बन्दरगाह पोर्तुुुुुगाली र ब्रिटिसको इतिहास मा धेरै महत्व छ। अब यो बन्दरगाह सिल्टेसनको कारण उजाड भएको छ।
thumb|मुलताई मा ताप्ती दृश्य
ताप्ती नदी को उद्गम मध्य प्रदेश को बेतुल जिल्ला मा मुलताई भनिन्छ। यस स्थान को मूल नाम मूलतापी हो जसको अर्थ तापीको मूल वा तापीको आमा हो। हिन्दू मान्यता अनुसार ताप्ती सूर्य र उनको एक पत्नी छायाँको छोरी मानिन्छ र उनी शनिको बहिनी हुन्। थाइल्यान्डको तापी नदीको नाम अगस्ट १९१५ मा भारतको एउटै तापी नदीको नाममा राखिएको हो। महाभारत, स्कन्द पुराण र भविष्य पुराणमा ताप्ती नदी को महिमा धेरै ठाउँहरूमा भनिएको छ। 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* [[भारत को नदी प्रणाली | भारत मा नदीहरु को सूची] एच

## सन्दर्भ 
## बाह्य कडीहरू 
* ताप्ती नदीको जलीय नक्सा र आँकडा &#x2014; विश्व संसाधन संस्थान (अङ्ग्रेजी)
* ताप्ती नदीको जन्मको कथा नवभारत टाइम्स, अगस्त १४, २०११, लेखक: रामकिशोर पनवार, पुनःप्राप्त: १७ फेब्रुअरी २०१५
*
श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ
स्पोटिफाईमा सर्वाधिक सुनिएका कलाकारहरूको सूची

स्पोटिफाईको इतिहासमा सबैभन्दा धेरै पटक सुनिएकी कलाकार हुन्।]]
 स्पोटिफाईको इतिहास सबैभन्दा धेरै पटक सुनिएका पुरुष कलाकार हुन्।]]
 स्पोटिफाईको इतिहासमा सबैभन्दा धेरै पटक सुनिएका साङ्गीतिक समूह हुन्।]]

निम्न सूचीमा अनलाइन सङ्गीत प्रसारण सेवा स्पोटिफाईमा सबैभन्दा धेरै सुनिएका कलाकारहरू समावेश छन्। फेब्रुअरी २०२४ सम्म, अमेरिकी गायिका तथा गीतकार टेलर स्विफ्ट सबैभन्दा धेरै सुनिएकी कलाकार हुन् र क्यानडेली र्‍यापर ड्रेक स्पोटिफाईको इतिहासमा सबैभन्दा धेरै सुनिएका पुरुष कलाकार हुन्। सन् २०१२ देखि, स्पोटिफाईले यसको सबैभन्दा सुनिएका कलाकारहरूको वार्षिक सूची प्रकाशित गरेको थियो। ड्रेक र पोर्तो रिकी र्‍यापर ब्याड बनीले तीन पटक सो कीर्तिमान कायम गरेका छन्। उनी लगातार वर्षहरूमा (२०२०-२०२२) त्यसो गर्ने एकमात्र कलाकार हुन्। स्विफ्ट एक मात्र महिला कलाकार हुन् जसले सूची (२०२३-२०२४) मा शीर्ष स्थान हासिल गरेकी छिन्।

## सर्वाधिक सुनिएका कलाकारहरू
### वर्ष अनुसार
उपलब्ध भएसम्म, सङ्ख्यालाई कोष्ठकहरूमा सूचीबद्ध गरिएको छ।

### दशक अनुसार
उपलब्ध भएसम्म, सङ्ख्यालाई कोष्ठकहरूमा सूचीबद्ध गरिएको छ।

### पहिलो १० वर्ष
स्पोटिफाईको अस्तित्वको पहिलो १० वर्षमा सबैभन्दा धेरै सुनिएका कलाकारहरू।

## सर्वाधिक मासिक श्रोताहरू 
फेब्रुअरी २०२५ सम्म, अमेरिकी गायक गीतकार ब्रुनो मार्स सबैभन्दा बढी मासिक श्रोताहरूको साथ शीर्ष कलाकार हुन्। उनीपछि क्यानडेली गायक-गीतकार द विकएन्ड छन्, जसको मासिक १० करोड श्रोताहरू पार गर्ने पहिलो कलाकार थिए। अमेरिकी गायिका-गीतकार टेलर स्विफ्ट पहिलो महिला कलाकार र समग्रमा दोस्रो स्थानमा छिन्। बेलायती साङ्गीतिक समूह कोल्डप्लेले ९.६ करोड मासिक श्रोताहरू छन्। उक्त साङ्गीतिक समूहको लागि ६, ७, ८ र ९ करोड प्राप्त गर्ने उनीहरूको श्रेणीमा पहिलो छन्।

## सर्वाधिक अनुसरण कलाकारहरू
 स्पोटिफाईमा सर्वाधिक अनुसरण गरिएका कलाकार हुन्।]]

अगस्ट २०२४ सम्म, भारतीय पार्श्व गायक अरिजीत सिंह स्पोटिफाईमा सर्वाधिक अनुसरण गरिएका पुरुष कलाकार हुन् भने टेलर स्विफ्ट सर्वाधिक अनुसरण गरिएका महिला कलाकार हुन्।

## शिखर मासिक श्रोताहरूको समयरेखा 
सेप्टेम्बर २०१५ देखि यो सुविधा सार्वजनिक गरिएपछि स्पोटिफाईमा सबैभन्दा बढी मासिक श्रोताहरू भएका कलाकारहरूको समयरेखा हो।

### सन् २०१५ 
### सन् २०१६ 
### सन् २०१७ 
### सन् २०१८ 
### सन् २०१९ 
### सन् २०२० 
### सन् २०२१ 
### सन् २०२२ 
### सन् २०२३ 
### सन् २०२४ 
### सन् २०२५ 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* सर्वाधिक सदस्यता भएका युट्युब च्यानलहरूको सूची
* सर्वाधिक अनुसरण गरिएका फेसबुक पृष्ठहरूको सूची
* सर्वाधिक अनुसरण गरिएका टिकटक खाताहरूको सूची
* सर्वाधिक अनुसरण गरिएका ट्विच च्यानलहरूको सूची
* सर्वाधिक अनुसरण गरिएका ट्विटर खाताहरूको सूची
* सर्वाधिक अनुसरण गरिएका इन्स्टाग्राम खाताहरूको सूची

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:इन्टरनेट सम्बन्धित विषयहरूको सूची
श्रेणी:सङ्गीत-सम्बन्धित सूचीहरू
श्रेणी:स्पोटिफाई
कमाइका आधारमा ठूला कम्पनीहरूको सूची

यो सूचीमा फर्चुन ग्लोबल ५०० का अनुसारको २०२० मा कमाइका आधारमा संसारको सबैभन्दा ठूलो कम्पनीहरु सूचीबद्ध गरिएको छ।   अमेरिकी रिटेल कर्पोरेशन वालमार्ट २०१४ यता कमाईको हिसाबले विश्वको सबैभन्दा ठूलो कम्पनी हो।
## सूची 
 सरकारी संस्थान (सरकारको स्वामित्व ५०% वा त्यो भन्दा धेरै भएको)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
नेपालका सहिदहरू

**शहिद ** भन्नाले आफ्नो व्यक्तिगत वा पारिवारिक स्वार्थ र सुविधा भन्दा माथि उठेर समाज, राष्ट्र, देश र जनताको भलाईका लागि आफ्नो ज्यानको समेत बलिदान दिने व्यक्ति मानिन्छन् । जुन देशमा सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक, वा राजनीतिक क्रान्ति भएका छन् त्यहाँ स्वतन्त्रता, प्रजातन्त्र र मुक्तिका लागि देशका लागि मानिसले आफ्नो बलिदान दिएका छन्, उनीहरूलाई नै शहीद भनिन्छ । शहीद शब्द मौलिक रूपमा व्यक्तिको लागि प्रयोग भएको थियो। सुरुमा नेपालमा सहिद भनेर राणा शासनको विरुद्ध आवाज उठाउँदा मृत्यु भएका व्यक्तिहरूलाई बुझिन्थ्यो ।

लखन थापालाई नेपालको पहिलो सहिद मानिन्छ। पल्टनका लाहुरे लखन थापालाई तत्कालीन श्री ३ जंगबहादुरको विरुद्धमा प्रचारवाजी गरेको आरोपमा वि.सं. १९३३ सालमा गोरखाको मनकामना मन्दिर अगाडि रूखमा झुण्डाएर मारिएको थियो । 

