open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
जिन्सी सामग्री

व्यवसायिक संस्थाले विभिन्न निर्धारित उद्देश्य प्राप्तिका निमित्त प्रयोग गर्ने सामानहरूलाई **जिन्सी सामग्री** भनिन्छ । जिन्सी सामग्री संस्थाको सम्पत्तिहरू मध्ये एक सम्पत्ति हो, जसले वस्तु वा सामग्रीलाई जनाउँदछ ।  जिन्सी सामग्री अन्तरगत कच्चा पदार्थ, अर्ध तयारी वस्तु, तयारी वस्तु र दैनिक रूपमा प्रयोग हुने अन्य सामग्रीहरू पर्दछ । सामान्यतया संस्थाले विक्रि गर्ने उद्देश्यले वा व्यवसायिक कार्यहरूमा कुनै समस्या नपर्न दिन तथा माग अनुसारको जिन्सी सामग्री आपूर्ति गर्ने उद्देश्यले जिन्सी सामग्रीको मौज्दातको व्यवस्था राखेको हु्न्छ । जसलाई अर्को शब्दमा **जिन्सी मौज्दात** पनि भनिन्छ । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* सम्पत्ति

श्रेणी:अर्थशास्त्र
कैलाश सत्यार्थी

**कैलाश सत्यार्थी** (जन्म: ११ जनवरी १९५४) भारतको एउटा बाल अधिकार कार्यकर्ता हुन् जसलाई सन् २०१४ मा शान्तिको लागि नोबेल पुरस्कार ले सम्मानित गरिएको छ। उनी बाल श्रम विरुद्ध भारतीय अभियानमा १९९० को दसक देखि नै सक्रिय रहेका छन्। उनी द्वारा सञ्चालित सङ्गठनको नाम हो - बचपन बचाओ आन्दोलन। यस सङ्गठनले लगभग ८० हजार बाल श्रमिकहरूलाई मुक्त गराएका छन् र तिनको पुनर्वास तथा शिक्षाको व्यवस्थामा सहायता गरेका छन्। उनी सँगै पाकिस्तानका बाल अधिकारको लागि सक्रिय रहेका मलाला युसफजईलाई पनि २०१४ को शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको छ।
यो पुरस्कार उनलाई बच्चाहरू तथा युवाहरूको दमनको बिरुद्ध कार्य गरेकोले तथा सबैको शिक्षाको अधिकारको लागि सङ्घर्ष गर्नका लागि दिइएको हो।

## परिचय
भारतको मध्य प्रदेशको विदिशामा जन्म लिएका कैलाश सत्यार्थी 'बचपन बचाओ आन्दोलन' चलाउछन्। उनी पेशाले इलेक्ट्रोनिक इन्जिनियर हुन् तर उनी २६ वर्षको उमेरमै उनले आफ्नो क्यारियरलाई त्यागेर बच्चाको लागि काम गर्न सुरु गरेका थिए। हाल उनी 'ग्लोबल मार्च अगेन्स्ट चाइल्ड लेबर' (बाल श्रमको बिरुद्ध विश्वव्यापी अभियान) का अध्यक्ष पनि हुन्।

## सन्दर्भ
## बाह्य कडीहरू
* 
* 

## यी पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
श्रेणी:नोबेल शान्ति पुरस्कार सम्मानितहरू
हुर्रा नाच

यसको चलन खासगरी मगर जातिमा विद्यमान छ । यसमा नातेदार बाहेक र पर्ने समेतका केटाकेटी आइमाई लोग्नेमान्छे सँगसँगै हातमा हात मिलाई नाच्ने र गाउने परम्परा छ । आफ्नो नातेदारका साथमा नाच्दा बिच बेनाताका केटाकेटी आएका खण्डमा नातेदारहरूले उनीहरूलाई पनि नाच्ने मौका दिन्छन् र रमाइलो गरी नाच्दछन् । यसलाई मगर जातिहरूले ठुलो चाडको रूपमा मनाउने गर्दछन् ।

यो खासगरी हामी तमाम नेपालीले मान्ने तिहारको बेलामा नै मनाइन्छ र पुर्णिमासम्म नाच्ने गाउने कार्यक्रम चल्दछ । तिहारमा देउसी भैलो खेले जस्तै यसलाई देउसिको रूप लिंदा अतिशयुक्ती नहोला । यसमा दाजु, दिदि, बहिनी र अरु केटाकेटी खुट्टाको चाल र मादलको तालमा मिलाउने गरी रमाई-रमाई उफ्रि उफ्रि नाच्दछन् ।यसरी नृत्यकै सिलसिलामा नातेदार बाहेक एक-अर्काले मनले चिताएमा बिवाह गर्ने चलन पनि छ किनभने एक अर्कामा मायापृतिको सँगालो मायालाई आमावाबुले पनि घृणाको दृष्टिले नहेरी राजिखुसीले विवाह गरिदिने परम्परा पनि विद्यमान छ ।

## हुर्रा गीत 
सिल्गढिबाट लै लै मालगाढी आयो ।
घुम्तिमा लेट भयो
देशै रमाइलो ।।

कुला र नुङ्चा, लाम्पाते भेना ।
तोरिगान ठुमान्की, तोरिगान ठुम्छ ।
निहुँ मात्रजाले, सालिकी हुमान्की ।।

## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी कडीहरू
श्रेणी:लोकनृत्य
एप्पल वाच

**एप्पल वाच** ९ सेप्टेम्बर २०१४ मा सार्वजनिक गरिएको एप्पल कम्पनीको पहिलो तथा प्रयोगकर्ताहरूले उत्यधिक अपेक्षा राखेको स्मार्टवाच हो । यो स्मार्टवाच प्रयोगकर्ता सामु सन् २०१५ मा ल्याउने योजना एप्पल कम्पनीको रहेको छ । 

File:Apple I Watch 2015 Model very cool.jpg|एप्पल वाच 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी कडीहरू
ढोल नाच

[thumb|[लिम्बू जाति|लिम्बु]]
विशेष गरेर लिम्बू जातिका मानिसहरूले नाच्ने परम्परागत नाच हो ढोल नाच । यस नाचमा एउटा ठुलो बाजा हुन्छ, जसलाई नै ढोल वा च्याब्रुङ भनिन्छ । ढोल नाचलाई च्याब्रुङ नाचले पनि चिनिन्छ । यो नाच आईमाई र लोग्नेमानिस दुबैले मिलेर नाच्न पाउँछ्न् । यसका विभिन्न चालहरु हुन्छ्न् । यसमा क्रमशः एक अर्काले खुट्टा चाल्दै नाच्दछ्न् । यो नाच गोलो आकार बनाई नाच्ने चलन छ । यसका ३६ वटा रागहरु हुन्छन् अर्थात् ३६ किसिमले नाचिन्छ । तर अचेलका युवायुवतीले यि सबै प्रकारका नृत्य गर्न जान्दैनन् । यो नाच सँगै पालम पनि गाउने चलन छ ।

श्रेणी:लोकनृत्य
डम्फु नाच

## डम्फु नाच 
विशेषगरि तामाङ जातिका मानिसहरूले नाच्ने प्रमुख नाच डम्फु नाच हो । यसका अतिरिक्त यो नाच भोटे तथा शेर्पा जातिका मानिसहरूले पनि नाच्दछ्न् । नाचको साथमा एक प्रकारको बाजा (बाख्राको छालाले मोडेर गोलो पारी बनाईएको) डम्फु बजाउंदै नाचिन्छ । यो विवाह उत्सव आदिमा नाचिन्छ । एकमात्र बाजा डम्फुको तालमा नाचिने हुँदा यसलाई डम्फु नाच भनिएको हो । यस नाचमा २ जना देखी ८/१० जनासम्म पनि नाच्न सक्छ्न् ।

श्रेणी:लोकनृत्य
डेबिट कार्ड

thumb|right|250px|डेबिट कार्ड**डेबिट कार्ड** भनेको प्लास्टिक पेमेन्ट कार्ड हो, जसले बैङ्कको खाताबाललाई आफ्नो खातामा इलेक्ट्रोनिक पहुँच उपलब्ध गराउँदछ। उक्त कार्डबाट खाताबालले आफ्नो खातामा भएको रकमबाट रकम निकाल्ने तथा खरिदमा भुक्तानी गर्न सक्दछ। अहिले विभिन्न देशहरूमा यस्तो कार्डको प्रयोग बढ्दो छ, जसले चेकको प्रयोगलाई प्रतिस्थापन समेत गरेको पाइएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* क्रेडिट कार्ड
*चेक
* रुपे
श्रेणी:भुक्तानी प्रणाली
फुपु लामु खत्री

**फुपु लामु खत्री** () नेपाली राष्ट्रिय जुडो खेलाडी हुन् । उनले चौथों एसियाली युथ गेम्स, थाइल्याण्डमा कास्य पदक प्राप्त गरेकी थिइन ।   उनले २०१३ एसियाली युथ गेम्स र २०१४ एसियाली खेलमा -६३ के.जी महिला समूह मा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्नुभएको थियो । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* Lamu Khatri | Judo | Athlete Wall | Asian Games
* Athletes_Profile | Biographies | Sports
* The HImalyan Times_News Portal: Phupu Lama feted 
* YouTube Shared Link: phupu lamu khatri .dorje khatri dughter judo game २०१०

श्रेणी:नेपाली महिला खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९९६ मा जन्म
श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका मानिसहरू
बाँतर जाति

## बाँतर जाति  
बांतरहरु नेपालमा पाइने एक जातीय  समुदाय  हो । यिनिहरु बहादुर हुन्छ्न् ।यिनिहरु खेतिको कामले भारतिय भूमिबाट उहिले नेपालमा प्रवेस गरी नेपालि भएका हुन् भन्ने भनाई छ । यिनिहरु खासगरेर मोरङ, झापा र सुनसरीमा बसेतापनी नेपालका सप्तरी,होत्तरी, धनुषा तथा अन्य जिल्लामा पनि पाईन्छ्न् । यिनिहरूको आफ्नै किसिमको समाज छ । स्थायी घर हुदैन । खोलाको किनार वा पानी पैनिको वरिपरी लिपेर सिमित पारेको सानो फुसको घरहरूमा बसेको पाईन्छ । नेपाल सरकारले यो जातिलाई अति पिछ्डिएको जातिमा सुचिकृत गरेको छ ।

श्रेणी:नेपालका जनजातिहरू
झाँगर जाति

## झाँगर जाति  
यो जाति प्रायगरि नेपालको पुर्वी तराई मोरङ र सुनसरी तिर बसोबास गरेका छ्न् । यिनिहरु द्रविड परिवार भित्रका हुन् । यिनिहरूको रहन सहन प्राय बाँतर जाति सँग मिल्न जान्छ । यिनिहरूलाई ओराङ पनि भनिन्छ । उहिले जंगली क्षेत्रमा बसोबास गर्दै आएका तर शिक्षा प्रती चासो नलिएका यो जाति पिछडिएकै अवस्थामा छ ।

