open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पश्चिम रुकुम जिल्ला

**पश्चिम रुकुम जिल्ला** नेपालको कर्णाली प्रदेशमा अवस्थित एक पहाडी जिल्ला हो। यो जिल्ला प्रदेशका १० जिल्लाहरू मध्ये एक हो। जिल्लाको सदरमुकाम खलङ्गा हो। 

औपचारिक रूपले पश्चिमी रुकुम जिल्ला रुकुम जिल्लाकै एक भाग थियो। २०७४ मा, राज्यले प्रशासनिक विभाजनको पुनर्निर्माण गरेपछि रुकुम र पूर्वी रुकुम गरि दुई जिल्लामा विभाजन गरिएको थियो।

पश्चिम रुकुम जिल्लाको कुल क्षेत्रफल १,२१३.४९ वर्ग किलोमिटर (४६८.५३ वर्ग माइल) रहेको छ भने यस जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या २०७८ को जनगणना अनुसार १,६६,७४० रहेको थियो।

८५% जनसङ्ख्याको साथ जिल्लामा खस मानिसहरूको बाहुल्यता रहेको छ। क्षेत्रीहरू ५३% जनसङ्ख्या सहित जिल्लामा बहुसङ्ख्यक छन्, जबकि खस दलितहरू जनसङ्ख्या २१% रहेको छ। पहाडी जनजातिहरूले जनसङ्ख्याको १५% ओगटेका छन्, जसमध्ये मगरहरू जनसङ्ख्याको १४% रहेको छ।

राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार, जनसङ्ख्याको ९८.३५% नेपाली र १.२२% मगर खामलाई आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्दछन्। 

## यातायात 
पश्चिम रुकुम दुर्गम जिल्ला मानिए पनि २०६३ को दोस्रो जनआन्दोलनपछि यातायात तीव्र रुपमा विस्तार हुँदै गएको छ। हालै सडक निर्माण भएसँगै बस र जीप सेवा काठमाडौँलगायत दक्षिणी मैदान र प्रमुख सहरसँग लिङ्क सहितको सुविधा प्राप्त भएको छ। नेपालगञ्ज र काठमाडौँबाट दुई विमानस्थलले यात्रु उडानका लागि सुरक्षित तर गौण सुविधा प्रदान गर्छन्।

मुसिकोटलाई सल्यान खलङ्गा, तुलसीपुर र महेन्द्र राजमार्ग दक्षिणतर्फ जोड्न राप्ती राजमार्ग (विसं २०६६ सम्म) निर्माणाधीन थियो। अर्कोतर्फ, नेपालकै सपनाको परियोजना "मध्यपहाडी ल‍कमार्ग" निर्माणाधीन अवस्थामा रहेको छ। 

### राप्ती राजमार्ग 
दाङ तुलसीपुरबाट पश्चिमी रुकुम मुसिकोटसम्म लगभग चार घण्टाको बस यात्रा लाग्छ।

### मध्य-पहाडी लोकमार्ग 
मध्य-पहाडी लोकमार्ग निर्माणाधीन छ। यो १२ अञ्चल, २४ जिल्ला र २१५ गाविस (पुरानो विभाजन) हुँदै जाने राष्ट्रिय गौरवको परियोजना हो। १,७६७ किलोमिटरको कुल लम्बाइ भएको यो राजमार्गले पूर्वमा पाँचथर जिल्लाको चियो भञ्ज्याङलाई पश्चिममा बैतडी जिल्लाको झुलाघाटसँग जोड्छ।

काठमाडौँबाट मुसिकोट पुग्न बस यात्रा २४ घण्टा लाग्छ।

### विमानस्थलहरू ‍‍‍
पश्चिमी रुकुममा चौरजहारी र सल्ले गरि दुईवटा विमानस्थलहरू छन्।

चौरजहारी विमानस्थल भेरी नदीको नजिक अवस्थित छ, समुद्र सतहबाट ७६२ मिटर उचाइमा र पैदल मार्ग र घोडाको बाटोबाट मात्र पहुँचयोग्य छ, जसमा ८५० मिटर लामो र ३० मिटर चौडा घाँसे मैदान छ। गृहयुद्ध अघि यो सरकारी, गैरसरकारी संस्थाका कर्मचारीहरू, सहायताकर्मीहरू र ब्याकप्याकरहरूको लागि रुकुमको यात्राको प्राथमिक माध्यम थियो। विमानस्थलमा १० वटा विमान पार्किङ ठाउँहरू छन्।

नेपालगञ्जबाट रुकुम सल्ले विमानस्थलसम्म उडान १५-२० मिनेट लाग्छ।

रुकुम सल्ले विमानस्थल जिल्ला सदरमुकाम मुसिकोट नजिकै अवस्थित छ। राप्ती राजमार्गले सल्ले विमानस्थललाई छोएको हुनाले यो पैदल मार्ग र सडक यातायातद्वारा पहुँचयोग्य छ। यसको धावनमार्ग ६५० मिटर लामो छ जसमा चारवटा विमान पार्किङ गर्न सकिन्छ।

काठमाडौँबाट रुकुमसल्ले विमानस्थलको उडान लगभग ९० मिनेट लाग्छ भने नेपालगञ्जबाट उडान लगभग २० मिनेट लाग्छ।

## प्रशासनिक विभाजनहरू 
जिल्लामा ६ स्थानीय तहहरू छन्, जसमध्ये ३ नगरपालिका र ३ गाउँपालिकाहरू रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय
* जिसस पश्चिम रुकुम 


श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका जिल्लाहरू
सीमित मत प्रणाली

**सीमित मत प्रणाली**मा वहुसदस्यीय निर्वाचन क्षेत्रमा मतदातालाई एकभन्दा वढी तर निर्वाचन गराउनु पर्ने स्थान भन्दा कम संख्यामा मत दिन पाउने अधिकार दिइएको हुन्छ। मतगणना प्रणाली एकल असंक्रमणीय मत प्रणालीमा जस्तै कूल मतमध्ये सवैभन्दा वढी मत पाउने उम्मेदवारहरु निर्वाचित हुन्छन्। यो प्रणाली स्थानीय तहको निर्वाचनमा प्रयोग गरिएको छ, तर जिवाल्टर र स्पेनमा राष्ट्रिय निर्वाचनमा पनि प्रयोग भएको छ। स्पेनमा वहुसदस्यीय निर्वाचन क्षेत्रमा प्रत्येक मतदातालाई निर्वाचन हुने स्थान भन्दा १ मत कम दिन सक्ने अधिकार रहन्छ, जस्तो ३ स्थान भएको कुनै निर्वाचन क्षेत्रका प्रत्येक मतदाताले २ जना सम्म उम्मेदवारलाई मत दिन सक्दछन्। वुझन सरल साथै मतगणनामा पनि तुलनात्मक रुपमा सजिलो यसको गुण हुन्छ।
## ऐतिहासिक तथा बर्तमान प्रयोग 
;ऐतिहासिक 
*स्पेनमा स्थानीय, प्रादेशिक तथा आमा निर्वाचनमा १९३६ सम्म 
*पोर्चुगलमा संसदीय निर्वाचनमा १९११ देखि १९१९ सम्म 
*संयुक्त अधिराज्यमा हाउस अफ कमन्सको केही क्षेत्रमा १८६७ देखि १८८५ सम्म
*इटालीमा १९ औं शताब्दीको अन्त्यमा 
*अमेरिका नियन्त्रित जापानमा, १९४६ को आम निर्वाचनमा
*इस्टोनियामा, कंग्रेसको निर्वाचनमा १९९० मा 

;बर्तमान 
*स्पेनमा, प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना भएपछी 
*In the US to elect most municipal offices in Connecticut, many county commissions in Pennsylvania, and some in other states. It has been adopted to resolve voting rights cases in more than 20 municipalities in Alabama and North Carolina, as detailed in Arrington and Ingalls' 1998 article "The limited vote alternative to affirmative districting" (Political Geography, Volume 17, Number 6, Aug 1998, pp.&nbsp;701–728). In 2009 a federal judge ordered its use for school board elections in Euclid, Ohio.
*जिब्राल्टारमा, (सबै १७ सिटमा १० भोट प्रति मतदाता) 

## यो पनि हेर्नुहोस्
* 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
समानान्तर प्रणाली

**समानान्तर प्रणाली**मा मतदाताहरुलाई सूचीमा आधारित समानुपातिक प्रणाली र वढीमत/ वहुमत प्रणाली अन्तर्गत उम्मेदवार तथा दल गरी दुवैलाई मत दिन्छन् । मुलक अनुसार कनै मुलुकले दलको सूची तथा उम्मेदवारको सूची एउटै मतपत्रमा समावेश गरी दलर उम्मेदवार दुवैलाई मत दिने व्यवस्था गरेका हुन्छन जस्तो दक्षिण कोरिया, जापान,लिथुआनिया, थाइलैण्डमा वढीमत/वहुमतको लागि एउटा र समानुपातिक प्रतिनिधित्वको स्थानको लागी अर्को मतपत्र प्रयोग गर्दछन् ।

यो प्रणाली मिश्रित सदस्य समानुपातिक प्रणाली जस्तो वढीमत/ वहुमतमा आधारित निर्वाचनक्षेत्रको अमिल्दो अनुपात वापत क्षतिपूर्ति दिन प्रयोग गर्ने नभै दुवै प्रणाली समानान्तर रुपमाप्रयोग गरिन्छ । यो प्रणालीमा समानुपातिक प्रतिनिधित्व तथा वढीमत वहुमत प्रणालीका गुणहरूलाई समावेश गर्न सकिने देखिएवाट पनि यसको प्रयोग वढी भएको पाइन्छ । जापान, दक्षिण कोरिया, पाकिस्तान, रुस, थाइलैण्ड, अण्डोरा, युकेन, फिलिपिन्स,  पाकिस्तान,    ट्यूनिसिया, सेशल्स आदि मुलुकहरुमा यो प्रणाली अपनाइएको पाइन्छ ।

यो प्रणाली अन्तर्गत कुल स्थान मध्ये कति प्रतिशत स्थान समानुपातिक प्रतिनिधित्व तथाकति प्रतिशत बढीमत / वहमत अन्तर्गतको प्रणालीलाई छटयाउने भन्ने विषय मलक :फरक पाइन्छ । जस्तो जापानमा समानुपातिक प्रतिनिधित्व अन्तर्गत ३७.५% तथा बढीमत / वहुमत अन्तर्गत ६२.५५, स्थान छुट्याइएको छ भने पाकिस्तानमा क्रमश: २०%, र८०, रुसमा क्रमश: ५०% र ५०%, गणतन्त्र कोरियामा १९%, र ८१% स्थान विभाजन गरिएको छ।