## ९७ सालका शहीदहरू
जुद्ध शमसेर जबरा र उनको जहानियाँ राणा शासन र निरङ्कुश राज्य व्यवस्था बिरुद्ध कार्य गरेको भन्दै वि.सं. १९९७ मा तत्कालीन राणा शासनले बिभिन्न व्यक्तिहरूलाई मृत्युदण्ड दिएको थियो । बि.सं. १९९७ साल माघ १० गते राति १२ बजे काठमाडौंको पचलीमा एउटा बकाइनोको रुखमा शहीद शुक्रराज शास्त्रीलाई झुण्ड्याएर मारिएको थियो, शहीदको रूपमा शहीद धर्मभक्त माथेमाको हत्या गरियो, त्यस्तै १९९७ साल माघ १४ गते शहीद दशरथ चन्दलाई काठमाडौंको शोभाभगवतीमा नर शमशेर राणाले गोली हानी हत्या गरे,१९९७ साल माघ १४ गतेकै राति १० बजे शोभाभगवतीमै लगेर नर शमशेर राणाले शहीद गङ्गालाल श्रेष्ठलाई एउटा खम्बामा बाँधेर निर्मम तरिकाले गोली हानी हत्या गरेका थिए। ती चारवटा शहीदको प्रतिमा  शहिदगेटमा प्रतिमा स्थापित गरिएको छ ।

* यो पनि हेर्नुहोस्
** भीमदत्त पन्त
** दुर्गानन्द झा
** रत्न कुमार बन्तवा
** यज्ञबहादुर थापा

* टङ्कप्रसाद आचार्यलाई  ब्राह्मण भएकाले मृत्युदण्डबाट जोगिए तर उनलाई जातच्युत गरियो र उनलाई प्रायः "जीवित शहीद" भनिन्छ।

* प्रधानमन्त्री चौतारिया पुष्कर शाहका छोरा कर्नल अमर बिक्रम शाहलाई वि.सं १९३८ मा विद्रोह प्रयासमा उनको भूमिकाको कारण राणा शासनले टेकुमा मृत्युदण्डको सजाय सुनाएको थियो। उनले तत्कालीन प्रधानमन्त्री रणोदिप सिंह कुँवरलाई मार्नको लागि एक षड्यन्त्रको नेतृत्व गरेका थिए।

## विरासत 
|alt=सहिद दिवस]]
* हरेक वर्ष माघ १६ मा सहिद दिवस मनाइन्छ। सहिद हप्ता माघ १०-१६ सम्म सहिद सप्ताहको रूपमा लिइन्छ। 
* सहिद गेट र  सहिद स्मारक काठमाडौँमा छ। प्रधानमन्त्री र अन्य पदाधिकारीहरूले शपथ ग्रहण गरेपछि स्मारकको भ्रमण गर्ने प्रचलन छ।
* सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग अखिल नेपाल फुटबल सङ्घको शीर्ष डिभिजन हो।
* दशरथ रङ्गशाला, नेपालको राष्ट्रिय रङ्गशाला दशरथ चन्दको नाममा राखिएको छ।
* देशका धेरै सडकहरू र पार्कहरू सहिदहरूको नाममा नामाकरण गरिएको छ।
thumb|right|250px|हेटौँडामा रहेको सहिद स्मारक पार्क

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली सहिदहरू
जलविद्युत उर्जा

thumb| जलविद्युतको प्राथमिक उर्जाको हिस्सा (२०१९)
[thumb| मध्य चीन मा [थ्री गर्जेज बाँध संसारको सबैभन्दा ठूलो बिजुली उत्पादन गर्ने उर्जा केन्द्र ]]
**जलविद्युत** (वा **जलविद्युत उर्जा**) जलविद्युत बाट उत्पादित विद्युतीय उर्जा हो। २०१५ मा, जलविद्युतले विश्वको कुल बिजुलीको १६.६% र सबै नवीकरणीय बिजुलीको ७०% उत्पादन गर्छ ,  र आगामी २५ बर्ष सम्म प्रत्येक बर्ष लगभग ३.१% बृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।

जलविद्युत उत्पादन १५० देशहरुमा गरिन्छ। २०१३ को तथ्य्यांकअनुसार  एशिया प्रशान्त क्षेत्रको ३३ प्रतिशत जलविद्युत उत्पादन गरिन्छ। चीन जलविद्युतको सबैभन्दा ठूलो उत्पादक हो। २०१३ मा चीनको उत्पादन ९२० टेरावाट घन्टा थियो, जुन उसको आन्तरिक बिजुली  उपयोगको १६.९% हो।

जलविद्युतको लागत तुलनात्मक रुपमा कम छ जसको कारण यसलाई नवीकरणीय बिजुलीको एक प्रतिस्पर्धी स्रोतको रुपमा हेरिन्छ। जलविद्युत परियोजनामा कोइला वा ग्याँस प्लान्टको विपरीत, कुनै पानीको उपभोग हुन्छ। १० मेगावाट भन्दा ठूलो हाइड्रो स्टेशनबाट बिजुलीको सामान्य लागत प्रति किलोवाट घन्टा ३ देखि ५ अमेरिकी सेन्ट हुन्छ।  उर्जाको माग अनुसार बिद्युत उत्पादन तल माथि गर्न सकिने भएकाले, बाँध र जलाशय सहितको जलविद्युत बिजुली एक लचिलो स्रोत हो। एक पटक एक जालाविद्युत परियोजना निर्माण भएपछि, परियोजनाबाट कुनै प्रत्यक्ष फोहोर उत्पादन हुदैन, र योफोटोभोल्टिक बिजुली संयन्त्रहरु र निश्चित रूप मा जीवाश्म ईन्धन संचालित ऊर्जा संयंत्रहरु को तुलना मा हरितगृह ग्याँसको एक उच्च स्तरमा कम हुन्छ ।  

यद्यपि, जब तल्लो भूमि वर्षा वन क्षेत्रहरुमा निर्माण हुँदा, वन फडानी हुन्छ र  हरितगृह ग्याँसहरु पर्याप्त मात्रा मा उत्सर्जन हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
वेस्ट इन्डिज

**वेस्ट इन्डिज** अथवा **पश्चिमी द्वीपसमूह** उत्तर अमेरिकाको एक उपक्षेत्र हो। यसको वरिपरि उत्तरी आन्ध्र महासागर र क्यारिबियन सागर छ जसमा १३ स्वतन्त्र द्वीप देशहरू र तीन प्रमुख द्वीपसमूहमा १८ निर्भर तथा अन्य क्षेत्रहरू समावेश छन् जसमा विशाल एन्टिलेज, लघु एन्टिलेज र लुकायन द्वीपसमूह पर्दछन्।

यस उपक्षेत्रमा एन्टिलेजका सबै टापुहरू, साथै उत्तरी आन्ध्र महासागरमा रहेका द बहामस र तुर्क र केकोस टापुहरू पर्छन्। आजकल, वेस्ट इन्डिज शब्द प्राय: क्यारेबियन शब्दसँग विनिमय योग्य छ। यद्यपि उत्तरार्द्धमा केही मध्य र दक्षिण अमेरिकी मुख्यभूमि देशहरू पनि समावेश हुन सक्छन् जसमा क्यारेबियन तटियरेखामा पर्ने राष्ट्रहरू जस्तै बेलिज, गयाना, सुरिनाम र फ्रान्सेली गयाना, र ट्रिनिडाड र टोबागो र बरमुडाको आन्ध्र द्वीप राष्ट्रहरू समावेश छन्  यी दुवै भौगोलिक रूपमा तीन मुख्य द्वीपसमूहबाट भिन्न छन् तर सांस्कृतिक रूपमा एउटै छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

श्रेणी:ऐतिहासिक क्षेत्रहरू
राजकिशोर यादव

**राजकिशोर यादव** एक नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व मन्त्री हुन्। उनी जनता समाजवादी पार्टीका सदस्य हुन्। उनी सन् २०२१ जुन १० देखि नेपालको उद्योग, वाणिज्य र आपूर्ति मन्त्री थिए तर सर्वोच्च अदालतले सन् २०२१ जुन २२ मा पदबाट हटाएको थियो जसको कार्यकाल मात्र १२ दिनको थियो र अहिले सम्मको सबैभन्दा छोटो अवधि थियो। [[राजेन्द्र महतो|]] २०१७ को नेपाली आम चुनाव मा उनी २११४४ (४०.१%%) मत प्राप्त गरि सिरहा ४ निर्वाचन क्षेत्रबाट निर्वाचित भएका थिए। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:जनता समाजवादी पार्टी, नेपालका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
क्यारिबियाली

**क्यारिबियाली** ) पर्दछन्। यो क्षेत्र मेक्सिकोको खाडीको दक्षिणपूर्वमा र उत्तर अमेरिकी मुख्यभूमि, मध्य अमेरिकाको पूर्व र दक्षिण अमेरिकाको उत्तरमा पर्दछ।

