open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भगवतीजात्रा

नेपाल-अंग्रेज युद्धको सम्झना स्वरूप पाल्पाको तानसेनमा बिहीवार **भगवतीजात्रा** धुमधामका साथ मनाइएको छ । हरेक वर्ष भाद्र कृष्ण नवमीका दिन यो जात्रा मनाउने चलन छ । पहाडी जिल्ला पाल्पाको शानको रूपमा यो जात्रा मनाउने गरिन्छ। जात्रा मनाउन जिल्ला वाहिर गएर वसोवास गर्नेहरू समेत आएका थिए। तानसेन, भगवतीटोलमा रहेको श्री ७ रणउज्जेश्वरी भगवतीको मूर्ति रथमा राखेर सिन्दुर जात्रा गर्ने चलन छ । यसैलाई भगवतीको रथयात्रा भनिने गरेका छ ।  जात्राको महत्त्व सन् १८७१/७२ को नेपाल अंग्रेज युद्ध गाँसिएको छ ।  

पाल्पाका विभिन्न स्थान र छिमेकी जिल्लावाट आएकाहरूले भाकल अनुसारको कुखुरा, हाँस, बोका, राँगो, आदी बली दिएर पूजा चढाए। भगवती मन्दिरमा तीन पटक घुमाएर रथ निकालिएको थियो। त्यस अघि नेपाली सेनाले बढाई दिने चलन छ। तानसेनको जिल्ला प्रशासन, जिल्ला प्रहरी, नेपाली सेनाको गणमा पुजा दिने र बजार घुमाइएको थियो। 

बजार घुमाउनु अघि नवमीको दिन सुर्योदय नहुँदै बजारका महिलाहरू झिसमिसेमै देवीको पुजा गरिसकेका थिए। दिउसो १ वजेदेखि भगवतीतिर नगर परिक्रमा गराउन ३०/४० जना बलिया कुमाल जातीका पिपा जवान आएका थिए। उनीहरूले रथको दुवै तिर तेर्साईएका दुई बलिया नोलहरूलाई काधमा बोकेर नगरबासीको जयजयकारको गुन्जन ध्वनी सहित रथयात्रा गरियो।

तानसेनका घरघरबाट पुजा दिए। मन्दिरमा श्रद्धालुको भिड रहेको थियो। विगतका वर्षमा भन्दा यसपटक उल्लेख्य श्रद्धालुको सहभागीता रहेको भगवती मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष केदारलाल श्रेष्ठले बताए। जात्रा कसरी चल्यो भन्नेबारे रोचक र सत्य घटना छ।

काजी अमर सिंह थापाको कार्यकाल सकिँदा निजका नाति नयन सिंहका छोरा कर्णेल उजीरसिंह थापा पाल्पाका तैनाथवाला भएर वसेका थिए। सोही वेला अंग्रेजहरूले दुख दिने र नेपाललाई हडप्ने गरेका थिए। अंग्रेजहरूले नेपाल आफ्नो हातमा पार्न चारै तिरवाट आफ्नो सेना अगाडि वढाएका वेला उजीरसिंह थापा लडाईमा सामेल हने मौका पाए। 

मनोकामना देवी सँग प्रकट गरी युद्ध लड्न गएको र अग्रेजहरू उजीरसिंहको लडाइँ हार खाई फर्केको ईतिहासमा लेखिएको छ। जीतगढीको लडाइँमा नेपाली फौजले जित्यो। सन् १८७१-७३को नेपाल अंग्रेज युद्ध पछि कर्णेल उजीरसिंह थापाले एक विशाल तीनतले पेगोडा शैलीको मन्दिर वनाएका हुन्। मन्दिर वनाउन सन् १८७५/७६मा सकिएको थियो। यसैवेला देखि काठमाण्डौका जात्रावाट प्रभावित भएका उजीर सिंहले भगवतीको रथयात्रा निकाल्न सुरु गरेको इतिहास्विद् डा.कर्णबहादुर बाँनिया बताँउछन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
एन्टिबायोटिक

ग्रीक भाषामा एन्टी भनेको विपरीत र बायोस् भनेको जीवन हो। अर्को शब्दमा भन्ने हो भने **एन्टिबायोटिक** भनेको जीवनाशक वस्तु हो र यसले जीवाणुलाई नाश गरेर मानिसलाई रोगबाट छुटकारा दिलाउँछ। जीवाणु नाश गर्ने एन्टिबायोटिकलाई ब्याक्टेरियल साइडल र फैलिन नदिनेलाई ब्याक्टेरियो स्टाटिक भनिन्छ। सन् १९२८मा एलेक्जेन्डर फ्लेमिङले फंगसबाट पेनिसिलिन निकालेका हुन्। फ्लेमिङ फ्लोरी र चेनले उक्त उपलब्धिका लागि संयुक्त रूपमा सन् १९४५मा नोबेल पुरस्कार पाएका थिए। हिजोआज विभिन्न किसिमका एन्टिबायोटिक बजारमा उपलब्ध छन्। धेरै चिकित्सकले चलाउने एमोक्सिलिन सन् १९९८मा मात्र उपलब्ध भएको हो।

अमेरिकाका जीवाणुविज्ञान विशेषज्ञ सेलम्यान वाक्सम्यानले सन् १९४३मा स्ट्रेप्टोभाइसिन पत्ता लगाएका हुन्। यसअघि क्षयरोगको ओखती थिएन। राम्रो हावापानी भएको सेनेटोरियममा पौष्टिक खाना ख्वाएर क्षयरोगको उपचार गरिन्थ्यो। यसरी उपचार अभावमा हजारौं क्षयरोगीको मृत्यु हुन्थ्यो। 

पेनिसिलिनको सुइबाहेक सल्फाडायजिन र सल्फाग्वानिडिनका ट्याब्लेटहरू सरकारी अस्पतालहरूमा पाइन्थ्यो। धेरैजसो जीवाणुजनित रोगमा सल्फा समूहमा ओखतीहरू दिने चलन थियो। जीवाणुभित्रको फोलिक एसिडलाई प्रभाव पारेर सल्फा समूहका ओखतीहरूले जीवाणुहरूलाई फैलिन दिँदैनन्। यिनीहरू ब्याक्टेरिया स्टाटिक समूहमा पर्छन्। ब्याक्टेरियाको प्रोटिनलाई प्रभाव पारेर रोग नियन्त्रण गर्ने समूहमा एजिथ्रोभाइसिन, क्लिनडामाइसिन, क्लोरामफेनिकल र टेट्रासाइक्लिन पर्छन्। ब्याक्टेरियाको शक्ति नाश गर्ने उल्लिखित एन्टिबायोटिकमध्ये क्लोरामफेनिकल टाइफाइड ज्वरोमा वर्षौं प्रयोग भयो। हिजोआज टाइफाइडका लागि अन्य एन्टिबायोटिक उपलब्ध छन्। क्लोरामफेनिकलका धेरै अवाञ्छनीय अवगुण भएकाले आजकाल यसको प्रयोग हुँदैन। आँखाको रोगका लागि भने अझै यसलाई प्रयोग गरेको पाइन्छ।

आधुनिक युगमा सबभन्दा ज्यादा प्रयोग गरिने ओखतीहरूमा एन्टिबायोटिकहरू नै पर्छन्। एन्टिबायोटिकको जथाभावी प्रयोगले यी समूहका ओखतीको जीवाणु नाश गर्ने शक्ति कम हुँदै जान्छ र पछि यी ओखतीले एकदमै काम गर्न छाडछन्। 

यही सत्यलाई राम्रोसँग बुझेका पश्चिमी मुलुकहरूमा जोकोहीले एन्टिबायोटिक दिन सक्दैन। चिकित्सकहरूले मात्र एन्टिबायोटिक दिन सक्छन्। प्रेस्किप्सनबिना औषधि पसलबाट एन्टिबायोटिक खरीद गर्न सकिँदैन। हाम्रो देशमा जोकोहीले सजिलैसँग एन्टिबायोटिक खरीद गर्न सक्छ। यसको फलस्वरूप एन्टिबायोटिकको सही प्रयोग हुँदैन। मानिसको ज्यान बचाउने ओखतीहरू शक्तिहीन भएर काम गर्न छाड्छन्।
## बाहिरी कडी
## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:रोग
श्रेणी:विज्ञान
विषाणु

भाइरसलाई नेपालीमा **विषाणु** भन्ने गरिन्छ । भाइरस शब्द लेटिन शब्दबाट आएको हो जसको अर्थ विषाणु भन्ने हुन्छ । भाइरससम्बन्धी अध्ययन गर्ने बिज्ञानलाई भाइरोलोजी भनिन्छ ।
ढकाल

महाभारतकालीन समयमा आफ्ना दाजु धौम्य सहित उपमन्यु ऋषि शिव भगवानको दर्शनार्थ मानसरोवरमा आएका समयमा कुनै एक नामाज्ञात सन्तान वा शिष्य मोक्षदायी मानसक्षेत्रमा साधनाको लागि वा अन्य कुनै कारणले बसेका थिए । उनै नामाज्ञात मनिषी वा उनैका सन्तान घुम्दै फिर्दै जुम्लामा पुगेर बसोबास थालेका थिए । शिवको पूजा गर्ने क्रममा उनीहरुले साथै ल्याएको शिव वाद्ययन्त्र डमरु बजाउने गर्दथे । ढक्का वालहरुलाई नै ढकाल भनिएको कतिपय विशिष्ट विद्वान्हरुको  मत रहेको छ भने कसैको डमरुको पूजा गर्ने स्थानलाई ढक्का +आलय= ढक्कालय र  बस्नेहरुलाई ढकाल भन्न थालिएको हो भन्ने पनि रहेको छ । 

नेपालका कतिपय विद्वानहरुको मतमा फेरी अछामको ढाकुमा बस्नेहरुलाई ढकाल भनिएको भन्ने पनि मान्यता रहेको छ । भारतको पञ्जावको हरियाणा क्षेत्रमा ढकाल नामक प्राचीन स्थान प्रसिद्ध छ । पश्चिम गढवाल देहरादुन क्षेत्रमा पनि  ढकवाल थरहरु रहेका छन् । नेपालमा रहेका ढकालहरु र ढकवालहरुको सम्बन्ध के हो बुझ्न जरुरी छ । नेपालका ढकालहरुको गोत्र उपमन्यु र ढकवालहरुको गोत्र वशिष्ठ रहेको छ । नेपालको अछामको ढाकु , अछामकै ढकारी , उत्ररप्रदेशको ढकवा शहर, हरियाणाको ढकाल  एवं गढवाल क्षेत्रका ढकवालहरुको विषयमा  केही न केही सम्बन्ध रहेको हुनसक्छ । यसको  विषयमा अध्ययन अनुसन्धान हुन सकेको छैन । उचित अनुसन्धान हुनु जरुरी छ । 