यो प्रणालीमा दुवै प्रणालीका गुणहरु समावेश हुने भएकोले स-साना दलहरुको प्रतिनिधित्व सहज हुने गरेको देखिन्छ । यो प्रणाली तुलनात्मक रुपमा निर्वाचन जटिल साथै निर्वाचन कार्यक्रम संचालन गर्दा मतदातामा भ्रम पर्न सक्ने देखिन्छ ।

## फाइदा 
फाइदा निम्नानुसार छन्:

* समावेशीपन
* अल्पसंख्याकको प्रतिनिधित्व
* विशुद्ध सूचीमा आधारित समानुपातिक प्रतिनिधित्वको  तुलनामा दलीय विखण्डन कम हुने । 
* अन्य विकल्पहरूका तुलनामा सहमत हुन सजिलो पर्नसक्ने । 

## बेफाइदा 
* जटिल प्रणाली 
* निर्वाचन क्षेत्र सीमा निर्धारण आवश्यक पर्ने । 
* प्रायः उप–निर्वाचनको आवश्यकता हुने । 
* प्रतिनिधिहरूको दुईवटा वर्ग सिर्जना गर्नसक्ने ।
* रणनीतिक मतदान ।
* सूचीमा आधारित समानुपातिक प्रणालीको तुलनामा अनुपस्थित मतदानको व्यवस्था गर्न बढी कठिन ।
* समग्र समानुपातको प्रत्याभूति नदिने ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
फर्डिनान्ड मार्कोस जुनियर

**फर्डिनान्ड रोमुआल्डेज मार्कोस जूनियर**   ( ,  Tagalog: [ˈmaɾkɔs] ; जन्म: १३ सेप्टेम्बर १९५७), सामान्यतया **बोङबोङ मार्कोस** ( **BBM** ) भनेर चिनिन्छ, एक फिलिपिनो राजनीतिज्ञ हुन्। उनले २०१० देखि २०१६ सम्जम सिनेटरको रुपमा काम गरे। उनी पूर्व राष्ट्रपति, तानाशाह, र क्लेप्टोक्रेट  फर्डिनान्ड मार्कोस सिनियर र पूर्व प्रथम महिला इमेल्डा रोमुआल्डेज मार्कोसका दोस्रो सन्तान र एक्लो छोरा हुन्।  त्यसपछि उनी सन् १९८३ मा इलोकोस नोर्टेको गभर्नर बने। १९८६ फेब्रुअरीमा जनक्रान्तिले उनको परिवारलाई सत्ताबाट हटाएपछी हवाईमा निर्वासनमा  रहे।  सन् १९८९ मा आफ्नो बुबाको मृत्यु पछि, राष्ट्रपति कोराजोन एक्विनोले अन्ततः मार्कोस परिवारका बाँकी सदस्यहरूलाई विभिन्न आरोपहरूको सामना गर्न फिलिपिन्स फर्कन अनुमति दिए।  

उनले र उनकी आमा हाल संयुक्त राज्य अमेरिका र यसका क्षेत्रमा आफ्नो बुबाको तानाशाहीबाट मानव अधिकार दुरुपयोग पीडितहरूलाई क्षतिपूर्ति वापत् ३५३ मिलियन अमेरिकी डलर तिर्न अदालतको आदेशलाई अवहेलना गरेकोमा गिरफ्तारीको सामना गर्दै हुनुहुन्छ। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९५७ मा जन्म
कृष्ण शमशेर जङ्गबहादुर राणा

thumb| कृष्ण शमशेर जंगबहादुर राणा (१९००–१९७७)
**कृष्ण शमशेर जङ्गबहादुर राणा** एक नेपाली कूटनीतिज्ञ थिए जसले सन् १९३५ देखि १९३९ सम्म बेलायतका लागि नेपाली राजदूतको रूपमा काम गरेका थिए।

८ फेब्रुअरी १९०० मा सिंहदरबार, काठमाडौं, नेपालमा प्रधानमन्त्री चन्द्रशमशेर र महारानी चन्द्र लोकभक्तको घरमा "क वर्ग" छोराको रूपमा उहाँ जन्मनुभयो। उनले बङ्गाल र कलकत्ताका भारतीय शिक्षकहरूबाट निजी शिक्षा प्राप्त गरे। सन् १९०९ मा राणाले राजा पृथ्वीवीर विक्रम शाहकी छोरी राजकुमारी ताराराज्य लक्ष्मी देवीसँग विवाह गरे । उनीहरुका दुई छोरी र एक छोरा थिए । सन् १९२३ मा, चन्द्र शमशेरले कृष्ण र उनकी पत्नीको लागि सीतल निवास (अहिले राष्ट्रपति भवन) निर्माण गरे।

सन् १९३५ मा कृष्ण शमशेरलाई बेलायतका लागि नेपाली राजदूत बनेका थिए। सन् १९३९ मा उनका जेठा दाजु जनरल सिंह शमशेर उनको उत्तराधिकारी बने । 

## सन्दर्भ सामग्री 

श्रेणी:राणा वंश
श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:बेलायतको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीका सन्तानहरू
श्रेणी:नेपाली सैन्य कर्मचारीहरू
श्रेणी:सन् १९०० मा जन्म
भक्तपुर राज्य

**भक्तपुर राज्य** १५ औं शताब्दीमा नेपालको मल्ल वंशले शासन गरेको राज्य थियो।

राजा यक्ष मल्लले आफ्नो राज्यलाई भक्तपुर, कान्तिपुर र ललितपुर गरी तीन भागमा विभाजन गरेपछि सन् १४८२ मा यसको स्थापना भएको हो।  

सन् १७६९ मा गोर्खाहरूले विजय भएपछि भक्तपुर गोर्खा राज्यको  (पछि यसलाई नेपाल राज्यको रूपमा चिनियो ) हिस्सा बन्यो । 

## राजाहरू 
# यक्ष मल्ल १४२८-१४८२
# रत्न मल्ल १४८२-१५०४
# वीर मल्ल १५०४-१५०५
# भुवन मल्ल १५०५-१५१९
# राणा मल्ल १५१९-१५२२
# भीमसेन मल्ल १५२२-१५२४
# प्राण मल्ल १५२४-१५४८
# विश्व मल्ल १५४८-१५६१
# त्रैलोक्य मल्ल १५६१-१६१४
# जगज्योति मल्ल १६१४–१६३७
# नरेश मल्ल १६३७–१६४४
# जगत प्रकाश मल्ल १६४४–१६७३
# जितमित्र मल्ल १६७३–१६९६
# भूपतिन्द्र मल्ल १६९६–१७२२
# रणजित मल्ल १७२२–१७६९

## सन्दर्भहरू 
## थप पढाइ 
* 

श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:प्राचीन नेपालका राज्यहरू
हरिदेवी कोइराला

**हरिदेवी कोइराला** (माइती नाम: **भट्टराई;** जन्म १७ चैत २०१५) एक नेपाली गायिका हुन। ५ दशक लामो काम उनले ८०० भन्दा बढी गीत गाएकी छिन् र ८० भन्दा बढी एल्बम रेकर्ड गरिन्। कोइरालाले साहित्यिक, सांगीतिक र सामाजिक सङ्घसंस्थाबाट २५० भन्दा बढी पुरस्कार प्राप्त गरिसकेका छन्। उनले आफ्नो पहिलो एल्बम *पीना खबर* काठमाडौँमा रेकर्ड गरेपछि उनी छिट्टै प्रसिद्धिमा पुगिन्। उनका केही चर्चित गीतहरूमा "आइना हेररा", "पैना खबर", "फुलको बसना", "झिल झिल सितारा", र "आमा तिमरो दुधको वराले" पर्छन्।

## बाल्यकाल 
हरिदेवी कोइरालाको जन्म  १७ चैत २०१५ पोखरा, गण्डकी प्रदेश, नेपालको एक हिन्दु बाहुन परिवारमा भएको थियो।   उनको हजुरआमाले हिन्दु देवता विष्णुको नामबाट "हरि" नाम राखिदिनु भयेको थियो।  उनी आफ्नो युवावस्थामा आफ्नो नामलाई घृणा गरेको सम्झन्छिन्।  कोइराला आफ्नो परिवारको चौध मध्ये आठौं सन्तान थिइन्।  सानै उमेरमा उनी कविता र गीत लेख्थिन्।  उनले हरेक बिहान आफ्नी हजुरआमालाई गीत पनि गायेकी थिन।  कोइराला नारायण गोपाल, तारा देवी, अरुणा लामा, रामकृष्ण ढकाल, लोकबहादुर क्षेत्री, धर्मराज थापा, र झलकमान गन्धर्भ जस्ता गायकहरूबाट प्रभावित थिएँ।  उनका मनपर्ने पुस्तकहरू लक्ष्मी प्रसाद देवकोटाको *मुना मदन* (१९३६) र भूपी शेरचनको *घुम्ने मेच्माथि अन्दो मान्छे* (१९६८) थिएँ।  उनले आफ्नो माध्यमिक शिक्षा पोखराको बाराही माविमा पूरा गरिन्।  कोइरालाको २०३४ साल मा रामबहादुर कोइरालासँग विवाह भएको थियो।  

## क्यारियर 
उनको विवाह पछि, कोइरालाका श्रीमान् र उनको परिवारले साथ दिए र उनलाई गीत रेकर्ड गर्न प्रोत्साहित गरे।  २०४० तिर श्रीमान्सँगै उनी गीत रेकर्ड गर्न काठमाडौँ गइन्।  प्रेमराजा महतको सहयोगमा कोइरालाले निजी रेकर्डिङ स्टुडियोमा आफ्नो पहिलो एल्बम *पाइनँ खबर* रेकर्ड गरिन् र स्टुडियोलाई करिब ६ हजार नेपाली रुपैयाँ तिरेका थिन।  एक महिना पछि, उनको पहिलो एल्बम सार्वजनिक रूपमा रिलीज भयो र यसले सकारात्मक प्रतिक्रिया पाए।  शीर्षक गीतले एक प्रवासी कामदारकी श्रीमतीले महिनौंदेखि आफ्नो श्रीमान्बाट नसुनेको पीडाको कथा वर्णन गरेको छ।  नवविवाहित जोडीका श्रीमान् कामको खोजीमा विदेश गएको देखेपछि उनी "पैना खबर" लेख्न प्रेरित भइन्। 