धेरै हदसम्म क्यारिबियाली प्लेटमा अवस्थित यस क्षेत्रमा ६००० भन्दा बढी टापु, उपटापु, र प्रवालद्वीप छन्। तीनवटा टापुका चापहरूले क्यारिबियाली समुद्रको पूर्वी र उत्तरी किनाराहरूलाई चित्रण गर्दछ जसमा उत्तरमा विशाल एन्टिलेज र दक्षिण र पूर्वमा लघु एन्टिलेज र लिवार्ड एन्टिलेज पर्दछन्। नजिकैको लुकायन द्वीपसमूहसँगसँगै यी टापुका चापहरू वेस्ट इन्डिज मिलेर बनेको छ। बहामसमा, तुर्क र काइकोस टापुलाई कहिलेकाहीँ क्यारेबियन टापुको भाग मानिन्छ, यद्यपि तिनीहरू न त क्यारेबियन समुद्रभित्र छन् न त यसको सिमानामा नै छन्। तथापि, बहामस क्यारिबियालीको पूर्ण सदस्य राष्ट्र हो भने तुर्क र काइकोस द्वीप सहयोगी सदस्य हुन्। मुख्यभूमिको देश भएतापनि बेलिज, गयाना र सुरिनामलाई पनि क्यारिबियालीको भाग मानिन्छ र तिनीहरू क्यारेबियन समूह र क्यारिबियाली राष्ट्र सङ्घका पूर्ण सदस्य राष्ट्रहरू हुन्। यस क्षेत्रसँगको राजनैतिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धको कारण मुख्यभूमि दक्षिण र मध्य अमेरिकाका विभिन्न क्षेत्रहरूलाई पनि प्रायः क्यारिबियालीको भागको रूपमा लिइन्छ जसमा बेलिज, कोलम्बियाको क्यारेबियन क्षेत्र, भेनेजुएलाको क्यारिबियाली क्षेत्र, मेक्सिकोको किन्ताना रू (युकातान प्रायद्वीपको कोसुमेल र क्यारिबियाली तट मिलेर बनेको) र गयानाको विशाल क्षेत्र (गयाना, सुरिनाम, फ्रान्सेली गयाना, भेनेजुएलाको गयाना क्षेत्र र ब्राजिलको आमापा) पर्दछन्।

प्राय:जसो उष्ण कटिबन्धीय भूगोल, समुद्री तापक्रम र वृष्टिले यहाँको जलवायुलाई निकै आकार दिन्छ। तुफानको मौसमले नियमित रूपमा प्राकृतिक प्रकोपहरू निम्त्याउँछ। 

ईसापूर्व ६००० देखि आदिवासीहरूले क्यारिबियाली कब्जा गरेका थिए। युरोपेली उपनिवेशीकरणपछि हिस्पानियोलामा कोलम्बस आइपुगेपछि क्रूर श्रम, दासत्व र रोग अनि थुप्रै टापुहरूमा युरोपेलीहरूले स्थानीय मानिसहरूको ठाउँमा दासत्वमा परेका अफ्रिकीहरूलाई राखेका थिए। उन्नाइसौँ शताब्दीको प्रारम्भमा फ्रान्सबाट हाइटीको स्वतन्त्रता र १९औँ शताब्दीमा दासत्वको पतनपछि क्यारिबियालीद्वीपका द्वीपराष्ट्रहरूले बिस्तारै स्वतन्त्रता प्राप्त गरेका थिए। यहाँ सन् १९५० र ६० को दशकमा नयाँ राज्यहरूको लहर चलेको थियो। संयुक्त राज्य अमेरिकाको निकटताका कारण यस क्षेत्रमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको हस्तक्षेपको लामो इतिहास पनि रहेको छ।

क्यारिबियाली (वेस्ट इन्डिज) टापुलाई प्राय: उत्तर अमेरिकाको उपक्षेत्र मानिएको छ। यद्यपि कहिलेकाहीँ यी द्वीपहरू मध्य अमेरिकामा सामेल भएका थिए र पछि आफ्नै उपक्षेत्रका रूपमा वा सार्वभौम राज्य, विदेशी विभाग र निर्भरताहरू सहित ३० क्षेत्रहरूमा सङ्गठित भएका थिए। १५ डिसेम्बर  १९५४ देखि १० अक्टोबर २०१० सम्म नेदरल्यान्ड एन्टिलेजको नामले चिनिने एउटा देश थियो जुन पाँच राज्यहरू मिलेर बनेको थियो र यी सबै नेदरल्यान्डमा निर्भर थिए। ३ जनवरी १९५८ देखि ३१ मे १९६२ सम्म, वेस्ट इन्डिज महासङ्घ नामक एक अल्पकालीन राजनीतिक सङ्घ पनि अवस्थित थियो, जुन दस अङ्ग्रेजी भाषी क्यारिबियाली क्षेत्रहरू मिलेर बनेको थियो। यी सबै तत्कालीन बेलायती शासनमा निर्भर थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## टिप्पणीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* क्यारिबियालीको डिजिटल पुस्तकालय
* मानिओक, खुला पहुँच डिजिटल पुस्तकालय, पुस्तक, तस्वीर, सम्मेलन, क्यारेबियन बारेमा लेखहरू
* अमेरिकी काङ्ग्रेस पुस्तकालयको सङ्घीय अनुसन्धान विभाग: क्यारिबियाली टापु (सन् १९८७)
* क्यारिबियाली देशहरूको पृष्ठ
*
लेखराज भट्ट

**लेखराज भट्ट** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनले पहिलो दाहाल मन्त्रिपरिषद्मा श्रम तथा यातायात मन्त्री र दोस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्मा उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रीको रूपमा काम गरेका थिए। सन् २००८ को संविधान सभा चुनावमा उनी १७,९७९ मत प्राप्त गरी कैलाली-५ निर्वाचन क्षेत्रबाट निर्वाचित भएका थिए। फेरी उनले सन् २०१३ मा कैलाली-५ बाट संविधान सभा सदस्यको रूपमा सेवा गरेका थिए। उनी कैलाली-५ बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा सदस्य हुन्। 

## प्रारम्भिक जीवनी र राजनीतिक करियर 
उनको जन्म सन् १९६० मार्च २४ मा भएको थियो। उनका बुबाको नाम दशरथ भट्ट र आमाको नाम दुर्गादेवी भट्ट हो। उनी सन् १९७३ मा राजनीतिमा प्रवेश गरे र सन् १९७६ मा मोहन बिक्रम सिंहको नेतृत्वमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (चौथो महाधिवेशन) को सदस्यता लिए। उनी पछि नेकपा (मसाल) र नेकपा (एकता केन्द्र) मा सामेल भइ अन्ततः सन् १९९५ मा नेकपा- माओवादीको एक पूर्ण-समय सदस्य बन्नुभयो। उनी सन् २००१ मा केन्द्रीय सदस्य र पोलिटब्यूरो सदस्य बनेका थिए। उनी माओवादीले सुरु गरेको सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा ६ महिना जेल परेका थिए।

सन् २००८ को संविधान सभा निर्वाचनमा भट्ट १७,९७९ भोट सहित कैलाली-५ बाट निर्वाचित भएका थिए। उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी दिर्घराज भट्ट (नेका) ले १३,६३८  मत प्राप्त गरेका थिए भने हरीशंकर योगी (नेकपा एमाले)ले ७,५९७ मत प्राप्त गरि तेस्रो स्थानमा रहेका थिए। पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको सरकारमा उनी श्रम मन्त्री नियुक्त भएका थिए। उनी बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको सरकारमा वाणिज्य र आपूर्ति मन्त्रालयको कार्यभार सम्भालेका थिए। उनी हाल आएर नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको स्थायी कमिटी सदस्य हुन्।

## व्यक्तिगत जीवन 
पार्टी अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ को नजिक भट्ट एक कुशल परिवारबाट आउनुहुन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी
* कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
 
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् १९६० मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:डोटी जिल्लाका मानिसहरू
अन्धराष्ट्रवाद

**अन्ध राष्ट्रवाद** (अन्ध~राष्ट्रवाद) भनेको अर्को राष्ट्रभन्दा आफ्नै राष्ट्र उच्च ठान्ने र अन्य राष्ट्रको हितलाई पेलेर पनि आफ्नो राष्ट्रको उन्नति चाहने राजनीतिक भावना तथा विचार हो। **अन्ध-राष्ट्रवाद**ले राष्ट्रवादको चरम रूप हो। यसले कुनै एक राज्य वा व्यक्तिको स्वार्थलाई महत्व दिन्छ।   जब अन्धराष्ट्रवादको धारणा राष्ट्रिय पुनर्उत्थानसँग मिसिन्छ तब यो विचारधारा फासीवादको एक प्रमुख आधार बन्छ।  केही अन्धराष्ट्रवादी सङ्गठनहरूलाई केही देशले आतङ्ककारी आन्दोलनको रूपमा घोषणा गरेको छ। 

## अन्धराष्ट्रवादी  राजनीतिक सङ्गठनहरु 
*बुल्गेरिया:आताक
*साइप्रस: राष्ट्रिय जनमोर्चा 
*जर्मनी: आल्टेरनाटिभ फुुअ दोएच्सलान्द 
*युनान : एलिनिकी लिसी
*भारत : शिव सेना
*जापान: उदारवादी गणतन्त्र दल (faction)
*पोल्यान्ड: रूच नारोदोवी (अनुवाद: राष्ट्रिय अभियान)
*रुस: रुसको उदारवादी गणतन्त्र दल Rodina
*म्यानमार: युनियन सोलिडारिटी एन्ड डेभलपमेन्ट पार्टी (सत्तारुढ सैन्य सरकारको प्रतिनिधि पार्टी)
*स्लोभाकिया: लुदोभा स्त्राना – नासे स्लोभेन्स्को, 
*स्पेन: भोक्स
*स्विजरल्यान्ड: स्विस पिपल्स पार्टी
*टर्की: राष्ट्रवादी अभियान दल, ग्रेट युनियन पार्टी 
*युक्रेन : सोभोबोडा

