open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
वैदिक संस्कृत

**वैदिक संस्कृत** भारोपेली भाषा परिवारको हिन्द-आर्य उपसमूहको प्राचीन भाषा थियो। यो वेद र सम्बन्धित साहित्यहरूमा प्रमाणित गरिएको छ। वैदिक संस्कृत भाषामा व्यापक प्राचीन साहित्य आधुनिक युगमा बाँचेको छ, र यो प्रोटो-भारोपेली र हिन्द-आर्य इतिहासको पुनर्निर्माणको लागि जानकारीको प्रमुख स्रोत भएको छ। 

प्रारम्भिक वैदिक संस्कृत भाषा पाणिनि, अर्थात्, क्लासिक संस्कृत द्वारा परिभाषित भाषाको तुलनामा धेरै कम समानतापूर्ण थियो। हिन्दु धर्मको प्रारम्भिक उपनिषद र अन्तिम वैदिक साहित्यको भाषा शास्त्रीय संस्कृतमा पुग्छ।

## इतिहास 
प्रोटो-हिन्द-इरानी भाषाको प्रोटो-इरानी र प्रोटो-हिन्द-आर्य भाषामा विभाजन अनुमान गरिएको छ, भाषिक आधारमा, १८०० ईसा पूर्व वा त्यसभन्दा अघि भएको थियो। ऋग्वेदको सबैभन्दा पुरानो भजनको रचनाको मिति अस्पष्ट छ, सामान्यतया लगभग १५०० ईसापूर्व अनुमान गरिएको छ। ठूलो हिन्द-आर्य समूह भित्र वैदिक संस्कृत दर्दी भाषाहरूको प्रत्यक्ष पूर्वज हो।

प्रारम्भिक वैदिक संस्कृत भाषा पाणिनी, अर्थात्, क्लासिक संस्कृत द्वारा परिभाषित भाषाको तुलनामा धेरै कम समानतापूर्ण थियो। हिन्दु धर्मको प्रारम्भिक उपनिषद र अन्तिम वैदिक साहित्यको भाषा शास्त्रीय संस्कृतमा पुग्छ।

पहिलो तीनलाई सामान्यतया सँगै समूहबद्ध गरिएको छ, जसमा चार वेदहरू समावेश भएका संहिताहरू: ऋग्वेद, अथर्ववेद, यजुर्वेद, सामवेद, जसले संस्कृतमा सबैभन्दा पुरानो ग्रन्थहरू र वैदिक धर्म दुवैको प्रामाणिक आधार, र पछिको धर्मलाई हिन्दू धर्म भनिन्छ। वैदिक भाषा भित्र पाँच कालानुक्रमिक रूपमा फरक स्तर पहिचान गर्न सकिन्छ:

# ऋग्वेदिक काल
# मन्त्र काल
# संहिता काल
# ब्राह्मणम् काल
# सूत्र काल

## यो पनि हेर्नुहोस्
* संस्कृत साहित्य

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:वैदिक काल
श्रेणी:भारोपेली भाषा परिवार
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:आर्य इरानेली भाषा परिवार
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
राष्ट्रिय पञ्चायत निर्वाचन, २०२८

नेपालमा २५ जेठ २०२८ मा राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरूको निर्वाचनका लागि आम निर्वाचन भएको थियो। त्यतिबेला राष्ट्रिय पञ्चायतमा १२५ जना सदस्य थिए। तीमध्ये १६ जना राजाबाट, ९० जना क्षेत्रीय सभाबाट, १५ जना वर्गीय सङ्गठनबाट र ४ जना स्नातक निर्वाचन क्षेत्रबाट निर्वाचित भएका थिए।

## जिल्ला प्रतिनिधि 
नेपालका १४ अञ्चलका क्षेत्रीय सभाहरूद्वारा प्रत्येक जिल्लाका लागि एक प्रतिनिधि गरी जिल्ला प्रतिनिधिहरू निर्वाचित भएका थिए। एक लाखभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएका १५ जिल्लाले थप एक जना राष्ट्रिय पञ्चायत सदस्य चयन गर्न सफल भएका थिए। अञ्चल सभाहरूमा जिल्ला पञ्चायतका सबै सदस्यहरू थिए। प्रत्येक जिल्ला पञ्चायतमा ११ जना सदस्यहरू थिए, जो जिल्लाको सहर वा ग्राम पञ्चायतहरूबाट निर्वाचित भएका थिए। नगर र गाउँ पञ्चायतहरू स्थानीय सभाहरूबाट चुनिएका थिए जसमा सबै वयस्क बासिन्दाहरूले मतदान गर्न सक्दथे।

## वर्ग सङ्गठनका प्रतिनिधि 
निम्न आधिकारिक वर्ग सङ्गठनहरूले राष्ट्रिय पञ्चायतमा आफ्ना प्रतिनिधिहरू चयन गर्न सक्षम भएका थिए। प्रतिनिधिहरू सम्बन्धित सङ्गठनका केन्द्रीय समितिहरूद्वारा अधिमान्य समानुपातिक प्रतिनिधित्व मतद्वारा निर्वाचित भएका थिए।

*किसान सङ्गठन; ४ सिट
*युवा सङ्गठन; ४ सिट
*महिला सङ्गठन; ३ सिट
*श्रमिक सङ्गठन; २ सिट
*भूतपूर्व सैनिक सङ्गठन; २ सिट

## स्नातक सिट 
त्यस समयमा लगभग १३,००० को सङ्ख्यामा रहेका देशका कलेजबाट स्नातकहरू उतिर्ण गरेकाहरूले राष्ट्रिय पञ्चायतका चार जना सदस्यहरू चयन गर्न सफल भएका थिए। प्रतिनिधिहरू प्राथमिकता समानुपातिक प्रतिनिधित्व मतको साथ निर्वाचित भएका थिए। उम्मेदवार स्वयम् स्नातक उतिर्ण भएको हुनुपर्दथ्यो। कुल २२ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा थिए। तीमध्ये १७ जनाले संयुक्त सुधारवादी एजेन्डामा चुनाव लडेका थिए। एक जना उम्मेदवार युवा अधिवक्ता रामराजाप्रसाद सिंहले संसदीय लोकतन्त्रको माग गरेका थिए।

प्रधानमन्त्री कीर्तिनिधि विष्टले सुधारवादी उम्मेदवारलाई पञ्चायती व्यवस्थाको विरोधि भनेर प्रचार गरेका थिए। तर, रामराजाप्रसाद सिंह लगायत सुधारवादी उम्मेदवार निर्वाचित भएपछि सरकार लज्जित भएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
*राष्ट्रिय पञ्चायत निर्वाचन, २०२८ का निर्वाचित उम्मेदवारहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालमा भएका निर्वाचनहरू
राष्ट्रिय पञ्चायत निर्वाचन, २०४३

२०४३ वैशाख २९ मा नेपालमा राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्यहरूको निर्वाचनका लागि आम निर्वाचन भएको थियो। त्यतिबेला राजनीतिक दलमाथि प्रतिबन्ध लगाइएकाले सबै १ हजार ५ सय ४८ जना स्वतन्त्र उम्मेदवार थिए। निर्वाचनमा ६०.३% मत खसेको थियोे।

## नतिजा
## यो पनि हेर्नुहोस् 
*राष्ट्रिय पञ्चायत निर्वाचन २०४३ का निर्वाचित सांसदहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
कोलोरेक्टल पोलिप

**कोलोरेक्टल पोलिप** मानिसको ठूलोआन्द्रा या मलाशयमा देखापर्ने मासुको डल्ला (पोलिप) हो। उपचार नगरिएका कोलोरेक्टल पोलिपहरू कोलोरेक्टल क्यान्सरमा विकसित हुन सक्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
दुबई इमिरेट्स

**दुबई अमीरात** (    ; pr  ) संयुक्त अरब इमिरेट्सका सात इमिरेट्स मध्ये एक हो।  यो संयुक्त अरब इमिरेट्स को सबैभन्दा जनसंख्या भएको इमिरेट्स हो। इमिरेट्स को राजधानी यसैको नामको सहर, दुबई हो।

## भूगोल 
दुबई सहर फारसको खाडीको तटमा अवस्थित छ, जबकि दुबई अमिरात ( इमिरेट्स) भित्री भागमा फैलिएको छ, दक्षिणमा अबु धाबी इमिरेट्स, उत्तरपूर्वमा शारजाह इमिरेट्स, दक्षिणपूर्वमा ओमान देशको सिमाना छ। पूर्वमा अजमानको इमिरेट्स, र उत्तरमा रस अल खैमाहको इमिरेट्ससम्म फैलिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
लिनक्स लाइट

**लिनक्स लाइट** डेबियन र उबुन्टुमा आधारित एक लिनक्स वितरण हो जुन जेरी बेजेनकोनको नेतृत्वमा प्रोग्रामरहरूको एक टोलीले सिर्जना गरेको थियो। सन् २०१२ मा सिर्जना गरिएको यसले यसको डेस्कटप वातावरणको रूपमा एक्सएफसीई(XFCE)को अनुकूलित कार्यान्वयन प्रयोग गर्दछ, र मुख्य लिनक्स कर्नेलमा चल्छ।

यस वितरणको उद्देश्य लिनक्स शुरुआती र विन्डोज प्रयोगकर्ताहरूलाई विन्डोजबाट लिनक्समा ट्रान्जिसन गर्नलाई सकेसम्म सहज बनाउने प्रयास गरेर अपील गर्नु हो। यसलाई प्राप्त गर्न वितरणले विन्डोजका धेरै दृश्य र कार्यात्मक तत्वहरूको संरक्षण गर्ने प्रयास गर्दछ जुन एक अनुभव सिर्जना गर्न को लागि विन्डोज प्रयोगकर्ताहरू द्वारा परिचित को रूपमा अनुभव गर्न सकिन्छ। यसको अतिरिक्त, डिस्ट्रोले सरल र सहज डेस्कटप अनुभव प्रदान गर्ने प्रयास गरेर "लिनक्स प्रयोग गर्न गाह्रो छ" भन्ने मिथकलाई पनि हटाउछ।
## इतिहास
लिनक्स लाइट सन् २०१३ मा उबुन्टुमा आधारित लिनक्स लाइट १.०.०, कोड-नाम "एमिथिस्ट" को रिलीजको साथ सुरु भएको थियो। एक "सरल र सहज" डेस्कटप अनुभव सिर्जना गर्ने विचार यसको विकासको सुरुवातदेखि नै उपस्थित भएको छ जुन वितरणले आफैलाई स्थापित गरेको विचार थियो। त्यसपछि यो डिस्ट्रोको मूल तत्व बनेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लिनक्स
श्रेणी:खुला स्रोत
श्रेणी:कम्प्युटर
श्रेणी:कम्प्युटर अपरेटिङ सिस्टम
श्रेणी:कम्प्युटर सञ्चालन प्रणाली
मञ्जारो

**मञ्जारो** आर्क लिनक्स अपरेटिंग सिस्टममा आधारित एक स्वतन्त्र र खुला-स्रोत लिनक्स वितरण हो जसले प्रयोगकर्ता-मित्रता र पहुँचमा ध्यान केन्द्रित गर्दछ। यसले रोलिंग रिलीज अपडेट मोडेल र प्याकम्यानलाई यसको प्याकेज प्रबन्धकको रूपमा प्रयोग गर्दछ। यो मुख्यतया अस्ट्रिया, फ्रान्स र जर्मनीमा विकसित भएको छ।

## इतिहास 
## आधिकारिक संस्करण 
## विशेषताहरू 
## रिलीज इतिहास 
## आर्क लिनक्सको सम्बन्ध 
## व्युत्पन्न 
## हार्डवेयर 
## रिसेप्शन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नि:शुल्क र खुला-स्रोत सफ्टवेयरहरू
श्रेणी:लिनक्स
श्रेणी:कम्प्युटर अपरेटिङ सिस्टम
श्रेणी:कम्प्युटर
श्रेणी:कम्प्युटर सञ्चालन प्रणाली
अबु धाबी इमिरेट्स

**अबु धाबी अमीरात** ( , , वा  ;      , pronounced [ʔabuː ˈðˤɑbi] ) 

## व्युत्पत्ति 
यस क्षेत्रको नाम अबु धाबी हुनु अघि, यो *मिलह* भनेर चिनिन्थ्यो, जसको अरबीमा नुन हो, सम्भवतः यस क्षेत्रको नुन पानीको कारणले गर्दा। मिल्ह अझै पनि अबु धाबी मा एक टापुको नाम हो। 
thumb| शेख खलिफा बिन जायद अल नाह्यान , 2004 देखि 2022 सम्म अबु धाबीका अमिर।

## सरकार 
इमिरेट्सको राजनीतिक रूप, वंशानुगत पूर्ण  राजतन्त्र हो। कानून मुख्यतया शरियामा आधारित छ। २०२२ सम्म राष्ट्र प्रमुख शेख खलिफा बिन जायद अल नाह्यान  थिए। उनी संयुक्त अरब इमिरेट्सका पहिलो राष्ट्रपति शेख जायद बिन सुल्तान अल नाह्यानका छोरा थिए। कासर अल-होसन महल-किल्ला १७६० देेेखि९६६६ सम्म अबु धाबीका शासकहरूको आवास थियो । 

अमिर मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यान (पहिले युवराज ) ले कार्यकारी परिषद्को प्रमुख र संघको सशस्त्र बलको उप सर्वोच्च कमाण्डरको रूपमा पर्याप्त प्रभाव राख्छ।  कार्यकारी परिषद् भनेको इमिरेट्सको सरकार हो। क्राउन प्रिन्सलाई उनको कर्तव्यमा क्राउन प्रिन्सको अदालत, वा दिवानले सहयोग गर्दछ। कार्यपालिकाको कूल सदस्य संख्या क्रमशः घटेर ९८ पुगेको छ र अहिले यसमा सत्तारुढ परिवारका प्रतिष्ठित सदस्यहरुका साथै सम्मानित राजनीतिज्ञहरु रहेका छन् । 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
हेमु विक्रमादित्य

**हेमु विक्रमादित्य** एक भारतीय सम्राट थिए जसले पहिले भारतीय इतिहासको अवधिमा सुर साम्राज्यको आदिल शाह सुरीको सेनापति र वजीरको रूपमा सेवा गरेका थिए जब मुगल र अफगानहरू उत्तर भारतमा सत्ताको लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहेका थिए। उनले उत्तर भारतमा पंजाबदेखि बङ्गालसम्म अफगान विद्रोहीहरू र आगरा र दिल्लीमा हुमायूँ र अकबरको मुगल सेनासँग लडे, आदिल शाहका लागि २२ लडाइँ जितेका थिए।

हेमुले ७ अक्टोबर १५५६ मा दिल्लीको युद्धमा अकबरको मुगल सेनालाई पराजित गरेपछि शाही हैसियत दावी गरे र विक्रमादित्यको उपाधि ग्रहण गरे जुन विगतमा धेरै भारतीय राजाहरूले ग्रहण गरेका थिए। एक महिना पछि, पानीपतको दोस्रो युद्धमा, उनी युद्धमा मरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हिन्दु राजाहरू
अजमान इमिरेट्स

**अजमान इमारात** (; ) (Gulf Arabic: إمارة عيمان emāratʿymān) संयुक्त अरब एमिरेट्सको सात मध्ये एक अमिरात हो। अजमान २ डिसेम्बर १९७१ मा संघमा सामेल भएको थियो। यसको क्षेत्रफल २५९ बर्ग किलोमिटर (100&nbsp;sq mi), छ र यो क्षेत्फफलको हिसाबले सबैभन्दा सानो इमारात हो।, २०१७ को तथ्यांक अनुसार यसको जनसंख्या ५,०४,८४६ रहेको छ जुन चौथो ठूलो जनसंख्या हो।  It is named after the city of Ajman, which is its seat of government. यो इमारातको उत्तर, पूर्व र दक्षिण मा शारजाह इमिरेट्स रहेको छ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
मालपुवा

**मालपुवा**, वा छोटकरीमा कहिलेकाहीँ **पुवा**, एक थेप्चो बाटुलो आकारको रोटीविशेष हो। यसलाई मिठाई वा खाजाको रूपमा भारतीय उपमहाद्वीपमा पस्किने गरिन्छ। यो भारत, नेपाल र बङ्गलादेशमा लोकप्रिय रहेको छ।

## इतिहास 
वैदिक कालदेखि नै आर्यहरूले खाने सबैभन्दा फलदायी अन्न जौ थियो। जौको पीठोलाई या त घिउमा तारेको वा पानीमा उमालेर महमा डुबाएर मालपुवा बनाइने गरिन्थ्यो। मालपुवाले यसको तयारी नाम र आवश्यकता दुवैलाई सुरक्षित गर्दछ। 

## मालपुवा र यसको प्रकारहरू 
मालपुआ बङ्गलादेश, ओडिशा, पश्चिम बङ्गाल, बिहार, उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र र नेपालमा लोकप्रिय छ जहाँ यसलाई अन्य मिठाईहरूसँगै चाडपर्वहरूमा पकाइन्छ।  केही क्षेत्रहरूमा मालपुवाको लागि पाकेको केरा वा नरिवल पिसेर, पीठो र पानी वा दूध थपेर तयार गरिन्छ। यो मिश्रण कहिलेकाहीं अलैंचीसँग पकाइन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशी मिठाइँहरू
खेल मिलेमतो

सङ्गठित खेलकुद प्रतियोगितामा **खेल मिलेमतो** (**म्याच फिक्सिङ**, **गेम फिक्सिङ** वा **रेस फिक्सिङ)** भनेको  खेलको त्यस्तो अवस्था हो जसमा खेलको नियम उल्लङ्घन गरी नतिजा पहिले नै निर्धारण गरिएको हुन्छ।

## स्पट फिक्सिङ 
स्पट फिक्सिङ म्याच फिक्सिङभन्दा पूर्णतया फरक छ। स्पट फिक्सिङमा यसले खेलको नतिजालाई असर गर्छ भन्ने जरुरी छैन, तर म्याच फिक्सिङमा खेलाडीले खेलको निर्णयलाई प्रत्यक्ष असर गर्छ। एक खेलाडीले विपक्षी टोलीलाई फाइदा दिनको लागि जानाजानी आफ्नो क्षमता भन्दा कम प्रदर्शन गर्दछ। जब खेलमा बराबरको कडा प्रतिस्पर्धा हुन्छ, एक प्रमुख खेलाडीले पनि निर्णय उल्टाउन सक्छ। कयौं पटक फिक्सिङ घोटालामा धेरै खेलाडी संलग्न हुन्छन्, जसले ‘तालमेल’ देखाएर खेलको नतिजा प्रभावित गर्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:खेल मिलेमतो
सगोत्री

## सगोत्री 
**सगोत्री** भनेको दुई थरको गोत्र एउटी पर्न जानु हो। सगोत्री तब भनिन्छ जब हामी आफ्नो थरको गोत्र र दोस्रो व्यक्तिको थरको गोत्र एउटी हुन पुग्छ। यसलाई सरल भाषामा भन्नु पर्दा सगोत्री अर्थात आफ्नो गोत्रमा मेल हुनु हो। 

## उदाहरण 
उदाहरणको लागि 

*आचार्य र पराजुली सगोत्री हुन किनकि यी दुवै थरहरूको गोत्र कौडिन्य गोत्र हो।
*निरौला र पन्त सगोत्री हुन किनकि यी दुवै थरहरूको गोत्र भारद्वाज गोत्र हो।

## सगोत्री जाँचको आवश्यकता 
गोत्र प्राय विवाह मिलनको लागि हेरिन्छ। एउटै गोत्र हुनुको अर्थ एउटै ऋषिको वंशजको परिवारमा हुनु हो। सगोत्रीसङ्ग वा एउटै आमाका छोराछोरी बिच विवाह अथवा सम्भोग भएमा जन्मिएको सन्तान रोगी हुने गरुड पुराण आदिमा उल्लेख गरिएको छ।

श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:गोत्र
अनुस्वार

**अनुस्वार** धेरै ब्राह्मिक लिपिहरूमा अनुनासिक ध्वनिको प्रकार चिह्न लगाउन प्रयोग गरिएको प्रतीक हो। पुरातन संस्कृतको सन्दर्भमा, अनुस्वार भनेको लिखित प्रतिनिधित्वको पर्वाह नगरी विशेष नाकको आवाजको नाम हो। देवनागरीमा, अनुस्वारलाई अक्षरको माथिको बिन्दुले प्रतिनिधित्व गरिन्छ (जस्तै मं)।
## परिभाषा र परिचय
अनुस्वार (संस्कृत: अनुस्वारः, शाब्दिक अर्थ: 'स्वरको पछि आउने') देवनागरी लिपिमा प्रयोग हुने एउटा नासिक्य ध्वनि हो, जसलाई वर्णको माथि थोप्लो (ं) को रूपमा लेखिन्छ। यसको उच्चारण मुख्यतया नाकबाट हुन्छ र यसले विशेषगरी संस्कृत तथा संस्कृतबाट व्युत्पन्न भाषाहरू (जस्तै: नेपाली, हिन्दी, मराठी आदि) मा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। अनुस्वार एउटा परनिर्भर वर्ण (अर्थात्, यो एक्लै उच्चारण हुन सक्दैन, सधैँ कुनै स्वर वा स्वरसहितको व्यञ्जनपछि आउँछ) हो। यसको मुख्य कार्य स्वरलाई नासिकीकरण गर्नु वा त्यसपछिको व्यञ्जनको वर्गअनुसार नासिक्य ध्वनिमा परिवर्तन हुनु हो।
## शिरविन्दु र अनुनासिका/चन्द्रविन्दुसँगको भिन्नता
देवनागरी लिपिमा नासिक्य ध्वनिका लागि अनुस्वार (ं) र अनुनासिका/चन्द्रविन्दु (ँ) दुवैको प्रयोग हुन्छ, तर यिनीहरूको प्रयोग र ध्वन्यात्मक भिन्नता छ:
* शिरविन्दु	(अनुस्वारको	लेखन रूप):	जब डिकोभन्दा माथि मात्रा	(ई,	ऊ,	ए,	ऐ,	ओ,	औ)	हुन्छ र नासिक्य ध्वनि	दिनु पर्ने हुन्छ,	तब चन्द्रविन्दुको	सट्टा शिरविन्दु (ं)	प्रयोग गरिन्छ। उदाहरण:	'भनें',	'गरें',	'बैंस'।
* चन्द्रविन्दु (अनुनासिका):	जब डिकोभन्दा माथि कुनै	मात्रा हुँदैन र स्वरको उच्चारण	नाक र मुख दुवैबाट हुन्छ	(अर्थात्,	स्वर नासिकीकृत हुन्छ),	तब चन्द्रविन्दु (ँ)	प्रयोग गरिन्छ। यसले	स्वरलाई नासिकीकरण गर्छ।	उदाहरण:	'तँ',	'कहाँ',	'आँखा'।
अनुस्वार ('ं') प्रायः स्पष्ट नासिक्य व्यञ्जन (जस्तै: 'म्' वा 'न्' जस्तो) को रूपमा उच्चारण हुन्छ, जबकि चन्द्रविन्दु ('ँ') ले स्वरको नासिकीकरण गर्छ, जसलाई 'अनुनासिका' भनिन्छ।
## उच्चारणका नियमहरू
अनुस्वारको उच्चारण मुख्यतया त्यसपछिको व्यञ्जनमा निर्भर गर्दछ। यसको उच्चारण परम्परागत संस्कृत व्याकरण (पञ्चवर्गीय वर्ण नियम) र आधुनिक भाषाहरू (जस्तै नेपाली) मा फरक-फरक तरिकाले व्याख्या गरिन्छ।
### १. संस्कृत व्याकरणअनुसार (पञ्चवर्गीय वर्ण नियम):
संस्कृतमा अनुस्वार सामान्यतया त्यसपछिको व्यञ्जनको वर्गअनुसार सम्बन्धित वर्गको नासिक्य व्यञ्जन (पञ्चम वर्ण) मा बदलिन्छ।
### २. नेपाली भाषामा अनुस्वारको उच्चारण:
नेपाली भाषामा अनुस्वार (लेख्य रूपमा शिरविन्दु) को उच्चारण संस्कृतको कडा नियमभन्दा केही फरक र सरल हुन्छ। नेपालीमा बोलीचालीको सहजता र भाषिक विकासका कारण मौलिक उच्चारण प्रवृत्तिहरू विकसित भएका छन्।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* चन्द्रविन्दु

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मि विशेषक चिह्नहरू
लिब्रेअफिस

**लिब्रेअफिस** एक नि:शुल्क र खुला स्रोत कार्यालय उत्पादकता सफ्टवेयर तथा द डकुमेन्ट फाउन्डेसन (टिडिएफ)को परियोजना हो। यो सन् २०१० मा स्टार-अफिसको खुला स्रोत संस्करण ओपनअफिसडटअर्गबाट फोर्क गरिएको थियो। लिब्रेअफिस सुइटले शब्द प्रशोधन, स्प्रेडसिट, स्लाइड-सो र रेखाचित्रहरू सिर्जना गर्ने र सम्पादन गर्ने, डाटाबेसहरूसँग काम गर्ने, र गणितीय सूत्रहरू रचना गर्ने कार्यक्रमहरू समावेश गर्दछ। यो ११९ भाषाहरूमा उपलब्ध छ। द डकुमेन्ट फाउन्डेसनले लिब्रेअफिसको लागि समर्थन प्रदान गर्दैन, तर उद्यम-केन्द्रित संस्करणहरू इकोसिस्टममा कम्पनीहरूबाट उपलब्ध छन्।

लिब्रेअफिसले ओपनडोक्युमेन्ट मानकलाई यसको मूल फाइल ढाँचाको रूपमा प्रयोग गर्दछ, तर विभिन्न आयात र निर्यात फिल्टरहरू मार्फत माइक्रोसफ्ट अफिस सहित अधिकांश अन्य प्रमुख कार्यालय सुइटहरूको ढाँचाहरू समर्थन गर्दछ। लिब्रेअफिस माइक्रोसफ्ट विन्डोज, म्याकओएस र लिनक्सको लागि आधिकारिक समर्थन र धेरै अन्य प्लेटफर्महरूको लागि सामुदायिक बिल्ड्सको साथ विभिन्न कम्प्युटिङ प्लेटफर्महरूको लागि उपलब्ध छ। लिब्रेअफिस सबैभन्दा लोकप्रिय लिनक्स वितरणको पूर्वनिर्धारित अफिस सुइट हो।

## विशेषताहरू
### समावेश अनुप्रयोगहरू
#### क्रस प्लेटफर्म समर्थनको तालिका
### समर्थित फाइल ढाँचाहरू 
## इतिहास
## संस्करणहरू
## प्रयोगकर्ता र परिनियोजन
## सम्मेलनहरू
## व्युत्पन्न
## यो पनि हेर्नुहोस्
*स्वतन्त्र तथा खुला स्रोत सफ्टवेयर

## नोटहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## External links 
श्रेणी:नि:शुल्क र खुला-स्रोत सफ्टवेयरहरू
श्रेणी:कम्प्युटर
श्रेणी:खुला स्रोत
मन्वन्तर

**मन्वन्तर**, मनु, हिन्दू धर्म अनुसार, मानवताको प्रजनकको आयु हुन्छ। यो समय मापनको खगोलीय अवधि हो। मन्वन्तर एक संस्कृत शब्द हो, जसको संधि-विच्छेद गर्दा **मनु+अन्तर = मन्वन्तर** मिलेर बन्दछ। यसको अर्थ मनुको आयु हुन्छ।

## श्वेतवाराह कल्पका मनु 
## मन्वन्तर अवधि र संरचना 
हरेक मन्वन्तर **३०,६७,२०,००० साल** (८,५२,००० दिव्य वर्ष; १ दिव्य वर्ष = ३६० सौर्य वर्ष) हुन्छ र यहि युग चक्र ७१ पटक चली रहन्छ। एक कल्प (ब्रह्मको एक दिन), जुन ४ अरब ३२ करोड वर्ष (१ करोड २० लाख दिव्य वर्ष वा १,००० युग चक्र) रहन्छ, यसमा १४ मन्वन्तर (१४ x ७१ = ९९४ युग चक्र) हुन्छन जसको अन्तिममा सधै मन्वन्तर सन्ध्या (१५ सन्ध्याहरू) हुन्छन जसको अवधि १,७२,८००० वर्ष (४,८०० दिव्य वर्ष; सत्य युगको अवधि) हुन्छ। हरेक *मन्वन्तर सन्ध्याको* बेला पृथ्वी (भू लोक पानिको सतहमा दुब्धछ।

हरेक कल्पमा १४ *मन्वन्तरहरू* र *१५ मन्वन्तर सन्ध्याहरू* निम्न दियिएको तालिकामा हुन्छन:
* १ प्रथम *मन्वन्तर सन्ध्या* (आधि सन्ध्या)
* १ प्रथम *मन्वन्तर*
* २ द्वितीय *मन्वन्तर सन्ध्या*
* २ द्वितीय *मन्वन्तर*
* ...
* १४औं *मन्वन्तर सन्ध्या*
* १४औं *मन्वन्तर*
* १५औं *मन्वन्तर सन्ध्या*

*मनुस्मृति*, पाठ १

## मनुहरू 
वर्तमानको कल्प(ब्रह्मको एक दिन): श्वेतवाराह कल्पमा यी १४ मनुहरूको नाम यस प्रकारको छन्:

## स्रोतहरू
तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्

**दाहाल मन्त्रिपरिषद, २०२२** वा **तेस्रो दाहाल मन्त्रिपरिषद** हालको नेपाल सरकार हो, जुन २६ डिसेम्बर २०२२ मा गठन गरिएको थियो जब पुष्पकमल दाहाललाई नयाँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा नियुक्त गरिएको थियो राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्वारा, २०२२ को नेपाली आम चुनाव पछि।

## पृष्ठभूमि 
दाहालको प्रधानमन्त्री पदको दाबीलाई उनको आफ्नै दल नेकपा (माओवादी केन्द्र) का साथै नेकपा (एमाले), राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी, जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल, जनमत पार्टी र नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले समर्थन गरेको थियो। प्रधानमन्त्री दाहालले वि.सं. २०७९ पौष ११ मा तीन उपप्रधानमन्त्री र चार मन्त्रीसँगै शपथ लिएका थिए।

वि.सं. २०७९ पौष २६ मा प्रधानमन्त्री दाहालले २७५ सदस्यीय प्रतिनिधि सभामा खसेका २७० मत मध्ये २६८ मत ल्याई विश्वासको मत जितेका थिए, जहाँ उनलाई सत्तारूढ गठबन्धनका साथै प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एकीकृत समाजवादी) र लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल को समेत समर्थन प्राप्त भयो।

त्यसपछि माघ ३ मा थप एक उपप्रधानमन्त्री, ११ मन्त्री र तीन राज्यमन्त्री समावेश गरी मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरियो।

वि.सं. २०७९ माघ १३ मा सर्वोच्च अदालतले उपप्रधान तथा गृहमन्त्री रवि लामिछानेले अमेरिकी नागरिकता त्यागेर नेपाली नागरिकता पुन: प्राप्त गर्ने बेला उचित प्रक्रिया पालना नगरेकाले उनी कानुनी रूपमा नेपाली नागरिक नरहेको फैसला गरेपछि लामिछानेलाई सबै निर्वाचित पदबाट हटाइएको थियो। रास्वपाले सरकारलाई दिएको समर्थन कायम राख्दै मन्त्रिपरिषद्बाट आफ्ना सदस्य फिर्ता बोलाउने निर्णय गरेपछि सो पार्टीका बाँकी मन्त्रीहरूले माघ २२ गते राजीनामा दिए।

वि.सं. २०७९ फाल्गुन १३ मा राप्रपाका सबै मन्त्रीहरूले सरकारबाट राजीनामा दिंदै सो पार्टीले सरकारलाई दिएको समर्थन पनि फिर्ता लियो, जब नेपाली कांग्रेस, नेकपा (माओवादी केन्द्र), जसपा, नेकपा (एस), जनमत पार्टी, लोसपा, नाउपा र राष्ट्रिय जनमोर्चाले आगामी राष्ट्रपति निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवारलाई समर्थन गर्ने सहमतिमा नयाँ गठबन्धन गठन गरे। त्यसपछि फाल्गुन १५ मा नेकपा (एमाले) ले सरकार छाड्ने र आफ्नो समर्थन फिर्ता लिने निर्णय गरेपश्चात् त्यही दिन सो पार्टीका मन्त्रीहरूले सामूहिक राजीनामा दिए।

प्रधानमन्त्री दाहालले अब चैत १४ गते सम्ममा संसदमा विश्वासको मत लिनुपर्नेछ र उनले छिट्टै नयाँ गठबन्धनका सदस्यहरूलाई मन्त्रिपरिषद्मा समावेश गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

## वर्तमान व्यवस्था 
## पूर्व व्यवस्था 
### वि.सं. २०७९ फाल्गुन १५ सम्म 
### वि.सं. २०७९ फाल्गुन १३ सम्म 
### वि.सं. २०७९ माघ २२ सम्म 
### वि.सं. २०७९ माघ १३ सम्म 
### २०८१/०१/३१ मा पुनर्गठन 
## टिप्पणीहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका मन्त्रिपरिषद्हरू
आम निर्वाचन २०४८ का निर्वाचित सांसदहरू

यो आम निर्वाचन २०५१ र त्यसपछिको उपनिर्वाचनमा प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित सांसदहरूको सूची हो।

सूची निर्वाचन क्षेत्रद्वारा व्यवस्थित गरिएको छ। दमननाथ ढुङ्गानाले सभामुख, गिरिजाप्रसाद कोइरालाले प्रधानमन्त्री र मनमोहन अधिकारीले प्रतिपक्ष दलको नेताको रूपमा काम गरेका थिए।

## संरचना 

File:Nepal PratinidhiSabha 1991 dissolution.svg|विघटनको बेलामा
File:Nepal PratinidhiSabha 1991.svg|कार्यकालको सुरुवातमा

## नेतृत्व 
### कार्यकारी 
* प्रतिनिधि सभाको सभामुख: दमननाथ ढुङ्गाना (नेपाली काङ्ग्रेस)
* प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख: महन्थ ठाकुर (नेपाली काङ्ग्रेस)

### संसदीय दल 
* नेपालको प्रधानमन्त्री: सम्माननीय गिरिजाप्रसाद कोइराला (नेपाली काङ्ग्रेस)
* प्रतिपक्ष दलको नेता: माननीय मनमोहन अधिकारी (नेकपा (एमाले))
* संसदीय दलको नेता संयुक्त जनमोर्चा नेपाल:
** माननीय लिलामणि पोखरेल (२०५० असार १६ सम्म)
** माननीय अमिक शेरचन (२०५० असार १६ देखि)
* संसदीय दलको नेता नेपाल सद्भावना पार्टी: माननीय गजेन्द्रनारायण सिंह

### सचेतकहरू 
* नेपाली काङ्ग्रेसको प्रमुख सचेतक:
** माननीय गोविन्दराज जोशी (२०४८ पुस १४ सम्म)
** माननीय तारिणीदत्त चटौत (२०४८ फागुन २ देखि)
* नेपाली काङ्ग्रेसको सचेतक:
** माननीय सुरेन्द्रप्रसाद चौधरी (२०४८ पुस १४ सम्म)
** माननीय चिनकाजी श्रेष्ठ (२०४८ फागुन २ देखि)

## निर्वाचित सांसदहरू 
## उप-निर्वाचन 
## दलबदल 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*संसदीय विवरण पुस्तिका, प्रतिनिधि सभा (२०४८ - २०५१)
*नेपालक‍ो निर्वाचन आयोग

श्रेणी:नेपालको संसद
श्रेणी:नेपाल सरकार सम्बन्धित सूचीहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०४८–२०५१
युद्धको घोषणा

[thumb| [संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी राष्ट्रपति फ्र्याङ्क्लिन डी. रुजबेल्टले सन् १९४१ डिसेम्बर ११ मा नाजी जर्मनी विरुद्ध युद्धको घोषणामा हस्ताक्षर गरेका थिए।]]
**युद्धको घोषणा** एक राज्यले अर्को विरुद्ध विद्यमान वा आसन्न युद्ध गतिविधिको घोषणा गर्ने एक औपचारिक कार्य हो। **युद्धको घोषणा**  दुई वा दुई भन्दा बढी राज्यहरू बीच **युद्धको अवस्था** सिर्जना गर्न राष्ट्रिय सरकारको आधिकारिक पक्षद्वारा भाषण कार्य (वा कागजातमा हस्ताक्षर) हो। युद्धको घोषणा गर्ने वैधता राष्ट्र र सरकारको रूपमा भिन्न हुन्छ। धेरै राष्ट्रहरूमा, त्यो शक्ति राष्ट्र प्रमुख वा सार्वभौमलाई दिइएको छ।

## इतिहास 
युद्ध घोषणा गर्ने अभ्यासको लामो इतिहास छ। गिल्गामेशको प्राचीन सुमेरियन महाकाव्यले र पुरानो करारले यसको विवरण दिन्छ।  रोमन गणतन्त्रले विशेष समारोह, अनुष्ठानद्वारा युद्धको घोषणालाई औपचारिक रूप दियो, यद्यपि यो अभ्यास शाही युगमा घट्न थाल्यो।

### १९४५ यता युद्धको घोषणा 
[thumb| [एडल्फ हिटलर|एडोल्फ हिटलर सन् १९४१ डिसेम्बर ११ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाविरुद्ध जर्मन युद्धको घोषणा गरेका थिए।]]

## यो पनि हेर्नुहोस्
* युद्ध बन्दी
* वीरगति
* आत्मसमर्पण (सैन्य)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:युद्ध
ऋषि

भारतीय परम्परामा **ऋषिको** अर्थ "द्रष्टा" हो, जसलाई श्रुति ग्रन्थमा देख्ने (अर्थात् जसरी बुझिन्छ) भनिन्छ। ती विशेष व्यक्तिहरूले आफ्नो असाधारण एकाग्रताको बलमा गहिरो ध्यानमा असाधारण शब्दहरू देखे, तिनीहरूको गहिरो अर्थ थाहा पाए र मानव वा पशुको कल्याणको लागि ध्यानमा देखिएका शब्दहरू लेखेर व्यक्त गरे। त्यसैले भनिएको थियो- **ऋषयो मन्त्र द्रष्टारः न तू कर्तारः** । अर्थात् ऋषिहरू मन्त्रका पहरेदार हुन्, निर्माता होइनन्। यसको अर्थ सृष्टिकर्ता एक मात्र ईश्वर हुनुहुन्छ। त्यसैले कुनै पनि मन्त्र जप्नुअघि त्यसको विनियोग अवश्य भनिन्छ। उदाहरणका लागि, अस्य श्री 'ओंकार स्वरूप परमात्मा गायत्री चन्द: परमात्मा ऋषि: अंतर्यामि देवता अंतर्यामि प्रित्यर्थे आत्म-ज्ञान प्राप्तार्थे जपे विनियोग:। ऋषि शब्दको व्युत्पत्ति ‘ऋष’ हो जसको अर्थ ‘दृश्य’ वा ‘दर्शन शक्ति’ हो। ऋषिहरूका प्रकाशित *कृतिहरूलाई आर्ष* भनिन्छ जुन यही मूलबाट लिइएको हो, यसका अतिरिक्त दृष्टि ( हेराइ ) जस्ता शब्दहरू पनि यही मूलबाट आएको हो। सप्तऋषिहरू आकाशमा छन्, हाम्रो खोपडीमा पनि छन्।

ऋषिहरू आकाश, अन्तरिक्ष र शरीर  तिनै वोटामा अवस्थित छन्।

महर्षि भारद्वाजलाई ऋग्वेदको छैटौं खण्डका द्रष्टा भनिन्छ। यस वृत्तमा भारद्वाजका ७ सय ६५ मन्त्र छन्। भारद्वाजका २३ मन्त्र अथर्ववेदमा पनि पाइन्छ। वैदिक ऋषिहरूमा भारद्वाज-ऋषिको धेरै उच्च स्थान छ। भारद्वाजका पिता बृहस्पति र आमा ममता थिए।

## सप्त ऋषि 
:: ***कश्यपोऽत्रिर्वसिष्ठश्च विश्वामित्रोऽथ गौतमः।***
:: ***जमदग्निर्भरद्वाज इति सप्तर्षयः स्मृताः ॥***
: *(कश्यप, अत्रि, वसिष्ठ, विश्वामित्र, गौतम, जमदग्नि, भारद्वाज* - यी सात ऋषि हुन्।)

; केहि प्रसिद्ध ऋषिहरु
:

* कश्यप
* अत्री
* विशिष्ट
* विश्वामित्र
* गौतम
* जमदग्नि
* भारद्वाज
* कन्भ
* कपिल
* शौक
* याज्ञवल्क्य
* वाल्मीकि

## पनि हेर्नुहोस् 
* वेद

## बाह्य लिङ्कहरू 
* ऋषिहरूले मानिसहरूको क्रोध हटाउछन्
* ऋषि बारे सामान्य जानकारी

श्रेणी:ऋषि
यादवचन्द्र शर्मा

**यादवचन्द्र शर्मा** बागमती प्रदेशका वर्तमान प्रदेश प्रमुख हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका प्रदेश प्रमुखहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका प्रदेश प्रमुखहरू
श्रेणी:मकवानपुर जिल्लाका मानिसहरू
शतपथ ब्राह्मण

**शतपथ ब्राह्मणम्**, शुक्ल यजुर्वेद माथि एक टिप्पणी रचना हो। यसको श्रेय वैदिक ऋषि याज्ञवल्क्यलाई दिइन्छ। ब्राह्मणहरू (वेदका टिप्पणीहरू) मध्ये सबैभन्दा पूर्ण, व्यवस्थित र महत्त्वपूर्णको रूपमा वर्णन गरिएको, यसमा वैदिक यज्ञ अनुष्ठान, प्रतीकात्मकता र पौराणिक कथाहरूको विस्तृत व्याख्या समावेश छ।

विशेष गरी यज्ञ कर्मकाण्डहरूको वर्णनमा (जटिल अग्निवेदीहरूको निर्माण सहित), शतपथ ब्राह्मणले वैदिक कालदेखि ज्यामिति (उदाहरणका लागि पाईको गणना र पाइथागोरस साध्यको मूल) र खगोल विज्ञान (उदाहरणका लागि ग्रहहरूको दूरी र पृथ्वी गोलाकार छ भन्ने दाबी) को बारेमा वैज्ञानिक ज्ञान प्रदान गर्दछ।

शतपथ ब्राह्मणलाई विष्णुका धेरै पौराणिक किंवदन्ती र अवतारहरूको उत्पत्तिको रूपमा वैष्णव धर्मको विकासमा पनि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। विशेष गरी, ती सबै (मत्स्य, कुर्म, वराह, नरसिंह र वामन) दशावतार (विष्णुका दस प्रमुख अवतार) मा पहिलो पाँच अवतारको रूपमा सूचीबद्ध छन्।

यस पाठका दुई संस्करणहरू (पुनरावृत्तिहरू) उपलब्ध छन्। तिनीहरू मध्यबिन्दु पुनरावृत्ति र कण्व पुनरुत्थान हुन्। यो लेख विशेष गरी शतपथ ब्राह्मणको मध्यदिन संस्करणमा केन्द्रित छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:संस्कृत साहित्य
विशाल भट्टराई