कोइरालाले ८०० भन्दा बढी गीत गाएका छन्, ८० भन्दा बढी एल्बम रेकर्ड गरिकी छन्, ८ वटा पुस्तक लेखेकी छिन्, १०० भन्दा बढी म्युजिक भिडियोमा देखा परिकि छिन्। तीमध्ये "आइना हेररा", "पैना खबर", "फुलको बसना", "झिल झिल सितारा", र "आमा तिमरो दुधको वराले" लोकप्रिय छन्। हरिदेवी कोइरालाको नाम नेपाली लोक सङ्गीत उद्योगमा सबैभन्दा परिचित नाम हो।

## पुरस्कारहरू 
कोइरालाले साहित्यिक, सांगीतिक र सामाजिक सङ्घसंस्थाबाट २५० भन्दा बढी पुरस्कार प्राप्त गरिसकेका छन्। सन् २०१८ मा, उनलाई चाहना मिडिया द्वारा विशेष सम्मान उहाँले प्राप्त गर्नुभयो। सन् २०२१ मा, कोइरालालाई लोक सङ्गीत, लोक संस्कृति र लोक साहित्यमा उनको योगदानको लागि क्षेत्र प्रताप स्मृति साहित्य पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:पोखराका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९५९ मा जन्म
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:नेपाली लोक गायकहरू
बोल माया

"**बोला माया**" नेपाली गायक प्रकाश सपुत, नारायण रायमाझी र शान्तिश्री परियारको गीत हो। गीत र साथमा रहेको म्युजिक भिडियोले विदेशमा आफ्ना प्रियजन गुमाउनेको पीडालाई व्यक्त गरेको छ । २०७५ जेठ ३ मा प्रकाशन भएको, गीतले २०७५ टुबोर्ग इमेज अवार्डमा उत्कृष्ट लोक गीत संग्रह जित्यो। म्युजिक भिडियोमा एक युवकको मृत्युपछ उनको शव फिर्ता गरी गर्भवती श्रीमतीलाई दिइन्छ ।

एस गीतमा प्रकाश सपुतले संगीत र रचना गरेका थिए ।   सपुतले भने कि उनले "गीतमा आफ्नो पीडादायी जीवन साझा गरे"। 

"बोला माया" युट्युबमा २०७५ जेठ ३ मा प्रकाशन भएको थियो। 

## सन्दर्भहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
* युट्युबमा "बोला माया"
श्रेणी:नेपाली भाषाका गीतहरू
श्रेणी:सन् २०१८ का गीतहरू
योगेश राज

**योगेश राज** एक नेपाली इतिहासकार, प्राज्ञ र लेखक हुन् । उनले वि.सं २०७५ (सन् २०१८) मा आफ्नो उपन्यास *रणहार का* लागि मदन पुरस्कार जितेका थिए।  

## जीवनी 
उनले मेकानिकल इन्जिनियरिङमा डिग्री र लण्डनको इम्पेरियल कलेजबाट विज्ञान, प्रविधि र चिकित्साको इतिहासमा पीएचडी गरेका छन्। उहाँ बहुभाषिक हुनुहुन्छ र ७ भाषाहरू ( मैथाली, नेपाली, अंग्रेजी, हिन्दी, बंगाली, नेपालभाषा र जर्मन ) बोल्नुहुन्छ। 

सन् २०१३ मा उनले हिन्दू नेवारहरूको मृत्यु संस्कारमा आधारित *सन्ध्या सम्र्चाना : हिन्दू* नेवारहरू को मृत्यु चेतना नामक पुस्तक लेखे ।  उनले शहीद भरत गोपाल झाका जेल डायरीहरू सम्पादन गरे जुन 2017 मा *उही झा: एउटा युवा सहिदको अन्तीम जेल डायरी (२०१८-२०२०)*  रूपमा प्रकाशित भयो।

उनले आफ्नो  उपन्यास *रणहार* २०१८ मा प्रकाशित गरे। उपन्यास भक्तपुर राज्यका अन्तिम राजा रणजित मल्लको बारेमा हो। त्यो उपन्यासले  सोही वर्षको मदन पुरस्कार जित्यो ।

## उल्लेखनीय कार्यहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
घाँसी

[alt=Statue of Ghansi in Ghansikuwa|thumb| [घाँसीकुवामा घाँसीको शालिक]]
घाँसी एकजना नेपाली घाँस काट्ने व्यक्ति थिए। उहाँले भानुभक्त आचार्यलाई संस्कृत महाकाव्य रामायणलाई नेपाली भाषामा अनुवाद गर्न प्रेरित गरे। उहाँले घाँस काट-बेच गरी पैसा कमाउने गर्थे। मानिसहरुले उहाँलाई उहाँको मृत्यु पछि सम्झन सकून् भनेर उहाँले एउटा इनार निर्माण गर्नुभयो। जब  आचार्य ब्यूँझनुभयो, उहाँले एउटा घाँसीलाई घाँस काटिरहेको देखे। आचार्यले घाँसीलाई उनी कहाँ बस्छन् भनेर सोधे र घाँसीले आचार्यको गाउँ नजिकै बस्ने गरिब किसान हुँ भनी जवाफ दिए।

उनका शब्दहरूले आचार्यमा ठूलो प्रभाव पारेको थियो। भानुभक्तले आफ्नो कवितामा लेखेका थिए "घाँस काट्नेले मलाई ठूलो पाठ सिकाएको छ" र आचार्यको संस्कृत महाकाव्य रामायणको नेपाली भाषामा अनुवादको लागि उहाँलाई एक प्रेरणाको रूपमा श्रेय दिइन्छ। घाँसीले पृथ्वी राजमार्ग नजिकै व्यास नगरपालिकामा घाँसी कुवा निर्माण गरेका थिए।

 *भर् जन्म घाँस तिर मन् दिई धन कमायो*
 *नाम क्यै रहोस् पछि भनेर कुवा खनायो।*
 *घाँसी दरिद्र घरको तर बुद्धि कस्तो*
 *म भानुभक्त धनी भैकन किन यस्तो।*
 *मेरा ईनार न त सत्तल पाटिकै छन्*
 *जे धन चीजहरू छन् घर भित्रनै छन्।*
 *त्यस घाँसीले कसरी आज दिए छ अर्ति*
 *धिक्कार हो म कन बस्नु न राखि किर्ति।* - भानुभक्त आचार्य

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* *भानुभक्त रामायण*

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली इन्जिनियरहरू
श्रेणी:तनहुँ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:भानुभक्त आचार्य
रेशम फिरिरी

**रेशम फिरिरी** एक नेपाली गीत हो। बुद्धि परियार द्वारा रचित र सुन्दर श्रेष्ठ र द्वारिका लाल जोशीले गाएका थिए। यो गीत नेपालमा सबैभन्दा लोकप्रिय र प्रस्तुत गीतहरू मध्ये एक बन्यो। यो प्राय सारंगीमा बजाइन्छ 

बुद्धि परियारले रेशम फिरीरीलाई पोखराका गाउँमा सङ्कलन गरी  रेडियो नेपालमा रेकर्डिङ गरेका थिए। बुद्धि परियारले लोकप्रिय नेपाली गायक सुन्दर श्रेष्ठ र द्वारिकालाल जोशीलाई गीत दिएका थिए जो त्यतिबेला सबैभन्दा लोकप्रिय गायक थिए।

## उपकरणहरू 
* सारंगी
* मादल 
* बाँसुरी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली भाषाका गीतहरू
प्राथमिकता गणना

**प्राथमिकता गणना** () प्रणालीमा उम्मेदवार केन्द्रीत प्राथमिकता दिने प्रणाली हो । यसमा प्रत्येक मतदाताले उम्मेदवारलाई प्राथमिकता दिन उम्मेदवारको अगाडी सख्याको प्रयोग गर्दछन र प्रत्येक अंकको मूल्य निर्धारण गरिन्छ र यी मूल्यलाई गणना गरी सवैभन्दा वढीमत प्राप्त गर्ने उम्मेदवार विजयी घोषित गरिन्छ । यो प्रणाली एकल वा वहुसदस्यीय निर्वाचन क्षेत्रमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ ।  यो प्रणाली नाउरुको संसद सदस्यको निर्वाचनमा लागु गरिन्छ। सन् १९७० को प्रारम्भसम्म, प्राथमिकता गणनाको अर्को स्वरुप फिनल्याण्डमा पार्टी सूची भित्र व्यक्तिगत उम्मेदवारहरू चयन गर्न  प्रयोग गरिन्थ्यो। यो  प्रणाली विश्वभर विभिन्न निजी संस्था र प्रतियोगिताहरुमा पनि प्रयोग गरिन्छ।

## उदाहरण 
जस्तो कुनै १ क्षेत्रमा १० जना उम्मेदवार छन् भने प्रत्येक मतदाताले प्राथमिकता अनुसार १,२ .......१० सम्म अंक प्रदान गर्दछ । पहिलो प्राथमिकताको मूल्य १ हुन्छ । दोश्रोको आधार  1/2= ०.५ त्यसैगरी दोश्रो 1/3=०.३३ .... एवं रीतले दशौ प्राथमिकताको 1/10= ०.१ हुन्छ । सवैको मत गणना गरी सवैभन्दा वढी अंक प्राप्त गर्ने निर्वाचित हुन्छ । 
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
इन्द्रकुमारी देवी

**इन्द्रकुमारी देवी** नेपालका राजा पृथ्वीनारायण शाहकी पहिलो पत्नी थिइन्। हेमकर्ण सेनबाट जन्मिएकी उनको १४ वर्षको उमेरमा सन् १७३८ फेब्रुअरीमा शाहसँग विवाह भएको थियो।। 

उनले पृथ्वीनारायण शाहका अन्य पत्नीहरूसँग १ माघ १८३१ मा देवीघाटमा सती गइन्। उनकी छोरी विलासकुमारी सल्यान राज्यका राजकुमार रणभीम शाहसँग भएको थियो। 

## सन्दर्भहरू 
### उद्धरण 
* 
* 
* 
* 
* 

श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपालको महारानी
श्रेणी:शाहवंश
श्रेणी:पृथ्वीनारायण शाह
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
श्रेणी:मकवानपुर जिल्लाका मानिसहरू
विलासकुमारी

**बिलासकुमारी देवी** सल्यान राज्यकी रानी थिइन्। राजा पृथ्वी नारायण शाह र इन्द्रकुमारी देवीको घरमा जन्मिएकी उनी आफ्नो पिताको नेपाल एकीकरण अभियानमा उनको योगदानका लागि सबैभन्दा बढी सम्झिन्छिन्।