## यो पनि हेर्नुहोस्
* उग्र दक्षिणपन्थी राजनीति
* अखण्ड राष्ट्रवाद
* नव-फासीवाद
* उग्रराष्ट्रवाद
* दक्षिणपन्थी तानाशाहीवाद
* दक्षिणपन्थी पपुलिजम

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राष्ट्रवाद
नाभा रियासत

**नाभा राज्य**, भारतमा ब्रिटिश राजको समयमा पञ्जाबको फुलकियाली रियासतहरू मध्येको एक थियो जसको राजधानी नाभा रहेको थियो। सन् १९४७ मा भारत स्वतन्त्र भएपश्चात सहायक सन्धि समाप्त भइसक्यो र केही दिनसम्म नाभा रियासत स्वतन्त्र थिय। स्वतन्त्रता पश्चात यसको शासकले भारतमा विलयको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेका थिए जसको परिणामस्वरूप यस स्वतन्त्र रियास्तलाई पञ्जाब राज्यमा मिलाइएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* पटियाला र पूर्वी पंजाब राज्य संघ
* भारत का राजनीतिक एकीकरण

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 

श्रेणी:भारतको इतिहास
श्रेणी:भारतका रियासतहरू
श्रेणी:सन् १९४७ मा विस्थापित देश वा क्षेत्रहरू
बुद्धदेव भट्टाचार्य

**बुद्धदेव भट्टाचार्य** (; (जन्म: सन् १९४४ मार्च १) एक भारतीय राजनीतिज्ञ र भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी मार्क्सवादीको पोलिटब्युरो सदस्य हुन्। उनी सन् २००० देखि सन् २०११ सम्म पश्चिम बङ्गालको मुख्यमन्त्री थिए। उनी सन् २०११ मे १४ सम्म जादवपुर विधानसभा क्षेत्रबाट विधायक थिए। २४ बर्षसम्म विधायक रहेपछि, उनी आफ्नै सरकारका पूर्व मुख्य सचिव मनीष गुप्ताबाट १६,६८४ मतले पराजित भएका थिए।  उनी आफ्नै विधानसभा क्षेत्रबाट पराजित हुने पश्चिम बङ्गालको दोस्रो मुख्यमन्त्री हुन्। उनीभन्दा पहिले प्रफुल्ल चन्द्र सेन सन् १९६७ मा आफ्नै निर्वाचन क्षेत्रबाट हारेका थिए। 

## जीवनी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
* सिपिआइए (एम) वेबसाइटमा जीवनी लेख

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९४४ मा जन्म
श्रेणी:कलकत्ता विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका मख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)का राजनीतिज्ञहरू
ज्योति बसु

**ज्योति बसु** (सन् १९१४ जुलाई ८ - सन् २०१० जनवरी १७) भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी, मार्क्सवादीको एक लोकप्रिय राजनीतिज्ञ थिए। उनले सन् १९७७ देखि सन् २००० सम्म पश्चिम बङ्गाल राज्यको मुख्यमन्त्री भएर भारतको सबैभन्दा लामो समयसम्म सेवा गर्ने मुख्यमन्त्रीको कीर्तिमान स्थापित गरेका थिए। उनी सन् १९६४ देखि सन् २००० सम्म सिपिएम पोलिट ब्युरोका सदस्य थिए।

## बाल्यकाल तथा शिक्षा 
ज्योति बसुको जन्म सन् १९१४ जुलाई ८ मा ज्योति किरण बसुको रूपमा कलकत्तामा एक उच्च मध्यम वर्ग बङ्गाली परिवारमा भएको थियो। उनका बुवा निशिकान्त बसु ढाका जिल्ला, पूर्वी बङ्गाल (अहिले बङ्गलादेशमा) को बर्डी गाउँमा डाक्टर थिए, जबकि उनकी आमा हेमलता बसु गृहिणी थिइन्। बसुको प्रारम्भिक विद्यालय शिक्षा सन् १९२० मा धर्मतला, कलकत्ता (अहिले कोलकाता) मा लोरेटो स्कुलमा सुरु भयो, जहाँ उनको बुवाले उनको नाम छोटो गरि ज्योति बसु राखेका थिए। बसुले सन् १९२५  मा सेन्ट जेभियर्स स्कुल पढ्नुभन्दा पहिले हिन्दू कलेज (१८५५ मा प्रेसिडेन्सी कलेजमा रूपान्तरण) बाट अङ्ग्रेजीमा स्नातक पूरा गरेका थिए। सन् १९३५ मा, बसु कानून विषयमा उच्च शिक्षाको लागि इङ्ल्यान्डको लागि गएका थिए, जहाँ उनी ग्रेट ब्रिटेनको कम्युनिस्ट पार्टीसँग सम्पर्कमा आए पछि राजनीतिक क्षेत्रमा प्रवेश गरे। भारतका प्रसिद्ध वामपन्थी दार्शनिक र लेखक रजनी पाम दत्तबाट उनी प्रेरित भएका थिए। सन् १९४० मा, बसुले आफ्नो शिक्षा पूरा गरे र मिडिल टेम्पलबाट एक ब्यारिस्टरको रूपमा प्रवेश पाएका थिए। त्यही वर्ष उनी भारत फर्किए। सिपिआईले उनलाई सन् १९४४ मा रेल कर्मचारीहरू बीच काम गर्न आग्रह गरे र तत् पश्चात बसु ट्रेड युनियन गतिविधिहरूमा संलग्न भएका थिए। बिएन रेलवे कर्मचारी सङ्घ र बिडी कर्मचारी सङ्घको विलयपछि, बसु एकीकृत सङ्घको महासचिव बनेका थिए।

## राजनीतिक करियर
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:सन् २०१० मा मृत्यु
श्रेणी:भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् १९१४ मा जन्म
श्रेणी:कलकत्ता विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका मुख्यमन्त्रीहरू
क्रुज क्षेप्यास्त्र

**क्रूज प्रक्षेपास्त्र** भन्नले एक नियन्त्रित क्षेप्यास्त्रलाई बुझिन्छ। यसले ज्वलनशील विस्फोटकद्वारा लक्ष्यमाथि प्रहार गर्ने कार्य गर्दछ। यो क्षेप्यास्त्र प्राय: जेट इन्जिनबाट सञ्चालन हुन्छ। यसको प्रयोग भूमि आधारित वा समुद्र आधारित लक्ष्य विरुद्ध गरिन्छ। यी क्षेप्यास्त्रहरूलाई मुख्य रूपमा ठूला विस्फोटकलाई लामो दुरीसम्म उच्च सटिकताका साथ जानको लागि बनाइन्छ।

गतिको आधारमा, क्रुज मिसाइल तीन प्रकारका हुन्छन्

१- सब सोनिक क्रुज मिसाइल 

२- सुपर सोनिक क्रुज मिसाइल 

३- हाइपर सोनिक क्रुज मिसाइल
## यो पनि हेर्नुहोस्
* ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र
श्रेणी:क्षेप्यास्त्र
भौगोलिक सूचना प्रणाली

**भौगोलिक सूचना प्रणाली** (Geographic Information System, GIS) पृथ्वीमा स्थित जानकारी वा डेटा लाई एकिकरण, भन्डारण, सम्पादन, विश्लेषण, विभाजन जस्ता कार्य गर्न सकिने सुचना प्रणाली हो। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
म्लेच्छ

**म्लेच्छ** प्राचीन भारतमा अन्य देशहरूबाट आएका थिए जो ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, र शूद्र वाहेकका अन्य मानिसहरू थिए। शुक्रनीतिसारमा शुक्राचार्यको कथन छ
 

अर्थ: जसले आफ्नो धर्मको अभ्यास गर्न छोडेका छन्, जो घृणित छन्, अरुलाई पीडा दिन्छन्, क्रोध  गर्छन्, नित्य हिंसा गर्छन्, अनुचित छन् - उनीहरू मलेच्छ हुन्।''

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
प्राक्षेपिक क्षेप्यास्त्र

right|thumb|467x467px| पहिलो ब्यालिस्टिक मिसाइल V-2 को स्केच
प्राविधिक दृष्टिकोणमा, **ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र** वा ब्यालिस्टिक मिसाइल भन्नाले प्रक्षेपण पथ  सब-आर्बिटल ब्यालिस्टिक पथ हुने क्षेप्यास्त्रलाई बुझिन्छ। यसको उपयोग कुनै पनि हतियार (प्राय: आणविक हतियार/ परमाणु बम) लाई कुनै पूर्वनिर्धारित लक्ष्यमाथि प्रहार गर्नको लागि गरिन्छ। यो मिसाइल आफ्नो प्रक्षेपणको प्रारम्भिक चरणमा नै केवल गाइड गरिन्छ; त्यसपछिको पथ कक्षीय यान्त्रिकी (अर्थात आर्बिटल मेकानिक्स) को सिद्धान्त तथा ब्यालिस्टिक्स सिद्धान्तद्वारा निर्धारित हुन्छ। अहिलेसम्म यसलाई रासायनिक रकेट इञ्जनद्वारा प्रोपेल गरिन्छ। 

