open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
प्रदेश

**प्रान्त** कुनै देश भित्रको एउटा यस्तो क्षेत्र हो जसलाई त्यो देशको केन्द्र सरकारले त्यो क्षेत्रमा शासन चलाउन मान्यता दियेको हुन्छ।
प्रान्तको बिभाजन गर्दा केन्द्रले केही कुराहरूमा सहमति प्राप्त गरी सकेपछि कुनै क्षेत्रलाई प्रान्त घोषित गरिन्छ। एउटा अलग्गै प्रान्त घोषित गर्दा केन्द्रले निम्न कुरामा ध्यान दिन्छ।
* कुनै पनि क्षेत्रलाई प्रान्त घोषणा गर्नु भन्दा पहिला त्यो क्षेत्रमा बसो बास गर्ने जनताको संख्या कति छ।
* त्यो क्षेत्रको भाषा
* त्यो क्षेत्रमा बसो बास गर्ने जाति
* त्यो क्षेत्रको संस्कृति तथा अन्य कुराहरूमा केन्द्रले ध्यान दिनु पर्छ। प्रान्तलाई अर्को शब्दमा प्रदेश अथवा राज्य पनि भनिन्छ।

नेपालमा प्रान्तको व्यवस्था ७ वटा छन्। नेपालमा नयाँ संविधान२०७२ मा ७ वटा प्रान्त छ र अहिले ५ नम्बर प्रदेश विवादित छ।अहिलेसम्म संविधान कार्यनयन भएको छैन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालको प्रशासनिक विभाजन
सिंह

**सिंह** एउटा जंगली र हिंस्रक पशु हो।यसलाई जङ्गलको राजा पनि भनिन्छ । जंगली यो सिंह ठुला ठुला देबी -देवताको युद्द बहान पनि मानिन्छ । सिंह शब्द जंगलको सिंहसँग मात्र सम्बन्धित नभएर मान्छेको थरसँग पनि सम्बन्धित छ । 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:स्तनधारी
श्रेणी:जंगली पशुहरू
अररिया जिल्ला

**अररिया जिल्ला** बिहार राज्य, भारतको 
अडतिस जिल्लाहरू मध्ये एक हो, र अररिया सहर यस जिल्लाको सदरमुकाम हो। अररिया जिल्ला पूर्णिया विभाजनको एक भाग हो। जिल्लामा २८३० कि.मी. को एक क्षेत्रमा रह रहे ².

## नामको उत्पत्ति
ब्रिटिश कालको दौरान, क्षेत्र जहां एक श्री फोर्ब्स बंगला स्थित थियो, त्यसलाई "रेजिडेन्सियल एरिया" भनिन्थ्यो, जसलाई मानिसहरु आर  एरिया भन्दथे। लामो समय पछि, आर एरिया ले अरारिया को उच्चारण प्राप्त गर्यो।

## इतिहास
वर्तमान समयमा जिल्लाको क्षेत्र १९६४ मा तत्कालीन पूर्णिया जिल्लाको अररिया उप विभाजन भयो। जनवरी १९९०, पूर्णिया डिवीजनको अन्तर्गतको प्रशासनिक जिल्लाहरू मध्येको एक जिल्लाको रूपमा    अररिया बनाईएको थियो।

## भूगोल
अररिया जिल्ला २८३० वर्ग किलोमीटर (१०९० वर्ग मील) ,  को क्षेत्र ओगटेको छ, तुलनात्मक रूपमा रूस को ZEMLYA Georga बराबर । 

यस जिल्लाको प्रमुख नदीहरू कोसी, Suwara, काली र कोली हो।

## अर्थव्यवस्था
२००६ मा भारतीय सरकारले अररियालाई देशको २५० सबभन्दा पिछडिएको जिल्लाहरू (बाहर को एक कुल ६४०)

### कृषि
यस जिल्लाको मुख्य कृषि उत्पादन धान, मकै, र जूट हो।

### उद्योग
यस जिल्लामा धेरै जूट मिलहरु छन।

## प्रभागहरु
अररिया र फोर्ब्सगंज: अररिया जिल्लामा दुई उप - प्रभागहरूमा बाडिएको छ। अररिया उप - विभाजन अररिया, bhargama, Siktti र ​​रानीगञ्ज गरी  ४ ब्लक शामिल छ। Frobesganj उप - विभाजनमा kursakanta, फोर्ब्सगञ्ज, Bhargama, रानीगञ्ज र Narpatganj गरी ५ ब्लकहरु शामिल छन्। रानीगञ्ज र bhargama दुबै उप प्रभागहरूको को संयुक्त क्षेत्राधिकार अन्तर्गत छ।

Narpatganj, रानीगञ्ज, फोर्ब्सगञ्ज, अररिया, Jokihat र Sikti: thers यस जिल्लामा छ विधान सभा निर्वाचन क्षेत्र छ। यि सबै अररिया लोकसभा निर्वाचन क्षेत्रको भाग हो।

## जनसाङ्ख्यिकी
२०११ को जनगणनाको अनुसार अररिया जिल्लाको आबादी  २,८०६,२०० छ मोटा मोटी रूपमा जमैका राष्ट्रको  वा संयुक्त राज्य अमेरिकाको यूटा. बराबर । यसले भारतमा १३९ को रैंकिंग दिन्छ (जम्मा ६४० मध्येको)।  जिल्लामा प्रति वर्ग किलोमीटर ९९२ निवासियों (२५७० / वर्ग मील) को एक जनसङ्ख्या घनत्व छ। २००१-२०११ दशक भन्दा अघि जनसङ्ख्या वृद्धि दर ३०% थियो। अररियाको सेक्स अनुपात हरेक १००० पुरुषहरूको को लागि ९२१ महिलाहरूको अनुपात छ, and a literacy rate of ५५.१%. र ५५.१% को साक्षरता दर छ। [४]

## उल्लेखनीय मानिसहरु
फणीश्वर नाथ 'रेणु', उपन्यासकार र कहानी लेखक, अररियाका थिए।

## यो पनि हेर्नुहोस
बिहारको जिल्ला
अररिया (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)

## सन्दर्भ
श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:पूर्णिया प्रमण्डल
श्रेणी:भारतका जिल्लाहरू
अरवल जिल्ला

**अरवल जिल्ला** भारतको बिहार प्रान्तको मगध प्रमण्डल अन्तर्गत एक नव निर्मित जिल्ला तथा शहर हो।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:मगध प्रमण्डल
औरङ्गाबाद

**औरंगाबाद** भन्नाले निम्न कुराहरू थापाईन्छ।
* औरंगाबाद (महाराष्ट्र) भारतको महाराष्ट्र प्रान्तमा पर्ने एउटा जिल्लाको नाम।
* औरंगाबाद (बिहार) भारतको बिहार प्रान्तमा पर्ने एउटा जिल्लाको नाम
पहलमानसिंह स्वार

## बाल्यकाल
पहलमानसिंहको जन्म वि सं १९३५ साम मंसिर ६ गते बुधबार अछाम जिल्लाको रिडीकोटमा भएको थियो। उनी कप्तान लक्ष्मीसिंह स्वार र माइली कजिनी डिकुरादेवी स्वारका सातौँ छोरा थिए । त्यसबेला उनका बुबा लक्ष्मीसिंह त्यसै जिल्लाका बडाहाकिम थिए । यिनका बाबुलाई जागिरका क्रममा सर्वस्व हरण भएपछी भारतको सिंगाहीमा बस्न थाले ।
उनी तिक्ष्ण दिमागका थिए र पढ्न मन गर्थे। तर त्यतिबेला अछाममा विद्यालयहरू थिएनन्।उनले घरमै संस्कृत र नेपाली भाषाका पुस्तक ढेर अनौपचारिक शिक्षा लिए। पछि हिन्दी र अङ्ग्रेजीको पनि अध्ययन गरे।

## कृतिहरू
अटलबहादुर नाटकबाट निकै चर्चा पाए पनि यिनका अनेकौँ कृति प्रकाशित पाइन्छन् । छब्बिसभन्दा ज्यादा पुस्तक. यिनले रचना गरेका छन् ।

*प्रेमामृत वचन सङ्ग्रह
*अङ्केन्दुशेखर
*अटलबहादुर
*आनन्दराज
*एक लाख रूपियाँको चोरी
*रत्नावली(अनुवाद)
*अभिज्ञान शाकुन्तल(अनुवाद)
## मृत्यु
पहलमानसिंहको निधन अनेकौँ दु:ख पाएर ५६ वर्षको उमेरमा १९९१ साल जेठ ७गते आइतबार कैलाली जिल्लाको पहलमानपुरमा भयो।
श्रेणी:अछाम जिल्लाका मानिसहरू

## शन्दर्भ
*पच्चीस प्रतिभा , गोपाल पराजुली , रत्न प्रकाशन
रामकृष्ण ढकाल

**राम कृष्ण ढकाल** नेपालको एक प्रसिद्ध युवा कलाकार तथा गायक हुन्। उनी आधुनिक गीत गाउँछन्। 

## गायन-यात्रा
उनले आफ्नो प्रारम्भिक कालको समयमा गायक बन्नलाई धेरै संघर्ष गर्नु परेको थियो। गायन क्षेत्रमा एउटा अवसर पाए पछि उनले आफुलाई एउटा राम्रो नेपाली गायकको रूपमा स्थापित गरे।
उनले आफ्नो गायन-यात्रा सानै हुँदा नारायण गोपाल (स्वर सम्राट)को प्रसिद्ध गीतहरू गाएर शुरु गरेका हुन्।

उनको औपचारिक रूपमा २०४३ सालमा सांगीतिक करिअर सुरु भएको हो। उनले २०४५ सालमा पहिलोपटक 'ढकाल सुमधुर साँझ' एकल कार्यक्रममा हिन्दी र नेपालीका २२ वटा गीत गाएका थिए।

उनले "ओराली लागेको हरिणको चाल भो" गीतदेखि लोकप्रियता पाउन थालेका थिए।

## बैवाहिक जिवन
रामकृष्ण र नीलमबीच विक्रम संवत् २०५९ सालमा प्रेम विवाह गरेका थिए । उनीहरूको एक छोरी छिन् ।  गायक रामकृष्ण ढकाल दम्पत्तिको सम्बन्धविच्छेद भएको छ । 

## कृतिहरू
उनका एल्बमहरूः
* आशीर्वाद (२०५०)
* आशीष (२०५३)
* आशा (२०५५)
* आरोह (२०५६)
* आग्रह (२०५८) 
* आधार (२०५९)
* आश्रय (२०६१)
* आगमन (२०६३) 
* मेरो साथी (२०६५)

## पुरस्कार तथा सम्मान
* गोरखा दक्षिण बाहु २०५५
* नारायणगोपाल युवा संगीत पुरस्कार २०५७
* छिन्नलता गायन पुरस्कार २०६६

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* Ram Krishna Dhakal's songs lyrics एसगमएसलिरीकको आधिकारिक वेबसाइट
* Ram Krishna Dhakal, Dhaka Topi Nepali Music Collection रामकृष्ण ढकालको नेपालअं संगीत सङ्कलन, ढकाटोपी डटकमको वेबसाइट 
*वेभेगको आधिकारिक वेबसाइट 
*on book गुगलमा रामकृष्ण ढकालका लागि खोज नतिजा
*हेलो शुक्रबार/शैली 

श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:नेपाली कलाकारहरू
श्रेणी:सङ्गीतकारहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९७४ मा जन्म
कैमुर जिल्ला

**कैमुर** दक्षिण बिहारको पश्चिममा उत्तर प्रदेशको सीमाना छेउ स्थित छ।

## बाह्य लिँक 
* Official government website

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:पटना प्रमण्डल
कटहर

**कटहर** भन्नाले सामान्यतया रुख कटहरलाई लिईएता पनि यसले निम्न दुई फलको प्रतिनिधित्व गर्छ :-
*रुख कटहर
*भुइँ कटहर

श्रेणी:कृषि
श्रेणी:खानेकुरा
श्रेणी:परिकार
श्रेणी:फलफूल
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
पात्लेखेत, म्याग्दी

**पात्लेखेत** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धवलागिरी अञ्चल, म्याग्दी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १७५३ रहेको थियो जसमध्ये ७५३ पुरुष र १००० महिला रहेका थिए भने यहाँ ४५८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बेनी नगरपालिकामा पर्दछ।

यो बेनी नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:म्याग्दी जिल्लाका ठाउँहरू
एबी कामार्गु

**एबी मारिया मोन्तेइरो दे कामार्गु राभान्यानी** ( (८ मार्च १९२९ – २९ सेप्टेम्बर २०१२) एक ब्राजिली टेलिभिजन प्रस्तोता, गायक तथा अभिनेत्री थिइन्। उनी राइन्या दा तिलिभिज्योँ ब्राजिलेइरो (अनुवाद: ब्राजिली टेलीभिजनकी रानी) मानिन्छिन्। उनको निधन २०१२ सेप्टेम्बर २९ मा आफ्नै निवासमा भएको थियो। उनको कुल सम्पत्ति ३६ करोड अमेरिकी डलर भन्दा बढी रहेको अनुमान गरिन्छ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*

श्रेणी:ब्राजिली चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:ब्राजिली टेलिभिजन प्रस्तोताहरू
श्रेणी:सन् १९२९ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०१२ मा मृत्यु
हलो

right|thumb|200px|बङ्गलादेशमा गोरुको सहायताले हलो जोतिरहेको किसान
thumb|200px|परम्परागत रूपमा हलोको प्रयोग गरिदैँ आएको छ ।
**हलो** (अन्य नाम: **फाली**, अङ्ग्रेजी: Plough [UK], Plow [US])जमीन जोत्ने प्रयोग गरिने कृषि औजार हो । यसको सहायताले बीउ छर्नु भन्दा पहिले जमीनको आवश्यक तयारी गरिन्छ । कृषिमा प्रयुक्त औजारहरूमा हलो सबै भन्दा प्राचीन हो, हलो कुनै न कुनै रूपमा इतिहासमा प्रचलित पाइएको छ । हलोले जमिनको माथिल्लो सतहलाई पल्टाइन्छ । जसले नयाँ पोषक तत्व माथी आउने गर्छ तथा खर-पतिङ्गर एवं बालीका डाँठ आदि जमीनमा दबिन्छन् । यी दबिएका खर पतिङ्गरहरू कुहिएर मलको रूपमा परिवर्तन हुन्छन् । जमिन जोत्नाले जमीनमा हवाको प्रवेश पनि हुन्छ जसले गर्दा जमीनमा आद्रता (चिसोपना) बनाइ राख्ने शक्ति बढ्छ । हलो गोरु जोत्दा गोरुले तान्ने काठ या फलामबाट बनाइएको औजार हो जसको टुप्पामा सियो अथवा फाली रहेको हुन्छ । हलो ठाउँ अनुसार फरक फरक प्रकारको हुन्छ ।

हलो जोत्ने व्यक्तिलाई हली भन्दछन् । नेपालमा विशेष गरी गोरु अथवा राँगाले हलो तानेको पाइन्छ । धान रोप्ने खेतमा पहिलो पटक जोत्नुलाई बाँझो मार्नु, दोस्रो पटक जोत्नुलाई राँटा मार्नु, तेस्रो पटक जोत्नुलाई हिल्याउनु र चौथो पटक जोत्नुलाई दाँदे लाउनु भनिन्छ । पाखा बारीमा डल्ला फुटाउन लिडुल्को लाईन्छ । जुवामा लामो डोरी बाँधेर लिडुल्कामा अड्काइन्छ र त्यसमाथि हली चडेर गोरु अथवा राँगा धपाएपछि थिचिएर डल्ला फुट्छ ।

हल्लोको महत्व

(★) हल्लो बाली उब्ज्याउने आधारभूत औजार हो। यो बालीको लागि बिउ तयार गर्न प्रयोग गरिन्छ। कक्षा नौ का विद्यार्थीको भनाइ...

हल्लोको प्रयोग माटो पल्टाउन बालीको अवशेष गाड्न र झारपाक नियन्त्रण गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ। जमिन जोत्नाले जमिनमा हावा प्रवेश हुन्छ जसले गर्दा जमिनमा आद्रात(चिसोपना) बनाइराख्ने शक्ति बढ्छ

## भागहरू 
right|thumb|300px|हलोको विभिन्न भागहरू
यो चित्रमा देखिएका हलोका विभिन्न भागहरूमा राखिएका सङ्ख्या तल क्रमबद्ध गरेर नामहरू राखिएका छन् । हलोको बनोट अनुसार हलोका भागहरूको बनोट पनि फरक फरक हुन्छन् । 
# जुवा
# हरिस
# अनौ
# जोतारो
# फाली
# हल्लुडो

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:कृषि औजारहरू
कनारी
सोईलो 
पाटी 
मुन्द्रो
राकम कर्णाली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, दैलेख जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २८१४ रहेको थियो जसमध्ये १३४४ पुरुष र १४७० महिला रहेका थिए भने यहाँ ५५६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल आठबीस नगरपालिकामा पर्दछ।

यो आठबीस नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## भुगोल
राकम कर्णाली क्षेत्रफलको हिसाबल दैलेख जिल्लाको सबै भन्दा सानो गा.वि.स.हो।यो गा.वि.स.को भू-भाग कर्णाली नदीको किनारामा फैलिएको हुनाले यसको नाम राकम कर्णाली रहन गएको हो।यो गा.वि.स.को सिमाना पूर्वमा पिपलकोट गाविस पश्चिममा सिँगौडी गा.वि.स. दक्षिणमा सिंहासैन र तिलेपाटा गाविस उत्तरमा कर्णाली नदी रअछाम जिल्लासँग जोडिएको छ।

## संस्कृति
राकम कर्णाली गाविसमा मुख्य रूपले ब्राह्मण,माझी,ठकुरी,क्षत्री र दलित जातीको बसोवास रहेको छ। बजार व्यवस्थ्यापन भएका कारण यहाँ अन्य जातीको बसोवास पनि रहेको छ।यहाँको मुख्य भाषा खस भाषा नै हो। तर अब नयाँ पिँढीमा भाषाको परिवर्तन पाईएको छ।यहाँको मुख्य धर्म हिन्दू नै है।यहाँ दशैँ, तिहार,माघे सक्रांती,चैते दशैँ,फागु पूर्णिमा.साउने सक्रांती, मालिका चतुर्दशी,हरितालीका तिज आदी चाड पर्वहरू मनाइन्छन्।हरेक वर्ष माघि सक्रांन्तीमा यहाँ कर्णाली नदिको बिच टापुमा "नान टापु" नामको जात्रा लाग्दछ।यहाँ मुख्य रूपले देउडा कलाको प्रतियोगिता पनि आयोजना गरिन्छ।

## विकाश परियोजना
यो गा.वि.स.सुर्खेत-जुम्ला सडकखण्डसँग जोडिएको छ।यहाँका वासिन्दाले २०६० सालमा पहिलो पटक गाडी देख्न पाएका हुन्। यहाँ "सफरस नेपाल" र स्थानियवासीको संयूक्त प्रयासमा स्थानिय कानेगाड खोला मा बाँध बनाएर २०६४ सालमा बिजुली उत्पादन कार्य सफल भएको छ। यहाँका स्थानिय वासिन्दाहरूको सक्रियतामा यहाँ रहेको प्रा.वि.लाई मा.वि.स्विकृती गराईएको छ। यि लगायत यहाँ विकास कार्यहरू तिब्र रूपमा चालु रहेका छन्। हाल यो गाविस लगायत आसपासका गाविसहरूलाई जोडेर दैलेख जिल्लाको आठबिस नगरपालिका बनाइएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दैलेख जिल्लाका ठाउँहरू
मालिका धुरी

**मालिका धुरी** नेपालको एक हिमा चुचुरो हो । यो हिम चुचुरो नेपालको म्याग्दी जिल्लाको मुना गाउँमा पर्दछ । यो हिमालयको नाम दुईवटा शब्दहरू (मालिका + धुरी) मिलेर बनेको छ । कतिपए ठाउँमा अग्ला पहाडहरूलाई धुरी भनिन्छ । मालिका त्यो ठाउँको नाम हो । त्यसैले यस हिमालयको नाम मालिका धुरी रहन गएको अनुमान छ । यसका चारै तिर घोरल, कस्तुरी, भालु आदी जनावरहरू रहनुका साथै विभिन्न प्रकारका जडिबुटीहरू पाइन्छन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका अग्ला हिमालहरू
श्रेणी:नेपालका हिमालहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका हिमालहरू
अवल पराजुल

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, दैलेख जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४२१३ रहेको थियो जसमध्ये २०३९ पुरुष र २१७४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७६६ घरधुरी रहेको थियो। प्राचिन समयमा डाँडा पराजुल र अवल पराजुल दुइटै गाविसलाई "पराजुल" भनिन्थ्यो। पराजुललाई नेपालमा बसोवास गर्ने पराजुली जातिको उद्गम स्थलको रूपमा चिनिन्छ।पराजुलमा सुरुमा बसोवास गर्ने मालासैनी ब्राह्मण र महाराजी तिरूवा भएकाले तिरुवाले आफ्नो धर पराजुली लेख्ने गरेका छन्। यो हाल डुङ्गेश्वर गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-४ वडाहरू डुङ्गेश्वर गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने ५-९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दैलेख जिल्लाका ठाउँहरू
कट्टी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, दैलेख जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५२५३ रहेको थियो जसमध्ये २५४६ पुरुष र २७०७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९१९ घरधुरी रहेको थियो। नेपालमा बसोवास गर्ने कट्टेल जातीको उद्गम स्थलको रूपमा चिनिन्छ। यो हाल भगवतीमाई गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,५,६,९ वडाहरू भगवतीमाई गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने २,३,४,७,८ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दैलेख जिल्लाका ठाउँहरू
काँशीकाँध

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, दैलेख जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५१९७ रहेको थियो जसमध्ये २६०८ पुरुष र २५८९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८०९ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका १,२,३,४,५,६,७,९ वडाहरू हाल महाबु गाउँपालिकामा पर्दछ भने ८ नम्बर वडा हाल भैरवी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ८ नम्बर वडाहरू भैरवी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने २,४,६,७,९ वडाहरू महाबु गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ र १,३,५ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दैलेख जिल्लाका ठाउँहरू
भोजपुर जिल्ला (स्पष्टता)

**भोजपुर जिल्ला** भन्नाले निम्न कुराहरू थाहा पाइन्छ।
* भोजपुर जिल्ला (नेपाल)

* भोजपुर जिल्ला (भारत)
औरङ्गाबाद (बिहार)

**औरंगाबाद** जिल्ला बिहारका ३८ जिल्लाहरू मध्य एक हो।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:मगध प्रमण्डल
महेन्द्रनाथ

**महेन्द्रनाथ** अथवा **मेंहदार** भारतको बिहार प्रान्तको सिवान जिल्लामाअबस्थित एउटा धार्मिक स्थल हो । यहाँ भगवान शिवको मन्दिर र एउटा पोखरी छ। यो मन्दिर र पोखरीको निर्माण नेपालको राजा महेन्द्रले गराउनु भएको थियो र त्यसैले यो ठाँउको नाम महेन्द्रनाथ राखियो । महेन्द्रनाथको नाम अपभ्रम्स भएर मेँहदार भन्ने गरिन्छ ।

## इतिहास
किदवन्ति छ कि त्यति बेला नेपालको सिमाना भारतको बिहारको सिवान सम्म थियो। त्यतिबेला राजा महेन्द्र साहलाई कुष्टरोग थियो। यात्रा गर्दा गर्दै राजा महेन्द्र महेन्द्रनाथ भन्ने ठाँउमा पुग्नु भयो त्यतिबेलानै राजा महेन्द्रलाई दिशा लाग्यो। राजा महेन्द्र दिशा गर्न जङ्गलमा बस्नुभयो। दिशा गरिसके पछि राजा पानीको खोजी गर्न थाल्नु भयो। एक ठाँउमा राजाले अलिकति हिलो भएको पानी देख्नु भयो। त्यो पानीमा एउटा सुंगुरको बच्चा देख्नुभयो। एक छिनमा हेर्दा हेर्दै सुंगुरको बच्चा हरायो। राजाले जसरीनै पानी छुनु भयो राजाको हातको कुष्टरोग निको भयो। यो देखेर राजा खुशी हुनुभयो र हिलोमा पसेर पुरै जीवभरी हिलो लगाउनुभयो र राजाको सबै कुष्टरोग निको भयो। राजा खुशी भयेर एउटा शिव भगवानको मन्दिरको निर्माण गराउनुभयो र त्यो हिलो भयेको ठाँउमा एउटा पोखरीको निर्माण गराउनुभयो। त्यो पोखरीलाई कमलदाह भन्छन्।

श्रेणी:बिहारका पर्यटनस्थलहरू
बिहारका प्रमण्डलहरु

भारतको बिहार प्रान्तमा ९ प्रमण्डलहरू यस प्रकार छन्।

# पटना प्रमण्डल
# भागलपुर प्रमण्डल
# दरभंगा प्रमण्डल
# कोसी प्रमण्डल
# मगध प्रमण्डल
# मुंगेर प्रमण्डल
# पूर्णिया प्रमण्डल
# सारण प्रमण्डल
# तिरहुत प्रमण्डल

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
भागलपुर प्रमण्डल

**भागलपुर प्रमण्डल**, भारतको बिहार प्रान्तको ९ प्रमण्डलहरू मध्य एक हो। यसको सदरमुकाम भागलपुरमा छ। मागलपुर प्रमण्डलमा दुई जिल्लाहरू निम्नलिखित छन-

(१) भागलपुर जिल्ला

(२) बाँका जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
दरभङ्गा प्रमण्डल

**दरभंगा प्रमण्डल** भारतको बिहार प्रान्तको ९ प्रमण्डलहरू मध्य एक प्रमण्डल (कमिशनरी) हो। यस अंतर्गत चार जिल्लाहरू निम्न छन -

# बेगूसराय जिल्ला
# दरभंगा जिल्ला
# मधुबनी जिल्ला
# समस्तीपुर जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
कोसी प्रमण्डल

**कोशी प्रमण्डल** भारतको बिहार प्रान्तको एक मंडल हो। यस प्रमण्डलको मुख्यालय सहरसामा छ। यस अन्तर्गत निम्न तीन जिल्लाहरू छन -
# मधेपुरा जिल्ला
# सहरसा जिल्ला
# सुपौल जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
मगध प्रमण्डल

**मगध प्रमण्डल**, भारतको बिहार राज्यमा स्थित छ यो बिहारको ९ प्रमण्डल मध्ये एक हो। मगध प्रमण्डलमा पाँच जिल्लाहरू निम्नलिखित छन -

(१) गया जिल्ला

(२) औरंगाबाद जिल्ला

(३) नवादा जिल्ला

(४) जहानाबाद जिल्ला

(४) अरवल जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
पटना प्रमण्डल

**पटना प्रमण्डल**, भारतको बिहार प्रान्तको ९ प्रमण्डलहरू मध्य एक हो। यसको सदरमुकाम पटनामा छ। पटना प्रमण्डलको चार जिल्लाहरू निम्नलिखित छन-

(१) पटना जिल्ला

(२) नालंदा जिल्ला

(३) भोजपुर जिल्ला

(४) कैमुर जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
सारण प्रमण्डल

**सारण प्रमण्डल** भारतको बिहार प्रान्तको ९ प्रमण्डल मध्य एक प्रमण्डल हो यसको मुख्यालय छपरामा छ। यस अंतर्गत निम्न तीन जिल्लाहरू छन - 
# गोपालगंज जिल्ला
# सारण जिल्ला
# सीवान जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
पूर्णिया प्रमण्डल

**पूर्णिया प्रमण्डल** भारतको बिहार प्रान्तको ९ प्रमण्डल मध्य एक प्रमण्डल हो। यस अंतर्गत निम्न जिल्लाहरू छन -
# अररिया जिल्ला
# कटिहार जिल्ला
# किशनगंज जिल्ला
# पूर्णिया जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
तिरहुत प्रमण्डल

भारतको बिहार प्रान्तमा गंगाको उत्तरको हिस्सा जसलाई तिरहुत क्षेत्र भनिन्थ्यो, तुर्क-अफगान शासन काल मा स्वतन्त्र प्रशासनिक एकाइ बनाईयो। ब्रिटिस भारतमा सन १९०८ मा जारी एक आदेश तहत तिरहुतलाई पटना देखि अलग गरी प्रमण्डल बनाईयो। बिहार राज्यको ९ प्रमण्डल मध्य सबै भन्दा ठूलो प्रमण्डल यही हो। यस अन्तर्गत ६ जिल्लाहरू निम्न छन:

१ मुजफ्फरपुर जिल्ला

२ पूर्वी चंपारण जिल्ला

३ पश्चिम चंपारण जिल्ला

४ सीतामढी जिल्ला

५ वैशाली जिल्ला

६ शिवहर जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
कटिहार जिल्ला

**कटिहार जिल्ला** भारतको बिहार प्रान्तको एउटा जिल्ला हो। यो पश्चिम बङ्गालको सिमानामा स्थित छ। बाल्दीबाडी, बेलवा, दुभी-सुभी, गोगाबिल झील, नवाबगंज, मनिहारी र कल्याणी झील आदि यहाँको प्रमुख दर्शनीय स्थलहरू हुन। पूर्व समयमा यो जिल्ला पूर्णिया जिल्लाको एक भाग थियो। यसको इतिहास धेरैनै समृद्ध रहेको छ। यस जिल्लाको नाम यसको प्रमुख शहर दीघी-कटिहारको नाममा राखियो। मुगल शासनको अधीन यस जिल्लाको स्थापना सरकार तेजपुरले गरेको थियो। १३औँ शताब्दीको शुरुमा यहाँ मोहम्मद्दीन शासकहरूले शासन गरे । १७७० ई.मा जब मोहम्मद अली खान पूर्णियाको गर्वनर थियो, त्यही बेला यो जिल्ला ब्रिटिशहरूको हातमा गई हाल्यो। अत: धेरै लामो समय सम्म यस ठाउँमा कयौँ शासकहरूले शासन गरे । अत: २ अक्टोबर १०७३ ई.मा स्वतन्त्र जिल्लाको रूपमा घोषित गरियो ।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:पूर्णिया प्रमण्डल

## सन्दर्भ सामग्री
खगडिया जिल्ला

**खगडिया** जिल्ला भारतको बिहार प्रान्तको एक जिल्ला हो। यहाँ केरा अनि खुर्सानीको खेती प्रचुर मात्रामा हुन्छन्। गंगा,कोशी तथा गण्डक नदीहरू यहाँको मुख्य नदीहरू हुन। यो बिहारको महत्त्वपूर्ण जिल्लाहरू मध्ये एक हो। कात्यायनी, श्यामलाल नेशनल हाई स्कुल र अजगैबिनाथ महादेव यहाँको प्रमुख दर्शनीय स्थल हुन। यसको जिल्ला सदरमुकाम खगाडिया शहरमा छ। यो जिल्ला सात नदिहरू गंगा, कमला बलान, कोशी, बुढि गण्डकी, करहा, काली कोशी र बागमतीनदीहरूबाट घेरिएको छ। यस बाहेक, यो जिल्ला सहरसा जिल्लाको उत्तरमा, मुंगेर र बेगुसराय जिल्लाको दक्षिणमा, भागलपुर र मधेपुरा जिल्लाको पूर्व तथा बेगुसराय र समस्तीपुर जिल्लाको पश्चिमबाट घेरिएको छ। यस ठाउँलाई फराकिया भनेर पनि चिनिन्छ। भनिन्छ कि पांच शताब्दी पूर्व मुगल शासकको राजा अकबरले आफ्नो मन्त्री तोडरमललाई निर्देश दिए कि सम्पूर्ण साम्राज्यको एउटा नक्शा तयार गरियोस। तर मन्त्री यस क्षेत्रको नक्शा तयार गर्न सफल भएन किन भनें यो ठाउँ धेरैनै अप्ठयारो मैदान, नदिहरू र सघन जंगलहरूबाट घेरियेको थियो।
यही कारण हो कि यस ठाउँको नाम फराकिया राखियो। वर्तमान समयमा यहाँ फराकियांचल टाइम्स नामक साप्‍ताहिक समाचार पत्र पनि प्रकाशित हुन्छ।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:मुंगेर प्रमण्डल
किशनगन्ज जिल्ला

**किशनगञ्ज जिल्ला** बिहार राज्य, भारतको अडतीस जिल्लाहरू मध्ये एक हो, र किशनगञ्ज शहर यस  जिल्लाको प्रशासनिक मुख्यालय हो। किशनगञ्ज  जिल्ला पूर्णिया विभाजनको एक भाग हो।

## इतिहास
किशनगञ्ज जिल्ला १४ जनवरी, १९९० मा गठन गरिएको थियो। तुलनात्मक रूपमा  मालाबीको बराबरको। किशनगञ्ज  जिल्ला पश्चिममा अररिया  जिल्ला, दक्षिण - पश्चिममा पूर्णिया  जिल्ला,  पूर्वमा पश्चिम बङ्गालको उत्तर दिनाजपुर जिल्ला र उत्तरमा पश्चिम बङ्गालको दार्जिलिङ जिल्लाबाट घेरिएको छ। पश्चिम बङ्गालको एक साघुरो पट्टी, करिब २० किमी फराकिलो भुमीले यो बङ्गलादेशबाट अलग छ।

किशनगञ्ज जिल्ला २५० २०’ and २६० ३०’ 'उत्तरी अक्षांश र ८७० ७’ and ८८० १९’ 'पूर्वी देशांतरको बीचमा अबस्थित छ।

जिल्लाको माध्यमबाट बग्ने प्रमुख नदीहरूमा महानंदा, Kankai, Mechi, Donk, Ratua र रमजान Sudhaniहरू हुन।

## जनसाङ्ख्यिकी
२०११ को जनगणना अनुसार किशनगञ्ज  जिल्लाको आबादी १६९०९४८ छ, मोटामोटी रूपमा गिनी - बिसाऊ राष्ट्रको बराबर वा संयुक्त राज्य अमेरिकाको Idaho, [८] यसले भारतमा २९३ को रैंकिंग दिन्छ ( जम्मा ६४० को भित्र) किशनगञ्जको निवासीहरु धेरै जसो SURJAPURI/ Rajbongshi बोल्छन, जसलाई बङ्गाली भाषाको भाषिका र उत्तरी बङ्गालको मूल निवासी मानिन्छ।

किशनगञ्ज जिल्लामा २००१ मा ३१.०२ प्रतिशतको साक्षरता दर थियो, बिहारको सबै जिल्लाहरूको बीचमा सबभन्दा कम हो। बिहारमा भएको साक्षरता दर ४७.५३  प्रतिशतमा भारतमा  सबभन्दा कम हो, जसमा भारतको ६४.८४ प्रतिशत साक्षरता दर छ। जबकि किशनगञ्ज जिल्लामा पुरुष साक्षरता दर प्रतिशत ४२.८ मा खडा थियो, महिला साक्षरता १८.४९ प्रतिशत भारतमा सबभन्दा कम थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* बिहारमा साक्षरता

## सन्दर्भ
श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:पूर्णिया प्रमण्डल
केन्द्रीय हिन्दी निर्देशालय

**केन्द्रीय हिन्दी निर्देशालय** नयाँदिल्ली, भारतको मानव संसाधन मन्त्रालय अन्तर्गतको एउटा विभाग हो। यो संस्था गुणस्तर भएको हिन्दी प्रबर्द्धन गर्न उत्तरदायी छ। यसले भारतमा देवनागरी लिपि र हिन्दी हिज्जेकोको प्रयोगलाई पनि नियन्त्रित गर्दछ।

श्रेणी:हिन्दी भाषा
रुद्रराज पाण्डे

**रुद्रराज पाण्डे** नेपाली भाषाका साहित्यकार हुन्।

## जन्म
*वि सं १९५७ साल फागुन २६ गते काठमाडौँको प्युखा टोल
*बाबुको नाम पद्मराज र आमा टिकालक्ष्मी
*आमा र बाबु संस्कृतका विज्ञ
## शिक्षा
*घरमै संस्कृतका श्लोकहरू
*रानीपोखरी संस्कृत पाठशाला
*दरवार हाई स्कूलमा अङ्ग्रेजीको अध्ययन
*१८ वर्षको उमेरमा कलकत्ताबाट मेट्रीक पास
*भारतको इलाहबादबाट सरकारी खर्चमा आई.ए.,बी.ए. र इतिहासमा एम.ए.
## कृतिहरू
### उपन्यास 
**रूपमती*
**चप्पाकाजी*
**प्रायश्चित्त*
**प्रेम*
**हेरफेर*

### कथा सङ्ग्रह 
**नवरत्न*

### एकाङ्की नाटक 
**हाम्रो गौरव*
**हाम्रो नेपाल*

### अनुवाद 
**इसपनैतिकथा*

### हास्यब्यङ्ग्य 
**नेपाल आजाद सङ्घ उर्फ साँडे सङ्घ*

### धर्म संस्कृति 
**सन्तदर्शन (भाग १)*
**सन्तदर्शन (भाग २)*

### इतिहास 
**भारतको सङ्क्षिप्त इतिहास (भाग १)*
**भारतको सङ्क्षिप्त इतिहास (भाग २)*
**इङ्गल्यान्डको इतिहास*

## देहावसान
*२०४३ साल चैत २३

श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:सन् १९०१ मा जन्म
मुङ्गेर प्रमण्डल

**मुंगेर प्रमण्डल** भारतको बिहार प्रान्तको एउटा मण्डल हो। यस अंतर्गत निम्न जिल्लाहरू छन -
# जमुई जिल्ला
# खगडिया जिल्ला
# मुंगेर जिल्ला
# लखीसराय जिल्ला
# शेखपुरा जिल्ला

श्रेणी:बिहारका प्रमण्डलहरू
ओपेरा मिनी

**ओपेरा मिनी** जाभामा आधारित एक नि:शुल्क वेब ब्राउजर हो। यो सानो आकारको मोबाइल ब्राउजर हो। मोबाइल फोनमा देवनागरी अक्षरमा लेखियेका साइटहरू र सन्देशहरू पढनको लागि यो सर्वश्रेष्ठ ब्राउजर हो। यसको नयाँ संस्करण ५ हो ।

## ओपेरा मिनीको विशेषताहरू 
* यो सानो आकारको हुन्छ र तेज गतिमा काम गर्छ।
* यसले यूनिकोड नेपालीको पूर्ण समर्थन प्रदान गर्छ।
* यो जावा (कम्पयुटर भाषा)मा हुनाले लगभग सबै मोबाइल फोन प्लेटफार्ममा काम गर्छ।
* नयाँ संस्करण ५ (बीटा)मा टैब फीचरको लागि व्यवस्था पनि छ।
* यस ब्राउजरको माध्यमले तपाईँ मात्र मोबाईलमा खुल्ने वैप साईट (Wap) होईन अपितु कम्पयुटरमा खुल्न वेब साईट (Web) पनि खोल्न सक्नु हुने छ।
* यस ब्राउजरको माध्यमले मोबाईलबाट भिडियो, एम पी थ्री, चित्र आदी अपलोड र डाउनलोड आसानीले गर्न सकिन्छ।

## ओपेरा मिनी मोबाईलमा कसरी स्थापना गर्ने 
दुई तरीकाहरू छन:-
* आफ्नो मोबाईलको अन्तर्निमित ब्राउजरमा जाने अनि ओपेरा मिनीको साइट  खोल्ने।
यसो गर्दा तपाईँको मोबाईलेको लागि उपयुक्त संस्करण स्वतः स्थापना हुन्छ।
* अथवा, कम्पयुटरमा ओपेरा मिनीको साइट बाट आफ्नो मोबाइलको मोडलका लागि सेटअप डाउनलोड गरेर त्यसलाई आफ्नो मोबाइलमा स्थानान्तरण गर्नुहोस्।
पहिलो तरीका सुविधाजनक रहने छ।

## सन्दर्भ सूची
## बाह्य कडीहरू
* ओपेरा मिनीको वेबसाइट 

श्रेणी:कम्प्युटर
श्रेणी:सूचना प्रविधि

श्रेणी:वेब ब्राउजरहरू
श्रेणी:मोबाइल
आजाद कश्मीर

**आजाद जम्मू र कश्मीर** अथवा **आजाद कश्मीर** () स्वशासित प्रदेशको रूपमा पाकिस्तानद्वारा प्रशासित क्षेत्र हो जसले ठूलो कश्मीर क्षेत्रको पश्चिमी भाग को गठन गर्दछ भने यो सन् १९४७ देखि भारत र पाकिस्तान बीच विवादको विषय बनेको छ। यसको भूभाग उत्तरमा गिल्गित-बल्तिस्तानको सिमानासँग जोडिएको छ। यस सँगै संयुक्त राष्ट्र सङ्घ तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठनहरूले यसलाई "पाकिस्तान प्रशासित कश्मीर" भनी सम्बोधन गरेका छन्। आजाद कश्मीरले क्रमशः पाकिस्तानी प्रदेश पञ्जाब र खैबर पख्तुनख्वासँग क्रमशः दक्षिण र पश्चिममा सिमाना बाँडेको छ। यसको पूर्वपट्टी आजाद कश्मीरलाई भारतीय सङ्घ शासित क्षेत्र जम्मू र कश्मीर (भारतीय प्रशासित कश्मीरको भाग) बाट अलग गरिएको छ। यो वास्तविक नियन्त्रण रेखाद्वारा अलग गरिएको छ। यसले कश्मीरको भारतीय र पाकिस्तानी नियन्त्रित भागबीच वास्तविक सीमाको रूपमा कार्य गर्दछ। भौगोलिक दृष्टिले आजाद जम्मू र कश्मीरको प्रशासनिक क्षेत्र (जसमा गिल्गित-बल्तिस्तानलाई समावेश गरिएको छैन) को कुल क्षेत्रफल १३,२९७ वर्ग किलोमिटर (५,१३४ वर्ग मि.) रहेको छ र सन् २०१७ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यसको कुल जनसङ्ख्या ४०,४५,३६६ रहेको छ।

यस क्षेत्रमा बेलायती वेस्टमिनिस्टर प्रणाली अनुसरण गरिएको संसदीय सरकार छ। मुजफ्फराबाद यसको राजधानी सहर हो। आजाद कश्मीरको प्रदेश प्रमुख संवैधानिक प्रदेश प्रमुख हुन् भने मन्त्रिपरिषद्ले समर्थन गरेको प्रधानमन्त्री कार्यकारी प्रमुख हुन्। एकसदनात्मक आजाद कश्मीर विधानसभाले प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपति दुवैको निर्वाचन गर्दछ। यस भूभागको आफ्नै सर्वोच्च अदालत र उच्च न्यायालय छ भने पाकिस्तानको कश्मीर मामिला तथा गिल्गित-बल्तिस्तान सरकारले आफू र आजाद जम्मू र कश्मीर सरकारबीच सम्बन्धको रूपमा काम गर्दछ। यद्यपि स्वायत्त क्षेत्र पाकिस्तानको संसदमा प्रतिनिधित्व गरिएको छैन।

उत्तरी आजाद कश्मीर यस्तो क्षेत्रमा पर्छ जसले युरेसिय प्लेटलाई थिच्दै भारतीय प्लेटको परिणामस्वरूप पृथ्वीको बलियो कम्पन अनुभव गर्दछ। सन् २००५ मा गएको ठूलो भूकम्पले कम्तीमा १,००,००० मानिसको ज्यान लिएको थियो र अन्य ३० लाख मानिसहरू विस्थापित भएका थिए। यसले गर्दा यस क्षेत्रको आधारभूत संरचना र अर्थतन्त्रमा व्यापक विनाश भएको थियो। त्यसबेलादेखि पाकिस्तान सरकार र विदेशी सहयोगको सहायताले आधारभूत संरचनाको पुनर्निर्माण कार्य चलिरहेको छ। आजाद कश्मीरको अर्थतन्त्र धेरै हदसम्म बेलायती मिरपुरी समुदायका सदस्यहरूले पठाएको कृषि, सेवा, पर्यटन र विप्रेषणमा निर्भर छ। आजाद कश्मीरी परिवारको झण्डै ८७% खेतीयोग्य सम्पत्ति रहेको छ र यस क्षेत्रमा पाकिस्तानमा विद्यालय भर्नाको उच्चतम दर र साक्षरता दर लगभग ७२% रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* आजाद कश्मीर योजना र विकास विभाग
* आजाद कश्मीर पर्यटन र पुरातत्व विभाग  आजाद कश्मीरमा पर्यटन


श्रेणी:एसियाका विवादित क्षेत्रहरू
श्रेणी:भारतको क्षेत्रीय विवादहरू
श्रेणी:उर्दू भाषी देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:कश्मीरी भाषी देश तथा क्षेत्रहरू
नगेन्द्रप्रसाद रिजाल

**नगेन्द्रप्रसाद रिजाल** २०३० सालमा राजाबाट प्रधानमन्त्री बनाइएका हुन्। उनले नेपाली कांग्रेस परित्याग गरी राजाको पंचायत कदम समर्थन गरेका थिए । उनी अर्थ तथा योजना सहायक मन्न्री, उद्योग तथा वाणिज्य मन्न्री, राष्ट्रिय पंचायत सदस्य , राष्ट्रिय पंचायत अध्यक्ष भएर समेत काम गरेका थिए ।

## सम्मान
*गोरखा दक्षिण बाहु
*त्रिशक्ति पट्ट
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:गोरखा दक्षिण बाहु
श्रेणी:त्रिशक्ति पट्ट
श्रेणी:सन् १९२७ मा जन्म
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:धनकुटा जिल्लाका मानिसहरू
मरिचमानसिंह श्रेष्ठ

**मरिचमानसिंह श्रेष्ठ** नेपालका राजनीतिज्ञ तथा पञ्चायती व्यवस्थामा प्रभावशाली व्यक्ति थिए। उनी पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्यतिर नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका थिए। पञ्चायती व्यवस्था भित्र गरम गुटको नेतृत्त्व गर्दै २०४३ साल जेठमा उनी प्रधानमन्त्री बनेका हुन्। त्यस अघि उनी तत्कालिन राष्ट्रिय पञ्चायतका अध्यक्ष थिए। नेवार समुदायबाट प्रधानमन्त्री वा मन्त्रीपरिषदको अध्यक्ष बनेका उनी गेहेन्द्र बहादुर राजभण्डारी पछि दोस्रो व्यक्ति हुन्। राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष रहुन्जेल **मरिचमानसिंह** मात्र लेख्दै आएका उनले प्रधानमन्त्री भएपछि पहिलो पटक *मरिचमानसिंह श्रेष्ठ* नाम लेखि आफूलाई नेवारको रूपमा परिचित गराएका थिए।

## जीवनी
मरिचमानसिंह श्रेष्ठको जन्म सल्यान जिल्लाको खलङ्गा बजारमा १९९७ कार्तिक १७ मा भएको थियो।   उनी २०१७ सालदेखि राजनीतिमा सक्रिय थिए।  २०३० सालमा राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य भएका सिंह पञ्चायत भित्रको अनुदारवादी खेमामा थिए। दरवारको विश्वासपात्र सिंह २०३८ सालमा पञ्चायती व्यवस्थाको सङ्गठन हेर्ने पञ्चायत नीति तथा जाँचबुझ समितिको अध्यक्ष तथा राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष बने। पञ्चायतको अन्त्यतिर २०४३ साल जेठदेखि २०४६ साल चैतसम्म यिनी नेपालको प्रधानमन्त्री थिए।

यिनी प्रधानमन्त्री भएकै बेला नेपाल भारत पारवाहन सन्धिको विषयलाई लिएर भारतले नेपाललाई नाकावन्दी लगायो। यिनले भारत सँग नझुक्ने अडान लिएर बसे। त्यसैबेला सुरू भएको शान्तिपुर्ण जनआन्दोलन २०४६ मा  प्रजातन्त्र प्राप्त गर्न आन्दोलमा लागेका समूह माथि अत्याधिक शक्ति प्रयोग गरेर दमन गरेकाले यिनी सबैभन्दा बढी आलोचित पञ्चायती प्रधानमन्त्री बन्न पुगे। २०४३ साल जेठ ३१ गते राष्ट्रिय पञ्चायतबाट प्रधानमन्त्रीमा निर्विरोध निर्वाचित भएका सिंहले जनआन्दोलन उत्कर्षमा पुगेपछि २०४६ साल चैत २३ गते प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका थिए। 

## राजनीतिक निस्कृयता
पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्यपछि यिनी राजनीतिक रूपमा पूर्ण निस्कृय बसे। २०५६ सालको निर्वाचनमा काठमाडौँबाट उम्मेदवारी दिएपनि त्यसपछि पुनः निस्कृय नै रहे। ०४६ परिवर्तनपछि उनी कुखुरापालन र गाईपालन गरेर राजनीतिबाट टाढा बसेका थिए।

राष्ट्रवाद

श्रेष्ठ राष्ट्रवादी छविका नेताका रूपमा चिनिएका थिए। ०४५ सालमा भारतले नुन तेल लगायतका अत्यावश्यक वस्तुको आयातमाथि प्रतिबन्ध लगाएको र पारवाहन सन्धी सम्बन्धी विवाद परेका बेला श्रेष्ठले लिएको अडानको प्रशंसा हुने गरेको छ।

## निधन
मरिचमानसिंह श्रेष्ठको निधन २०७० साउन ३० गते काठमाडौँमा भएको थियो। लामो समयदेखि क्यान्सर रोगबाट ग्रसित श्रेष्ठको ७१ वर्षको उमेरमा बिहान तीन बजे काठमाडौँ थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पतालमा निधन भएको हो। क्यान्सरले ग्रस्त श्रेष्ठलाई भारतको मेदान्ता अस्पतालमा उपचार गराइएको थियो। आफ्नै देशमा प्राण त्याग गर्ने इच्छा व्यक्त गरेपछि उनलाई भारतबाट एयर एम्बुलेन्समा २९ गते मङ्गलबार नेपाल ल्याइएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
* प्रधानमन्त्रीको कार्यालय, आधिकारिक वेबसाइट 

श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् २०१३ मा मृत्यु
श्रेणी:सल्यान जिल्लाका मानिसहरू
गोपालगन्ज जिल्ला

**गोपालगंज जिल्ला** भारतको बिहार राज्यमा सारण प्रमण्डल अंतर्गत एक शहर र जिल्ला हो। गण्डक नदीको पश्चिमी किनारमा बसेको यो भोजपुरी भाषी जिल्ला उँखु उत्पादनको लागि जानिन्छ। मध्यकालमा चेरों राजाहरू र अङ्ग्रेजहरूको बेला यो हथुवा राजको केंद्र रहेको थियो। यो जिल्ला भारतीय राष्ट्रिय जनता दलको प्रमुख, बिहारको पूर्व मुख्य मन्त्री र भारतको भूतपूर्व रेल मन्त्री लालू प्रसाद यादवको गृह जिल्ला हो। थावे स्थित दुर्गा  मन्दिर र दिघवा दुबौली प्रमुख दर्शनीय स्थल हुन।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:सारण प्रमण्डल

## सन्दर्भ सामाग्री
तुलसी गिरी

डा. **तुलसी गिरी** राजाले शासन सत्ता हातमा लिएका बखत पटक पटक प्रधानमन्त्री बनाइएको व्यक्ति हुन्। २०१७ सालमा राजाले जन निर्वाचित संसद र सरकारलाई भङ्ग गरी पञ्चायती व्यवस्था लादेपछि यिनी फर्स्ट मिनिस्टर हुँदै मन्त्रीपरिषदको उपाध्यक्ष बनाइएको थिए। पछि यिनी प्रधानमन्त्री पनि बनाइए। यसअघि उनी नेपाली कांग्रेसको एकमना सरकारमा परराष्ट्र मन्त्री थिए। राजा ज्ञानेन्द्रले २०६१ माघ १९ मा देशको शासन सत्ता हातमा लिएर प्रत्यक्ष शासन शुरु गरेपछि यिनी पुनः मन्त्रीपरिषदको उपाध्यक्ष बनाइए।

उनी नेपालमा "पन्चायत ब्यबस्थाको जननी" मनिन्छन्र। सबैभन्दा कम उमेरमा प्रधानमन्त्री हुने ब्यक्ति पनि हुन्।३४ वर्षको उमेरमा नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका गिरी नेपाली राजनीतिक इतिहासमा कान्छा प्रप्रधानमन्त्रीका रूपमा समेत चिनिनुहुन्छ। २०१७ सालमा तत्कालिन राजा महेन्द्रले निर्बाचित सरकार अपदस्थ गरेपछि बिपी कोइरालालाई हटाएर गिरीलाई पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरिएको थियो। त्यसको ४ वर्ष पछि २०२१ सालमा गिरी दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री बन्नुभएको थियो।

राजा महेन्द्रलाई सहयोग गरेका उनले राजा विरेन्द्रको ३६ सालमा जनमत सङ्ग्रहमा असहमति जनाउँदै श्रीलङ्कातिर लागेका थिए। उनी लामो समय देखि बिदेशमा बस्दै आएका थिए, नेपालमा माघ १९ गतेको राजनीतिक घटना पछि नेपाल आएका हुन्। राजतन्त्र ढलेपछि भने उनी नेपालमै बसेका थिए।

बरिष्ठ राजनीतिज्ञ गिरी आफ्नो जीवनकालभरि अविचलितरूपमा राजतन्त्रका पक्षधर रहे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:पञ्चायतकालीन राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९२६ मा जन्म
अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूह

**अन्डमान र निकोबार द्वीप समूह** भारतको एक केन्द्र शासित प्रदेश हो। यो बङ्गालको खाडीको दक्षिणमा हिन्द महासागरमा स्थित छ. अन्डमान र निकोबार लगभग ३०० साना ठुला टापुहरूको समूह हो। जस मध्य केही मात्र टापुहरूमा आबादी छ। यसको राजधानी पोर्ट ब्लेयर हो।
 
## अन्य भारतीय भाषाहरूमा नाम 
* बङ्गला:আন্দামান ও নিকোবর দ্বীপপুঞ্জ,
* तमिल: அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்,
* तेलगु:అండమాన్ నికోబార్ దీవులు ,
* मलयालम: ആന്തമാന്‍ നിക്കോബാര്‍ ദ്വീപുകള്‍

## नाम 
*अन्डमान* मलय भाषाको *हांदुमन* शब्दबाट लिईयेको छ जुन हिन्दुहरूको भगवान हनुमान शब्दको परिवर्तित रूप हो। *निकोबार* शब्द पनि यसै भाषाबाट लिईयेको छ जसको अर्थ हुन्छ *नग्न मान्छेहरूको भूमि*। बङ्गालको खाडीमा स्थित निर्मल र शान्त अन्डमान पर्यटकहरूको मनलाई असीम आनंदको अनुभूति गराउँछ जुन भारतको एक लोकप्रिय टापुहरू समूह हो। अन्डमानले आफ्नो भूमिमा मूंगा भित्ति, सफा-स्वच्छ सागर तट, पुरानो खण्डहर र अनेक प्रकारको दुर्लभ वनस्पतिहरू बोकेको छ। यहाँ सबै मिलाएर ५७२ टापुहरू छन्। अन्डमानको लगभग ८६ प्रतिशत क्षेत्रफल जङ्गलले ढाकियेको छ। समुद्री जीवन, इतिहास र जलक्रीडाहरूमा रूचि राख्ने पर्यटकहरूलाई यो टापु धेरै मनपर्छ।

## जिल्लाहरू 
अन्डमान र निकोबार टापु समूहमा तीन जिल्लाहरू छन्:

* उत्तर र मध्य अन्डमान जिल्ला
* दक्षिण अन्डमान जिल्ला
* निकोबार जिल्ला

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य लिंक 
* आधिकारीक वेवसाईट
* अन्डमान प्रशासन
* अन्डमानको बारेमा जानकारी 
* अन्डमानी

श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:भारतका केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूह
पहाडी प्रदेश (नेपाल)

हिमाली प्रदेशभन्दा दक्षिण र तर्राई प्रदेशको उत्तरमा पहाडी प्रदेश पर्छ । यो प्रदेशले नेपालको सबभन्दा बढी अर्थात् ६८ प्रतिशत भू-भाग ओगटेको छ । २०७८ सालको जनगणनाअनुसार यहाँ नेपालको ४२.२५ प्रतिशत जनसङ्ख्या बसोबास गर्छन् । यो समुद्र सतहबाट ६०० देखि ३००० मीटरसम्मको उचाइमा पर्छ । यश प्रदेशमा नेपालका ३५ जिल्लाहरु पर्दछन् । यसै प्रदेशमा नेपालको केन्द्रीय राजधानी काठमाडौँ , अग्ला होचा पहाड, टार, बेसी, उपत्यका रहेका छन् । पहाडी प्रदेश अधिकतम १२८ किमि र न्यूनतम ८० किमी सम्म फैलिएको छ । यो नेपालको आकार जस्तै पूर्व-पश्चिमसम्म फैलिएको छ । यहाँका अधिकांश पहाडहरु ६०१ मिटर देखी ३००० मिटर सम्मको (सैलुङ) उचाइमा रहेका छ्न् । पहाडै पहाड ठडिएका यस क्षेत्रमा पहाडलाई चुरे पर्वत श्रेणी, महाभारत पर्वत श्रेणी र मध्यवर्ती भुमी गरी तिन श्रेणीमा विभाजन गरिएको छ । यस क्षेत्रमा मिश्रित जातिहरूको बसोबास रहेकोे पाईन्छ । खासगरी यस क्षेत्रमा बाहुन, क्षेत्री, नेवार, मगर, तामाङ, राई, लिम्बू आदिको बसोबास रहेको पाईन्छ । मिश्रित जातिहरूको बसोबासका कारणले गर्दा यहाँका मानिसहरूले मान्ने धर्म, संस्कृति आदिमा पनि विविधता रहेको पाईन्छ ।
श्रेणी:भूगोल
बुढीगण्डकी नदी

**बुढी गण्डकी** सप्तगण्डकी नदी प्रणालीको एक मुख्य सहायक नदी हो । यो नदी उत्तर पूर्वबाट आएर गण्डकी नदीमा मिसिन्छ ।

श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका नदीहरू

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत

श्रेणी:बागमती प्रदेशका नदीहरू
गया जिल्ला

**गया जिल्ला** भारतको झारखण्ड र बिहारको सिमाना र फाल्गु नदीको किनारामा बसेको **गया** बिहार प्रान्तको एक प्रमुख शहर हो। वाराणसी जस्तै गयाको प्रसिद्धी मुख्य रूपमा एक धार्मिक नगरीको रूपमा छ। पितृपक्षको अवसरमा यहाँ हजारौं श्रद्धालु पिण्डदानको लागि आउने गर्छन। नवनिर्मित गया अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल द्वारा यो थाईल्याण्ड सँग पनि सीधै जोडिएको छ। गया देखि १७ किलोमीटरको दूरीमा बोधगया रहेको छ जुन बौद्ध तीर्थ स्थल हो र यहीं बोधी वृक्ष तल भगवान बुद्धलाई ज्ञानको प्राप्ति भएको थियो।

गया बिहारको महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थानहरू मध्ये एक हो। यो शहर खासगरि हिन्दू तीर्थयात्रीहरूको लागि धेरै नै प्रसिद्ध छ। यहांको विष्णुपद मन्दिर पर्यटकहरूको बीच लोकप्रिय छ। किदवन्ती छ कि भगवान विष्णुको पगचिन्हको निशानमा यस मंदिरको निर्माण गराईएको छ। हिन्दू धर्ममा यस मंदिरलाई अहम स्थान प्राप्त छ। गया पितृदानको लागि पनि प्रसिद्ध छ। भनिएको छ यहाँ फाल्गु नदीको किनारमा पिण्डदान गर्दा मृत व्यक्तिलाई बैकुण्ठको प्राप्ति हुन्छ।

गया मध्य बिहारको एक महत्त्वपूर्ण शहर हो, जुन गङ्गाको सहायक नदी फाल्गुको पश्चिमी तटमा स्थित छ। यो बोधगया देखि १३ किलोमीटर उत्तर तथा राजधानी पटना देखि १०० किलोमीटर दक्षिणमा स्थित छ।
## सन्दर्भ सामाग्री
## मौसम
यहाँको मौसममा गर्मीको दिनहरूमा यहाँ धेरै गर्मी हुन्छ र जाडोको दिनहरूमा औसत जाडो हुन्छ तर वर्षा ऋतुमा यहांको दृश्य धेरै नै रोचक हुन्छ।

## इतिहास 
गयाको उल्लेख महाकाव्य रामायणमा पनि पाइन्छ। गया मौर्य कालमा एक महत्त्वपूर्ण शहर थियो। उत्खननमा सम्राट अशोक सँग सम्बन्धित आदेश पत्र पाईएको छ। मध्यकालमा यो शहर मुगल सम्राटहरूको अधीन थियो। मुगलकालको पतन पछि गया माथि अनेकौँ छेत्री राजाहरूले शासन गर्‍यो। १७८७मा होल्कर वंशको साम्राज्ञी महारानी अहिल्याबाईले विष्णुपद मंदिरको पुनर्निर्माण गराएको थियो।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:मगध प्रमण्डल
मर्स्याङ्दी नदी

**मर्स्याङ्दी** नदी सप्तगण्डकी नदी प्रणालीको एक मुख्य सहायक नदी हो।यो नदी त्रिशूली नदीमा मिसिदै तल बग्दछ।मर्स्याङ्दीनदी  दामोदर हिमालबाट उत्पत्ति भएको छ।

## चित्रदिर्घा
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका नदीहरू
देवर

कुनै पनि महिलाले उनको श्रीमानको भाइलाई **देवर** नाता गर्छन् ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
श्रीमान

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
श्रेणी:नाता
दिदी

आफ्नै आमा को कोखबाट जन्मेकी आफूभन्दा बढी उमेर भएकी महिलालाई **दिदी** भनिन्छ ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
इरिटेबल बउल सिन्ड्रोम

**इरिटेबल ब‍उल सिन्ड्रोम** irritable bowel syndrome (**IBS** अथवा **spastic colon**) :en:diagnosis of exclusion का कारण हुने एक सामान्य बिमार हो। यो बिमार कुनै किसिमको शारिरीक वा मानसिक आघातका कारण हुने गर्दछ। पेट दुख्ने, लगातार दिसा हुने अथवा पखाला लाग्ने आदि यो रोगका लक्षण हुन्। यस रोगले बिमारीलाई कुनै ठूलो नोक्सान त पुर्‍याउँदैन तथापि यसले मानसिक तथा शारिरीक थकान महसुस गराएर दैनिक समय तालिकामा असर पुर्‍याउन सक्छ।
यो रोगको खासै उपचार छैन। यद्यपि शान्त वातावरण, सन्तुलित भोजन आदिबाट यसको उपचार गर्न सकिन्छ।

श्रेणी:रोगहरू
श्रेणी:विकिपरियोजना औषधि
नातिनी

आफ्ना छोरो ,छोरी(वा नाताले छोरा,छोरी पर्ने) को स्त्री सन्तानलाई **नातिनी** भनिन्छ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* पारिवारिक जीवन सफल बनाउने १२ रहस्य

श्रेणी:नाता सम्बन्ध
श्रेणी:नाता
बहिनी

आफ्नै आमा बाबु को कोखबाट जन्मेकी आफूभन्दा कम उमेर भएकी महिलालाई '*बहिनी* भनिन्छ ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य लिङ्कहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
भिनाजु

दिदीको श्रीमानलाई लगाइने नाता **भिनाजु** हो ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
## बाहिरी कडीहरू
श्रेणी:नाता
सालो

कुनै पुरुषले उसकी श्रीमतीको भाइलाई लगाउने नाता **सालो** हो ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
श्रेणी:नाता
देवरानी

कुनै पनि महिलाले आफ्नो श्रीमानको भाइको पत्नीलाई अथवा देवर नाता पर्ने मान्छेको पत्नीलाई **देवरानी** भन्दछन् ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
श्रेणी:नाता
बुवा

**बुवा** वा **पिता** एउटा बच्चालाई जन्म दिने अथवा यौन सम्पर्क वा शुक्रदान गरेर स्त्रीको गर्भमा बच्चाको विकासको लागि शुक्राणु प्रदान गर्ने पुरुष हो । कुनै पनि बच्चाको लिङ्ग निर्धारण पनि उसको बुवाको शुक्राणुमा नै भर पर्दछ।

कुनै पनि परिवारमा जन्म दिईसकेपछि त्यो बच्चाको पालनपोषणको जिम्मा लिने व्यक्ति बुवा हो ।

## यी पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
*

श्रेणी:नाता
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
जनमत सङ्ग्रह, २०३७

२०३७ वैशाख २० नेपालमा शासन प्रणालीबारे जनमत सङ्ग्रह भएको थियो । मतदातालाई गैरदलीय पञ्चायती व्यवस्था र बहुदलीय व्यवस्थामध्ये एउटा रोज्न दिइएको थियो। पञ्चायती व्यवस्थाले ५४.९९ प्रतिशत मत प्राप्त गरेको थियो भने बहुदलीय व्यवस्थाले कुल मतको ४५.२ प्रतिशत मात्र प्राप्त गरेको थियो। जनमत सङ्ग्रहमा कुल ६६.९% मतदान भएको थियो। राजा महेन्द्रले सुरू गरेको दलविहीन पञ्चायती व्यवस्थाको चौतर्फी विरोध भएपछि नेपालमा बहुदल वा तत्कालिन शासनरत पञ्चायती व्यवस्था मान्ने भनेर जनमत सङ्ग्रह गर्ने घोषणा भएको थियो।

## पृष्ठभूमि 
वि.सं. २०३६ सनलमा आफ्नो शासनको विरोधमा व्यापक विद्यार्थी आन्दोलनको पृष्ठभूमिमा राजा वीरेन्द्रले २०३६ जेठ ९ मा सार्वजनिक घोषणा गर्दै सार्वभौम बालिग मताधिकार सहितको जनमत सङ्ग्रह हुने घोषणा गरेका थिए जसमा नेपाली जनताले बहुदलीय व्यवस्था लागू गर्ने वा गैरदलीय पञ्चायती शासन कायम राख्ने मध्ये एक रोज्न सक्नेछन्।

२०३६ माघ ७ का दिन राजा वीरेन्द्रले जनमत सङ्ग्रहपछि श्री ५ महाराजाधिराजले नेपालको संविधानमा आवश्यक ठानेबमोजिमका व्यवस्था गर्नेछन्' भनी जनमत सङ्ग्रह नियमावली प्रकाशित गरेका थिए।

## मतदान विधि 
२१ वर्ष वा सोभन्दा माथिका नेपाली नागरिकले मतदान गर्न पाउने र मतदाताले मतपत्रमा बहुदलीय व्यवस्थाका लागि निलो र गैरदलीय पञ्चायती व्यवस्थाका लागि पहेँलो गरी दुई मध्ये कुनै एक रङको छाप लगाएर आफ्नो रोजाइको चिह्न लगाउने व्यवस्था गरिएको थियो। पहेँलो रङ धार्मिक गुणहरूसँग सम्बन्धित भएकोले रङहरूको छनोट संयोग नभएको भन्ने अनुमान गरिएको थियो। रङको छनोटले मतदानको परिणामलाई प्रभावित गरेको कुनै अनुभवजन्य प्रमाण भने छैन।

## नतिजा
### क्षेत्र अनुसार
### जिल्ला अनुसार 
नेपालका ७५ जिल्लाहरू मध्ये ५४ जिल्लामा पञ्चायती दलविहीन व्यवस्थाले बहुमत प्राप्त गरेको थियो। सबैभन्दा बढी डोल्पामा ९६.४ प्रतिशत र सबैभन्दा कम भक्तपुरमा ३४.४ प्रतिशत मत खसेको थियो। बहुदलीय प्रणालीका लागि सबैभन्दा बढी भक्तपुर (६५.६ प्रतिशत), उदयपुर (६५.१ प्रतिशत), सिराहा (६४ प्रतिशत) र बर्दिया (६२.१ प्रतिशत) रहेका छन्। सामान्यतया, बहुदलीय प्रणालीको विकल्पले उच्च साक्षरता स्तर भएका क्षेत्रहरूमा राम्रो प्रदर्शन गरेको थियो।

हिन्दू समुदाय यी दुई विकल्पमा समान रूपमा विभाजित थियो। मुस्लिम समुदायले मुख्यतया पञ्चायती व्यवस्थाको पक्षमा मतदान गरेको बताइन्छ। तामाङ, शेर्पा, मगर, गुरुङ र किराँती जस्ता जातीय समूहले पञ्चायती व्यवस्थालाई अत्यधिक समर्थन गरेका थिए भने थारूहरू बहुदलीय व्यवस्थाको पक्षमा रहेको बताइन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका निर्वाचनहरू
श्रेणी:नेपालमा भएका निर्वाचनहरू
श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)
मोबाइल फोन

**मोबाइल फोन** एउटा सानो यन्त्र (Device)को नाम हो जुन एउटा दूरसञ्चारको माध्यम हो। यो यन्त्रको मद्दतले हामी कुनै पनि ब्यक्ति सँग टाढा होस् वा नजीक, देशमा होस् वा बिदेशमा एकै क्षणमा अङ्क (Number) थिचेर (Dial गरेर) एक अर्का सँग कुरा गर्न सक्छौं। यस यन्त्रको सहायताले हामी मात्र कुरा होईन अरु पनि कयौँ काम एकै क्षणमा गर्न सक्छौँ। हामी यसको सहायताले सन्देशहरू पनि आदान-प्रदान गर्न सक्छौँ।
मोबाइल फोन रेडियो तरङ्ग प्रयोग गरेर बिटिएस(BTS)सँग सम्पर्क गर्दछन्। यसकालागि मोबाइल फोन(मोवाइल टर्मिनल)ले दुई फ्रिक्वेन्सी प्रयोग गर्ने गर्दछन्।

मोबाइल आजको आवश्यकता हो र यो सञ्चारको निमित फाईदाजनक साधन साबित भएको छ। मोबाइलले बार्तालाप प्रक्रियामा मात्र नभएर धेरैको लागि आयस्रोतको एउटा माध्यम बन्न सफल भएको छ।
* अपलिङ्क फ्रेक्वेन्सी
* डाउनलिङ्क फ्रेक्वेन्सी

## हेर्नुहोस् 
* जिएसएम मोबाइल
* सिडिएमए मोबाइल

श्रेणी:मोबाइल फोन
संख्यात्मक अङ्क

जसरी भाषामा शव्दहरू जनाउन अक्षरहरू प्रयपोग गरिन्छ , त्यसरी नै सङ्ख्याहरू जनाउन अङ्क प्रयोग गरिन्छ। अङ्कहरू सङ्ख्या पद्धति अनुसार फरक फरक हुने गर्दछन्।जस्तै
## द्वि-आधार सङ्ख्या पद्धति 
यसमा ० र १ गरी जम्मा २ अङ्कहरूमात्र हुने गर्दछन्।
## पञ्चाधार सङ्ख्या पद्धति 
यसमा १,२,३,४ र ० गरी ५ अङकहरू मात्र हुने गर्दछन् ‍‍
## अक्टल सङ्ख्या पद्धति 
यसमा १,२,३,४,५,६,७ र० गरी ८ अङ्कहरू हुने गर्दछन्।
## दशमलव सङ्ख्या पद्धति 
यो हाम्रो जीवनमा सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने पद्धति हो। यसमा ०,१,२,३,४,५,६,७,८,९ गरी १० वटा अङ्कहरू हुने गर्दछन।
## हेक्जा-दशमलव सङ्ख्या पद्धति‍ 
यसमा ०,१,२,३,४,५,६,७,८,९,A,B,C.D,E गरेर १६ वटा अङ्कहरू हुनेगर्दछन्।
## हेर्नुहोस् 
* गणन

श्रेणी:गणित
बेस ट्रान्सिभर स्टेसन

एक **base(वेस) transceiver(ट्रान्सिभर) station(स्टेशन)** (**BTS**) अथवा **cell(सेल) site** एक उपकरणीय एकाइ हो जासले (युजर इक्विपमेन्ट(हामीले बोक्ने मोबाइल सेट)) जस्तै मोबाइल फोनहरू, डब्लुएलएल फोनहरू, वेतार इन्टरनेट जडान भएका कम्प्युटरहरू ,वाइफाइ तथा वाइम्याक्स जस्ता वेतार सञ्चार प्रणालीमा सेवा प्रदानगर्ने कार्य गर्दछ । कुनै जिएसएम, सिडिएमए, डब्लोएलएल, वान, वाइफाइ, वाइम्याक्स प्रणालीको वेतार सञ्चार प्रविधि प्रयोग गर्न सकिन्छ र प्रयोग भएका हुनसक्छन् । बिटिएस (BTS) लाई *रेडियो बेस स्टेशन* (RBS), *नोड B* ( थ्रिजि सञ्जालमा) वा साधारण रूपमा , *बेस स्टेशन* (BS) भनेर पनि बुझिन्छ ।

## मोबाइल सञ्चारमा BTS 
एक GSM सञ्जाल निम्न उपप्रणालीले बनेको हुन्छ :
* सञ्जाल तथा स्विचिङ्ग उपणाली Network and Switching Subsystem (NSS) -एक MSC र संवद्द रेजिस्टरहरू ।
* बेस स्टेशन उपप्रणाली Base Station subsystem (BSS) – एक BSC तथा केहीl BTSहरू
* सञ्चाल सहायता प्राणाली Operations support system (OSS) - सञ्जाल सम्भारको लागि ।
जमुई जिल्ला

**जमुई जिल्ला** भारतको बिहार प्रान्तको मुंगेर प्रमण्डल अंतर्गत एक शहर र जिल्ला हो।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:मुंगेर प्रमण्डल
जहानाबाद जिल्ला

**जहानाबाद जिल्ला** भारतको बिहार प्रान्तको मगध प्रमण्डल अंतर्गत एक शहर र जिल्ला हो।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:मगध प्रमण्डल
नवादा जिल्ला

**नवादा जिल्ला** भारतको बिहार प्रान्तको मगध प्रमण्डल अंतर्गत एक शहर र जिल्ला हो।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:मगध प्रमण्डल

## सन्दर्भ सामाग्री
पश्चिम चम्पारण जिल्ला

**पश्चिम चम्पारण जिल्ला** भारतको बिहार राज्यमा रहेको एउटा प्रशासनिक जिल्ला हो, जुन नेपालको वीरगन्ज भन्दा ६० किमि (३७ माइल) पश्चिममा अवस्थित छ। यो बिहारको सबैभन्दा ठुलो जिल्ला हो, जसको क्षेत्रफल ५,२२८ वर्ग किलोमिटर (२,०१९ वर्ग माइल) रहेको छ। यो तिरहुत प्रमण्डलको भाग हो। जिल्लाको सदरमुकाम बेतिया हो। यो जिल्ला नेपालसँगको खुला सिमानाका लागि चिनिन्छ। यहाँबाट महात्मा गान्धीले सत्याग्रह आन्दोलन सुरु गरेका थिए।

यस जिल्लाले सन् २०२२ मा बिहार राज्यभरि सबैभन्दा धेरै उखु उत्पादन गरेको थियो।
## इतिहास 
महात्मा गान्धीले सन् १९१७ मा यहाँबाट राजेन्द्र प्रसाद, अनुग्रह नारायण सिन्हा र ब्रजकिशोर प्रसादको साथमा चम्पारण सत्याग्रह आन्दोलन सुरु गरेका थिए।

## भूगोल 
यो जिल्लाले ५,२२८ वर्ग किलोमिटर (२,०१९ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ।

### वनस्पति र जीवजन्तु  
सन् १९८९ मा पश्चिम चम्पारण जिल्लामा वाल्मीकि राष्ट्रिय निकुञ्ज स्थापना भएको थियो, जसको क्षेत्रफल ३३६ वर्ग किलोमिटर (१२९.७ वर्ग माइल) रहेको छ। वाल्मीकि र उदयपुर वन्यजन्तु अभयारण्य सहित यहाँ दुईवटा वन्यजन्तु अभयारण्यहरूको पनि रहेका छन्। यहाँ पाटे बाघ पाइन्छ।

## जनसाङ्ख्यिकी 
सन् २०११ को भारतीय जनगणना अनुसार, पश्चिम चम्पारण जिल्लाको जनसङ्खया ३९,३५,०४२ रहेको थियो। जुन लगभग लाइबेरिया देश वा अमेरिकी राज्य ओरेगनको बराबर हो। जिल्ला जनसङ्ख्याको हिसाबले भारतमा (कुल ६४० मध्ये) ६३औँ स्थानमा पर्दछ।

भाषाहरूमा भोजपुरी समावेश छ, जुन बिहारी भाषा समूहको भाषा हो जसमा लगभग ५ करोड १० लाख वक्ताहरू छन्, जुन देवनागरी र कैथी दुवै लिपिहरूमा लेखिन्छन्। 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
*पूर्वी चम्पारण जिल्ला

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* पश्चिम चम्पारण जिल्लाको आधिकारिक वेबसाइट


श्रेणी:तिरहुत प्रमण्डल
श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
बक्सर जिल्ला

**बक्सर जिल्ला** भारतको बिहार प्रान्तको पटना प्रमण्डल अंतर्गत एक सहर र जिल्ला हो।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:पटना प्रमण्डल
## सन्दर्भ सामाग्री
पोषण पाण्डे

**पोषण पाण्डे** एक नेपाली साहित्यकार थिए। ’भिनाजुको स्वीटर’, ’कृष्णदासको भित्तेघडी’, ’राघेश्यामको साइकल’, जस्ता कैयौँ सदाबहार कथाका कथाकार पोषण पाण्डेको जन्म वि.सं. १९८९ माघ १ गते भएको थियो। उनको 'आँखीझ्याल' (वि.सं. २०२१), ‘मानस’ (वि.सं. २०२५), ‘हिउँमा परेका डोबहरू’ (वि.सं. २०३२) जस्ता प्रसिद्ध कथासङ्ग्रह र कविताका कृति ‘वटवृक्षको उद्घाटन’ (वि.सं. २०२५) र ‘मनसा’ (वि.सं. २०५२) पर्दछन्। वि.सं. २००६ सालमा ‘पुरुषार्थ’ पत्रिकामा पहिलो कविता छापिएको ७ वर्षपछि वि.सं. २०१३ सालमा उनी कथालेखन तर्फ तानिएका थिए र आफूलाई उत्कृष्ट कथाकारका रूपमा स्थापित गरेका थिए। उनको मृत्यु वि.सं २०४९ वैशाख ७ काठमाडौँमा भएको थियो।

## जागिरे जीवन 
वि.सं. २०१२ सालमा नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट जागीरे जीवन आरम्भ गर्दै तत्कालीन शाही नेपाल वायुसेवा निगम, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणमा जागिरे जीवन व्यतीत गरेका उनले तत्कालीन नेपाल राजकीय प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको सह–सदस्य समेत भएका थिए। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
दरभङ्गा जिल्ला

**दरभङ्गा जिल्ला** पूर्वी भारतको बिहार राज्यको ३८ जिल्लाहरू मध्ये एक हो, र दरभङ्गा सहर यस जिल्लाको सदरमुकाम र बिहारको ५औँ ठूलो सहर पनि हो। दरभङ्गा जिल्ला दरभङ्गा विभागको एक भाग हो। यस जिल्लालाई उत्तरमा मधुबनी जिल्ला, दक्षिणमा समस्तीपुर जिल्ला, पूर्वमा सहरसा जिल्ला र पश्चिममा सीतामढी जिल्ला र मुजफ्फरपुर जिल्लाले घेरिएको छ। जिल्लाले २,२७९ किमी २ (८८० वर्ग माइल) को क्षेत्रफल ओगटेको छ।

## इतिहास
सन् १९७६ मा दरभङ्गाको क्षेत्रबाट दुई जिल्लाहरू सिर्जना गरियो: मधुबनी र समस्तीपुर।

## ब्लक र सर्कल
# दरभङ्गा (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# बहेरी (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# बिरौल (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# केटी (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# सिंहवारा (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# जाले (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# बहादुरपुर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# बेनीपुर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# मणिगाछी (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# कुशेश्वर अस्थान
# कुशेश्वर अस्थान पूर्वी
# हनुमान नगर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# गौरा बौरम (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# हयाघाट (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# अलीनगर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# घनश्यामपुर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# ताराडीह (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# किरतपुर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)

## भूगोल
दरभङ्गा जिल्लाले २,२७९ वर्ग किलोमिटर (८८० वर्ग मील) को क्षेत्र ओगटेको छ, तुलनात्मक रूपमा इन्डोनेसियाको यापेन टापुको बराबर।

## अर्थतन्त्र
२००६ मा, पञ्चायती राज मन्त्रालयले दरभङ्गालाई देशको २५० सबैभन्दा पिछडिएको जिल्ला (कुल ६४०  मध्ये) नाम गरेको थियो। वा अमेरिकी राज्य ओरेगन  बराबर छ। यसले यसलाई भारतमा ६४ औं स्थान दिन्छ (कुल ६४० मध्ये)। जिल्लाको जनसङ्ख्या घनत्व १,७२१ बासिन्दा प्रति वर्ग किलोमिटर (४,४६०/वर्ग माइल) छ। २००१-२०११ दशकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर 19% थियो। जिल्लाको साक्षरता दर ५६.५६% (पुरुष ६६.८३%, महिला ४५.२४%) छ। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिहरू क्रमशः जनसङ्ख्याको १५.६४% र ०.०७%  छन्।

भारतको २०११ जनगणनाको समयमा, जिल्लाको ७२.७५% जनसङ्ख्या मैथिली, २०.६७% उर्दू र ५.९६% हिन्दी आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्छन्। 

## See also 
*Keoti
*Kusheshwar Asthan
*Bahera
*Bathai
*Bauram
*Bhapura
*Chandih
*Chhatwan
*Kumai
*Raj Darbhanga
*Ratanpur
*Supaul Bazar
*Tariyani
*Arjuna Bijuliya

## References
## External links
* Darbhanga district website

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:दरभङ्गा प्रमण्डल
बाँका जिल्ला

**बाँका जिल्ला** भारतको बिहार प्रान्तको भागलपुर प्रमण्डल अन्तर्गत एक शहर तथा जिल्ला हो।

श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:भागलपुर प्रमण्डल

## सन्दर्भ सामाग्री