open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
उप्रेती

**उप्रेती** भारतको उत्तराखण्ड राज्य र कुमाउँ क्षेत्रमा जीवित मान्यता प्राप्त बाहुन को एक समुदाय हो। उप्रेतीहरूको केही संख्या नेपाल र सिक्किममा पनि रहेको छ । ईतिहास अनुसार यिनीहरु आफुलाई ऋषी भारद्वाजको वंशज मान्छन। यिनीहरु शैव सम्प्रदायको अनुयायी हुन्, आफ्नो ईष्ट देव शिव भगवानलाई मान्छन।

मनकोटी राजाको पालामा शिवप्रसाद आफूकहाँ आएपछि राजाले विद्वानहरूका लागि शाही पुजारी बनाएर उप्रेतयाडा गाउँमा जागिर दिएका पण्डित रामदत्त ज्योतिर्विद बताउँछन् । यसरी तिनीहरूका वंशहरूलाई उप्रेती भनिन्थ्यो। र कतिपय उप्रेती राजाका घरमा शाही पुजारी, राजमन्त्री, दिवान आदिलाई उच्च पदमा सम्मान गरिन्थ्यो।

पण्डित बद्रीदत्त पाण्डेको एतिहासिक पुस्तक "कुमाउँ र गढवाल को इतिहास" () अनुसार, उप्रेती मूल उत्तरि भारत क्षेत्रको मनकोटी राज्य र कुमाउनि राज्य का वासिन्दाहरू थिए,  तिनीहरू २ शताब्दीमा उत्तर को हिमालय र हाल को नेपाल क्षेत्रमा बसाइँ सरे। र ३ शताब्दीमा नेपाल को पस्चिम बाट बसाइ सर्दै हाल भारत को आस्साम र मनिपुर सम्म बसाइ सरेर गएका थिए ।

## ख्यातीप्राप्त उप्रेती 
*नन्दु उप्रेती (नन्दप्रसाद उप्रेती)*
** नेपाली लेखक  नन्दु उप्रेतीको जन्म पूर्वी नेपालको इलाममा वि.सं २०२३-०३-१५(सन् 1966, June 29) मा भएको हो । उनका प्रकाशित कृतिहरूमा १. नेपाली लघु उपन्यास : परम्परा र प्रवृति (साहित्यिक अनुसन्धान), २. कालापानी यात्रा, (नियात्रा सङ्ग्रह), ३. हृदयको ज्योति (अनुवाद), ४. हामी साना लालाबाला (बाल कविता सङ्ग्रह), ५. सानासाना पुतली (बाल कविता सङ्ग्रह),  ६. फेवादेखि विवासम्म (नियात्रा सङ्ग्रह), ७. नन्छदु उप्रेतीका कविताहरू (सुन्ने कविता सङ्ग्रह): म्युजिक नेपाल । उनीद्वारा सम्पादित कृतिहरूमा चर्चित व्यङ्ग्य लेखक विष्णु नवीनका कृतिहरू 'सोझा नवीनका बाङ्गा निबन्ध', 'केही सोधी केही खोजी' र 'धेरै  कुरा एकै ठाउँमा' हुन् । उनले 'सम्झनामा माधव गुरु - प्रोफेसर माधव भण्डारी स्मृतिग्रन्थ' र नन्दकला सुवेदीको नियात्रा सङ्ग्रह'अठासी वर्षमा कैलाश मानसरोवर' जस्ता पुस्तकहरू पनि सम्पादन गरेका छन् । इहातोभ अवार्ड,जापान, नेपाल सम्मान, इलाम नगरपालिका साहित्य पुरस्कार आदि उनले प्राप्त गरेका सम्मान एवं पुरस्कार हुन् । साहित्यिक पत्रकारितामा पनि रुचि राख्ने उप्रेतीले झोक्का, अन्तु, साहित्य सन्ध्या, कविता आदि साहित्यिक पत्रिकाहरूको सम्पादन र सहसम्पादन गरेका छन् । उनले व्यावसायिक पत्रकारिता पनि गरे । यस अवधिमा उनी श्री सगरमाथा दैनिकको उपसम्पादक र विभिन्न राष्ट्रिय साप्ताहिक पत्रिकाको सम्पादक बने । उनी रेडियो नेपालबाट प्रशारण हुने ‘घटना र विचार’ कार्यक्रमका सह-निर्देशक थिए र उनले चलचित्र सेन्सर बोर्ड, नेपालका सदस्यका रूपमा पनि काम गरेका थिए। उप्रेती नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको प्राज्ञसभा सदस्य बने । उनी कवि युद्धप्रसाद मिश्र स्मृति प्रतिष्ठानको महासचिव र राष्ट्रिय जनसंस्कृतिक महासंघ नेपालको केन्द्रीय सदस्यका रूपमा कार्यरत छन् । 

*टङ्क उप्रेती (नेपाली लेखक)
*निखिल उप्रेती (नेपाली चलचित्र अभिनेता)
*मोहन उप्रेती (भारतीय नाट्यकार र रङमञ्च कलाकार)
* शङ्कर प्रसाद उप्रेती (चिकित्सक तथा लेखक) : उनले जीवन एक सपना नामक पुस्तक लेखेका थिए।
* सञ्जीव उप्रेती: घनचक्कर (उपन्यास), सिद्धान्त का कुरा (सिद्धान्त), मकैको अर्कै खेती (नाटक),  हंस (उपन्यास) का लेखक

## यो पनि हर्नुहोस् 
*कुमाउँ
*कुमाउँनी मानिसहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:खस जातिका थरहरू
सुवेदी

**सुवेदी** नेपाल, भारत, म्यान्मार(बर्मा) तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। सुवेदीहरू आफूहरू भारद्वाज ऋषिका सन्तान ठान्दछन्। सुमधुर स्वरमा वेदको वाचन गर्ने भएर सुवेदी थर रहन गएको भन्ने मान्यता रहेको छ।

### सुवेदी थर भएका उल्लेखनीय मानिसहरु
*देवेन्द्र सुवेदी, अतिरिक्त प्रहरी महानिरिक्षक(पूर्व)
*ऋषि प्रसाद सुवेदी, समाजसेवी, व्यवसायी, सुवेदी कल्याण प्रतिष्ठानका पूर्व कुलाधिपति, भारद्वाज संस्कृती संबर्धन तथा प्रबर्धन केन्द्रका अध्यक्ष, तुँदी कन्स्ट्रक्सन प्रा.लि. का अध्यक्ष
*नवराज सुवेदी, नेपाली राजनितिज्ञ
* अभि सुबेदी, राष्ट्रिय स्तरका कवि 
*झक्कु प्रसाद सुबेदी, नेपाली राजनितिज्ञ
*राम हरि सुबेदी, नेपाली राजनितिज्ञ
*सीता सुबेदी, नेपाली राजनितिज्ञ
* पुर्णा कुमारी सुबेदी, संविधान सभा नेपालकी उपाध्यक्ष, २०६४
* सुर्य सुबेदी, ओबिइ, एक बार्सिस्टर र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको प्रोफेसर
*राम हरि सुबेदी, दोस्रो नेपाली संविधान सभाको सदस्य।
*प्राध्यापक डाक्टर राजाराम सुवेदी : इतिहासकार
*सोमलाल सुवेदी : नेपाल सरकारका पूर्व मूख्यसचिव ।
*धिरेन्द्र राज सुवेदी।समाजसेवी,  संस्थापक नेपाल परोपकार समाज कुवेत। अध्यक्ष गैर आवसिय नेपालीसंघ राष्ट्रिय समन्नवय परिषद कुवेत।President  NRNA NCC Kuwait. 
*दीपक सुवेदी, भयवाद अध्ययन प्रतिष्ठान नेपालका संस्थापक महासचिव, समीक्षक एवम् समालोचक
*परशुराम सुवेदी : राजनीतिज्ञ , सुवेदी कल्याण प्रतिष्ठान (सुकल्प) नेपाल । 

श्रेणी:खस जातिका थरहरू
श्रेणी: भारद्वाज गोत्र
मुडुला कार्की

**मुडुला कार्की** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर कार्कीको एक कुलघरान हो। यिनीहरू मौदगल्य गोत्रका हुन् ।
## पूर्वज
नेपालीहरूले आ आफ्नो वंशावलीको इतिहास संकलनगर्ने क्रममा म्यान्मार (बर्मा) मा रहेका मुडुला कार्कीहरूको पनि आ आफ्नो वंशेलीइतिहास संकलनगर्ने जमर्को भएको छ । पुर्बकालबाट नै मुडुला कार्कीहरूको वंशको इतिहास लाई विद्वानहरु आ-आफ्नो पबित्र विचार साथै आफ्नो वंशका रहन सहन र रिति स्थिति परम्परागत चलन हरूको प्रमाणसँग प्रस्तुत गरेको पाइन्छ ।
### मुडुला कार्कीहरूको संक्षिप्त वंश परिचय
नेपालको कर्णाली अञ्चल मुडुली कोटमा मुदगल ऋषिको आश्रम समेत रहेको र कार्की हरूको राज्य रहेको पनि हुंदा मुडुली कोट कार्की भनिन्दा मुडुला कार्की भन्ने चलन रहदैं गयो । मुदगल ऋषिको आश्रम क्षेत्रका सन्तान हुंदा मौदगल्यगोत्र मानिन्छन् हुनत "कार्की" भन्ने सहि अर्थमा-आज्ञामा कारक वा आज्ञापालक-देश मुलुकमा सैनिक क्षेत्रमा सुरक्षा सुव्यवस्थामा आज्ञा दिइनेमा र राजा महाराजाको आज्ञा अनुसार कार्यहरु सैनिक हरूलाई कार्यक्षेत्रमा व्यवस्थित पार्न कुशल ब्यक्तीत्वको नाम नै कारकि अर्थात कार्की हो ।

कार्की राजा धामदेव कार्की मुडुली कोटमा बसि राज्य गरेको प्रमाण पनि छ । मौदगल्य गोत्रलाई पत्तो लगाउंदा मौडाल्यायनबाट (जस्ले २७ नक्षत्र मध्य अभिजित नक्षत्रको खोजगर्ने ऋषि मुडाल हुनाले मौदगल्यायन मुडाल र उन्का सन्तान मौदगल्य भएको हो । प्राचीनकालमा ऋषिमुनिहरु धेरै जसो ब्राह्मण वर्ग र क्षेत्री वर्गमा हुन्थे । वेद विधा पढेर ब्राह्मणको आचरण गर्नेलाई ब्राह्मण र देश सेवाकार्य गर्नेलाई कर्म अनुसार ब्राह्मण क्षत्रीको दर्जा हुने गर्थियो । हुनपनी विश्वामीत्र पैला राजाथिए, पछि तपस्यामा लागेर ब्रह्मऋषि भयपनि , मुदगलका जेठाछोरा इन्द्रसेनलाई पनि ब्रह्मऋषिमा मानिएको छ । यिनीहरूले आंगिरस गुरुकुल पक्ष लिएकाले आंगिरस मुदगला र कण्ठा कुलसँग सम्बन्ध राखेकाले कण्ठामुदगला पनि भनिए, त्यती बेला मातृपक्षको समेत गोत्र वा वंशाको नाममा राखिने गरिन्थियो ।
ऋगवेद र अथर्व वेदका सुक्तहरु निर्माण कर्ता र गंकुवेदका मुदगल कठ शाखाको ब्याख्याताको रूपमा चर्चित महर्षी मुदगुलका सन्तान चेलामौदगल्य कहलाए । यसरि प्राचीनकालमा पुर्खाको र गुरुको पनि चेलाले गोत्र चलाउन हक हुन्थ्यो । मौदगल्यगोत्रमा-त्रिप्रवरमध्य मौदगल्य, आंगिरस, माम्यवच्चेती त्रिप्रवरहरू हुन । मौदगल्य गोत्रि मुडुला कार्कीहरु आजको युग सम्म ताकाधारी झरा क्षत्री अर्थात असली क्षेत्रीमा मानिन्छन् । त्यती बेलाबाट नै कार्कीहरु शिवपच्चायन मान्ने, कुलपुजा गर्ने तुलसीको बोट नलगाउने, एकादशी हरिबोधनी नमान्ने, तिहारमा गाई नपुज्ने, सहि झरा क्षत्री र ब्राह्मण बाहेक अरुले पकाएको नखाने, विहे गरेर गएका चेलीहरूले मात्र पकाएको सेल र खिर खाने झरा क्षत्री बाहेक अरु क्षेत्रीहरूलाई आफ्ना चेलीनदिने, सतीजाने प्रथा स्वीकार नगर्ने जस्ता चलनहरूमा पनि दीर्घकाल सम्म कहरता देखिन्थ्यो ।

यस्को पछि कुनै न कुनै रहस्य रहेको प्रमाणिक कथा बताउँछन । मुडुला कार्कीहरुका संगोत्रिमा पर्ने हरूमा कोइराला, उप्रेती, तिम्ल्सिना, बेल्काणिहरू प्रवर मिल्ने संगोत्रि हुन । थरले जातिका स्थान क्षेत्र या कर्म विशेष र गोत्रले ऋषि कुलको परिचय दिन्छ । यसरी नै आफ्ना संगोत्रिहरू पनि अलग स्थान अलग्गै कर्मले गर्दा थरहरू फेरिएका हुन्छन् । मुडुला कार्कीहरु प्रायसो क्षत्री कर्ममा निपुण हुने हुँदा आदिकाल देखिनै साहसी, इमानदार, सुशील, निर्भीक न्यायप्रेमी परोपकारी आदि कार्यले कुलीन मानिन्छन् ।
## मुडुला कार्कीमा चलिआएको परम्परागत प्रचलनहरु तुलसी रोपनी कि नरोप्ने 
## बाह्य लिंक
मुडुला कार्की सेवा समाज

## स्रोत
## यो पनि हेर्नुहोला
*लामा (कार्की)
*सुतार कार्की

श्रेणी:थरहरू
उषानस गोत्र

**उषानस** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।

### उषानस गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:थरहरू
कात्यायन गोत्र

**कात्यायन** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।

### कात्यायन गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:गोत्र
कौडिन्य गोत्र

**कौडिन्य** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।

## कौडिन्य गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
नेपालको सन्दर्भमा बैतडी जिल्लाको पालीगाउँ, गुरूखोलामा बसोवास रहेका तथा पालीगाउँ मूलथलो भएका (पल्याल) भट्ट थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन । हाल यि‌ भट्ट थरि डडेल्धुरा पनि‌ बसाेबास गर्दै आएका छन्। लास, डाडाँकोट निवासी अवस्थी थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन । यसै गरी बैतडी जिल्लाकै पालीगाउँ, दखन्समा बसोवास रहेका भाट थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन् । यसै गरी प्याकुर्याल,**लम्जेल** पनेरु,आचार्य,सापकोटा,सत्याल,मरासिनी,पराजुली, बाँसकोटा, त्रिताल,न्यौपाने,कमलकोटे,लकाई खड्का,गाम्ले थापा, बन्जाडे, रावल, बन्जारा, गैरे थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन ।
काक्तेकर थर पनि कौडिन्य गोत्र भएको मानिन्छ।

श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:गोत्र
घृतकौशिक गोत्र

**घृतकौशिक** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।

### घृतकौशिक अन्तरगत पर्ने थरहरु
“बरुवाल,बडुवाल,सिजापती,सुतारकार्की, बराल, खनाल, बुढा, नेपाल, घमाल,पण्डित अनि                                                                                                                                -
काशीया र कुशे विंडाल र जिरे पाण्डे कुशौला पनि                                                                                                                                  -
घृतकौशिक गोत्र तीन प्रवर हो सन्तान  गाधेयको                                                                                                                                    -                    
शाखा वाजसेन सूत्र यीनको  ता आपस्तम्वेय हो “                                                                                                                                 

झापा मा कन्काइ नदि पुर्व घृतकौशिक प्रवरपुरुष मन्दिर साथै संस्था रहेको छ । बराल थर का पहिला बराल जयतु बराल हुन् ।

श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:ऋषि
कौशिक गोत्र

**कौशिल्य**नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।

### कौशिक अन्तर्गत पर्ने थरहरु 
कठेत,भट्ट, जेठारा, अंगाईं, रेग्मी, बुढा, साउँद, खप्तरी खड्का,  खपतरी बिष्ट, बोहरा, खप्तडी बुढाथोकी, बेडारी, फुँयाल, जनाला, रिमाल,सिजापती, बडुवाल, कुमाल, ढुँगाना, कटुवाल,  जुलारी , दशौदि, तिवारी, माझी, रायमाझी, दसौलिया, खप्तरी बस्नेत, लुइँटेल, पुडासैनी, बाँनियाँ, रघुवंशी, भण्डारी,भँडारी, बस्ताकोटी, गौलि , सन्जेल, पाठक, धिताल 

श्रेणी:गोत्र
कश्यप गोत्र

**कश्यप गोत्र** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो । कश्यप गोत्रका गोत्र प्रवर्तक कश्यप ऋषि हुन् ।

## राहादी
*क्षत्रिय/देउवा
*रुचाल                                      
*शाह
*जेठारा                      
*बिष्ट
*ठकुरी/राठौर
*माझी
*घिमिरे
*भट्ट
*गोदारथापा
*गर्तौला
*अधिकारी (भँडारे,खिलचिने र कौवाली)
*बोगटी
*बुढाथोकी
*पाँडे (सिमलदिया र बडखोरा)
*छतकुली
*बडाल
*श्रेष्ठ (नेवार)
*राजभण्डारी (भक्तपुर) (नेवार)   
* वैध्य (नेवार)
राहाद

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:गोत्र
गर्ग गोत्र

**गर्ग** सप्तऋषीमध्ये ऋषी विश्वामित्रका सन्तान हुन जसले पछि गएर आफ्नो छुट्टै नामको गोत्रको सुरुवात गरेका थिए । गर्ग नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको  गोत्र हो। गर्ग, गार्ग्य, गैातम, विश्वामित्र, पाराशर गरि गर्ग गोत्रका पञ्च प्रवर रहेका छन् ।
एक प्रकारका गर्ग गोत्री सन्तानहरु नेपालको पश्चिमि भेग्मा बस्दै आएका छन्। उनिहरूले गाथा भन्ने प्रौराणीक ठाउँलाई आफ्नो गोत्रका देवता बस्ने ठाउँ मान्दै पुजा गर्ने गरेका छन् ।

### गर्ग गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
बास्तोला, गजुरेल, भट्ट,पन्त,डोटेल, रिसाल, भट्ट लामिछाने, भुर्तेल, भेट्वाल, लामिछाने थापा, मुगाली थापा, आचार्य, रोकाहा, चुडाल, जोशी, पालपाली खड्का,लामिछाने बस्नेत  ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* कोइराला
* सूत्र

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि
अगस्ति गोत्र

**अगस्ति** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो। यस गोत्रका गोत्र प्रवर्तक ऋषि अगस्त्य हुन् । 

### अगस्ति अन्तर्गत पर्ने थरहरु 
अरू सबै गोत्रमा धेरै थरहरू छन् तर नेपालमा ढुङ्गेल मात्र यस्तो थर हो जुन अगस्ति गोत्रमा पर्छ, र अगस्ति गोत्रमा अरु कुनै पनि थर छैनन्.

श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:गोत्र
मौदगल्य गोत्र

**मौदगल्य** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो। नेपालमा बसोबास गर्ने कोइराला,लामा कार्की, कुइंकेल, मुडुला कार्की, उप्रेती, सिंखडा, बसौला,बेल्काणी,मुनाल,गाेराथाेकी, तिम्सिना, तिमल्सिना, बेल्बासे र बगालेको गोत्र मौद्गल्य हो। मौदगल्य छेत्री कुल्का राजा सुर्यवन्शी मुदगल्को ५० भाइ छोरा मध्यका जेठा हुन भन्ने प्रमान श्रीमदभाग्वतमा पाइन्छ।

## मौदगल्य गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
१- कोइराला

२- कुइंकेल

३- मुडुला कार्की 

४- उप्रेती

५- सिंखडा

६- बेल्काणी

७- तिम्सिना

८- तिमल्सिना

९- बेलबासे

१०- बगाले

११- सिपखान

१२ -निउरे

१३- गोराथोकी ( गोराथोकी थर हरुको बाहुल्यता प्युठान,दाङ रोल्पा मा धेरै छन भने काठमाडौं, चितवन, कपिलवस्तु, बाके र बर्दियामा थोरै भएको पाईन्छ )

१४- थापा

१५-रुमे कार्की (पर्वत/बागलुङ...बसोबास गर्ने रूमे कार्की हरु द्वारा पनि आफ्नो गोत्र को रूप मा मौद्गगल्य लाई मानिन्छ।)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:थरहरू
माण्डव्य गोत्र

**माण्डव्य** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।

### माण्डव्य अन्तर्गत पर्ने थरहरु
*बजगाइ
*पन्थी
*कटुवाल

श्रेणी:थरहरू
gyawali,Mahatara 

माण्डव्य_गोत्र
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:ऋषि
माण्डव्य_गोत्र

१ भण्डारी 
२ रावल
३ अधिकारी
४ स्वााँर
५ बिष्ट 
६ महत्तारा
७ भट्ट
८ जोशी 
९ कटुवाल
१० ज्ञवाली
११ कर्माचार्य
१२ मास्के 
१३ मास्की
१४ पन्ती
१५ बजगाई
१६ मगर
१७ गिरी
१८ खरान्चुली मल्ल
१९ बजिमय
२० खत्री 
२१ मल्ल
२२ माण्डव्य
२३ रोकाया
२४ बोहरा
२५ श्रेष्ठ 
२६ कोईराला
२७ बिटालू 
२८ पालिखे
२९ लाकौल
३० सिजापती
३१ घर्ती 
३२ मढिकर्मी
३३ धिताल
३४ थोर्गेली
३५ मल्लश्रेष्ठ ३६) पुरी ३७) नायाजू  38) शाक्य 

३९) प्रधान ४०) राजभण्डारी ४१) बिजुक्छे ४२) जोन्छे 43) प्रधानाङग  ४६) घोडासैनी ४७) जोईसी ४८) जैसी ४९) पाध्याय ५०) उपाध्याय ५१) शर्मा  ५२) कटवाल ५३)खडका 

५४) मुलेल ५५) बटाला ५६) घोडाकादी ५७) कुलकर्णी ५८) माण्डवीय 

५९) माण्डव ६०) पहेलिया  ६१) माण्डोवा ६२) माण्डवी ६३)भगत ६४) गिरी ६५) हमाल ६६) धालाछें प्रधान ६७) न्युछें (न्हच्छे) प्रधान ६८) मुलनकर्मी
भारद्वाज गोत्र

**भारद्वाज गोत्र** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूलाई जनाउने  गोत्र हो। यो गोत्र विभिन्न ऋषिमुनिहरूको वंशजलाई जनाउन र विवाहको समय अन्तर्विवाह (सह गोत्र भएमा) नहुनको लागि नेपाल तथा भारतमा गोत्र पुनरवलोकन गर्ने चलनमा गोत्र निर्धारित गर्न चाहिन्छ।

## उत्पत्ति 
भरद्वाज ऋषिका वंशजहरूलाई भारद्वाजको गोत्रको रुपमा मानिन्छ। (स्मरण रहोस् भरद्वाज ऋषि हुन् र भारद्वाज गोत्र हो ।) भरद्वाज ऋषि बृहस्पतिका पुत्र थिए। अङ्गिराका (Sanskrit:  / '''', उच्चारण ) पुत्र बृहस्पति ऋषि थिए। यी ३ ऋषिहरूलाई भारद्वाज गोत्रको त्रय ऋषि पनि भनिन्छ। पुर्वाकालिन समयमा विश्वामित्र ऋषि वाहेक केवल ब्राह्मण ऋषिहरू थिए। त्यसैगरी सबै ब्राह्मण योद्धाहरू पछि क्षत्रिय बने। त्यसपछि सबै व्यापारी दिमागी क्षत्रियहरू वैश्य बने। तसर्थ भारद्वाज गोत्र भएका मानिसहरू यी तीनै समुदायका भएको पाइयो।

### भारद्वाज गोत्रअन्तर्गत पर्ने थरहरू
यी थरहरू प्राय नेपाली ब्राह्मण, क्षत्रिय तथा अन्य जातिहरूले प्रयोग गरेको पाइन्छ। यी तल दियिएका थरहरू भारद्वाज गोत्रमा पर्छन भनिएको छ। 

#### ब्राह्मणका थरहरू
*चम्लागाई ,चौलागाई, सुवेदी, थपलिया, निरौला, कंडेल,
*वाग्ले, लोहनी, अधिकारी, दुधपोखरेल, देवकोटा, जमरकट्टेल,
*चौरेल, शिवाकोटी, पन्त, पन्थी, उपाध्याय, सिटौला

#### क्षत्रिय तथा अन्य जातका थरहरू
*बोहरा, बराकोटी, बारकोटी (बाह्रकोटी), बस्नेत(शेर्पाली), चिमरिया, विमली,
*पाँडे (कुलेटा), चन्द, ठकुरी, स/पहाडी ब्राह्मण-क्षत्री (घर्ति क्षेत्रि), राउत, जोशी
*कालाखेती, इटनी(मुख्यगरी धादिङ जिल्लामा बसोबास रहेका),
*संग्रौला, अकौलिया, अधिकारी (थामी) (महाराजजी थापा जो नुवाकोट दुप्चेश्वोर गाउँपालीका मा छ्न नम्बर ९८६०१२२७२०)
*खड्का (लकाई), कर्णेल, बिष्ट (सिजापति),
*सिलवाल, चिलुवाल तथा बैँस राजपूत ४९ अदर्स, हटुवाल, हटवाल, हट्वाल । 
*नेवार ब्राह्मण-क्षत्री: राजोपाध्याय (भक्तपुर), जोशी, राजभण्डारी (काठमाडौँ), पालिखे, लाखे, केहि श्रेष्ठहरू 

श्रेणी:गोत्र श्रेणी:थरहरू श्रेणी:ऋषि
श्रेणी: भारद्वाज गोत्र
विश्वामित्र गोत्र

**विश्वामित्र** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो । यो गोत्रका गोत्र प्रवर्तक महर्षि विश्वामित्र हुन् जसले अयोध्याका राजकुमारहरु राम र लक्ष्मणलाई घनुर्विद्या सिकाएका थिए ।

## विश्वामित्र गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
गर्ग ऋषी बिश्वामित्रका सन्तान भएकाले सम्पुर्ण गर्गगोत्रीहरु बिश्वामित्र गोत्र भित्र पर्दछन् ।
गर्ग गोत्रका थरहरु निम्न छन् :
*लामिछाने थापा
*आचार्य
*बास्तोला
*भुर्तेल
*गजुरेल

## हेर्नुहोस्
श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:गोत्र
वत्स गोत्र

**वत्स गोत्र** वैदिक परम्परा अनुशरण गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको एउटा गोत्र हो। महर्षि भृगुका सन्ततिहरु यस गोत्रमा पर्छन। यस गोत्रका प्रर्वतक भने वत्स ऋषि हुन।

## वत्स गोत्रका प्रवरहरु
कुनै खास गोत्र प्रवर्तक ऋषिका मुख्य पुर्खा तथा सन्ततिलाई प्रवर भनिन्छ। वत्स गोत्र अन्तर्गत पञ्चप्रवरहरु रहेका छन। ती प्रवरहरु **वत्स**, **और्व**, **च्यवन**, **भार्गव**, र **जमदग्नि** हुन।

* **भार्गव** : वत्स गोत्रका प्रवर्तकहरुमध्ये भृगु ऋषि सबैभन्दा पुराना ऋषि हुन। उनलाई ब्रह्माका मानस पुत्र (मनबाट सृजित) भनिन्छ। उनी ब्रह्माद्वारा सृजित प्रजापतिहरु मध्ये एक हुन भने ज्योतिषशास्त्रका प्रर्वतक पनि हुन। श्रीमद्भागवत गीतामा श्रीकृष्णले ऋषिहरु मध्यमा म भृगु ऋषि हुँ भनेका छन। भार्गव शब्द भृगुको विशेषणात्मक शब्द हो र महर्षि भृगुका सन्ततिलाई जनाउन प्रयोग गरिन्छ। भृगु ऋषिका छोराहरु धाता, विधाता, शुक्र, र च्यवन हुन।

* **वत्स** : कतै कतै वत्स ऋषि, शुक्र ऋषि, र च्यवन ऋषि एकै पुस्ताका हुन भनिएको छ।

* **च्यवन** : च्यवन ऋषिलाई भृगु ऋषिका छोरा भनिएको छ। कठोर तपस्या पश्चात वृद्द र अशक्त भएका च्यवन ऋषिलाई तागत दिन र जवान बनाउन विभिन्न जडिबुटीहरूबाट एक किसिमको विशेष लेदो (च्यवनप्राश) पहिलो पटक तयार पारिएको थियो।

* **और्व** : और्व ऋषि च्यवन ऋषिका नाति (अप्नुवनका छोरा) हुन। यी ऋषिको जन्म भृगु सन्तति र क्षेत्री राजाहरूको युद्ध भइरहेको समयमा भएको थियो। सप्तर्षिहरुमध्येका एक जमदग्नि और्व ऋषिका नाति हुन।

* **जमदग्नि** : जमदग्नि ऋषि और्व ऋषिका नाति हुन। यी ऋषि सप्तर्षिहरुमध्येका एक हुन। जमदग्नि ऋषिका ५ छोराहरुमध्ये कान्छा पर्शुराम भगवान विष्णुको छैठौं अवतार हुन।

## वत्स गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
# राणा 
# लम्साल
# कुँवर
# दाहाल
# रूपाखेती
# दियाली
# रुचाल
# चौहान
# खराल
# मिश्र
# PANT श्रेणी:थरहरू श्रेणी:गोत्र श्रेणी:ऋषि त 

## यो पनि हेर्नुहोस
## सन्दर्भ सूची
शतताप गोत्र

**शतताप** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।

### शतताप गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:गोत्र
दुधपोखरेल

**दुधपोखरेल** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको थर हो।

### संख्या
### दुधपोखरेलले मान्ने विशेष पर्वहरू
श्रेणी:थरहरू
श्रेणी: भारद्वाज गोत्र
पाँडे (कुलेटा)

**पाँडे (कुलेटा)** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको थर हो। यिनीहरू भारद्वाज गोत्रका हुन् ।

भारद्वाज गोत्रका पाण्डेहरू प्यूठान जिल्लाको दम्तीमा पनि बसोबास गर्दै आइरहेका छन । उनिहरू दोलख जिल्लाबाट आएका हुन । अहिले प्यूठानबाट केही  दाङ देउखुरी गंगापरस्पुर र केही नेपालगन्ज बसाइ सरी आएका छन भने । रुकुम जिल्लाको साँखमा पनि भारद्वाज गोत्रका पाण्डे हरू बसोबास गर्दै आइरहेका छन ।

हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले मनाउने सबै चाडपर्वहरू(दशैं, तिहार, हरीतालिका (तीज), माघेसक्रान्ती, होली, शिवरात्री, चेैते दशैं, साउने सक्रान्ती, जनैपूर्णिमा आदि)भारद्वोज गोत्रका पाण्डेहरूले मनाउदै आइरहेका छन । 
कुलपूजा (देवाली) प्रत्येक 2 वर्षमा मंसिर महिनाको सप्तमी तिथिमा बोकाको बलि चढाएर मनाउने गर्छन ।
रेग्मी

**रेग्मी (Regmi)** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको थर हो। यिनीहरूको गोत्र कौशिक हुन्छ। तत्कालिन डोटी राज्यको रेगम (हाल: बझाङ जिल्लाको थलारा गाउँपालिका) भन्ने स्थानमा बसोवास गरेकोले रेगम भन्ने  स्थानबाट रेग्मी थर कायम भएको हो । हाल त्यस स्थानबाट देशका विभिन्न ५० भन्दा बढी जिल्लाका विभिन्न स्थानमा स्थानान्तरण भएको पाईन्छन् । संख्याको आधारमा हेर्दा पश्चिम नेपालको अछाम जिल्लाको गोयलापानी बाट खोटाङ जिल्लाको खाम्तेल सिम्पानी आएका माधव जोशी रेग्मीका सन्तान जो मार्से भन्ने स्थान बिर्ता पाएर त्यहाँबाट विभिन्न स्थानमा छरिएका छन जसको संख्या ८,५०० भन्दा धेरै रहेको छ यो नै कुनै एक मानिसका सबैभन्दा धेरै सन्ततीहुन जुन १६ पुस्तामा त्यतिको संख्या भएको हो उनीहरू आफुलाई परिचय गराउँदा मार्सेली रेग्मी भनेर चिनाउछन ।

श्रेणी:नेपालका थरहरू
अत्रि ऋषि

**अत्रि** एक वैदिक ऋषि हुन्, जसलाई अग्नि, इन्द्र र हिन्दु धर्मका अन्य वैदिक देवताहरूका लागि धेरै श्लोकहरू रचना गरेको श्रेय दिइन्छ। अत्रि हिन्दु परम्परामा सप्तऋषि (सात महान् वैदिक ऋषिहरू) मध्ये एक हुन्, र ऋग्वेदमा सबैभन्दा बढी उल्लेख गरिएका ऋषि हुन्।

ऋग्वेदको पाँचौं मण्डललाई उनको सम्मानमा 'अत्रि मण्डल' भनिन्छ, र यसमा भएका ८७ श्लोकहरू उनलाई र उनका वंशजहरूलाई श्रेय दिइन्छ।

अत्रिको उल्लेख पुराण, हिन्दु महाकाव्यहरू रामायण र महाभारतमा पनि गरिएको छ।

## पौराणिक कथाहरू 
 गाउँमा रहेको अत्रि महर्षिको मूर्ति।]]
अत्रि वर्तमान वैवस्वत मन्वन्तरका सात महान् ऋषिहरू (सप्तऋषि) मध्ये एक हुन्। यस मण्डलका अन्य ऋषिहरूमा अगस्त्य, भारद्वाज, गौतम, जमदग्नि, वशिष्ठ र विश्वामित्र रहेका छन्। अत्रि एक मानसपुत्र हुन्, अर्थात् उनी ब्रह्माको मनबाट जन्मिएका हुन्। बृहदारण्यक उपनिषद्का अनुसार प्रत्येक सप्तऋषिले ब्रह्माको एउटा इन्द्रिय वा अङ्गको प्रतीक मानिन्छन्। अत्रिले जिब्रोको प्रतिनिधित्व गर्छन्, जसले उनको बुद्धिमत्ता र वेदको ज्ञानलाई जोड दिन्छ। भागवत पुराणका अनुसार, जब ब्रह्माले विश्वको सृष्टिमा योगदान दिन निर्देशन दिन्छन्, तब अत्रिले अनुसूयासँगै ऋक्ष पर्वत शृङ्खलामा कठोर तपस्या गर्छन्। उनीहरूको भक्ति र प्रार्थनाबाट प्रसन्न भई हिन्दु त्रिमूर्ति (ब्रह्मा, विष्णु र शिव) दम्पतीको अगाडि प्रकट हुन्छन् र वरदान माग्न भन्छन्। अत्रिले तीनै देवतालाई आफ्नो पुत्रको रूपमा जन्म लिन प्रार्थना गर्छन्। फलस्वरूप, चन्द्र ब्रह्माको अंशका रूपमा, दत्तात्रेय विष्णुको अंशका रूपमा र दुर्वासा शिवको अंशका रूपमा जन्मिन्छन्। अर्को कथा अनुसार, अनसूयाले आफ्नो सतीत्वको बलले तीनै देवताहरूलाई बचाएकी थिइन् र त्यसको बदलामा उनीहरूले अनुसूयाको कोखबाट जन्म लिएका थिए।

वाल्मीकि रामायणका अनुसार, उनी दक्षिण क्षेत्रका निवासी थिए। पौराणिक परम्पराले पनि यस कुरालाई समर्थन गर्दछ।

## ऋग्वेदका द्रष्टा 
लाई भेटेको कथा चित्रण गरिएको १८औँ शताब्दीको भागवत पुराणको पाण्डुलिपिको एक पाना (जयपुर)]]
अत्रि ऋषि *ऋग्वेद* को पाँचौँ मण्डलका द्रष्टा हुन्। अत्रिका धेरै छोराहरू र शिष्यहरू थिए जसले ऋग्वेद र अन्य वैदिक ग्रन्थहरूको सङ्कलनमा योगदान दिएका छन्। पाँचौँ मण्डलमा ८७ श्लोकहरू छन्, जुन मुख्यतया अग्नि र इन्द्रका लागि समर्पित छन्। यसका साथै विश्वेदेव ("सबै देवताहरू"), मरुत, मित्र-वरुण र अश्विनहरूका लागि पनि श्लोकहरू रचिएका छन्। दुई-दुईवटा श्लोकहरू उषा (मिर्मिरे बिहानी) र सविता (सूर्य) का लागि समर्पित छन्। यस मण्डलका अधिकांश श्लोकहरू अत्रि वंशका रचनाकारहरूलाई श्रेय दिइन्छ, जसलाई 'आत्रेय' भनिन्छ। अत्रि मण्डलको ऋग्वेद ५.४४ श्लोकलाई गेल्डनर जस्ता विद्वानहरूले सम्पूर्ण ऋग्वेदकै सबैभन्दा कठिन पहेली श्लोक मान्दछन्। यी मन्त्रहरू प्राकृतिक घटनाहरूलाई ईश्वरीय प्रेरणाले भरिएका कविताहरू मार्फत सुन्दर ढङ्गले प्रस्तुत गर्नका लागि पनि चिनिन्छन्, जस्तै श्लोक ५.८० मा उषालाई एक हँसिलो महिलाको रूपमा काव्यात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

## रामायण 
रामायणमा, राम, सीता र लक्ष्मणले आफ्नो चौध वर्षको वनवासको क्रममा अत्रि र अनसूयाको आश्रमको भ्रमण गर्दछन्। अत्रिको कुटी चित्रकूटमा रहेको वर्णन गरिएको छ,

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:ब्राह्मण गोत्रहरू
श्रेणी:ऋषिहरू
श्रेणी:प्रजापतिहरू
श्रेणी:सप्तऋषि
विष्णू गोत्र

**विष्णू** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।

### विष्णू गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु
श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:गोत्र
भोपाल ग्यास काण्ड

भारत के मध्य प्रदेश राज्यको भोपाल सहरमा ३ डिसेम्बर सन् १९८४ मा एउटा भयानक औद्योगिक दुर्घटना भयो। यसलाई **भोपाल ग्यास काण्ड**, वा **भोपाल ग्यास त्रासदी** को नामबाट जानिन्छ। भोपाल स्थित यूनियन कार्बाइड नामक कम्पनीको कारखानाबाट एक हानिकारक ग्यास लिक भएर भयो जसबाट लगभग १५००० भन्दा धेरै मानिसहरूको ज्यान गयो तथा धेरै मानिसहरु अन्धापनको शिकार भए। भोपाल ग्यास काण्डमा मिथाइल आइसो साइनाइड नामक विषालु ग्यास लिक भएको थियो
एच टी सी कर्पोरेशन

**एचटिसि** ताइवानको स्माट फोन उत्पादन गर्ने कम्पनी हो।पहिले एचटिसिको पुरारूप हाइटेक कम्प्पुटर कर्पोरेसन थियो।सुरुवाति दिनहरूमा यस कम्पनीले माइक्रोसफ्टको विइन्डोज मोबाइल अपरेटिङ सिस्टममा आधारित भइ स्माट फोन उत्पादन गर्ने गर्दथ्यो तर सन २००९ देखी विइन्डोज मोबाइल अपरेटिङ सिस्टमबाट सरेर एन्ड्रोइडमा आधारित फोनहरू उत्पादन गर्ने गरेको छ तर सन २०१० देखी फेरि विइन्डोजको फोनहरू पनि एन्ड्रोइडसङगै उत्पादन गरिरएको छ।एचटिसि ओपन हान्डसेट एलाईन्सको पनि सदस्य हो।ओपन हान्डसेट एलाईन्स हातेसेट उत्पादनकर्ता तथा अपरेटरहरूको समुह हो जो  एन्ड्रोइड मोबाइल डिभाइस प्यालेटफमलाई विकसित गर्न उद्दत रहिआएको छ।
एन्ड्रोइड (सञ्चालन प्रणाली)

thumb|right|एन्ड्रोइड को लोगो
thumb|right|एन्ड्रोइड ४.४

**एन्ड्रोइड ** लिनक्समा आधारित मोबाइलको अपरेटिङ सिस्टम हो।यो विशेषत ट्ब्याब्लेट कम्प्युटर तथा स्मार्ट मोबाइल फोनहरूमा प्रयोग गरिएको पाइन्छ।यो गुगलको अग्रसरतामा ओपन हान्डसेट एलाईन्सले विकसित गरेको हो।यो ओपन सोर्स प्रोग्राम हो जहाँ जाभा प्रोग्रामिङ भाषामा आधारित भइ जो कोइले पनि स्वतन्त्ररूपमा कोड लेख्न सक्दछ।
आजको स्मार्टफोन विश्व बजारमा एन्ड्रोइड को प्रमुख हिस्सा रहिआएको छ।

* गुगल
* सामसुङ
* एचटिसि
* माइक्रोम्याक्स
* एलजी
* डेल
जस्ता विश्व बिख्यात मोबाइल कम्पनिहरूले एन्ड्रोइड मा आधारित मोबाइलको उत्पादन तथा बिक्रि बितरण गर्दछन।
एन्ड्रोइड मा विकासकर्ताहरूको ठूलो समुदाय छ,जस्ले एप्स लेख्ने गर्दछन ,एप्सले मोबाइल फोनको कार्यक्षेत्र बढाउँदछ।हाल अनुमानित ४००,००० एप्सहरू उप्लब्ध छन एन्ड्रोइड मा कुल ६००,००० मध्ये।ती एप्सहरू गुगलको एप्स भण्डार एन्ड्रोइड  मार्केटबाट डाउनलोड गर्न सकिन्छ अथवा थर्ड पार्टी साइटबाट पनि सिधै डाउनलोड गर्न सकिन्छ।

## इतिहास‍ 
एन्ड्रोइड  निगम पालो एल्टो,क्यालिफोर्निया,संयुक्त राज्य अमेरिकामा सन २००३मा एन्डि रूविन(सायक संस्थापक डेन्जर),रिच मिनर(सायक संस्थापक वाइल्ड फायर कम्युनिकेसन) ,निक सियर,तथा क्रिस् वाइटले(डिजान तथा इन्टरफेस विकास प्रमुख वेवटिभी),रूविनकै शब्दमा "...स्मार्ट मोबाइल जो मालिकको स्थान तथा रोजाइहरूको जानकारी राख्न सक्दछ"त्यस्ता स्मार्ट फोन विकास गर्ने हेतुले स्थापना गरेका थिए।
सोहि वर्ष रूविनलाई पैशाको अभाव भयो र उनले स्टिभ पर्लम्यानसँग $१००,००० सापटि लिएका थिए। गुगलले एन्ड्रोइड  निगमलाई अगस्ट २००५मा किनेको थियो।गुगलले किने पश्चात पनि यसका संस्थापकहरू एन्डि रूविन ,रिच मिनर, क्रिस् वाइट एन्ड्रोइड सँग आबद्द रहिरए।गुगलले एन्ड्रोइड लाई किन्दासम्म त्यति केही जानकारी थिएन तर पनि धेरैले गुगल मोबाइलको बजारमा छिरिसकेको अनुमान लगाएका थिए।
## एन्ड्रोइड  भर्सन‍ 
यस मानचित्रमा एन्ड्रोइड  डिभाइसले हालै गुगल प्ले स्टोरमा गर्दै आएको उपयोग तथा एन्ड्रोइड  भर्सनको हालसम्म बजार स्थिति देखाइएको छ (तथ्य ५ अक्टोबर २०१५ सम्मको हो)

## प्रयोग‍ 
एन्ड्रोइड को अपरेटिङ सिस्टम धेरै जसो इलोक्ट्रोनिक्स साधनहरूमा हुन्छ।यसको प्रयोग स्मार्टफोन, ल्यापटप, नेटबुक, ट्याबलेट कम्प्युटर , गुगल टिभी, रिस्टवाच, हेडफोन, कार सिडि, डिभिडि प्लेयर तथा अन्य साधनहरूमा हुन्छ।
यसको मुख्य हार्डवेर प्ल्याटफर्म भनेको एआरएम आर्किटेक्चर हो।

## सन्दर्भ 
## बाह्य लिङ्क 
* 
* 
* Car mechanic simulator 2015 mods Patch  - Android and windows Mods
* Android: Building a Mobile Platform to Change the Industry: lecture given by Google Mobile Platforms Manager, Richard Miner at Stanford University (video archive)
* Android Internals: Fragment of a course detailing the architecture of Android and interaction of its components
* Diagram of Android internals

‍‍

श्रेणी:सफ्टवेयर
श्रेणी:सूचना प्रविधि
अगस्त्य गोत्र

**अगस्त्य** नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको एक गोत्र हो । हिन्दू धर्मको धार्मिक मान्यतानुसार महिर्षि अगस्त्यलाई यो गोत्रका गोत्र प्रवर्तक मानिएको छ ।
### अगस्त्य गोत्रभित्रका थरहरु 
श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:गोत्र
नाभिकीय संलयन

[thumb|[ड्यूटेरियमको  ट्राइटियमदेखि संलयन- जसका परिणामस्वरूप हीलियम-४ बन्दछ अनि एउटा मुक्त न्यूट्रोन निस्कन्छ। यस  प्रतिक्रियामा  १७.५९ मेगा इलेक्ट्रोन वोल्ट ऊर्जा निस्कन्छ।]]
जब दुइ हल्का नाभिक परस्पर संयुक्त भएर एउटा भारी तत्वका नाभिकको रचना गर्दछन् त यस  प्रक्रियालाई **नाभिकीय संलयन** भन्दछन्। नाभिकीय संलयनका फलस्वरूप जस  नाभिकको  निर्माण हुन्छ त्यसका द्रव्यमान संलयनमा  भाग लिने दुइटै नाभिकहरूका सम्मिलित द्रव्यमानदेखि कम हुन्छ। द्रव्यमानमा  यो कमी ऊर्जामा  रूपान्तरित हुन जान्छ। जसलाई अल्बर्ट आइन्स्टाइनका समीकरण E = mc२देखि ज्ञात गर्दछन्। ताराहरूका भित्र यो क्रिया निरन्तर जारी छ। सबैभन्दा सरल संयोजनको प्रक्रिया हो चार हाइड्रोजन परमाणुहरूका संयोजन द्वारा एउटा हिलियम परमाणुको  निर्माण।
४१H१ → २He४ + २ पोजिट्रान + ऊर्जा
१H२ + १H२ → २He४ + २३.६ MeV
१H३ + १H२ → २He४ + ०n१ + १७.६ MeV
१H१ +१H१ +१H१ +१H१ = २He४ + २१β० + २V + २६.७ MeV
यसै नाभिकीय संलयनका सिद्धान्तमा हाइड्रोजन बमको  निर्माण गरिन्छ।
नाभिकीय संलयन उच्च ताप (१०७देखि १०८० सेण्टीग्रेड) एवम् उच्च दाबमा सम्पन्न हुन्छ
जिसकी प्राप्ति केवल नाभिकीय विखण्डनदेखि नैं सम्भव हुन्छ। सूर्यदेखि निरन्तर प्राप्त हुने ऊर्जाको  स्रोत वास्तवमा  सूर्यका भित्र भइरहेको नाभिकीय संलयन प्रक्रियाको परिमाण हो। सर्वप्रथम मार्क ओलिफहरूट निरन्तर परिश्रम गरेर ताराहरूमा  हुने यस  प्रक्रियालाई १९३२मा  पृथ्वीमा दोहोर्‍याउनमा  सफल भए, परन्तु आजसम्म कुनै पनि वैज्ञानिकले यसलाई नियन्त्रित गर्न सकेकोछैन। यसलाई यदि नियन्त्रित गर्न सकियो भनें यो ऊर्जा प्राप्तिको  एउटा अति महत्त्वपूर्ण स्रोत हुनेछ। पूरा विश्वमा  नाभिकीय संलयनको क्रियालाई नियन्त्रित रूपले सम्पन्न गर्ने दिशामा  शोध कार्य हुँदैछ। 
## सन्दर्भ 
## बाह्य सूत्र 
* के छ आयोटीईआर

श्रेणी:भौतिकी
श्रेणी:भौतिक शब्दावली
श्रेणी:नेपाली विकि डीवीडी परियोजना
श्रेणी:ऊर्जा रूपान्तरण
नाभिकीय विखण्डन

right|thumb|200px|नाभिकीय विखंडनको चलित चित्रण (एनिमेशन)
वह प्रक्रिया जसमा एउटा भारी नाभिक दुइ लगभग बराबर नाभिकहरूमा  टु्ट्छन् **विखण्डन** (fission) कहलाउँछन् । यसै प्रतिक्रियाका आधारमा धेरै परमाणु रिएक्टर वा परमाणु भट्टीहरु बनाइएका छन् जो विद्युत उर्जाको  उत्पादन गर्दछ्न्। 
right|thumb|200px|यूरेनियम-२३५ नाभिकको न्यूट्रोन द्वारा विखण्डन
## यी पनि हेर्नुहोस् 
* नाभिकीय संलयन (न्यूक्लियर फ्यूजन)
* नाभिकीय शृंखला प्रतिक्रिया
* परमाणु बम
* परमाणु भट्टी

## बाह्य कडीहरू 
* The Effects of Nuclear Weapons
* Annotated bibliography for nuclear fission from the Alsos Digital Library 
* The Discovery of Nuclear Fission  Historical account complete with audio and teacher's guides from the American Institute of Physics History Center
* atomicarchive.com Nuclear Fission Explained
* Nuclear Files.org  What is Nuclear Fission?
* Nuclear Fission Animation

श्रेणी:नाभिकीय उर्जा
श्रेणी:नाभिकीय भौतिकी
दाह्री

**दारी** पुरूषहरूको चिउडो, गाला तथा घाटिको वरिपरि आउने रौँ हो । मुख्यतः केटाहरू युवा अवस्थामा प्रवेश गर्न थालेपछि दारी पलाउन थाल्दछ । दारीलाई युवा अवस्थाको चिनारीका रूपमा पनि लिने गरिन्छ । युवा अवस्थामा दारी र जिम्मेवारी दुवै हुने भएकाले होला 'गालामा दारी काघमा जिम्मेवारी' भनिएको ।

## बाह्य कडीहरू
* 
* 
* 

श्रेणी:दारी
परमाणु क्रमाङ्क

रसायन विज्ञान एवं भौतिक शास्त्रमा सबै तत्वहरूको अलग-अलग **परमाणु क्रमांक** (atomic number) छ जो एउटा तत्वलाई अर्का तत्वदेखि अलग गर्दछ। कुनै तत्वको परमाणु क्रमांक त्यसको तत्वका नाभिकमा स्थित प्रोटोनहरुको संख्याका बराबर हुन्छ। यसलाई **Z** प्रतीकदेखि प्रदर्शित गरिन्छ। कुनै आवेशरहित परमाणुमा एलेक्ट्रोनहरुको संख्या पनि परमाणु क्रमांकका बराबर हुन्छ। रासायनिक तत्वहरूलाई तिनको बढ्दै परमाणु क्रमांकका क्रममा विशेष रीतिदेखि सजाउनाले आवर्त सारणीको निर्माण हुन्छ जसदेखि अनेक रासायनिक एवं भौतिक गुण स्वयं स्पष्ट हुन्छन्।

## केही तत्वहरुका परमाणु क्रमांक 
* हाइड्रोजन - १
* हिलियम - २
* अक्सिजन - ८

## समस्थानिक 
केही रासायनिक तत्व यस्ता पनि छन् जसको नाभिकमा प्रोटोनहरूको संख्या (अर्थात परमाणु क्रमांक) त समान हुन्छ किन्तु तिनको नाभिकमा न्युट्रोनहरूको संख्या अलग-अलग हुन्छ। यस्ता परमाणु **समस्थानिक** (isotope) कहलाउँछन्। यिनको रासायनिक गुण त प्रायः समान हुन्छन् किन्तु केही भौतिक गुण भिन्न हुन्छन्।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* आवर्त सारणीको इतिहास
* परमाणु भार
* समस्थानिक (आइसोटोप)

श्रेणी:नाभिकीय भौतिकी
श्रेणी:रसायन शास्त्र
हिन्दुस्तानी शास्त्रीय सङ्गीत

**हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीत** भारतीय शास्त्रीय संगीतको दुई प्रमुख आयामहरू मध्ये एक हो । दोस्रो प्रमुख आयाम हो - कर्नाटक संगीत ।

११औं र १२औं शताब्दीमा मुस्लिम सभ्यताको प्रसारले भारतीय संगीतको दिशालाई नयाँ आयाम दियो। यो दिशा प्रोफेसर ललित किशोर सिंहको अनुसार यूनानी पाइथागोरसको ग्राम तथा अरबी फारसी ग्रामको अनुरूप आधुनिक बिलावल ठाठको स्थापना भएको बुझ्न सकिन्च। यसको पूर्व एकदम ठाठ शुद्ध मेल थियो। तर शुद्ध मेलको अतिरिक्त उत्तर भारतीय संगीतमा अरबी-फारसी अथवा अन्य विदेशी संगीतको कुनै प्रभाव परेको छैन। "मध्यकालीन मुसलमान गायकहरू र नायकहरूले भारतीय संस्कारहरूलाई जोगाएर राखे।" (ध्वनि र संगीत. भारतीय ज्ञानपीठ: १९९९. पृ. १६१) 

राजदरबार संगीतको प्रमुख संरक्षक बने र जहां अनेक शासकहरूले प्राचीन भारतीय संगीतको समृद्ध परम्परालाई प्रोत्साहन दिए । आफ्नो आवश्यकता र रुचि अनुसार उनीहरूले यसमा अनेक परिवर्तन पनि गरे। हिंदुस्तानी संगीत केवल उत्तर भारतको मात्र हैन। बांगलादेश नेपाल र पाकिस्तानको पनि शास्त्रीय संगीत हो।
## हिंदुस्तानी संगीतको विशेषताएँ
## यो पनि हेर्नुहोस 
*शास्त्रीय संगीत
कर्नाटक सङ्गीत

**कर्नाटक संगीत** या संस्कृतमा **कर्णाटक सङ्गीतं** भारतको शास्त्रीय संगीतको दक्षिण भारतीय शैलीको नाम हो, जुन उत्तरी भारतको शैली हिन्दुस्तानी संगीत देखि एकदम अलग छ। 

कर्नाटक संगीत ज्यादातर भक्ति संगीतको रूपमा हुन्छ बढी रचनाहरूमा हिन्दू देवी देवताहरूलाई सम्बोधन गरिएको हुन्छ। यसको वाहेक केहि भाग प्रेम र अन्य सामाजिक मुद्दहरूमा पनि समर्पित हुन्छ। 

जस्तो कि सामान्यतया भारतीय संगीतमा भएजस्तै, कर्नाटक संगीतको पनि दुई मुख्य तत्त्व राग र ताल हुन्छ।

## इतिहास 
## बाहिरी कडिहरू 
* संगीतम
* श्रीहरिदास संकीर्तन स्रवंति 
* श्री अन्नमाचारि पदसौरभं - १ 
* श्री अन्नमाचारि पदसौरभं - २ 

श्रेणी:भारतीय सङ्गीत
श्रेणी:दक्षिण भारत
नाभिकीय प्रतिक्रिया

200 px|right|लिथियम-६ एवं ड्युटिरियमका नाभिकहरूको प्रतिक्रिया
**नाभिकीय प्रतिक्रिया** त्यो प्रक्रम छ जसमा  मा दुई नाभिक वा नाभिकीय कण आपसमा  टक्कर गर्नका पछि नये उत्पाद बनाउँदछन्। सिद्धान्ततः नाभिकीय प्रतिक्रियामा  दुइभन्दा अधिक नाभिक पनि भाग लिन सक्छन् किन्तु दुइभन्दा अधिक नाभिकहरुका एकैचोटी टक्राउने प्रायिकता धेरै कम हुन्छ, यस कारण यस्तो प्रतिक्रियाहरु अत्यन्त कम हुन्छन्।

Li-६ + H-२ -> n + He

## नाभिकीय प्रतिक्रियाको  क्यू मान
नाभिकीय प्रतिक्रियालाई रासायनिक प्रतिक्रियाको भान्ति लेखियोस् र प्रतिक्रियाको उर्जालाई समीकरणका दाहिनेतर्फ लेख्नुहोस् त -

: लक्ष्य नाभिक + प्रक्षिप्त नाभिक (projectile)) ---> अंतिम उत्पाद + बिलगित नाभिक (ejectile) + *Q*.

उदाहरणका लागि निम्नलिखित नाभिकीय प्रतिक्रियालाई लिनुहोस्-

:Li-६ + H-२ -> २ He + २२.४ MeV

उष्माक्षेपी (exothermal) प्रतिक्रियाहरुका लागि क्यू-मान धनात्मक हुन्छ र उष्माशोषी (endothermal) प्रतिक्रियाहरुका ले ऋणात्मक।

## नाभिकीय प्रतिक्रियाहरुका प्रकार
*संलयन
*विखंडन
*स्पालेशन (spallation)
*प्रेरित गामा उत्सर्जन (Induced gamma emiisin)

## यी पनि हेर्नुहोस्
*परमाणु बम
*नाभिकीय विखंडन
*नाभिकीय संलयन
*नाभिकीय शृङ्खला प्रतिक्रिया

श्रेणी:नाभिकीय भौतिकी
दादरा

दादराको शैली ठुमरीसँग मिल-जुल गर्छ । यसलाई मुख्य रूपले कहरवा र दीपचंदीमा गाइन्छ र यसको गति ठुमरी भन्दा छिटो हुन्छ। यसलाई पूरब अंगको ठुमरीको हल्का संस्करण पनि भनिन्छ। यसमा प्रमुख भाव शृंगारको हुन्छ तर यसमा ठुमरीको मुकाबलाहरू अधिक उन्मुक्तता हुन्छ।

श्रेणी:सङ्गीत
सङ्गीत ताल

संगीतमा समयमा आधारित एक निश्चित ढाँचालाई **ताल** भनिन्छ। शास्त्रीय संगीतमा तालको ठूलो भूमिका हुन्छ। प्राचीन भारतीय संगीतमा मृदंग, घटम् इत्यादिको प्रयोग हुन्छ। आधुनिक हिन्दुस्तानी संगीतमा तबला सर्वाधिक लोकप्रिय छ।

भारतीय शास्त्रीय संगीतमा प्रयोगमा ल्याइएको केहि तालहरू यस प्रकार छन् 
* दादरा
* झपताल
* त्रिताल
* एकताल

तन्त्र वाद्याहरूको एक शैली तालको विशेष चलनमा आधारित छ। मिश्रबानीमा डेढ र २ १/२ अन्तराल लागि गए मिजराबको बोल झप-ताल, आडा चार ताल र झूमराको प्रयोग गरिन्छ। 
*ताल-वादकहरूमा आलेख

श्रेणी:शास्त्रीय संगीत
राग बसन्त

thumb|right|200px|रागमालाको एक लघु चित्रमा राग वसन्तराग बसंत या राग वसन्त शास्त्रीय संगीतमा हिंदुस्तानी पद्धतिको राग हो। वसन्तको अर्थ वसन्त ऋतु हो, अतः यसलाई विशेषरूपले वसन्त ऋतुमा गाइने या बजाइने गरिन्छ। यसको आरोहमा पाँच तथा अवरोहमा सात स्वर हुन्छन्। अतः यो औडव-संपूर्ण जातिको राग हो। वसन्त ऋतुमा गाइने भएको कारणले यस रागमा होलियाँ धेरै मिलछ। यो प्रसन्नता तथा उत्फुल्लताको राग हो। यो विश्वास गरिन्छ कि यसको गायन या श्रवणले मन प्रसन्न हुन्छ। यसको गायन समय रातको अन्तिम प्रहर सँग छ तर यो दिन या रातमा कुनै समय पनि गाइन या बजाउन सकिन्छ। रागमालामा यसलाई राग हिंडोलको पुत्र मानिएको छ। यो पूर्वी थाटको राग हो। शास्त्रहरूमा यससँग मिल्ने जुल्ने एक राग वसन्त हिंडोलको बारेमा पनि उल्लेख भेटिन्छ। यो एक अत्यंत प्राचीन राग हो जसको उल्लेख अनेक प्राचीन ग्रन्थहरूमा भेटिन्छ।

संक्षिप्त परिचय राग बसंत-

**दो मध्यम कोमल ऋषभ चढत न पंचम कीन्ह।**

**स-म वादी संवादी ते, यो बसंत कह दीन्ह॥**

आरोह- सा ग, म॑ ध॒ रें॒ सां, नि सां।

अवरोह- रें॒ नि ध॒ प, म॑ ग म॑ ऽ ग, म॑ ध॒ ग म॑ ग, रे॒ सा।

पकड- म॑ ध॒ रें॒ सां, नि ध॒ प, म॑ ग म॑ ऽ ग।

वादी स्वरः सा

संवादीः म

थाट- पूर्वी (प्रचलित)

यस रागको बारेमा केही मतभेद पनि छन्। पहिले मतानुसार यस रागमा केवल तीव्र मध्यमको प्रयोग हुनु पर्छ, तर दोस्रो मतानुसार दुवै मको प्रयोग हुनु पर्छ जुन आज प्रचलनमा छ।

विशेषता- उत्तरांग प्रधान राग भएको कारणले यसमा तार सप्तकको सा खूब चम्कन्छ। शुद्ध मको प्रयोग केवल आरोहमा एक विशेष तरिकाबाट हुन्छ- सा म, म ग, म॑ ध॒ सां।

गायन समय- रात्रिको अन्तिम प्रहर (तर बसंत ऋतुमा यसलाई हरेक समय गाया गाउन या बजाउन सकिन्छ।)

यसमा राग देखि बचानको लागि आरोहमा 'नि'को लंघन गर्छन-

सा ग म॑ ध॒ सां

या

सा ग म॑ ध॒ रें॒ सां

विशेष स्वर संगतिहरू-

१) प म॑ ग, म॑ ऽ ग

२) म॑ ध॒ रें सां

३) सा म ऽ म ग, म॑ ध॒ रें॒ सां 

## हेर्नुहोस्
*राग मालश्री
*राग ध्रूपद
*राग दिपक
*राग बहार
*राग जौनपुरी
*राग बागेश्री
*राग मारू बिहाग
*राग देश
*राग बिहाग
*राग हंसध्वनि
*राग ललित
*राग यमन
*राग दरबारी
*राग भैरव
*राग वृन्दावनी
*राग भीमपलासी
*राग मालकोश
*राग

## सन्दर्भ
श्रेणी:राग
श्रेणी:सङ्गीत
सरगम

संगीतको सुरहरूको नाम **सरगम** दिइएको छ। सरगम शब्द प्रथम चार सुरको नामहरूको प्रथम अक्षरको संयोजनले बनाइएको हो । एक प्रकारले यसलाई संक्षिप्तीकरण (abbreviation) पनि भन्न सकिन्छ। 

संगीतको मुख्य सात सुर हुन्छन् जसको नाम षडज्, ऋषभ, गांधार, मध्यम, पंचम, धैवत र निषाद छन्। साधारण बोलचालमा यिनलाई सा, रे, ग, म, प, ध तथा नि भनिन्छ। स्पष्ट छ कि प्रथम चार सुरहरूको बिना मात्रा वाला अक्षरहरूलाई लिएर सरगम नाम बनाइएको हो।

उपर्युक्त सात मुख्य सुरहरूको अतिरिक्त पाँच सहायक सुर पनि हुन्छन् जसलाई कोमल रे, कोमल ग, तीव्र म, कोमल ध र कोमल नि भनिन्छ। यही सुरहरूको सहायताले संगीतको रचना गरिन्छ।

## उदाहरण
स रे ग म प ध नि स

## मूल
## अन्य अर्थ
## सम्बन्धित शब्द
श्रेणी:शब्दार्थ
श्रेणी:संगित
पन्जाबी भाषा

**पन्जाबी भाषा** पाकिस्तान र भारतको पन्जाब क्षेत्रको हिन्द-आर्य भाषा हो। यसमा लगभग ११३ मिलियन देशी वक्ताहरू छन्। पाकिस्तानमा, पन्जाबी शाहमुखी वर्णमाला प्रयोग गरेर लेखिएको छ, पर्सो-अरबी लिपिमा आधारित; भारतमा, यो भारतीय लिपिहरूमा आधारित, गुरुमुखी वर्णमाला प्रयोग गरेर लेखिएको छ।

## भौगोलिक वितरण 
पन्जाबी पाकिस्तानमा सबैभन्दा धेरै बोलिने भाषा हो, भारतमा एघारौं-सबैभन्दा धेरै बोलिने भाषा हो, र विभिन्न देशहरूमा पन्जाबी डायस्पोरामा पनि अवस्थित छ।

### पाकिस्तान 
पन्जाबी पाकिस्तानमा सबैभन्दा धेरै बोलिने भाषा हो, ८०.५ मिलियन मानिसहरूको मातृभाषा, वा देशको जनसङ्ख्याको लगभग ३९%।

### भारत 
पन्जाबी भारतीय राज्य पन्जाबको आधिकारिक भाषा हो, र हरियाणा र दिल्लीमा अतिरिक्त आधिकारिक भाषाको स्थिति छ। उत्तरी भारतका केही प्रमुख सहरी केन्द्रहरू अमृतसर, लुधियाना, चण्डीगढ, जालन्धर, अम्बाला, पटियाला, भटिंडा, होशियारपुर, फिरोजपुर र दिल्ली हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पन्जाबी भाषा
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:भारतका आधिकारिक भाषाहरू
श्रेणी:साहित्य अकादमीले मान्यता दिएका भाषाहरू
श्रेणी:आधिकारिक रूपमा ब्राह्मी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू
श्रेणी:अद्वितीय लिपि भएका भाषाहरू
श्रेणी:पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मिश्रण भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:पन्जाब, पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
जन्म

जीवहरूका शरीर धेरै साना-साना कोशिकाहरूले बनेका छन्। सरलतम एक-कोशिकाई (unicellular) जीवलाई लिनुहोस् कोशिकाको रासायनिक संरचना  हामी जान्दछौं। कोशिकाहरू प्रोटीन (protein)देखि बनेका हुन् र तिनको भित्र नाभिकमा  नाभिकीय अम्ल (nuclear acid) हुन्छ। यी प्रोटीन केवल २० प्रकारका एमिनो अम्‍ल (amino acids)को शृङ्खला-क्रमबद्धतादेखि बन्दछन् र यस  प्रकार २० एमिनो अम्लदेखि प्रकार-प्रकारका प्रोटीन संयोजित हुन्छन्। अमेरिकी र रूसी वैज्ञानिकहरूले प्रयोगद्वारा सिद्ध गरे कि मीथेन (methane), अमोनिया (ammonia) र अक्सीजन (oxygen)लाई कंचका खोख्लो लट्टूका भित्र बन्द गर्न विद्युत आगोको झिल्का द्वारा एमिनो अम्लको  निर्माण गर्न सकिन्छ। उनले भन्न प्रारम्भ गरे कि अत्यन्त प्राचीन कालमा  जीवविहीन पृथ्वीमा मीथेन, अमोनिया तथा अक्सीजनदेखि भरिएका वातावरणमा  बादलहरूका बीच बिजलीको गडगडाहटदेखि एमिनो अम्ल बनेको थियो जोसित प्रोटीन योजित भए॥ ई लोभे पेओप्ले।

जन्म महिना

 जन्मेको महिना अनुसार तपाईँकस्तो हुनुहुन्छथाहा पाउनुस्ः
# बैशाख महिनाः बैशाखमहिनामा उत्पन्न हुनेमानिस भोगी (सर्वसुखयुक्त),धनवान,राम्रो चित्तर विचार भएका, क्रोधवान, सुन्दरआँखा भएका,रुपवान, स्त्रीहरूलाई माया गर्नेस्वभावका हुन्छन् ।
# जेठ महिनाः जेठमहिनामा जन्मिएका मानिसहरुविदेशमा बस्ने, शुभ चित्त र लामो आयुभएका व्यक्ति हुन्छन् ।
# असारमहिनाः यो महिनामा जन्मिएका मानिसहरुधर्मात्मा, धन नाश हुने भएका कारणपिडित, सुन्दरवर्ण भएका र थोरै सुख भोग गर्ने हुन्छन् ।
# साउनः साउनमहिनामा जन्मिएका मानिसहरुसुख, दुःख तथा हानी–लाभमा सधैँ एकनासहुन्छन् ।
# भदौः भदौ महिनामा जन्मिनेमानिसहरु सधैँखुसी रहने, धेरै बोल्ने, मधुर बोली भएको रसुन्दरव्यक्ति हुनेगर्दछन् ।
# असोजः यो महिनामा जन्मिने मानिससुन्दर रुपभएका, अत्यन्त पवित्र, गुणवान र धनी हुनेगर्दछन् ।
#कार्तिकः यो महिनामा जन्मिएका मानिसहरुधनवान्, कम बुद्धि, दुष्ट प्रवित्ति रपापी हुनेगर्दछन् ।
#मंसिरः यो महिनामा जन्मिएका मानिसहरुमिठो बचन बोल्ने, धनवान,धर्ममा विश्वास राख्ने,निकै मिलनसार, पराक्रमी र अरुलाईउपकार गर्नेप्रकारका हुन्छन् ।
# पुसः यो महिनामा जन्मिने मानिसहरुनिडर,कठोर, देवताहरूलाई नमान्ने र सुख–सुविधा उत्पन्नगर्ने खालका हुन्छन् ।
# माघः यो महिनामा जन्मिनेमानिसहरुवुद्धिमान, धनवान, निडर, निष्ठुर बचनबोल्नेप्रकारका हुन्छन् ।
# फागुनमहिनाः यो महिनामा जन्मिनेमानिसहरु शुक्ल वर्ण भएको, अरुको उपकारगर्ने,धनवान, विद्यावान, सुखी र सधैँ विदेशभ्रमण गर्नेखालका हुन्छन् ।
# चैतः यस महिनामा जन्मिनेव्यक्ति दार्शनीक,अहंकार रहित, राम्रो कर्म गर्ने,रातो आँखा भएको ररिसाहा हुने गर्दछन् ।
भैरव राग

**भैरव** हिन्दुस्तानी शास्त्रीय सङ्गीत अन्तर्गत पर्ने भैरव ठाटको एउटा राग हो। यस रागमा सातै स्वर लाग्ने भएकोले यसको जाति सम्पूर्ण मानिन्छ। **रे** र **ध** यस रागमा कोमल लाग्छन्। वादी स्वर **ध** र सम्वादी स्वर **रे** मानिन्छ। यस रागलाई गाउनको लागि बिहानको समय उपयुक्त मानिन्छ।

## इतिहास
भैरव रागलाई निक्कै प्राचीन राग मान्ने गरिन्छ र यसको उत्पत्ति कयौं शताब्दी पहिले भएको हो। भैरव रागको उत्पत्ति सम्बन्धमा विवादहरू रहेका छन्। केही सङ्गीतकारहरूका अनुसार भैरव राग पहिलो राग थियो जुन भगवान शिवको मुखबाट उत्पन्न भएको थियो भने केही सङ्गीतकारहरूको तर्क अनुसार भैरव रागको उत्पत्ति भगवान सूर्यको मुखबाट भएको थियो जसकारण यस रागलाई एकाबिहानै गाउने गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राग
श्रेणी:सङ्गीत
गणपति उपनिषद

अथर्ववेदीय शाखाका अन्तर्गत एउटा उपनिषद हो। यो उपनिषद संस्कृत भाषामा लेखिएकोछ। यसका रचियता वैदिक कालका ऋषिहरूलाई मानिन्छ परन्तु मुख्यत वेदव्यास जीलाई धेरै उपनिषदहरूका लेखक मानिन्छ।

## रचनाकाल
उपनिषदहरूका रचनाकालका सम्बन्धमा विद्वानहरूको एउटा मत छैन। केही उपनिषदहरूलाई वेदहरूको मूल संहिताहरूको अंश मानिएको हो। यी सर्वाधिक प्राचीन छन्। केही उपनिषद ‘ब्राह्मण’ र ‘आरण्यक’ ग्रन्थहरूका अंश मानिएका छन्। इनका रचनाकाल संहिताहरूका पछिको हो। उपनिषदहरूका कालका विषयमा निश्चित मत छैन समान्यत उपनिषदहरूको रचनाकाल ३००० ईसा पूर्वदेखि ५०० ईसा पूर्व मानिएको हो। उपनिषदहरूका काल-निर्णयका लागि निम्न मुख्य तथ्यहरूलाई आधार मानिएको छ— 
#पुरातत्व एवं भौगोलिक परिस्थितिहरू
#पौराणिक अथवा वैदिक ॠषिहरूका नाम
#सूर्यवंशी-चन्द्रवंशी राजाहरूका समयकाल
#उपनिषदहरूमा वर्णित खगोलीय विवरण

निम्न विद्वानहरू द्वारा विभिन्न उपनिषदहरूको रचना काल निम्न क्रममा मानिएको छ-

||

|}

## सन्दर्भ
## बाह्य कडीहरू
*उपनिषदहरूले आत्मनिरीक्षणको मार्ग बताए
 
### मूल ग्रन्थ
* Upanishads at Sanskrit Documents Site 
* पीडीईएफ् प्रारूप, देवनागरीमा अनेक उपनिषद 
* GRETIL
* TITUS

### अनुवाद
* Translations of major Upanishads
* ११ principal Upanishads with translations 
* Translations of principal Upanishads at sankaracharya.org
* Upanishads and other Vedanta texts
* डॉ मृदुल कीर्ति द्वारा उपनिषदहरूको नेपाली काव्य रूपान्तरण 
*Complete translation on-line into English of all १०८ Upaniṣad-s  [not only the ११ (or so) major ones to which the foregoing links are meagerly restricted]-- lacking, however, diacritical marks

श्रेणी:वेद
श्रेणी:दर्शन
श्रेणी:धर्मग्रन्थ
श्रेणी:वैदिक धर्म
श्रेणी:उपनिषद्हरू
इन्द्र

**इन्द्र** मौसमका वैदिक देवता हुन्, जसलाई हिन्दु धर्ममा देवताहरू र स्वर्गका राजा मानिन्छ। उनी आकाश, बिजुली, मौसम, गर्जन, आँधीबेहरी, वर्षा, नदीको बहाव र युद्धसँग सम्बन्धित छन्।

इन्द्र *ऋग्वेद*मा सबैभन्दा बढी उल्लेख गरिएका देवता हुन्। उनलाई व्यवस्थाका देवताको रूपमा उनको शक्तिको लागि र मानवीय समृद्धि र सुखमा बाधा पुर्‍याउने वृत्र नामक असुरलाई वध गर्ने व्यक्तिका रूपमा पुजिन्छ। इन्द्रले वृत्र र उसका "छल गर्ने शक्तिहरू" लाई नष्ट गर्छन् र मानव जातिको उद्धारकर्ताको रूपमा वर्षा र प्रकाश ल्याउँछन्।

उत्तर-वैदिक भारतीय साहित्यमा इन्द्रको महत्त्व केही घटेको भए तापनि विभिन्न धार्मिक विवरणहरूमा उनी अझै पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। उनलाई एक शक्तिशाली नायकको रूपमा चित्रण गरिन्छ।

*विष्णु पुराण*का अनुसार, इन्द्र एक पदवी हो जुन प्रत्येक मन्वन्तरमा परिवर्तन हुन्छ। प्रत्येक मन्वन्तरको आफ्नै इन्द्र हुन्छ र वर्तमान मन्वन्तरका इन्द्रलाई *पुरन्धर* भनिन्छ।

इन्द्रलाई बौद्ध र जैन ग्रन्थहरूमा पनि चित्रण गरिएको छ। बौद्ध परम्परामा इन्द्र संसार भित्रको देव लोकमा शासन गर्छन्। यद्यपि, उत्तर-वैदिक हिन्दु ग्रन्थहरूमा झैँ बौद्ध ग्रन्थहरूमा पनि इन्द्रलाई कहिलेकाहीँ उपहासको पात्र बनाइएको छ र पुनर्जन्म भोग्ने देवताको रूपमा देखाइएको छ। उनी र उनकी पत्नी इन्द्राणी जैन तीर्थङ्करको जीवनका शुभ क्षणहरू मनाउन देखा पर्छन्। इन्द्रलाई युनानी पौराणिक कथाका जेउस वा रोमन पौराणिक कथाका जुपिटरसँग तुलना गरिन्छ। इन्द्रका शक्तिहरू अन्य भारोपेली देवताहरू जस्तै नर्वेली ओडिन, स्लाभिक पेरुन र थोरसँग मिल्दाजुल्दा छन्।

इन्द्रको प्रतिमा लक्षणमा उनलाई आफ्नो वज्र लिएको र आफ्नो वाहन ऐरावतमा सवार भएको देखाइन्छ। इन्द्रको निवास स्वर्गको राजधानी सहर अमरावतीमा रहेको छ, यद्यपि उनी मेरु पर्वतसँग पनि सम्बन्धित छन्। इन्द्रको वज्रलाई भौधर पनि भनिन्छ।

उत्तर-वैदिक कालमा, उनी ऐरावत नामक चारवटा दाह्रा भएको ठूलो सेतो हात्तीमा सवार हुन्छन्। मन्दिरहरूका मूर्ति र कलाकृतिहरूमा उनी प्रायः हात्तीमाथि बसेको वा हात्तीको नजिक देखिन्छन्। जब उनलाई दुई हात भएको देखाइन्छ, उनले वज्र र धनुष धारण गर्छन्।

*शतपथ ब्राह्मण* र शाक्त परम्पराहरूमा, इन्द्रलाई देवी ललिता (त्रिपुरसुन्दरी) सँग समान मानिएको छ र उनको प्रतिमा लक्षण पनि इन्द्रको जस्तै वर्णन गरिएको छ।

इन्द्रेणीलाई इन्द्रको धनुष () भनिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
*  
* 


श्रेणी:बौद्ध देवताहरू
श्रेणी:महाभारतका पात्रहरू
श्रेणी:हिन्दु पौराणिक कथाका नायकहरू
देव आनन्द

**देव आनन्द** (, ) (२६ सेप्टेम्बर १९२३ - ०४ डिसेम्बर २०११), **देव आनन्द** नामले चर्चित(, ), धर्मदेव आनन्द  भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेता, निर्देशक तथा चलचित्र निर्माता थिए।  
## बाल्यकाल 
## व्यक्तिगत जीवन 
धर्मदेव आनंद, जो देव आनन्द को नाम ले प्रसिद्ध थिए, उनको जन्म २६ सेप्टेम्बर १९२३ मा गुरदास पुर (जुन अहिले नारोवाल जिल्ला, पकिस्तान मा अवस्थित छ ) मा भयो र उनको निधन ३ दिसम्बर २०११ रात १० बजे लन्डन मा हृद्याघातको कारण भयो । उनी भारतीय सिनेमा को धेरै नै सफल कलाकार, निर्देशक र फिलिम निर्माता थिए। उनका पिता किशोरीमल आनंद वकील थिए। उनले गवर्नमेंट कलेज लाहौरबाट अङ्ग्रेजी साहित्य मा स्नातक को डिग्री प्राप्त गरेका थिए। देव आनंद का भाइ, चेतन आनंद र विजय आनंद पनि भारतीय सिनेमा मा सफल निर्देशक थिए। उनकी बहिनी शील कांता कपूर प्रसिद्ध फिलिम निर्देशक शेखर कपूर कि आमा हुन्। भारत सरकार ले देव आनंद लाई भारतीय सिनेमा को योगदान को लागि २००१ मा पद्मभूषण र २००२ मा  दादासाहेब फाल्के पुरस्कार ले सम्मानित गरेको थियो।
## प्रसिद्धि 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* Official website 
*
* 
* RIP Dev Anand – Bollywood Mourns Dev Anand’s Death 
* List of Dev Anand songs
* The Telegraph – Dev Anand Bio and Obituary

## यी पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेताहरू
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेताहरू
राधा

**राधा**अथवा **राधिका**, हिन्दु देवी र भगवान कृष्णकी प्रियतम हुन्। अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा **राधा** भगवान कृष्णको विख्यात प्राणसखी, ब्रज धामको रानी र वृषभानुको पुत्री हुन्। राधाकृष्णलाई शाश्वत प्रेमका प्रतीकको रूपमा लिइन्छ।  उनलाई प्रेमको शक्ति, कोमलता, अनुकम्पा र भक्तिको देवीको रूपमा आराधना गर्ने गरिन्छ। उनलाई गोपिनीको प्रमुखको रूपमा वर्णन गरिएको छ। भगवान् कृष्णको युवा अवस्थामा रहेको बेलामा, उनी भगवान् कृष्णकी प्रेमी र साथीको रूपमा देखा पर्दछिन्, यद्यपि उनीहरूको विवाह भने भएको हुँदैन। यसको विपरित केही परम्पराले राधालाई कृष्णकी प्रियतम् वा पत्नीको रूपमा लिएको छ।

विशेष गरी पश्चिम बङ्गाल, बङ्गलादेश, मनिपुर, उत्तर प्रदेश र ओडिशाका गौडिय वैष्णवहरूले उनको पूजा गर्दछन्। अन्यत्र, उनलाई निम्बार्का सम्प्रदाय, स्वामीनारायण सम्प्रदाय र चैतन्य महाप्रभुसँग सम्बन्धित सम्प्रदायहरूले पुज्ने गर्दछन्। राधावल्लभ सम्प्रदायले राधालाई कृष्णको श्रद्धाको रूपमा पुज्ने गर्दछन्। कहिलेकाहीँ राधालाई निम्बार्का सम्प्रदायले भगवती लक्ष्मीको अवतारको रूपमा मान्ने गर्दछन् भने केहीले उनलाई कृष्णको स्त्री अवतारको रूपमा लिने गर्दछन्। राधाको जन्मदिनलाई राधाअष्टमीको रूपमा मनाउने गरिन्छ। 

राधालाई मानव आत्माको लागि एक रूपकको रूपमा मानिन्छ। उनले असङ्ख्य साहित्यिक कार्यहरू प्रेरित गरेकी छिन् र कृष्णको साथ उनको रासालिला नृत्यले धेरै प्रकारका प्रदर्शन कलाको प्रेरणा पाएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:हिन्दु देवीहरू
श्रेणी:कृष्णका पत्नीहरू
पात्रो

१८७१-१८७२को हिन्दू क्यालेन्डरको एक पृष्ठ|right|thumb
**पात्रो** वा **क्यालेन्डर** एक प्रणाली हो जो समयलाई व्यवस्थित गर्नका लागि प्रयोग गरिन्छ। क्यालेन्डरको  प्रयोग सामाजिक, धार्मिक, वाणिज्यिक, प्रशासनिक वा अन्य कार्यहरुका लागि गर्न सकिन्छ। यो कार्य दिन, सप्ताह, मास, वा वर्ष आदि समयावधिहरूलाई केही नाम दिएर गरिन्छ। प्रत्येक दिनलाई जो नाम दिइन्छ त्यो "तिथि" (date) कहलाउँछ। प्राय: मास र वर्ष कुनै खगोलीय घटनादेखि सम्बन्धित हुन्छन् (जस्तै चन्द्रमा वा सूर्यको  चक्रले) किन्तु यो सबै क्यालेन्डरहरुका लागि जरूरी छैन। अनेक सभ्यताहरु र समाजहरूले आफ्नो प्रयोगका लागि कुनै न कुनै क्यालेन्डर निर्मित गरे थिए जो प्राय: कुनै अर्को क्यालेन्डरदेखि व्युत्पन्न थिए ।

क्यालेन्डर एक भौतिक वस्तु (प्राय: कागजदेखि निर्मित) पनि हो। क्यालेन्डर शब्द बहुधा यसै अर्थमा  प्रयुक्त हुन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* हिन्दू क्यालेन्डर
* जर्जियन क्यालेन्डर
* इस्लामी क्यालेन्डर
* चीनियाँ क्यालेन्डर

## बाह्य कडीहरू 
* कैलेंडरों का इतिहास  
* Calendar FAQ
* Make your own Calendar into PDF 

कालदर्शक
श्रेणी:संवत्
खलङ्गा, पश्चिम रुकुम

**खलङ्गा** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १३२०३ रहेको थियो जसमध्ये ६३९४ पुरुष र ६८०९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३२७९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मुसिकोट नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-२ वडाहरू मुसिकोट नगरपालिकाको वडा नम्बर १, ८-९ वडाहरू वडा नम्बर २, ५ नम्बर वडा वडा नम्बर ३ हो भने ६-७ वडाहरू वडा नम्बर ४ र ३-४ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पश्चिम रुकुम जिल्लाका ठाउँहरू
एलजी निगम

**एलजी कर्पोरेसन** (कोरियन: LG 법인) आधिकारिक नाम **लकी गोल्डस्टार** (कोरियन: *Leokki Geumseong* (럭키금성/樂喜金星) ) दक्षिण कोरियाको इलोक्ट्रोनिक्स,केमिकल, टेलिकम्निकेसन संबन्धि साधनहरू उत्पादन गर्ने कम्पनी हो। यसले मोबाइल, टेलिभिजन, क्यामरा, ल्यापटप, वासिङमेसिन जस्ता सामनाहरूको उत्पादन तथा बिक्रि बितरण गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*