## इतिहास 
सबैभन्दा पहिलो ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र (मिसाइल) ए-फो ( A-4 ) थियो। यसलाई सामान्यत भि-टु रकेटको नामले पनि चिनिन्छ। यस क्षेप्यास्त्रलाई नाजी जर्मनीले सन् १९३० देखि सन् १९४० को मध्य समयमा रजेट बैज्ञानिक वेर्न्हेर वन ब्राउनको निरीक्षणमा विकसित गरेका थिए।  भि-टु रकेटको पहिलो सफल परिक्षण सन् १९४२ अक्टोबर ३ मा भएको थियो। सन् १९४४ सेप्टेम्बर ६ मा फ्रान्स विरुद्धको युद्ध र दुई दिनपछि भएको बेलायत विरुद्धको लडाइँमा यसको प्रयोग भएको थियो। द्वितीय विश्व युद्धको अन्तसम्ममा  (१९४५ मे) भि-टु रकेट क्षेप्यास्त्रको प्रयोग ३,००० भन्दा धेरै पटक गरिएको थियो।   

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* क्रुज मिसाइल
* एन्टि ब्यालेस्टिक मिसाइल
श्रेणी:क्षेप्यास्त्र
अङ्गामी भाषा

**अङ्गामी** भारतको नागाल्यान्ड राज्यको सोह्र बोलीहरू मध्ये एक बोली तथा राज्यको प्रमुख भाषा हो। यो चिनियाँ-तिब्बती भाषा परिवारको अङ्गामी-पोचुरी शाखाको अङ्गामी उप-शाखाको एक भाषा हो। यो नागा राज्यको वासीहरू बीचको एक सम्पर्क भाषाको रूपमा विकसित भएको छ। यो भारतको १६५२ भाषा र बोलीहरू मध्ये एक हो। यसका वक्ताहरूको सङ्ख्या एक लाख भन्दा बढी छ। यो चिनियाँ-तिब्बती भाषा परिवारको असमिया-बर्मी शाखाको एक प्रमुख भाषा हो, जसमा एक शब्द स्वरध्वनिको उतार चढावबाट आठ अर्थ सम्मको अर्थ आउने गर्छ। यो भाषा रोमन लिपिमा लेखिने गरिएको छ। नागरी लिपिमा पनि भाषा र साहित्य लेख्ने प्रयास भइरहेको छ। 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* अङ्गामी-पोचुरी भाषाहरू
* मिजो भाषा

## बाह्य कडीहरू 
* अङ्ग्रेजी-अङ्ग्रेजी-हिन्दी शब्दकोश (अनुकृतिद्वारा लिखित)
* अङ्ग्रेजी-अङ्ग्रेजी-हिन्दी शब्दकोश (नक्कल)
* [अङ्ग्रेजी-अङ्ग्रेजी-हिन्दी शब्दकोश (२)](https://hi.wiktionary.org/wiki/विक्षनरी:अंगामी-अङ्ग्रेजी-हिन्दी_शब्दकोश_(२)) (एनटिएम (सिआइआइएल)द्वारा उत्पादित)
* अङ्ग्रेजी अङ्गामी-अङ्ग्रेजी-हिन्दी शब्दकोश (एनटिएम (सिआइएल) द्वारा उत्पादित, भारतवाणीमा उपलब्ध)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नागाल्यान्डका भाषाहरू
श्रेणी:भारतका लोपोन्मुख भाषाहरू
हेल्मुट कोल

**हेल्मुट जोसेफ माइकल कोहल** (; सन् १९३० अप्रिल ३- सन् २०१७ जुन १६) एक जर्मन राजनेता तथा क्रिस्चियन डेमोक्रेटिक पार्टीका राजनीतिज्ञ थिए। उनले सन् १९८२ देखि सन् १९९८ सम्म जर्मनीको चान्सलर (सन् १९८२ देखि सन् १९९० सम्म पश्चिम जर्मनीको, सन् १९९० देखि सन् १९९८ सम्म पुनः एकीकृत जर्मनीको) को रूपमा सेवा गरेका थिए। उनले सन् १९७३ देखि सन् १९९८ सम्म  क्रिस्चियन डेमोक्रेटिक पार्टीको अध्यक्षको रूपमा काम गरेका थिए। कोलको १६ वर्षको कार्यकाल ओटो भोन बिस्मार्कपछि कुनै पनि जर्मन चान्सलरको सबैभन्दा लामो कार्यकाल थियो। उनको कार्यकालमा शीत युद्धको अन्त्य, जर्मन पुनर्मिलन र युरोपेली सङ्घको निर्माण जस्ता विश्व घटनाहरू भएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जर्मनीका चान्सलरहरू
श्रेणी:सन् २०१७ मा मृत्यु
श्रेणी:सन् १९३० मा जन्म
इन्दिरा गान्धी नहर

**इन्दिरा गान्धी नहर** राजस्थानको मुख्य नहर हो। यसको पुरानो नाम "राजस्थान नहर" थियो। यो राजस्थान राज्यको उत्तर पश्चिम भागमा बग्दछ। यसलाई राजस्थानको मारुगङ्गा पनि भनिन्छ 
right|thumb| इन्दिरा गान्धी नहर परियोजना
right|thumb|300x300px| बिकानेरमा इन्दिरा गान्धी नहर
राजस्थानको महत्वाकांक्षी इन्दिरा गान्धी नहर परियोजनाले मरुभूमि क्षेत्रमा चमत्कारिक परिवर्तन आई रहेको छ र यसबाट मरुभूमिमा सिँचाइको साथसाथै पिउने पानी र औद्योगिक कार्यको लागि पनि पानी पाउन थालेको छ।नहर निर्माण हुनु भन्दा पहिले, मानिसहरूलाई धेरै लामो यात्राबाट पिउने पानी ल्याउनु पर्दथ्यो।

राजस्थान नहर सतलज  र ब्यास नदीको सङ्गममा निर्मित बाटको "हरिके बाँध" बाट निकालिएको छ। यस नहरले पञ्जाब र राजस्थानलाई पानी आपूर्ति गर्दछ। पञ्जाबमा यो नहरको लम्बाई १३२ किमी छ र त्यहाँ यसलाई   राजस्थान फिडरको रूपमा चिनिन्छ। यसबाट यस क्षेत्रमा सिँचाइ हुँदैन तर पिउने पानी उपलब्ध हुन्छ। राजस्थानमा यो नहरको लम्बाई ४७० किमी छ। राजस्थानमा यो नहर लाई राज नहर पनि भनिन्छ। राजस्थान नहर यसको मुख्य शाखा वा मुख्य नहर २५६ किलोमिटर लामो छ जबकि यसको वितरकहरू ५६०६  किलोमिटर छ र यसको सिञ्चित क्षेत्र १९.६३ लाख हेक्टर अनुमानित छ।

यो नहरको उद्घाटन ३१ मार्च १९५८ मा भएको थियो जबकी २ नोभेम्बर १९८४ मा यसलाई इन्दिरा गान्धी नहर परियोजनाको नाम दिइएको थियो। यो नहर राजस्थानमा हनुमानगढ जिल्लाको मासितावाली हेडमा प्रवेश गर्दछ। सन् १०१७ मा पानीको अभावलाई ध्यानमा राखी, यसको सिँचाइ क्षेत्र १ १६.१७ लाख हेक्टरमा घटाइएको थियो। राजस्थानका १० जिल्लाहरू यस नहरबाट लाभान्वित छन्।

## सन्दर्भ
कम चासोका प्रजातिहरू

कम चासोका प्रजातिको एक उदाहरण हो।]]

**कम जातिका प्रजातिहरू** एक प्रजाति हो जसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घद्वारा वर्गीकरण गरिएको छ। यसलाई प्रजाति संरक्षणको केन्द्रको रूपमा मूल्याङ्कन गरिएको छ। तिनीहरू खतरामा परेको, खतरामा नजिक वा (सन् २००१ अघि) संरक्षणमा निर्भर हुन योग्य छैनन्।

प्रजातिहरूको जनसङ्ख्याको स्थिति मूल्याङ्कन नगरेसम्म "कम चासोका प्रजातिहरूको" श्रेणीमा राख्न सकिँदैन। अर्थात्, यसको वितरण वा जनसङ्ख्या स्थितिको आधारमा यसको लोप हुन सक्ने खतराको प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा मूल्याङ्कन गर्न पर्याप्त जानकारीको आवश्यकता पर्दछ।

सन् २००१ देखि यस श्रेणीमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ २००१ को श्रेणी मापदण्ड (संस्करण ३.१) को अनुसरण गर्दै "कम चासो" नामक संक्षिप्त नाम रहेको छ। तथापि, अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको तथ्याङ्कमा कम चासोका प्रजातिको लगभग २०% वर्गक (१५६३६ को ३२६१) कोड "एलआर"को प्रयोग गर्दछ, जसले तिनीहरूले सन् २००० देखि पुन: मूल्याङ्कन गरिएको छैन भन्ने बारे सङ्केत गर्दछ। अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घद्वारा "कम चासोका प्रजाति"लाई रातो सूचीको रूपमा सूचीबद्ध श्रेणीमा राखिएको छैन, तर सन् २००६ को अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूचीले १५६३६ वर्गकलाई श्रेणी मानाङ्कन गरेको थियो।

