open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सासापुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६३९७ रहेको थियो जसमध्ये ३०११ पुरुष र ३३८६ महिला रहेका थिए भने यहाँ १२४६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल हरिवन नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ४-९ नम्बर वडाहरू हरिवन नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १-३ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू
मोहनपुर, सर्लाही

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६८८० रहेको थियो जसमध्ये ३५०८ पुरुष र ३३७२ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०३३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चन्द्रनगर गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको २,३,४ नम्बर वडाहरू चन्द्रनगर गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १,५,६,७,८,९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू
श्रीपुर, सर्लाही

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८०४ रहेको थियो जसमध्ये २४७६ पुरुष र २३२८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७५८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बरहथवा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १,२,५,६,८ नम्बर वडाहरू बरहथवा नगरपालिकाको वडा नम्बर १७ हो भने ३,४,७,९ वडाहरू वडा नम्बर १८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू
राजघाट, सर्लाही

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०१८६ रहेको थियो जसमध्ये ४८६६ पुरुष र ५३२० महिला रहेका थिए भने यहाँ २०४० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बागमती नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ६-८ नम्बर वडाहरू बागमती नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने ४,५,९ वडाहरू वडा नम्बर ६ र १-३ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू
हरिपुर, सर्लाही

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११४४४ रहेको थियो जसमध्ये ५५९१ पुरुष र ५८५३ महिला रहेका थिए भने यहाँ २२३१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल हरिपुर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ७,९ नम्बर वडाहरू हरिपुर नगरपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने २,३,४,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ७ र १,८ वडाहरू वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू
स्त्री बाह्य यौनाङ्ग

**स्त्री बाह्य योनाङ्ग**लाई समग्रमा योनी भनिन्छ, यस अन्तर्गत ल्याबियम, भगांकुर र अन्य सम्बन्धित स्त्री प्रजनन प्रणालीमा भाग लिने अङ्गहरू पर्दछन।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
बराहक्षेत्र

thumb|right|200px|वराहक्षेत्र प्रवेश स्थान
thumb|right|200px|वराह क्षेत्र र कोशी नदी
**वराहक्षेत्र** सुनसरी जिल्लाको मात्र नभएर नेपालकै सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण र प्रख्यात तीर्थ हो। कोका र कोशी नदी संगममा पर्ने यो स्थान बराहक्षेत्र नगरपालिका वडा नं.–१ मा अवस्थित छ। ब्रह्मपुराण वराहपुराण र स्कन्दपुराण लगायतका पुराणहरू र महाभारत महाकाव्यमा समेत उल्लेखित गरिएको तथा महिमा गाइएको यो स्थान नेपालको सबैभन्दा पुरानो मध्येको एक देवस्थल हो। बराहक्षेत्रमा वराह अवतार विष्णुको पूजाआज हुने गर्दछ।

यो स्थान सुनसरी जिल्लाको धरानदेखि करिब २५ कि.मी. उत्तर पश्चिममा अवस्थित छ। वराहक्षेत्रको मूल मन्दिरको वर्तमान स्वरूप वि.सं. १९९१ सालको हो। वि.सं. १९९० सालको भूकम्पबाट यहाँको मन्दिर भत्किए पछि वि.सं. १९९१ सालमा अन्तिम पटक जुद्ध शमशेरले यो मन्दिरलाई पुनर्निर्माण गराएका थिए। वराहक्षेत्रमा लक्ष्मी, पाञ्चायन, गुरुवराह, सूर्यवराह, कोकावराह र नागेश्वर लगायतका ९ वटा मन्दिर र थुप्रै धर्मशाला छन्। त्यहाँ आजभन्दा करिब १५०० वर्ष अगाडि देखिका मूर्तिहरू पाइएका छन्।

वराहक्षेत्रमा सालैभर मानिसहरूको आवतजावत र जमघट भइनै रहन्छ। तर पनि यहाँ ठूलाठूला मेलाहरू लाग्ने अवसर भने कार्तिक पूर्णिमा र मकर संक्रान्ति हुन्। कार्तिक पूर्णिमाका अवसरमा विशेषगरी भारत तिरबाट र मकर संक्रान्तिका अवसरमा नेपालको पहाडी भागबाट मेला भने ज्यादा जसो मानिसहरू बराहक्षेत्रमा आउने गर्दछन्। यसबाहेक ऋषि पूर्णिमा, ब्यास पूर्णिमा, फागुपूर्णिमा लगायत विभिन्न एकादशी तथा अन्य व्रत र उत्सवका दिनहरूमा पनि तीर्थयात्रीहरू प्रसस्त मात्रामा बराहक्षेत्र पूग्ने गर्दछन्। तसर्थ उक्त स्थानमा दिनहुँजसो मेला लाग्ने जस्तो महशुस हुने गर्दछ। वराहक्षेत्र पूर्वी नेपालको सबै भन्दा महत्त्वपूर्ण पर्यटकीय स्थल हो। धार्मिक पर्यटनका दृष्टिले यसको ख्याति टाढा टाढा सम्म फैलिएको छ। पूर्वी नेपालमा वराहक्षेत्रलाई केन्द्र बिन्दु बनाएर धार्मिक पर्यटनको विकास गर्न सकिन्छ। वराहक्षेत्रलाई छेउको कोशी नदी जलक्रिडा र नौकाशयर गर्न चाहने मानिसहरूका लागि निकै महत्त्वपूर्ण छ। वराहक्षेत्र वरपरका छौगा, धारा, पर्वत, वन जंगल तथा त्यहाबाट देखिने रमणीय दृश्यहरूले समेत यस स्थानको पर्यटनको विकासको सम्भावना लाई थप टेवा पुर्याएका छन्।

हिन्दू पौराणिक कथाका चार क्षेत्रमध्ये २ भारतमा र २ नेपालमा: कुरुक्षेत्र र धर्मछेत्र भारतमा र बरहक्षेत्र र मुक्तिनाथ वा मुक्तिचेत्र नेपालमा छन्। भगवान विष्णु, वराहको अवतार लिएर आफ्नो लामो दाँतमा पृथ्वीलाई राखेर पातालमा डुब्नबाट बचाए। तब भगवान आफ्नो श्रीमती लक्ष्मीसँग हिमालय र पहाडको बेंसीमा कोशी नदीको किनारमा बस्नुभयो। त्यसो भएर त्यस ठाउँको नाम त्यो घटनाको पछाडि राखियो। त्यहाँ भगवान विष्णुको बरह अवतारको ठूलो र सुन्दर छवि छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुनसरी जिल्लाका ठाउँहरू
हसिना सिमसार

thumb|200px|right|हसिना सिमसार क्षेत्र
**हसिना सिमसार** मोरङ जिल्लाको सुन्दरपुर गाविस वडा नं ६ मा रहेको पर्यटकीय, धार्मिक, साँस्कृतिक तथा जैविक विविधताको हिसाबले महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो। सदरमुकाम विराटनगर देखि ३३ किमि उत्तरपूर्वमा रहेको यो सिमसार क्षेत्र लगभग ३२ हेक्टर फैलिएको छ। झट्ट हेर्दा पहाडका ससाना थुम्काहरू रहेको ठाउँजस्तो देखिने हसिना सिमसार क्षेत्र पहाड नभएर एउटा झोडा क्षेत्र हो। यो क्षेत्रमा जंगलको जरुवा पानी उम्रिएर जमेको छ र बाह्रै महिना पलाउने पानीले यहाँका प्राकृतिक पोखरी सँधै भरिभराउ रहन्छ। यस भेगमा विभिन्न प्रकारका वनस्पति र जंगली जीवजन्तुहरू पाइने हुनाले जैविक विविधताको अध्ययन गर्न चाहनेहरूका लागि यो स्थल एउटा पुस्तकालयका रूपमा रहेको देखिन्छ। चारकोशे झाडीसँगै जोडिएको नमूना सामुदायिक वन भित्रका पर्ने हसिना सिमसार क्षेत्र पर्यटकीय दृष्टिले पनि निकै महत्त्वपूर्ण रहेको छ। किनकि विराटनगर, धरान, इनरुवा र इटहरी जस्ता पूर्वाञ्चलका मुख्य शहरी क्षेत्रका सवैभन्दा नजीकमा पर्ने सिमसार क्षेत्र यही नै हो। यस क्षेत्रमा बँदेल, मृग, दुम्सी, खरायो, वनकुखुरा, सिमकुखुरा र बाँदर लगायत विभिन्न जातका बन्यजन्तु तथा पशुपन्क्षीहरू पाइन्छन्। यहाँको पोखरीहरूमा विभिन्न जातका माछाहरू पनि छन। हसिना सिमसारक्षेत्रको ऐतिहासिकता तथा प्राचीनता भने त्यति पुरानो छैन। सर्वप्रथम वि. सं २०११ सालमा महेश्वर सुब्बाले उक्त झोडा खेलेका थिए। कोशीको बाढीबाट विस्थापित मानिसहरूलाई राख्न उक्त झोडा खोलेको बताइन्छ। यहाँका मठमन्दिरहरू पनि त्यति पुराना छैनन्। वि. सं. २०५८ सालमा त्यहाँ एउटा शिवालय र एउटा बूढासुब्बाको मन्दिर स्थापना भएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्री
मण्ठपोखरी

thumb|200px|right| मण्ठपोखरी
सांस्कृतिक, पुरातात्विक, ऐतिहासिक र प्राकृतिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण **मण्ठपोखरी** विराटनगर उपमहानगरपालिका भित्र पर्ने सवैभन्दा पुरानो तथा ऐतिहासिक स्थल हो। मोरङ जिल्ला, विराटनगर उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १८मा अवस्थित यो पोखरी क्षेत्र २ विगाहा क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। विराटनगर उपमहानगरपालिका वडा नं १८ र २१को सिमानामा पर्ने यो स्थानमा एउटा पुरानो शिवालय छ। वि.सं. १९६८ सालमा यहाँका डिगम्बर भैरो गीरीनामक एकजना सन्यासी पुजारीले यो मन्दिर जीर्णोद्धार गराएको कुरा त्यहीको एउटा अभिलेखबाट थाहा हुने गर्दछ। यो मन्दिरको बारेमा स्थानीय मानिसहरूमा प्रचलित एउटा किंवदन्ती अनुसार विगतमा विराटराजाले उनका मित्र बाणासुरको स्मरणमा यो पोखरी स्थानको बाणेश्वर शिवालय बनाउन लगाएका थिए। यस आधारमा यो स्थानको प्राचीनता भेडीयारीको प्राचीनतासँग जोड्न सकिन्छ। यस स्थानमा पोखरीको साथसाथै वाणेश्वर शिवालय र भैरव तथा हनुमानका मन्दिरहरू पनि छन्। यिनीहरूमध्येको वाणेश्वर र भैरवका मन्दिर पोखरीको उत्तरी डिलमा छन् भने हनुमानको मन्दिर भने पोखरीको दक्षिणपश्चिम कुनामा रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्री
भगोष्ठ