ढकाल थर भएका केही प्रख्यात व्यक्तिहरूको सूची निम्नानुसार छन् ।
* कुलानन्द ढकाल - गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहका ज्योतिषी र तान्त्रिक 
* एकनाथ ढकाल - नेपाल परिवार दलको अध्यक्ष तथा पूर्व सहकारी र गरीबी निवारण मन्त्री
* रामकृष्ण ढकाल - नेपालका आधुनिक गायक
* चन्द्रप्रसाद ढकाल - युवा उद्यमी, ग्लोबल आईएमई बैंकका अध्यक्ष
* रामनाथ ढकाल - नेपाली राजनीतिज्ञ
* नरेश बिक्रम ढकाल - राजदुत
* खेमलाल ढकाल- उल्लिखोला, सत्यबती-६, ज्वांङग  हाल काठमाडौ 
* दिपेश ढकाल- सिपाघाट-०६, काभ्रे

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## ब्याघ्रपाद इति ख्यातो वेदवेदाङ्गपारगः ।तस्याहमभवं पुत्रो धौम्यश्चापि ममानुजः ।। ११२।१४। अनुशासनपर्व, महाभारत 
श्रेणी:नेपाली मूलका थरहरू
श्रेणी:ब्राह्मण समुदाय
श्रेणी:खस जातिका थरहरू
अल्गोरिदम

गणित, गणन (computing) तथा अन्य विधाहरूमा कुनै कार्यहरू सम्पन्न गर्नको लागि आवश्यक चरणहरूको समूहलाई **अल्गोरीदम** (algorithm) या **कलन विधि** भनिन्छ। 

अल्गोरीदमलाई कुनै स्पष्ट रूपमा पारिभाषित गणनात्मक समस्याहरूको समाधान गर्ने औजारहरू (tool)को रूपमा पनि लिइन्छ। जसमा समस्याको **इनपुट** र आउटपुट सामान्य भाषामा बयान गरिएको हुन्छ; यसको समाधानको रूपका आधारमा अल्गोरीद्म, क्रमगत ढङ्गले बताइन्छ कसरी इन्पुट/आउटपुट प्रकृया समापन गर्न सकिन्छ भनेर।

**केहि उदाहरणहरू: **

१) केही सङ्ख्याहरू बिना कुनै क्रम दिइएको छ भने; यिनलाई सानो देखि ठूलो क्रम (ascending order)मा कसरी बदल्ने? 

२) दुई पूर्णांक सङ्ख्याहरू दिइएको भए; तिनको महत्तम समापवर्तक (Highest Common Factor) कसरी निकाल्ने ?

## यो पनि हेर्नुहोस 
* फ्लो चार्ट

## बाह्य सूत्र 
* Algorithms in Everyday Mathematics ( दैनिक जीवनमा अल्गोरीद्म ) 
* **List of algorithms, classified by purpose** 
* Collected Algorithms (produced by the ACM.)
* Dictionary of Algorithms and Data Structures
* Design and Analysis of Algorithms - Glossary 

श्रेणी:गणित
श्रेणी:गणन
गणन

**गणनिकरण** साधारण कम्प्युटर गणनलाई सफ्टवेयर र हार्डवेयरको उपयोग र सुधारको गतिविधिको रूपमा परिभाषित गरिएको छ। यो सूचना प्रविधि‍को कम्प्युटर विशिष्ट भाग हो। कम्प्युटर विज्ञान जानकारी त्यसको यान्त्रिकरण र कार्यान्वयन र अझ कम्प्यूटर प्रणालिहरूइालाई उपयोगमा ल्याउने सैद्धान्तिक नियमहरूको अध्ययन हो।

## विज्ञान र  सिद्धान्त
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:गणन
शाह

, १९४१ देखि १९७९ सम्म इरानका शाह, शाहको उपाधि धारण गर्ने अन्तिम शासक थिए।]]

**शाह** (; ; ) इरानी राजतन्त्रमा सर्वोच्च सत्ता (राजा)लाई सम्बोधन गरिने राजकीय उपाधी हो ।  यसलाई ओटोमन साम्राज्य, बुखारा खानत, बुखारा अमीरात, मुगल साम्राज्य, बंगाल सल्तनत, ऐतिहासिक अफगान राजवंशहरू, र गोर्खाहरू जस्ता विभिन्न फारसी समाजहरूले पनि प्रयोग गर्थे।

## शाहज्यादा 
*Shahzade* (, transliterated as *Šâhzâde*).शाह (वा उच्च व्युत्पन्न शासक शैली) को राज्यमा, शाही रगतको राजकुमार वा राजकुमारीलाई तार्किक रूपमा शाहज्याद शाहज्यादी भनिन्थ्यो। यद्यपि, प्रत्येक शाहको राज्यको दरबार परम्परामा सटीक पूर्ण शैलीहरू फरक हुन सक्छन्।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* शाह वंश
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:शाही उपाधी
नागरिक दैनिक

**नागरिक दैनिक** नेपाल रिपब्लिक मेडिया प्राइभेट लिमिटेडद्वारा प्रकाशनमा ल्याइएको नेपाली दैनिक पत्रिका हो । यो पत्रिका एकैसाथ काठमाडौँ, विराटनगर र नेपालगञ्जबाट प्रकाशित हुने गरेको छ। यसको अङ्ग्रेजी भातृ प्रकाशन माइ रिपब्लिका पनि लोकप्रिय रहेको छ।

## सम्पर्क ठेगाना
नेपाल रिपब्लिक मेडिया (प्रा.) लि.
जेडिए कम्प्लेक्स, बाग दरबार, काठमाडौँ, नेपाल
टेलिफोन नं : ९७७ ०१-४२६५१००, ४२६१८०८
फ्याक्स : ९७७ ०१-४२५५२५७
पिओ बक्स :१९३००
इमेल:

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* दैनिक

## आधिकारिक वेबसाइट
* नागरिक दैनिक

श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय दैनिक पत्रिकाहरू
भोको पुस्ता

**भूखा पीढी** ( Hungryalism ) बांग्ला भाषा का एउटा साहित्य आन्दोलन होळ् १९६१मा मलय रायचौधुरी आन्दोलनका श्रीगणेश गरे।

## मुख्य कवि/लेखक 
* **मलय रायचौधुरी**
* **शक्ति चट्टोपाध्याय**
* **समीर रायचौधुरी**
* **उतपलकुमार बसु**
* **देबी राय**
* **सुबिमल बसाक**
* **फालगुनी राय**
* **बासुदेब दाशगुप्ता**
* **त्रिदिब मित्रा**
* **सन्दीपन चट्टोपध्याय**
* **बिनय मजुमदार**
* **प्रदीप चौधुरी**
* **अनिल करनजई**
* **सुभाष घोष**
* **सुबो आचार्य**
* **शेलेश्वर घोष**

## स्रोत 
* सिटि लाईटस जर्नल #१ #२ & #३ सम्पादक लारेन्स फेरलिंघेट्टि
* एल कारनो एमफ्लुमादो #९ #१० #१३ सम्पादक मार्गारेट रैनडल
* कुलचुर #१५ सम्पादक लिटा हारनिक
* सालटेड फेदर्स #५ #८ & #९ सम्पादक डिक बकेन
* एवरग्रीन रिविऊ #३५ सम्पादक बार्णि रौसेट
* टाईम मैगजिन ( नवम्बर २०, १९६४ )
* आयकनोलाट्रे #१० सम्पादक एलैन डि लोच
* कवितीर्थ ( २००३ ) सम्पादक उतपल भट्टाचार्य
* अम्रतलोक ( २००३ ) सम्पादक समीरण मजुमदार
* एकालेर रक्तकरबी ( २००४ )
* एबं ( २००४ ) सम्पादक धुर्जोटि चन्दा

## सन्दर्भ 
* **ह्ंग्रि, श्रुति एवं शास्त्रविरोधी आन्दोलन** ( १९८६ )। लेखक ड उत्तम दाश, कोलकाता विश्वविद्यालय। कोलकाता।
* **ह्ंग्रियलिस्ट मैनिफेस्टो** ( २००७ )। सम्पादक एबादुल ह्क, आबार एसेचि फिरे पबलिकेशन, मुर्शिदाबाद।
* **भूखा पीढी आन्दोलन एव् मलय रायचौधुरी** ( २००७ )। लेखक ड विष्णु दे, आसाम विश्वविद्यालय, शिलचर।
* **क्षमता-विरोधिता एवं भूखा पीढी आन्दोलन** ( २०-०७ )। लेखक ड स्वाती भ्ट्टाचार्य्य, रबीन्द्रभारती विश्वविद्यालय, कोलकाता।

## बाहिरी लिङ्कहरू 
* टाईम मैगजिनका स्ंवाद 
* मुख्य सदस्यका फोटो
* मलय रायचौधुरीका साक्षातकार

श्रेणी:कविता
श्रेणी:बङ्गाली भाषा
भूपतीन्द्र मल्ल

**भूपतीन्द्र मल्ल** (१७३१-१७७९ वैशाख) नेपालको इतिहासमा मल्लकालका प्रसिद्ध राजा हुन्। यिनी भक्तपुरका राजा थिए। यिनले बनाएको ५५ झ्याले दरवार, न्यातपोल देवल प्रसिद्ध ऐतिहासिक सम्पदा हो। उनको जन्म नेपाल सम्बत ७९५ कार्तिक महिनामा भएको थियो । नेसं ८०५ मा चुडाकर्म, ८०६ माघमा ब्रतबन्ध र विवाह ८०८ कार्तिक तिर भएको थियो । 

## बाह्य सम्बन्ध 
भूपतीन्द्र मल्ल राजा भएपछि उनलाई कान्तिपुर र ललितपुरका अनुभवी राजाहरूले दु:ख  दिन थाले । तसर्थ उनले गोरखा, तनहुँ र मकवानपुरसँग सहयोग मागेर पाटनलाई झुकाए । कान्तिपुरसँग पनि उनले मित्रता गरे ।  

## निर्माण 
* न्यातपोल (५ तले) देवल,
* दरवार अगाडि प्रस्तर स्तम्भमा आफ्नो भव्य सालिक बनाए,

* वि.सं. १७५४ मा मालती चोकको निर्माण र त्यसको नजीकमा सुन्धारा,
* हनुमान,
* नरसिंह आदिको स्थापना, 
* भक्तपुरमा ५५ झ्याले दरबार,

रचना : हरगौरी विवाह, उषाहरण, जैमिनी भारतजस्ता नाटकहरू तथा थुप्रै गीत- पद्य संग्रहहरू
निधन : विसं १७७९ वैशाख शुक्ल पूर्णिमाका दिन 

Statue of Narsimha killing Hiranya Kashyap.jpg|नरसिंह
Golden Gate and 55 windows Palace with chyasilin Mandap, Bhaktapur Durbar Square, Nepal.jpg|५५ झ्याले दरबार
Nyatpol Temple, Bhaktapur, NEPAL 02.jpg|न्यातपोल मन्दिर
04 Bhaktapur Durbar Square, Nepal.jpg|भक्तपुर दरवार

## यो पनि हेर्नुहोस्
* अरिदेव
* जयप्रकाश मल्ल
* मल्ल वंश
* जयस्थिति मल्ल
* तेज नरसिंह मल्ल
* रत्न मल्ल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:नेपालका ऐतिहासिक व्यक्तित्व
श्रेणी:नेपाली राजाहरू
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:नेपाल भाषाका साहित्यकारहरू
श्रेणी:विकिथन-५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मानिसहरू
आन्तोन चेखब