यस श्रेणीमा सूचीबद्ध पशु प्रजातिहरूको सङ्ख्या जम्मा १४०३३ रहेको छ जसमा विभिन्न वर्णन नगरिएका प्रजातिहरू समावेश छन्। यसबाहेक १०१ प्रजातिका जनावरहरूलाई उपप्रजातिको सूचीमा र १५०० बोट (१४१० प्रजाति, ५५ उपजाति र ३५ किसिमका) रहेका छन्। कुनै पनि ढुसी वा परजीवीलाई वर्गीकरण गरिएको छैन, यद्यपि ती जगतहरूमा चारवटा मात्र प्रजातिको सङ्घले मूल्याङ्कन गरेको छ। अत्यधिक प्रचुर मात्रामा भएकाले मानवहरू यस वर्गको लागि योग्य छन् जसलाई सन् २००८ मा सङ्घले औपचारिक रूपमा मूल्याङ्कन गरेको थियो।

## कम चासोका प्रजातिहरूको सूची 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
*कम चासोका प्रजातिहरूको सूची खतरामा परेका प्रजातिहरूको रातो सूचीद्वारा पहिचान गरिए अनुसार

श्रेणी:आइयुसिएनको रातो सूची अनुसार कम चासोका प्रजातिहरू
श्रेणी:कम चासोका बनस्पतिहरू
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूची
कोनोसुके मात्सुसिता

, एक जापानी उद्योगपति थिए जसले सबैभन्दा ठूलो जापानी उपभोक्ता इलेक्ट्रोनिक्स कम्पनी पानासोनिकको स्थापना गरेका थिए। मात्सुसितालाई "व्यवस्थापनको भगवान" को रूपमा उल्लेख गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस्
*पानासोनिक
*हिरोयुकी मात्सुसिता

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सन् १८९४ मा जन्म
श्रेणी:सन् १९८९ मा मृत्यु
श्रेणी:जापानी उद्योगपतिहरू
श्रेणी:जापानी अरबपतिहरू
श्रेणी:जापानी कम्पनी संस्थापकहरू
श्रेणी:पानासोनिक
हिरोयुकी मात्सुसिता

, च्याम्प कार र फर्मुला एट्लान्टिक शृङ्खलाको एक पूर्व चालक हुन्। उनी टोयोटा एट्लान्टिक च्याम्पियनसिप (प्रशान्त) जित्ने पहिलो र एक मात्र जापानी चालक हुन्। उनी इन्डियानापोलिस ५०० (इन्डी ५००) मा सहभागिता जनाउने पहिलो जापानी चालक पनि हुन्। उनी कोनोसुके मात्सुसिता, पानासोनिक कम्पनीको संस्थापक, र मासाहारू मात्सुसिताको छोरा हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस्
*पानासोनिक
*कोनोसुके मात्सुसिता
*मासाहारु मात्सुसिता

## बाह्य कडीहरू
* मोटरस्पोर्ट्स
* नासकार
* स्पोर्ट्सकार
*
*
*

श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
श्रेणी:जापानी व्यवसायीहरू
श्रेणी:पानासोनिक
मासाहारू मात्सुसिता

, एक जापानी व्यापारी र पानासोनिकको दोस्रो अध्यक्षको रूपमा सोह्र वर्ष सेवा गरेका थिए। उनी पानासोनिक कम्पनीका संस्थापक, कोनोसुके मात्सुसिताको ज्वाइँ थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस्
*पानासोनिक
*कोनोसुके मात्सुसिता
*हिरोयुकी मात्सुसिता

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सन् १९१२ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०१२ मा मृत्यु
श्रेणी:जापानी व्यवसायीहरू
श्रेणी:पानासोनिक
श्रेणी:टोकियो विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू
एभरेष्ट प्रिमियर लिग २०७४

** एभरेष्ट प्रिमियर लिग २०७४** नेपाली घरेलु क्रिकेट प्रतियोगिता एभरेष्ट प्रिमियर लिगको दोस्रो संस्करण थियो। यसको प्रायोजक टिभिएस भएका कारण यसको नाम **टिभिएस एभरेष्ट प्रिमियर लिग** राखिएको थियो। यो नेपालमा व्यावसायिक पुरुष घरेलु ट्वान्टी–२० क्रिकेट प्रतियोगिता थियो। यो प्रतियोगिता २०७४ पुष ३ देखि २०७४ पुष १५ सम्म आयोजना गरिएको थियो। प्रतियोगितामा ६ टोलीहरूले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए र तिनीहरूको नाम नेपालका प्रमुख सहरहरूमा आधारित थियो।

प्रतियोगिता अवधिभर विराटनगर वारियर्स अपराजित रहेको थियो। फाइनलमा भैरहवा ग्लाडियटर्सलाई १ रनले पराजित गरेपछि टोली विजेता बनेको थियो। बाबर हयात सर्वाधिक रन बनाउने र प्रतियोगिताको सर्वाधिक छक्का प्रहार गर्ने खेलाडी बनेका थिए। भैरहवा ग्लाडियटर्सका लागि केही खेलमा राम्रो प्रदर्शन गरेकोमा रोहितकुमार पौडेल सर्वाधिक मूल्यवान खेलाडीका रुपमा पुरस्कृत भएका थिए। प्रतियोगितामा इसरारुल्लाह र वसन्त रेग्मीले १२ विकेट लिएका थिए।

## पृष्ठभूमि 
इपिएल प्रालिले २०७४ साउन १५ मा काठमाडौँको दरबारमार्ग स्थित एभरेष्ट प्रिमियर लिगको दोस्रो संस्करणको घोषणा गरेको थियो। एभरेष्ट प्रिमियर लिगका संस्थापक आमिर अख्तरले प्रतियोगिताको विजेतालाई २ लाख १० हजार रुपैयाँ पुरस्कार राशिको खुलासा गरेका थिए। उनले भाग लिने टोलीको नाम सहरहरूमा आधारित हुने घोषणा पनि गरेका थिए। प्रतियोगिताको लोगो नेपाली राष्ट्रिय टोलीका पूर्व कप्तान पारस खड्का र मुख्य प्रशिक्षक जगत टमाटाले समारोहमा अनावरण गरेका थिए।

## खेलाडी छनोट 
दिपेन्द्र सिंह ऐरी, शक्ति गौचन, सोमपाल कामी, पारस खड्का, ज्ञानेन्द्र मल्ल र शरद भेसावकरलाई प्रत्येक टिमले छनोट अघि नै प्रमुख खेलाडीका रूपमा नामित गरेका थिए। प्रत्येक टोलीले १ लाख रुपैयाँ खर्च गर्न पाउने व्यवस्था मिलाइएको थियो। लिलामी २०७४ कात्तिक १७ मा सम्पन्न भएको थियो र ६० खेलाडी (प्रत्येक टोलीलाई १०) को रूपमा वर्गीकरण गरिएको थियो। सर्वाधिक रु.१,७५,००० बोली रहेको लिलामीमा बिनोद भण्डारी, करण केसी, सन्दीप लामिछाने र आरिफ शेख महँगा खेलाडीको रूपमा रहेका थिए।
## स्थान
## टोली
प्रत्येक टोलीमा १५ जना खेलाडीहरू थिए। प्रत्येक टोलीले १० खेलाडीलाई लिलामी मार्फत खरिद गरेका थिए। आ-आफ्नो सहरका प्रत्येक टोलीले आफ्नो टोलीमा एक युवा खेलाडी प्राप्त गर्नका लागि प्रतिभाको खोजी गरेका थिए। त्यसैगरी टोलीमा कम्तिमा तीन जना विदेशी खेलाडी आ–आफ्नो पक्षमा परेका थिए।

* विदेशी खेलाडी  **गाढा** अक्षरमा।
* प्रतिभाको खोजीबाट छानिएका खेलाडीहरू *छड्के*अक्षरमा।

## अङ्क तालिका
* शीर्ष ४ टोली **प्लेअफ**को लागि छनोट हुन्छन्।
*  **प्रथम चरण**मा प्रवेश पाएका
*  **अन्तिम चरणमा** प्रवेश पाएका
*  **बाहिरिएको**

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*
*एभरेष्ट प्रिमियर लिग २०७४ का समाचार, अवलोकन, सूचकपत्र, खेल र प्रतिवेदनहरू  
*दोस्रो एभरेष्ट प्रिमियर लिग