छोपिएको अवस्थामा बाह्य भगोष्ठ *दायाँ:* बाह्य भगोष्ठलाई फट्यए पछि देखिरएको भित्री भगोष्ठ]]
**भगोष्ठ** () योनीको देखिने भाग हो । भगोष्ठ शब्द संस्कृत भाषाको *भग* र *ओष्ठ*बाट बनेको हो, जसको नेपालीमा योनीको ओठ हुन्छ। संभोग को समयमा पुरुष ले महिलाको भगोष्ठ चुस्दछन् र यहाँ बाट निस्किएको चिप्लो तरल पदार्थ जिब्रो द्वारा चाट्ने गर्दछन्।

## संरचना र चिकित्सा
## सामजिक तथा सांस्कृतिक विचारहरू
## अन्य चित्र
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
सङ्ग्रामपुर, सर्लाही

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ७५४० रहेको थियो जसमध्ये ३९०० पुरुष र ३६४० महिला रहेका थिए भने यहाँ ११६३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल पर्सा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ७-९ नम्बर वडाहरू पर्सा गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १-६ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू
काका (फुटबल खेलाडी)

**रिकार्डो इजेक्सन डस सान्टोस लेइट** (जन्म सन्  १९८२ अप्रिल २२ )  पूर्व ब्राजिलियन व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन्। उनी फुटबल टीमका आक्रमक मध्यपंक्तिका खेलाडी हुन जो विश्वमा **काका** नामले चिनिन्छन। उन्ले  साआे पाउलो, एसी मिलान, रियल म्याड्रिड, ओर्लान्डो सिटी क्लबबाट लामो समयसम्म व्यावसायिक फुटबल खेले ।

## प्रारम्भिक जीवन
## खेल जीवन
## पुरस्कार
*फिफा बेलोन'डि ओर:२००७

## उपाधिरू
## स्रोत
श्रेणी:ब्राजिलका फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९८२ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:बेलोन डी' ओर विजेताहरू
श्रेणी:ला लिगा खेलाडीहरू
मूत्रमार्ग

**मूत्रमार्ग** (ग्रीक οὐρήθρα) एक ट्यूब हो जसले निस्कासनको लागि मुत्रथैली र बाहिरी योनाङ्गलाई जोड्ने कार्य गर्दछ। पुरुषह्रुमा, मूत्रमार्ग लिङ्ग भएर बहिर सम्म आउँछ र यसले पिशाबको साथै वीर्यलाई पनि मार्ग प्रदन गर्छ भने महिलाहरूमा, मूत्रमार्ग छोटो हुन्छ र योनिमार्गको द्वारको माथि पट्टि खुल्छ।

बाहिरी मूत्रमार्ग एक रेसादार मांसपेशीले बनेको हुन्छ जसले पिशाबलाई स्वैच्छिक नियन्त्रण गर्नमा सहयोग गर्छ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:पुरुष प्रजनन प्रणाली
केचनकवल

thumb|200px|right| केचनकवल क्षेत्र
thumb|200px|right| विरेन्द्र शाहको पूर्वाञ्चल भ्रमणका अवसरमा स्थापित स्तम्भ
झापा जिल्लाको केचना गाविसमा पर्ने केचनाकवल नेपालको सबैभन्दा होचो ठाउँ भएकोले पर्यटकीय दृष्टिकोणले महत्त्वपूर्ण स्थल मानिएको यो स्थान समुद्री सतहबाट ५८ मि. उचाइमा रहेको छ। यस क्षेत्रमा ४ विगाहा जमीन अत्यन्त होचो भएको कारण वर्षा याममा पानी जमेर दलदलमा परिणत हुने गर्दछ। तसर्थ हिउँदमा मात्र त्यहाँ निर्मित आधार स्तम्भमा पुग्न सकिन्छ। केचनाकवलमा वि.सं. २०४४ साल पौष १६ गते तत्कालिक राजा विरेन्द्र शाहको पूर्वाञ्चल भ्रमणका अवसरमा २० फिट अग्लो स्तम्भ कछुवाको आकृति माथि स्थापना गरिएको छ। यो ठाउँ नेपाल–भारत सिमानाबाट करिब ५०० मिटर दूरीमा पर्दछ। नेपालकै अल्पसंख्यक आदिवासी गनगाई जाति(गणेश)को समेत बसोबास रहेको केचना क्षेत्रमा २ वटा ऐतिहासिक पोखरीहरू छन्। महाभारत कालमा विराट राजाले राज्य विस्तार गर्दा उनका सेनापतिले निर्माण गरेको विश्वास गरिने यी पोखरीहरूको कारणले पनि यस क्षेत्रको महत्त्वप अझ बढेको छ। भीमले किच्चकलाई वध गरेपछि उक्त दुई पोखरीहरू पुर्न खोजेका थिए भन्ने किम्बदन्ती पनि छ। मेची राजमार्गको अन्तिम विन्दु केचनाबाट लगभग दुई किलोमिटर पूर्व–उत्तर छिरेपछि नेपालको होचो भूमि भनेर पहिचान गरिएको केचनाकवल पुगिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:झापा जिल्लाका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरू
पाठेघर

**पाठेघर**, **गर्भाशय** (ल्याटिन: *uterus*, बहुवचन: *uteri* वा *uteruses*) वा **गर्भको खोली** (womb) महिला स्तनधारी, विशेष गरी मानवको प्रजनन प्रणालीमा रहने अंग हो, जसले एक वा धेरै निषेचित अण्डाहरूको भ्रूण र शिशु विकासको प्रक्रिया जन्मसम्म सम्हाल्छ।  यो एक तर्फ योनीमार्गसँग जोडिएको हुन्छ भने अर्को तर्फ डिम्बबाहिनी नलीसँग जोडिएको हुन्छ। यो गर्भाशय हर्मोनको प्रतिक्रियामा काम गर्ने यौन अंग हो, जसको अस्तर वा भित्री तहमा ग्रन्थिहरू हुन्छन् र ती ग्रन्थिहरूले भ्रूणलाई पोषण दिन गर्भाशयी दूध (uterine milk) स्राव गर्छन्। (गर्भाशय शब्द कहिलेकाहीँ केही गैर-स्तनधारी जनावरका समान संरचनाहरूका लागि पनि प्रयोग गरिन्छ।)

## संरचना 
महिलामा, गर्भाशय पेल्भिक क्षेत्र (pelvic region) भित्र अवस्थित हुन्छ; मूत्रथैलीको ठीक पछाडि र लगभग माथिबाट ढाकिने स्थितिमा, र S–आकारको बृहत् आन्द्राको अन्तिम भाग (सिग्मोइड कोलन) को अगाडि रहन्छ। मानव गर्भाशय नास्पती आकारको हुन्छ र लगभग ७.६ सेमी लामो, ४.५ सेमी चौडाइ (छेउ–छेउ) र ३.० सेमी मोटाइको हुन्छ। एक सामान्य वयस्क गर्भाशयको तौल लगभग ६० ग्राम हुन्छ।

गर्भाशयलाई शारीरिक संरचनाअनुसार चार भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ:

# फन्डस (fundus): फलोपियन ट्यूबको खोलहरूको माथि रहेको सबैभन्दा माथिल्लो गोल भाग।
# बडी (body): गर्भाशयको मुख्य भाग।
# सर्भिक्स (cervix): गर्भाशयको तल्लो भाग, जुन योनिमा (vagina) प्रवेश गर्छ।
# सर्भिकल नहर (cervical canal): सर्भिक्स भित्रको नहर।

गर्भाशयलाई पेल्भिसभित्र आफ्नो स्थानमा राख्न ligaments वा सन्धि–बन्धी तन्तु द्वारा सहयोग गरिएको हुन्छ, जुन अन्तःपेल्भिक फासिया (endopelvic fascia) को हिस्सा हुन्। यी ligaments मा प्युबोसर्भिकल ligament, कर्डिनल ligament, र युटेरोसाक्रल ligament समावेश छन्। गर्भाशयलाई पेटको पेरिटोनियम (peritoneum) ले ओढेको हुन्छ, जसलाई ब्रोड ligament भनिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०२५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:जनसङ्ख्या तथा स्वास्थ्य
अर्जुनधारा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको मेची अञ्चल, झापा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २०१०३ रहेको थियो जसमध्ये ९४६६ पुरुष र १०६३७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४५६० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल अर्जुनधारा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ३,५ नम्बर वडाहरू अर्जुनधारा नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने ६-९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ५, ८ नम्बर वडा वडा नम्बर ६ र २,४ नम्बर वडा वडा नम्बर ७ र १ नम्बर वडा वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:झापा जिल्लाका ठाउँहरू
सुखानी पार्क

**सुखानी पार्क** झापा जिल्लाबाट प्रजातन्त्र प्राप्तीका लागि आफ्नो ज्यान उत्सर्ग गर्ने रामनाथ दाहाल, नेत्र घिमिरे, विरेन राजवंशी, कृष्ण कुइकेल, नारायण क्षेत्री, लक्ष्मी पाण्डे, रामप्रसाद प्रधान, चन्द्रबहादुर डाँगी, राम थापा र छविलाल राजवंशी लगायत अमर शहीदहरूको स्मृतिमा वि.सं. २०५८ सालमा इलाम जिल्ला को दानाबारी गाबिसमा निर्माण गरिएको पार्क हो । यो पार्कको पूर्वाधार विकासको लागि हाल राज्यस्तरबाट समेत लगानी भैरहेको छ । सो पार्क भित्र रहेको लामो खाल्डोलाई तालको रूपमा विकास गरी वोटिङ्गको लागि तयार गरेमा पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सकिन्छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
सुखानी हत्याकाण्ड

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालको ऐतिहासिक स्थलहरू

श्रेणी:नेपालका पार्कहरू
बाल्मीकी आश्रम

ऐतिहासिक एवं पुरातात्विक दृष्टिले नेपालकै महत्त्वपूर्ण स्थानको रूपमा रहेको **बाल्मीकी आश्रम** र आश्रम क्षेत्र अन्तर्गत रहेको लवकुश धारा मेची अञ्चलको इलाम जिल्लाको बाँझो गाविसमा अवस्थित छ । झापा जिल्ला स्थित तोपगाछी गाविस भएर बग्ने कमल खोलाको उत्तरी सिरानमा रहेको बाल्मीकी आश्रम सम्म पुग्न महेन्द्र राजमार्गबाट कमल खोलाको किनारै किनार करिब ७ कि.मि. पैदल यात्रा गर्नु पर्दछ । यस ऐतिहसिक स्थलसम्म मोटर बाटोको सुविधा छैन ।
यस आश्रम क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण बस्तुहरुका साथै विभिन्न मूर्तिहरु उत्खननबाट फेला परेको हो । आश्रम क्षेत्रमा जाँदा कमल खोलाको किनारै किनार रिखुवा पिलासे जाने बाटोको बीचमा पर्ने चुलाचुली क्षेत्रको “धाम डाँडो” मा भग्नावषेशको रूपमा ठूला–ठूला इँटाहरु फेला पर्ने गरेकोले यस स्थानमा पाँडे राजाको दरवार समेत भन्ने गरेको पाइन्छ । अहिले पनि यस डाँडाबाट बाल्मीकीको आश्रम नजिक रहेका कुँदेर बनाईएका ठूला–ठूला धाराहरु देख्न सकिन्छ । धारा रहेको क्षेत्रको भित्तामा कपडा धुन सकिने ठूला ठूला ढुङ्गाहरु छन् । धारा ढुङ्गाको बीचमा रहेको प्वालबाट पानी झर्ने गरेको पाइन्छ । ढुङ्गाको भित्तामा ढुङ्गाकै कपडा झुण्ड्याउने किलाहरु रहेका छन् । कमल खोलाको मुहान समेत यही धारा हो बाल्मीकीको आश्रम भएको विश्वास गरिएको यस बाल्मीकी आश्रम र सोही आश्रममा जन्मिएका लवकुशलाई स्नान गराउन उपयोग गरिएको धारा भन्ने विश्वास गरिएकोले यहाँका धारालाई लवकुश धाराको रूपमा आस्था एवं श्रद्धा गर्ने गरेको पाइन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
योनीमार्ग

**योनीमार्ग** स्त्री प्रजनन प्रणाली अन्तर्गत पर्ने रेशादार मांसपेशीले बनेको नलि आकारको अङ्ग हो। यो स्त्रीजातिका स्तनधारी प्राणीहरूको पाठेघर देखि योनीद्वार सम्म फैलिएको हुन्छ। मानिसमा महिलाको दुई तिघ्राको कापमा गुदद्वार र मुत्रमार्गको बीचमा अगाडिबाट माथि तिर उठ्दै पछाडि तिर लगभग ४५ डिग्री कोण बनाई तेर्सो परेको हुन्छ।

## स्थान र संरचना 
**१** - क्लिटोरिस हुड, **२** -  भगांकुर, **३** -  मूत्रद्वारको छिद्र, **४** - योनिमार्ग,  **५** - बाहिरी भगोष्ठ, **६** - भित्री भगोष्ठ, **७** - गुद्वार]]
योनिको बाहिर देखिने भागलाई योनी वा भग भनिन्छ। यो दुई तिघ्रा बिच तलतिर रहेको मूत्रद्वार तथा प्रजनन अङ्ग हो। बयस्क महिलामा यो चारैतिरबाट रौँ ले घेरिएको हुन्छ। यो छालाको धेरै तह मिलेर बनेको हुन्छ, जसले भित्री अङ्गहरूलाई सुरक्षा प्रदान गर्दछ। योनिमार्ग पाठेघरको मुखदेखि योनिको बाहिरी भाग सम्म लगभग ८ देखि १० सेमी लामो नली हो जुन मूत्राशय र मूत्रमार्गको पछाडि तथा मलाशय एंवम् गुद्दार को अगाडि रहेको हुन्छ। एक वयस्क स्त्रीमा योनीको पछिल्लो भाग उसको अगिल्लो भाग भन्दा धेरै लामो हुन्छ र पाठेघरको साथ समकोण बनाउछ।

योनीको भित्ताहरू मुख्यतः चिल्ला मांशपेशी र फाइब्रोइलास्टिक यौन उत्पेरकले बनेको हुन्छ। सामान्य अवस्थामा योनीको भित्ताहरू आपसमा टाँसिएर रहने गर्छन् संभोग क्रियाको बेलामा  लिंग प्रबेश हुदा यिनीहरू अलगिन्छन्।

योनिको अम्लीय वातावरण शुक्राणुहरूको प्रतिकुल हुन्छ तर पुरुषको  लिंग ग्रंथिबाट निस्कने पदार्थ क्षारीय हुन्छ, जसले योनिको अम्लियपनलाई निष्क्रिय गर्नमा मदत गर्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
आधुनिक विश्वका सात आश्चर्यहरू

, क्राइष्ट द रिडिमर, ग्रेटवाल, माचू पिचू, पेत्रा, ताजमहल र कोलोसियम।]]
**आधुनिक विश्वका सात आश्चर्यहरू** (२०००-२००७) सन् २०००बाट सुरु भएर विश्वका २०० वटा विद्यमान प्राचिन स्मारकहरू मध्यबाट विश्वका आश्चर्यहरूको रूपमा छानिएका स्मारकहरू हुन् ।

## विजेता स्थलहरू
साथै प्राचिन विश्वका सात आश्चर्य मध्ये अश्तित्वमा रहेको एकमात्र इजिप्टमा रहेको गिजा पिरामिडलाई सात आश्चर्यको सम्मानित स्थलको उपमा दिइएको छ ।

श्रेणी:विश्वका आश्चर्यहरू
वसन्तपुर, सर्लाही

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १२३३८ रहेको थियो जसमध्ये ६२८४ पुरुष र ६०५४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९९५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल हरिपुर्वा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको २,३,८ नम्बर वडाहरू हरिपुर्वा नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ७,९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ८ र १,४-६ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू
जी-स्पट

**ग्र्याफेनबर्ग स्पट**,जसलाई **जी-स्पट** पनि भनिन्छ, सिमि आकारको योनिको क्षेत्र हो । केही महिलाहरूका अनुसार यो एक कामोद्दिपक क्षेत्र हो, जुन उत्तेजित भएपछि अत्यधिक कामोत्तेजना, शक्तिशाली अर्गाज्म (orgasms) र महिला स्खलनलाई निम्तयाउँछ । जी-स्पट सामान्यतया योनीद्वारको एक देखि तीन इन्च (२.५-७.६ सेमी) भित्र मूत्रमार्गको तल योनीमार्गको भित्तामा रहेको हुन्छ । र महिला प्रोस्टेट अन्तर्गतको एक संवेदनशील क्षेत्र हो ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
ताओ धर्म

**ताओ धर्म** (चीनी: 道教 *दाओ-ज्याओ*) चीनको एक मूल धर्म र दर्शन हो। असलमा पहिले ताओ एक धर्म नभएर एउटा दर्शन र जीवनशैली थियो। पछि गएर बौद्ध धर्म जब चीन पुग्यो त्यसपछि ताओले बौद्धहरूबाट धेरै धारणाहरू उधारो लिए र एउटा "धर्म" बन्यो। बौद्ध धर्म र ताओ धर्ममा आपसमा समय समयमा अहिंसात्मक संघर्ष पनि भइहन्छ। ताओ धर्म र दर्शन, दुइटैको स्त्रोत दार्शनिक लाओ-त्सीद्वारा रचित ग्रन्थ दाओ-दे-चिंग र जुआंग-जी हुन्।

## ताओ धर्म 
ताओ धर्ममा धेरै देवी-देवता छन्, र यिनीहरू प्रेतात्माहरूमा पनि विश्वास राख्दछन्। यो एउटा बहु ईश्वरवादी धर्म हो। सर्वोच्च देवी र देवता **यिन** र **यांग** हुन्। देवताहरूको पूजाको लागि कर्मकाण्ड गरिन्छ र पशुहरू र अन्य चीजहरूको बलि दिइन्छ। चीनबाट अधिकतर चीजहरू, जस्तै चीनी व्यंजन, चीनी रसायनविद्या, चीनी कुंग-फू, फेंग-शुई, चीनी दवाईहरू, आदि कुनै न कुनै रूपमा ताओ धर्मसित सम्बन्धित रहेकाछन्। किन भनें ताओ धर्म एक संगठित धर्म होइन, यसकारण यसका अनुयायीहरूको संख्या पता लाउन कठिन छ।

## ताओ दर्शन 
सर्वश्रेष्ठ ताओ कथाहरू 

श्रेणी:ताओ धर्म
श्रेणी:दर्शन
श्रेणी:चीन
मत्स्यविज्ञान

माछाहरू एवं सम्बन्धित विषयको अध्ययनलाई अक्थायोलोजी भनिन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
अस्थि विज्ञान

[thumb|right|200px| [मानव कङ्काल]]
हड्डीहरू विषयको अध्ययनलाई अस्टियोलोजी भनिन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
इकोलोजी

परिस्थितिकीको अध्ययन एवं प्रकृति अनि त्यसको संरचना विषयको अध्ययनलाई इकोलोजी भनिन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
एस्ट्रोनमी

ताराहरू एवं ग्रहहरूसित सम्बन्धित विषय तथा आकाशीय पिंडहरूको अध्ययन विषयको अध्ययनलाई एस्ट्रोनमी(खगोल विज्ञान) भनिन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
क्राइस्ट द रिडिमर

**क्राइस्ट द रिडीमर**  ब्राजिलको राजधानी शहर रियो दी जेनेरियोमा अवस्थित क्राइष्टको मुर्ति हो जसलाई संसारको दोश्रो सबैभन्दा ठुलो आर्ट डेको स्ट्याच्यु मानिन्छ ।  यो प्रतिमा ३० मिटर (९८ फिट) अग्लो तथा यस प्रतिमाको हातको लम्बाई २८ मिटर (९२ फिट) रहेको छ । यसको तौल ६३५ टन रहेको छ र यो प्रतिमा ७०० मिटर (२३०० फिट) को उचाईंमा तिजुका फोरेस्ट नेशनल पार्कमा में कोर्कोवाडो सिखरको चुचुरोमा अवस्थित छ जहाँ देखि शहर पुरै देखिन्छ । यो विश्वमा आफ्नो किसिमको सबैभन्दा अग्लो मूर्तिहरु मध्ये एक हो (बोलिभियाको कोचाबम्बामा स्थित क्राइस्टो डी ला कोनकोर्डियाको प्रतिमा यो भन्दा अग्लो छ ) । ईसाई धर्मको एउटा प्रतीकको रूपमा यो प्रतिमा रियो र ब्राजिलको एउटा नमुना बनेको छ ।  यो प्रतिमा मजबुत कंक्रिट तथा सोपस्टोनबाट बनाईएको छ, यसको निर्माण सन् १९२२ देखि सन् १९३१ को मध्यमा गरिएको थियो । 

## सन्दर्भ सुची
## बाह्य कडीहरू 
* आधिकारिक वेबसाइट

श्रेणी:आधुनिक विश्वका सात आश्चर्यहरू
श्रेणी:विश्वका आश्चर्यहरू
समुद्र विज्ञान

]]

**समुद्र विज्ञान** ( ) समुद्रको भौतिक र जैविक पक्षहरूको अध्ययन हो। यो एक महत्त्वपूर्ण पृथ्वी विज्ञान हो। यसले इकोसिस्टम लगायत समुद्री प्रवाह, छालहरू, भौगोलिक तरल पदार्थ,  प्लेट टेक्टोनिक्स र समुद्री सतहको भूगोल तथा समुद्रभित्र वा यसको वरपर पाइने विभिन्न रासायनिक पदार्थहरूको बारेमा विस्तृत अध्ययन गर्छ।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विज्ञान
भूविज्ञान

पृथ्वीको अंतरिक्ष संरचना सम्बन्धित विषयको अध्ययनलाई जियोलोजी भनिन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
हिस्टोलोजी

.]]
 tissue stained with hematoxylin and eosin as seen under a microscope.]]

हिस्टोलोजी, जसलाई माइक्रोस्कोपिक एनाटोमी वा माइक्रोएनाटोमीका रूपमा पनि चिनिन्छ, यो जीव विज्ञानको एउटा शाखा हो जसमा जैविक तन्तुहरुको माइक्रोस्कोपिक अध्ययन गर्ने गरिन्छ। हिस्टोलोजी 
माइक्रोस्कोपिक स्तरमा वा दृश्यमा देखिने सूक्ष्म प्रतिरूपहरुको अध्ययन हो, जो माइक्रोस्कोपको बिना अधिक मात्रामा देखापर्ने संरचनाहरुको अध्ययन गरिन्छ। यद्यपि कुनै सूक्ष्म शरीर रचनालाई जीवविज्ञानमा विभाजित गर्न सक्दछ, अंगहरुको अध्ययन, हिस्टोलोजीको अध्ययन र कोषविज्ञान, कोषहरुको अध्ययन, आधुनिक उपयोग यी विषयहरुलाई हिस्टोलोजी विज्ञानको क्षेत्र अन्तर्गत राख्ने गर्दछ। चिकित्सामा, हिस्टोप्याथोलोजी, हिस्टोलोजी विज्ञानको शाखा हो जसमा रोगग्रस्त हिस्टोलोजीको सूक्ष्म पहिचान र अध्ययन समावेश भएको हुन्छ। जिवावशेष विज्ञानका क्षेत्रमा, जिवावशेष हिस्टोलोजी शब्द जिवावशेष जीवहरुको हिस्टोलोजी विज्ञानलाई सन्दर्भित गर्ने गर्दछ।

## जैविक तन्तुहरु
### जनावर तन्तुहरुको वर्गीकरण
### बिरुवाहरुको तन्तुहरुको वर्गीकरण
## मेडिकल हिस्टोलोजी
### व्यवसाय
## नमूना तयार गर्नमा
### स्थिरीकरण
### चयन र छाँटकाँट
### अन्त:स्थापन
### प्रतिभाग
### स्टेनिङ्
### विशिष्ट प्रविधि
### कलाकृति
## इतिहास
## भविष्यको निर्देश
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:विज्ञान
खगोलजीव विज्ञान

पृथ्वी बाहिरका आंतरिक जीवनको सम्भावनाको अध्ययनलाई स्पेस बायलोजी भनिन्छ।

श्रेणी:विज्ञान
चतराधाम

thumb|right|200px|चतराधाम
**चतराधाम** सुनसरी जिल्लाको बराहक्षेत्र गाविसमा पर्दछ। यो ठाउँ धरान देखि करिब १३ किलोमिटर पश्चिममा सप्तकोशी नदीको किनारामा पर्दछ। वराहक्षेत्र जाने बाटोमा पर्ने चतराधाम ज्यादै प्राचीन स्थल मानिन्छ। पहाडको फेदीमा नै रहेको चतराधाममा मुख्यतया दुईवटा धार्मिक स्थलहरू छन। तीनीहरू चतराधामको औलीया बाबा मठ र जगद्गुरु पीठ (राधाकृष्ण आध्यात्मिक भक्ति साधना अध्यात्मिक प्रतिष्ठान)हरू हुन। यिनीहरू मध्ये यहाँको पुरानो मठ भने औलीया बाबा मठ हो। औलियाबाबाको कहानीसँग जोडिएको यस मठको इतिहास मध्यकाल सम्म पुग्दछ।

चतराधामको औलिया बाबा मठ क्षेत्रमा भैरव, काली, शिव, शिवगणेश र हनुमान आदिका मूर्ति र मन्दिरहरू छन्। यसवाहेक औलिया बाबाको गुदरी घर (बाबा मनमुकुन्द सेनले ओड्ने कपडा राखिएको घर) पनि यसै भित्र पर्दछ। यहाँको मनमुकुन्देश्र शिवालय, मनमुकुन्द सेनले स्थापना पाएको मानिन्छ।

चतराधाममा मेला लाग्ने मुख्य पर्व कार्तिक पूर्णिमा हो। उक्त अवशरमा साधु सन्यासीहरू नेपाल र भारतको ठूलो क्षेत्रबाट यस मठमा आउँछन् र विशेष उत्सवका साथ औलि बाबाको निसान वराहक्षेत्र पुर्‍याउँछन। त्यसपछि उक्त निसानलाई तीन दिनसम्म वराहक्षेत्र मन्दिर भित्र राखी कार्तिक पूर्णिमाको भोलिबाट चतराधाम फिराएपछि कार्तिक मेलाको समापन गर्दछन। चतराधाममा २०५९ साल वैशाख १ गते कलियुगमा पहिलो पटक सुरु गरिएको कुम्भ मेला निरन्तर १२/१२ वर्ष मा पूर्ण कुम्भ मेला र ६/६ वर्ष मा अर्धकुम्भमेलाको रूपमा मेला लाग्ने गर्दछ। उक्त अवसरमा विश्व भरिका हिन्दु धर्मावलम्बीहरु जगद्गुरु बालसन्तको नेतृत्वमा बैदिक सनातन धर्मका सम्पूर्ण जगद्गुरुहरुका साथमा चतराधामबाट बराहक्षेत्रस्थित कोकाः कौशिकी नदीको संगम मा स्नान गर्न जाने चलन रहेको छ ।  यसरी चतराधाम र वराह क्षेत्रको विशेष महत्त्व रहेको पाइन्छ। चतराधामको अर्को आकर्षणार नेपालको एक मात्र जगद्गुरुको आश्रम जगद्गुरु पीठ (राधाकृष्ण भक्ति साधन आध्यात्मिक प्रतिष्ठान) हो। वि. सं २०५१/५२ साल तिर चतराधामको दुर्वासाघाट नजिकअनन्त श्री विभूषित वालसन्त मोहन शरण देवाचार्यजी महाराजले स्थापना गरेको सो आश्रम २०६७ वैशाख १ गते महाराज श्रीले काशी पण्डित सभा द्वारा जगद्गुरुको उपाधि प्राप्त गरेपछी जगद्गुरु पीठको रूपमा स्थापित  भएको पाइन्छ। बालसन्तले  प्राचीन हरिद्वारका प्रमाणित गरी  प्रचार गरेको यो स्थान पर्यटकीय दृष्टिले निकै महत्त्वपूर्ण छ। हाल त्यस स्थानमा मन्दिरहरू, वृद्धाश्रम, वेद विद्यालय, कुम्भ स्मारक (नेपालको प्रथम कुम्भ मेलाको प्रतिक), तथा आकर्षणका थुप्रै विषयवस्तु रहेका छन्। त्यहाँ आयुर्वेदिक विश्वविद्यालय, धर्मशाला, गौशाला, यज्ञशाला र अन्य मठ मन्दिरहरू भने निर्माणाधिन छन । 

चतराधाम क्षेत्र जङ्गल सफारी, जलक्रिडा तथा नौकाशयरका दृष्टिले समेत महत्त्वपूर्ण छ। चतराधाम छेउको सप्तकोशी नदीमा नौकाशयर गरी पर्यटकहरू रमाउन सक्तछन्। दोलालघाटबाट आउने राफ्टिङ सेवा टुङ्गिने अन्तिम विन्दु पनि चतराधाम नै हो। चराहरूको पदयात्रा र सुन्दर पहाडी दृश्य अवलोकन समेत यस स्थानमा आउने पर्यटकका लागि आकर्षणका केन्द्र विन्दु हुन सक्दछन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
रक्तविज्ञान

**हेमाटोलोजी**, जसलाई हीमेटोलोजी पनि भनेर भनिने गरिन्छ, रक्तसँग सम्बन्धित रोगहरुका कारण, रोग, उपचार अनि रोकथामका बारे अध्ययनसँग सम्बन्धित औषधीको एउटा शाखा हो।यसमा रक्त कोषहरु र यसका अवयवहरु, जस्तै रक्त कोष, हेमोग्लोबिन, रक्त प्रोटीन, रक्त मासी, प्लेटलेट्स, रक्त वाहिका, स्प्लीन अनि जम्नेवाला तन्त्रिकालाई प्रभावित गर्ने रोगहरुक उपचार समावेश गरिएको छ। यस प्रकारको रोगहरुमा हेमोफिलिया, रक्तका थोक्का (थ्रोम्बस), अन्य रक्तस्राव विकार अनि रक्त क्यान्सर जस्तै ल्यूकेमिया, मल्टीपल मायलोमा अनि लिम्फोमा समावेश हुन् सक्दछन्।रक्तको अध्ययनमा प्रयोगशालामा जाने र काम गर्ने प्रायः एउटा चिकित्सा प्राविधिक वा चिकित्सा प्रयोगशाला वैज्ञानिकद्वारा गरिने गरिन्छ।

## विशेषज्ञता
## प्रशिक्षण
संयुक्त राज्य अमेरिकामा हेटोलोजिस्टको पढाइ शुरू गर्नुदेखि पुरा गरुन्जेलसम्म चार साल मेडिकल डिग्री पूर्ण हुने गर्दछ अनि तत्पश्चात रेजीडेन्सी वा इन्टर्नशिप कार्यक्रमहरुमा तीन वा चारभन्दा पनि बेसी वर्ष लाग्ने गर्दछ।पूरा भए पश्चात, तिनीहरु दुई वा तीन साल अझै बिताएर आफ्नो ज्ञानलाई विस्तार गर्दछन् अनि यो सिक्ने गर्दछन् कि रक्त विकारहरुको प्रयोग, निदान र उपचार कसरी गर्न सकिन्छ भनेर। यस करियरका लागि आवेदन गर्ने समयमा, अधिकांश जागिरको उद्घाटन कुनै मान्यताप्राप्त प्रशिक्षण कार्यक्रममा पहिले-पहिले व्यावहारिक अनुभवको खोजी गर्ने गर्दछन्, जो निम्नलिखितमध्ये अभ्यास प्रदान गर्ने गर्दछ: रक्त र अन्य विकारहरुका गठनमा असामान्यताहरुका कारण, प्रयोगबाट अनेकौं रक्त सम्बन्धी स्थितिहरु वा क्यान्सरको पनि निदान अनि सबभन्दा राम्रो तरिकाले रोगीहरुको उचित हेरविचार अनि उपचार कसरी गर्न सकिन्छ बारे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* हेमाटोप्याथोलोजी

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:रक्तविज्ञान
स्त्री आन्तरीक यौनाङ्ग

**स्त्री आन्तरीक योनाङ्ग** भन्नाले योनीमार्ग, पाठेघर, डिम्बाशय लगायतका स्त्री प्रजनन प्रणालीमा भाग लिने अङ्गहरूलाई जनाउँछ। 

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
उमजन

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५६६९ रहेको थियो जसमध्ये २८६४ पुरुष र २८०५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९७२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल करैयामाई गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो करैयामाई गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बारा जिल्लाका ठाउँहरू
उपग्रही घेरा

[thumb|हाम्रो सौर मण्डलको [शनि ग्रहको मशहूर उपग्रहीय घेरा बरफ र धूलोको बनिएको छ]]
खगोलशास्त्रमा **उपग्रही घेरा** कुनै ग्रहको वरिपरि घुम्ने ढुङ्गाहरू, धूलो, बरफ र अन्य पदार्थहरूको बनिएको घेरा हो। हाम्रो सौर मण्डलमा यसको सबैभन्दा ठूलो उदाहरण शनिको परिक्रमा गर्ने घेरा हो। 
## सन्दर्भ 

श्रेणी:खगोलशास्त्र
हिस्टेरिया

**हिस्टेरिया** मानसिक क्षेत्रका तन्तुहरूमा अस्थायि रूपले बिकृति उत्पन्न भएर सम्वेदनात्मक क्षेत्रबाट प्रत्यक्ष सम्पर्क टुट्ने वा उल्टो प्रभाव पर्न गई मानिस असन्तुलित हुने वा अत्यधिक समवेदना उत्पन हुने रोगलाई हो ।

हिस्टेरिया मनोवैज्ञानिक अवस्था हो । बिरामीले अभूतपूर्व मानसिक आघातको विरुद्धमा प्रयोग गर्छ । कुनै इन्फेक्सनमा ज्वरो आउनु जस्तै यो पनि एक किसिमको मनोवैज्ञानिक प्रतिरक्षा हो ।

## हिस्टेरियाका लक्षणहरु
हिस्टेरियाका लक्षणहरू संस्कृति, धर्म, रीतिरिवाज, सामाजिक अवस्था, व्यक्तिगत मनोदशाले प्रभाव पारेको हुन सक्छ । त्यसैले यसका लक्षणहरु विभिन्न जातजाति, समुदाय र धर्मावलम्बीहरू बीच फरक हुन सक्छन् । प्राय गरेर यी लक्षण देखापर्छन ।
*   मुर्छा पर्ने,
*   बिर्सिर्ने, 
*   एक्लै बस्न रूचाउने,
*   रुने,
*   कराउने, 
*   काम्ने, 
*   फिँज काढ्ने, 
*   उत्तेजित हुने,
*   बर्बराउने ।

## हिस्टेरिया हुनुका कारणहरू
समाजमा हिस्टेरिया र यौन असन्तुष्टिलाई चाहिने भन्दा बढी महत्त्व दिएको पाइन्छ । 
हिस्टेरिया हुनुका विभिन्न कारणहरु हुनसक्छन जस्तै,
- कुनै दुर्घटना, 
- बालबालिकाहरूको यौनशोषण,
- हिंसात्मक घटना,
यस किसिमको घटना लाई अभिभावक वा अन्य अरू सँग परामर्स गर्न नसक्दा यो रोग लाग्ने सम्भावना बढी हुन्छ । 
यस्तो मनोअवस्थाबाट गुज्रिरहेका व्यक्तिले आफूमाथि आइपरेका समस्याहरु कसैलाई नभन्ने र लुकाउने गर्छन् । मनोचिकित्सकहरूले पनि एकै पटकमा सबै यथार्थ थाहा नपाउन सक्छन् । मनोविशेषज्ञहरूले विभिन्न प्राविधिक उपायहरु पनि अवलम्बन गरेर व्यक्तिको मनोदशा पत्ता लगाउने प्रयास गर्छन । यसबाट के देखिन्छ भने हिस्टेरिया कुनै एउटा कारणले मात्र नभई विभिन्न मिश्रित मनोवैज्ञानिक कारणले हुन सक्छ ।

## समाज
हिस्टेरिया शब्द लाई आजकल मनोरोग विशेषज्ञहरूले त्यति प्रयोगमा ल्याउँदैनन् । हाम्रो समाजमा व्याप्त हिस्टेरिया शब्दलाई यौनसमस्या सँग जोड्ने गलत प्रवृत्ति छ । यसकारण यसलाई होसियारीपूर्वक प्रयोग गर्नुपर्छ ।
अझ यसमा पनि पुरूष भन्दा महिला धेरै पीडामा परेको पाइन्छ । यस रोगका बारेमा पूर्णा ज्ञान नहुनु र अल्पज्ञानको धारमा कसैको मनोदशा ब्याख्या गर्ने प्रवृत्तिले बिरामीलाई रोग लुकाउन बाध्य पारेको छ ।

## अन्धविश्वास
देउता लागेको, विभिन्न देवदवताको स्राप लागेको अथवा भूतप्रेतहरू माथि को अन्धविश्वासले गर्दा यो रोग लागेको भनेर अन्धविश्वास गर्नाले रोगको उचित उपचार पर्न गाह्रो भएको छ ।  विरामीले उचित परामर्श पाउँदैन र रोगले अझै विकराल रूप लिन्छ ।

यो रोगको यौन सँग सम्बन्ध देखाएर बिरामीलाई उपेक्षा गर्ने परिपाटी पनि छ । बिरामीले संरक्षण अवाभमा आफै पनि यस्तो रोग लुकाउने गर्छन् ।

कुरीति, अशिक्षा, चेतनाको कमी, उचित परामर्शको पहुँच जस्ता कुराले  हाम्रो जस्तो देशमा हिस्टेरियाको उपचारमा ढिलाइ हुने गरेको छ ।

## उपचार 
कुनै व्यक्तिलाई यो रोगको लक्षण देखापर्यो भने उसका नजिकका व्यक्तिहरूको ठूलो भूमिका हुन्छ । अफन्तजनहरूले अत्यन्त संयमित भएर हौसला प्रदान गर्नुपर्छ । समाजले के भन्छ यसको पछि नलागेर, समयमै विशेषज्ञको सल्लाह र सहमतिमा उपचार सुरु गर्नुपर्छ । 
यसका बारेमा भ्रमको पछि नलागेर बिरामीलाई निकोभइ पुन पहिलेकै सामाजिक स्थान दिनुपर्छ । यी र यस्ता रोगहरूको समाजमा खुलेर सहि सूचना प्रवाह गर्नुपर्छ ।

## बाह्य कडीहरू
अन्धविश्वास र मास हिस्टेरिया

श्रेणी:रोगहरू
बिमल गुरुङ

**बिमल गुरुङ** गोर्खा जनमुक्ती मोर्चा (जीजेएम) को नेता हुन, जुन् पार्टीले भारतमा गोर्खाल्याण्ड राज्य स्थापनाको माग गरिरहेको छ। 

## पर्वतीय परिषद
पर्वतीय परिषद रुद्र प्रधानको दार्जिलिङमा हत्या भएपछि बिमल गुरुङ दार्जिलिङ गोरखा पर्वतीय परिषदमा तुकभिरबाट प्रतिनिधित्व गर्दै जीएनएलएफ पार्षद बनेका थिए। उनी जीएनएलएफको नेता र परिषदको अध्यक्षको सुवास घिसिङको एक जना नजीकको सहयोगी बनेका थिए।

## इण्डियन आइडल र छैठो अनुसूची
परिषदको चौथो निर्वाचन २००४ मा हुने भनिएको थियो। यद्यपि, सरकारले निर्वाचन नगर्ने निर्णय गर्यो र यसको सट्टा, छैठो अनुसूचीमा परिषदको स्थापना नभएसम्म सुवास घिसिङलाई नै परिषदको एकमात्र कार्यवाहक बनाएको थियो। परिषद क्षेत्रमा केवल एक अल्पसंख्यक आदिवासीको जनसङ्ख्या थियो भनी अन्य धेरै राजनीतिक दलहरू र सङ्गठनहरूले छैठौ अनुसूचीको जनजातीय परिषदको स्थापनाको विरोध गरे। तेज गतीमा परिषदको पूर्व पार्षदहरूमा अप्रसन्नता पनि बड्यो। तिनिहरू मध्ये, बिमल गुरुगले जीएनएलएफ तोडेर हिडे। पछि उनी २००७ मा दार्जिलिङबाट इंडियन आइडलको उम्मेदवार भएका प्रशान्त तामाङको जनसमर्थन सक्रियसाथ लागेर हिडे। चाडै नै बिमलले प्रशान्तको समर्थनको लागि जनताको समर्थन पाए र उनले सत्ताको सीटबाट घिसिङलाई हटाए। घिसिङले मार्च २००८ मा परिषदको अध्यक्ष पदबाट राजीनामा दिए र जलपाईगुडीमा बसाई सरे। जीएनएलएफले धेरै जसो आफ्नो समर्थन र कार्यकर्ताहरू गोर्खा जनमुक्ती मोर्चासँग गुमायो, बिमल गुरुङ्ले नेतृत्व गरेको एउटा नया पार्टि।

## गोर्खाल्याण्डको माग
जीजेएमको गठनको तत्कालै, बिमलले दार्जिलिङ जिल्ला र डुवर्सको धेरै क्षेत्रहरूलाई समेटेर गोर्खाल्याण्ड राज्यको स्थापनाको माग दोहोर्‍याए। प्रस्तावित राज्यको कुल क्षेत्रफल ६४५० बर्ग कि. मी. छ र बानरहाट, भक्तिनगर, बिरपारा, चाल्सा, दार्जिलिङ, जयगाऊँ, कालचिनि, कलिम्पोंग, कुमारग्राम, कुर्सियांग, मादरीहाट, मालबजार, मिरिक र नगरकट्टा जस्ता ठाउँ संलग्न छन्। १९८०को दशकको विपरीत जीजेएम परिपालना गरी आएको छ कि गोर्खाल्याण्डको लागि सङ्घर्ष अहिंसा र असहयोगको माध्यमले हुनेछ। उनको राज्यको दर्जा माग सन्दर्भमा दार्जिलिङ जिल्ला, डुवर्स र भारतको अन्य भागहरूको मानिसहरूबाट बिमलले जन समर्थन प्राप्त गरेका छन्।

## २००९को लोकसभाको निर्वाचन
२००९ को निर्वाचनमा जीजेएम द्वारा समर्थित भाजपाका उम्मेदवार जसवन्त सिंहले दार्जिलिङ लोकसभा निर्वाचन २.५ लाख भन्दा धेरै मतको अन्तरबाट आफ्नो निकटतम सीपीआई (एम) को प्रतिद्वन्दी जीवेश सरकारलाई हराएर जिते। भाजपाले लोकसभा चुनावको लागि पार्टीको घोषणा पत्रमा गोर्खाल्याण्डको गठन उल्लेख गरी सकारात्मक दृष्टिकोण राखेको एवजमा जीजेएमले भाजपाको समर्थन गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:भारतीय गोरखाहरू
यौन

यौन (Sex) भनेको जीवात्मा प्राणी मात्रको प्राकृतिक प्रवृत्ति हो।

यौन मानव जीवनको अभिन्न अङ्ग हो। त्यसैले यौनेच्छा हुनु, यौनका कुरा सुन्दा उत्तेजित हुनु एकदम स्वाभाविक हो। मानव जीवनका लागि भोक, प्यास र निद्रा जस्तै प्रकृतिले दिएको यौन पनि आवश्यक कुरा हो । सामान्यतया, यौनसम्पर्क राख्ने वा यौन तनाव शान्त पार्ने ईच्छालाई नै यौनेच्छा भन्न सकिन्छ। परिभाषामा केही फरक भए पनि यौनेच्छा वा यौन व्यग्रता एउटा मानसिक तथा भावनात्मक जैविक व्यग्रतासँग सम्बन्धित स्वाभाविक शक्ति हो। यो प्राकृतिक शक्ति वा व्यग्रताले निश्चित कार्यका लागि अभिप्रेरित गर्दछ । यसलाई हाम्रो मस्तिष्कले सञ्चालन गर्छ। मोटामोटीरूपमा हेर्दा यौनेच्छाको सञ्चालनमा विभिन्न प्रणाली सक्रिय देखिन्छन्। एक त endocrine system (इन्डोक्राइन सिस्टम) अन्तर्गतका रागरस वा हर्मोनहरूले त्यसको सञ्चालनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन् भने अर्कातिर इन्दि्रय प्रणालीका अनि मस्तिष्कले। वैज्ञानिक दृष्टिकोणले हेर्ने हो भने यौन उत्तेजनालाई स्नायु प्रणाली तथा यौनअङ्ग संलग्न एउटा जटिल प्रक्रियाको क्रियाशीलता हो भनेर परिभाषित गर्न सकिन्छ।

यौन चाहना स्वाभाविक कुरा भएकाले यसलाई दबाउनु आवश्यक छैन। यौनेच्छा शान्त पार्ने उपायहरूमध्ये सबैजसोका लागि यौन अङ्गको घर्षण नै प्रमुख हो। यौनसम्पर्क गर्दा यौन अङ्गहरू एक-आपसमा घर्षण गराइन्छ भने हस्तमैथुन गर्दा हातले वा अन्य तरिकाबाट आफ्नो यौन अङ्गको घर्षण गराएर वा दबाब दिएर पनि यौन आनन्द तथा यौन चरमसुख प्राप्त गरिन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* यौन सम्पर्क

* यौन रोग
* यौन वासना
* यौन चाहना

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:यौन
जसवन्त सिंह

**जसवंत सिंह**(जनवरी ३, १९३८) दार्जिलिंग संसदीय क्षेत्रबाट सांसद छन्। उनी राजस्थान राज्यको जैसलमेरको जसोल गांउको निवासी हुन र १९६०को दशकमा उनी भारतीय सेनाको अधिकारी थिए। पन्ध्र वर्षको उमेरमा उनी भारतीय सेनामा शामिल भएका थिए। उनी जोधपुरको पूर्व महाराजा गज सिंहको नातेदार मानिन्छन्। जसवंत सिंह मेयो कलेज र राष्ट्रीय रक्षा प्रतिष्ठान, खडकवास्लाको विद्यार्थी भई सकेका छन्। उनी मई १६, १९९६ देखि जून १, १९९६को समयमा अटल बिहारी वाजपेयीको सरकारमा वित्तमंत्री भई सकेका छन्। दुई वर्ष पछि डिसेम्बर ५, १९९८ देखि जुलाई १, २००२को समयमा उनी वाजपेयीको सरकारमा विदेशमंत्री बने। विदेशमंत्रीको रूपमा उनले भारत-पाकिस्तानको खराब सम्बन्ध सुधारने कोशिश गरे। फेरि साल २००२मा यशवंत सिन्हाको ठाँउ उनी एकपटक फेरि वित्तमंत्री बने र मे २००४मा वाजपेयी सरकारको हारसम्म उनी वित्तमंत्री बनी रहे। वित्तमंत्रीको रूपमा उनले बाजार-हितकारी सुधारहरु लाई बढवा दिए। भारतीय जनता पार्टीमा रहेको भए पनि उनी स्वयंलाई उदारवादी नेता मानदथे। २००१मा उनिलाई सर्वश्रेष्ट संसदको सम्मान प्राप्त भयो। भारत विभाजनमा उनको किताब जिन्ना-इण्डिया, पार्टिशन, इण्डेपेंडेंसमा नेहरू-पटेलको आलोचना र जिन्ना को प्रशंसा गरेकोमा अगस्त १९, २००९मा उनलाई भाजपाबाट निकाली दिइएको थियो।

## करियर
जसवंत सिंह भारतीय राजनीतिको ती थोरै राजनीतिज्ञहरूमा छन जसलाई रक्षा मन्त्री, वित्तमन्त्री र विदेशमन्त्री बन्ने अवसर मिल्ल्यो। उनी वाजपेयी सरकारमा विदेशमंत्री बने, त्यस पछि यशवंत सिन्हाको ठाँउ उनिलाई वित्तमंत्री बनायाइयो।
सामसिग

**सामसिङ** पश्चिम बङ्गाल राज्यको दार्जीलिङ जिल्ला कलिम्पोंग उपखंडको एक सानो पहाडी गांउ र पर्यटन स्थल हो, ३००० फीटको ऊंचाई अवस्थित छ। यो हरियो चिया बागानहरू सहितको आफ्नो सुंदर परिदृश्य, पहाड र जंगलको लागि जानिन्छ। यो नेओरा उपत्याका राष्ट्रिय निकुन्जबाट १८ कि.मी. टाढा अवस्थित छ। धेरै स्थानीय मान्छेहरू पर्यटनसँग सम्बन्धित व्यवसायमा संलग्न छन।

श्रेणी:भारतको गाउँ
पाठेघरको एड्नेक्सा

**पाठेघरको एड्नेक्सा** (वा **पाठेघरको हाँगा**) भन्नाले पाठेघरको नजीकका संरचनात्मक र कार्यात्मक रूपमा सम्बन्धित संरचनाहरू लाई जनाउँदछ।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
बलात्कार

**बलात्कार** भन्ने कुनै महिलाको मन्जुरी बिना करकाप, डर, धम्कि वा बल प्रयोग गरी जबरजस्ति गरिने यौनसम्पर्कलाई बुझ्न सकिन्छ। त्यसैगरि उमेर नपुगेका बालिकाहरुलाई ललाई फकाई, मञ्जुरी  नलिई गरिने यौन क्रियाकलापलाई पनि बलात्कार कै रूपमा लिईन्छ।

## परिभाषा
नेपालको कानुन अनुसार कुनै महिला को मन्जुरी बिना करकाव, डर, धम्की वा बल प्रयोग गरी जबरजस्ती गरिने यौन क्रियालाई बलात्कार भनिन्छ । त्यसै गरी उमेर नपुगेका बालिकालाइ ललाइ फकाइ, मन्जुरी नलिइ गरिने यौनकार्यलाइ पनि बलात्कारको रूपमा लिइन्छ भनि उल्लेख गरिएको छ । कुनै महिलामाथी बलात्कार हुनुका थुप्रै कारणहरु हुन सक्दछन् तर ति मध्ये मुख्य कारण चाहीँ महिला ले कसैसँग शारीरिक सम्बन्ध राखेको कुरा अन्य पुरुषहरुले थाहा पाएर पनि हो। बलात्कारका घटनाहरु हुनुका अन्य कारणहरूमा  स्कुल तथा कलेजमै व्वाईफ्रेन्ड र गर्लफ्रेन्ड बनाउनु अनि विवाह नगरी सँगै बस्नु (लिभिङ टुगेदर) का कारणले पनि बलात्कारको घटना हुने गरेको  छ । तर उमेर पुगेका अनि दुई जनाको सहमतिमा शारीरिक सम्बन्ध हुनुलाई बलत्कार मानिदैन । 

## यो पनि हेर्नुहोस
* सामुहिक बलात्कार
* हाडनाता करणी
* २०१२ दिल्ली सामुहिक बलात्कारको घटना

## सन्दर्भ सूची
## बाहिरी कडीहरू
श्रेणी:फौजदारी अपराध
श्रेणी:महिला विरुद्धका हिंसाहरू‎‎
केन्द्रीय विश्वविद्यालय, भारत

भारतमा उच्च शिक्षा विभागले सामान्यतया संसदको ऐनद्वारा सङ्घ विश्वविद्यालय वा केन्द्रीय विश्वविद्यालयको स्थापना गरिएको हुन्छ,यसको बिपरित अधिकांश विश्वविद्यालयहरु राज्य सरकारहरुद्वारा स्थापित गरिएको हुन्छ। भारत सरकारले बिहार, गुजरात, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, जम्मू र कश्मीर, झारखंड, कर्नाटक, केरल, उडीसा, पञ्जाब, राजस्थान र तमिलनाडुमा १२ अरु केन्द्रीय विश्वविद्यालयको प्रस्ताव गरेको छ।

श्रेणी:भारतका केन्द्रीय विश्वविद्यालयहरू
मोन्स प्यूबिस

मानव शरीररचनामा वा स्तनधारिहरूमा सामान्यतया, **मोन्स प्यूबिस** (ल्याटिन "pubic mound") वयस्क महिलाहरूको प्यूबिक हाडको माथी, प्यूबिक सिम्फाइसिसको अगाडि रहेको बोसोयुक्त तन्तुले बनेको भाग हो। यसलाई मोन्स भेनेरिज (ल्याटिन "mound of Venus") पनि भनिन्छ। मोन्स प्यूबिस योनीको अग्रभाग हो।

मोन्स प्यूबिसको आकार शरीरमा रहेको हार्मोन र बोसोको स्तर अनुसार फरक-फरक हुने गर्छ। यौवन अवस्था पछि यसको आकार बढ्नुका साथै यो रौंले ढाकिन्छ। यसले संभोगको क्रममा प्यूबिक हाडलाई संरक्षण प्रदान गर्दछ। सम्भोग को क्रममा पुरुष ले आफ्नो मुख योनी मा राखेर रसलाई चुस्ने गर्छन्। महिलाहरूमा मोन्स प्यूबिस पुडेन्डल क्लेफ्टको दुवैतिर छुट्टिएर बाह्य भगोष्ठ बन्दछ र भित्री भगोष्ठ, भगांकुर, योनीद्वार र भल्बल भेस्टिब्युलका अन्य भागको वरिपरि रहेको हुन्छ। यौवन अवस्थाको शुरुवात सँग सँगै अलग ढिस्कोको आकारमा आउने कारण मोन्स प्यूबिसको बोसोयुक्त तन्तु एस्ट्रोजन प्रति संवेदनशील हुन्छ। यसले बाह्य भगोष्ठको अग्रभागलाई प्यूबिक हाडबाट बाहिर र टाढा धकेल्छ।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
बाह्य भगोष्ठ

**बाहिरी भगोष्ठ**() मोन्स प्यूबिस देखि पेरिनियम सम्म फैलिएको दुई प्रत्यक्ष ठाडो रेखामा रहेका छालाको पत्र र पुडेन्डल क्लेफ्ट(योनीको चिरा)को आङ्गिक सिमा पनि हो। यसले भित्री भगोष्ठ, भगांकुर, इन्टरल्याबियल सल्सि, भगांकुरको फ्रेनलम, भल्बल भेस्टिब्युल आदिलाई समेटेको हुन्छ।

## एन्टेरियर कमिसुर
## पोस्टेरियर कमिसुर
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
भारतको उपराष्ट्रपति

**भारतको उपराष्ट्रपति** भारत सरकार को कार्यकारी विभाग मा राष्ट्रपति पछिको दोस्रो उच्चतहको सरकारी अधिकारी हुन्।  राज्य सभा को अध्यक्षको रूपमा काम गर्ने उपराष्ट्रपतिको विधायी कार्य पनि हुन्छ। भारतको वर्तमान उपराष्ट्रपति हामिद अंसारी, जो १० अगस्त, २००७ मा निर्वाचित भएका हुन्।

भारतको संविधानको धारा ६३ ले उपराष्ट्रपतिको बारेमा उल्लेख गर्दै भनेको छ: "भारतको एक जना उपराष्ट्रपति हुने छन"। जबकि भारतीय उपराष्ट्रपति कुनै पनि संख्याको पदाबधिको लागि निर्वाचित हुन सक्छन, संविधानले आवश्यकता ठान्दछ की उप राष्ट्रपति भारतको नागरिक हुनु पर्दछ।

## काम कर्तब्य 
राष्ट्रपतिको मृत्यु भएको, राजिनामा दिएको वा हटाईएको अबस्थामा राष्ट्रपतिको रूपमा एक नया राष्ट्रपति निर्वाचक मंडल द्वारा निर्वाचित नभएसम्मको लागि उपराष्ट्रपतिले अधिकतम ६ महीनाको लागि राष्ट्रपतिको रूपमा कार्य गर्दछन। यस अवधिको समयमामा उपराष्ट्रपतिले राज्य सभाको सभापतिको पदको काम गर्ने छैनन।

उनी राज्य सभाको पदेन अध्यक्ष पनि हुन। सबै बिधेयक, प्रस्ताव, कारवाही उसको सहमति पछि राज्यसभामा प्रस्तुत गर्न सकिन्छ। हालांकि उनी राज्य सभाको सदस्य नभएको कारण, उनलाई मतदान गर्ने कुनै अधिकार हुदैन।
## योग्यता 
* भारतको नागरिक।
* उमेर ३५ वर्ष नाघेको ।
* राज्य सभाको सदस्यताको लागि योग्यता भएको हुनु पर्ने।
* सङ्घ, राज्य वा स्थानीय प्राधिकारीको अधीन कोई लाभ पद धारण नगरेको।

## निर्वाचन 
एकल हस्तांतरणीय मत र गोप्य भएको मतदान माध्यमबाट समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली अनुसार निर्वाचक मंडल द्वारा उपाध्यक्ष  निर्वाचित गरिन्छ। मनोनित सदस्यहरू पनि आफ्नो निर्वाचनमा भाग लिन सक्छन।

## पदाबधि 
उपराष्ट्रपति पाँच वर्षको लागि पद धारण गर्दछन। उनी कुनै पनि संख्याको पदाबधीको लागि पुनः निर्वाचित हुन् सक्छन।

यदी उपराष्ट्रपतिले राजिनामा दिएमा, मरेमा वा महाभियोग लागेमा, उनको पदाबधी छोटो हुने छ।

## तलब र निरबृतीभरण
राज्य सभाको पदेन अध्यक्षको हैसियत अन्तरगत मात्र वर्तमान तलब प्रति महिना रु. १,२५,००० छ। तर जब राष्ट्रपति पद रिक्त हुन जान्छ, उनी भारतको राष्ट्रपतिको तलव र विशेषाधिकारको लागि सक्षम हुन्छन्। तर यस अवधिको समयमा, उनी राज्य सभाको सभापतिको तनव प्राप्त सक्षम हुदैनन। निरबृतीभरण तलबको का ५०% हुन्छ।

**सुबिधाहरू:**संविधानले उपाध्यक्षलाई उसको क्षमताको आधारमा कुनै पनि सुबिधाहरू तोकिदिएको छैन। उनी राज्य सभाको पदेन सभापति रूपमा उनी आफ्नो नियमित तलब लिन्छन्।

## बर्खास्त गर्ने 
भारतको संविधानको राज्यसभा र लोकसभामा दुई तिहाई बहुमतबाट पारित प्रस्ताब द्वारा उपराष्ट्रपतिलाई हटाउनको लागि संयन्त्र( धारा ६७(ख)) प्रदान गर्दछ।

श्रेणी:भारत सरकार
भित्री भगोष्ठ

**भित्री भगोष्ठ** वा निम्फ(nymphae)[१] दुई माहिलाको योनाङ्गको दुई तिरको मासुको पत्र हो। यो भगांकुरबाट तल तिर भल्बल भेस्टिब्युलको तल्लो भाग सम्म फैलिएको हुन्छ। प्रायजसो कुमारी स्त्रीमा भित्री भगोष्ठको पछिल्लो किनारा फ्रेनलम ल्याबिओरम पुडेन्डि वा *फोरचेट* नामक छालाको पत्रले बिचमा जोडिएको हुन्छ। यसको आकार महिला अनुसार फरक-फरक हुन्छ।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
जीवाश्म विज्ञान

**जीवाश्म विज्ञान** वा **प्यालेन्टोलोजी** ()
, पृथ्वी विज्ञानको त्यो शाखा हो जसको सम्बन्ध पृथ्वीमा भएका विभिन्न युगहरूको ती प्राणी र वनस्पतिको अवशेषहरूसँग छ जुन हाल पृथ्वीको पाप्रोको चट्टानहरूमा मात्रै पाइने गरिन्छ।

वैज्ञानिक विलियम ह्वेवेलको अनुसार 'जीवाश्म विज्ञान त्यो विज्ञान हो, जसले प्राचीन वनस्पति तथा जनावरहरूको जीवाश्मयुक्त अवशेषहरूद्वारा प्रकट भूतकालीन भूगर्भिक युगको जीवनको व्याख्या गर्दछ।' जीवाश्म विज्ञान आदिकालीन जीव जनावरहरूको जीवाश्मयुक्त अवशेषहरूको आधारमा अध्ययन गर्दछ। जीवाश्म शब्द दुई वटा शब्द 'जीव' र 'अश्म' (जीवाश्मयुक्त जीव) मिलेर बनेको छ र यसले जीवाश्मको बारेमा अध्ययन गर्ने कुरा प्रष्ट पार्दछ।
## परिचय 
जीवाश्म विज्ञान जीव विज्ञानको नयाँ शाखा हो र यस विषयसँग सम्बन्धित अध्ययनको विकास लगभग २०० वर्ष पहिले मात्रै भएको हो। विज्ञानको यो शाखा मूल रूपले विकास हुनुभन्दा धेरै पहिले देखि नै अस्तित्वमा थियो। प्राचीन आदिमानवहरूलाई यस विषयको बारेमा अपुरो जानकारी थियो। ज्ञान र विज्ञानको अभावमा उनीहरूले पहिले पहिले यस किसिमका अवशेषहरूलाई जैविक उत्पत्ति नबुझी त्यसलाई प्रकृतिद्वारा सिर्जना गरिएको सामग्री बुझ्ने गर्थे। तर विस्तारै ज्ञानको अभिवृद्धिसँगै मनुष्यलाई यस दिशामा आफ्नो विचारहरूलाई परिवर्तन गर्नु परेको छ। विज्ञानको प्रयोग र खोजको कारण पृथ्वीको चट्टानमा पाइने अवशेषहरू कुनै विशिष्ट समयमा जीवित जीव थिए र त्यो स्थान जहाँ हाल ती जीवाश्महरू पाइने गर्दछ त्यो पृथ्वीको कुनै युगमा समुद्रको गर्भमा थियो।

सन्‌ १८२० सम्म मात्रै १२७ जीवाश्मयुक्त वनस्पतिहरू तथा २,१०० जन्तुहरूको बारेमा पत्ता लागेको थियो। त्यसपछि यो सन् १८४० मा आएर क्रमश: २,०५० तथा २४,३०० सम्म पुगेको थियो। त्यस समयदेखि हाल वर्तमान समयसम्ममा यिनीहरूको मूल संख्यामा निकै वृद्धि भएको छ। 

## पृष्ठभूमि
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विज्ञान
योनिच्छद

**योनिच्छद** महिलाको योनिद्वारलाई पुरै वा आंशिक भागमा ढाकिएर रहेको पातलो झिल्ली हो । यो महिलाकोयोनी वा स्त्री बाह्य योनाङ्ग अन्तर्गत पर्दछ । संदिग्ध बलात्कार वा यौन शोषणको सन्दर्भमा, योनीच्छदको एक विस्तृत परीक्षण गर्न सकिन्छ; तर योनीच्छदको अवस्था मात्रले अक्सर अपूरो हुन्छ। साना बच्चाहरूमा फाटेको योनीच्छद सामान्यतया धेरै छिटो ठीक हुन्छ, वयस्कमा योनीच्छदको द्वार प्राकृतिक कारणहरू र भिन्नताले गर्दा आकार र प्रकारमा वृद्धिको विस्तार हुने गर्दछ।

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
योनीद्वार

मूत्रमर्गको द्वारको तल रहेको मध्य छिद्र **योनीमार्गको छिद्र** वा **योनीमार्गको द्वार** हो। यसको आकार योनीच्छद अनुसार विपरित फरक आकारमा हुन्छन।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
राजा धनपाल थान

thumb|200px|right| पोखरीको छेउमा रहेको राजा धनपाल थान 
**राजा धनपाल थान** मोरङ जिल्लाको कदमाहा गाविस वडा नं ६ मा अवस्थित छ। सदरमुकाम विराटनगर देखि करिब १५ किमि पूर्वमा रहेको यो क्षेत्र पर्यटकीय, धार्मिक, साँस्कृतिक तथा जैविक विविधताका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।  करिब ३ बिगाहा क्षेत्रफलमा फैलिएको यो क्षेत्र राजमार्गबाट करिब २ किमि दक्षिणमा अवस्थित छ। धनपालथानमा राजा धनपालका नाममा पूजा गरिने हुनाले यसलाई धनपालथान भनिएको हो। इतिहासमा राजा धनपाल कुन समयका कस्ता राजा थिए भन्ने कुरा स्पष्ट छैन। तर पनि त्यस स्थानलाई राजाको दरबार रहेको मान्यता यस क्षेत्रका मानिसहरूको छ। बङ्गाली भाषामा राजा बस्ने ठाउँलाई राजाबाडी भन्ने चलन छ। यसैको अपभ्रंस भई यस स्थानको नाम राजबाडा भएको हुन सक्ने देखिन्छ। राजा धनपालथान क्षेत्रमा पुरानो ढिस्को र पिपलको बोटको जरामा जेलिएका इँटाहरू पाइएकाछन्। यिनीहरूले विगतमा यस भेगमा कुनै दरवार वा भवन रहेको स्पष्ट पारेका छन्। धनपालथानका पोखरी, एउटा भवनको ढिस्को र भग्नावशेषयुक्त पिपलको बृक्ष यहाँका महत्त्वपूर्ण पुरातात्विक अवशेषहरू हुन्। धनपालथान यस भेगमा चलेका लोकोक्तिका आधारमा यहाँ एउटा पुरानो पोखरीको अवशेष रहेको र पछि त्यसलाई मानिसहरूले सफाइमात्र गरेको मानिन्छ। यसैगरी त्यहाँको एउटा पुरानो भग्नावशेष कुनै मन्दिर या भवनको अवशेष हुन सक्तछ। यहाँको एउटा पिपलको बोटमा भने एकपछि अर्को नयाँ बृक्ष पलाउने क्रम चलेर लामो समयदेखि अस्तित्वमा रहको अनुमान गर्न सकिन्छ। त्यसको करिव ८ फिट माथिसम्म रहेको जराहरू भित्रका पुराना इंटा र अन्य भग्नावशेषले त्यस स्थानमा विगतमा कुनै मन्दिर रहेको र कालक्रमले गर्दा उक्त मन्दिर जीर्ण भई नासिएको बुझ्न सकिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:मोरङ जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:ऐतिहासिक स्थलहरू
पुङ सिङ

**पुङ** अथवा **पुङ सिङ** अर्नाको सिङलाई टुप्पोमा प्वाल पारेर सो सानो प्वालमा मालिङ्गोको पाइप राखी मालिङ्गोबाट मुखले फुकेर बजाईने बाजा हो । यो बाजा तोष वा तोषी (साकेवा) थानमा पूजा गर्न जाँदा नोक्छो (धर्म गुरु) को साथमा ढोल-झ्याम्टासंगसंगै बजाईन्छ। यो बाजा राई समुदायमा प्रचलित परम्परागत वाजा हो । यस बाजालाइ किरात समुदायको कुलुङ र खालिङ राईहरुले विशेष महत्त्वका साथ प्रयोग गर्दछन् । यसको आवाज श‌ङ्ख बाजासँग मेल खाने किसिमको हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
मुर्चुङ्गा

**मुर्चुङ्गा** फलामद्वारा निर्मित एउटा जिब्रोलाई हिर्काएर बजाईने सानो बाजा मुर्चुङ्गा हो। जिब्रोको दुई छेउमा रहेका दुईवटा आधारलाई ओठ खोलेर तल्लो - माथिल्लो दाँतहरूमा अड्याई औँलाले हान्दै आवाज निकाली भित्री स्वासद्वारा विभिन्न भाका निकाली बजाईन्छ।सानो तथा कच्चा जिब्रा भएको यो विनायो बाजालाई सुरक्षीत राख्न मालिङ्गो बाँसको सानो खोल बनाई त्यस भित्र राखिन्छ, जसको बाहिरी भागमा अति आकर्षक बुट्टा खोपेको हुन्छ। यसलाई धागोको प्रयोग गरी चोलोको तुनामा बिनायो सँगै झुण्डाएर बोकिन्छ। यो बाजा विशेष गरी किराँतहरूले बजाउने गर्छन् । मुर्चुङ्गाका स्वर ज्यादै मीठो सुनिन्छ । मुर्चुङ्गालाई भगवान शिवको प्रिय बाजा पनि मानिन्छ । यो बाजा किराँतेश्वर महादेवले प्रचलनमा ल्याएको हो भन्ने विश्वास गरिन्छ । यसको आकार झन्डै त्रिशुल आकारको हुन्छ / हिजो आज पितलको पनि पाइन्छ। यस बाजालाइ स्वर बाजाको रूपमा र ताल बाजाको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
सिलिमी

फलामद्वारा बनाईएको चेप्टो लाम्चो आकारमा छेउ-छेउमा लहरै- १२ वटा मुन्द्री लगाएर तल्लो पक्रने भाग मुनी पनि चारवटा मुन्द्री राखेर यो सिलिमी बनाएको हुन्छ। सिलिमी बाजालाई सिली नाच नाच्दा हातमा लिएर नाचको चालसँग हल्लाउदै आवाज निकालेर बजाईन्छ।यो राई लिम्बु हरूको परम्परागत बाजा हो|

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति