नेपालका जातीहरू

, नेपालको बहुसङ्ख्यक जनजाति]]
, तराईको बहुसङ्ख्यक भाषिक जाति समुह]]
 जातिका बच्चाहरू, एक लोपोन्मुख भाषिक जाति]]

नेपालका जातिहरूको विभाजन भाषा, जातीय पहिचान तथा जातिप्रथाबाट भएको हो। हरेक जातिहरूमा विवाहवारी आफ्नै जातिमा हुने गर्दछ। हरेक जातिको आफ्नो भाषा, संस्कृति र सभ्यता रहने गर्दछ। आदिवासी/जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान ऐन, २०५८ को दफा २ले "आदिवासी/जनजाति" भन्नाले आफ्नो मातृभाषा र परम्परागत रीतिरिवाज, छुट्टै सांस्कृतिक पहिचान, छुट्टै सामाजिक संरचना र लिखित वा अलिखित इतिहास भएकोे जाति वा समुदाय भनी परिभाषित गरेको छ। गृह मन्त्रालयको सिफारिसमा मन्त्रिपरिषद्ले अल्पसङ्ख्यक जातजाति तोक्ने व्यवस्था भएअनुसार ०.५ प्रतिशतभन्दा कम जनसङ्ख्या रहेका जातजातिलाई अल्पसङ्ख्यकका रूपमा तोकेको थियो। यस अनुसार सरकारले ११५ जातिलाई अल्पसङ्ख्यकको सूचीमा राखेको छ। राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार नेपालमा १४२ जातजातिहरू रहेका छन्।

## भाषिक समूहहरू 
नेपालको विविध भाषिक सम्पदा दुई प्रमुख भाषिक समूहहरूबाट विकसित भएको थियो जसमा भारोपेली भाषा परिवार र भोट बर्मेली भाषा परिवार पर्दछन्। नेपालमा बोलिने भाषाहरू प्रायः भारोपेली वा चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवारका भाषाहरू हुन्, जबकि तीमध्ये धेरै कम मात्र आग्नेली र द्रविड भाषा परिवारका भाषाहरू छन्।

नेपालका १२३ भाषाहरू मध्ये ४८ वटा भाषाहरू भारोपेली भाषाहरू हुन् जसलाई जनसङ्ख्याको ८२.१% ले बोल्ने गर्दछन्।

नेपालमा बोलिने भाषाहरू मध्ये चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवार यसको तिब्बती-बर्मेली समूहको एक भाग हो। १७.३% सहित तुलनात्मक रूपमा कम मानिसहरूले बोल्ने भएता पनि यसमा लगभग ६३ भाषाहरू समावेश छन्।

### मातृभाषाहरू 
"जाति/जातीयता, भाषा र धर्म सम्बन्धी राष्ट्रिय प्रतिवेदन", राष्ट्रिय जनसङ्ख्या र आवास जनगणना २०७८ अनुसार नेपालमा १२४ मातृभाषाहरू रहेका थिए। अघिल्लो जनगणना २०६८ मा १११ वटा भाषाहरू अभिलेख गरिएको थियो र २०७८ को जनगणनामा १३ वटा नयाँ भाषाहरू फेला परेका थिए।

नयाँ थपिएका मातृभाषाहरू भोटे, लोवा, चुम/नुब्री, बारागुनवा, नार-फु, रानाथरु, कार्मारोङ, मुगाली, तिछुरोङ पोइके, सदरी, डोने, मुन्डा/मुडियारी र केवरत थिए।

**मातृभाषा अनुसार जनसङ्ख्या, राष्ट्रिय जनगणना २०७८**

## जनसङ्ख्याको आधारमा नेपालमा जाति/जातीयता 
राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार नेपालमा १२५ नेपाली जाति समूहहरूको जनसङ्ख्या अभिलेख गरिएको थियो।

यद्यपि, "जाति/जातीयता, भाषा र धर्म सम्बन्धी राष्ट्रिय प्रतिवेदन", राष्ट्रिय जनसङ्ख्या र आवास जनगणना २०७८ अनुसार नेपालमा १४२ जाति/जातीयताहरू थिए, जसमध्ये १२५ पहिलेको जनगणना २०६८ मा रिपोर्ट गरिएको थियो र १७ नयाँ जनगणना २०७८ मा फेला परेको थियो।

**राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार नेपालका जातजातिहरू** 

## धर्म 
"जाति/जातीयता, भाषा र धर्म सम्बन्धी राष्ट्रिय प्रतिवेदन" अनुसार, राष्ट्रिय जनसङ्ख्या र आवास जनगणना २०७८ र २०६८ मा व्यक्तिहरूले अपनाएका धर्महरूको सङ्ख्या यस प्रकार थियो:

## तस्वीर सङ्ग्रह

Gaze of a priest.JPG|काठमाडौंमा परम्परागत बाहुन पुजारी
Tharu Mahila.jpg|थारु महिला
File:Teej.jpg|खस समुदायका महिलाहरुले तीज मनाउँदै
Banras, subdivision of Newars, Nipal.jpg|नेवार समूहका बान्रास / शाक्य बौद्ध पुजारीहरू
File:Jhakri.jpg|खस झाँक्री
Playing Damaha.jpg|दमाहा बजाउने दमाई पुरुषहरू
File:Tamang Woman 2.JPG|तामाङ महिला
Limboo group, aboriginal, trans himalayan Nipal.jpg|लिम्बु आदिवासी समूह
File:THARUNI.jpg|थारु महिलाहरू
File:Beauty_with_purpose_miss_uk_nepal_nepali_tradiional_dress_event.jpg|गुरुङ महिलाहरू
File:Gunla bajan performance.jpg|नेवार समुदाय
File:Nepali Hindu Wedding (25).jpg|खास पर्वते विवाहको 
File:Sherpa.jpg|शेर्पा, माथिल्लो तिब्बती जातीय समूह
File:Kirati Limbu women performing Kelang dance.jpg|किराँती लिम्बु महिलाहरु केलाङ प्रदर्शन गर्दै
File:Magar or Muggur, military tribe, Nipal.jpg|मगर सैन्य जनजाति, नेपाल
File:Dashai.jpg|वरिष्ठ अर्पण दशैं टीका; खास परबतिया समुदायको विशेषता
File:Drumming Raute elder.jpg|राउटे पुरुष
File:Magar group, military tribe, Nipal.jpg|मगर समुदाय
File:Kus or Khas, Goorkha, dominant tribe, Nipal.jpg|नेपालको खास मानिस, द *पिपुल अफ इन्डिया*मा चित्रित
File:Magar woman dancing with traditional basket in Maghe Sakranti festival.jpg|मगर महिला
File:Limbuwomendrinktongba.jpg|लिम्बु महिलाहरू

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका जनजातिहरू
श्रेणी:नेपालको जनसाङ्ख्यिकी