## जीवनी 
बिलासकुमारीको जन्म राजा पृथ्वीनारायण शाह र इन्द्रकुमारी देवीबाट भएको थियो।  उनकी आमा मकवानपुरका राजा हेमकर्ण सेनकी छोरी थिइन्। सेनसँगको विवादका कारण पृथ्वीनारायण शाहले १७४० मा नरेन्द्र राज्यलक्ष्मी देवीसँग विवाह गरेका थिए।  १७६६ मा बिलास कुमारीको विवाह सल्यानका युवराज रणभीम शाहसँग भएको थियो।   उनको विवाह पुजारी सिद्ध भगवन्त नाथ द्वारा व्यवस्थित गरिएको थियो, पछि, जसले गोरखा राज्यको लागि सहयोगी सिर्जना गर्ये।   सल्यान एक अपेक्षाकृत गरिब राज्य थियो, उनले एक पटक आफ्नो बुबालाई टिप्पणी गरेकी थिइन् किन उनले उनलाई आरामसँग खुवाउन नसक्ने राज्यमा विवाह गरिदिए।  शाहले दाइजोस्वरूप विभिन्न चौबिसी राज्यको जग्गा सल्यानलाई दिने वाचा गरेका थिए । 

उनको बुबाको मृत्यु पछि, उनको सौतेनी भाइ बहादुर शाह र उनको सौतेनी आमा नरेन्द्र राज्य लक्ष्मी देवीको नेतृत्वमा नेपालको एकीकरण उल्लेखनीय थियो। कुमारी सन् १८०९ मा निर्वासनमा परे।

## विरासत 
*हिमाल खबर*का लागि लेख्ने वसन्त महर्जनले नेपालको एकीकरणका लागि आफ्नो योगदान धेरै हदसम्म बिर्सिएको बताउँदै उनले अभियानमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेकोले स्मरण गर्नुपर्ने पनि बताए। 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:शाहवंश
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपालको महारानी
श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल
श्रेणी:पृथ्वीनारायण शाह
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
खेमराज गुरुङ

**खेमराज गुरुङ** नेपाली संगीतका एक चर्चित संगीतकार तथा गायक थिए। उनका धेरै गीतहरू जस्तै "वारि जमुना पारि जमुना" केही चर्चित गीतहरूमा पर्छन्।

कलेजोमा गम्भीर संक्रमणका कारण ९ भदौ २०७३ मा उनको मृत्यु भयो।  उनको अन्तिम संस्कार २०७३ भदौ १२ गते गरिएको थियो।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:सन् २०१६ मा मृत्यु
श्रेणी:सन् १९७५ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:सङ्खुवासभा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:दोहोरी गायकहरू
मातातीर्थ मन्दिर

**मातातीर्थ मन्दिर** चन्द्रागिरि नगरपालिकाको एउटा हिन्दू मन्दिर हो। 

यो मन्दिर मातातीर्थ औँसी पर्वका (आमाको मुख हेर्ने दिन) लागि प्रसिद्ध छ, यो दिन आमा र मातृत्वको सम्मान गर्ने दिन हो। पौराणिक कथाका अनुसार पुरातन नेपालमा एकजना किसान तिर्खा मेटाउन मन्दिर परिसरमा रहेको पोखरीमा गएर पिएर आफ्नी स्वर्गीय आमाको अनुहार पोखरीमा झल्किएको देखे ।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका मन्दिरहरू
गलकोट दरबार

**गलकोट दरबार** नेपालको गण्डकी प्रदेशको गलकोटमा अवस्थित एउटा ऐतिहासिक दरबार हो। 

यो चौबिसी राज्यमा रहेको एउटा सानो राज्य गलकोट राज्यले निर्माण गरेको हो।  गकोट दरबार अहिले उपेक्षित अवस्थामा छ । 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:बागलुङ जिल्ला
अछाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)

**अछाम २** नेपालको अछाम जिल्लाको दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू मध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।

## सम्मिलित क्षेत्रहरू 
अछाम २ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा मङ्गलसेन नगरपालिका, पञ्चदेवल विनायक नगरपालिका, कमलबजार नगरपालिका, ढकारी गाउँपालिका र तुर्माखाँद गाउँपालिका समावेश छ।

## प्रदेश सभा खण्डहरू 
सुदूरपश्चिम प्रदेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:
* अछाम २ (क)
* अछाम २ (ख)

## संसद सदस्य 
### संसद/संविधान सभा 
### प्रदेश सभा 
#### २(क) 
#### २(ख) 
## निर्वाचन परिणाम 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ 
#### प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४ 
##### २(क) 
##### २(ख) 
#### संविधान सभा निर्वाचन, २०७० 
#### संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ 
#### आम निर्वाचन २०५६ 
#### आम निर्वाचन २०५१ 
#### आम निर्वाचन २०४८ 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
*नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* अछाम जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा

श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू
श्रेणी:अछाम जिल्ला
सूर्यविक्रम ज्ञवाली

**सूर्यविक्रम ज्ञवाली** (जन्म १९५५ जेष्ठ २९ – २०४२ मङ्सिर १६) एक नेपाली इतिहासकार थिए। उनले राजा पृथ्वीनारायण शाह र भानुभक्त आचार्यलगायत धेरै व्यक्तिहरूको जीवनी लेखे। ज्ञवालीले दार्जिलिङमा प्रधानाध्यापकको रूपमा पनि काम गरेका थिए। अनले गोरखा दक्षिण बाहु (प्रथम श्रेणी), त्रिशक्ति पट्ट (द्वितीय श्रेणी), र त्रिभुवन पुरस्कार (१९७१) प्राप्त गारेका थिए।

## जीवनी 
ज्ञवालीको जन्म १९५५ जेठ २९ ब्रिटिस भारतको बनारसमा बुवा दित्तलविक्रम र आमा पार्वती देवीको घरमा भएको थियो।  उनको परिवार गुल्मीबाट बनारस बसाइ सरेको थियो।  उनले नेपाली भाषा, साहित्य, संस्कृति र इतिहास विस्तारमा योगदान दिएका छन्।  उनले पृथ्वीनारायण शाह र भानुभक्त आचार्यको जीवनी लेखे।   ज्ञवाली, धरनीधर कोइराला, र पारसमणी प्रधानले दार्जिलिङमा सँगै काम गरे।  उनले दार्जिलिङको सरकारी विद्यालयमा शिक्षक भएर काम सुरु गरे र पछि प्रधान अध्यापकमा बढुवा भए। 

सात सालको क्रान्तिपछि ज्ञवाली काठमाडौं सरेका थिए।  काठमाडौंको एउटा सडक उनको नामबाट नामाकरण गरिएको छ जसलाई सूर्यविक्रम ज्ञवाली मार्ग भनिन्छ।  उनलाई गोरखा दक्षिण बाहु (प्रथम श्रेणी), त्रिशक्ति पट्ट (द्वितीय श्रेणी), र त्रिभुवन पुरस्कार (१९७१) प्रदान गरिएको थियो।  

## उल्लेखनीय कार्यहरू 
* *कवि भानुभक्तको जीवनचरित्र*
* *नेपाली वीरहरू*
* *वीर इतिहास*
* *नेपाल उपत्यकाको मध्यकालिन इतिहास*
* *पृथ्वीनारायण शाह* (१९७७)

## सन्दर्भहरू 
### उद्धरणहरू 
* 
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:नेपालका इतिहासकारहरू
श्रेणी:गोरखा दक्षिण बाहु
श्रेणी:त्रिशक्ति पट्ट
हरिभक्त कटुवाल

**हरिभक्त कटुवाल**  एक भारतीय-नेपाली कवि, लेखक र गीतकार थिए।

## जीवनी 
हरिभक्त कटुवालको जन्म २ जुलाई १९३५ मा असमको डिब्रुगढमा भएको थियो। भारतमा उनी प्रवासी नामबाट कविता लेख्थे। राजा महेन्द्रले निमन्त्रणा पाएपछि उनी आफ्नो लेखन करियरलाई अगाडि बढाउन काठमाडौँ सरेका थिए।

उनको लेखन शैलीको लागि प्रख्यात, उनले *भित्री मनचे बोलना खोज*, *यो जिंदगी खाई के जिंदगी*, र *सम्झना* सहित धेरै कविताहरू प्रकाशित गरे। उनी रक्सी पिउने पनि लत थिए।

उनले नारायण गोपाल, अम्बर गुरुङ र अरुणा लामाले गाएको गीत पनि लेखेका छन्।

कटुवालको मृत्यु १० सेप्टेम्बर १९८० मा आसाममा भएको थियो। उनको ब्रह्मपुत्र नदीको किनारमा हिन्दु परम्परा अनुसार दाहसंस्कार गरिएको थियो।

## पुस्तकहरूकार्यहरू 
* *सम्झना* (गीतहरूको सङ्ग्रह)
* *भाटिया* *मान्छे* *बोल्ना* *खोज्छा*
* *सुधा* (छोटो महाकाव्य)
* *पूर्व* *किरण* (कविता सङ्ग्रह)
* यो *जिंदगी* *खाई* *के* *जिंदगी* (कविता सङ्ग्रह)
* *बदनाम* *मेरा* *यी* *आँखाहरू* (गीत र कविताहरूको सङ्ग्रह)
* *इतिहासिक* *कथासङ्ग्रह* (अन्य लेखकहरूसँगको सहकार्यमा)
* *स्पास्तिकरण*
* *म* *मारेको छैना* *(* नाटक) 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* लील बहादुर क्षेत्री
* पिटर जे कार्तक
* इन्द्रबहादुर राई

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सन् १९३५ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली लेखकहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:खस जाति
प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९

प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०७९ सँगै प्रदेश सभा निर्वाचन २०७९ मङ्सिर ४ गते  सम्पन्न भएको छ। सातवटै प्रदेश सभामा ३३० सिट पहिलो हुने निर्वाचित हुने र २२० सिट समानुपातिकबाट निर्वाचित हुनेछन्।

## निर्वाचन प्रणाली
प्रदेश सभाका ५५० सदस्यको निर्वाचन दुई विधिबाट हुनेछ। एकल सदस्य निर्वाचन क्षेत्र मार्फत पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणालीबाट ३३० जता र र १.५ प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गर्ने राजनीतिक दलका लागि बन्द सूचीको समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणालीबाट २२० जना निर्वाचित हुनेछन्। प्रत्येक मतदाताले दुई विधिका लागि छुट्टाछुट्टै मतपत्र प्राप्त गर्नेछन्।