**आन्तोन प्याभलोविच चेखब**, (२९ जनवरी १८६० - १५ जुलाई १९०४) एक रूसी नाटककार र लघुकथाकार थिए, उनलाई इतिहासका सबभन्दा साना लेखकमध्ये एक मानिन्छ। एक नाटककारका रूपमा उनले आफ्नो करियरमा चार क्लासिक्सको निर्माण गरे र उनको सर्वश्रेष्ठ लघुकथा लेखकहरू र आलोचकहरूद्वारा उच्च सम्मानमा आयोजित गरिएको थियो। हेनरिक इबसेन र अगस्त स्ट्राइन्डबर्गका साथ, चेखबलाई प्रायः थिएटरमा प्रारम्भिक आधुनिकतावादको जन्ममा तीन सेमिनल आंकडामध्ये एकको रूपमा चिनिने गरिन्छ। चेखवले आफ्नो अधिकांश साहित्यिक जीवनमा चिकित्सकका रूपमा अभ्यास गरे: "चिकित्सा मेरो वैध पत्नी हो", उनले एकपटक भनेका थिए, र "साहित्य मेरो रखैल हो।"

सन् १८९६ मा *द सीगल* का स्वागतपछि चेखबले थिएटरलाई त्यागिदिएका थिए, तर सन् १८९८ मा कोन्स्टेन्टिन स्टेनिस्लावस्कीका मस्को आर्ट थिएटरद्वारा यस नाटकलाई पुनः प्राप्त गर्नका लागि पुनर्जीवित गरे, जसले पछि चेखबका चाचा अनन्यालाई पनि निर्माण गरे र उनको अन्तिम दुई नाटक, थ्री सिस्टर्स र द चेरी अर्चर्डको प्रीमियर गरे। यी चार काम अभिनय कलाकारहरुका टुकडीका साथ-साथ दर्शकहरुका लागि पनि चुनौती पेश गरेका थिए, किनकि पारम्परिक कारबाहीको स्थानमा चेखब एक "थिएटर अफ मूड" र "पाठमा एउटा डूबेका जीवन" प्रदान गरेका थिए।

चेखबका नजिक पैसा कमाउनका लागि पहिलो लिखित कथा थियो, तर जसरी-जसरी उनको कलात्मक महत्वाकांक्षा बढे, उनले औपचारिक नव आचार गरे, जसले आधुनिक लघुकथाका विकासलाई प्रभावित गरे। उनले पाठकहरूका अगाडि आउने कठिनाईका लागि कुनै माफी मागेन, जसमा जोर दिँदै उनले भने कि एक कलाकारको भूमिका प्रश्न सोध्नु थिएन, न कि उनको जवाफ दिनलाई नै।

## जीवनी
### बाल्यकाल
### प्रारम्भिक लेखन
### टर्निङ्ग पोइन्टहरू
### साखालिन
### मेल मेलिखोभो
### याल्टा
### मृत्यु
मई १९०४ सम्म, चेखब क्षयरोगबाट ग्रसित थिए। मिखाइल चेखबले याद गरे कि "हरेक, जसले उनलाई गुप्त रूपले देखेका थिए भन्ने गर्थे कि अन्त टाढा छैन, तर उनी जति निकट थिए, त्यति नै कम उनी यस कुरालाई महसूस पनि गरिरहेकी थिइन्।" ३ जून तिर, उनले ब्ल्याक फोरेस्टको जर्मन स्पा शहर बेडनवेइलरको लागि ओल्गाका साथ सेट गरे, जहाँबाट उनले आफ्नी बहिनी माशालाई बाहिरी रूपले जोली लेटर लेखे, जसमा भोजन र परिवेशको वर्णन गरे, र उनलाई र उनकी आमालाई आश्वासन दिए कि उनी निको हुँदै छन् भनेर। । आफ्नो अन्तिम पत्रमा, उनले जर्मन महिलाहरुका कपडा लगाउने तरिकाका बारेमा शिकायत गरे।

## लेगेसी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नाटककार
पितृविसर्जन अमावस्या

**पितृविसर्जन अमावस्या** अश्विन महिनाको कृष्णपक्षको अमावस्या (औंसी) लाई भनिन्छ । यस दिन पितृलोकबाट पितृ पक्षमा पृथ्वीमा आएका पितृहरू भोजनादिबाट तृप्त भई आ-आफ्ना लोकमा फिर्ता जाने जनविश्वास रहेकि छ । यस दिन ब्राह्मणलाई भोजन तथा वस्त्राभूषणादि दान गर्नाले पितृ तृप्त भई आफ्ना पुत्रपौत्रलाई आर्शीवाद दिई पितृलोक फर्कन्छन् । यस दिन साँझमा दियो बाली रोटी, खीर, मिठाई आदि दैलाको छेउमा राख्ने प्रचलन पनि छ, यसको अर्थ हो- फर्कँदा पितृ भोकै नफर्कुन् र दियो देखाएर तिनीहरूको मार्ग आलोकित तुल्याइएको हो । यदि कुनै कारणले पितृपक्षमा गरिने कुनै तिथि विशेषको श्राद्ध सम्पन्न हुन सकेन भने पनि ती रोकिएका श्राद्ध यसै दिन गरिन्छ। यसै दिन श्राद्ध पक्षको समाप्ति हुन्छ। यस अमावस्या (औंसी)को भोलिपल्ट शारदीय नवरात्र (नौरथा) प्रारम्भ हुन्छ।

## यी पनि हेर्नुहोस्
*पार्वण श्राद्ध
*एकोद्दिष्ट श्राद्ध

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:चाडपर्वहरू
मुकुन्द सेन

अङ्गुठाकार|King Mukunda Sen on his Horse
**मुकुन्द सेन** तत्कालिन पाल्पा राज्यका सिपाहि रत्न सेनका छोरा थिए। आफ्ना पिताको लडाकु जिवनको प्रभाव उनमा परेको र तत्कालिन राजाको सम्पूर्ण सुराक पिता रत्न सेनले मुकुन्द सेनलाई दिएपछि मुकुन्द सेनले पाल्पाली राजामाथि चढाई गरी सत्ता आफ्नो हातमा लिएका थिए। यिनले नै विशाल मकवानपुर राज्यको शुरुवात गरेका थिए। मुकुन्द सेनले आफैंले फौजको नेतृत्व गरेर हाल सिन्धुली जिल्ला अन्तर्गतको हरिहरपुर गढीमा धावा वोले र  वि.सं. १३८२ मा हरिहरपुर गढी कब्जा गरे। पछि मुकुन्द सेनले आफ्नै नामबाट राजधानी मुकुन्दपुर बनाई शासन सञ्चालन गर्न थाले। मुकुन्दपुरको नामबाट हालको मकवानपुर राज्य रहन गएको हो।

## सैन्य अभियान 
### नेपाल उपत्यका आक्रमण 
वि.सं. १५८१ माघ कृष्ण षष्ठी सोमबार थानकोट सिंक्वाठ अग्लग्राममा आगो लगाइयो । 

वि.सं. १५८१ माघ कृष्ण नवमी उप्रान्त दशमी मूल नक्षत्र बृहस्पतिबार यस दिन कीर्तिपुरमा आगो लगाइयो । 

वि सं १५८१ फाल्गुनकृष्ण नवमीउप्रान्त दशमी पूर्वषाढाउप्रान्त उत्तराषाढानक्षत्र बुधबार यस दिन मगर मुकुन्द सेन राजाले कीर्तिपुर जिते ।  

१५८२ चैत्र शुक्ल सप्तमी मंगलबार यंग्ला र यंबुमा तीन रात चार दिन फौज घेरा हाल्यो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पाल्पाको इतिहास
श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका मानिसहरू
बुद्ध एयर दुर्घटना ८ असोज २०६८

thumb|right|200px|ललितपुरको कोटडाँडामा दुर्घटनाग्रस्त जहाज
thumb|right|200px|शव बटुल्दै प्रहरी
thumb|right|200px|दुर्घटनामा परेको जहाज 
माउन्टेन फ्लाईटमा गएको बुद्ध एयरको जहाज आइतबार ललितपुरको कोटडाँडामा दुर्घटना हुँदा चालक दलका तीन सदस्यसहित १९ जनाको मृत्यु भएको छ। बिहान पौने ७ बजे काठमाडौंबाट उडेको ९ एन एईके बी-१९० बीचक्राफ्ट मौसम खराब भएका कारण राम्रो दृश्य नदेखिएपछि बीचैबाट फर्किएर त्रिभुवन विमानस्थलमा अवतरण गर्ने क्रममा दुर्घटनामा थियो।

## मृतकहरू: 
## शन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:विमान दुर्घटना
श्रेणी:नेपालमा भएका विमान दुर्घटनाहरू
नगरकोट हत्याकाण्ड

**नगरकोट हत्याकाण्ड** नेपालको इतिहासमा एक चर्चित हत्याकाण्ड हो ।  मङ्सिर पूर्णिमाको दिन हरेक वर्ष भक्तपुर जिल्लाको नगरकोटमा स्थित कालीदेवीको मन्दिरमा लाग्ने मेलामा जम्मा भएका सहभागीहरूलाई २०६२ मङ्सिर २८ को रातको करिब ११ बजे तिर तत्कालिन शाही नेपाली सेनाका एकजना सिपाही **वासुदेव केसी**ले व्यक्तिगत दुश्मनीको प्रतिशोधका कारण,सेनाको ब्यारेकबाट लगेको बन्दुकले निर्दोष मानिसहरूमा गोली चलाउँदा ११ मानिसको ज्यान गएको थियो तथा धेरै घाइते भएका थिए । उक्त घटनामा ९ जना स्थानीय व्यक्ति, २ जना बाहिरका व्यक्ति र सिपाही *वासुदेव केसी* आफैँ गरी १२ जनाको मृत्यु भएको थियो ।

## सरकारको प्रतिकृया
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:हत्याकाण्डहरू
श्रेणी:नेपालका हत्याकाण्डहरू
कम्प्युटर (स्पष्टता)

कम्प्युटर भनेको प्रोग्रामेबल यन्त्र हो जसले तथ्याङ्कलाई भित्र्याई, ऊक्त तथ्याङ्कलाई भन्डारण र निर्वाहित गरी आउने परिणामलाई श्रोता समक्ष पुर्याउँदछ।

**कम्प्युटर** भन्नाले यि कुराहरू पनि हुन सक्छन्:
*कम्प्युटर (पत्रिका), पत्रिका जसमा हाल कम्प्युटरमा भैरहेको घटनाक्रमलाई समेटिन्छ।
*मानसिक कम्प्युटर, मानिस जसको काम गणितिय हिसाब गर्नु हो।
**कम्प्युटर*, व्यङ्ग्यचित्र *करेज द कावर्डलि ड्ग*को एक पात्र।
*पर्सनल् कम्प्युटर(पि सि), कुनै बिषेश श्रोताको लागि मात्रै उपयुक्त हुने कम्प्युटर जसलाई ले मात्रै प्रयोग गर्छ।
मिथ्या धर्मनिरपेक्ष

**मिथ्या धर्मनिरपेक्ष** (, ) पुर्ण गैर-धर्मनिरपेक्ष झुकाव अबस्था हो, त्यो पनि प्रतिज्ञा गरिएको धर्मनिरपेक्ष सामुन्ने। यो शब्द ति समुहद्वारा भएको थियो, जसले साँस्कृतिक विविधता समुह तर्फ स्थापित धर्मनिरपेक्ष सरकारी नितिमा प्रदर्शित दोहोरो मापदण्ड देखेका वा भोगे थिए। 

यसको सर्वप्रथम दर्ज उपयोग एंथोनी एल्न्जि मिटनले आफ्नो पुस्तक  मा गरेका थिए। उनको पुस्तकमा, एल्न्जि मिटनले धर्मनिरपेक्षता समर्थन गरेको स्वाँङ्ग पारेको भनी भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसका नेताहरूलाई अभियोग लगाएका छन। 

## भारतमा
सन १९७६ को संसोधन देखि, भारतीय संविधानले देशलाई **धर्मनिरपेक्ष**को रूपमा व्याख्या गरेको छ, र सामान्यतया धेरै जसो मुलधारको राजनीतिक शक्तिहरू आफुलाई **धर्मनिरपेक्ष**को रूपमा व्याख्या गर्दछन। यो स्मरण गर्नलायक छ की भारती सन्दर्भमा यो शब्द मुख्यतया राज्य-धर्म सम्बन्धको भुमिका व्याख्या गर्ने भन्दा साम्प्रदायीकको बिरुद्ध प्रयोग गरिएको छ।

## शन्दर्भहरू
यान्त्रिक शक्ति

कुनैपनि वस्तुको गति या स्थितिको कारणले उत्पन्न हुने शक्तिलाई यान्त्रिक शक्ति भनिन्छ। जस्तै पानी उम्लिरहेको बेलामा यसको पानी उम्लिरहेको भाडोको ढक्कन यान्त्रिक शक्तिकाकारणले खुल्न पुग्दछ। यसै सिद्धान्तमा आधार लिएर बेलायतका वैज्ञानिक जेम्स वाटले वास्प इन्जिनको आविश्कार गरेका थिए। यसै वास्प इन्जिनले नै पछि रेल गाडिको निर्माण गरायो।

कुनै पनि वस्तु उचा स्थानबाट निम्न स्थानमा खस्दा यसमा सञ्चित स्थिति शक्ति गति शक्तिमा परिवर्ति‍त हुन पुग्दछ र यसै गति शक्तिको उपयोग गरेर धेरै प्रकारका कार्यहरू यान्त्रिकरूपमा गराउन सकिन्छ जस्तै :

* पुराना नेपाली घट्टहरू
* हालका जल विद्युत आयोजनाहरू
भौतिक

कुनै पनि वस्तुको स्थिति या चालको कारण पैदा हुने वस्तुलाई भौतिक भनिन्छ।भौतिक भन्नाले वाह्य या आखाले देख्न सक्ने भन्ने अर्थलाग्छ। भौतिक भन्नाले कहिले काही लौकिक या नाशवान भन्ने अर्थ पनि लाग्दछ। भौतिक निम्न वस्तुहरूसँग सम्बन्धिन हुन्छ :

* भौतिक परिवर्तन
* भौतिकतावाद
* भौतिक गुणहरू

भौतिक शव्दको निर्माण संस्कृतमा यसप्रकार हुन्छ : 

 भूत ‌+ इक = भौतिक 

याने कि जसको भूत छ, भूत भन्नाले अस्थित्व या नाश दुबै बुझन सकिन्छ। सरल रूपमा बुझ्दा भौतिक शव्दको अर्थ यावत वस्तुहरू जुन लौकिक अस्थित्वमा रहेका छन् उनीहरूलाई बुझ्न सकिन्छ।यसै गरी यसप्रकास सम्पूर्ण लौकिक वस्तुहरूको अध्यन गर्ने विज्ञानलाई भौतिक विज्ञान भनियो।

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:भौतिक विज्ञान
भौतिकतावाद

**भौतिकतावाद** एक सैदान्तिक विश्वास हो। यसका प्रवर्तकहरू भौतिक यानेकी लौकिक रूपमा रहेका र प्रत्येक्ष अनुभव गर्न सकिने कुरामा मात्र विश्वास राख्दछन्। भौतिकतावादीहरू कुनै पनि ठोस सबुत या गणितीय रूपमा सिद्ध गर्न सकिने कुरामा मात्र विश्वास राख्दछन्।

भौतिकतावादको युरोपको पुनर्जागरण पछि मूख्यरूपमा बृद्धि भए पनि यसको उत्पत्तिको बारेमा कुनै पनि किटानी रहेको छैन। भौतिकतावादीहरू ईश्वरमा विश्वास नराख्न सक्छन यानेकी प्राय: भौतिकतावादीहरू नास्तिक हुन्छन। भौतिकतावादीहरू यो संसारको शृष्टि र चलायमान केवल भौतिक नियमहरूद्वारा हुनेमा विश्वास राख्दछन। कहिले काही यिनीहरूलाई वस्तुवादी(Materialist) भनेर पनि भनिन्छ।

भौतिकवादमा प्रसिद्ध दार्शनिक कार्ल मार्क्सको द्वन्दात्मक भौतिकवाद प्रख्यात रहेको छ।

श्रेणी:दर्शन
श्रेणी:विज्ञान
सूचनाको हकसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय दिवस

सेप्टेम्बर २८ सन् २००३ देखि सूचनाको हकका वकालतकर्ताहरूले सेप्टेम्बर २८ लाई 'थाहा पाउने' दिवसका रूपमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा **सूचनाको हकसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय दिवस** मनाउने गरेका छन्। यसै दिनदेखि सूचनाको हकको क्षेत्रमा कार्य गर्ने सूचनाको हकका वकालतकर्ताहरूको विश्वव्यापी सन्जाल पनि सञ्चालनमा छ। सूचनाको हकले नागरिकलाई सरकारको कामकारबाहीका बारेमा जान्न पाउने अधिकार प्रदान गर्छ। राज्यद्वारा सम्पादन हुने कार्यहरूको नतीजा, प्रक्रिया तथा स्रोतका बारेमा तथा कुनै पनि सार्वजनिक महत्त्वका विषयमा जान्न पाउने कुरालाई सूचनाको हक तथा थाहा पाउने अधिकारले संरक्षण गर्छ। 
## नेपालमा सूचनाको हकसम्बन्धी
हाल(वि सं २०६८ सम्म) विश्वका ९५ देशमा सूचनाको हकसम्बन्धी कानुनको व्यवस्था गरिएको छ जसमध्ये ५० भन्दा बढी मुलुकमा त यस मौलिक हकका रूपमा संविधानद्वारा नै संरक्षण गरिएको छ। नेपालमा पनि सूचनाको हकलाई अन्तरिम संविधान २०६३को धारा २७ले नागरिकको मौलिक हकका रूपमा व्यवस्था गरिसकेको छ साथै सूचनाको हकका सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन २०६४ र नियमावली २०६५ पनि कार्यान्वयनमा आइसकेको छ। सूचनाको हकको प्रचलनमा देखिएका विवाद निराकरण गर्न स्वतन्त्र निकायका रूपमा राष्ट्रिय सूचना आयोग पनि क्रियाशील छ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:दिवसहरू
रामसार सन्धि

इरानको रामसार भन्ने ठाउँमा सन् १९८७ मा सम्पन्न सिमसार सन्धि (The Convention on Wetlands of International Importance, especially as Waterfowl Habitat)लाई  कतै कतै रअमसअर संन्धि पनि भनिन्छ| सो संन्धि मअ हस्ताक्षर गरेपछि सोही वर्ष नै जलचर पक्षी संरक्षण एवम् सम्बर्द्धन गर्न कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षलाई अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वको सिमसार क्षेत्र अर्थात् 'रामसार'मा सूचीकृत गरी संरक्षणमा नेपाल जुट्दै आएको छ।

श्रेणी:नेपालले गरेका सन्धि
जेम्स वाट

right|thumb
**जेम्सवाट** (१९ जनवरी, १७३६ - २५ अगस्त, १८१९) स्कटल्याण्डका एक अन्वेषक एवं यान्त्रिक ईन्जिनियर थिए। वहाँले वाष्प इन्जिनमा एक मौलिक सुधार गरे। 

## यिनलाई पनि हेर्नुहोस 
* वाटको वाष्प इन्जिन

## बाहिरी कडिहरू 
* James Watt by Andrew Carnegie (१९०५)
* James Watt by Thomas H. Marshall (१९२५)
* Archives of Soho  at Birmingham Central Library.
* BBC History: James Watt
* Revolutionary Players website 
* [Cornwall Record Office Boulton & Watt letters](http://crocat.cornwall.gov.uk/dserve/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=Overview.tcl&dsqSearch=(RefNo='ad1583')) 
* Significant Scots - James Watt

श्रेणी:यान्त्रिक प्रविधि
श्रेणी:अन्वेषक
समीर रायचौधुरी

**समीर रायचौधुरी** ( जन्म १ नवम्बर १९३३ २४ परगणा, पश्चिमबांग्लामा ) बांग्ला भाषाका विख्यात उत्तरआधुनिकतावादी कवि, साहित्यकार र दार्शनिक हुन।

## साहित्य
### कविता
*झरणार पाशे शुये आचि
*आमार भियतनाम
*जानवर
*मांसेर कस्तुरीकल्प
*पोस्टमडर्ण कवितागुच्च
*बिदुरेर खडम
निर्वाचित कविता

### कहानी
*सिगारेटेर तिरोभाब ओ अन्यान्यो गल्पो
*चाता हारानोर वर्षाकालीन दुखो
*पोस्टमडर्ण गल्पोगुच्च
*खुल जा सिमसिम

### दर्शनग्रन्थ
*ह्ंग्रि किंवदन्ती
*कवितार आलो अन्धकार
*पोस्टमडर्ण कविताविचार
*पोस्टमडर्ण बिडालेर् सन्धाने
*उत्तरआधुनिक प्रबन्धस्ंग्रह
### सम्पादित ग्रन्थ
*फालगुनिरायसमग्र
*पोस्टमडर्ण : अधुनन्तिक
*पोस्टकलोनियलिजम: उत्तरऔपनिवेशिकता
*पोस्टमडर्ण की ओ केनो
*परमाप्रकृति : इकोफेमिनिजम
*सीमा
*डयासपोरा
*केऔस: विशृंखला
*अपर: आउटसाइडर
*Postmodern Bangla Poetry ( India )
*Postmodern Bangla Poetry ( Bangladesh )
*Postmodern Bangla Short Stories ( India )
*Postmodern Bangla Short Stories ( Bangladesh )
*भुखा पीढी ( नेपाली ) १९६७
*जीवनानन्द दाश ( कन्नड )

### सम्पादित पत्रिका
*ह्ंग्रि बुलेटिन
*श्वाश्वत
*कृत्तिवास ( फणीश्वरनाथ 'रेणु' स्ंख्या )
*हवआ#४९
*स्ंक्रमक ( हिंदी )
### हिंदीमा अनुदित
*सुनील ग्ंगोपाध्यायका कविता
*शक्ति चट्टोपाध्यायक कविता
*अधुनन्तिक बांग्ला कविता ( हिंदी )

## स्ंदर्भ
*कालीमाटी (२०१०) समीर रायचौधुरी स्ंख्या। सम्पादक: काजोल सेन, जमशेदपुर।
*बोध ( २००९ ) समीर रायचौधुरी स्ंख्या। सम्पादक: अरुणकुमार चट्टोपाध्याय, वर्धमान, पश्चिम बङ्गाल।
*गल्पोविश्व ( २००८ ) समीर रायचौधुरी स्ंख्या। सम्पादक : अलोक गोस्वामी, सिलिगुडी, पश्चिम ब्ंगाल।

## बाहिरी लिङ्कहरू
*समीर रायचौधुरीका कविता
*समीर रायचौधुरीका जीवनी: लैम्बर्ट एम सुरहोने ( सम्पादक )

श्रेणी:कविता
श्रेणी:भारतीय पुरुष कविहरू
खाद्यान्न

मुख्य रूपमा दैनिक खानाको लागि प्रयोग गरिने खेतीबाट उत्पन्न अन्नलाई खाद्यान्न भनिन्छ जस्तै :

*मकै
*गहूँ
*धान
*कोदो
*फापर
*जौ

आदि।

नेपालको पहाडी भेगमा मकै प्रशस्त उत्पादन हुन्छ तर नेपालीहरूको मुख्य खाना धान हो। धान नेपालको समतल भूभागमा उत्पादन हुन्छ र बाँकी भारतबाट निर्यात गरिन्छ।धानको लागि प्रशस्त सिंचाइको पनि आवश्यकता पर्छ।

श्रेणी:कृषि
श्रेणी:भूगोल
दलहन

दाल तथा गेडागुडी सम्वन्धी खेतीलाई दलहन भनिन्छ। जस्तै :

*मास
*मुसुरो
*मस्याङ्ग
*गहत
*अरहर
*चना
*केराउ
*राज्मा
*बोडी
*बकुल्ला
*सिमी

दाल नेपाली खानाको एक अभिन्न अङ्ग हो। नेपालको राष्ट्रिय खाना दाल भात तरकारी र अचार पर्छन्।

श्रेणी:कृषि
नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान

**नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान**, पहिले नेपाल राजकीय विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान, नेपाल सरकारको मातहतमा रहेको विज्ञान तथा प्रविधिको क्षेत्रको सर्वोच्च तथा स्वतन्त्त्र कार्य सम्पादन गर्ने संस्था हो। सन् १९८२मा स्थापना भएको यस संस्थाको उदेश्य देशमा विज्ञान तथा प्रविधिको विकास गर्नु हो। मौलिक प्रविधिको जगेर्ना गर्दै विज्ञान प्रविधिको विकास मार्फत देशको विकासमा टेवा दिने उदेश्य रहेको यस संस्थाको प्रधान कार्यलय काठमाडौँको खुमलटारमा रहेको छ।

## सम्पर्क ठेगाना 
नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान

गोश्वरा हुलाक पोष्ट बक्स: ३३२३

खुमलटार, लालितपूर, नेपाल

फोन:९७७-१-५५४७७१४, ५५४७११५, ५५४७७१७, ५५५७७१९

फ्याक्स:९७७-१-५५४७७१३

ईमेल: ronast@mos.com.np

## आधिकारीक वेबसाईट 
www.nast.org.np नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान

## शन्दर्भहरू
तेलहन

तेलजन्य बालीहरू जसबाल तेल उत्पादन गर्न सकिन्छ।तेल मुख्य रूपमा खाना पकाउन , अन्य सामग्री उत्पानद गर्न कच्चा पदार्थको रूपमा या धार्मिक अनुष्ठानादि कर्मको लागि दैनिक जीवनमा प्रयोगमा ल्याइन्छ।

मुख्य तेलहन बालीहरूमा :

*तोरी
*रायो
*सरस्युं
*तिल
*तारामण्डल या सूर्यमुखी
*सिलाम
*बदाम
*भटमास

आदि पर्दछन्

श्रेणी:कृषि
दुईदलीय वनस्पति

कुनैपनि बोट या बिरुवा जसको बीउ दुई फक्लेटोमा टुक्रिन्छ त्यसलाई दुई दलीय वनस्पति भनिन्छ। जस्तै

# दुईदलीय वनस्पति(Dicotyledons)
*सिमी
*चना
*तोरी

#एकदलीय वनस्पति (Monocotyledons)
*धान
*गहूँ
*मकै

श्रेणी:कृषि
श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:वनस्पतिशास्त्र
तिल

**तिल** नेपालमा प्रयोग गरिने एक तेलहन बाली हो।तिललाई धार्मिक रूपले पनि उच्च मर्यादा दिइएको पाइएको छ। तेलहनको रूपमा निम्न प्रकारका तिलहरूको खेती गरिएको पाइएको छ।

*कालो तिल
*सेतो तिल
*झुसे तिल

## औषधोपचार
*कुनैपनि घाउ, खटिरा वा काटेकोमा
:राम्रो शुद्ध बेसारको धूलो ५० ग्राम २०० ग्राम तोरी वा तिलको तेलमा पकाउने, राम्ररी पाकेपछि छानेर सिसीमा हालेर राख्ने आवश्यकता अनुसार कुनै पनि घाउमा ,कान दुखेमा कानमा हालेर निको पार्न सकिन्छ ।
*कानको रोगमा
:सिमालीको जरा तिलको तेलमा राम्ररी पकाउनु र छानेर राख्नु । २\२ थोपा कानमा हालेमा कान पाक्ने, बसहरोपन, खटिरा, घाउ सारा निको गर्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस
*मरिच
*नीम
*तोरी
*बेसार

श्रेणी:कृषि
श्रेणी:औषधोपचार
सिलाम

सिलाम गाउँ घरमा खेती गरिने एक तेलहन बाली हो यसको बोट तथा फल एकदम बास्नादार हुन्छ। दाना सेता वा काला दुवै किसिमका  हुन्छन्। यसलाई मूख्य रूपमा अचारमा छोपको रूपमा र तेलहनको रूपमा प्रयोगमा ल्याइन्छ। यो एक फुल फुल्ने किसिमको बिरुवा हो यो रुखको टूप्पोमा रहेको साना आकारमा रहेको खाली ठाउँ हुन्छ र त्यही फल्दछ र पछि त्यसलाई झारेर सफा गरेर अनि भुटेर खाने गरिन्छ । 

सुगन्धित वनस्पति सिलामको अंग्रेजी वा वैज्ञानिक नाम पेरिल्ला (Perilla) होI यो मिन्ट ( mint ) परिवारको नेपटियोडी (Nepetoídeae) वर्गमा पर्दछI यसको फलबाट तेल निकाल्न र छोप बनाउन मात्र प्रयोग गरिन्नi यसको कलिलो पातलाई खानाको परिकाहरूसँग मिलाएर खाँदा शरीरमा चाहिने गुणकारी तत्वहारु पाइने भएकोले पुर्बका विभिन्न देशहरू जस्तै कोरिया, जापान, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्समा  परिकारको अभिन्न अंगको रूपमा उपभोग गरिछI  
श्रेणी:कृषि
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
छोप

**छोप** नेपाली ग्रामीणक्षेत्रको जनजीवनमा मूख्य रूपमा तिल र सिलामलाई भुटेर त्यसलाई पिनेर त्यसमा आवश्यकता अनुसारको नुन र खुर्सानी मिसाइ अचार जस्तै या अचारको साथमा उपयोग गरिने खाना विशेष वस्तु हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:खाना
श्रेणी:कृषि
चमेली

**चमेली** (वर्गीकरण नाम ***Jasminum***  ) ओलिभ परिवार (*ओलेसिया*)मा पर्ने एक वास्नादार फूल हो । यसको उपयोग माला बनाउन र अत्तर उत्पादनमा विशेष प्रयोगमा ल्याइन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## वाह्य जडीसभ
Chameli(Jasmine) Flower: The King Of Fragrant
श्रेणी:फूलहरू
सरस्युँ

तोरी परिवारमा पर्ने यस फसल तेलहन बाली हो। यसको खेति नेपालको पहाडी या समथर भेगमा गरिन्छ।यसको तेललाई औषधीय गुण भएको मानिन्छ। मूख्यरूपमा जीउमा मालिस गर्न र खाना पकाउन पनि यसको तेलको प्रयोग गरिन्छ। कपालमा राख्न पनि यसको तेल उत्तम मानिन्छ।

श्रेणी:कृषि
माला

**माला** फूलहरू, मोती, माणिक्यहरू वा अन्य बहुमूल्य पत्थरलाई धागामा वा कुनै डोरामा उनेर घाँटीको वरिपरि लगाइने वस्तुलाई हो। माला कसैलाई सम्मान वा आतिथ्य प्रदान गर्न प्रयोग गरिन्छ। माला कहिले महिलाहरू आफ्नो सौभाग्यको रूपमा धारण गर्ने गर्दछन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*
*
अत्तर

thumb|right|350px|रोडल्फ अर्न्स्टको *अत्तर बनाउदै गरेको चित्र*
**अत्तर**, कुनै बोटको पात वा पुष्पादी प्रयोग गरेर बनाइएको एक सुगन्धित पदार्थ हो, जसले मानिसको शरीरमा स्वभाविक दुर्गन्ध हटाउन सक्छ। कुनैकुनै सम्प्रदायमा अत्तरलाई मंगलताको प्रतिकको रूपमा पनि लिइन्छ।
नेपाली भान्सामा प्रयोग हुने भाँडा तथा साधनहरूको सूची

नेपाली खाना बनाउनको लागि प्रयोग हुने भाँडाहरू हातले समात्न सकिने सामान्यतया एक उपकरण हो। यो खाना तथा तत् सम्बन्धी कार्यहरूको लागि डिजाइन गरिएको हो। यी भाँडाहरू खाना तयारी गर्ने प्रयोजनको लागि डिजाइन गरिएको हुन्छ। नेपाली खाना पकाउनको लागि प्रयोग गरिने भाँडाकुँडाहरू निम्नलिखित रहेका छन्:

## सूची
कन्ती

अर्ध गोलाकार यसको भाडोको पिधमा तिन साना अढ्याउने खुट्टा समाउने दुईकान र बीचमा खाल्डो परेको हुन्छ। यसलाई मूख्य रूपमा तरकारी पकाउनको लागि प्रोग गरे पनि कुनै कुरा तार्न या उसिन्न पनि प्रयोग गरिन्छ।यसलाई चलन्चल्तिको भाषामा कराई पनि भनिन्छ।

श्रेणी:पकवान
लोहोटा

**लोटा** एक प्रकारको भाँडो हो। यो अम्खोरा जस्तै हुने गर्दछ मूख्य भिन्नताको रूपमा अम्खोरा ढलोटले बनेको हुन्छ भने लोटाहरू आल्मुनियम या स्पातले बनेका हुन्छन। यो साधारणकाम या भान्साघर भन्दा बाहिर पानी राख्ने काममा प्रयोग गरिन्छ। हलुको तथा अम्खोरा जस्तो फूट्ने कमजोरी हुदैन यसमा। साथै अम्खोराहरू भन्दा लोटाहरू सस्ता पनि हुन्छन।

श्रेणी:भाँडा
सगुन

दही,दुध,घ्यु,मह आदि वस्तुहरू या कहिले काही शुद्ध पानी, रक्सी, मिठाइ या कुनै पनि वस्तु आदि सगुनको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। जसको प्रयोग (अर्थ) कुनै पनि कार्यको सुरुवातमा अथवा समापनका बेला, कुनै यात्राको शुभकामना आदि इत्यादि कार्यमा "सफलताका स्वरुप" प्रदान या ग्रहण गरिन्छ। यसलाई तयार पार्दा कहिलेकाहीँ मन्त्रको पनि प्रयोग गरिन्छ।
अम्खोरा

कलश आकारको तर कलशको जस्तो बुट्टा नभएको यस भाडोलाई मूख्यत: पानी या सगुन राख्न या पिउनको लागि प्रोग गरिन्छ।यो ढलोटबाट बनेको हुन्छ र धेरै जोर्तीहरू मिलेर बनेको हुन्छ। पिधमा अढ्याउने खुट्ट , केही फुलेको गोलाकार भाग, साघुरो घाँटी र खुलेको मुख अम्खोराको स्वरूपाकृति हो।

श्रेणी:पाककला
लिगलिगकोट

**लिगलिगकोट** गोरखा जिल्लाको आँपपिपल गाविसमा अवस्थित ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय महत्त्वको स्थान हो। सदरमुकामबाट करिब चार कोस टाढा पश्चिममा यो स्थान दौड जित्ने मानिस एक वर्षको लागि राजा बन्ने परम्पराको लागि प्रख्यात छ। लिगलिगकोट नेपाल एकिकरणको सुरूवातकर्ता मानिएका द्रव्य शाहको दरवार रहेको स्थान पनि हो, हाल उक्त दरवार नभए पनि दरवारको भग्नावशेष यद्यपी त्यहाँ विद्यमान छ। कोट आसपासमा भत्किएर भग्नावशेष रूपमा रहेका करिब आधा दर्जन घर, कालिका, भूमेलगायतका ससाना देवीदेवताका मन्दिर छन्। मर्स्याङ्दी नदी र चेपे नदीको सँगमस्थल चेपेघाटदेखि यस स्थान सम्म दौडेर प्रथम हुने घले राजा हुने परम्परा रहेको थियो।

## नामाकरण
लिगलिगकोटको नाम स्थानीय मगर भाषामा सुन्दर र मनमोहक दृश्यावलोकनलाई प्रयोग गरिने शब्द *लिङलिङ* र युद्धसामग्री राखिने स्थान तथा अग्लो स्थानमा रहेको किल्लाको लागि प्रयोग हुने शब्द *कोट* मिलेर बनेको **लिङलिङकोट**बाट अपभ्रंश भएर बनेको विस्वास गरिन्छ। यो स्थान डाँडाको टुप्पोमा रहेको र त्यहाबाट हेर्दा वरपरको मनमोहक दृश्य देखिने हुदा,यो स्थानलाई लिङलिङकोट भनिएको र त्यही शब्द अपभ्रंश भएर लिगलिगकोट भन्नथालिएको हुनसक्ने इतिहासकार तथा स्थानीय वासिन्दा बताउछन।

खस राज्य स्थापना हुनु अघि लिगलिग लगायत सम्पूर्ण गोरखा क्षेत्र मगरहरूको अधिनमा थियो त्यसैले यहाँका नदी, पहाड, खोला आदिको नाम मगर भाषाबाट नै भएको पाइन्छ। मर्स्याङ्दी, दरौंदी, भुसुन्दी, घिरुङ्ग, खोप्लाङ्ग लगायतका नामहरू जस्तै उक्त स्थानको नाम लिङलिङ रहेको र पछि खसहरूको आगमनसँगै उक्त शब्दलाई गलत उच्चारण गरिएर लिगलिग भएको अनुमान गर्न सकिने इतिहासकारहरूको राय छ।

## इतिहास
प्राचीन समयमा गोरखा विभिन्न राजवंशद्वारा शासित भएको थियो। राजा यक्ष मल्ल पछि, तत्कालिन गोरखा राज्य राजा मुकुन्द सेनको कब्जामा पुग्यो। शक्तिशाली राजा मुकुन्द सेनले उपत्यकामा तीन प्रमुख हमलाको प्रयास गरेका थिए तर सफल हुन सकेनन्। बिसं १६०३मा मुकुन्द सेनको मृत्यु पश्चात उनको छोरा पिताले विजय प्राप्त गरेको विशाल भूमि शासन गर्नमा असमर्थ भए। त्यसपछि विभिन्न राज्यका मुखियाहरूले आफूलाई राजा घोषणा गरी राजकाज चलाउन थाले। यसरी मुकुन्द सेनको राज्य टुक्रिएर गोरखा क्षेत्रमा नै लिगलिग, माझकोट, सिरानचोक, अजिरकोट, बार्पाक आदि राज्यमा विभाजित भयो।
यसरी विभाजित राज्यहरू मध्ये लिगलिगकोटमा एउटा नयाँ परम्पराको थालनी भयो। दौडबाट राजा छान्ने परम्परा। प्रत्येक वर्ष विजया दशमीका दिन लिगलिगकोटको मुल दरवारबाट करीब १० किलोमिटर टाढा रहेको चेपेघाटदेखि दौडेर जो पहिला लिगलिगकोटसम्म पुग्थ्यो त्यो व्यक्ति एक वर्षको लागि लिगलिगकोटको राजा हुने गर्दथ्यो। 

## चित्रावाली

लिगलिगकोट 01.jpg|नजीकै रहेको खोल्ली गाउँबाट देखिएको लिगलिगकोट
लिगलिगकोट04.jpg|लिगलिग कालिका मन्दिर
लिगलिगकोट03.jpg|कालिका मन्दिर परिसर
लिगलिगकोट09.jpg|लिगलिगकोटबाट देखिएको मनमोहक दृश्य
लिगलिगकोट07.jpg|लिगलिगकोट

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका पर्यटकीय स्थानहरू‎
डाडु

तरकारी पकाउदा तरकारी चलाउन र बाँढ्नको लागि प्रयोग गरिने यस भाडोको टुप्पो अर्धगोलाकार र बीचमा खाल्डो परेको हुन्छ, साथै यसको बिंड लामो हुन्छ। यो मूख्यतया तामा,पित्तल,स्पात र आल्मुनियमबाट बनाईन्छ।

श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
पन्युँ

टुप्पोमा बाटुलो समथर सतह र लामो बिँड भएको यस भाँडो भात,खीर,हलुवा जस्ता ठोस खाद्य परिकार पकाउँदा प्रयोग गरिन्छ।यो मूख्यतया तामा,पित्तल,स्पात र अल्मुनियमबाट बनाइन्छ।

श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
खट्कौलो

**खट्कौलो** तामा, पित्तलबाट बनेको ठूलो आकारको भाडो। यो आकारमा करिब करिब कन्ती जस्तै हुन्छ, पिँधमा जुनै अढ्याउने खुट्टा हुँदैनन्। आकार ठूलो हुनाले चौकामा चडाउन वा ओराल्नका लागि बिटमा चारवटा कडा(चुरा)हुन्छन्। अलिक सानो खँडकुलो भए दुइटा मात्र कडा लगाइएका हुन्छन्।

यो तिथि, श्राद्ध, भोज-भतेरका बेला विशेष प्रयोगमा ल्याइन्छ। तर आधुनिक भाडावर्तन र सहरी तथा मध्य-सहरी भेगमा बहालमा भाडा लिन पाउने भएपछि र बजार म यसको आपूर्ति कम भएपछि यो लोपोन्मुख बनेको छ। यसलाई खड्‌कुँलो वा खड्कौँलो पनि भनिन्छ । 

## बाहिरी लिङ्कहरू
* केही सांस्कृतिक चिन्हारी

श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
तसला

आकार प्रकारमा कसौडी जस्तो देखिने यस भाँडोको मुख तुलनात्मक रूपमा कसौडी भन्दा ठूलो हुन्छ। यसलाई भात पकाउन, सामग्री भन्डारण गर्न धुन या उसिन्न पनि प्रयोगमा ल्याइन्छ।

श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
चिम्टा

अगेनाको भुङ्ग्रोमा रहेको आगोको फिलिङ्गो चलाउन या तातो कुरा जसलाई हातले छुन सकिन्न त्यसलाई चलाउन यस औजारको प्रयोग गरिन्छ।

श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
सुजीको हलुवा

सुजीको पिठो प्रयोग गरी पकाइने एक पकवान या मिठाइ :

यस पकवानको लागि आवश्यक सामग्रीहरू:
*सुजी
*चिनी
*दुध
*घ्यु
*पानी
*किसमिस र काजु

पकाउने तरिका:
#कन्ती या भाँडो चुलोमा बसाल्ने
#कन्ती सुख्खा नहुन्जेल तताउने
#घ्यु पग्लिएर तातो नहन्जेल तताउने
#सुजीको पिठो राख्ने र गाढा पहेलो नहुन्जेल चलाउने
#स्वाद अनुसार चिनी र दुध या पानी राख्ने
#इच्छा अनुसार किसमिस र काजु हाल्ने

पानी नसकुकन्जेल पकाइरहने।

श्रेणी:पाककला
मग

गिलास जस्तै पानी,चिया,कफी या दुध लगायतका पेय पदार्थहरू पिउन प्रयोग गरिने भाँडो । गोलो आकारको यसको समाउने बिँड हुन्छ । यो विशेष रूपमा चिनीयाँ माटो या स्पातबाट बनाइएको हुन्छ ।

श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
बेलतोडी

जनकपुर आसपासको क्षेत्रमा दशैंको छैठो दिन अथवा आश्विन महिनाको शुक्ल पक्षमा पर्ने षष्ठी तिथीमा निम्तो दिई आएको जोडा बेल फलसहित फूलपात टिपेर शक्तिपीठहरूमा भित्र्याउँने परम्परा छ । जसलाई स्थानीय भाषामा **बेलतोडी** पनि भनिन्छ । यो नेपालको अन्य शक्तिपीठ हरूमा भित्र्याइने फूलपातीको स्थानीय रूप हो । सोहि दिन विहान बेलतोडी अगावै साईत अनुसार दशैंको लागि बनाईएको दुर्गा प्रतिमामा नेत्र खोल्ने परम्परा रहेको छ । यति गरे पछि दुर्गाको प्रतिमा पुर्ण भएको मानिन्छ ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:परम्परा
श्रेणी:पर्व
अल्मोदोबार

**अल्मोदोबार** ( or ;  अनुवाद. *अल-मुद्-वावार* ) एक नगरपालीका हो । यो पोर्तुगालमा पर्दछ र यसको कुल क्षेत्रफल ७७७.९ वर्ग किमी छ र कुल आवादी ७,६५० बासिन्दाहरू छन् । यो नगरपालीका ८ क्षेत्रहरूले बनेकको छ , र बेहा जिल्लामा पर्दछ ।
हालका मेयर एन्टोनियो रोजारियो सेबास्टियो हुन् र उनलाई सोसियल डेमोक्रेटिक पार्टी भन्ने दलबाट जितेका हुन् ।
अल्मिदोबारले सहरको रूपमा फोरल(पोर्तुगाली लालमोहर)र बडापत्र) अप्रिल १७, १२८५मा पोर्तुगालका राजा दिनिसको कादेशमा , र नयाँ फोरल जुन १, १५१२, पोर्तुगालका राजा म्यानुआल प्रथम द्वारा भएको थियो ।

## क्षेत्रहरू(पेरिशेस)
* आल्देइया दोस फर्नान्देस
* अल्मोदोबार
* गोमेस आयर्स
* रोजारियो
* सान्ता क्लारा -आ-नोबा
* सान्ता क्रुज
* साओ बार्नावे
* सेन्होरा दा ग्रासिया दे पाद्रोएस

## भूगोल 
अल्मोदोबार क्षेत्र अलेन्तेहो र पेनेप्लेनको बीचको संक्रमणमा अवस्थित छ जुन नगरपालीकाको उत्तरी भागमा पर्दछ , र दक्षिणमासेर्रा दो काल्देराइयो का पर्वतहरू छन् ।. इबेरियन पाइराइट क्षेत्र (IPB) जुन अलहुस्त्रेलमा सुरु हुन्छ र तल्लो अलेन्तेहो हुदै दक्षिणी स्पेन सम्म फैलिइको छ त्यो यसै नगरपालीका हुदै जान्छ ।

## बाहिरी लिङ्कहरू
*टाउन हल आधिकारिक वेबसाइट
*अल्मोदोबार नगरपालीकाको वेब पोर्टल

श्रेणी:अल्मोदोबार
श्रेणी:पोर्तुगालका नगरपालीकाहरू
बेलना

अङ्गुठाकार|बेलना
मैदा वा गहूँको पिठोलाई पानीमा भिजाइ बनाइएको डल्लोलाई समतल र बाटुलो पारेर बेल्ने यस यन्त्र या भाडो काठ या पत्थरबाट निर्माण गरिन्छ। पत्थरका बेलना कालो पत्थर या संगमर्मरबाट बनाइएका हुन्छन। यो विशेष त नेपालको समथर भूभागमा बस्ने मानिसहरूले बढी प्रयोग गर्दछन्।

## रोलिङ पिनका प्रकारहरू 
श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
अङ्गुठाकार|A tapered (top) and straight (bottom) "rod" type rolling pins

* '**रड**': सामान्यतया काठबाट बनेका पातलो रडहरू लगभग १–२ इन्च (२–३ सेमी) व्यासका हुन्छन्। तिनीहरू आफ्नो हत्केला प्रयोग गरेर डण्डामाथि रड घुमाएर प्रयोग गरिन्छ। साना जियाओजी छाला वा पाई खोलहरू बनाउने जस्ता केही कार्यहरूमा थप पिभोट नियन्त्रणको लागि पिनहरूलाई एक वा दुवै छेउमा टेपर गर्न सकिन्छ। धेरैजसो पूर्वी एसियाली वा फ्रान्सेली शैलीको रोलिङ पिनहरू, र टर्की *ओक्लाभा* रड-शैलीका हुन्छन्।
* '**रोलर**': विभिन्न सामग्रीहरूबाट बनेको बाक्लो भारी रोलर हुन्छ जसको व्यास ३–४ इन्च (७–१० सेमी) हुन्छ र पातलो ह्यान्डलहरू रोलर मार्फत फैलिन्छन्। तिनीहरू ह्यान्डलहरू समातेर र पिनलाई पीठोमाथि धकेलेर प्रयोग गरिन्छ। धेरै पश्चिमी रोलिङ पिनहरू रोलर प्रकारका हुन्छन्।

हाइब्रिड: रोलिङ पिनको नयाँ प्रकारले रड र रोलर डिजाइन दुवैका सुविधाहरूलाई संयोजन गर्दछ। रोलिङ वन्डर जस्ता हाइब्रिड रोलिङ पिनहरूमा फ्रान्सेली रोलिङ पिनहरू जस्तै परिशुद्धता र नियन्त्रणको लागि टेपर्ड छेउहरू हुन्छन्, जबकि अमेरिकी डिजाइनहरूमा देखिए जस्तै सहज रोलिङको लागि बल बेयरिङहरू जस्ता संयन्त्रहरू समावेश हुन्छन्।यो संयोजनले बेकरहरूको लागि बहुमुखी प्रतिभा र परिष्कृत ह्यान्डलिङ प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

* बनावटी: केही विशेष रोलिङ पिनहरूमा बनावटी सतहहरू हुन्छन् जसले विशेष रोटी र प्यानकेकहरूको लागि आटाको सतहहरूलाई चिन्ह लगाउँछन् र इन्डेन्ट गर्छन्। तिनीहरूमा लेखन पनि उभिएको हुन सक्छ।[अङ्गुठाकार|A wooden *belan* rolling pin is used on a round *chakla* to make [Chapati|chapatis.]][अङ्गुठाकार|A wooden *belan* rolling pin is used on a round *chakla* to make [Chapati|chapatis.]]*चकला बेलान*: भारतीय खाना मा, रोलिङ पिन (*बेलान*) लाई *चकला* (समतल गोलाकार रोलिङ बोर्ड) सँग संयोजनमा प्रयोग गरिन्छ। चपाती को लागि पिठोलाई *बेलन* को मद्दतले *चकला* मा बेरिन्छ।रोटिमेटिक र रोटिलिसियस जस्ता उपकरणहरूले *चकला*, *बेलान* र गोलो विद्युतीय खाना पकाउने ग्रिडलको कार्यहरू संयोजन गर्छन् जसलाई *तावा* पनि भनिन्छ।
बुलबुल

बुलबुल एउटा इरानी चरा हो। रात्रीको समयमा गाउँदै हिंड्ने यो चरा गजलको प्रतीक मानिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:चराहरू
नयाँ पत्रिका दैनिक

**नयाँ पत्रिका राष्ट्रिय दैनिक** सन् २००७ मा स्थापित नेपालको राष्ट्रिय दैनिक समाचारपत्र हो यो नेपाली भाषामा प्रकाशित हुने सामचारपत्र हो। यो सामचारपत्र २,७०,००० प्रति दैनिक रूपमा छापिने गरिएको छ। 

## इतिहास
## सन्दर्भहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:पत्रकारिता
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय दैनिक पत्रिकाहरू
नगरा

**नगरा** एक प्रकारको नेपाली बाजा हो । नगरा पिँध तीखो भएको भिउँट जस्तो, तामाका भाँडामा छालाले मोहोरेको, गजोले बजाइने एक पुरानो तालबाजा हो । यो ठूलो दमाहा हो । यसलाई दुई वटा गजोले ठोकेर बजाइन्छ । नगरा तामाबाट बनेको हुन्छ । मन्दिरहरूमा आरती गर्ने बेलामा यो बाजा बजाउने चलन छ । विभिन्न चाडपर्वमा यो बाजा बजाउने चलन थियो । यस बाजालाई डङ्का पनि भनेको सुनिन्छ । 

नेपालका विभिन्न स्थानमा विशेष पर्वहरूको समयमा बजाइने एक प्रकारको बाजा हो । नेपालका विभिन्न जिल्लामा अहिलेपनि दसैँ सुरु भएको सङ्केत नगराले गर्छ । नगराको एकोहोरो आवाज सुन्न थालेपछि दसैँ सुरु भयो भनेर गाउँवासीलाई सूचना दिने परम्परागत चलन अझै कायमै छ । 

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपाली लोकबाजा
शर्माली गढी

**शर्माली गढी** महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लाको सदरमुकाम बैतडीदेखि करिव १३/१४ कोशको दूरीमा रहेको स्वराडगर्खा शर्माली गा.वि.स. वडा नं. १ मा अवस्थित रहेको छ। दुर्गम र विकटबीच रहेको यो गढी, नेपाली वीरताको इतिहासलाई बोकेको इतिहासको धरोहर हो। इतिहासकारहरूका अनुसार, नेपाल एकीकरणको क्रममा बहादुर शाहले कुमाउ-गडवालमाथि विजय हासिल गर्न पश्चिममा कुमाउ क्षेत्र नजिक र पायक पर्ने ठाउँमा गोर्खाली फौजलाई बसाउन किल्ला बनाउनु पर्ने भयो। जसका लागि उच्च स्थानमा रहेको, स्वस्थ हावापानी भएको, उत्पादनशील भूमि भएको, गोर्खाली फौजलाई सुहाउँदो ठाउँको खोजी गर्ने क्रममा शर्मालीको यो उच्चस्थानमा रहेको ठाउँ उचित ठानेर अभियानका नाइके अमरसिंह थापा र सुरवीर थापाले यो किल्ला बनाएको भन्ने भनाइ छ। 

## ऐतिहासिक महत्त्व
यो ठाउँ कुमाउ - गढवालको बारेमा राम्ररी अध्ययन गर्न पायक पर्ने र सजिलो ठाउँ, फौजलाई तालीम गर्न र बास बस्न पर्याप्त ठाउँ, स्वच्छ हावापानी भएको वैरी वा विद्रोहीले सजिलै आक्रमण गर्न नसक्ने सुरक्षित र उँचो स्थानमा रहेको कुमाउ, गढवाल प्रवेश गर्ने मार्ग भएको र स्थानीय फौजको हौसला पाएकाले गोर्खाली फौजलाई उपयुक्त थियो। यो किल्ला गोर्खाली फौजले नै निर्माण गरेको हो भनी प्रष्ट पार्ने यहाँ थुप्रै आधार तथ्य छन्। किल्लाको करिब एक किलोमिटर उत्तर-पूर्व खलङ्गा नामक ठाउँ छ। जहाँ गोर्खाली फौजले प्रशासनिक कार्य गर्ने कुरा बूढापाकाबाट सुन्न पाइन्छ। हाल यो ठाउँमा शर्माली खलङ्गा बजार र नागार्जुन उ.मा.वि. रहेका छन्। किल्लाको करिब आठ-नौ सय मिटर पूर्व 'गोख्र्याको न्वालो' नामक एउटा पानीको मुहान वा न्वालो छ। त्यसबाट अहिले पनि स्थानीयबासिन्दाले पानी पिउने गरेका छन्। यो पानीको मुहानलाई 'गोर्खाको न्वालो' नामले नै चिनिन्छ। त्यसैगरी किल्लाको पश्चिमतिर करिव तीन-चार सय मिटर तल चौर छ। यसलाई 'खुल्पुरी मैदान' भनिन्छ। यस मैदानमा फौजले तालीम गर्ने गर्थे रे। यो चौर र किल्लामा भाला, तरवार, खुकुरी आदि हातहतियार भेट्टएिका कुरा स्थानीय बासिन्दाबाट सुन्न पाइन्छ। हाल पनि उत्खनन् गर्दा यस्ता निसान भेटिन्छन्। किल्लाको करिब ८/१० मिटरतल चारैतिर गोलो खाडल वा तलाउ जस्तो बनाइएको छ। यसमा फौजले पानी भरेर पौडी खेल्ने गर्थे रे। किल्लामा विद्रोहीलाई सजिलै प्रवेश गर्नबाट यो खाडल, तलाउले बाधक बनी किल्लाको सुरक्षा गरेको थियो। किल्लाको चारैतिर ढुङ्गाको अग्लो पर्खाल गोलो रूपले बनाइएको छ। पर्खालमा उत्तर-पूर्व र दक्षिण-पश्चिमतिर दुई वटा प्रवेशद्वार बनाइएका छन्। यी प्रवेशद्वार र पर्खाल अहिले जीर्ण अवस्थामा छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य स्रोतहरू
* स्थानीय बूढापाकाको भनाइ
* शिवराज कलौनीको ऐतिहासिक खोजमूलक कृति, पुस्तक 'लुकेको गढी'

श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:नेपालका गढीहरू
पिएचपी

**पिएचपि** (अङ्ग्रेजी : PHP) एउटा वेबसाईट निर्माण गर्न सकिने लचकता पुर्ण प्रोग्रामिङ भाषा हो । पि एच पि (पिएचपि)लाई सजिलैसँग एच.टी.एम.एल.सँग जोडेर कुनै पनि वेबसाईटलाई डाइनामिक बनाउन मिल्ने हुदाँ यो धेरै नै लोकप्रिय छ । यो एउटा सर्वर साईट स्क्रिप्टिङ भाषा हो ।

## पि एच पि कोडको सानो उदाहरण
 
## इतिहास
### प्रारंभिक संस्करण
पीएचपी विकास १९९४ मा रसमस  लेरडर्फ रास्मस लेर्दोर्फद्वारा PHP को इतिहासको प्रस्तुति सांता क्लारा, कैलिफोर्नियामा MySQL सम्मेलन मा दिईएको हो ले सुरु गर्नु भयो । पि एच पि को इतिहास बिस्तृतमा यहाँ गएर हेर्न सकिन्छ ।

## सन्दर्भ 
## बाहरी कडीहरू 
* Official PHP website
* Zend website
* Pear Project
* Do You PHP? by Rasmus Lerdorf

श्रेणी:इन्टरनेट
श्रेणी:सूचना प्रविधि
श्रेणी:कम्प्युटर
श्रेणी:कम्प्युटर विज्ञान
खाद्य प्रविधि

खाद्यविज्ञानका सिद्धान्तहरूको उपयोग गर्दै खाद्य-सामग्रिहरुका चुनाव, संरक्षण, प्रसंस्करण, डिब्बाबंदी (प्याकेजिङ्ग), वितरण, एवं उपभोगको तकनिकलाई सम्मिलित रूपबाट **खाद्य प्रविधि** (Food technology) भन्दछन्।

खाद्यविज्ञान खाद्यका सबै प्राविधिक पहलुहरूबाट जोडिएको एक यस्तो विषयक्षेत्र छ जुन फसलको कटाईबाट शुरू हुन्छ तथा यसका पकाउने र खपतका साथसम्पन्न हुन्छ। यसलाई कृषि विज्ञानहरूको एक शाखा मानिन्छ र सामान्यतः यो पोषणका क्षेत्रबाट थोरै भिन्न छ। खाद्य वैज्ञानिकहरूको गतिविधिहरूमा नयाँ खाद्य उत्पादहरूको विकास, यिनकोतैयार गर्नको लागि सम्बन्धित प्रक्रियाहरु, प्याकेजिंग मैटीरियल काचयन, शेल्फ-लाईफ अध्ययन तथा प्रशिक्षितविशेषज्ञ पैनल वा प्रभावकारी उपभोक्ताहरुका संग-संगै सूक्ष्मजैविकीय तथारासायनिक परीक्षणहरूबाट उत्पादहरूको संवेदी मूल्यांकन सम्मिलित छ। विशेषतया खाद्यविज्ञान एक उच्चतम अन्तर-विषयक अनुप्रयुक्त विज्ञान हो. यो सूक्ष्मजीव विज्ञान, रासायनिक इंजीनियरी, जैव रसायन विज्ञान तथा धेरै अन्य विज्ञानहरु सहित विभिन्न क्षेत्रहरूबाट जोडिएको व्यापक क्षेत्र छ। 

## बाहिरी लिङ्कहरू
*खाद्य प्रविधि-भविष्यका खुल्दो आयाम (अमर उजाला)
*खाद्य विज्ञान तथा प्रविधिमा शिक्षा र रोजगारको सम्भावनाए (रोजगार समाचार)

en;Food technology

श्रेणी:भोजन
गुलाफ

**गुलाव** एउटा फूलको प्रजाति हो। यो फूल विश्वकै प्रसिद्ध फूल हो। यो फूललाई प्रेमको प्रतिक पनि मानिन्छ, प्रेम दिवसमा आफ्नो प्रेमी/प्रेमिकालाई गुलाफ दिएर प्रेम व्यक्त गरिन्छ |

## औषधोपचार
*आँखाको रोगमा
:सानो शिशी गुलाफ जलमा २ चिम्टी फिट्किरीको धूलो मिसाएर राख्नुहोस् र आँखा रातो भएमा, चिप्रा लागेमा, आँखा पोलेमा २/२ थोपा
बिहान/बेलुका हाल्नाले ठीक हुन्छ ।
*ओठ फुट्ने भएमा
:गर्मीले ओठ फुटेमा गुलाफको पात पिनेर दिनको २/३ पटक लेप गर्नाले ठिक हुन्छ ।

## ग्यालरी

File:Rose-Rosa-Flower 02.jpg|पुरै फूलेको गुलाबी रंगको गुलाफ
File:Rose-Rosa-Flower 08.jpg|गुलाबी रंगको गुलाफ 
File:Rose-Rosa-Flower 15.jpg|गुलाबी रंगको गुलाफ
File:Rose-Rosa-Flower 16.jpg|गुलाफ को फूल 
File:Rose-Rosa-Flower 18.jpg|पुरै फूलेको गुलाबी रंगको गुलाफ
File:Rose-Rosa-Flower 19.jpg|गुलाफ को फूल
File:BlackMagicRose.jpg|Hybrid Tea Rose of variety 'Black Magic'
File:Blooms of a yellow rose.jpg|A yellow rose of variety 'Lowell Thomas'
File:DdeBrabant.JPG|Tea rose 'Duchesse de Brabant' (Bernède 1857)
File:Pink rose albury botanical gardens.jpg|*Rosa* 'Cajun Sunrise', a modern Hybrid Tea rose (Edwards 2000)
File:Red rose 00090.JPG|A Red rose
File:Rosa alba2.jpg|'Maiden's Blush', an Alba rose
File:EEdwardsRedRose.jpg|Miniature Red Rose (E. Edwards 2009)
File:Rose_stamen.jpg|Yellow Rose Stamen
File:Rose by Challiyan.jpg|Indian rose
File:White rosebud.JPG|A rose bud
File:Rosa-multiflora01.jpg|*Rosa multiflora*

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस
*मरिच
*फिट्किरी

श्रेणी:फूलहरू
श्रेणी:अपूर्ण लेखहरू
श्रेणी:कृषि
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:औषधोपचार
अमरनारायण मन्दिर

**अमरनारायण मन्दिर** नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको पाल्पा जिल्लामा अवस्थित विष्णु मन्दिर हो । विसं १९६३ मा विष्णुका भक्त अमरसिंह थापाले सुन्दर बगैंचा र अटुट पानीको मुहान नजिकै निर्माण गरेका कलात्मक मन्दिर अमरनारायण मन्दिर हो । भाद्र कृष्ण अष्टमीका दिन जाग्राम बस्ने र नवमीका दिनमा रथ निकाली जात्रा गर्ने परम्परा अद्यापि छदैछ । मन्दिर सञ्चालन गर्नका लागि गुठीका व्यवस्था समेत गरिएको छ ।

नेपाल एकीकरणको सिलसिलामा सबैभन्दा पछि मात्र विलय भएको पाल्पा राज्यको प्रशासन चलाउन प्रथम बडाहाकिमको रूपमा जनरल अमरसिंह थापा आएका थिए । यिनैले वि.सं. १८६३ मा वार्षिक खर्च चलाउन माडी फाँटमा हजार मुरी माटो गुठीको व्यवस्था गरी यो अमर नारायणको मन्दिर निर्माण गराएका थिए । यो मन्दिर बनाउन काठमाण्डौका नेवार कालीगढहरु झिकाएका कारण पनि तानसेनमा काठमाण्डौमा जस्तै असन, टुँडिखेल, मखन आदि नामका ठाउँहरु छन् । यहाँ पनि किर्तीपुरको उमामहेश्वरको मन्दिरमा जस्तै पेगोडा शैलीको टुँडालको पुछारमा विभिन्न आसनमा कामक्रिडाका चित्रहरु कुँदिएका छन् । यसो गरे चिर्को वा बज्र पर्दैन भन्ने मान्यता छ ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरू
प्रभास ताल

**प्रभास ताल** पाल्पा जिल्लामा अवस्थित धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्वको ताल हो । सिद्धार्थ राजमार्गसँगै जोडिएको यो ताल तानसेन नगरपालिका वडा नम्बर १ मा पर्दछ । यो ज्यादै पौराणिक ताल हो । कमलका फूलहरु फुल्ने हुँदा यसलाई कमल पोखरी समेत भनिन्छ । यो तालमा सबै प्रमुख तीथस्थलहरूको जल ल्याई राखिएको हुँदा यसलाई प्रभास क्षेत्रको रूपमा मान्ने चलन छ । हालै आएर २०५७ २३ देखि जिविस पाल्पाले यस तालमा डुङ्गा सञ्चालन गरी पर्यटकीय पूर्वाधारको रूपमा विकास गरेको छ ।

श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरू
भैरव मन्दिर, पाल्पा

पाल्पा जिल्लाको सदरमुकाम देखि ९ किलोमिटर पश्चिम भैरवस्थान गाविस वडा नम्बर ५को आकर्षक पहाडको टुप्पोमा अवस्थित विश्वकै सबैभन्दा ठूलो मानिने त्रिशुल रहेको यो मन्दिरमा प्रायः सधैभरि नै मेला लागेता पनि विशेष गरी मंगलबार र शनिबारका दिन पूजा लाग्दछ । विभिन्न चाडवाडहरूमा बोका हाँस परेवा कुखुरा र पाडाहरूको बली यहाँको कालभैरवलाई दिइन्छ । यस क्षेत्रबाट अधिकांश हिम शिखरहरूको दृष्यावलोकन गर्न सकिन्छ ।

श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरू
मोदी खोला

**मोदी खोला** कालीगण्डकी नदीको एक शाखा नदी हो। यसको उद्गम-स्थल अन्नपुर्ण हिमश्रृङ्खला हो।पर्वत जिल्लाको सदरमुकाम कुस्मा नजिक यो खोला कालीगण्डकी नदीमा मिसिन्छ। नेपालको सबैभन्दा अग्लो झोलुङ्गे पुल यही नदीमाथि बनाइएको छ। यस नदीमा हाल १४ मेगावाटको मोदीखोला जलविद्युत केन्द्र सञ्चालनमा छ।