श्रेणी:नेपालका जनजातिहरू
साकेला नाच

thumbnail|right|ष्याँदर सिल (नाच)
नेपालको पुर्वी पहाडको वल्लो किराँत, माझ किराँत र पल्लो किराँतका सुनुवार र राई जातिका विभिन्न चाड पर्व मध्य प्रमुख रूपमा मानिने चाड हो। जसलाई पर्वते बोलिमा पूजा भनिन्छ । यो चाड प्रमुख खेती धान रोप्ने समय बैशाख पुर्णिमा देखी पञ्चमीसम्म मनाईन्छ । जसलाई दोङ्वाङ(उभौली) वा काम गरेर खाने समय भनिन्छ । त्यसै गरी बाली उठाई काट्ने समयमा मंसिरे पुर्णिमामा पनि मनाईन्छ जसलाई दोङ्दावा(उधौली) वा बसिखाने समरी भनिन्छ ।
यो नाच राई जातिको अति प्रशिद्द तथा एकमात्र नाच हो । यो समुहमा सयौं ब्यक्तीहरु नाच्दछ्न् । तर राईहरूको ताल एउटै हुन्छ भने सुनुवारहरूको १२ ताल हुन्छ । बाल, युवा, वृद्ध सबै नाच्दछ्न् । यो नाच सुनुवारहरु ष्याँदर थानमा र प्रत्येक घर-घर मा घुमी-घुमी नाचिन्छ भने राईहरु साकेला थान वरिपरि गोलाकार भएर नाचिन्छ । थोरै जना नाच्ने भएमा पंक्ति भएर नाच्दछ्न् । नाच्नेहरूको पंक्ति भित्र एक नायक तथा नायिका हुन्छ्न् जसले सेतो फेटा बाँधेको हुन्छ । वोरिपरी घुमिघुमी नाचिने यो  नाचमा आआफ्नो जातिय भेष भुषाका हातमा झुम्के रुमाल फुलपाती लिएर नाचिन्छ ।
ढोल झ्याम्टा बजाउँदै गीत गाउने पुरुषहरु मैया भन्दै वरिपरि घुम्दछ्न् । यसरी यो सबै किसिमको बाली सप्रीएर खान योग्य होस, उभौलीमा लगाएको बालिनाली सफल भयो, आरामले खाने भयो भनी उधौलीमा आआफ्ना इस्ट देवि देवतासँग प्राथना गरी खुशी भैइ खुसीयालिमा रातदिन गाउँदै नाच्दै यो चाड    

वाल्लो किरातको एक महान चाड पनि मानिन्छ भने त्यसै कारण चण्डीथान भित्रपस्नको लागि सुनुवार भेष भुषको साथै सुनवार जातिको आवश्यक हुन्छ। ष्याँदर थान भित्र सुनुवार जाति मात्र पस्न दिइन्छ नेपालको १ मात्र ष्याँदर थान मा महिला पस्न पाउदैन जुन  महिला पस्न पाउने थानमा अबिबाहित छोरीले मात्र रातो लुगाले सोलिलाई ढाकेरबोक्नु पर्ने हुन्छ भने गिल अर्थात् मूल चण्डीथान मा पुरुष मात्रै पस्न पाउछ जुन अबिबाहित छोराले सोलिलाई सेतो लुगाले ढाकेरबोक्नु पर्ने हुन्छ। चण्डी वार्षिक पर्ब हो भने साकेला, साकेन्वा, उधौली उभौली अर्धवार्षिक पर्ब हो। वार्षिक अर्थत वर्षमा १ चोटी  धान, मकै, कोदो, आदि रोपिन्छ तसर्थ सुनुवार हरूको चण्डी थानमा प्राय ति खाद्य वस्तु प्रयोगगरि बिधि गरिन्छ साथै प्रतेक घर-घरमा घुमी सुरो पुर्याउने चलनलाई चण्डी भनिन्छ। 
# ष्याँदर थान सुनुवारहरूको भने: प्रतेक गा. बि. स. मा एउटा-एउटा थान हुन्छ, सुनुवारहरु ष्याँदर थानमा गएर नाच-नाचिने हुनाले यसलाई सुनुवारहरूले ष्याँदर सिल वा ढोल सिल नाच भन्ने गरिन्छ
# साकेला साकेन्वा राईहरु
# साकेला थान राईहरु
## यि पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:लोकनृत्य
आइप्याड

**आइप्याड** ( ) एउटा ट्याब्लेट कम्प्युटर हो जसको डिजाइन तथा बिक्री वितरण एप्पल कम्पनीद्वारा गर्ने गरिन्छ । आइप्याड एप्पलको अपरेटिङ्ग सिस्टम आइओएसमा चल्ने बनाईएको छ । आइप्याडको पहिलो संस्करण सन् २०१० अप्रिल ३ मा जारी गरिएको थियो । यसको सबैभन्दा पछिल्लो मोडेल आइप्याड एयर तथा दोश्रो पुस्ता आइप्याड मिनी हो जुन अक्टोबर २२,२०१३ मा पदार्पण गरिएको थियो र सन् २०१३ नोभेम्बर १ तथा नोभेम्बर १२,२०१३ क्रमशः देखि बिक्री वितरण थालिएको थियो । सन् २०१४ जुन सम्ममा २०० मिलियन आइप्याड बिक्री भएको एप्पल कम्पनीले जनाएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
* – आधिकारिक वेब

श्रेणी:आइप्याड
श्रेणी:ट्याब्लेट कम्प्युटर
क्रेडिट कार्ड

**क्रेडिट कार्ड** बैङ्कले उपलब्ध गराउने प्लास्टिक पेमेन्ट कार्ड हो, जसबाट खाताबालले आफ्नो खातामा रकम उपलब्ध नभएको अवस्थामा पनि ऋणको रूपमा रकम निकाल्ने वा रकम भुक्तानी गर्न सक्दछ। यस्तो कार्डबाट प्रयोगकर्ताले भविष्यमा रकम भुक्तानी गर्ने शर्तमा ऋणको रूपमा रकम उपभोग गर्न सक्दछ भने बैङ्कले तोके अनुरूपको समयावधीमा प्रयोगकर्ताले उक्त उपभोग गरेको रकमलाई भुक्तानी गर्नु पर्दछ। यसको प्रयोग गरेर एटिएमबाट नगद निकाल्न सकिन्छ र वस्तु वा सेवा खरिद गर्दा यसको माध्यमबाट भुक्तानी पनि गर्न सकिन्छ। क्रेडिट कार्डमार्फत उपभोक्ताले ४५ दिनसम्म सीमाभित्रको निश्चित रकम बिना ब्याज प्रयोग गर्न पाउँछन् र अवधिभित्र चुक्ता नगरे बापत ढिलो शुल्क भुक्तानी र  ब्याज तिर्नुपर्ने हुन्छ।

## इतिहास 
पहिलो भुक्तानी कार्ड संयुक्त राज्य अमेरिकामा सन् १९५० सालमा र त्यसपछि सन् १९५८ सालमा अमेरिकन एक्सप्रेसमा प्रयोग गरिएको थियो। यी दुबै कार्डहरूबाट प्रत्येक महिनाको अन्तमा क्रेडिटको पूर्ण रकम तिर्नुपर्ने हुन्छ र त्यस समयमा यसलाई क्रेडिट कार्ड भनिन्थ्यो। सन् १९६६ मा बार्कलेकार्डको नाममा ब्रिटेनमा पहिलो क्रेडिट कार्ड सञ्चालनमा आएको थियो। 

## फाइदाहरू
क्रेडिट कार्ड भुक्तानको साथमा आउने केही फाइदाहरू यसा प्रकार छन् :
*किन्ने क्षमता: क्रेडिट कार्डले प्रयोगकर्ताहरूलाई ठूला खरीदहरू गर्न सक्षम बनाउँछ जुन अन्यथा सम्भव हुने थिएन। 
*लाभहरू: धेरै कार्डहरूले पुरस्कार कार्यक्रमहरू चलाउँछन् जस्तै पोइन्ट्स, छुट वा अन्य लाभहरू प्रदान गर्दछन्।
*सुविधा: क्रेडिट कार्डले नगद बोक्नु पर्ने आवश्यकतालाई कम गर्दछ। धेरै रिटेलरहरूले क्रेडिट कार्ड स्वीकार्छन् र अनलाइन खरीदहरूको लागि प्राय: आवश्यक हुन्छ।
*खर्चहरू पत्ता लगाउन: क्रेडिट कार्डको साथ आउने इलेक्ट्रोनिक रेकर्डले खर्चहरू पत्ता लगाउन सजिलो बनाउँदछ र साथै बजेट बनाउन पनि मद्दत गर्दछ। 
*क्रेडिट इतिहास निर्माण गर्दछ: क्रेडिट कार्डको उत्तरदायी प्रयोगले क्रेडिट इतिहास निर्माण गर्दछ जसले राम्रो ब्याज दरहरू र अन्य वित्तीय लाभहरूको लागि योग्य बनाउँछ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी कडीहरू
*डेबिट कार्ड र क्रेडिट कार्ड भनेको के हो ?

## यो पनि हेर्नुहोस्
* डेबिट कार्ड
* रुपे
श्रेणी:भुक्तानी प्रणाली
श्रेणी:क्रेडिट कार्डहरू
खेमराज केशवशरण

## परिचय 
संस्कृतमा व्याकरणतीर्थ र साहित्याचार्य तथा अङ्ग्रेजीको राम्रो ज्ञान भएका आ. **खेमराज केशवशरण** (१९९४-२०७४) आध्यात्मिक विदवान् एवं कविका रूपमा परिचित छन् । महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालयका निवृत्त प्राध्यापक खेमराजको आध्यात्मिक प्रवचन कला उत्कृष्ट रहेको देखिन्छ । संस्कृत, नेपाली, हिन्दी र अैग्रेजी भाषामा रचना गरिएका उनका कृतिहरूको सङ्ख्या ४३ रहेको पाइन्छ । २०७४ साल साउन १८ गते बुधबार राती करिब १० बजे उहाँको निधन भयो । 

## साहित्यिक यात्रा 
## प्रकाशित कृति 
#नेपाली साहित्यमा कृष्णभक्ति परम्परा र कवि गुणराज उपाध्याय ( समालोचना २०३३),
#अन्तर्जगत् (निबन्धहरू २०३५),
#आफैंतिर नियाल्दा (निबन्धहरू २०३६),
#समर्पण (भजनहरू २०३७),
#मृत्युपारिको जीवनयात्रा (काव्य २०४८),
#जीवनगङ्रगाको केही तरङ्ग (निबन्धहरू २०५५),
#शान्तिप्रार्थना (भजनहरू २०६१),
#र्इशावास्य उपनिषद् जीवनदर्शनको रूपमा (धार्मिक लेख २०६९) ।

## सन्दर्भ सूची 
## बाह्य लिङ्क 
http://madanpuraskar.org/view_books_written.php?author=%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C+%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A4%B5%E0%A4%B6%E0%A4%B0%E0%A4%A3
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:नेपालका आध्यात्मिक व्यक्तिहरू
ह्यु ज्याकम्यान