### मतदान गर्न योग्यता 
निर्वाचनमा मतदान गर्न निम्नलिखित हुनु जरुरी छ:
* मतदाता नामावलीमा सूचीकृत 
* उमेर १८ वर्ष
* नेपालको नागरिक 
* स्वस्थ मानसिक अवस्था 
* सङ्घीय निर्वाचनमा जस्तै सजाय पाएको भए कानून अनुसार अयोग्य हुने

## समय तालिका
महत्त्वपूर्ण मिति सूचीकृत गरिएको :

## नतिजा 
### कोशी प्रदेश
### मधेश प्रदेश
### बागमती प्रदेश
### गण्डकी प्रदेश
### लुम्बिनी प्रदेश
### कर्णाली प्रदेश
### सुदूरपश्चिम प्रदेश
## यो पनि हेर्नुहोस् 
*स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९
*प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालमा भएका निर्वाचनहरू
श्रेणी:नेपालमा प्रदेश सभा निर्वाचनहरू
काठमाडौँ महानगरपालिका निर्वाचन, २०७९

नेपालको राजधानी काठमाडौँ महानगरपालिकाको स्थानीय निर्वाचन वि.सं २०७९ बैशाख ३० मा सम्पन्न भएको थियो। यो निर्वाचनमा एक मेयर, एक उपमेयर, ३२ वडाका वडा-अध्यक्ष र वडा सदस्यका लागि निर्वाचन भएको थियो। सबै पदहरूको कार्यकाल ५ वर्षको अवधिका हुन्छ।  

नगर कार्यपालिकाका लागि दोस्रो चरणको निर्वाचन हुने छ। यसमा महिला सदस्यबाट ५ जना र दलित र अल्पसंख्यक समुदायबाट ३ जना निर्वाचित हुनेछन् । यस निर्वाचनका लागि निर्वाचित १ सय ५९ सदस्य प्रत्यक्ष निर्वाचित हुनेछन्। 

## उम्मेदवार 
#### केशव स्थापित 
केशव स्थापित बि.सं २०५३ को स्थानीय तहको निर्वाचनमा मेयरमा निर्वाचित भएका थिए । २०६१ को शाही कदम पछी, उनी एक राजतन्त्रवादी बने र राजा द्वारा मेयर नियुक्त गरे। २०६३ संसद पुनर्स्थापना र राजनैतिक परिवर्तन  पछी स्थापित एकीकृत नेकपा माओवादीमा प्रवेश गरेपछि उनी काठमाडौं उपत्यका विकास प्राधिकरणको आयुक्तमा नियुक्त भए पनि नौ महिनामा नै पदमुक्त गरिएको थियो  ।  उनी २०७४ को बागमती प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचनमा एमालेको तर्फाबाट काठमान्डौ बाट निर्वाचित भए । नेकपा एमालेमा फर्केर प्रदेश मन्त्री भए पनि मन्त्रिपरिषद् बैठकमा दुर्व्यवहार गरेको भन्दै मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले बर्खास्त गरेका थिए ।  स्थापितमाथि यौन दुव्र्यवहारको धेरै आरोप लागेका छन् । 

#### सिर्जना सिंह 
सिर्जना सिंह नेपाली कांग्रेसबाट उम्मेदवार हुन् । सिंहलाई नेकपा (माओवादी केन्द्र), नेकपा (एकीकृत समाजवादी), जनता समाजवादी पार्टी र राष्ट्रिय जनमोर्चाले समर्थन  गरेको छ । उनी गणेशमान सिंहकी बुहारी र पूर्व उपप्रधानमन्त्री प्रकाशमान सिंहकी श्रीमती हुन् ।

#### बालेन शाह 
बालेन शाह  मेयर पदका लागि स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिने संगीतकार र्‍यापर हुन्। उनी पेसाले स्ट्रक्चरल इन्जिनियर हुन्।

## नतिजा 
## मत सर्वेक्षण 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालको निर्वाचन २०७९
श्रेणी:काठमाडौँको इतिहास
कुन मन्दिरमा जान्छौ यात्री

"**कुन मन्दिरमा जान्छौ यात्री**" लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लिखित र रबिन शर्माको स्वर रहेको एउटा गीत हो। यो गीत साहित्यकार ध्रुवचन्द्र गौतमको उपन्यास 'कट्टेल सरको चोटपटक'मा आधारित नीर शाहद्वारा निर्देशित नेपाली चलचित्र 'बासुदेव'मा समावेश गरिएको थियो।

"कुन मन्दिरमा जानौ यात्री" बनाउन उनी बम्बई (अहिले मुम्बई) गएका थिए। शाहले सङ्गगीतकार रञ्जित गज्मेरलाइ फेरि यो गीतमा पनी सङ्गगीत भर्न जिम्मा लगाएका थिए। यो गीतमा २४ वर्षीय रबिन शर्माले स्वर दिएका थिए।

## गीतको शब्द 
* यात्री - अन्‍नपूर्ण पोस्ट

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका कृतिहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गीतहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रका गीतहरू
कुमार कान्छा

**कुमार शाह** (वि.सं. २०१४–वि.सं. २०६७) उनको लोकप्रिय नाम **कुमार कान्छा**ले चिनिन्छ। उनको जन्म वि.सं. २०१४ सालमा कोलकातामा भएको थियो तर उनको पुर्ख्यौली घर दैलेखमा थियो ।उनका धेरै गीतहरू जस्तै "जिन्दगीको के भर छ र", "बतासले उडाइलग्यो माया मेरो", र "आमैले भन्थिन् धाराको पानी" चर्चित गीतहरूमा पर्छन्। वि.सं. २०६७ माघ ३ मा उनको मृत्यु मुम्बईमा भएको थियो। उनले मराठी, भोजपुरी, बङ्गाली, मैथिली, र नेपाली लगायत अन्य २५ भाषाहरूमा गीत गाएका थिए। उनले आफ्नो करियरमा १२ सय भन्दा बढी गीतहरू गाएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
विलियम्स टावर

विलियम्स टावर ह्युस्टन, टेक्सास मा रहेको ७३ तले भवन हो। ६४ तलामा, त्यहाँ एक अवलोकन डेक छ।
सुशीला कोइराला

**सुशीला कोइराला** एक नेपाली शास्त्रीय नर्तक र नाट्याशाला निर्देशक थिइन्। उनी नेपालको पहिलो लोकतान्त्रिक रूपमा निर्वाचित प्रधानमन्त्री बीपी कोइरालाकी पत्नी थिइन्। उनी नेपाली कला, रंगमञ्च र बालिका सशक्तिकरणमा उनको योगदानका लागि परिचित थिइन्। 

सुशीला कोइरालाको जन्म सन् १९२३ मा नेपालको लुम्बिनीको कपिलवस्तुमा भएको थियो । सन् १९३६ मा बीपी कोइरालासँग विवाह गरेर विराटनगर सरिन्। उनले बिराटनगरमै विद्यालय तहको शिक्षा पूरा गरेकी थिइन् । पछि उनले भारतको बनारसको बनारस हिन्दू विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरिन्। उनले भारतमा भारतीय शास्त्रीय नृत्यका प्रमुख दुई रूप भरतनाट्यम र कथकको पनि अध्ययन गरिन्। सुशीला कोइरालाले पनि मणिपुरी नृत्यको तालिम लिएकी थिइन् । उनका श्रीमान् बीपी कोइरालाले आत्मवृतान्त नामक आत्मकथामा उनलाई ‘*युवा र पातलो*’ भनेर वर्णन गरेका छन् र उनी कालाजारबाट बाँचेको थपेका छन् । 

सुशीला कोइरालाले १५ डिसेम्बर  १९६० पछि श्रीमान् कैदमा परेको कठिन समयमा परिवारको लागि पैसा कमाउन आफ्नो नृत्य कौशल प्रयोग गरिन।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* बीपी कोइराला
* गिरिजाप्रसाद कोइराला
* मनिषा कोइराला

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:कोइराला परिवार
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूका श्रीमतीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका मानिसहरू
अस्ट्रेलियाली सङ्घीय निर्वाचन, २०२२

**अस्ट्रेलियाली सङ्घीय निर्वाचन, २०२२** अष्ट्रेलियाको ४७औँ संसद सदस्यको चयन गर्न २१ मे २०२२ मा भएको थियो।

प्रधानमन्त्री स्कट मोरिसनको नेतृत्वमा रहेको वर्तमान लिबरल–नेसनल गठबन्धन सरकारले लगातार चौथो कार्यकाल जित्ने प्रयासमा थियो। उनीहरूलाई एन्थोनी अल्बानिजको नेतृत्वमा रहेको विपक्षी लेबर पार्टीले चुनौती दिएको थियो। *द ग्रीन्स*, *युनाइटेड अष्ट्रेलिया*, *वन नेसन*, अन्य साना दल र स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ पनि चुनाव लडिरहेका छन्। तल्लो सदन *हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभ*का सबै १५१ सिट र माथिल्लो सदन *सिनेट*का ७६ सिटमध्ये ४० सिटमा चुनाव हुँदैछ।

चुनावी रात 10:00 PM AEST सम्म, एबीसी न्यूजले लेबर पार्टीले सरकार बनाउने प्रक्षेपण गरेको थियो, यद्यपि उनीहरू बहुमत पाउने वा अल्पमत हुने स्पष्ट थिएन। अधिकांस मत गणना पछि, मोरिसनले चुनावलाई स्वीकार गरे, र त्यसपछि लिबरल पार्टीको नेताबाट राजीनामा गर्ने आफ्नो इच्छा घोषणा गरे। प्रधानमन्त्रीको पद सुरक्षित गर्ने पहिलो इटालियन-अष्ट्रेलियालीको रूपमा इतिहास रच्ने अल्बानीजले सन् २०२२ मे २३ मा अष्ट्रेलियाको नयाँ प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ लिने कार्यक्रम छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
एन्थोनी अल्बानिज

**एन्थोनी नर्मन अल्बानीज** (  वा  ; [nb 1] जन्म: सन् १९६३ मार्च २) एक अष्ट्रेलियाली राजनीतिज्ञ तथा हाल अष्ट्रेलियाको ३१ औं प्रधानमन्त्री हुन्।  उनी सन् २०१९ देखि अस्ट्रेलियाली लेबर पार्टी (एएलपी) को संसदीय नेता र १९९६ देखि ग्रेन्डलरका लागि सांसद ( एमपी ) रहेका छन्। अल्बानिज सन् २०१३ मा दोस्रो रुड सरकार अन्तर्गत अष्ट्रेलियाको उपप्रधानमन्त्री र २००७ देखि २०१३ सम्म रुड र गिलार्ड सरकारहरूमा क्याबिनेट मन्त्री थिए।

२०२२ को अस्ट्रेलियाली संघीय निर्वाचनमा, अल्बानिजको नेतृत्वमा उनको पार्टीले स्कट मोरिसनको लिबरल-नेसनल गठबन्धन विरुद्ध निर्णायक विजय हासिल गर्यो, उनले पहिलो इटालियन अष्ट्रेलियाली प्रधानमन्त्री बनेर इतिहास बनाए।  उनले २०२२ मे २३ मा चार वरिष्ठ फ्रन्टबेन्च सहकर्मीहरूसँगै सपथ लिए।  

## राजनीतिक विचार 
अल्बानिजले आफ्नो राजनीतिक विचारलाई प्रगतिशीलको रूपमा वर्णन गरेका छन्, र *लेबर लेफ्ट* गुटसँग मिलेर बसेका छन्।

### सामाजिक मुद्धा 
अल्बानिज एक गणतन्त्रवादी हुन्, र अस्ट्रेलियाको वर्तमान संवैधानिक राजतन्त्रलाई प्रतिस्थापन गर्न समर्थन गर्दछन्। तैपनि, बेलायती महारानीको हिरक महोत्सव  मनाउने बहसमा, अल्बानिजले अष्ट्रेलियाको संसदमा भने, "राजतन्त्रको सिद्धान्तलाई नमान्ने धेरै अष्ट्रेलियालीहरूले पनि उनको सम्मान गर्छन्। तपाईं पनि गणतन्त्रवादी हुन सक्नुहुन्छ, म जस्तै, र अझै पनि महारानीको लागि गहिरो सम्मान छ। उनले आफ्नो कर्तव्य निष्ठा, इमानदारी, मानवता र कहिलेकाहीं फिसल्न दिए जस्तै हास्यको भावनाको साथ गरेकी छिन्।"

अल्बानिज गर्भपतन सम्बन्धी अधिकारका समर्थक हुन्, सन् २०१८ अगस्ट मा एक अन्तर्वार्तामा उनले "महिलाहरूलाई छनौट गर्ने अधिकार छ" भन्ने विश्वास व्यक्त गरे। उनी स्वैच्छिक इच्छामृत्युलाई कानुनी मान्यता दिने पक्षमा पनि छन् । अल्बानीज समलिङ्गी अधिकारहरूको समर्थक हुन्, र प्रायः वार्षिक सिडनी गे र लेस्बियन मार्डी ग्रासमा भाग लिन्छन्। अल्बानीजले समलिङ्गी विवाहको लागि जनमत संग्रहको विरोध गर्दै "हामीले अन्य परिवारको राय बनाउन सार्वजनिक मतदान गर्नु हुँदैन" भनी बताए। २०१७  मा, अल्बानिजहरूले विवाह संशोधन (परिभाषा र धार्मिक स्वतन्त्रता) ऐन २०१७  लाई "हो" मा मतदान गरे, जसले समलिङ्गी जोडीहरूलाई विवाह गर्न अनुमति दिनुपर्छ कि भनेर प्रश्न खडा गर्यो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९६३ मा जन्म
हाच्छिउँ

**हाच्छिउ** (जसलाई **हाछ्युँ** पनि भनिन्छ) नाक र मुख मार्फत फोक्सोबाट हावाको अर्ध-स्वायत्त, आक्षेपार्ह निष्कासन हो, जुन सामान्यतया नाकको म्यूकोसालाई जलाउने विदेशी कणहरूले गर्दा हुन्छ।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:रोग
कोभ्याक्सिन

left|thumb|कोभ्याक्सिन
**BBV152** जसलाई यसको व्यापारिक नाम **कोभ्याक्सिनले** पनि चिनिन्छ, भारत बायोटेकले इन्डियन काउन्सिल अफ मेडिकल रिसर्चसँगको सहकार्यमा विकास गरेको एउटा निष्क्रिय भाइरस आधारित कोभिड-१९ भ्याक्सिन हो।
ॐ जय जगदीश हरे

**ओम जय जगदीश हरे**  पण्डित श्रद्धाराम फिल्लौरी द्वारा लेखिएको एक हिन्दू धार्मिक गीत हो। यो सर्वोच्च भगवान विष्णुलाई समर्पित छ र अधिकतर विष्णु मन्दिरहरूमा गाइन्छ । धार्मिक भजन हिन्दी भाषाको रचना भएता पनि यसलाई सनातनहरूले व्यापक रूपमा गाइन्छ। सत्य सनातन पूजाको एक रूप आरतीको समयमा सम्पूर्ण मण्डलीद्वारा प्रार्थना गाइन्छ।

## गीत 
## सन्दर्भहरू
राजकुमार सिंह

**राज कुमार सिंह** एक पूर्व भारतीय अधिकारी र भारत सरकारमा वर्तमान केन्द्रीय क्याबिनेट मन्त्री हुन्। उहाँ मे २०१४ देखि बिहारको अराह लोकसभाका लागि भारतको संसद सदस्य हुनुहुन्छ। सिंह 1975 ब्याच बिहार क्याडरका भारतीय प्रशासनिक सेवा अधिकारी र भारतका पूर्व गृह सचिव हुन्।

३ सेप्टेम्बर २०१७ मा, उहाँ प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको मन्त्रिपरिषद्मा ऊर्जा राज्य मन्त्री (स्वतन्त्र प्रभार) को रूपमा नियुक्त हुनुभयो। ३० मे २०१९ मा, उहाँ भारत सरकारको ऊर्जा मन्त्रालयको राज्य मन्त्री (स्वतन्त्र प्रभार) , नयाँ र नवीकरणीय ऊर्जा मन्त्रालयको राज्य मन्त्री (स्वतन्त्र प्रभार) र मन्त्रालयमा राज्य मन्त्रीको रूपमा नियुक्त हुनुभयो। सीप विकास र उद्यमशीलता को।

उनको राम्रो कामलाई ध्यानमा राख्दै ७ जुलाई २०२१ मा मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठनमा उनलाई क्याबिनेट मन्त्री पदमा बढुवा गरिएको थियो।

## व्यक्तिगत जीवन 
सिंहको जन्म सुपौल, बिहारमा (सेवानिवृत्त) मेजर हलधर प्रसाद सिंह र चन्द्रकला देवीको घरमा भएको थियो। उनले अंग्रेजी साहित्यमा स्नातक (अनर्स) एलएलबी र व्यवस्थापनमा डिप्लोमा गरे। उनले सेन्ट स्टीफन्स कलेज, दिल्ली, मगध विश्वविद्यालय र नेदरल्याण्डको डेल्फ्ट युनिभर्सिटी अफ टेक्नोलोजीमा शिक्षा हासिल गरेका थिए। उनले २७ फेब्रुअरी १९७५ मा शीला सिंहसँग विवाह गरे । उनका एक छोरा र एक छोरी छन् ।

## संदर्भ 
## बाहरी कड़ियाँ 
* भारत के राष्ट्रीय पोर्टल पर सांसदों के बारे में संक्षिप्त जानकारी
साउद

**साउँद, साउद, सावद**  नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने खस समुदायको क्षेत्रीहरूको थर हो ।  

नेपाल बाट कामको सिलसिलामा पहिले नै त्यतै बसोबास गरेर गएकाले साउद थर भारतमा पनि भेटिन्छ्न ।   

यो थरका मानिसहरु नेपालको पश्चिम्  भेग तिर बाक्लो बसोबास  रहेको छ । नेपालका मुख्य गरि अछाम, डोटि, बाजुरा, बझाङ, दार्चुला, बैतडी, डडेल्धुरा, कैलाली , कंचनपुर, बाके, बर्दिया, सुर्खेत लगायतका जिल्लाहरुमा यो थरको बाक्लो जनसंख्या रहेको छ ।  सुदुर पश्चिम्  प्रदेश मुख्य गरि धेरै जनसंख्या रहेको छ भने  लुम्बिनी प्रदेश र कर्णाली प्रदेशमा छिट्पुट छरिएर पातलो बसोबास  रहेको पाईन्छ ।  

साउद जातका मानिसहरुको ठूलो जनसंख्या अछाम जिल्लामा रहेको छ ।  

लेखाइको हिसाब ले धेरै अपभ्रम्स भैइ कोहि 'साउद/Saud' लेख्छन त कोहि 'सावद/Sawad' लेख्ने गर्छन भने  कोहि-कोहि ' साउँद/Saund' पनि लेख्ने गर्छन।  

यसरी यो समुदायको फरक फरक थर लेखाइ भए पनि समग्रमा सबै खस क्षेत्री समुदायका जाती भित्र पर्दछन ।  

यो जातीको त्यस्तो फरक किसिमको भासा हाल नभेटिएता पनि जुन जुन ठाउँमा साउद थर बसोबास गरेका छ्न त्यतै को भेगिए भासा बोल्ने गरेको पाईन्छ । जस्तै अछाममा रहेका साउदहरु 'अछामी' भासा बोल्छन भने डोटिमा बस्नेले 'डोटेली', बैतडिमा बस्नेहरु 'बैतडेल' लगाएत मिश्रित तरिकाले लवज मिलाएर बोलचाल गर्ने गरेको पाईन्छ ।  

साउद थर/जातका सोह्र प्रकारहरु जनसंख्याका आधारमा तलका अनुसार छुट्टयाइएको छ।  

- तेभारे / तेभार्या साउद   

- पल्तेले साउद   

- स्यावनी साउद  

- कुस्कोटी साउद    

- दुदुडेल साउद  

- मलासी साउद   

- बनासी साउद   

- घिघिडेल साउद   

- करुडेल / करुड्याल साउद   

- बैक साउद   

- हाङ/हाङग साउद   

- माङ/ मान/ माङ्ग साउद   

- वाङ / वान / वाङ्ग साउद   

- टिमाल साउद   

- जलु साउद   

- तामल साउद   

साउद जातीहरु बाईसे चौबिसे राजाका पालामा लाडाकु र सिपाही बनेर युद्धमा लडेको ईतिहास छ ।  जुम्लामा रहेका सिलालेखहरुमा साउद जातीहरु खस साम्राज्यको समयमा सैनिक प्रमुख पदमा नियुक्त भै युद्धका योजना तथा रणनीतिहरुले खस साम्राज्य बचाउनका लागि लडेको भन्ने प्रमाणहरु भेटिएको छ ।         

## उल्लेखनीय साउद, सावद/सामन्तहरू
*चन्द्र सावद
*नरबहादुर साउद

## सन्दर्भहरू
## यो पनि हेर्नुहोला
*रावल
*बोगटी
*बोहरा
*क्षेडाल 
*के सि 
*

श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:नेपालका थरहरू
कोभिसिल्ड

right|thumb|250x250px|अक्सफोर्ड-एस्ट्राजेनेका खोप, जसलाई सिरम इन्स्टिच्युट अफ इन्डियाद्वारा निर्मित भारत र केही अन्य देशहरूमा कोभिसिल्डको रूपमा प्रचार गरिएको

**अक्सफोर्ड-एस्ट्राजेनेका कोभिड-१९ खोप** **कोभिसिल्ड** र **भ्याक्सजेभ्रिया** लगायतका नाममा बिक्री गरिएको कोभिड–१९को रोकथामका लागि बनाइएको एक खोप हो। यसलाई अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय र बेलायती–स्विडेनी कम्पनी एस्ट्राजेनेकाले संयुक्त अधिराज्यमा विकास गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
सुनिता डङ्गोल

**सुनिता डङ्गोल** एक नेवा: सम्पदा संरक्षणवादी, भाषा कार्यकर्ता र राजनीतिज्ञ हुन्। उनी २०७९ को स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेकपा (एमाले) बाट काठमाडौँ महानगरपालिकाको उपमेयरमा विजयी भएकी हुन्। सुरुमा स्वतन्त्र रूपमा मेयरको प्रत्यासी बन्ने खबरका कारण चर्चामा रहिन्, भने अन्तिम समयमा उनलाई एमालेले उपमेयरको उम्मेदवार बनायो।

उनी सन् २०११ मा मिस नेवाको ताज पहिरिन सफल भएकी थिइन्।

## मिडिया
उनले रञ्जना लिपिलाई विश्वभर फैलाउने अभियन्ताको रूपमा पनि काम गरिन्। लिपि क्वीनले चिनिने उनले संसारका एक दर्जनभन्दा बढी मुलुक भ्रमण गरिसकेकी छिन्। उनले सामाजिक विज्ञानमा स्नातकोत्तर गरेकी छिन्।

उनले नेपाल भाषा विज्ञको रूपमा टेलिभिजनमा समेत काम गरेकी उनी वाक्कलामा पनि पोख्त छिन्।

## सम्मान तथा उपाधि
*सन् २०११ मा मिस नेवा:

## शिक्षा 
डङ्गोलले लक्ष्मी शिक्षा सदन उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट प्रथम श्रेणीमा स्नातक गरेकी हुन्। त्यसपछि उनले काठमाडौँ मोडल कलेजमा माध्यमिक तह र त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा स्नातकोत्तर तह सञ्चारमा पढिन्। उनी उनको कक्षाको शीर्ष थिइन्।

## चुनावी इतिहास 
### काठमाडौँ महानगरपालिका निर्वाचन, २०७९ 
## सन्दर्भ सामाग्रीहरू
श्रेणी:सन् १९९३ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका राजनीतिज्ञहरू
गङ्गापूर्ण

**गङ्गापूर्ण** गण्डकी प्रदेशको एउटा हिमाल हो। यो  को उचाइमा उत्तर-मध्य नेपालको अन्नपूर्ण हिमाल श्रृंखलाको एक हिस्सा हो। यो पहिलो पटक सन् १९६५ मा एक जर्मन अभियान द्वारा यसको दक्षिणी अनुहार र पूर्वी रिज हुँदै आरोहण भएको थियो। गङ्गापूर्ण पूर्णतया अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा अवस्थित छ।

गङ्गापूर्ण अन्नपूर्ण गाउँपालिका, कास्की र मनाङ ङिस्याङ गाउँपालिका, गण्डकी प्रदेशको मनाङ मा अवस्थित छ। समुद्र सतह माथि र यसको प्रमुखता  छ ।  हिमाल शृङ्खलाको मुख्य चुचुरो अन्नपूर्ण पहिलो, ८,०९१  मा रहेको विश्वको दशौं अग्लो हिमाल हो। 

पहाडको नाम गंगाको नाममा राखिएको हो जो गंगा नदीको अवतार हो।  गङ्गापूर्ण पूर्णतया अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा अवस्थित छ। गङ्गापुर्ण हिमालको हिमनदि बहेर बनेको गङ्गापूर्ण ताल यसै हिमालको फेदीमा पर्दछ ।  

## छिमेकी शिखरहरू 
* सिंगु चुली : 
* अन्नपूर्ण तृतीय : 
* अन्नपूर्ण चौथो : 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:हिमालहरू
श्रेणी:नेपालका हिमालहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका हिमालहरू
द लिटल मर्मेड (१९८९ चलचित्र)

**द लीटल मर्मेड** (**The Little Mermaid**) १९८९ मा बनेको एक अमेरिकी एनिमेटेड फिल्म हो। यसको निर्माण वाल्ट डिज्नी एनिमेसन स्टुडियो द्वारा गरिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 
* 
* 
* 

श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषाका चलचित्रहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्रहरू
श्रेणी:सन् १९८९ का चलचित्रहरू
श्रेणी:वाल्ट डिज्नी एनिमेसन स्टुडियोजका चलचित्रहरू
श्रेणी:वाल्ट डिज्नी पिक्चर्सका चलचित्रहरू
पुस-अप

thumb| पूर्ण पुस-अपको एनिमेसन (हातहरूको फराकिलो स्थितिले हातको मांसपेशीहरूको विपरीत छातीको मांसपेशीहरूको पुश-अपको प्रयोग बढाउँछ)
thumb| पुस-अपको साइड दृश्य
**पुस-अप** (कहिलेकाहीँ ब्रिटिश अंग्रेजीमा **प्रेस-अप** भनिन्छ) प्रोन पोजिसन (प्रवण स्थिति)बाट सुरु हुने साधारण क्यालिस्थेनिक्स व्यायाम हो। पुस-अप गर्दा  पाखुरा प्रयोग गरेर शरीरलाई तल माथि उचालिन्छ।   पुस-अपले पेक्टोरल मांसपेशी, ट्राइसेप्स, र एन्टेरियर डेल्टोइडहरू व्यायाम हुन्छ। यस बाट  बाँकी डेल्टोइडहरू, सेराटस एन्टेरियर, कोराकोब्राचियालिस र समग्र रूपमा मध्यभागमा सहायक फाइदा पुग्छ । 

पुस-अप खेलाडी एथलेटिक प्रशिक्षण वा शारीरिक शिक्षा र सामान्यतया सैन्य शारीरिक प्रशिक्षणमा प्रयोग गरिने आधारभूत अभ्यास हो। **पुस-अप**  सैन्य, विद्यालय खेलकुद, र केही मार्शल आर्ट अनुशासनहरूमा प्रयोग गरिने सजायको एक सामान्य रूप पनि हो।

## व्युत्पत्ति 
अमेरिकी अंग्रेजी शब्द *पुस-अप* पहिलो पटक सन् १९०५ र सन् १९१० को बीचमा प्रयोग भएको थियो। ,  जबकि ब्रिटिश *प्रेस-अप*को पहिलो प्रयोग सन् १९४५ र सन् १९५० को बीचमा भेटिन्छ।  

## मांसपेशी 
पुस-अपले मुख्य रूपमा छाती, हात र काँधका मांसपेशीहरूलाई लक्षित गर्दछ। अन्य मांसपेशीहरूबाट सहायता पर्ने भएकाले व्यायाममा एकीकृत मांसपेशीको फराकिलो दायरामा परिणाम दिन्छ। 

### पेट 
### डेल्टोइड 
### छाती मांसपेशि 
### स्थिरता: पछाडिको शरीर 
### ट्राइसेप्स ब्राची 
### फोरआर्म्स (Forearms) 
### बाइसेप्स 
### जोर्नी तथा टेन्डन 
## भिन्नताहरू 
## रेकर्ड ब्रेकर र प्रयास 
*
* २२ मार्च २०१३ मा अहमद भ्यालेन्टिनो केरिगोले  को उचाइमा पुगेका फ्लाइङ पुश अप रेकर्ड बनाएका थिए। ।  
* पल हेनरी एलेन लिन्च  युके) ले २१ अप्रिल १९९२ मा लगातार १२४ औं औंला पुश-अप प्रदर्शन गरे।
* एक घण्टामा सबैभन्दा बढी नकल  अप २,१७५ हो, जुन मार्च २०१६ मा सैयद ताज मुहम्मद (पाकिस्तान) ले हासिल गरेका थिए।
* ३१ जनवरी २०१४ मा इभा क्लार्क (अष्ट्रेलिया) ले १,२०६ महिलाले एक घण्टामा सबैभन्दा धेरै नकल पुस अप गरे। 
* युरी टिखोनोभिच (रसिया) द्वारा १ अप्रिल २०१० मा एक हातमा सबैभन्दा लगातार हेडस्ट्यान्ड पुस अपहरू 7 हो।    रेकर्डधारकहरूमा रेकर्ड एउटै व्यक्ति द्वारा 12 हो।   
* ३० सेकेन्डमा सबैभन्दा बढी एक औंला पुस अप ४१ थियो र चीनको बेइजिङमा रहेको सीसीटीभी-गिनिज वल्र्ड रेकर्ड स्पेशलको सेटमा Xie Guizhong (चीन) ले हासिल गरेका थिए। 

## एक मिनेटमा सबैभन्दा धेरै पुस-अपहरु
* ह्यान्ड रिलिज पुश अप्स: जर्ज कोट्सिमपोस, (ग्रीस) द्वारा डिसेम्बर २०२० मा ६४, 
* नोभेम्बर २००९ मा अब्दुल लतीफ महमूद सादिक (कतार) द्वारा हातको पछाडि प्रयोग गर्दै: १३२। 
* औंला टिप्स (१० औंलाहरू): ग्राहम माली (युके) द्वारा मे २००९ मा १०५। 
* ताली संग: स्टीफन बटलर (युके) द्वारा नोभेम्बर २०११ मा ९०। 
* नोकल: रोय बर्जर (क्यानाडा) द्वारा जुन २०१६ मा ८४। 
* हातको पछाडि प्रयोग गरी एउटा हात: मार्च २००७ मा डग प्रुडेन (क्यानाडा) द्वारा ५९। 
* दुई औंला पुश अप (दुई हात): ५२ आर्यन ग्रोवर (भारत) द्वारा अगस्त  मा।
* एज्टेक पुश अप्स: जनवरी २०१४ मा जेसन शेन (अमेरिका) द्वारा ५०। 
* दुई औंला पुश अप (एउटा हात): ८ मार्च २०१० मा मोहम्मद मोहम्मद अली  (इजिप्ट) द्वारा।
* सेप्टेम्बर २०२० मा अलेजान्ड्रो सोलर तारि (स्पेन) द्वारा १०० lb प्याक: ४९। 
* एउटा हातले ४० पाउण्डको प्याक बोकेको: ३३ हिरोयुकी गोन्डौ (जापान) द्वारा मे २०१४ मा। 
* ४० lb प्याक बोक्ने अधिकांश नकल पुसअपहरू: २६ जनवरी २०१८ मा देश दीपक द्वारा। 

## यो पनि हेर्नुहोस्
* शारीरिक व्यायाम

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:शारीरिक शिक्षा
श्रेणी:व्यायाम
शोकको पाँच चरणहरू

**शोक मोडेलको पाँच चरणहरू** (वा कुबलर-रोस मोडेल) बताउँछ कि शोक अनुभव गर्नेहरू पाँच भावनाहरूको श्रृंखलाबाट जान्छन्: अस्विकार, क्रोध, सौदाबाजी, अवसाद, र स्वीकृति। यद्यपि लोकप्रिय संस्कृतिमा सामान्य रूपमा यसलाई सन्दर्भ गरिएको छ, अध्ययनहरूले अनुभवात्मक रूपमा यी चरणहरूको अस्तित्व देखाएको छैन, र मोडेललाई केहीले पुरानो र शोक प्रक्रियाको व्याख्या गर्न सहयोगी नभएको मानेका छन्।

मोडेललाई स्विस-अमेरिकी मनोचिकित्सक एलिजाबेथ कुबलर-रोसले उनको १९६९ को पुस्तक *अन डेथ एन्ड डाइइङ्ग* (मृत्यु र मर्नु) मा प्रस्तुत गरेको थियो, र उनी गम्भीर बिरामी बिरामीहरूसँगको कामबाट प्रेरित थिए। मृत्यु र मर्नुको विषयमा मेडिकल स्कूलहरूमा निर्देशनको कमीबाट उत्प्रेरित, कुबलर-रोसले शिकागो विश्वविद्यालयको मेडिकल स्कूलमा मृत्यु र यसको सामना गर्नेहरूलाई जाँच गरे। कुबलर-रोसको परियोजना सेमिनारहरूको शृङ्खलामा विकसित भयो जुन बिरामीको अन्तर्वार्ता र अघिल्लो अनुसन्धानसँगै उनको पुस्तकको आधार बन्यो। यद्यपि कुबलर-रोसलाई सामान्य रूपमा स्टेज मोडेलहरू सिर्जना गर्ने श्रेय दिइन्छ, पहिलेका शोक सिद्धान्तवादीहरू र चिकित्सकहरू जस्तै एरिक लिन्डेमान, कोलिन मुरे पार्कस, र जोन बाउलबीले १९४० को दशकको सुरुमा चरणहरूको चरणहरूको समान मोडेलहरू प्रयोग गरे।

उनको पुस्तकमा, कुबलर-रोस भन्छिन् कि समयको चिकित्सा प्रगति मानिसहरूले मृत्युलाई बुझ्ने र अनुभव गर्ने तरिकामा परिवर्तनको चिन्ह थियो। जसका कारण एक सय वर्षअघिको तुलनामा बालरोग विशेषज्ञहरूले आफ्ना बिरामीहरूमा ज्यान जोखिममा पार्ने रोगहरू कम देखिरहेका छन्।

कुबलर-रोसले पछि उल्लेख गरे कि चरणहरू एक रैखिक र अनुमानित प्रगति होइनन् र उनले तिनीहरूलाई गलत बुझिएको तरिकामा लेखेर पश्चाताप गरिन्। "कुबलर-रोसले सुरुमा यी चरणहरूलाई मानिसहरूले रोग र मृत्युसँग कसरी सामना गर्छन् भनेर प्रतिबिम्बित रूपमा देखे," शोक अनुसन्धानकर्ता केनेथ जे डोकाले अवलोकन गरे, "मानिसहरू कसरी शोक गर्छन् भन्ने प्रतिबिम्बको रूपमा होइन।"

ई. २०१९ सम्म, सिमोन र शुस्टर द्वारा प्रकाशित ५० औं वार्षिकोत्सव संस्करणको साथमा *अन डेथ एन्ड डाइइङ्ग*लाई ४१ भाषाहरूमा अनुवाद गरिएको छ।

## शोक को चरणहरू 
कुबलर-रोसले सुरुमा टर्मिनल रोग भएका बिरामीहरूलाई तिनीहरूको आफ्नै मृत्युसँग सम्झौता गर्ने प्रक्रियालाई वर्णन गर्न चरणहरू विकसित गरे। यो पछि शोक गर्ने साथीहरू र परिवारलाई पनि लागू गरियो, जसले समान प्रक्रियाबाट गुज्रिरहेको देखिन्छ। चरणहरू, लोकप्रिय रूपमा DABDA द्वारा परिचित, समावेश गर्छन्:

# अस्वीकार –
प्रशान्त बिष्ट

**प्रशान्त विष्ट** नेपाली कांग्रेसका एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। विष्ट नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका वर्तमान मेयर हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
मानस घले

**मानस घले** (जन्म अक्टोबर 19, 1984) एक नेपाली र्‍यापर, गायक, गीतकार र रचनाकार हुन्। उनले सन् २००० बाट आफ्नो करियर सुरु गरेका थिए। उनि नेपालि रियालिटी शो "नेप हप् को श्रीपेच" का जज समेत हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:नेपाली र्‍यापरहरू
सीताराम महतो

**सीताराम महतो** एक नेपाली राजनीतिज्ञ, पूर्व राज्यमन्त्री र सुनसरी-२, प्रदेश नम्बर १ बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा सदस्य हुन। उनी नेपाली कांग्रेसका सदस्य हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
नम्रता श्रेष्ठ (मोडल)

नम्रता श्रेष्ठ एक नेपाली मोडल र मिस नेपाल वर्ल्ड २०२० हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मिस नेपाल विजेताहरू
श्रेणी:मिस नेपाल
श्रेणी:मोडलिङ
मिना कुमारी लामा

**मीना कुमारी लामा** एकीकृत समाजवादी नेपाल कि एक नेपाली महिला राजनीतिज्ञ हुन्। लामा नेपालको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाकि वर्तमान मेयर हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
प्रिन्स दाहाल

**प्रिन्स दाहाल** (जन्म १९ जुन, २००४) एक नेपाली ब्याडमिन्टन खेलाडी हुन्। उनले २०१८ को दुबई अन्तर्राष्ट्रिय जुनियर सिरिज जितेका थिए। उनी मार्च २०२० मा विश्व जुनियर वरियतामा विश्व नम्बर सातौंको करियरको उच्च स्थानमा पुगेका थिए। 2022 मा, उनी विश्वको नम्बर एक जुनियर खेलाडीमा परेका थिए। २०१९ दक्षिण एसिया अन्डर २१ च्याम्पियनसिपमा उनले रजत पदक जिते। उनले २०१८ को दुबई अन्तर्राष्ट्रिय जुनियर सिरिज जितेका थिए। उनी मार्च २०२० मा विश्व जुनियर वरियतामा विश्व नम्बर सातौंको करियरको उच्च स्थानमा पुगेका थिए।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:खेलाडीहरू
धनबहादुर बुढा

**धनबहादुर बुढा** नेपालका राजनीतिज्ञ, संस्कृतिमन्त्री र डोल्पा–१, प्रदेश नम्बर ६ बाट निर्वाचित प्रतिनिधिसभा सदस्य (नेपाल) हुन। उनले दोस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्मा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन राज्यमन्त्रीको रूपमा काम गरेका थिए। उनि  नेपाल कम्युनिस्ट (एकीकृत समाजवादी) का सदस्य हुन।

## प्रतिनिधि सभा २०७९
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९मा नेपाल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकिकृत समाजबादी) उम्मेदवार **धनबहादुर बुढा** डोल्पा प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं १ बाट ११,२२५मत प्राप्त गरि प्रतिनिधि सभा सदस्यमा विजयी भएका छन्। उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) उम्मेदवार गणेश बहादुर शाहीले ५,४९८मत प्राप्त गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
द म्यान फ्रम काठमाडौँ

thumb|द म्यान फ्रम काठमाडौँ

**द म्यान फ्रम काठमाडौं** पेमा धोन्डुप द्वारा निर्देशित र लेखिएको पहिलो अंग्रेजी भाषाको नेपाली चलचित्र हो। यो फिल्म धोन्डुपको दोस्रो फिचर फिल्म हो र यसमा गुलशन ग्रोवर, हमीद शेख, जोस म्यानुअल, अन्ना शर्मा, माइकल ब्रायन, कर्मा शाक्य, नीर शाह, मिथिला शर्माको अभिनय रहेको छ। फिल्मले कलाकारसहित उद्योगका नयाँ प्रतिभालाई पनि ल्याएको छ । फिल्मको ट्रेलरले धार्मिक एकता र कट्टरपन्थी विरुद्ध बोल्ने कथाका कारण निकै सकारात्मक प्रतिक्रिया पाइरहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली उत्तरकथा चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
शिवकुमार मण्डल

**शिव कुमार मण्डल** एक नेपाली राजनीतिज्ञ, आपूर्ति मन्त्री र मोरङ-५, प्रदेश नम्बर १ बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा (नेपाल) सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। उनी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका सदस्य हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
सूर्यप्रसाद पाठक

**सूर्यप्रसाद पाठक** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् र बागलुङ-१, प्रदेश नम्बर 4 बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा (नेपाल) सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। उनि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका सदस्य हुनु।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
कृष्णलाल महर्जन

**कृष्णलाल महर्जन** (जन्म १५ डिसेम्बर १९५४) ओम्बाहाल, ललितपुरमा एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् र ललितपुर-२, प्रदेश नम्बर ३ बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा (नेपाल) सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। उनि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) का सदस्य हुन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
झपट बहादुर रावल

**झपट बहादुर रावल**  एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् र कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र) बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। उनि नेकपा (एमाले) का केन्द्रीय सदस्य हुन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
गोपालबहादुर बम

**गोपाल बहादुर बम** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् र मुगु-१, प्रदेश नम्बर ६ बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा (नेपाल) सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। उनी नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का सदस्य हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू