हर्सा

**हर्षा** (अर्स) पाइल्स अथवा हिन्दीमा बबासिर (Hemorrhoids (AmE), haemorrhoids (BrE), emerods, or piles) मलद्वार सम्बन्धि रोग हो जसमा मलद्वारमा रहेका मांसपेशी सुन्निन्छ। **haemorrhoids** , मलद्वार नली मा भएका संवाहिनी ढाँचाहरु हुन् जसले दिसा नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छन्। तिनीहरु प्याथोलोजीकल वा **पायल्स** बन्छन्  आन्तरिक हर्सा सामान्यतया यदि रगत जमेमा वा नेक्रोटिक भएमा मात्र दुख्छ। गर्भवती महिलाहरूलाई कहिलेकहीँ मात्र शल्य चिकित्सा उपचारको आवश्यकता पर्छ, किनभने सामान्यतया डेलिभरी पछि लक्षणहरू हराउँछन्। सिनुसोइडहरूमा, नसाहरूमा जस्तै मांसपेशी तन्तु हुँदैन। मलद्वार र वरिपरिको क्षेत्रको दृष्टिगत जाँच बाह्य वा भंशित हर्साको निदान हुन सक्छ। दिसा गर्न प्रयास गर्न लाग्ने समयलाई कम गर्न, ट्वाइलेटमा बस्दा पढ्ने कार्यलाई त्याग्न,

## व्यवस्थापन 
### संरक्षणात्मक
संरक्षणात्मक उपचारमा सामान्यतया आहारीय फाइबर धेरै भएको पौष्टिक तत्त्व, जलसंयोजन कायम राख्नको लागि मुखद्वारा तरल पदार्थ पिउने, गैर-स्टेरोइडल जलनरोधक औषधीहरू (NSAID)हरू, सिट्ज बाथहरू, र आराम गर्ने कार्य संलग्न हुन्छ। र आहारीय परिवर्तनद्वारा वा फाइबर पूरकहरूको उपभोगद्वारा यसलाई हासिल गर्न सकिन्छ। यदि तिनीहरूलाई प्रयोग गरिन्छ भने एक पटकमा तिनीहरूलाई १५ मिनेटमा सीमित गर्नुपर्छ।

हर्साको उपचारको लागि धेरै प्रासङ्गिक एजेन्टहरू र सपोजिटरीहरू उपलब्ध भएता पनि, तिनीहरूको प्रयोगलाई समर्थन गर्न कम प्रमाण छ। सामान्यतया लक्षणहरू गर्भावस्था पछि हराउँछन; जसको कारणले गर्दा डेलिभरी पछिसम्म सक्रिय उपचारमा ढिलाई हुन्छ।

### पद्धतीहरु 
कार्यालय आधारित प्रक्रियाहरु सम्पादन गरिन सक्छन्। सामान्यतया सुरक्षित भएको बेलामा, दुर्लभ साइड इफेक्टहरु जस्तै पेरिएनल सेप्सिस हुन सक्छन्। इन्फ्रारेड कौटराइजेसन स्तर १ वा २ को रोगको लागि विकल्प हुन सक्छ। जसको दरहरू ०% र २८% को बीचमा छ। म्युकोसल इक्त्रोपिअन अर्को अवस्था हो जुन हेमोरोडेक्टोमी पछि हुन सक्छ (प्राय: मलद्वार संकुचनको साथमा)। यो त्यस अवस्था हो जहाँ मलद्वार म्युकोसा मलद्वारबाट बाहिरतिर निस्कन्छ, जुन मलद्वार भ्रंश को एउटा हल्का खालको प्रकार जस्तै हुन्छ। यदि २४-७२&nbsp; घण्टा भित्र गरिन्छ भने, यो थ्रोमबोस्ड बाह्य हर्सा भएकाहरूको लागि सिफारिस गरिने उपचार हो।
* डोप्लरद्वारा मार्ग निर्देशित ट्रान्सएनल हेमोरोइडल डियेटिरियलाजेसन एउटा कम चिरफार गर्नुपर्ने उपचार हो जसमा धमनीमा रहेको रगतको अन्तर्वाहको स्थानलाई सही रूपमा पत्ता लगाउन अल्ट्रासाउन टोप्लर प्रयोग गरिन्छ। त्यसपछि यी धमनीहरूलाई "बानेर बन्द" गरिन्छ र भ्रंशित तन्तुलाई त्यसको सामान्य स्थानमा जोडिन्छ। यसको पुनरागमन दर हल्का उच्च छ, तर हेमोरोइडेक्टोमिको तुलनामा कम जटिलताहरू छन्। र त्यस कारणले गर्दा यसलाई स्तर २ वा ३ को रोगहरूको लागि मात्र सिफारिस गरिन्छ। यद्यपि, मानिन्छ कि लक्षणात्मक हर्साले US को जनसङ्ख्या मध्ये कम्तिमा ५०% लाई, तिनीहरूको जीवनको कुनै समयमा असर पार्छ र जनसङ्ख्याको लगभग ~५% कुनैपनि दिइएको समयमा यसबाट प्रभावित हुन्छ। ४५ र ६५&nbsp; वर्षको उमेरको बीचको दर उच्च छ। र उच्च सामाजिक-आर्थिक स्थिति भएको व्यक्तिहरूमा धेरै हुन्छ। ४६० BC मा, हिपोक्रषट कर्पस मा आधुनिक रबर ब्यान्ड लिगेसन जस्तै उपचारको बारेमा छलफल गरिएको थियो:
“"र लेप लगाउनको लागि हर्सालाई सियोले घोपेर र तिनीहरूलाई धेरै बाक्लो उनको धागोले बानेर, तपाईँले यस तरिकाले उपचार गर्न सक्नुहुन्छ, र तिनीहरू नझर्दासम्म उत्तेजित नहुनुहोस्, र सँधै एउटा पछाडी छोड्नुहोस्; र बिरामीलाई निको भएपछि, उसलाई एक पटक हेलिबोर लगाउन दिनुहोस्।"

सेल्सस (२५ BC – AD १४) ले बाँध्ने र हटाउने पद्धतीहरूको ब्याख्या गरेको छ, र सम्भावित जटिलताहरूको चर्चा गरेको छ। सुसरुता स्महिता, (४th – ५th century AD), हिप्पोक्रेटसका शब्दहरु सँग समान छन्, तर घाउको सरसफाइमा जोड दिन्छिन्। जुन ग्रिक भाषाको "αἷμα" (*haima*), "रगत"बाट "αἱμορροΐς" (*haimorrhois*), "रक्तस्राव गराउनमा जिम्मेवार", + "ῥόος" (*rhoos*), "धारा, प्रवाह, बहाव", "ῥέω" (*rheo*), "प्रवाह गराउने, धारा बगाउने"बाट स्वयम् रुपान्तरित भएको हो।

## स्मरणीय घटनाहरू 
हल-अफ-फेमको बेसबल खेलाडी, जोर्ज ब्रेटलाई हर्साको दुखाइको कारणले गर्दा सन् 1980 को वर्ल्ड सिरिज को एउटा खेलबाट हटाइएको थियो। सामान्य शल्यक्रिया गरेपछि, ब्रेट अर्को खेलमा फर्केका थिए, र ठट्टा गर्दै भने "...मेरा सबै समस्याहरू मेरो पछाडि छन्।" त्यसपछिको वसन्तमा ब्रेटले हर्साको अझ एउटा शल्यक्रिया गरे।कन्जर्भेटिभ राजनीतिक समालोचक [[ग्लेन बेक] ले हर्साको लागि शल्यक्रिया गरेका थिए, र त्यसपछि आफ्नो नराम्रो अनुभवलाई २००८ मा व्यापक रूपमा हेरिएको YouTube भिडियोमा वर्णन गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
* 
* हर्साको घरेलू इलाज 

श्रेणी:विकिपरियोजना औषधि
श्रेणी:रोग
श्रेणी:स्वास्थ्य विज्ञान