**ह्यु माइकल ज्याकम्यान** (जन्म १२ अक्टोबर १९६८) एक अस्ट्रेलियाली अभिनेता, गायक र निर्माता हुन्। उनी 'एक्स-मेन' चलचित्र शृङ्खला (सन् २०००–२०१८) मा वुल्भरिन/जेम्स होउलेट/लोगन को भूमिकाको लागि प्रख्यात छन्, एक भूमिका जसको लागि उनले 'लाइभ-एक्सन मार्भल सुपरहिरोको रूपमा सबैभन्दा लामो करियर'को लागि गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स राखेका छन्।

ज्याकम्यानलाई प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य 'केट एन्ड लियोपोल्ड' (सन् २००१), एक्सन चलचित्र 'भ्यान हेल्सिङ (सन् २००४)', नाटक 'द प्रेस्टिज' (सन् २००६), काल्पनिक नाटक 'द फाउन्टेन' (सन् २००६), अवधि प्रेमकथा 'अस्ट्रेलिया' (सन् २००८), 'लेस मिसरेबल्स' (सन् २०१२) को चलचित्र संस्करण, थ्रिलर 'प्रिजनर्स' (सन् २०१३), र साङ्गीतिक 'द ग्रेटेस्ट सोम्यान' (सन् २०१७), जसको लागि उनले सर्वश्रेष्ठ साउन्डट्र्याक एल्बमको लागि ग्रामी पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए, जस्ता चलचित्रहरूमा मुख्य भूमिकाका लागि पनि मान्यता दिइन्छ। 'लेस मिसरेबल्स'मा जीन वलजिअन खेल्नका लागि, उनलाई सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि एकेडेमी पुरस्कारको लागि मनोनयन गरिएको थियो र सर्वश्रेष्ठ अभिनेता - मोसन पिक्चर म्युजिकल वा कमेडीको लागि गोल्डेन ग्लोब पुरस्कार जितेका थिए।

ब्रोडवे थिएटरमा, ज्याकम्यानले 'द ब्वाई फ्रम ओज'मा आफ्नो भूमिकाका लागि एक म्युजिकलमा सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको लागि सन् २००४ टोनी पुरस्कार जितेका थिए। टोनी पुरस्कारको चार पटक होस्ट, उनले सन् २००५ समारोहको मेजबानीको लागि एमी पुरस्कार जितेका थिए। उनले सन् २००९ मा ८१औँ एकेडेमी पुरस्कार पनि आयोजना गरेका थिए। ज्याकम्यानलाई सन् २०१९ क्विन्स बर्थडे अनर्समा प्रदर्शन कला र विश्वव्यापी समुदायमा सेवाहरूको लागि कम्प्यानियन अफ द अर्डर अफ अस्ट्रेलिया नियुक्त गरिएको थियो।

## प्रारम्भिक जीवन
ज्याकम्यानको जन्म सिड्नी, न्यु साउथ वेल्समा ग्रेस म्याकनील र क्रिस्टोफर जोन ज्याकम्यान, क्याम्ब्रिज-शिक्षित लेखाकारका लागि भएको थियो। उनका अभिभावक अङ्ग्रेजी थिए र सन् १९६७ मा "टेन पाउन्ड पोम्स" अध्यागमनको एक भागका रूपमा अस्ट्रेलिया आएका थिए। ज्याकम्यानले भनेका थिए, "डेब र जोन पलेर्मोसँग मैले आफ्नो जीवनमा काम गर्ने साझेदारहरूको लागि म धेरै भाग्यशाली छु। यो वास्तवमै काम गर्दछ। हामी सबैको आ-आफ्नै शक्ति हुन्छ। मलाई यो मनपर्दछ। यो धेरै रमाईलो छ।"

## कार्य र पुरस्कार
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 
*ह्यु ज्याकम्यान अस्ट्रेलियाली थिएटर क्रेडिट एयुएसस्टेजमा

श्रेणी:सन् १९६८ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाली चलचित्र अभिनेताहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाली गायकहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाली टेलिभिजन अभिनेताहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाली आवाज अभिनेताहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाली टेलिभिजन प्रस्तुतकर्ताहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाली मञ्च अभिनेताहरू
श्रेणी:प्राइमटाइम एमी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:टोनी पुरस्कार विजेताहरू
रसायन शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार

**रसायन शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार** () वार्षिक रूपमा रसायन शास्त्रमा उल्लेखनीय योगदान गर्ने वैज्ञानिकहरूलाई शाही विज्ञान स्वीडीश एकेडमीले प्रदान गर्दछ । यो ५ नोबेल पुरस्कार रसायन विज्ञान, भौतिक शास्त्र, साहित्य, शान्ति र क्रिया विज्ञान तथा चिकित्सा मध्ये एक हो जसलाई सन् १८९५ मा अल्फ्रेड नोबेलको इच्छा अनुसार स्थापना गरिएको थियो । यो पुरस्कार नोबेल फाउन्डेसन द्वारा प्रशासित र एकेडमी द्वारा निर्वाचित पाँच सदस्य हुन्छन् जो रसायनशास्त्रका लागि नोबेल समितिको प्रस्तावमा शाही विज्ञान स्वीडीश एकेडमीद्वारा सम्मानित गर्ने गरिन्छ । यो पुरस्कार प्रत्येक वर्ष डिसेम्बर १० मा नोबेलको मृत्युको वार्षिकोत्सवमा एक वार्षिक समारोहमा स्टकहोममा प्रस्तुत गर्ने गरिन्छ । रसायनशास्त्रको पहिलो नोबेल पुरस्कार नेदरल्याण्डको ज्याक्ब्स हेन्रिक्सलाई उनको खोज "रासायनिक गतिशीलता र समाधानमा आसमाटिक दबाब नियमहरू"को लागि सम्मानित गरिएको थियो ।

## पृष्ठभूमि
## पुरस्कार
रसायन शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेताले स्वर्ण पदक, एउटा वृत्तान्त दिने डिप्लोमा, र मुद्रा सहितको राशि पाउने गर्दछ ।

### नोबेल पुरस्कार मेडल 
### नोबेल पुरस्कार डिप्लोमा
### पुरस्कार राशी
## बिजेताहरू
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार
श्रेणी:रसायन शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेता
गोपीकृष्ण शर्मा

जन्म स्थान पाल्पाको तानसेन र कर्मस्थान  काठमाडौँको ज्ञानेश्वर भएका **गोपीकृष्ण शर्मा** (१९९७) संस्कृत र नेपाली साहित्यका विद्वान् प्रध्यापक हुन् । उनले वाराणसेय संस्कृत विश्वविद्यालयबाट स्वर्णपदक र त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट महेन्द्र विद्याभूषण  प्राप्त गरेका छन् । शर्माका नेपाली निबन्ध परिचय (२०४०), अवलोकन र विवेचन (२०४४), पौराणिक बालकथा (२०४४), सरल निबन्ध परिचय (२०४८), संस्कृत साहित्यको रूपरेखा (२०५३) लगायत एक दर्जनभन्दा बढी कृतिहरू प्रकाशित भएका देखिन्छन् । 

## सन्दर्भ सूची 
श्रेणी: नेपाली साहित्यकारहरू
गुरूत्वक्षेत्र

**गुरूत्वक्षेत्र (अङ्ग्रेजी Gravitational Field)** सामान्यतया कुनै ग्रहको वरिपरि जहाँसम्म उक्त ग्रहको गुरूत्वप्रभाव वस्तुमा पर्दछ त्यस क्षेत्रलाई गुरूत्वक्षेत्र भनिन्छ । गुरूत्वक्षेत्र ग्रह वा उपग्रहको पिण्डमा निर्भर गर्दछ । अर्थात ठुलो ग्रहको क्षेत्र ठुलो हुन्छ र सानो ग्रहको क्षेत्र पनि सानो हुन्छ ।

श्रेणी:भौतिक शास्त्र
गुरूत्वप्रवेग

**गुरुत्वप्रवेग (अङ्ग्रेजी:Acceleration due to Gravity)** पृथ्वीको सतहतिर स्वतन्त्र रूपले (बिनाअवरोध) खसिरहेको वस्तुमा गुरुत्व बलले गर्दा उत्पन्न हुने प्रवेगलाई गुरुत्वप्रवेग भनिन्छ । यसको सङ्केत 'g' हो । यसको एकाई मिटर/सेकेन्ड२ हुन्छ । पृथ्वीमा गुरुत्वप्रवेगको मान ९.८ m/s२ छ ।

## गणितीय सुत्र
गुरुत्व प्रवेग(g) =\frac{GM}{R^2}
### Derivation
न्युटनको चालसम्बन्धी दोस्रो नियम अनुसार,

or, f = ma---------1 

न्यूटनको गुरुत्वाकर्षण सम्बन्धी नियम अनुसार,

or, g= GM/R2--------2 

समीकरण 1 र 2 लाई मिलाउदा

or, mg=G\frac{Mm}{R^2}

जहाँ, g गुरुत्व प्रवेग,M पृथ्वीको पिण्ड,R पृथ्वीको अर्धब्यास,G गुरुत्वार्कषण स्थिर अङक हो।

यहाँ g \propto\frac{1}{R^2},  जहाँ G,M को मान स्थिर भएमा,

गुरुत्व प्रवेग पृथ्वीको अर्धब्यासको बर्गसंग व्युत्क्रमानुपातिक हुन्छ। त्यसैले पृथ्वीको अर्धब्यास धेरै भएको ठाउँमा गुरुत्व प्रवेग कम हुन्छ। र अर्धब्यास कम भएको ठाउँमा गुरुत्व प्रवेग बढी हुन्छ।

हामीलाई थाहा छ,

पृथ्वीको पिण्ड (M) =6×10^{24}Kg

पृथ्वीको अर्धब्यास(R) =6400 Km = 6.4×10^6 m

g =\frac{ 6.67\times10^{-11}\times6\times10^{24}}{(1.6\times10^6)^2}

g=9.51m/s2 ans

श्रेणी:भौतिक शास्त्र
पिण्ड

कुनै पनि वस्तुमा भएको पदार्थको जम्मा परिमाणलाई त्यस वस्तुको पिण्ड भनिन्छ । पिण्ड वस्तुमा भएका परमाणु संख्या  र परमाणुको औसत पिण्डमा निर्भर रहन्छ । कुनै वस्तुलाई पृथ्वीको जुनसुकै भागमा वा अन्तरीक्षमा वा अन्य  ग्रहमा लगे तापनी त्यसको पिण्ड परिवर्तन हुँदैन ।

## मापन 
पिण्डलाई भौतिक तराजु वा बिम तराजुबाट नापिन्छ ।काटा तराजु मानी नापिन्छ।

## एकाइ 
पिण्डको आधारभूत एकाई किलोग्राम हो । जसलाई छोटकरीमा कि.ग्रा.(Kg) लेखिन्छ । त्यसदेखी बाहेक पिण्डका अन्य एकाइहरु मिलिग्राम, ग्राम, पाउण्ड, क्विन्टल, मेटृक टन आदि हुन् ।

श्रेणी:भौतिक शास्त्र
श्रेणी:भौतिक परिमाण
चक्रपाणि चालिसे

thumb|300px|चक्रपाणि चालिसे**चक्रपाणि चालिसे** एक नेपाली कवि थिए। उनले नेपालको पहिलो राष्ट्रिय गानका शब्दहरू लेखेका थिए।

## प्रारम्भिक जीवन 
भक्तपुरको कटुन्जेमा जन्मिएका चालिसे (१९४०-२०१५)ले बनारसबाट संस्कृतको विशेष योग्यता प्राप्त गरी गोर्खा भाषा प्रकाशिनी समिति र गोरखापत्रमा समेत काम गरेका हुन्। उनी नेपाली भाषा र साहित्यको राम्रो सेवा गर्ने व्यक्तित्वका रूपमा परिचित छन्। पुत्रवियोग र पत्नीवियोगको पीडा हुँदाहुँदै पनि उनी आफ्नो साहित्य साधनाबाट विचलित भएको देखिदैन। नेपालि साहित्यमा अतुलनिय योगदान पुर्‍याएका  चक्रपाणि चालिसे नेपाली साहित्यका भगवानको रुपमा चिनिन्छन। उनले नेपालको प्रथम राष्ट्रिय गान "श्रीमान् गम्भिर गोर्खाली, प्रचण्ड प्रतापी भुपति" रचना गरे। जसलाई पछि गएर सयौँ थुँगा फुलका हामी एउटै माला नेपालीले प्रतिस्थापन गर्यो। उनले नेपाली समाजमा रहेका तमाम बिकृति बिसंगति र जातिय विभेदको विरुद्धमा पनि आवाज उठाउने काम गरे। जसले तत्कालिन पण्डित पुरोहितले खासै रुचाउदैनथे। नेपाली साहित्यको ईतिहासमा एक क्रान्तिकारी साहित्यकारको रुपमा चक्रपाणि चालिसे चिनिन्छन्। 

## राष्ट्रिय गान 
श्रीमान् गम्भीर नेपालीको शब्द रचना चक्रपाणि चालिसेले सन् १९२४ मा गरेका थिए। तर यो एक सैनिक परेडको सङ्गीतको रूपमा तत्कालिन '''शाही नेपाली सेना'* ले पहिले देखि नै प्रयोग गरेको धुन थियो। यसको सङ्गीतको रचना वि.सं १९५५ मा सेनाको साङ्गीतिक समूहका बखतबहादुर बुढापिर्थीले गरेका थिए। वि.सं २०६५ सालमा नेपाल गणतन्त्र घोषणा भएपछि यो राष्ट्रगान निलम्बित गरिएको थियो। 

हालको राष्ट्रगान *सयौँ थुँगा फूलका हामी एउटै माला नेपाली'' तयार भएपछि यसलाई राष्ट्रिय गानबाट हटाई नयाँ राष्ट्रिय गान लागु गरिएको हो।श्रीमान् गम्भीर नेपाली प्रचण्ड प्रतापी भूपति

श्री ५ सरकार महाराजाधिराजको सदा रहोस् उन्नति

राखुन् चिरायु ईशले प्रजा फैलियोस्

पुकारौ जय प्रेमले हामी नेपाली सारालेयस गीतमा पहिले कायम भएका २ वटा परिच्छेद मध्ये पछिल्लो परिच्छेद हटाइएको थियो। जुन यस प्रकार थियो।
: बैरी सरु हराउन, शान्त हुन सबै बिघ्न ब्यथा
: गाउन सारा दुनियाँले सहर्ष नाथको स्वीकृती कथा
: राखौं कामना भरी वीरताले नेपालीमाथि सधैँ नाथको
: शिर होस् ठुलो हामी गोर्खालीको

## उनका कृतिहरू
:१.मच्छिन्द्रनाथको कथा (१९६२)
:२.नीतिरत्न मञ्जुषा (१९७३)
:३.नेपाली सङ्क्षिप्त रामायण (१९७५)
:४.नेपाली सङ्क्षिप्त महाभारत (१९७५)
:५.मेघदूत छाया (१९९४)
:६.र्इशावास्योपनिषद् (१९९६)
:७.साहित्य मीमांसा (२०००)
:८.नेपाली बगलीकोश (१९९८)
:९.मनुस्मृति (२००४)
:१०.चक्रकविता तरङ्गिणी (२०१५)
:११.जैमनीय भारत (२९२९)
:१२.हितैषी नेपाली शब्दकोश (२०४७)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली पुरुष लेखकहरू
श्रेणी:भक्तपुर जिल्लाका मानिसहरू
नोबेल फाउन्डेसन

**नोबेल फाउन्डेसन** () एउटा निजी संस्था हो जसले नोबेल पुरस्कारको अर्थ तथा प्रशासनको प्रबन्धन गर्नका लागि सन् १९०० जुन २९ मा स्थापना गरिएको हो। फाउन्डेसन डाइनामाइटका आविष्कारक अल्फ्रेड नोबेलको अन्तिम इच्छामा आधारित छ।

यो फाउन्डेसन पनि विज्ञानमा महत्त्वपूर्ण सफलताहरूलाई र सांस्कृतिक वा सामाजिक महत्त्वको विषयमा परिसंवाद राख्दछ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार
हुदहुद चक्रवात

**हुदहुद** सन् २०१४ मा उत्तरी हिन्द महासागरको दोस्रो ठूलो चक्रवात हो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
# निलोफर चक्रवात

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:चक्रवातहरू
श्रेणी:प्राकृतिक प्रकोपहरू
वर्गमूल

दीइएको सङ्ख्या  वर्गमूल भन्नाले तेस्तो सङ्ख्या बुझिन्छ । जस्सले आफैलाई गुणन गर्दा दिइएको सङ्ख्या आउंछ । एउटा सङ्ख्या x को धनात्मक बगमूल लाई √x ले जनाइन्छ 
जस्तैः ३६ को बर्गमूल √(६ *६ ) =६

श्रेणी:गणित
घन

कुनै पनि  सङ्ख्या लाई आर्को सङ्ख्याले दुई पटक गुणन गर्दा आउने गुणनफललाई सो सङ्ख्या को घन भनिन्छ 
जस्तै २ * २ * २ =८ 

 श्रेणी:गणित
घनमूल

दीइएको सङ्ख्या घनमूल  भन्नाले तेस्तो सङ्ख्या बुझिन्छ । जस्सले उस्त उस्तै तिन ओटा गुनानखण्ड मध्ये एउटालाई घनमूल  भिनिन्छ  । एउटा सङ्ख्या x को धनात्मक बगमूल लाई ∛२७ ले जनाइन्छ। 
 जस्तैः २७  को बर्गमूल ∛(३*३*३ ) =३ 

श्रेणी:गणित
श्रेणी:अङ्क गणित
अनुपातिक सङ्ख्या

यदि p र q पूर्णाङ्कहरू तर q≠० भए p/q को रूपमा रहेको सङ्ख्याहरूलाई **अनुपातिक सङ्ख्या** भनिन्छ र यस लाई Q ले जनाइन्छ।
जस्तै  = \frac{3} {2}, \frac{1} {2}, -\frac{1} {3} .....
सामान्यतया अनुपातिक सङ्ख्यलाई गाढा कालो  (वा  \mathbb{Q}, युनिकोड  𝐐/ℚ) ले जनाइन्छ।

  
## त्रिकोणमिति
## अङ्कगणित
प्रत्येक अनुपातिक सङ्ख्यालाई एक अपरिवर्तनीय अंश \frac{a} {b} को रूपमा एक अद्वितीय तरिकामा व्यक्त गर्न सकिन्छ। जहाँ a र b अभाज्य सङ्ख्या हुन् र b> ० छ।

## गुणहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
वास्तविक सङ्ख्या

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गणित
श्रेणी:अङ्क गणित
ऐकिक नियम

दिइएको जानकारी (मान)हरूको आधारमा कुनै वस्तु, काम, मूल्य इत्यादिका एक एकाइको मान पत्ता लगाई सोभन्दा बढी या घटी एकाइहरूको मान पत्ता लगाउने नियमलाई ऐकिक नियम भनिन्छ 

श्रेणी:गणित
प्रतिशत

प्रतिशत (Percent) शब्द ल्याटिन भाषाको Percentumबाट उत्पति भएको हो । जहाँ per को अर्थ प्रत्येक वा एक र Centum को अर्थ १०० मा भन्ने हुन्छ । अत: प्रतिशत को अर्थ प्रत्येक एक सयमा भन्ने हुन्छ  । 
जस्तैः 
२०% भन्नाले १०० मा २० भन्ने बुझिन्छ  । 
श्रेणी:गणित
पहलमानसिंह स्वाँर

**पहलमान सिंह स्वाँर** नेपाली भाषाका नाटककार तथा साहित्यकार थिए। उनको जन्म बि.स. १९३५ साल सुदूरपश्चिमको अछाम जिल्लाको रिडिकोटमा बुवा लक्ष्मीसिंह स्वाँर र आमा डीकरा देवी स्वाँर(पानमता)को कोखबाट भएको थियो। सात दाजुभाई मध्ये उनी सबै भन्दा कान्छा थिए। सम्पन्न परिवारमा जन्मेकाले उनको बाल्यकाल राम्रो संगनै बित्यो। १६ वर्षको उमेरमानै उनले सरकारी सेवामा प्रबेश गरेका थिए। बहुप्रतिभाका धनि  भाषा, साहित्य, सामाजिक चेतना परिवर्तनमा विशेष योगदान छोड्न सफल स्वाँरले त्यस बेला समाजमा रहेको बालबिबाह, बहुबिबाह, छुवाछुत, जातपात जस्ता कुरामा बिरोध जनाएको पाइन्छ। राणा शासनमा उनका बुवाको सर्बस्वो हरण गरियो, त्यसबेला उनी भागेर भारतको  सिंहाई भन्ने ठाउमा गएर केहि समय कपडा उधोग चलाएर बस्नु भएको थियो। यसरि समाजको निम्ति धेरै काम गर्दा गर्दै स्वाँरको ५६ वर्षको उमेरमानै देहान्त भयो। स्व. पहलमान सिंह स्वाँरका नामबाट कैलालीमा पहलमानपुरगा.बि.स., स्कूल, सिलगढी साँफे सडकलाई पहलमान सिंह मार्ग नामाकरण गरिएको छ भने पहलमान सिंह स्वाँर स्मृति पुरुस्कारको पनि स्थापना गरिएको छ। नेपाली साहित्य मा उहाको महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ ।

## भाषा, साहित्य
पहलमान सिंह स्वाँरको नेपाली भाषा, साहित्यमा ठुलो योगदान रहेको पाइन्छ। नेपाली साहित्यमा पहिलो दुखान्त नाटक लेख्न सफल स्वाँरले आछ्मी भाषामा पनि लालुभागा नामको नाटक लेखेका छन्। साहित्यका विभिन्न बिधामा कलम चलाउन सिपालु स्वाँरले कविता, काब्य बिधामा- प्रेमामृत कविता सङ्ग्रह, बाल उपदेश, खोर रहस्य। नाटक बिधामा- अटल बहादुर, लालुभागा, बिष्णुमाया, जगत सिंह। ईतिहास बिधामा- अछामका चाँड पर्व,  स्वाँरको कुरा । अन्केंदुशेखर, सत्तर जेलखानको नियम, नेपाल उद्योग कलकारखाना सामान्य नियम, कर सम्बन्धि सुझाब, एकलाख रुपियाको चोरी, धर्म, दर्शनतीर- योग दर्शन, रामायण किस्किनधा काण्ड, भाजनमाला लगायत ३२ कृतिहरु प्रकाशित भएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:नेपालका ऐतिहासिक व्यक्तित्व
श्रेणी:अछाम जिल्लाका मानिसहरू
पहलमानसिह स्वारका केही कृतिहरु:-
-अटल बहादुर
-एक लाख रुपैयाको चोरी
डुम जाति

## डुम जाति  
डुम जाती प्राय भारतीय सिमा नजिकका तराई जिल्लामा बसोबास गर्दछ्न् । यिनिहरु दलित वर्गमा पर्ने अति निम्न जिवनस्तर भएका जाती हुन् । यो प्राचीन आदिबासी जाती हो । उहिले यस जातिका राजा पनि थिए भन्ने विस्वास गरिन्छ । भारतको युपि मा पर्ने वाराणसिमा मनिकर्णिका घाटमा डुम राजाको ठुलो दरबार अचेल पनि छ्दैँछ । 
यिनिहरूको बिवाह एउटै घरघरनामा हुँदैन । पाँच पुस्तासम्म बार्ने चलन छ । हिन्दू संस्कार बमोजिम बिवाह हुन्छ । डुम जातिको बालबालिका मरेमा गाढ्छ्न् भने बिवाह पछि मरेकालाई जलाउने गर्दछ्न् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका जनजातिहरू
एटी एन्ड टी

**एटी एन्ड टी कम्पनी** अमेरिकी बहुराष्ट्रिय दूरसंचार निगम हो जसको मुख्यालय डालास, टेक्ससमा रहेको छ । एटी एन्ड टी दोश्रो ठुलो मोबाइल फोनको प्रदाता हो भने टेलिफोनको सबैभन्दा ठुलो प्रदाता हो । संयुक्त राज्य भित्र यस कम्पनीले ब्रोडब्याण्ड, टेलिभिजन जस्ता अन्य क्षेत्रहरूमा आफ्नो सेवा दिंदै आएको छ ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्री
## यी पनि हेर्नुहोस
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू
श्रेणी:अमेरिकी कम्पनीहरू
भिङे जाति

नेपालको उत्तरी भेकको पश्चिमी भागमा बसोबास गर्ने अप्रचलित जाती हो । यिनलाई भोटे जातिको खच्चड पनि भनिन्छ । यिनिहरूले भोटे भाषासँग मिल्दाजुल्दा भिङे भाषा बोल्दछ्न् । यिनिहरूको प्रमुख खेती भनेको जौं र आलु हो । 
हामी नेपालि कतिपयले यस जातिको नाम पनि सुनेको छैनौं होला किनभने यसको बसाई तथा जनसङ्ख्या सिमित छ ।

श्रेणी:नेपालका जनजातिहरू
अल्मोडा युद्ध

**अल्मोडा युद्ध** नेपाल अंग्रेज युद्धको क्रममा लडिएको एक युद्ध थियो। नेपालमा अंग्रेजहरूको आक्रमण बढ्दै गएको अवस्थामा नेपाली सैनिकहरु कमजोर बन्दै गइरहेका थिए । पश्चिममा लाडाईं लडिरहेका अमर सिंह थापा र रणोजर सिंह थापालाई सहायता गर्न भनी राजधानीबाट हस्तिदल शाहको नेतृत्वमा एक सैनिक दल पठाइयो । उक्त सैनिक दल अल्मोडाभन्दा १५ माइल उत्तरमा पुग्दा वि.सं.१८७२ बैशाख १३ गते अंग्रेज शेनासँग जम्काभेट भैइ भीषण युद्ध भयो । युद्धमा हस्तिदल मारिए । यसरी अंग्रेजसँग लगातार ४ दिनसम्म युद्ध गर्दापनी अंग्रेजसँग पराजित भएकाले अंग्रेज समक्ष नेपाली सैनिकले आत्मसमर्पण गर्नु पर्यो । यहि युद्धलाई अल्मोडा युद्ध भनिन्छ ।

श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:नेपालले लडेका युद्धहरू
हाइड्रोमिटर

विभिन्न वस्तुहरूको सापेक्षिक घनत्व र तरल पदार्थहरूको घनत्व नाप्न प्रयोग गरिने उपकरणलाई हाइड्रोमिटर भनिन्छ ।

         ==हाइड्रोमीटर ==

* तरलपदार्थको घनत्व नापनका लागि प्रयोग गरिने उपकरन लाई हाइड्रोमिटर भनिन्छ ।
* उत्रिनुको लागि बस्तुको तौल र उर्ध्वचाप बराबर हुनुपर्दछ ।

        
         ==उत्रने र डुब्ने सिदान्त==

* कुनै पनि बस्तुलाई तरल पदार्थमा उत्रिनु छ भने बस्तुले आफ्नो तौल बराबरको तरल तरललाई बिस्थापित गर्नुपर्ने हुन्छ।
[ नोट : बस्तुको तौल=बिस्थापित तरल को तौल ]

श्रेणी:यन्त्रहरू
जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका

'*** बारा जिल्लाका २ वटा उपमहानगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, उपमहानगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका छातापिपरा, पिपरा सिमरा, जीतपुर भवानीपुर, डुमरवाना र फत्तेपुर गाविस मिलेर बनेको **गढीमाई नगरपालिका*' र इनर्वासिरा, अमलेखगन्ज, मनहर्वा (१,२,३,७,८,९), हरैया (१), प्रष्टोका (१ र २), र रामपुरटोकनी (३) गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १,२७,३०७ रहेको छ भने यहाँ २५,६५० घरधुरी रहेका छन्।

### जलवायु 
सन् १९७९ जुन ६ मा सिमरामा अहिलेसम्मकै उच्च तापक्रम ४२.८ डिग्री सेल्सियस (१०९.० डिग्री फारेनहाइट) थियो भने सबैभन्दा कम तापक्रम २३ जनवरी १९८५ मा १.० डिग्री सेल्सियस (३३.८ डिग्री फारेनहाइट) थियो।

## पूर्वाधार 
सिमरा विमानस्थल पुरानो-पिपरा सिमरामा अवस्थित छ जसले काठमाडौँका लागि उडानहरू प्रदान गर्दछ र काठमाडौँबाट सबैभन्दा नजिकको विमानस्थल हो। महेन्द्र राजमार्ग र त्रिभुवन राजपथले जितपुरसिमरालाई नेपालका विभिन्न क्षेत्रतथा भारतीय सीमासँग जोडेको छ।

### अमलेखगन्ज रक्सौल रेलवे 
अमलेखगन्ज रक्सौल रेलमार्ग भारत बेलायती उपनिवेश भएदेखि नै ऐतिहासिक स्मारक रहँदै आएको छ। लट्ठा र स्लीपरहरू ओसारपसार गर्न रेलमार्ग निर्माण गरिएको थियो। यसले प्रमुख सडकहरू खोल्न र पूर्वाधार निर्माण गर्न नेतृत्व गर्यो। जग्गा/भवनको अवैध अतिक्रमण र गिरोहले वन फँडानी गरेका कारण यो रेलमार्ग लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ।

### सुविधा 
६० प्रतिशत जमिन कृषिमा प्रयोग हुने गरेको छ। भर्खरै स्थापना गरिएको पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जमा हात्ती, एकसिङ्गे गैँडा, निलगाई, विविध चरा, अजिंगर आदि पाइन्छ। निकुञ्ज "चारकोसे झाडी" मा आधारित छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, बारा 

श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू
जेन तिरोल

**जेन मार्सेल तिरोल** (जन्म ९ अगस्त १९५३) फ्रान्सका अर्थशास्त्री हुन् । उनले औद्योगिक सङ्गठन, खेल सिद्धान्त, बैङ्किंग र वित्त तथा अर्थशास्त्र र मनोविज्ञानको बिषयमा काम गर्दै आएका छन् । सन् २०१४ को अर्थशास्त्र मा नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् । 

## शिक्षा
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
श्रेणी:अर्थविद्
श्रेणी:सन् १९५३ मा जन्म
प्याट्रिक मोदियानो

**जेन प्याट्रिक मोदियानो** (; जन्म ३० जुलाई १९४५) फ्रान्सेली प्रसिद्ध लेखक हुन् । उनको कृतिहरू विभिन्न भाषामा अनुवाद गरिएको छ । उनी फ्रान्समा सबैभन्दा लोकप्रिय उपन्यासकार मध्ये एक हुन् । उनले युद्धसँग सम्बन्धित स्मृति तथा मानवमा परेको असरबारे मार्मिक किसिमले उपन्यासमा प्रस्तुत गरे बापत सन् २०१४ को साहित्यमा नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् ।

## प्रारम्भिक जीवन
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
श्रेणी:साहित्यकार
स्टकहोम

**स्टकहोम** (, ; ()) उत्तरी युरोपमा स्थित स्विडेन देशको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो शहर हो। यो पुरै क्यान्डीभेनिया इलाकाको सबैभन्दा ठुलो शहरी क्षेत्र हो। सन् २०१० मा यसको नगर परिषदभित्र बसोबास गर्ने नागरिकहरूको जनसङ्ख्या ८,५१,१५५ अनुमानित गरिएको थियो। यस समय यसको पुरै शहरी इलाकामा १३.७ लाख मानिस र पुरै स्टकहोम प्रशासनिक क्षेत्रमा लगभग २१ लाख मानिसको बसोबास रहेको छ। स्टकहोम प्रशासनिक क्षेत्र भरीमा पुरै स्विडेनको २२% नागरिकको बसोबास रहेको छ।

स्टकहोमको स्थापना सन् ११८७ मा अनुमानित गरिएको छ र यसले शताब्दीदेखि नै स्विडेनको सांस्कृतिक, साहित्यिक, राजनीतिक र आर्थिक केन्द्रको रूपमा रहेको छ। यो शहर स्विडेनको दक्षिण-मध्यपूर्व तट नेर १४ टापुहरूमा मैलारन तालको द्वार नजिक रहेको छ।

## इतिहास
## जनसङ्ख्या
## चित्र-दीर्घा

File:Stockholms Old Town seen from Skeppsholmen.jpg|गम्ला स्टान
File:GamlaStan from Katarinahissen Stockholm Swe new.JPG|गम्ला स्टान
File:Af Chapman at Skeppsholmen in Stockholm City.jpg|च्याप्म्यान जहाज
File:Strommen 2007.jpg|ग्रयाण्ड होटेल
File:Skånebanken.jpg|क्यानियाबन्केनको दृश्य
File:Hamngatan 2008a.jpg|उद्योगीक भवन
File:Kungsgatan 2008b.jpg|दुई गगनचुम्बी भवन
File:Ryssgården Stockholm From Above 2005-06-06.jpg|स्टकहोम सिटी सङ्ग्रहालय
File:Stockholm-03.jpg|बाँध
File:Nightfall over South End of Stockholm.jpg|सोडरमाल्मको दृश्य
File:Drottninggatan söderut.jpg|व्यावसायिक क्षेत्र
File:Djurgarden.jpg|नोर्डिक सङ्ग्रहालय
File:Stockholm public library.jpg|स्टकहोम जन पुस्तकालय
File:P8201763 cropped 4 to 3 (1.33) 1333972121.jpg|व्यावसायिक भवन
File:Stockholm-city-hall.jpg|स्टकहोम सिटी हल
File:Riksbron 2006.jpg|विभिन्न प्रसिद्ध स्थलको दृश्य
File:Stockholmcity.JPG|केन्द्रीय स्टकहोम
File:Kunliga slottet 2 copy1.jpg|स्टकहोम दरवार
File:Stadion 2009c.jpg|स्टकहोम ओलम्पिक रङ्गशाला
File:Solgränd mars 2007.JPG|सोलग्रयाण्डको दृश्य
File:Stockholm-Gamla Stan-5.jpg|गम्ला स्टानको दृश्य
File:Dalarö2010a.jpg|होटेल बेलीभ्यु
File:Utö_kyrka_January_2013.jpg|उटो चर्च

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
*स्टकहोम—आधिकारिक वेबसाइट

श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:युरोपका सहरहरू
इसामु आकासाकी

जापानी वैज्ञानिक र नोबेल पुरस्कार विजेता हुन् जसलाई ग्यालियम नाट्राइड (GaN) p-n नीलो एलईडी लाईट्स र यसमै उच्च चमक भएको एलईडी बनाउनका लागि चिनिन्छ ।

उनको कार्यहरूको लागि उनलाई २००९ मा क्योटो अवार्ड र २०११ मा आईईईई एडिसन मेडलबाट सम्मानित गरिएको थियो । उनलाई सन् २०१४ मा हिरोसी अमानो र सुजी नाकामुरा संगै भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार ले सम्मानित गरिएको छ ।

## सन्दर्भ सूची
## बाह्य कडीहरू
{{

श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
श्रेणी:भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेता
खनिज तेल

खनिज तेल भन्नाले पेट्रोलियम पदार्थ भन्ने बुझिन्छ । यो कच्चा खनिज तेल हो । यसले बल्न सक्ने पदार्थ भन्ने जनाउछ । यो हाइड्रोकार्बन र अन्य वस्तुहरूको मिश्रण हो । यो जमिन मुनि खानिबाट निकालिने भएकाले यसलाई खनिज तेल भनिएको हो । खनिज तेल एक जीवावशेष उर्जा हो ।खनिज तेल अन्तर्गत डिजेल, पेट्रोल, मट्टीतेल, प्राकृतिक ग्यास  आदि पर्दछ्न् ।
## खनिज तेल बन्ने तरिका 
पृथ्वीमा भूहलचल हुँदा मृत बोटबिरुवा, जनावर आदि केहि पत्रे चट्टानमुनी र केहि माटोमुनि थिचिएर रहन पुछन् । मृत वस्तुहरु समुद्रको पिँधमा रहँदा बालुवा, सिल्ट आदिसँग मिसिन्छन् । केहि भाग कुहिएर जान्छन् तर कडा भाग कुहिन सक्दैनन् । ति भागहरु फेरि पत्रे चट्टानले थिच्दछ । त्यहाँ रासायनिक प्रतिक्रिया भई हाइड्रोकार्बनका यौगिकहरु बन्दछ ।
हाइड्रोकार्बन यौगिकहरूबाट नै कच्चा तेल बन्दछ । कच्चा तेललाई प्रसोधन गरेपछी मात्र प्रयोग गर्न मिल्ने तेल बन्दछ । यो प्रक्रिया हुन लाखौं करोडौं वर्ष लाग्ने हुन्छ ।
## खनिज तेलको महत्त्व 
# खनिज तेललाई यातायातका साधनहरु सञ्चालन गर्न, खानेकुरा पकाउन, रासायनिक मल, कीटनाशक विषादी, प्लास्टिक, रङरोगन, विस्पोटक पदार्थ, औषधि आदि बनाउन प्रयोग गरिन्छ ।
# विभिन्न उद्योगहरूमा सञ्चालन गरिने यन्त्रहरु सञ्चालन गर्नका लागि खनिज तेल प्रयोग गरिन्छ ।

## बाहिरी कडीहरू
श्रेणी:जीवावशेषहरू
श्रेणी:रासायनिक मिश्रणहरू
जीवावशेष ऊर्जा

जीवावशेष ऊर्जा भनेको जैविक स्रोतहरूबाट उत्पादित ऊर्जा हो, जुन प्राचीन जीवहरूको अवशेषबाट उत्पन्न हुन्छ। यो ऊर्जा मुख्य रूपमा कोइला, तेल, र प्राकृतिक ग्यासका रूपमा पाइन्छ। जीवावशेष ऊर्जा मानव सभ्यताको विकासमा एक महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ, विशेष गरी औद्योगिक क्रान्तिको समयमा।

## जीवावशेषको उत्पत्ति 
जीवावशेष ऊर्जा पृथ्वीको प्राथमिक जीवनको विकाससँग सम्बन्धित छ। जब प्राचीन जीवाणु र वनस्पति माटोमा दबिन्छन्, तब तिनीहरूको अवशेष समयसँगै दबाइन्छ र तापमान र दबावका कारण ऊर्जा स्रोतमा परिणत हुन्छ। यस प्रक्रियालाई **जैविक परिवर्तन** भनिन्छ, जसले जीवावशेष स्रोतहरूको उत्पादनमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ।

## कोइला 
कोइला जीवावशेष ऊर्जा को एक प्रमुख स्रोत हो। यो वनस्पति अवशेषहरूको बायोमासको विघटनबाट उत्पन्न हुन्छ। कोइला मुख्य रूपमा उर्जा उत्पादनका लागि प्रयोग गरिन्छ र यसलाई ऊर्जा उत्पादनमा मुख्य स्रोतका रूपमा मानिन्छ।

## तेल 
तेल पनि जीवावशेष ऊर्जाको महत्वपूर्ण स्रोत हो। यो प्राचीन समुद्री जीवाणुहरूको अवशेषबाट उत्पादन हुन्छ। तेलको प्रयोग विशेष गरी यातायात र औद्योगिक प्रक्रियामा गरिन्छ, जसले विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ।

## प्राकृतिक ग्यास 
प्राकृतिक ग्यास जीवावशेष ऊर्जा को अर्को रूप हो। यो कोइला र तेलको सँगै उत्पन्न हुन्छ र मुख्यतः मिथेन (CH₄) को रूपमा पाइन्छ। प्राकृतिक ग्यासको प्रयोग ऊर्जा उत्पादन, ताप, र रासायनिक उद्योगमा गरिन्छ।

## जीवावशेष ऊर्जा र वातावरण 
जीवावशेष ऊर्जा दुरुपयोग गर्दा वातावरणमा धेरै नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ। यो ग्यास र धुँवाको उत्सर्जन गर्दछ, जसले वायुमण्डलीय प्रदूषण र जलवायु परिवर्तनलाई बढावा दिन सक्छ। यसकारण, जीवावशेष ऊर्जा स्रोतहरूको दिगो उपयोगको महत्त्व बढ्दै गएको छ।

## नवीकरणीय ऊर्जा र जीवावशेष ऊर्जा 
नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूको विकाससँगै जीवावशेष ऊर्जा को प्रयोगमा परिवर्तन भइरहेको छ। सौर्य, पवन, र जल ऊर्जा जस्ता नवीकरणीय स्रोतहरूले जीवावशेष ऊर्जाको स्थान लिने प्रयास गरिरहेका छन्। यसले दीगो विकासको दिशामा ठूलो योगदान पुर्याउँछ।

## भविष्यको चुनौतीहरू 
जीवावशेष ऊर्जा स्रोतहरूको क्षीणता र वातावरणीय प्रभावले भविष्यमा चुनौतीहरू निम्त्याउन सक्छ। विश्वव्यापी तापमान वृद्धिलाई नियन्त्रण गर्न र ऊर्जा सन्तुलनको लागि दिगो उपायहरूको आवश्यकता छ। यसैकारण, वैज्ञानिक र अनुसन्धानकर्ताहरू नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूको विकासमा जोड दिएका छन्।

## ऊर्जा सहेजना 
जीवावशेष ऊर्जा स्रोतहरूको सहेजना र उचित प्रयोग पनि महत्वपूर्ण छ। उर्जा बचत उपायहरू लागू गरेर, हामी जीवावशेष ऊर्जाको दिगो र प्रभावकारी उपयोग गर्न सक्छौं। यसले न केवल आर्थिक फाइदा दिन्छ, तर वातावरणको संरक्षणमा पनि मद्दत गर्दछ।

## निष्कर्ष 
जीवावशेष ऊर्जा मानव सभ्यताको एक अभिन्न हिस्सा हो, तर यसको दिगो र सुरक्षित उपयोग गर्न आवश्यक छ। यो समयको माग हो कि हामी ऊर्जा स्रोतहरूको विविधता र दिगोपनातर्फ ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ। यसै क्रममा, नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूको विकास र प्रवर्द्धनले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।

श्रेणी:खनिज पदार्थ
श्रेणी:जीवावशेषहरू
श्रेणी:इन्धन
भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार

**भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार** () वार्षिक रूपमा भौतिक शास्त्रमा उल्लेखनीय योगदान गर्ने वैज्ञानिकहरूलाई शाही विज्ञान स्वीडीश एकेडमीले प्रदान गर्दछ । यो ५ नोबेल पुरस्कार भौतिक शास्त्र, रसायन विज्ञान, साहित्य, शान्ति र क्रिया विज्ञान तथा चिकित्सा मध्ये एक हो जसलाई सन् १८९५ मा अल्फ्रेड नोबेलको इच्छा अनुसार स्थापना गरिएको थियो । यो पुरस्कार नोबेल फाउन्डेसन द्वारा प्रशासित र एकेडमी द्वारा निर्वाचित पाँच सदस्य हुन्छन् जो भौतिकशास्त्रका लागि नोबेल समितिको प्रस्तावमा शाही विज्ञान स्वीडीश एकेडमीद्वारा सम्मानित गर्ने गरिन्छ । यो पुरस्कार प्रत्येक वर्ष डिसेम्बर १० मा नोबेलको मृत्युको वार्षिकोत्सवमा एक वार्षिक समारोहमा स्टकहोममा प्रस्तुत गर्ने गरिन्छ । भौतिक शास्त्रको नोबेल पुरस्कारलाई धेरै महत्त्वका साथ वैज्ञानिकहरूले हेर्ने गर्दछन । भौतिक शास्त्रको पहिलो नोबेल पुरस्कार जर्मनीको विल्हम कोनराड रोन्टगेनलाई असाधारण सेवाको मान्यतामा उहाँले उल्लेखनीय खोज "किरण (वा एक्स-रे)"को लागि सम्मानित गरिएको थियो ।

## पृष्ठभूमि
## पुरस्कार
भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेताले स्वर्ण पदक, एउटा वृत्तान्त दिने डिप्लोमा, र मुद्रा सहितको राशि पाउने गर्दछ । सम्मानित मुद्राको राशि नोबेल फाउन्डेसनको वार्षिक आय माथि निर्भर गर्दछ । यदि एउटै पुरस्कार एक भन्दा बढी विजेतालाई सम्मानित गर्नु परेको अवस्थामा पैसालाई त्यसै अनुसार विभाजन गर्न सकिन्छ र पुरस्कार पाउने सबैलाई समानरूपमा दिईने गरिन्छ ।

### नोबेल पुरस्कार मेडल 
### नोबेल पुरस्कार डिप्लोमा
### पुरस्कार राशी
## बिजेताहरू
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
खप्तड (तिर्थस्थल)

**खप्तड**
सुदूरपश्चिमको प्रसिद्ध धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलका रूपमा रहेको छ। साथै खप्तड बाबाले तपस्या गरेको पवित्र ठाउँ पनि  हो। बाबाले खप्तडमा ५० वर्ष बिताउनुभएको थियो। खप्तड पुगेर हेर्नैपर्ने ठाउँ खप्तड बाबा आश्रम पनि हो। त्यहाँ बाबाको मूर्तिका साथै बाबाले प्रयोग गरेका केही सामान छन्। उहाँले योग र ध्यान गर्नुभयो र किताबहरु लेख्नुभयो। उहाँले धर्मविज्ञान, विचार विज्ञान, स्वास्थ्य विज्ञान, म र मेरो कर्तव्य, नारीधर्म र पुरुषधर्म, आत्म ज्ञान, योग विज्ञान, वेदान्त विज्ञान, आरोग्य विज्ञानलगायत पुस्तक लेख्नुभएको छ। यस क्षेत्र भित्र खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज, नागढुंगा, खापर दह, सहस्र लिंग, त्रिवेणीधाम, पाटन, खप्तड दह(ताल), खप्तड बाबाको आश्रम तथा विभिन्न किसिमका वनस्पतीहरु र चराचुरुंगीहरु रहेका छन्। खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज पश्चिम नेपालको सेती अञ्चलका ४ पहाडी जिल्लाहरू बझाङ जिल्ला, बाजुरा जिल्ला, डोटी जिल्ला र अछाम जिल्ला संगम स्थलमा अवस्थित छ। यसको क्षेत्रफल २२५ बर्ग कि.मी. छ। समुद्र सतहबाट ३ हजार ५ सय मिटर सम्म उचाईमा रहेको खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र ५ सय ६७ थरिका वनस्पतीहरु र नेपालमा पाइने ८ सय ५० किसिमका चराचुरुंगी मध्ये २ सय ६० भन्दापनि बढी चराचुरुंगीहरु पाईन्छन्। खस्रेभ्यागुता र बझांगे पाहा गरी दुई प्रजातिका रैथाने उभयचर, बाघबुट्टे निगांलो पाइने यो नेपालको एक मात्र राष्ट्रिय निकुञ्ज हो । विश्वकै दुर्लभ जातिको हरियो छेपारो यहाँ पाइन्छ । बाह्रै महिना पानीको सतह एकै नासको हुने विशेषता रहेको १ सय ५० मिटर लम्बाई ५०मिटर चौडाई रहेको खप्तड दह छ भने ५२ वटा ताल(दह) रहेका छन्।

## खप्तडमा रहेका महत्त्वपूर्ण ठाउँहरु 
* **त्रिबेणी**
* **सहस्रलिंग**
* खप्तड ताल
* **खप्तड बाबाको कुटी**
* **नागढुंगा**
* **भिम घट्ट**
* **माइस्थान**
* **खापर मान्डू**

## कसरी जाने
खप्तड पुग्ने धेरै बाटाहरू भए पनि चलनचल्तीमा डोटीको बाटो रहेको छ । काठमाडौंबाट हवाईजहाज वा बसबाट पनि धनगढी पुग्न सकिन्छ । धनगढीदेखि डोटी जिल्लाको सदरमुकाम सिलगढीसम्म आठ घन्टा बस चढेपछि पैदल हिँड्नुपर्छ । अहिले भने बगलेगसम्म जिप पनि चल्न थालेको छ । सिलगढीबाट हिँडेको दोस्रो दिन खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज प्रवेश गर्न सकिन्छ । निकुन्ज प्रवेशसँगै यात्राको सबैभन्दा अप्ठ्यारो तथा निकै ठाडो उकालो आउँछ । दोस्रो दिन बिचपानीबाट हिँडेपछि ठुल्ठूला चट्टान र घना जगलको बाटो आउँछ । बाटोमा फुलेका रंगीचंगी फूलहरूको सौन्दर्यको आनन्द लिँदै साँझ त्रिवेणी मन्दिर पुगिन्छ । खप्तड जानुभन्दा अघि पाल, स्लिपिङ व्याग, खाना पकाउने सामानसँगै लिएर जानु बेस हुन्छ। साथै, चाउचाउ लगायतका ड्राइफुड पनि बोक्नु राम्रो। यहाँ बास बस्नका चार धर्मशाला भए पनि तिनको उचित व्यवस्थापनको अभाव छ। 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* खप्तड बाबा
* खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
# खप्तड आश्रमको वेवसाइट
# संस्मरण 'खप्तड दह'---शेखर ढुंगेल 
# हिमपात भएपछि यस्तो देखियो खप्तड (फोटो फिचर) २०७६ पुस - पश्मिम टुडे अनलाइन

श्रेणी:नेपालका पर्यटकीय स्थलहरू
श्रेणी:धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू
हिरोसी अमानो

जापानी भौतिक शास्त्री हुन् । सन् २०१४ मा उनलाई उनको खोज "रातो र हरियो एलईडी लाईट्ससँग नीलोको संयोजन" गरी सेतो बत्ती बनाएको हुँदा जापानकै अन्य दुई बैज्ञानिक इसामु आकासाकी र सुजी नाकामुरासँग भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार पुरस्कार प्रदान गरिएको हो ।

## प्रारम्भिक जीवन
## सन्दर्भ सूची
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेता
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
श्रेणी:सन् १९६० मा जन्म
नौमुठे गाई

**नौमुठे गाई** या **अछामी गाई** नेपालमा पाइने सानो जातको गाई हो  । यो गाईको प्रजाति लोपोन्मुख स्थितीमा रहेको छ । यस गाईको प्रजातिलाई 'नौमुठे गाई' भनिनुको कारण यसको उचाई लगभग नौमुठी हुनु हो । यो गाईको प्रजाति नेपालको अछाम जिल्लामा पाइन्छ । साथै यो गाईलाई छोरीको विवाहमा दाइजो स्वरूप दिने चलनले गर्दा अन्य जिल्लाहरूमा समेत पाइन्छ । 
## महत्त्व
यो गाई सानो रहेकोले पाल्न सहज हुने मानिन्छ । यस प्रजातिका गाईहरूले एक वेतमा करिब २०० लिटरसम्म दुध दिन्छन् । धार्मिक पर्व तथा तिर्थ ब्रतमा यसको आवश्यक मानिन्छ । यस प्रजातिको गाईको दुध तथा गहुँतलाई औषधि जन्यरूपमा पनि लिइन्छ ।
## पाइने स्थान
नेपालको अछाम जिल्ला , बाजुरा  जिल्ला लगायत नेपालको मध्य पश्चिमी भेग ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाहिरी कडिहरु 
श्रेणी:जनावरहरू
जीवावशेष

प्राचीन समयमा उत्पन्न भएका जीवहरुका शरीरका अङ्गहरु तथा छापहरु कुनै न कुनै रूपमा पत्रे चट्टानहरू वा कडा माटोहरूमा सुरक्षित भएर रहेको पाइन्छ । यसरी संचित भएर रहेका जीवहरुका अवशेषहरूलाई जीवाशेष भनिन्छ । जीवाशेष सम्बन्धि अध्ययन गर्ने बिज्ञानलाई प्यालनेन्टोलोजी भनिन्छ । जीवावशेषलाई क्रमविकास को महत्त्वपुर्ण प्रमाणको रूपमा लिइन्छ ।
Fagus sylvatica pliocenica MHNT.PAL.VEG.2002.31|thumb|left|250px|वनस्पतिको जीवावशेष (पात)
Tarbosaurus_museum_Muenster|thumb|center|250px|प्राचीन जीव डाइनोसरको जेवावशेष

## जीवावशेषको पहिचान 
विभिन्न किसिमका जीवावशेषहरु सामान्य रूपमा जीवहरूको शारीरिक अङगका आकृतिहरूबाट पहिचान गर्न सकिन्छ । जुन यसप्रकार छ :
# मृत जीवको पूरै भाग वा कुनै अङगको छाप जमिनको कडा अथवा पत्रे चट्टानहरूमा रहेको हुन्छ । ती छापहरूको अध्ययन गरी जीवावशेष चिन्न र सो छाप कुन समयमा बनेको भनी अनुमान गर्न सकिन्छ ।
# पत्रे चट्टानहरु बन्ने क्रममा कुनै बोटबिरूवा तथा पशुपंछिको पूरा अस्थिपन्जर वा केहि भाग चट्टान तथा माटोमा थिचिएर छाप वा अवशेषको रूपमा रहेको हुन्छ । कालान्तरमा यसको सहायतामा जीवावशेष सजिलै पत्ता लगाउन सकिन्छ ।
# कुनै जीवहरूको  शरीरको कडा भागहरु जस्तै: हाडखोर, दाँत, अस्थिपन्जर, डाँठ, पात जस्ता भागहरूको स्वरूको रूपरेखा जमिनमुनी सुरक्षित भएर रहेको हुन्छ । साथै ति जीवहरु हिँडेका पाइलाहरु वा घसृएका रूपरेखा पनि चट्टानहरूमा संचित भएको पाईन्छ। यसबाट पनि जीवावशेष पहिचान गर्न सकिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवावशेषहरू
श्रेणी:जीव विज्ञान
क्रम-विकास

[thumb|left|[आनुवांशिकताको आधार डीएनए, जसमा परिवर्तन हुँदा नयाँ जातिहरू उत्पन्न हुन्छन्।]]

जीवहरूमा वातावरण र परिस्थितिहरू अनुसार अथवा अनुकूल कार्य गर्नु क्रमिक परिवर्तन तथा यसको फलस्वरूप नयाँ जातिका जीवहरूको उत्पत्तिलाई **क्रम-विकास** अथवा **उद्विकास** भनिन्छ जसलाई अङ्ग्रेजीमा Evolution भनिन्छ। क्रम-विकास एक मन्द एवं गतिशील प्रक्रिया हो जसको फलस्वरूप आदि युगका सरल रचना भएका जीवहरूदेखि अधिक विकसित जटिल रचना भएका नयाँ जीवहरूको उत्पत्ति हुन्छ। जीव विज्ञानमा क्रम-विकास कुनै जीवको संख्याको एक पीढीदेखि दोस्रो पीढीसम्ममा जीनमा आएको परिवर्तन हो। तर कुनै एक पीढीमा देखिएको यो परिवर्तन धेरै सानो हुन्छ। प्रत्येक पीढीमा यो परिवर्तन सञ्चित हुनसक्छ र समयको साथमा त्यस जीवको संख्यामा धेरै परिवर्तन ल्याउन सक्छ। यो प्रक्रिया नयाँ प्रजातिहरूको उद्भव  मा परिणित हुनसक्छ। विशेषगरी, विभिन्न प्रजातिहरूको बीचको समानता यस कुराको द्योतक हुन्छ ककि सबै ज्ञात प्रजातिहरू एउटै सामान्य पूर्वज (अथवा पुश्तैनी जीन पूल)का वंशज हुन् र क्रमिक विकासको प्रक्रियाले यिनलाई विभिन्न प्रजातिहरूमा विकसित गरेको हो।

## क्रमविकासका  सिद्धान्तहरु 
# अवशेषबाट प्राप्त प्रमाण 
# तुलनात्मक शरीर रचनाबाट प्राप्त प्रमाण 
# भ्रूणसम्बन्धी प्रमाण 
# अवशेषाङ्गबाट प्राप्त प्रमाण 
# भौगोलिक वितरणबाट प्राप्त प्रमाण 
# दुई वर्गबिचका जनावरबाट प्राप्त प्रमाण

## सन्दर्भ 
## यी पनि हेर्नुहोस् 
* चार्ल्स डार्विन
*लामार्क
* लैमार्कवाद अथवा लैमार्कको विकासवाद
* उत्परिवर्तन

## बाहिरबाट 
* डार्विनको विकासवादको प्रासंगिकता (डी डब्ल्यू वर्ड)
* विकसित हुँदै विकासवाद
* कस्ता थिए पृथ्वीका प्रारंभिक जीवधारी?  ललित किशोर पांडेय

श्रेणी:क्रम-विकास
श्रेणी:विज्ञान
मुटुको धड्कन

वयस्क निरोगी मानिसको मुटु एक मिनेटमा ६० डेखि १०० पटकजति धड्कन्छ । यो मुटुको फैलने र खुम्चने कृयाले हुने हो । यसैलाई मुटुको धड्कन भनिन्छ । मुटुको धड्कन उमेर, लिङ्ग र काम हेरि फरकफरक हुन्छ । बच्चामा मुटुको धड्कन बढी हुन्छ भने बूढो मानिसमा यसको गती कम हुने गर्दछ । चिन्ता, शारीरिक परिश्रम, डर, ज्वरोले पनि मुटुको धड्कन बढ्छ ।

श्रेणी:मानव शरीर
ग्रेगर जोहान मेन्डल

**ग्रेगर जोहान मेण्डल(१८२२-१८८४)** एक प्रशिद्ध जीव बैज्ञानिक हुन् । उनलाई वंशज बिज्ञानका पिता वा जन्मदाता पनि भनिन्छ । मेन्डलले सर्वप्रथम आफ्नो बगैचामा उमारिएका केराउका बिरूवाको प्रायोगिक नतिजाबाट जीवहरूमा वंशाणुगत गुण पछिल्लो पुस्ताहरूमा कसरी सर्छ भन्ने कुरा पत्ता लगाएका थिए ।

श्रेणी:वैज्ञानिकहरू
धमनी

मुटुबाट शरीरमा रगत पुर्याउने नलीलाई धमनी भनिन्छ । धमनीका शाखाहरूलाई आर्टरिओल्स भनिन्छ । धमनिको भित्ता बाक्लो मांसपेशीले बनेको हुन्छ र यसले रगतको ठूलो चाप खप्न सक्छ । धमनीमा भल्भ हुँदैन ।

श्रेणी:मुटुको संरचनाशास्त्र
मुटुको भल्भ

मुटुमा रगत पस्ने र निस्कने द्वारलाई भल्भ भनिन्छ । मानव शरिरको मुटुमा ४ वटा भल्भहरु हुन्छ्न् :
१. दायाँ अटृओ भेन्टृकुलर भल्भ वा ट्राइकस्पिड भल्भ
२. बायाँ अटृओ भेन्टिकुलर भल्भ वा बाइकस्पिड भल्भ
३. पल्मोनिक भल्भ
४. एओर्टिक भल्भ

श्रेणी:मानव शरीर
रक्तनली

शरीरका विभिन्न अङ्गहरूबाट रगत मुटुसम्म र मुटुबाट रगत शरीरका विभिन्न अङ्गहरुसम्म ओसारपसार गराउने नलीहरूलाई रक्तनलि भनिन्छ । मानव शरीरका प्रमुख रक्तनलीहरु धमनी, शिरा र रक्त केशिका हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:मानव शरीर
परागसेचन

एन्थरमा परागकण बन्दछ्न् । त्यस्तै गाइनोसियमको अण्डाशय मा ओभ्युलहरु हुन्छ्न् । एन्ड्रोसियममा भएको परागकण गाइनोसियमको स्टिग्मा सम्म पुग्ने प्रक्रियालाई परागसेचन भनिन्छ । 
यो प्रकृया दुई प्रकारको हुन्छ :
१. स्वपरागसेचन
२. परपरागसेचन

श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
आर एन ए

आर.एन.ए. कोषको साइटोप्लाज्म, न्युक्लिओलस र क्रोमोजोममा पाइन्छ । आर.एन.ए. को पुरारूप राइबोन्युक्लिक एसिड हो जुन राइबोज सुगरमा हुन्छ । यो एउटा मात्र त्यान्द्राले बनेको हुन्छ । नाइट्रोजन बेसमा एडिसिन, गोनानोन, साइटोसिन र युरासिल हुन्छ । यसले प्रोटिन संश्लेषण गर्ने काम गर्दछ ।

## बाहिरी कडीहरू
श्रेणी:जीव विज्ञान
हर्मोन

प्रत्येक इन्डोक्राइन ग्रन्थीहरूबाट निस्कने विशेष प्रकारको झोल रसायन लाई हर्मोन भनिन्छ । हर्मोनले शरीरका कोषहरु र अन्य ग्रन्थीहरूको कामलाई उत्तेजित पार्छ । यसैले हर्मोनलाई रासायनिक संवाददाता पनि भनिन्छ ।

श्रेणी:जीव विज्ञान
कोमलनाथ अधिकारी

लमजुङ जिल्ला अन्तर्गत पर्ने दुराडाँडामा जन्मिएका **कोमलनाथ अधिकारी** (१९५०-२०२३) संस्कृत साहित्यमा आचार्य सम्मको उपाधि हासिल गरेका व्यक्ति हुन् । उनको महत्त्वपूर्ण अनुदित कृति कोमलगीता हो । यसमा श्रीमद्भगवद्गीताको छायानुवाद गरिएको छ । संस्कृत भाषा नबुझ्ने गीता पारखीका लागि यो पुस्तक अत्यन्त उपयोगी रह्यो र अझै पनि यसको महत्त्व त्यत्तिकै छ । गीताको तत्तत् छन्दमा भएको यो पूस्तक महत्त्वपूर्ण मानिन्छ ।  उनको कृति नैषधीय चरित्रका लागि उनलाई २०२० सालको मदन पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । उनका कृतिहरू यसप्रकार छन् :-

:# कोमलगीता (अनु.१९९०)
:# कोमलचण्डी (अनु.२०१३)
:# रघुवंश (अनु.२०१५)
:# नैषधीय चरित्र (अनु.२०२०)
:# मेघदूत (अनु.२०२२)
:# साहित्य दर्पण (अनु.२०३३)
:# कुमारसम्भव (अनु.२०२५)

## सन्दर्भ सूची 
श्रेणी:लमजुङ जिल्लाका मानिसहरू
एडभार्ड मोजर

**एडभार्ड मोजर** (जन्म २७ अप्रिल १९६२) नर्वेको प्रसिद्ध मनोवैज्ञानिक र ट्रनह्याम, नर्वे स्थित नार्वेजियन यूनिवर्सिटी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी (एनटीएनयू) मा रहेको कभ्ली इन्स्टिच्युट फर सिस्टम्स न्यूरोसाइन्स एन्ड सेन्टर फर द बायोलोजी अफ मेमोरीमा संस्थान निर्देशक हुन् ।

मोजर तथा उनकी स्वास्नी मे ब्रिट मोजर पीएचडी गरेको एक वर्ष पछि सन् १९९६ मा एनटीएनयूमा मनोविज्ञान तथा न्यूरोविज्ञानका सह-प्राध्यापक (एसोशिएट प्रोफेसर) पदमा नियुक्त भएका थिए। मोजरले आफ्नो स्वास्नीसँग मिलेर विभिन्न पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् जस मध्ये लोइसा ग्रास होविट्ज प्राइज र कार्ल अवार्ड पनि सामेल छन् । सन् २०१४ मा मस्तिस्कको स्थान पत्ता लगाउने प्रणालीबारे अध्यन गरेवापत उनलाई उनको स्वास्नी तथा जोहन ओ केफे संगै चिकित्साको क्षेत्रमा नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् ।

## प्रारम्भिक जीवन
मोजरको जन्म एल्संड मा भएको थियो । सन् १९५० मा उनका आमा-बुवा जर्मनीबाट नर्वे सरेका थिए । उनको बुवा पाइप आर्गन निर्माता थिए ।

## सन्दर्भ
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
जोहन ओ केफे

**जोहन ओ केफे** (जन्म १९ नोभेम्बर १९३९) एउटा अमेरिकी न्यूरो-वैज्ञानिक र इन्स्टिच्युट अफ कग्नीटिभ न्यूरोसाइन्स तथा डिपार्टमेन्ट अफ एनाटोमी (यूनिवर्सिटी कलेज लण्डन) मा प्रोफेसर हुन् । उनलाई प्लेस कोषिकाहरूको हिपोक्याम्पसमा प्लेस कोषिकाहरू सामयिक कोडिङ्गको लागि चिनिने गरिन्छ । उनलाई सन् २०१४ मा मस्तिस्कको स्थान पत्ता लगाउने प्रणालीबारे अध्यन गरेवापत एडभार्ड मोजर र मे ब्रिट मोजर सँग चिकित्साको क्षेत्रमा नोबेल पुरस्कार दिईएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता
श्रेणी:सन् १९३९ मा जन्म
पेरिस्कोप

Periscope_principe|thumb|250px|पेरिस्कोप
होचो ठाउँबाट अग्लो वा उचाईमा भएका वस्तुहरूलाई हेर्न प्रयोग गरिने उपकरणलाई **पेरिस्कोप** भनिन्छ । यो उपकरण पनडुब्बी जहाजमा समुद्र मुनिबाट सतह वरपर भएका वस्तुहरू हेर्न प्रयोग गरिन्छ । यो  प्रकाश परावर्तनको नियममा आधारित उपकरण हो ।

श्रेणी:यन्त्रहरू
भोल्टमिटर

बिधुत परिपथ मा बहने पोटेन्सियल फरक वा बिधुत चाप/भोल्टेज को मात्रा नाप्ने बिधुतिय उपकरणलाई भोल्टमिटर भनिन्छ ।
thumb|left|250px|भोल्टमिटर
श्रेणी:विज्ञान