श्रेणी:एभरेष्ट प्रिमियर लिग
तकोभो काक पुतिन

**तकोभो काक पुतिन** () रुसी साङ्गीतिक समूह **पोयुसिये भ्मेस्ते** (, अनुवाद: *सँगै गाऔँ*)ले सिर्जना गरेको एक गीत हो। यो गीतका गीतकार अलेक्जेन्डर एलेन हुन्। यो गीत सन् २००२ मा भ्लादिमिर पुतिन राष्ट्रपति भएको दुई वर्ष हुँदा लेखिएको गीत हो। यो गीत २००२ मा "रुसी साङ्गीतिक तालिका" मा शीर्ष स्थानमा रहेको थियो। यो गीतको चर्चाले साङ्गीतिक समूहको नाम विश्वभर फैलिएको थियो। पुतिनले आफ्नो समर्थनमा निकालिने र्‍यालीहरूमा यही गीत बजाउन लगाउँथे। उनका समर्थकहरू नारा लाउनुको सट्टा यही गीत गाउँदै हिँड्न थालेका थिए। निकै चर्चित भएपछि यो गीत अङ्ग्रेजीमा अनुवाद गरेर पनि गाइएको छ। पुतिनलाई गीतमा देशलाई सही दिशामा डोहोर्‍याउने असल नेता, उदाहरणीय व्यक्तित्व र अनुकरणीय पतिका रूपमा देखाइएको छ। यो गीत आउँदा रुसमा पुतिनलाई देश बचाउने मसिहाका रूपमा लिइन्थ्यो। यो गीतमा पुतिनबारे मान्छे बढी नै सकारात्मक भएको भन्दै व्यङ्ग्य पनि गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
हिन्दू कलेज, दिल्ली

thumb|भारतीय हुलाक टिकटमा हिन्दू कलेज

**हिन्दू कलेज** भारतको सबैभन्दा पुरानो तथा प्रसिद्ध कलेजहरू मध्ये एक हो। यस कलेजको स्थापना सन् १८९९ मा भएको थियो। यो दिल्ली विश्वविद्यालयसँग सम्बद्ध छ। सन् १८९९ मा स्थापित, यो भारतमा कला र विज्ञानको लागि सबैभन्दा पुरानो कलेजहरू मध्ये एक हो। यस कलेजले विज्ञान, मानविकी, सामाजिक विज्ञान र वाणिज्यमा स्नातक र स्नातकोत्तर कार्यक्रम प्रदान गर्दछ। सन् २०२० मा यो मानव संसाधन विकास मन्त्रालय (भारत सरकार) को अधीनमा रहेको राष्ट्रिय संस्थान रेङ्किङ फ्रेमवर्कद्वारा राष्ट्रिय स्तरमा तेस्रो स्थानमा रहेको छ। यस कलेजलाई विज्ञान र प्रविधि मन्त्रालय (भारत सरकार) द्वारा जैव प्रौद्योगिकी विभागको लागि 'स्टार कलेज' को दर्जा प्रदान गरिएको छ। यस कलेजले कानून, अर्थशास्त्र, विज्ञान, मनोविज्ञान, व्यापार, दर्शन, साहित्य, सञ्चार, चलचित्र, सैन्य, खेलकुद र राजनीतिको क्षेत्रमा धेरै उल्लेखनीय पूर्व विद्यार्थी उत्पादन गरेको छ। हिन्दू कलेजले सबै धर्मका विद्यार्थीहरूलाई यसको नामको बाबजुद पनि भर्ना लिने गर्दछ।

## इतिहास 
हिन्दू कलेजको स्थापना सन् १८९९ मा कृष्ण दासजी गुरवालेद्वारा बेलायतको विरुद्ध राष्ट्रवादी सङ्घर्षको पृष्ठभूमिमा गरिएको थियो। यसको स्थापनाकालमा राय बहादुर अम्बा प्रसाद, गुरवाले सहित केही प्रमुख नागरिकहरूले एक शैक्षिक संस्थानको सुरुवात गर्ने निर्णय गरेका थिए जसको मुल उद्देश्य गैर-अभिजात्य र गैर-साम्प्रदायिक युवाहरूलाई राष्ट्रवादी शिक्षा प्रदान गर्नु थियो। मूल रूपमा कलेज किनारी बजारको चाँदनी चोकमा एक साधारण भवनमा स्थित थियो भने दिल्लीमा कुनैपनि विश्वविद्यालय नभएका कारण यसले पञ्जाब विश्वविद्यालयबाट सम्बद्धता प्राप्त गरेको थियो। कलेजका शैक्षिक कार्यक्रमहरू बढ्दै जाँदा यसले सन् १९०२ मा ठूलो सङ्कटको सामना गरेको थियो। कलेजले उचित भवन नपाएको भन्दै पञ्जाब विश्वविद्यालयले कलेजलाई चेतावनी समेत दिएको थियो।
राय बहादुर लाला सुल्तान सिंह कलेजलाई यस सङ्कटबाट बचाउनका लागि कर्णेल जेम्स स्किनरको सम्पत्ति सहित आफ्नो ऐतिहासिक सम्पत्तिलाई पनि कलेजको नाममा गरिदिएका थिए जसकारण कलेज सन् १९५३ सम्म चलेको थियो। सन् १९२२ मा दिल्ली विश्वविद्यालयको स्थापना पश्चात् रामजस कलेज र सेन्ट स्टिफन कलेजका साथ हिन्दू कलेजलाई पनि दिल्ली विश्वविद्यालयसँग सम्बद्ध गरिएको थियो जसले उनीहरूलाई विश्वविद्यालयसँग सम्बद्ध हुने पहिलो तीन शैक्षिक संस्थान बनाएको थियो।

हिन्दू कलेज भारतको स्वतन्त्रता अभियान तथा भारत छोड आन्दोलनको समयमा बौद्धिक तथा राजनीतिक बहसको एक महत्त्वपूर्ण केन्द्र बनेको थियो। यो दिल्लीको एकमात्र कलेज हो जसमा सन् १९३५ देखि एक विद्यार्थी संसद छ जसले महात्मा गान्धी, मोतीलाल नेहरू, जवाहरलाल नेहरु, सरोजिनी नायडू, एनी बेसन्त, मोहम्मद अलि जिन्ना र सुभाषचन्द्र बोस सहित धेरै राष्ट्रिय नेताहरूलाई प्रेरित गर्न एक मञ्च प्रदान गरेको थियो। सन् १९४२ मा गान्धीको भारत छोडो आन्दोलनको प्रतिक्रियामा कलेजले भारतको स्वतन्त्रता अभियानमा महत्वपूर्ण भूमिका निभाएको थियो भने यस समयमा कलेजका केही शिक्षक र विद्यार्थीहरूलाई गिरफ्तार गरिएको थियो जसकारण कलेजले थुप्रै महिनासम्म आफ्नो प्रवेशद्वार बन्द राखेको थियो।

## बाह्य कडीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दिल्लीका विश्वविद्यालयहरू
श्रेणी:दिल्ली विश्वविद्यालय
श्रेणी:सन् १८९९ मा स्थापित शैक्षिक संस्थानहरू
ग्रिनविच प्रमाणिक समय

**ग्रिनविच प्रमाणिक समय** () बेलायतको प्रमाणिक समय  हो। यो शुन्य देशान्तरमा अवस्थित लन्डन नजिकैको ग्रेनिचको आधारमा तय गरिएको हो। यसैको आधारमा अन्य देशहरूको प्रमाणिक समय निश्चित हुन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय समयको लागि लन्डन निकट रहेको ग्रेनिच मान समय वेधशालाको शून्य डिग्री देशान्तरलाई मानिएको छ। यो मध्याह्न देखि पूर्वतर्फ जाँदा प्रत्येक १° देशान्तरमा ४ मिनेटको हिसाबले बढ्दै जान्छ भने सो क्रम १९०° पूर्वी देशान्तर सम्म जारी रहन्छ। 

## समय क्षेत्र 
ग्रिनविच प्रमाणिक समयलाई निम्न देश र क्षेत्रहरूमा मानक समयको रूपमा कानुनमा परिभाषित गरिएको छ, जसले ग्रीष्म याममा एक घण्टा (जिएमटी+१) आफ्नो सयम अगाडी बढाउँछ।

* संयुक्त अधिराज्यमा, ग्रीष्मकालिन समयलाई बेलायती ग्रीष्मकालिन समय भनिन्छ। 
* आयरल्यान्डमा यसलाई शीतकालिन समय भनिन्छ, जुन ग्रीष्म याममा मानक समयमा रूपान्तरण हुन्छ।
*पोर्चुगल (आसोरिस बाहेक)
*क्यानरी टापू (स्पेन)
*फरोइ टापू

ग्रिनविच प्रमाणिक समयलाई निम्न देश र क्षेत्रहरूमा वर्षभरि मानक समयको रूपमा प्रयोग गरिन्छ:
*बुर्किना फासो
*गाम्बिया
*घाना
*गिनी
*गिनी-बिसाउ
*आइसल्यान्ड
*आइभोरी कोस्ट
*लाइबेरिया
*माली
*मौरिटानिया
*सहरावी अरब लोकतान्त्रिक गणतन्त्र
*सेन्ट हेलेना
*सेनेगल
*सिएरा लियोन
*टोगो

## यो पनि हेर्नुहोस्
* समय क्षेत्र
* नेपालको प्रमाणिक समय
* स्थानीय समय

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकिथन-५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:समय
मनीष डाँगी

**मनीष डाँगी** (जन्म: वि.स २०५८ असोज १) एक नेपाली व्यवसायिक फुटबल खेलाडी हुन्। उनी सहिद स्मारक ए डिभिजन लिग क्लब मच्छिन्द्र र नेपाल राष्ट्रिय टिमका लागि अग्रपङ्क्तिका रूपमा खेल्नेे गर्दछन्। उनीसँग कोरियाली नागरिकता लिने र कोरियामा व्यावसायिक फुटबल खेल जीवन सुरु गर्ने अवसर थियो तर उनले यसलाई अस्वीकार गर्दै नेपालका लागि खेल्ने निर्णय गरेका थिए। 

मनीष डाँगीले नेपालका लागि सन् २०१९ को साफ अन्डर १८ च्याम्पियनसिपमा नेपालको तर्फबाट प्रतिनिधित्व गरेका थिए। उनले प्रतियोगितामा माल्दिभ्स विरुद्ध गोल गरेका थिए।  उनको गोल प्रतियोगितामा नेपालले गरेको एक मात्र गोल थियो।  उनले सन् २०२० एएफसी अन्डर १९ च्याम्पियनसिप छनोटमा पनि नेपालका लागि खेलेका थिए। 

सन् २०२१ मा नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीको नयाँ मुख्य प्रशिक्षकको रुपमा अब्दुल्लाह अल मुताइरीको आगमन पछि मनीष र धेरै अन्य युवा खेलाडीहरूसँग पहिलोपटक वरिष्ठ राष्ट्रिय टोली शिविरमा बोलाइएको थियो। मनीषले सन् २०२१ मे २ का दिन इराक विरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेले जहाँ उनले आफ्नो पहिलो गोल गरेका थिए।  उनले सन् २०२१ को साफ च्याम्पियनसिपमा माल्दिभ्स विरुद्ध आफ्नो दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरेका थिए।

## खेल जीवन तथ्याङ्क 
### अन्तर्राष्ट्रिय गोलहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* राष्ट्रिय फुटबल टिम प्रोफाइल
श्रेणी:नेपाली फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् २००१ मा जन्म
महाराष्ट्र भूषण

**महाराष्ट्र भूषण** भारतको महाराष्ट्र राज्य सरकारद्वारा वार्षिक रूपमा प्रदान गरिने एक सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार हो। महराष्ट्र राज्यमा सन् १९९५ मा शिवसेना - भाजपा गठबन्धन सत्तामा आएपछि राज्य स्तरमा यो पुरस्कार स्थापना गर्ने प्रस्ताव राखेको थियो।  सन् १९९६ मा महाराष्ट्र भूषण पहिलो पटक सम्मानित गरिएको थियो। साहित्य, कला, खेल, र विज्ञानको क्षेत्रमा प्रत्येक वर्ष सम्मानित गरिदै आएको यो पुरस्कार हाल आएर सामाजिक कार्य, पत्रकारिता, लोक प्रशासन र स्वास्थ्य सेवाको क्षेत्रमा उत्कृष्ट कार्य गर्ने व्यक्तिलाई दिइने गरिन्छ।

## पुरस्कार र चयन प्रक्रिया 
वर्तमान समयमा यो पुरस्कार प्राप्तकर्ताले १० लाखको नगद पुरस्कार, एक स्मृति चिह्न र प्रशंसा पत्र प्राप्त गर्ने गर्छन्। महाराष्ट्र सरकारको एक समितिद्वारा विजेताहरूलाई चयन गरिन्छ ।

## प्राप्तकर्ताहरू 
महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार प्राप्तकर्ताहरू निम्न अनुसार छन्:

 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार प्राप्तकर्ताहरू
श्रेणी:महाराष्ट्रका नागरिक पुरस्कार र सम्मानहरू
अविश्वास प्रस्ताव

**अविश्वास प्रस्ताव** (वैकल्पिक रूपमा अविश्वासको मत) संसदीय प्रक्रियामा पारम्परिक रूपमा विपक्षीद्वारा (कुनै अवस्थामा सरकारलाई समर्थन दिएको दलबाट नै) संसदमा सरकारलाई गिराउने वा कमजोर गर्ने उद्देश्यले पेश गरिने एक संसदीय प्रस्ताव हो। यस प्रस्तावलाई एक नयाँ संसदीय मतदानद्वारा पारित वा अस्वीकृत गरिन्छ।

## इतिहास 
पहिलो अविश्वास प्रस्ताव सन् १७८२ मार्चमा पेश गरिएको थियो जब अमेरिकी क्रान्तिकारी युद्धमा योर्कटाउनमा बेलायतको हारको खबर प्राप्त थियो भने बेलायतको संसदले वर्तमान मन्त्रीहरूलाई अब विश्वास गरिँदैन भनेर मत दिएका थिए। १९औँ शताब्दीको प्रारम्भमा रोबर्ट पिल जस्ता प्रधानमन्त्रीहरूलाई संसदीय बहुमत बिना शासन गर्ने प्रयास असफल साबित भएपछि १९औँ शताब्दीको मध्यसम्म बेलायतमा अविश्वासको प्रस्तावबाट सरकार ढाल्ने क्षमता दृढतापूर्वक स्थापित भएको थियो।

संयुक्त अधिराज्यमा ११ जना प्रधानमन्त्रीहरू अविश्वासको प्रस्ताव मार्फत पदमुक्त भएका थिए। सन् १९२५ पश्चात् अविश्वास प्रस्तावबाट प्रधानमन्त्रीबाट पदमुक्त भएको व्यक्ति जेम्स क्यालेघान हुन्। 

आधुनिक समयमा दुई दलीय प्रजातान्त्रिक देशमा कुनै पनि अविश्वास प्रस्ताव पारित हुनु एक अपेक्षाकृत दुर्लभ घटना मानिन्छ। लगभग सबै मामिलामा एक बहुसङ्ख्यक दलको लागि अविश्वास प्रस्ताव पराजित गर्न अनुशासन नै पर्याप्त हुन्छ। जुन मामिलामा अविश्वास प्रस्ताव पारित हुन्छ, त्यसमा सामान्यतया त्यो मामिलामा सत्तारुढ दलको सामान्य बहुमत हुन्छ र उप-चुनाव वा दलबदलद्वारा सरकार ढल्न सक्छ, जस्तो सन् १९७९ मा बेलायतमा क्यालेघान सरकार एक मत नपुगेर ढलेको थियो जसबाट ब्रिटेनमा आम चुनाव सम्पन्न भएपछि मार्गरेट थ्याचरको सरकार चुनिएकोो थियो।

अविश्वास प्रस्ताव बहुदलीय प्रणा‍लीहरूमा सामान्य हुन्छ जसमा एक  अल्पसङेख्यक दललाई गठबन्धन सरकार बनाउन पर्छ। यो एक यस्तो स्थितिमा पैदा हुन सक्छ जसमा कयौँ अल्पकालिक सरकारहरू बन्छन्, किनकी दलीय ढाँचा साना दलको सरकार बनाउने साधनको बिना एक सरकार ढाल्ने क्षमता दिन्छ। फ्रान्सको चौँथो गणतन्त्र र जर्मनीको वेमर गणतन्त्रको अस्थिरताको लागि यस्तो स्थितिलाई नै कारण मानिन्छ। यसै स्थिति हालको दिनमा सन् १९५० को दशक देखि सन् १९९० को दशकको बीचमा  इटाली, इजरायल र जापानमा देखिएको थियो। 

यस स्थितिसँग सामना गर्न फ्रान्सका जनताले फ्रान्समा राष्ट्रपतिलाई भारी कार्यकारी शक्ति दिएपछि राष्ट्रपतिलाई अविश्वास प्रस्तावबाट प्रतिरक्षा हासिल हुन सकेेेेको थियो।
सन् २००८ मा क्यानडामा निर्वाचित अल्पमत सरकारको प्रधानमन्त्री स्टिफन हार्पले क्यानडाका गभर्नर जनरल माइकल जिनसँग संसद स्थगित गर्ने अनुरोध गरेका थिए। अनुरोध स्वीकार गरिएपछि यसबाट क्यानडाका प्रधानमन्त्रीलाई विपक्षद्वारा प्रस्तुत हुने अविश्वास प्रस्तावमाथिको संभावित मतदानमा ढिलाई गर्ने सुविधा प्राप्त भएको थियो।

## सङ्क्षिप्त विवरण 
सामान्यरूपमा जब संसदमा अविश्वास प्रस्ताव पारित हुन्छ वा विश्वास मत लिन प्रधानमन्त्री असफल हुन्छन्, तब सरकारले दुई तरिकाबाट प्रतिक्रिया व्यक्त गर्न सक्छ:  

* राजीनामा दिने  
* संसद भङ्ग गर्ने र नयाँ निर्वाचनको घोषणा गर्ने  

### राष्ट्रपति प्रणाली 
राष्ट्रपति प्रणाली अन्तर्गत व्यवस्थापिकामा कहिले काँही अविश्वास प्रस्ताव पेश गरिन्छ। सन् १९५० मा संयुक्त राज्य अमेरिकाको विदेश सचिव डिन एचेसन विरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव गरिएको थियो भने अमेरिकी महान्याधिवक्ता अल्बर्टो गोन्जालिस विरुद्ध पनि प्रस्ताव पेश गर्ने प्रयास भएको थियो तर यी प्रस्तावहरूको प्रतीकात्मक प्रभाव मात्र रहेको थियो। राष्ट्रपती शासन प्रणालीमा पनि सामान्यतया महाभियोगको प्रक्रिया हुन्छ जसद्वारा कुनै पनि कार्यकारी या न्यायिक अधिकारीलाई बर्खास्त गर्न सकिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सरकार