open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
फर्सी

**फर्सी** तरकारीको एक प्रकार जो लहरामा फल्छ, प्रायः सबै ठाउँमा यो तरकारीको उत्पादन हुन्छ। फर्सी धेरै थरीका हुन्छन्।

फर्सी 

फर्सी एक स्थलीय, द्विकोटिलेडोनस बिरुवा हो जसको डाँठ लामो, कमजोर र हरियो रंगको हुन्छ।  काण्डमा साना कपालहरू हुन्छन्।  यो यसको आकर्षणको मद्दतले बढ्छ वा चढ्छ।  यसको पातहरू हरियो, चौडा र गोलाकार हुन्छन्।  यसको फूल पहेंलो रङको, नियमित र अपूर्ण घण्टीको आकारको हुन्छ।  पुरुष र महिला फूलहरू फरक छन्।  भाले र पोथी दुवै फूलहरूमा पाँच जोडी सेपल र पाँच जोडी पहेंलो कोष्ठहरू हुन्छन्।  नर फूलमा तीन पुंकेसर हुन्छन्, जसमध्ये दुई जोडिएका हुन्छन् र तेस्रो स्वतन्त्र हुन्छन्।  पोथी फूलमा तीनवटा जोडिएका कार्पेल हुन्छन् जसलाई कार्पेल भनिन्छ।  यसको फल लामो वा गोलो हुन्छ। फल भित्र धेरै बीउ पाइन्छ।  फलको वजन 4 देखि 8 किलोग्राम सम्म हुन सक्छ।  सबैभन्दा ठूलो प्रजाति, म्याक्सिमा, 34 किलोग्राम भन्दा बढी हुन्छ।  संयुक्त राज्य अमेरिका, मेक्सिको, भारत र चीन यसको सबैभन्दा ठूलो उत्पादक देश हुन् ,यो बिरुवाको आयु एक वर्ष हो। 

पोषक तत्वहरू 

मुटु रोगीका लागि फर्सी निकै फाइदाजनक हुने आहारविद्हरू बताउँछन् ।  यसले कोलेस्ट्रोल घटाउँछ, शीतल र मूत्रवर्धक हुन्छ।  पेटको समस्यामा पनि यो प्रभावकारी हुन्छ । फर्सीले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्छ र प्यान्क्रियाजलाई सक्रिय बनाउँछ।  यसकारण डाक्टरहरूले मधुमेहका बिरामीलाई फर्सी खाने सल्लाह दिन्छन्।  यसको जुसलाई स्वस्थकर पनि मानिन्छ ।  फर्सीमा मुख्यतया बिटा क्यारोटिन हुन्छ, जसले भिटामिन ए प्रदान गर्दछ।  पहेंलो र सुन्तला फर्सीमा क्यारोटिन उच्च मात्रामा हुन्छ।  फर्सीको बीउ पनि फलाम, जिंक, पोटासियम र म्याग्नेसियमको राम्रो स्रोत हो।  विश्वभर यसको प्रयोगको कारणले सेप्टेम्बर 29 लाई 'पम्पकिन डे' को रूपमा मनाइन्छ।

फर्सी खाऔँ स्वथ्य बनेँ।

श्रेणी:साग-सब्जी
श्रेणी:खाद्य पदार्थ
श्रेणी:तरकारीहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
घिरौँला

**घिरौँला** तरकारी बनाउने सब्जीको प्रकार जो लहरामा फल्छ, प्रायः सबै ठाउँमा यो तरकारीको उत्पादन हुन्छ । घिरौँला धेरै थरीका हुन्छन् ।घिरौँला फर्सी स्क्वास र लौका परिवार (Cucurbitaceae) मा उष्णकटिबंधीय र उपोष्णकटिबंधीय दाखको प्रजाति हो।यो तरकारीको रूपमा खेती गरिन्छ र खाइन्छ, तर विकासको युवा चरणमा खाद्य हुनको लागि फसल गर्नुपर्छ। यसको तरकारी भारत, चीन, नेपाल, भुटान, बंगलादेश र भियतनाममा लोकप्रिय छ। जब फल पूर्ण रूपमा पाक्छ, यो खानको लागि अनुपयुक्त हुन्छ किनकि यो धेरै रेशादार हुन्छ। घिरौँलाको पूर्ण रूपमा विकसित फल जालोको स्रोत हो।

घिरौँलाको फल परिपक्व खण्ड प्रशोधन पछि नुहाउने वा भान्छा जालोको रूप मा प्रयोग गर्न अनुमति दिन सकिन्छ।  यदि घिरौँलाहलाई पूर्ण रूपमा पाक्न दिइयो र त्यसपछि दाखको बोटमा सुकाइयो भने, मासु गायब हुन्छ, केवल रेशेदार कंकाल र बीउहरू छोडिन्छ, जुन सजिलै बाहिर निकाल्न सकिन्छ।  घिरौँला वा घिरौँलाहको रूपमा बजारमा, जालोलाई नुहाउँदा शरीर घोट्नको लागि प्रयोग गरिन्छ।
## तस्विर सङ्ग्रह

Ri
Ridge gourd( beerakai ).jpg
Natural loofah luffa sponges on an organic farm in Israel.jpg
Luffa acutangula seeds.jpg
Spongegourd.jpg
Luffa cylindrica1.jpg
Luffa aegyptiaca MHNT.BOT.2011.3.94.jpg
Lufa flowers.jpg

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:साग-सब्जी
श्रेणी:खाद्य पदार्थ
श्रेणी:तरकारीहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:नगदे बाली
श्रेणी:कृषि
लौका

**लौका** तरकारी बनाउने सब्जीको प्रकार जो लहरामा फल्छ, विश्वका प्रायः सबै ठाउँमा यो तरकारीको उत्पादन हुन्छ । लौका धेरै थरीका हुन्छन् । लौका मानव स्वास्थ्यलाई निकै फाईदाजनक छ। यसका साथै लौका औषधि पनि हो । लौकामा पित्त, कफनासक, रुचिनासक गुण छ । लौकाको जुस ज्वरो, खोकी, मुटुको विकार, गर्भाशयसम्बन्धि सबै रोगको लागि लाभदायक हुने गरेको छ । 

## लौकाबाट निम्न लाभहरु प्राप्त गर्न सकिन्छ
* रक्तविकार
 रक्त विकारमा आधा गिलास लौकाको जुसमा थोरै मिश्री मिलाएर बिहान बेलुका पिउनाले रगतको विकार कम हुदै जान्छ । 

* दाँतको दुःखाई
 दातको दुःखाईको समस्या भएमा १ सय ग्राम लौकाको गुदी र २५ ग्राम पिसेको लसुन १ लिटर पानीमा उमाल्ने । आधा नहुञ्जेल यसलाई उमालिरहने । त्यसपछि यसलाई जाली कपडाले छान्ने।    छानेको पानीले कुल्ला गर्ने। दिनमा २-३ पटक यसो गर्नाले दाँतको दुःखाई कम हुन्छ ।

* मुटुको रोग
 मुटु रोगीले लौकाको तरकारीका साथसाथै १०/२० मि.ली. लौकाको जुस दिनहुा बिहान पिउनाले फाइदा गर्छ ।

* पिलो
 पिलो भएको व्यक्तिले दैनिक १५/३० मि.ली. लौकाको जुसमा थोरै मिश्री घोलेर २/३ पटक पिउनाले फाइदा गर्दछ।

* मुत्र नलीको जलन
 मुत्रसम्बन्धि रोगमा लौकाको रस निकालेर एक चिम्टि सिधे नुन र कागतीको रस मिलाएर दैनिक बिहान पिउनाले मुत्रनली खुलेर आउाछ र मुत्रनलीको दुःखाई हट्छ।

* अनिन्द्रा
 लौकाको रसमा थोरै तिलको तेल मिलाउने। सुत्नुभन्दा पहिला टाउकोमा राम्रोसाग मालिस गर्ने। केहि दिनपछि राम्रोसाग निन्द्रा लाग्न थाल्छ।

* रक्तश्राप
 रक्तश्रापमा पनि लौका लाभदायक छ। शरीरको कुनै भागमा रगत बगिरहेको अवस्थामा लौकालाई ताछेर ताछेको बोक्रा पिसेर त्यस ठााउमा लगाउने र पट्ट बााध्ने। यसले बगेको रगत रोकिन्छ। यसका साथै लौकाको रस पनि पिउने।

* ज्वरो, पित्त र बाथ
 ज्वरो आएको बेला २० मि.ली. लौकाको रसमा थोरै मिश्री मिलाएर सेवन गर्दा लाभ हुन्छ । यसले बात, पित्तको समस्यामा पनि लाभ पुग्छ ।

* गर्भाशय सम्बन्धि समस्या
 गर्भाशय सम्बन्धि समस्यामा लौकाको रस निकै लाभदायक मानिन्छ। पटक पटक गर्भपतन हुने महिलाहरूले लौकाको रस तथा तरकारीका रूपमा अवश्य खान आवश्यक हुन्छ । यसले गर्भाशय मजवुत भई गर्भपतन हुने समस्याबाट छुटकारा दिलाउन मद्दत गर्छ । 

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:साग-सब्जी
श्रेणी:खाद्य पदार्थ
श्रेणी:तरकारीहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:लहरा
लोहोरो

मा प्रयोग गरिने सिलौटो र लोहोरो]]
**लोहोरो** भान्साघरमा प्रयोग गरिने मसला पिंध्ने गोलो  वा लाम्चो बेलनाकार ढुङ्गो हो।  यसले सिलौटो माथि राखिएका मसला वा अचारलाई पिस्ने काम गर्छ। प्राय यो भान्साघरमा प्रयोग गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भान्साघर
श्रेणी:भान्सा-उपकरण
श्रेणी:घरेलु सामग्रीहरू
श्रेणी:खाद्यपदार्थ पिस्ने उपकरणहरू
श्रेणी:घरेलु उपकरणहरू
सिलौटो

**सिलौटो** भान्साघरमा प्रयोग गरिने मसला पिंध्ने चेप्टो ढुङ्गो, जसमाथि राखेर लोहोरोले पिंधिन्छ। ती दुई ढुङ्गाको सहायताले विभिन्न मसलाहरू (जिरा, मरिच, धनिया, अदुवा लसुन, ल्वाँङ, सुकुमेल, जाइफल आदि ) तथा अचार पिसिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भान्साघर
श्रेणी:भान्सा-उपकरण
श्रेणी:घरेलु सामग्रीहरू
श्रेणी:खाद्यपदार्थ पिस्ने उपकरणहरू
श्रेणी:घरेलु उपकरणहरू
कोर्‍याँसो

**कोर्‍याँसो** भान्सा घरमा प्रयोग गरिने औजार हो। यसमा प्वाल पारेर काँडादार बनाइएको हुन्छ। यस औजारद्वारा मूला, काँक्रो, मेवा आदि कोरेर मसिनो बनाइन्छ, यसरी कोरेर बनाइएपछि साँधेर अचार अथवा सिकर्नी बनाइन्छ।

## इतिहास
चिज कोर्ने कोर्‍याँसोको आविस्कार फ्रान्सका फ्रान्कोइस बोलियर १५४० को दशकमा गरेका थिए।

## विभिन्न प्रकारका कोर्‍याँसोका तस्बिरहरू

चित्र:Micro Plane.jpg|
चित्र:Zest Grater.jpg|
चित्र:Muskatreibe fcm.jpg|
चित्र:Terka.jpg|
चित्र:GingerGrater.png|
चित्र:Oroshigane.Sharkskin.jpg|
चित्र:Chirava c.jpg|

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भान्साघर
श्रेणी:भान्सा-उपकरण
छुरी

**छुरी** भान्सा घरमा प्रयोग गरिने औजार जसद्वारा सब्जी आदि काटिन्छ।

श्रेणी:भान्साघर
श्रेणी:भान्सा-उपकरण
श्रेणी:अनाथ पृष्ठहरू
गाग्रो

**गाग्रो**  धाराबाट पानी ओसार्ने र भान्सा घरमा पानी राख्ने  लोहोटाको रूपको ठूलो भाँडो, जसको प्रयोग प्रायः गाउँमा स्त्रीजातिहरूले गर्छन्।पर्वत सुबेदी (कुरा गर्ने) १६:२४, ७ फेब्रुअरी २०२० (युटिसी(UTC))

श्रेणी:भान्साघर
श्रेणी:भान्सा-उपकरण
आम्खोरा

**आम्खोरा** धाराबाट पानी ओसार्ने र भान्सा घरमा पानी राख्ने गाग्राको रूपको सानो भाँडो, जसको प्रयोग हात धुँदा र चुठ्दा गरिन्छ। बनोटको रूपमा हेर्दा अम्खोरा तामा,ढलोट,स्पात या आलुमिनियम आदि धातु प्रयो गरेर निर्माण गरिएको हुन्छ। 
* हेर्नुहोस् :
#लोहोटा
#करुवा
#कलश

श्रेणी:भान्साघर
श्रेणी:भान्सा-उपकरण
श्रेणी:भाँडाकुँडा
इस्वी सम्वत्

**इस्वी सम्बत** वा **ग्रेगोरी पात्रो** विश्वमा प्रयोग गरिने अन्तर्राष्ट्रिय सम्बत हो । यो संसारमा लगभग हरेक ठाउँमा उपयोग गरिने क्यालेन्डर हो। यो जुली सम्बतको रूपान्तरण हो। 

इस्वी सम्बत'रको मूल एकाइ दिन हुन्छ। ३६५ दिनहरूको एक वर्ष हुन्छ, तर प्रत्येक चौथो वर्ष ३६६ दिनको हुन्छ जसलाई **अधिक वर्ष** (लिप इअर) भनिन्छ। सूर्यमाथि आधारित पञ्चाङ्ग हर १४६,०९७ दिनपछि दोहोरिन्छ। यसलाई ४०० वर्षहरूमा बाँडिएकोछ, र यो २०८७१ सप्ताह (७ दिन)को बराबर हुन्छ। यी ४०० वर्षहरूमा ३०३ वर्ष साधारण वर्ष हुन्छन्, जसमा ३६५ दिनहरू हुन्छन्। र ९७ लीप वर्ष हुन्छन्, जसमा ३६६ दिन हुन्छन्। यस प्रकार प्रत्येक वर्षमा ३६५ दिन, ५ घण्टा, ४९ मिनेट र १२ सेकेण्ड हुन्छन्।
यसलाई पोप ग्रेगोरीले लागू गरेका हुन् र नैं यसको नाम ग्रेगोरियन क्यालेन्डर बसेको हो। यो भन्दा पहिला जूलियन क्यालेन्डर प्रचलनमा थियो, तर त्यसमा त्रुटीहरू भएकोले हटाइयो।

### महिनाहरूको नामको क्रम: दिनहरूको सङ्ख्या 
## थप हेर्नुहोस्
श्रेणी:संवत्
श्रेणी:समय
फेब्रुअरी

'''''' जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको दोस्रो महिना हो। सामान्य वर्षमा २८ दिन वा अधिक वर्षमा २९ दिन हुन्छ र २९ औँ दिनलाई अधिक दिन भनिन्छ। यो पाँच महिनाहरू मध्ये पहिलो महिना हो जसमा ३१ दिन भन्दा कम हुन्छ (अन्य चार अप्रिल, जुन, सेप्टेम्बर र नोभेम्बर हुन्)। यस महिना ३० दिन भन्दा कम हुने एक मात्र महिना हो। फेब्रुअरी उत्तरी गोलार्धमा मौसमी जाडोको तेस्रो र अन्तिम महिना हो। दक्षिणी गोलार्धमा, फेब्रुअरी मौसमको ग्रीष्मऋतुको तेस्रो र अन्तिम महिना हो (उत्तरी गोलार्धमा अगस्टको मौसमी समकक्ष हो)।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*०२
झाडग्राम उपविभाग

**झारग्राम उपविभाग** भारतीय राज्य पश्चिम बङ्गालको पश्चिम मिदनापुर जिल्ला अन्तर्गतको उपविभाग हो।

श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका उपविभागहरू
भगाङ्कुर

'भग' तथा 'अंकुर' यी दुई शब्दले बनेको हो, जसले सामान्य रूपमा भगको अंकुर भन्ने अर्थ दिन्छ। अंग्रजीमा यसलाई clitoris भनिन्छ। 
**भगांकुर** वा **भगनासिका** (अंग्रेजीः Clitoris) एक योनाङ्ग हो, जुन स्त्रीहरूमा मात्र पाइन्छ। यो योनीको अगाडि मोन्स प्यूबिस(Mons pubis)को तल,बाह्य ओष्ठ(Labia majora) जोडीएको स्थानमा रहेको हुन्छ। यो अङ्ग पुरुषको लिङ्ग जस्तै कडा हुन सक्ने मांसपेसीले बनेको हुन्छ। सामान्यतया यसको लम्बाई २‍ से.मी.र मोटाई ०.५ से.मी. हुन्छ।

महिलाको यौनअङ्ग बाहिरबाट हेर्दा छालाका दुई पत्र एक-अर्कामा टाँसिए जस्तोमात्र देखिन्छ। यसैलाई हामी समग्रमा भग भन्छौं र यसैको भित्रतिर नै अन्य अङ्ग हुन्छन्। महिलाहरूमा यही भगको माथिपट्टि बोसोयुक्त तन्तुले बनेको क्षेत्र हुन्छ, जसले यौन तथा प्रजनन अङ्गहरूलाई सुरक्षा प्रदान गर्छ। यौनाङ्ग क्षेत्रको उक्त भागलाई अंगे्रजीमा mons pubis (मोन्स प्युबिस) भनिन्छ। युवतीको भग क्षेत्रमा भएका छालाको पत्रलाई फर्काइयो भने भित्रतिर ठूलो भगोष्ठ, सानो भगोष्ठ, भगांकुर तथा योनिद्वारजस्ता विभिन्न अङ्ग देख्न सकिन्छ।

भगक्षेत्रको दायाँ र बायाँ बोसोयुक्त तन्तुले बनेका दुई पत्र हुन्छन्, जसलाई हामी ठूलो भगोष्ठ भन्छौं र त्यसलाई बाहिरतिर फर्काइयो भने दुवैतिर एक-एक गरेर दुई साना भगोष्ठ देख्न सकिन्छ। यही साना भगोष्ठले भित्री भगक्षेत्रलाई छोपेर राखेको हुन्छ र एक किसिमले सुरक्षा प्रदान गर्छ। यी ठूला तथा साना भगोष्ठका छेउ, माथि र तलतिर एक-अर्कामा जोडिएको हुन्छ। यही भगोष्ठ जोडिएको स्थानमै भगांकुर हुन्छ। महिलालाई यौन सुख दिनु नै एकमात्र कार्य भएको देखिन्छ।भगांकुरको टुप्पोलाई पनि पुरुषको जस्तै अङ्ग्रेजीमा glans (ग्ल्यान्स) नै भनिन्छ। व्यक्ति-व्यक्तिअनुसार यसको आकार फरक-फरक हुनसक्छ, तर सामान्यतः यसको आकार केराउको दानाजत्रो हुन्छ। यसको shaft (साफ्ट) भने शरीरसँग जोडिएको हुन्छ। भगांकुरलाई छालाको एक पत्रले छोपेको हुन्छ, जसलाई clitoral hood (क्लाईटोरल हुड) भनिन्छ। भगांकुर glans (ग्ल्यान्स) अति नै यौन संवेदनशील हुन्छ र पुरुष ले स्पर्श गर्दा वा पुरुषले जिब्रो द्वारा चुस्दा यौन उत्तेजनाका बेला आकारमा तुलनात्मक रूपमा निकै सानो हुने भए पनि पुरुषको लिङ्ग जस्तै उत्तेजित हुन्छ।

## क्लिटोरियल क्रस
**क्लिटोरियल क्रुरा**(एकवचन: *क्लिटोरियल क्रस*) भगांकुरको आन्तरिक भागहरू हुन। यि भगांकुरको शरीरबाट एक उल्टो 'भी' जस्तै आकारमा फैलिएको हुन्छ। यि भेस्टिब्युलर बल्ब नजीकै हुन्छन र पनि क्लिटोरियल बल्बको नामले पनि चिनिन्छ।
यिनीहरू मूत्रमार्ग, मूत्रमार्गिय स्पन्ज र योनीको दाँया र बायाँ हुन्छ र प्युबिक हाड सम्म फैलिएको हुन्छ। क्लिटोरियल क्रुराका मांसपेशिहरूलाई इस्चिओक्याभर्नोसि (ischiocavernosi) भनिन्छ।
प्रत्येक क्लिटोरियल क्रस प्युबिस र इस्कियमको रामी सँग जोडिन्छ। क्रुरा भगांकुरको आधार जस्तै हुन्छ, जुन खडा हुने तन्तुले बनेको कर्पस क्यभेर्नस मांसपेशिहरूको संयोजन हो।

## कर्पस क्याभेर्नस
‌‌

## क्लिटोरियल हुड
‌‌

## सन्दर्भ सूची
http://www.ekantipur.com/saptahik/article/?id=12575 

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
मुद्रास्फिति

**मुद्रास्फिति** कुनैपनि देशको पैसाको मूल्य घटेको अवस्था हो। यसले देशमा महँगी बढाउने र कृत्रिम अभाव जस्ता समस्याहरू पैदा गर्दछ। देशमा विदेशी मुद्राको सञ्चिति बढेको वा क्रयशक्ति घटेको अवस्थामा मूल्यस्फिति गरिन्छ।

मुद्रास्फीति एक समय मा एक अर्थव्यवस्था मा वस्तुहरु र सेवाहरू को सामान्य मूल्य स्तर मा एक निरंतर वृद्धि हो। जब सामान्य मूल्यको स्तर बढ्यो, मुद्राको प्रत्येक एकाइले कम सामान र सेवाहरू खरीद गर्छ; फलस्वरूप, मुद्रास्फीति मुद्रा को क्रय शक्ति प्रति एकाइ मा कमी को प्रतिबिंबित गर्दछ - विनिमय दर र अर्थव्यवस्था भित्र खाता को एकाइ मा वास्तविक मूल्य को एक हानि। मुद्रास्फीति को मुद्रा मुद्रास्फीति दर, वार्षिक सामान्य मूल्य सूचकांकमा प्रतिशत परिवर्तन, सामान्यतया उपभोक्ता मूल्य सूचकांक, समयको साथमा मापन गरिन्छ। मुद्रास्फीतिको विपरीत भ्रामक हो।

मुद्रास्फीति विभिन्न सकारात्मक र नकारात्मक तरिकामा अर्थव्यवस्थालाई असर गर्छ। मुद्रास्फीतिको नकारात्मक प्रभाव पनि पैसा पकड्ने अवसर लागतमा वृद्धि, भविष्यमा मुद्रास्फीतिमा अनिश्चितता जो लगानी र बचतलाई हतोत्साहित गर्न सक्छ, र यदि मुद्रास्फीति पर्याप्त भएमा उपभोक्ताको कमीले चिन्ता बढेको छ कि मूल्यहरु मा वृद्धि हुनेछ भविष्य। सकारात्मक प्रभाव को नाममात्र वेतन कठोरता को कारण बेरोजगारी को कम गर्न शामिल छ, केन्द्रीय बैङ्क को अधिक नीति को मुद्रा नीति को लागि अधिक लेवे को अनुमति दि्छ, ऋण र निवेश को धन को बदलन को बजाय प्रोत्साहित गर्न को लागी, र अपरेशनसँग सम्बन्धित अक्षमता देखि बचने।

अर्थशास्त्रीहरू सामान्यतः विश्वास गर्छन् कि मुद्रास्फीति र हाइपरिफेशनको उच्च दरले पैसा आपूर्तिको अत्यधिक वृद्धिको कारणले गर्दा।कुन कारकले मुद्रास्फीतिको न्यून मध्यम दर निर्धारण गर्दछ जसमा अधिक फरक छन्। कम वा मध्यम मुद्रास्फीति वस्तुहरू र सेवाहरूको लागि वास्तविक मागमा उल्टाउने वा उल्टाउनको लागि जिम्मेवार हुन सक्छ, वा उपलब्ध समयमा उपलब्ध आपूर्तिहरूमा परिवर्तनहरू। तथापि, सहमति अनुसार यो मुद्रास्फीतिको लामो समयसम्म बढ्दै गएको छ। आर्थिक विकासको दर भन्दा बढी। 

आज, अधिकतर अर्थशास्त्रीहरूले मुद्रास्फीतिको कम र स्थिर दरलाई समर्थन गर्छन्। न्यून (शून्य वा नकारात्मकको विरोधको रूपमा) मुद्रास्फीतिले आर्थिक बजारको गम्भीरता घटाउँछ, श्रम बजार सक्षम पार्छ र तीव्र गतिमा समायोजन गर्न सक्छ, र यसले अर्थव्यवस्थाको स्थिरताबाट लचीलापन तिरिएको नीतिलाई रोक्दछ। मुद्रास्फीति कम र स्थिरको दरलाई सामान्यतया मौद्रिक अधिकारहरूलाई दिइन्छ। सामान्यतया, यी मौद्रिक प्राधिकरणले ब्याज दर, खुला बजार सञ्चालन र बैङ्किंग रिजर्व आवश्यकताहरु को माध्यम ले स्थापित गरेर को माध्यम ले केंद्रीय बैङ्कगत नियन्त्रण मौद्रिक नीति हो।[श्रेणी:अर्थतन्त्रहरू]]
अगस्ट

'''''' जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको आठौँ महिना हो र लम्बाई ३१ दिन हुने सात महिनामध्ये पाँचौँ महिना हो।  

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*०८
सेप्टेम्बर

**सेप्टेम्बर** जुली र ग्रेगोरी सम्वत् पात्रोमा वर्षको नवौँ महिना हो। यो चार महिनामध्ये तेस्रो महिना हो जसको लम्बाई ३० दिनको रहेको हुन्छ, र पाँच महिनामध्ये चौथो महिना हो जसको लम्बाइ ३१ दिन भन्दा कम हुन्छ। उत्तरी गोलार्धमा सेप्टेम्बर र दक्षिणी गोलार्धमा मार्च मौसमी रूपमा बराबर हुन्छ।　

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*०९
अक्टोबर

**अक्टोबर** जुली र ग्रेगोरी पात्रोको दशौँ महिना हुनुका साथै ३१ दिन हुने सात महिनाको छैठौँ महिना हो। पुरानो रोमुलस पात्रो को आठौँ महिना हो। यो महिनाको नाम ग्रीक भाषाको 'अक्टो'बाट आएको हो जसको अर्थ 'आठ' हुन्छ। वास्तवमा मूल रूपले अक्टोबर महिनालाई रोमनहरूद्वारा जनवरी र फेब्रुअरी महिनापछि आफ्नो पात्रोमा जोडेका थिए।

## अन्तर्राष्ट्रिय दिवस
*१ अक्टोबर - विश्व शाकाहारी दिवस
*२ अक्टोबर - विश्व निवास दिवस (अक्टोबरको पहिलो सोमबार)
*२ अक्टोबर - अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस 
*३ अक्टोबर - विश्व प्रकृति दिवस
*४ अक्टोबर - विश्व अन्तरिक्ष हप्ता (४-१० अक्टोबर)
*४ अक्टोबर - विश्व पशु दिवस
*५ अक्टोबर - विश्व शिक्षक दिवस

## जन्म 
*२ अक्टोबर - महात्मा गान्धी, लाल बहादुर शास्त्री, हिना खान
*११ अक्टोबर - जय प्रकाश नारायण, अमिताभ बच्चन
*२१ अक्टोबर - किम कार्दशियन, बेन्जामिन नेतन्याहु

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू

*१०
नोभेम्बर

'''''' जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको एघारौँ महिना हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*११
डिसेम्बर

'''''' जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको बाह्रौँ महिना हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*११
ब्रुनाई

**ब्रुनाई** (मलय : برني دارالسلام *नेगारा ब्रुनेई दारुस्सलाम*) एसियामा स्थित एउटा देश हो। यो इन्डोनेसियाको नजीकमा छ। यो एउटा राजतन्त्र (सल्तनत) हो। ब्रुनेई पहिला एउटा समृद्ध मुस्लिम सल्तनत थियो, जसको प्रभाव संपूर्ण बोर्नियो तथा फिलीपिन्सका केही भागहरूसम्म थियो। सन १८८८ मा यो बेलायतको संरक्षणमा आयो। १९४१ मा जापानीहरूले यहाँ अधिकार गरे। सन १९४५ मा बेलायतले यसलाई मुक्त गराएर पुन: आफ्नो संरक्षण लियो। सन १९७१ मा ब्रुनेईलाई आन्तरिक स्वशासनको अधिकार प्राप्त भयो। सन १९८४ मा यसलाई पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
अरागत्सोत्न प्रान्त

का प्रान्तत]]
** अरागत्सोत्न ** आर्मेनियाको एक प्रांत हो। यसको जनसङ्ख्या १२६,२७८ छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको ४।२% हो। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व ४५.८/km² (११८.६/sq mi) छ। यहाँको राजधानी अश्तारक हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रांत
श्रेणी:युरोप
अरारत प्रान्त

को प्रान्त]]
** अरारत ** आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो।  यसको जनसङ्ख्या  २५२,६६५  छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको  ८.४%  छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व  १२६.१/km² (३२६.६/sq mi) छ। यहाँको राजधानी अर्ताशत हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रान्त
श्रेणी:आर्मेनिया
अर्मावीर प्रान्त

को प्रान्त]]
** अर्मावीर ** आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो।  यसको जनसङ्ख्या  २५५,८६१  छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको  ८.५%  छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व  १२६.२/km² (५३४.१/sq mi) छ। यहाँको राजधानी अर्मावीर हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रान्त
श्रेणी:आर्मेनिया
गेघार्कुनिक प्रान्त

[200px|thumb|[आर्मेनियाको प्रान्त]]
**गेघार्कुनिक ** आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो। यसको जनसङ्ख्या २,१५,७७१ छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको ७.२% छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व ५८.९/km² (१५२.६/sq mi) छ। यहाँको राजधानी गावर हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रान्त
श्रेणी:आर्मेनिया
कोटायक प्रान्त

को प्रान्त]]
** कोटायक ** आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो।  यसको जनसङ्ख्या  २,४१,३३७  छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको  ८%  छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व  ११४.९/km² (२९७.६/sq mi) छ। यहाँको राजधानी ह्राजदान हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रान्त
श्रेणी:आर्मेनिया
लोरी प्रान्त

[200px|thumb|[आर्मेनियाको प्रान्त]]
** लोरी ** आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो। यसको जनसङ्ख्या २५३,३५१ छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको ८.४% छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व ६६.८/km² (१७३/sq mi) छ। यहाँको राजधानी वनाद्जोर हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रान्त
श्रेणी:आर्मेनिया
जुन

**जुलाई** जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको छैटौँ महिना हो। लम्बाई ३० दिन हुने चार महिनाहरू मध्ये दोस्रो महिना हो हुन्छ, र ३१ दिन भन्दा कम लम्बाइ हुने पाँच महिनाहरू मध्ये तेस्रो महिना हो। यस महिनाले उत्तरी गोलार्धमा ग्रीष्मकालीन सङ्क्रान्ति, सबैभन्दा बढी दिनको उज्यालो समय भएको दिन, र दक्षिणी गोलार्धमा शीतकालीन सङ्क्रान्ति, सबैभन्दा कम दिनको उज्यालो घण्टा (दुवै अवस्थामा ध्रुवीय क्षेत्रहरू बाहेक)को साथ दिन समावेश गर्दछ। उत्तरी गोलार्धमा जुन दक्षिणी गोलार्धमा डिसेम्बरको बराबर मौसमी रहेको हुन्छ। उत्तरी गोलार्धमा, परम्परागत खगोलीय ग्रीष्मऋतुको सुरुवात २१ जुन (मौसमी ग्रीष्मऋतु १ जुनमा सुरु हुन्छ) हो। दक्षिणी गोलार्धमा मौसमसम्बन्धी जाडो १ जुनदेखि सुरु हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*०६
स्युनिक प्रान्त

को प्रान्त]]
** स्युनिक** आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो।  यसको जनसङ्ख्या  १३४,०६४  छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको  ४.५%  छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व   २९.८/km² (७७.२/sq mi) छ। यहाँको राजधानी कपान हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रान्त
श्रेणी:आर्मेनिया
तावूश प्रान्त

[200px|thumb|[आर्मेनियाको प्रान्त]]
** तावूश ** आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो। यसको जनसङ्ख्या १२१,९६३ छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको ४.१% छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व ३९.१/km² (१०१.३/sq mi) छ। यहाँको राजधानी इजेवान हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रान्त
श्रेणी:आर्मेनिया
अगारक

thumb|200px|आर्मेनिया का मानचित्र
** अगारक ** आर्मेनियाको एउटा समुदाय हो। यो कोटायक प्रांत मर्ज (प्रांत)मा पर्छ। यसको स्थापना १९९५ मा भएको थियो । यहाँको जनसङ्ख्या ५,११२ छ।
 

श्रेणी:आर्मेनियाका सहरहरू
अखतला

thumb|200px|आर्मेनियाको मानचित्र
** अखतला ** आर्मेनियाको एउटा समुदाय हो। यो कोटायक प्रान्तमा पर्छ। यसको स्थापना सन् १९९५ मा भएको थियो । यहाँको जनसङ्ख्या १,९९८ छ।
 

श्रेणी:आर्मेनियाका सहरहरू
अलावर्दी

** अलावर्दी ** आर्मेनियाको एउटा समुदाय हो। यो कोटायक प्रान्त मर्ज (प्रांत)मा पर्छ। यसको स्थापना   १९३८मा भएको थियो । यहाँको जनसङ्ख्या  १३,२२५  छ।

श्रेणी:आर्मेनियाका सहरहरू
बडो भाषा

**बोडो** (बर'/बड़ ), र **बोरो**, चिनियाँ तिब्बती भाषा हो जसलाइ खास गरी प्राथमिक रूपमा उत्तरपूर्व भारत, नेपाल र बङ्गाल क्षेत्रका बोडो जातिहरूद्वारा बोल्ने गरिन्छ। यो भारतको  स्वायत्त क्षेत्र बोडोल्यान्डको आधिकारिक भाषा र आसामको सह-आधिकारिक भाषा हो। यो भाषा भारतीय संविधानको विशेष संवैधानिक दर्जा प्राप्त २२ अनुसूचित भाषाहरू मध्ये एक हो। सन् १९६३ देखि यो भाषा देवनागरी लिपिमा लेख्ने गरिन्छ। पहिले यो भाषा रोमन तथा आसामी लिपिमा लेख्ने गरिन्थ्यो। केही भाषाविद्हरूका अनुसार यो भाषाको आफ्नै लिपि थियो जसलाई देवढाई लिपि भन्ने गरिन्थ्यो, समयको परिवर्तनसँगै हराउँदै गएको हो।

## इतिहास 
सन् १९१३ देखि विभिन्न बोडो सङ्गठनहरूद्वारा सुरु गरिएको सामाजिक-राजनीतिक जागरण र आन्दोलनहरूको परिणाम स्वरूप, यो भाषालाई सन् १९६३ मा बोडो बहुल क्षेत्रहरूको प्राथमिक विद्यालयमा शिक्षा माध्यमको रूपमा प्रयोगमा ल्याइएको थियो। वर्तमान समयमा, बोडो भाषा माध्यमिक स्तरसम्मको शिक्षाको माध्यमको रूपमा अध्ययन गराउने गरिएको छ र यो भाषा आसाम राज्यको सम्बद्ध आधिकारिक भाषा हो। सन् १९९६ देखि गुवाहाटी विश्वविद्यालयमा स्नातकोत्तर स्तरको पाठ्यक्रममा बोडो भाषा र साहित्यलाई स्थान दिइएको छ। कविता, नाटक, लघु कथाहरू, उपन्यास, जीवनी, यात्रा वृतान्त, बच्चाहरूको साहित्य र साहित्यिक आलोचना माथि धेरै सङ्ख्यामा बोडो भाषाका पुस्तकहरू छन्। बोडो भाषाको विभिन्न बोलीहरू रहेका छन् तर कोकराझाड जिल्लाको वरिपरीको क्षेत्रमा प्रयोग गरिने बोलीलाई स्तरीय र मानक बोली मानिएको छ।

## लिपि
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतका आधिकारिक भाषाहरू
श्रेणी:साहित्य अकादमीले मान्यता दिएका भाषाहरू
श्रेणी:असममा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:आधिकारिक रूपमा ब्राह्मी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
अर्मावीर

** अर्मावीर ** आर्मेनियाको एउटा समुदाय हो। यो अर्मावीर प्रान्त मर्ज (प्रांत)मा पर्छ। यसको स्थापना    १९३० मा भएको थियो । यहाँको जनसङ्ख्या  २६,३८७  छ।

श्रेणी:आर्मेनियाका सहरहरू
शिराक प्रान्त

को प्रान्त]]
** शिराक** आर्मेनियाको एउटा प्रान्त हो।  यसको जनसङ्ख्या  २५७,२४२  छ। यो जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको  ८.६%  छ। यहाँको जनसङ्ख्या घनत्व  ९६.०/km² (२४८.६/sq mi) छ। यहाँको राजधानी ग्युमरी हो।

श्रेणी:आर्मेनियाको प्रान्त
श्रेणी:आर्मेनिया
मार्च

'''''' जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको तेस्रो महिना हो र लम्बाई ३१ दिन हुने सात महिनाहरूमध्ये दोस्रो महिना हो। उत्तरी गोलार्धमा, वसन्त ऋतुको मौसमी सुरुवात मार्चको पहिलो दिनमा हुन्छ। २० वा २१ मा मार्च विषुव उत्तरी गोलार्धमा वसन्तको खगोलीय सुरुवात र दक्षिणी गोलार्धमा शरद ऋतुको सुरुवातको प्रतीक हो, जहाँ सेप्टेम्बर उत्तरी गोलार्धको मार्चको मौसमी समकक्ष हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*०३
उत्तर र मध्य अन्डमान जिल्ला

**उत्तरी र मध्य अन्डमान जिल्ला** बङ्गालको खाडीमा अवस्थित भारतीय केन्द्र शासित प्रदेश अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूहको ३ जिल्लाहरू मध्ये एक हो। मायाबन्दर सहर जिल्ला सदरमुकाम हो। यस जिल्लाले ओगटेको क्षेत्रफल ३२५१.८५ वर्ग किलोमिटर रहेको छ।

## इतिहास 
यो जिल्ला १८ अगष्ट २००६ मा तत्कालीन अन्डमान जिल्लालाई विभाजन गरेर बनाइएको थियो, जसमा यस जिल्लाको मायाबन्दर सब-विभाजनका सबै तीन तहसिलहरू सामेल थिए। उत्तर र मध्य अन्डमान जिल्लाले ३,२२७ वर्ग किलोमिटर (१,२४६ वर्ग मील) क्षेत्र ओगटेको छ।

## जनसाङ्ख्यिकी 
सन् २०११ को जनगणना अनुसार उत्तर र मध्य अन्डमान जिल्लाको जनसङ्ख्या १,०५,५९७ रहेको छ जुन लगभग टोङ्गा राष्ट्रको बराबर हो। यसले यसलाई भारतमा ६१४औँ स्थान (कुल ६४० मध्ये) प्रदान गर्दछ। यस जिल्लाको जनघनत्व ३२ बासिन्दाहरू प्रति वर्ग किलोमिटर (८३/वर्ग माइल) रहेको छ। सन् २००१-२०११ को दशकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर -०.०७% थियो। उत्तर र मध्य अन्डमानमा प्रति १० पुरुषमा ९२५ महिलाको लिंग अनुपात छ, र साक्षरता दर ८४.२५% छ।

बङ्गाली उत्तर र मध्य अन्डमान टापुहरूमा सबैभन्दा बढी बोलिने भाषा हो। सन् २०११ को जनगणना अनुसार, बङ्गाली लाई यस जिल्लाको जनसङ्ख्याको ५३.७९ प्रतिशतले पहिलो भाषाको रूपमा बोल्दछन्, त्यसपछि सदरी (११.०६%), तेलगु (६.४७%), उराँव (६.१७%), हिन्दी (५.९९%), तमिल (५.९४%), मलयालम (३.१६%), निकोबारी (०.५७%) र अन्य।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूहका जिल्लाहरू
दक्षिण अन्डमान जिल्ला

**दक्षिण अन्डमान जिल्ला** बङ्गालको खाडीमा अवस्थित भारतीय केन्द्र शासित प्रदेश अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूहको ३ जिल्लाहरू मध्ये एक हो। पोर्ट ब्लेयर, केन्द्र शासित प्रदेशको राजधानी जिल्ला मुख्यालय हो। यस जिल्लाले ओगटेको क्षेत्रफल २,६४० वर्ग किलोमिटर रहेको छ।

## इतिहास 
यो जिल्ला १८ अगष्ट २००६ मा तत्कालीन अन्डमान जिल्लालाई विभाजन गरेर बनाइएको थियो। दक्षिण अन्डमान जिल्लाले ३,१८१ वर्ग किलोमिटर (१,२२८ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ, जुन तुलनात्मक रूपमा क्यानाडाको म्यान्सेल टापुको बराबर हो।

## जनसाङ्ख्यिकी 
सन् २०११ को जनगणना अनुसार दक्षिण अन्डमान जिल्लाको जनसङ्ख्या २,३८,१४२ रहेको छ, जुन लगभग वानुआतु राष्ट्रको बराबर हो। यसले यसलाई भारतमा ५८४औँ स्थान (कुल ६४० मध्ये) प्रदान गर्दछ। यस जिल्लाको जनघनत्व ८० प्रति वर्ग किलोमिटर (२१०/वर्ग माइल) रहेको छ। सन् २००१–२०११ को दशकमा यहाँको जनसङ्ख्या वृद्धिदर १३.९७ प्रतिशत थियो। दक्षिण अन्डमानमा प्रति १० पुरुषमा ८७४ महिलाको लिंग अनुपात रहेको छ भने साक्षरता दर ८८.४९% रहेको छ।

सन् २०११ को जनगणना अनुसार, बङ्गाली लाई यस जिल्लाको जनसङ्ख्याको २१.०७ प्रतिशतले पहिलो भाषाको रूपमा बोल्दछन्, त्यसपछि तमिल (२०.७०%), हिन्दी (१८.४०%), तेलगु (१७.६६%), मलयालम (९.८५%), सदरी (३.३४%), उराँव  (३.०७%), निकोबारी (१.६७%) र अन्य।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूहका जिल्लाहरू
निकोबार जिल्ला

**निकोबार जिल्ला** अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूहको भारतीय केन्द्र शासित क्षेत्रका तीन जिल्लाहरू मध्ये एक हो। जिल्लाको प्रशासनिक क्षेत्रले बङ्गालको खाडी र अन्डमान सागरको बीचमा हिन्द महासागरमा अवस्थित सबै निकोबार टापुहरूलाई समेट्छ। जिल्लाको मुख्यालय कार निकोबार टापुमा रहेको मलाक्का गाउँ हो।

## नामकरण 
दक्षिण भारत/ श्रीलङ्का र दक्षिण पूर्वी एसियाबीचको समुद्री मार्गमा पर्ने नाविकहरूले यसलाई "नाङ्गोको भूमि" अर्थात् नक्कावर को रूपमा उल्लेख गरे जुन सम्भवतः हालको नाम "निकोबार" को प्रत्यक्ष अग्रदूत हो।

## जनसाङ्ख्यिकी 
सन् २०११ को जनगणना अनुसार निकोबार जिल्लाको जनसङ्ख्या ३६,८४२ रहेको छ, जुन लगभग लिस्टेनस्टाइन राष्ट्रको बराबर छ। यसले यसलाई भारतमा ६३६औँ स्थान (कुल ६४० मध्ये) प्रदान गर्दछ। यस जिल्लाको जनघनत्व २० प्रति वर्ग किलोमिटर (५२/वर्ग माइल) रहेको छ। सन् २००१-२०११ को दशकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर -१२.४८% थियो।

निकोबारी भाषा, आग्नेली भाषा परिवारको निकोबार द्वीपसमूहमा सबैभन्दा बढी बोलिने भाषा हो। सन् २०११ को जनगणना अनुसार, निकोबारी यस जिल्लाको जनसङ्ख्याको ६५.९८ प्रतिशत द्वारा पहिलो भाषाको रूपमा बोलिने गरिन्छ, त्यसपछि हिन्दी (९.८३%), तमिल (६.१०%), तेलगु (४.०५%), बङ्गाली (३.९०%), उराँव (३.३१%), मलयालम (१.७९%) र अन्य।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूहका जिल्लाहरू
डा. भीमराव आम्बेडकर विश्वविद्यालय

भूतकालमा **आगरा विश्वविद्यालय** नामले प्रसिद्ध **डा. भीमराव आम्बेडकर विश्वविद्यालय** भारतको उत्तर प्रदेशको आगरामा अवस्थित प्रान्तीय विश्वविद्यालय हो । भारतीय बहुज्ञ, विद्वान् तथा भारतीय संविधानका जनक बाबासाहेब आम्बेडकरको नाममा यस विश्वविद्यालयको नाम परिवर्तन गरिएको थियो । 

## समाजशास्त्र संस्थान
सन् १९५५ मा स्थापित समाजशास्त्र संस्थान विश्वविद्यालय परिसरको पालीवाल क्याम्पसमा अवस्थित छ । 

## दाऊदयाल व्यावसायिक शिक्षा संस्थान
विश्वविद्यालय अनुदान आयोगसँगको साझेदारीमा स्थापित दाऊदयाल व्यावसायिक शिक्षा संस्थान डा. भीमराव आम्बेडकर विश्वविद्यालयको एक महत्त्वपूर्ण भाग हो जसले आगराका नागरिकलाई व्यवसाय र उद्यमको सम्बन्धमा शिक्षा प्रदान गर्छ । 

## अभियान्त्रिकी एवम् प्रविधि संस्थान
डा. भीमराव आम्बेडकर विश्वविद्यालय अन्तर्गत सन् १९९८ मा आगराको खन्दारीमा अभियान्त्रिकी एवम् प्रविधि संस्थानको स्थापना गरिएको थियो । 

## जीवन विज्ञान विद्यालय
जीवन विज्ञान विद्यालय डा. भीमराव आम्बेडकर विश्वविद्यालयको खन्दारी परिसरमा अवस्थित छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडी
* 

श्रेणी:बाबासाहेब आम्बेडकर
श्रेणी:उत्तर प्रदेशका विश्वविद्यालयहरू
मराठी भाषा

**मराठी** एक आर्य भाषा हो जुन मुख्यतया भारतीय राज्य महाराष्ट्रमा मराठी मानिसहरूद्वारा बोलिने गरिन्छ। यो महाराष्ट्रको आधिकारिक भाषा हो, र गोवा राज्यमा अतिरिक्त भाषा हो। यो भारतको २२ अनुसूचित भाषाहरू मध्ये एक हो। मराठी संसारमा सबैभन्दा धेरै मातृभाषीहरू भएको भाषाहरूको सूचीमा १३औँ स्थानमा छ। हिन्दी र बङ्गाली पछि, भारतमा मातृभाषीहरूको तेस्रो ठुलो सङ्ख्यामा मराठी भाषा छ। यस भाषामा सबै आधुनिक भारतीय भाषाहरूको सबैभन्दा पुरानो साहित्यहरू छन्। मराठीका प्रमुख बोलीहरू मानक मराठी र वऱ्हाडी बोली हुन्।

## इतिहास
आर्य भाषा परिवारसँग सम्बन्धित मराठी सहित भारतीय भाषाहरू प्राकृतको प्रारम्भिक रूपहरूबाट उत्पन्न भएका हुन्। मराठी धेरै भाषाहरू मध्ये एक हो जुन महाराष्ट्री प्राकृतबाट आएको हो। थप परिवर्तनहरूले पुरानो मराठी पछि जैन अपभ्रंशको गठनको नेतृत्व गर्यो। यद्यपि, यसलाई ब्लोचद्वारा चुनौती दिएका छन्, जसले मराठी मध्य भारतीय बोलीबाट अलग भइसकेपछि अपभ्रंश गठन भएको बताउँछन्।

## भौगोलिक वितरण 
मराठी भाषा भारतको अतिरिक्त मौरिसस र इजरायल मा पनि मराठी मूलका मानिसहरूद्वारा बोलिन्छ। यी देशका अतिरिक्त मराठी मूलका मानिसहरू बसोबास गर्ने विभिन्‍न देशहरू जस्तै - अमेरिका, संयुक्त अरब इमिरेट्स, दक्षिण अफ्रिका, सिङ्गापुर, जर्मनी, बेलायत, अस्ट्रेलिया, वेस्ट इन्डीज तथा न्युजिल्यान्डमा पनि यो भाषाको उपयोग गरिन्छ। भारतमा मराठी मुख्यतः महाराष्ट्रमा बोलिन्छ। यसको अतिरिक्त यो भाषा गोवा, कर्नाटक, गुजरात, आन्ध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, तमिलनाडु , दादरा र नगर हवेली, दमन र दीव रे छत्तीसगढ मा पनि बोलिन्छ।

## लिपि
मराठी भाषा देवनागरी लगायत बालबोध, र मोडी लिपिमा पनि लेखिन्छ।

## व्याकरण
### पुरुषवाचक सर्वनाम
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतका आधिकारिक भाषाहरू
श्रेणी:साहित्य अकादमीले मान्यता दिएका भाषाहरू
श्रेणी:आधिकारिक रूपमा ब्राह्मी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू
श्रेणी:अद्वितीय लिपि भएका भाषाहरू
श्रेणी:गुजरातमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:कर्नाटकमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:महाराष्ट्रमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मध्य प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:दक्षिणी आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
चौधरी चरण सिंह विश्वविद्यालय

**चौधरी चरण सिंह विश्वविद्यालय** (**CCS University**), पहिलेको **मेरठ विश्वविद्यालय**, मेरठ, उत्तर प्रदेश, भारतमा रहेको राज्य स्तरीय सरकारी विश्वविद्यालय हो। यस विश्विद्यालयको स्थापना सन् १९६५ मा भएको हो। पछि यस विश्वविद्यालयको नाम भारतका पूर्व प्रधानमन्त्री चौधरी चरण सिंहको नाममा राखिएको थियो।
* मायावती, भारतीय राजनीतिज्ञ
* के. सी. त्यागी, भारतीय राजनीतिज्ञ
* कमल डावर, भारतीय सेना अधिकृत, प्रतिरक्षा गुप्तचर विभागको पहिलो महानिर्देशक
* दीप्ती भटनागर, अभिनेत्री तथा मोडेल
* युविका चौधरी, अभिनेत्री
* जय वर्मा, हिन्दी लेखिका, शिक्षाविद्, हिन्दी साहित्य/भाषाकी समर्थक
* इला मिश्रा, पीएचडी अध्येता तथा सामाजिक कार्यकर्ता। *रेशमी रूमाल षडयन्त्र*की लेखिका।

## सन्दर्भहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:मेरठमा रहेका विश्वविद्यालय र कलेजहरू
श्रेणी:उत्तर प्रदेशका विश्वविद्यालयहरू
*
श्रेणी:चौधरी चरण सिंहका स्मृतिहरू
श्रेणी:सन् १९६५ मा स्थापित शैक्षिक संस्थाहरू
श्रेणी:सन् १९६५ मा भारतमा भएका स्थापनाहरू
अलीगढ मुस्लिम विश्वविद्यालय

**अलीगढ मुस्लिम विश्वविद्यालय** भारतीय राज्य उत्तर प्रदेशको अलिगढमा स्थित एउटा विश्वविद्यालय हो। जहाँ मुस्लिम धर्म तथा मुस्लिम भाषाका बारेमा अध्ययन अध्यापन गरिन्छ ।

श्रेणी:भारतका विश्वविद्यालयहरू
श्रेणी:उत्तर प्रदेश
श्रेणी:उत्तर प्रदेशका विश्वविद्यालयहरू
सराय नाच

**सराय नाच** दशैंका बेला पश्चिम नेपालका केही भागमा गरिने मनोरञ्जनात्मक नाच हो । यो गुल्मी, अर्घाखाँची, कपिलवस्तु, रुपन्देही, दाङका विभिन्न कोट र शक्तिपिठहरूमा नाचिन्छ । यो नाच एकादशीदेखि पूर्णिमासम्म नाचिन्छ । पहाडेहरूको बस्तीमा यो नाच देख्न पाइन्छ ।
यो एउटा खेल जस्तो पनि हो । पञ्चेबाजासहित मन्दिरमा चढाएका खुकुरी, तरबार र खुँडा नचाई एकापसमा जोडिएर सराय नाच खेलिने गरिन्छ ।
ओडिया भाषा

**ओडिया** (पहिले **ओडिसा** भनेर अनुवाद गरिन्थ्यो) भारतीय राज्य ओडिसामा बोलिने आर्य भाषा हो। यो ओडिसामा आधिकारिक भाषा हो, जहाँ स्थानीय भाषीहरूले जनसङ्ख्याको ८२% ओगटेका छन्, र यो पश्चिम बङ्गाल, झारखण्ड, आन्ध्र प्रदेश र छत्तीसगढका केही भागहरूमा पनि बोलिन्छ। ओडिया भारतको धेरै आधिकारिक भाषाहरू मध्ये एक हो; यो ओडिसाको आधिकारिक भाषा र झारखण्डको दोस्रो आधिकारिक भाषा हो। यो भाषा छत्तीसगढमा ७००,००० मानिसहरूले पनि बोल्छन्।

## इतिहास 
ओडिया एक पूर्वी आर्य भाषा हो जुन आर्य भाषा परिवारसँग सम्बन्धित छ। यो ओद्रा प्राकृतबाट आएको हो, जुन मगधी प्राकृतबाट विकसित भएको हो, जुन १,५०० वर्ष पहिले पूर्वी भारतमा बोलिन्थ्यो, र प्रारम्भिक जैन र बौद्ध ग्रन्थहरूमा प्रयोग हुने प्राथमिक भाषा हो। अन्य प्रमुख आर्य भाषाहरूको तुलनामा ओडियामा फारसी र अरबी भाषाको तुलनात्मक रूपमा कम प्रभाव रहेको देखिन्छ।

ओडिया छैटौँ भारतीय भाषा हो जसलाई शास्त्रीय भाषाको रूपमा तोकिएको छ, लामो साहित्यिक इतिहासको आधारमा र अन्य भाषाहरूबाट व्यापक रूपमा उधारिएको छैन। ओडियामा सबैभन्दा प्रारम्भिक ज्ञात शिलालेख १०औँ शताब्दीको हो।

## भौगोलिक वितरण 
ओडिया मुख्यतया ओडिसा राज्यमा बोलिन्छ, तर त्यहाँ छिमेकी राज्यहरू जस्तै आन्ध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, झारखण्ड, पश्चिम बङ्गाल र छत्तीसगढमा उल्लेखनीय ओडिया-भाषी जनसङ्ख्या छन्। श्रमको बढ्दो प्रवासको कारण, पश्चिम भारतको गुजरात राज्यमा पनि ओडिया भाषीहरूको उल्लेखनीय जनसङ्ख्या छ।

## लिपि 
ओडिया भाषाले ओडिया लिपि (कलिङ्ग लिपिको रूपमा पनि चिनिन्छ) प्रयोग गर्दछ। यो एक ब्राह्मि लिपि हो जुन मुख्य रूपमा ओडिया भाषा र अन्य संस्कृत र धेरै साना क्षेत्रीय भाषाहरू लेख्न प्रयोग गरिन्छ। लिपि लगभग १००० वर्ष भन्दा बढी विकसित भएको छ। ओडिया लिपिको घुमाउरो उपस्थिति ताडका पातहरूमा लेख्ने अभ्यासको परिणाम हो, जसमा धेरै सीधा रेखाहरू प्रयोग भएमा च्यात्ने प्रवृत्ति हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:भारतका आधिकारिक भाषाहरू
श्रेणी:साहित्य अकादमीले मान्यता दिएका भाषाहरू
श्रेणी:आधिकारिक रूपमा ब्राह्मी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू
श्रेणी:अद्वितीय लिपि भएका भाषाहरू
श्रेणी:झारखण्डमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:ओडिसामा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पूर्वी आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:भारतका शास्त्रीय भाषाहरू
भुवनलाल प्रधान

**भुवनलाल प्रधान** (वि.सं. १९७९ वैशाख ७–२०६७ भदौ १०) नेपालका इतिहासकार, संस्कृतिविद्, विसं २००७को क्रान्तिका योद्धा र पूर्वन्त्री हुन्।
## जन्म 
बुबा वंशलाल र आमा विद्यालक्ष्मीका सुपुत्रका रूपमा प्रधानको जन्म वि.सं. १९७९ वैशाख ७ गते असन, कमलाक्षी, काठमाडौँमा भएको हो। उनी वि.सं. १९९७को एसएलसीका बोर्ड प्रथम हुन्।
## राणाविरोधी र मन्त्री 
प्रधान राणा शासनको विरोधमा होमिंएका थिए। प्रधान २०१७ देखि २०२३ सालसम्म मन्त्री रहे। उनी २०१७ पौष १३ गते गठन भएको मन्त्रिपरिषदमा शिक्षा, स्वास्थ्य, कानुन, न्याय र संसदीय प्रवन्ध मन्त्री थिए। २०१९ असार १८ गते गठन भएको मन्त्रिपरिषदमा कृषि र वन मन्त्री थिए। २०१९ साल चैत्र २० गते गठन भएको मन्त्रिपरिषदमा वन, खाद्य र कृषि मन्त्री थिए। २०२० साल चैत्र २७ गते गठन भएको मन्त्रिपरिषदमा भुवनलाल नहर तथा विद्युत् मन्त्री बनाइएका थिए। 
## लेखक र शिक्षक 
उनको नेपाल भाषामा पहिलो पुस्तक नेपाल बाल ज्ञान (२००३) प्रकाशित भएको थियो। करिब तीन दर्जन पुस्तक प्रकाशित छन्। पछिल्लो समयमा उनी बौद्ध दर्शन र इतिहासको लेखनमा लागेका थिए।
उनका प्रकाशित पुस्तक लुम्बिनी, कपिलवस्तु, देवदह, काठमाडौँ वर्णन (सिनासबाट प्रकाशित, सन् १९७९), नेपालका शाक्यहरू, बुध्द धर्म र शाक्यहरू, जापानको इतिहास, जापानी धर्म, ड्रयागनको देश, स्वयम्भू, उपत्यकाका केही सांस्कृतिक छिर्का–मिर्का, शहिद शुक्र, शहिद गंगा-दशरथ आदि हुन्। 
उनले तादाशिई फुकुताकेको आजको जापानी समाज अनुवाद गरेका थिए। 
 
उनका बारेमा लेखक रत्नसुन्दर शाक्यले लेखेको एक व्यक्तित्व : श्री भुवनलाल प्रधान प्रकाशित छ। 

भुवनलालले राजधानीका सार्वजनिक स्कूलहरूमा पनि पढाएका थिए। उनी शान्ति निकुन्ज, आनन्दकुटी विद्यापीठमा पढाउँथे। २०१२ देखि २०१७ साल (सन् १९५६–१९६१)मा आनन्दकुटी विद्यापीठका हेडमास्टर थिए। राजा महेन्द्रले मन्त्री नियुक्त गरेपछि राजीनामा दिएका थिए।

## सम्मान 
उनले धर्मोदय धम्म पुरस्कार २०५६, धर्मबहादुर कल्याण कोष पुरस्कार २०५६, केदारनाथ स्मृति सम्मान २०५८, राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार २०६२, शंखधर सम्मान, इमेज सिरपा सम्मान लगायतका सम्मान प्राप्त गरेका थिए। 
## निधन 
प्रधानको २०६७ भदौ १० गते बिहीबार ९० वर्षको उमेरमा माइतीघर, काठमाडौँस्थित आफ्नै निवासमा निधन भयो। दस वर्षअघि पोस्ट्रेड ग्ल्यान्डको शल्यक्रिया पछि प्रधानको मृर्गौलामा समस्या देखिएको थियो। उनका दुई छोरा र श्रीमती छन्।
पुदुच्चेरीका जिल्लाहरू

पण्डिचेरी मूलतः ४ पृथक(बिना जोडिएका) जिल्लाहरूले मिलेर बनिएकोछ। ती जिल्लाहरू हुन्:
* पुदुच्चेरी
* कराइकल जो तमिलनाडुले घेरिएकोछ
* यनम बङ्गालको खाडीमा (आन्ध्र प्रदेश) र
* माहे (केरल)अरब सागरमा छ।
पुदुच्चेरी र कराइकल सबभन्दा ठूला जिल्लाहरू हुन्।

श्रेणी:भारतका जिल्लाहरू
श्रेणी:पुदुच्चेरी
यनम जिल्ला

यनम भारतीय राज्य पॉण्डिचेरीको एउटा जिल्ला हो।

श्रेणी:पॉण्डिचेरी
श्रेणी:पॉण्डिचेरी का जिल्लाहरू
श्रेणी:भारतका जिल्लाहरू
मे

'''''' जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको पाँचौँ महिना हो र लम्बाई ३१ दिन हुने सात महिनामध्ये तेस्रो महिना हो।

मे महिना उत्तरी गोलार्धमा वसन्त ऋतु र दक्षिणी गोलार्धमा शरद ऋतुको महिना हो। यसैले, दक्षिणी गोलार्धमा मे उत्तरी गोलार्धमा नोभेम्बरको मौसमी समकक्ष हो। मे महिनाको अन्त्यमा संयुक्त राज्य अमेरिका (स्मारक दिवस) र क्यानाडा (भिक्टोरिया दिवस) मा ग्रीष्मकालीन बिदाको मौसमको सुरुवात हुन्छ जुन सेप्टेम्बरको पहिलो सोमबार श्रम दिवसमा समाप्त हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*०५
माहे जिल्ला

माहे भारतीय राज्य पॉण्डिचेरीको एउटा जिल्ला हो।

**माहे जिल्ला** () मूल रूपमा **Mayyazhi** () [[पुडुचेरी] पुडुचेरी केन्द्र शासित टेरिटोरी]] जनगणना जिल्लाहरू मध्ये एक जिल्ला हो। प्रशासनिक रूपमा यो पुडुचेरी जिल्ला अन्तर्गत पर्दछ। यसले सम्पूर्ण Mahé क्षेत्र समावेश गर्दछ। माहे क्षेत्रफलको हिसाबले भारत को सबैभन्दा सानो जिल्ला हो। माहे जिल्लाको कुल क्षेत्रफल तीन तर्फ कन्नूर जिल्ला र एक तर्फ कोझिकोड जिल्ला ले घेरिएको छ। भौगोलिक रूपमा माहे जिल्ला उत्तरी मालाबार क्षेत्रको हिस्सा हो।

यो देशको छैटौं कम जनसङ्ख्या भएको जिल्ला हो (773)।
## भूगोल
माहे जिल्लाले  को क्षेत्र ओगटेको छ।
श्रेणी:पॉण्डिचेरी
श्रेणी:पॉण्डिचेरी का जिल्लाहरू
श्रेणी:भारतका जिल्लाहरू
पञ्जाब नेसनल बैङ्क

**पञ्जाब नेशनल बैङ्क** भारतको एक प्रमुख बैङ्क हो.
स्टेट बैंक अफ बिकानेर एण्ड जयपुर

**स्टेट बैङ्क अफ बिकानेर एण्ड जयपुर** भारतको एक प्रमुख बैङ्क हो.

## सन्दर्भ
भारतीय स्टेट बैङ्क

**भारतीय स्टेट बैङ्क** भारतको एक प्रमुख बैङ्क हो । यो सम्पत्तिमा २३% बजार साझेदारी भएको भारतमा सबैभन्दा ठूलो बैङ्क हो जसको कुल ऋण र जम्मा बजारको एक चौथाई भागको अंश छ ।

thumb|right|300px|मुम्बईमा भारतीय स्टेट बैङ्कको आँचलिक कार्यालय

## सन्दर्भहरू
भारतका बैंकहरूको सूची

यो सूची भारतका बैङ्कहरूको हो:-

* इलाहाबाद बैङ्क
*  आंध्र बैङ्क
*  बैङ्क अफ इन्डिया
*  बैङ्क अफ महाराष्ट्र
*  कैनरा बैङ्क
*  देना बैङ्क
*  विजया बैङ्क
*  इंडियन बैङ्क
*  स्टेट बैङ्क अफ इन्डिया
*  स्टेट बैङ्क अफ बीकानेर एण्ड जयपुर
*  स्टेट बैङ्क अफ हैदराबाद
*  स्टेट बैङ्क अफ इंदौर
*  स्टेट बैङ्क अफ मैसूर
*  स्टेट बैङ्क अफ पटियाला
*  स्टेट बैङ्क अफ बीकानेर
*  स्टेट बैङ्क अफ जयपुर
*  यूनियन बैङ्क अफ इन्डिया
*  यूनाइटेड बैङ्क अफ इन्डिया
*  सिंडीकेट बैङ्क
*  पञ्जाब नेशनल बैङ्क

श्रेणी:भारतीय बैङ्क
सर्वपल्ली राधाकृष्णन

**डाक्टर सर्वपल्ली राधाकृष्णन** (; ५ सेप्टेम्बर १८८८ – १७ अप्रिल १९७५) भारतको प्रथम उप-राष्ट्रपति (१९५२ - १९६२) र द्वितीय राष्ट्रपति थिए। उनको जन्म दक्षिण भारतको तिरुत्तनि स्थानमा भएको थियो जुन स्थान चेन्नईबाट ६४ किमी उत्तर-पूर्वमा छ। उनको जन्मदिन (५ सेप्टेम्बर) भारतमा शिक्षक दिवसको रूपमा मनाईन्छ।

## जीवन वृत्त
डाक्टर सर्वपल्ली राधाकृष्णन भारतीय सामाजिक संस्कृतिसँग रमेका एक महान शिक्षाविद महान दार्शनिक महान वक्ता र एक अस्थावान हिन्दू विचारक थिए। स्वतन्त्र भारत देशका उनी दोश्रो राष्ट्रपति थिए। डाक्टर राधाकृष्णनले आफ्नो जीवनको महत्त्वपूर्ण ४० वर्ष शिक्षकको रूपमा व्यतीत गरे। उनमा एउटा आदर्श शिक्षकको सबै गुण रहेको थियो । उनले आफ्नो जन्म दिन शिक्षक दिवसको रूपमा मनाउने इच्छा गरेका ब्यक्त गरेका थिए जसको फलस्वरूप पुरै देशमा डाक्टर राधाकृष्णनको जन्म दिन ५ सेप्टेम्बरमा शिक्षक दिवस मनाईन्छ।

डाक्टर राधाकृष्णन समस्त विश्वलाई एउटा विद्यालय मान्थे।  उनको शिक्षा द्वारा नै मानव मस्तिष्कको सदुपयोग गर्न सम्भव छ भन्ने उनको मान्यता रहेको थियो। डा. राधाकृष्णन आफ्नो बुद्धिमतापूर्ण व्याख्या, अभिव्यक्ति र हसाउने कथाहरूबाट आफ्ना छात्रहरूलाई मन्त्रमुग्ध गर्दथे। उनी छात्रहरूलाई उच्च नैतिक मूल्यहरूलाई आफ्नो आचरणमा उतार्न प्रेरित गर्दथे। उनी जुन विषय पढाउदथे, पढाउनु भन्दा पहिले स्वयं त्यसको राम्रो अध्ययन गर्दथे। दर्शन जस्तो गम्भीर विषयलाई पनि उनी आफ्नोको नवीनताबाट सरल र रोचक बनाउदथे।

पूर्व राष्ट्रपति डा. सर्वपल्ली राधाकृष्णनको जयन्ती प्रत्येक वर्ष ५ सेप्टेम्बरमा 'शिक्षक दिवस'को रूपमा मनाईन्छ। सन्‌ १९६२ मा जब उनी राष्ट्रपति बनेका थिए, त्यसबेला केही शिष्य र प्रशंसक उनकोमा गएका थिए। उनहरूले उनीसंग निवेदन गरेका थिए कि उनीहरू उनको जन्मदिनको शिक्षक दिवसको रूपमा मनाउन चाहन्छन भनी भनेका थिए । त्यस समय उनले भने, 'मेरो जन्मदिनलाई शिक्षक दिवसको रूपमा मनाउँदा निश्चय नै म आफुलाई गौरवान्वित अनुभव गर्नेछु।' त्यसबेला देखी ५ सेप्टेम्बर का दिन पुरै देशमा शिक्षक दिवसको रूपमा मनाईदै आएको छ।

शिक्षाको क्षेत्रमा डा. राधाकृष्णनले दिएको योगदान अविस्मरणीय छ। उनी बहुमुखी प्रतिभाको धनी थिए। त्यसकारण उनी एक विद्वान, शिक्षक, वक्ता, प्रशासक, राजनयिक, देशभक्त र शिक्षा शास्त्री थिए, तथापि आफ्नो जीवनको उत्तरार्द्धमा अनेक उच्च पदहरूमा काम गर्दा गर्दै पनि शिक्षाको क्षेत्रमा उनी आफ्नो योगदान गरी रहे। उनको मान्यता थियो कि यदि सही तरीकाबाट शिक्षा दिईयो भने समाजको अनेक खराबीहरूलाई मेटाउन सकिन्छ।

उनी भन्दथे जब सम्म शिक्षक शिक्षा प्रति समर्पित र प्रतिबद्ध हुदैन र शिक्षालाई एक मिशन मान्दैनन् त्यसबेला सम्म राम्रो शिक्षाको कल्पना गर्न सकिदैन। उनले धेरै वर्ष अध्यापन गरे। एक आदर्श शिक्षकको सबै गुण उनमा विद्यमान थियो। उनको भनाई थियो कि शिक्षक त्यस मानिसलाई बनाईनु पर्दछ जो सबभन्दा धेरै बुद्धिमान छ। शिक्षकले मात्र राम्रो प्रकारले अध्यापन गरेर नै सन्तुष्ट हुनुहुदैन उसले आफ्नो बिद्यार्थीको स्नेह र आदर अर्जित गर्नु पर्दछ। शिक्षक भएको भरमा सम्मान पाईदैन, त्यसलाई अर्जित गर्नु पर्दछ।

उनको मृत्यु सन् १९७५ सेप्टेम्बर १७ मा भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य सूत्र 
* सर्वपल्ली राधाकृष्णन - जीवन र लेख (अङ्ग्रेजी मा) 

श्रेणी:भारतका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:भारत रत्न सम्मान प्राप्तकर्ता
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
भारत रत्न

**भारत रत्न** भारतको सर्वोच्च नागरिक सम्मान हो। यो सम्मान राष्ट्रिय सेवाको लागि दिइन्छ। यी सेवाहरूमा हुन् कला, साहित्य, विज्ञान वा सार्वजनिक सेवा। यस सम्मानको स्थापना २ जनवरी, १९५४ मा भारतका तत्कालीन राष्ट्रपति श्री राजेन्द्र प्रसादद्वारा गरिएको थियो। अन्य अलंकरणकै समान यस सम्मानलाई पनि नामको साथ पदवीको रूपमा लिइंदैन।
 प्रारम्भमा यस सम्मानला मरणोपरान्त दिने प्रावधान थिएन, यो प्रावधान सन् १९५५ मा जोडिएको हो । त्यस पश्चात अहिले सम्मको सम्मानमा १० व्यक्तिहरूलाई मरणोपरान्त भारत रत्न प्रदान प्रदान गरिएको छ । 

अन्य प्रतिष्ठित पुरस्कारहरूमा पद्म विभूषण, पद्म भूषण र पद्मश्रीको नाम लिन सकिन्छ।

## पदक 
मूल रूपमा यस सम्मानको पदकको डिजाइन ३५ मिमि गोलाकार स्वर्ण मेडल थियो। जसमा अगाडि भागमा सूर्य बनाइएको थियो, माथि **भारत रत्न** लेखिएको थियो र तल फूलको माला थियो । र पछाडि पट्टि राष्ट्रिय चिह्न र मोटो थियो। तर यस पदकको डिजाइनलाई बदलेर तामाको बनेको पीपलको पातमा प्लेटिनमको चम्किलो सूर्य बनाइयो। जसको मनीपट्टि चाँदीमा **भारत रत्न**, र यो सेतो फीतामा गलामा लगाइन्छ ।

## सम्मानित व्यक्तित्व 
## बिबाद 
### **सुभास चन्द्र बोस**
सन् १९९२ मा भारत सरकारले नेताजी सुभास चन्द्र बोसलाई भारत रत्न सम्मान मरणोपरान्त प्रदान गरिएको थियो तर उनको मृत्यु बिबादित भएको कारणले पुरस्कार मरणोपरान्त दिने स्वरूप माथि प्रश्न उठाइएको थियो जसले गर्दा भारत सरकारले यो सम्मानलाई फिर्ता लियो । यो सम्मान फिर्ता लिने यो मात्र एउटा उदाहरण हो ।

### **मौलाना अबुल कलाम आजाद**
भारतको प्रथम शिक्षा मन्त्री श्री मौलाना अबुल कलाम आजादलाई जब भारत रत्न दिने कुरा आयो त्यस समय उनले यो सम्मान नलिने कुरा गर्नुभयो,उनको अनुसार जुन व्यक्ति भारत रत्न चयन समितिमा काम गरिसकेका छन् उनलाई यो सम्मान दिनु हुदैन । पछि उनलाई सन् १९९२ मा मरणोपरान्त यो सम्मान दिइयो ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
*पद्म विभूषण
*पद्मभूषण
*पद्मश्री

## सन्दर्भ 
## बाहिरी कडिहरू 
* भारत रत्न सम्मानित मानिसहरूको सूची (अङ्ग्रेजीमा) 
* भारत रत्न पुरस्कार फिर्ता दिएको एउटा उदाहरण (अङ्ग्रेजीमा)

श्रेणी:सम्मान
श्रेणी:भारत रत्न
श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित
९ अक्टोबर

## घटना
*बि.स. २०६३ (सन् २००६) - उत्तर कोरियाले पहिलो आणविक हतियारको परीक्षण गरेको थियो ।

## जन्म
*सन् १०४०, जोन लेनन

## मृत्यु
* सन् ६८० &ndash; सेन्ट जिस्ल्यान
* ८९१ &ndash; अल-टिर्मिदी तथा अलम स्कोलर

## दिवस तथा पर्वहरू
*क्रिस्चियन क्यालेन्डर
**अब्राहम
**डेनिस
**डिओनीसियस दि एरोपेजिट्
**सेन्ट जिस्लाइन्
**जेन लेओनर्डि
**लुइस बेर्ट्रेद (सेन्ट) 
*हङ्गगल डे (दक्षिण कोरिया)
*राष्ट्रिय नटेच्नोलोजी डे (अमेरिका)
*टकायाम यटम फेस्टिभल (टकायाम,जापान)
*विश्व हुलाक दिवस

## बाह्य कडीहरू
* BBC: On This Day 
* 
* On This Day in Canada

 
श्रेणी:गतेहरू
१६ अक्टोबर

एक वर्षमा

## घटनाहरू 
*१३८४ – जडभेजा नारी भएतापनि पोल्यान्डकि राजा भईन।

*१७९३ –  फ्रान्सको जित पछि वाटगिनीजको युद्ध समाप्त भयो।

*१८१३ – छैटौँ कोलिटनले नेपोलियन बोनापार्ट लाइ आक्रमण गरे।

*१८४१ – कुइन्स विश्वविद्यालयको क्यानाडामा स्थापना भयो।

*१९५१ – पाकिस्तानीका प्रथम प्रधानमन्त्री लियाकत अलि खानको रवलपिन्डामा हत्या गरियो।

*१९८४ – ड्याजमन्ड टुटुले नोबेल शान्ति पुरस्कार जिते।

*२०१३ – लियो एयरलाईन्स फल्इट ३०१ को पक्से अन्तर्राष्ट्रिय विमान स्थलमा दुरघटना भयो।

## जन्म तिथि
*१४३० &ndash;  स्कटल्याण्डका राजा जम्स दोस्राको जन्म भयो। (मृत्यु. १४६०)
*१५३५ &ndash; निवा निगाडी, जामानका समुराई को जन्म भयो। (मृत्यु. १५८५)
*१६२० &ndash; पेइरी डी पगट, फ्रान्सका चित्रकार र मुर्तिकारको जन्म भयो। (मृत्यु. १६९४) 
*१६७८ &ndash; अन्ना वासर, सुविडेनका चित्रकारको जन्म भयो। (मृत्यु. १७१४) 
*१७२९ &ndash; पेइरी भान मल्दारे, (मृत्यु. १७६८) 
*१७५८ &ndash; नोवा वेव्स्टर, अमेरिकाका भाषाबिज्ञको जन्म भयो। (मृत्यु. १८४३) 
*१७६२ &ndash; पल हेल्टन,एक अमेरिकी राजनितिज्ञको जन्म भयो। (मृत्यु. १८१६) 
*१७८९ &ndash; विलियम बुर्टोन,अमेरिकी राजनीतिज्ञको जन्म भयो। (मृत्यु. १८६६) 
*१८०४ &ndash; बेन्जामिन रुसेल, एक अमेरिकी चित्रकारको जन्म भयो। (मृत्यु. १८८५) 
*१८१९ &ndash; अस्टीन एफ पिकेल,एक अमेरिकी राजनितीजको जन्म भयो।(मृत्यु. १८८६)
*१८४० &ndash; कोर्डा कियोटिका, जापानका राजनीतिज्ञको जन्म भयो। (मृत्यु. १९००) 
*१८६१ &ndash; जे. बि. बुरी, एक आयरल्यानडका इतिहासकारको जन्म भयो।
*१९७१ – च्याड ग्रे, एक अमेरिकी गायक तथा संगितकारको जन्म भयो।
*१९७१ – पल स्पर्क, एक अमेरिकी अभिनेताको जन्म भयो।
*१९७३ – डेविड अन्सवोर्थ, एक अङ्ग्रेजी फुटबलाक म्यानेजको जन्म भयो।
*१९८३ – केनि ओमेगा, एक क्यानाडाका कुस्ती खेलाडीको जन्म भयो।
*१९८६ – इना, रोमानियाकि गाइकाको जन्म भयो।

## मृत्यु तिथि 
## पर्व र उत्सवहरू
## बाहिरका सूत्रहरू 
श्रेणी:समय
श्रेणी:अक्टोबर
पाँचखाल नगरपालिका

'''''' काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाका ६ नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७१ मङ्सिर १६ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका पाँचखाल, होक्सेबजार, देवभूमि बालुवा, अनेकोट र साठीघर भगवती गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा कोशीदेखा र खरेलथोक गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

हाल १३ वटा वडामा विभाजन गरिएको यस नगरपालिका काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको क्षेत्रफलको आधारमा दोस्रो ठुलो नगरपालिकाको रुपमा रहेको छ। यो नगरपालिकाको पूर्वमा भुम्लु गाँउपालिका, पश्चिममा धुलिखेल र बनेपा नगरपालिका, उत्तरमा मण्डनदेउपुर नगरपालिका र भुम्लु गाँउपालिका र दक्षिणमा तेमाल गाँउपालिका, नमोबुद्ध र धुलिखेल नगरपालिका रहेका छन । पाँचखाल नगरपालिकामा कृषिको प्रचुर सम्भावना रहेको छ । पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा रहेको पलाञ्चोक भगवतीको मन्दिर, अनैकोट भ्यु टावर, दुग्धेश्वर मन्दिर, सुनकोशी नदि किनार आदि परिचित रहेको हुदाँ यहाँ स्थानीय पर्यटन उद्योगको समेत उत्तिकै सम्भावना रहेको देखिन्छ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ३५,५२१ रहेको छ भने यहाँ ७,१४८ घरधुरी रहेका छन्।

## सडक यातायात
पाँचखालको प्रमूख यातायात मार्ग अरनिको राजमार्ग राजमार्ग हो । यसले पाँचखाललाई धुलिखेल, बनेपा र काठमाडौँसँग जोडेको छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोक

श्रेणी:काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
मुहम्मद हिदायतुल्लाह

**मुहम्मद हिदायतुल्लाह**, (१७ डिसेम्बर १९०५ - १८ डिसेम्बर १९९२) भारत के पहले मुस्लिम मुख्य न्यायाधीश भए। उनले दुइ पल्ट भारतका कार्यवाहक राष्ट्रपतिको रूपमा पनि कार्यभार संभाले। यसका साथै उनी एउटा अर्को कार्यकालकोलागि भारतका छैटौँ उपराष्ट्रपति पनि रहे। नया रायपुरमा स्थित हिदायतुल्लाह राष्ट्रिय विधि विश्वविद्यालयको नाम उनको नाममा राखिएको छ।

## बाह्य सूत्र 
* J. Hidayatullah's 

श्रेणी:भारतका न्यायाधीश
श्रेणी:भारतका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:भारतीय मुसलमानहरू
हिन्दु चाडपर्वहरूको सूची

यहाँ हिन्दू चाड-पर्वहरूको सूची दिइएकोछ। 

## यो पनि हेर्नुहोस
*हिन्दू उत्सव

श्रेणी:हिन्दू
वर्षहरूको सूची

यस पृष्ठले व्यक्तिगत वर्ष पृष्ठहरूलाई अनुक्रमणिका गर्दछ।

## तेस्रो सहश्राब्दि 
### २१ औँ शताब्दी 
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

## दोस्रो सहश्राब्दि
### २०औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

### १९औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

### १८औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
### १७औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

### १६औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

### १५औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

### १४औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

### १३औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

### १२औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

### ११औँ शताब्दी
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

## यो पनि हेर्नुहोस्
*दशकहरूको सूची
*शताब्दीहरूको सूची
*सहश्राब्दिहरूको सूची

श्रेणी:ऐतिहासिक समयरेखा
स्वामी विष्णु तीर्थ

आचार्य श्रीमत् स्वामी विष्णु तीर्थ ज्यूको जन्म विक्रम संवत् २०१०मा नेपालको धादिङ जिल्लामा सापकोटा ब्राह्मण परिवारमा भएको थियो। प्रारम्भिक शिक्षा आफ्नै बुबाबाट प्राप्त गर्नुभएको थियो तथा १५ वर्षको कलिलो उमेर मै उहाँ गाँउको एक दक्ष पुरोहित बन्नुभएको थियो। एकरात सपनामा एक सन्तले दर्शन दिएर "पारे ग्रामे हरि भगवान" भन्ने वाक्य उच्चारण गर्दै उहाँलाई ब्यूझाँएका थिए। त्यस पछि स्वामी ज्यू अध्ययन गर्ने शिलशिलामा वाराणसी पुग्नु भयो। काशीमा मलेरियाबाट ग्रसित भएपछि स्वामी ज्यू वृन्दावनमा केही समय व्यतित गरेर हिमालय तर्फ लाग्नुभयो। यसै क्रममा गङ्गाजीको उद्गम स्थल गंगोत्री पुग्नुभयो। गंगोत्रीमा स्वर्गद्वारी महाप्रभु तथा बाला गुरु षडानन्दसँग आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त महान तपस्वी सन्त स्वामी नरहरि तीर्थका सानिध्यमा रहेर उहाँबाटै नैष्ठिक ब्रह्मचारीको दीक्षा लिएर ८ वर्ष सम्म कठोर तपस्या तथा गुरुसेवा गर्नुभयो। गुरुजीको देहान्त पश्चात् ३३ वर्षको उमेरमा स्वामी ज्यू कैलाश आश्रम ऋषिकेश तर्फ जानुभयो र वेद, वेदान्त, न्याय, साङ्ख्य, बैशेषिक, योग, मीमांसा आदिको गहन अध्ययन गर्नुभयो। अध्ययन पश्चात् कैलाश आश्रम तथा यसकै शाखाहरूमा आचार्य पदमा रही अध्यापन पनि गर्नु भयो यसैले उहाँ आचार्यजीका नामले प्रख्यात हुनुहुन्छ।

सरल स्वभाव र महान प्रतिभाका धनी, स्वामी ज्यू हाल भारतको उत्तराखण्डका महानतम संस्कृत विद्वान् हरूमा मानिनुहुन्छ। जस जसले स्वामीज्यूको सानिध्य पाए उनीहरूको एकै वाक्य हुन्छ 'स्वामी ज्यू पूर्वीय दर्शनको जिउँदो शब्दकोश हुनुहुन्छ।'
स्वामी

१. हिन्दू धर्म अनुसार विधिवत् सन्यास लिएका सन्यासीहरूका नामका अगाडि प्रयोग हुने शब्द।
२. मालिक, पति, भगवान् इत्यादि का लागि प्रयोग हुने शब्द।