**विशाल भट्टराई** (जन्म: सन् १९६९ अप्रिल ४) खोटाङ, नेपालको एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) राजनीतिक दलको प्रमुख सचेतकको रूपमा सेवा गरेका थिए। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ मा खोटाङ १ बाट निर्वाचित भएर नेपालको सङ्घीय संसद सदस्य भएका थिए। उनी २०७० सालको संविधान सभा निर्वाचनमा खोटाङ २ बाट पहिलो पटक विजयी भएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९६९ मा जन्म
श्रेणी:खोटाङ जिल्लाका मानिसहरू
अमिर

thumb|घोड़े पर सवार एक मुग़ल अमीर
अमीर (अरबी: ) वा हम्मीर (संस्कृत) को अर्थ सेनापति वा राज्यपाल वा सुभेदार हो।  भारतमा इस्लामिक साम्राज्यका मुख्य पदाधिकारीहरूलाई पनि यही नामले चिनाइएको थियो। समयको साथ, यसको अर्थ भारतीय उपमहाद्वीपमा 'धनी' भएको थियो। 

अमिरको प्रभुत्व क्षेत्रलाई अमिरात वा अमारात भनिन्छ। जस्तै:
* राजा: अधिराज्य
* सम्राट: साम्राज्य
* अमीर: अमिरात
* बादशाह: बादशाहत
* रईस: रियासत
* सुल्तान: सल्तनत
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सेनाको पद-संरचना
पूर्वी एसिया

**पूर्वी एसिया एसियाको** पूर्वी क्षेत्र हो, जुन भौगोलिक र जातीय-सांस्कृतिक रूपमा परिभाषित गरिएको छ।   पूर्वी एसियाका आधुनिक राज्यहरूमा चीन, जापान, मंगोलिया, उत्तर कोरिया, दक्षिण कोरिया र ताइवान पर्छन् ।     विद्यमान गम्भीर राजैतिक तनावको, विशेषत कोरिया विभाजन र ताइवानको राजनैतिक अवस्थाको, कारण कम्तीमा एक देशले  चीन, उत्तर कोरिया , दक्षिण कोरिया र ताइवानलाई मान्यता दिन अस्वीकार गरेका छन्। हङकङ र मकाउ, चीनको दक्षिणमा अवस्थित दुई साना तटीय अर्ध-आश्रित क्षेत्रहरू आधिकारिक रूपमा स्वायत्त छन् तर चिनियाँ  सार्वभौमसत्ता अन्तर्गत छन्। पूर्वी एसियाले उत्तरमा साइबेरिया र रुसी सुदूर पूर्व, दक्षिणमा दक्षिणपूर्व एशिया, दक्षिणपश्चिममा दक्षिण एसिया र पश्चिममा मध्य एशियाको सिमाना जोडेको छ। पूर्वमा प्रशान्त महासागर र दक्षिणपूर्वमा माइक्रोनेसिया (एक प्रशान्त महासागर टापु समूह, ओशिनियाको भागको रूपमा वर्गीकृत) छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पूर्वी एसिया
लक्ष्मणलाल कर्ण

**लक्ष्मणलाल कर्ण** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी वि.सं. २०७८ असार १० मा नेपाल सरकारको भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रीको रूपमा नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा छोटो कार्यकाल, १८ दिनको लागि नेपाल सरकारको मन्त्रीको रूपमा सेवा गरेका थिए। नेपालको सर्वोच्च अदालतले वि.सं. २०७८ असार २८ मा गरेको निर्णयको आधारमा उनलाई पदबाट हटाइएको थियो। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ मा तत्कालीन राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालको उम्मेदवारको रूपमा पर्सा ४ निर्वाचन क्षेत्रबाट विजयी भएर नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको सदस्य बनेका थिए। उनले उक्त निर्वाचनमा २० हजार ७३८ मत ल्याएका थिए भने उनको निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाली कांग्रेसका रमेश रिजालले १४ हजार ७०२ मत ल्याएका थिए। 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* जनता प्रगतिशील पार्टी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपालको पहिलो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:सन् १९४७ मा जन्म
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाल सद्भावना पार्टीका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सद्भावना पार्टीका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
शालिकराम जमकट्टेल

**शालिकराम जमकट्टेल** हाल बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्रीका रूपमा कार्यरत नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालको पहिलो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरू
हिक्मतकुमार कार्की

**हिक्मतकुमार कार्की** हाल कोशी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीका रूपमा कार्यरत नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेश का मुख्यमन्त्रीहरू
तिब्बती साम्राज्य

**तिब्बती साम्राज्य** तिब्बती पठारमा केन्द्रित एउटा साम्राज्य थियो, जुन ७ औं शताब्दीमा यसका ३३ औं राजा स्रोङ्चन गम्पोद्वारा घोषणा गरिएको यार्लुङ राजवंश अन्तर्गत साम्राज्य विस्तारको परिणाम स्वरूप बनेको थियो। तिब्बती साम्राज्य र ताङ वंशको बीचमा सम्पन्न सन्धिले पूर्वलाई तिब्बती पठार भन्दा ठूलो क्षेत्रको स्वामित्वमा रहेको, पूर्वमा चाङआन, आधुनिक अफगानिस्तानको पश्‍चिममा, र दक्षिणमा आधुनिक भारत र बङ्गालको खाडीसम्म फैलिएको थियो।

## सम्राटहरू 
* स्रोङ्चन गम्पो (६१८–६४९)
* गुङसोङ गुंगत्सेन (६३८–६५५)
* माङसोङ मङ्गत्सेन (६५३–६७६)
* त्रिदु सोङत्सेन (६७६–७०४)
* म एक्ट्सम (६८०–७४३)
* ठ्रीस्रोङ देउचन (७५५–७९७)
* मुने त्सेन्पो (७९७–७९९)
* ठ्री रल्पचन (८१५–८३६)
* वुदुम चन्पो (८३६–८४२)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:तिब्बत
तिब्बती भाषा परिवार

**तिब्बती भाषाहरू** पुरानो तिब्बती (७ औं शताब्दीदेखि ९ औं शताब्दी) बाट आएका भाषाहरूको राम्रो परिभाषित समूह बनाउँछन्। यी भाषाहरू तिब्बती पठार र हिमालयमा गिलगिट-बाल्टिस्तान, अक्साई चिन, लद्दाख, नेपाल, हिमाचल प्रदेश, उत्तराखण्ड र भुटानमा बोलिन्छन्। तिब्बती भाषाहरू लगभग ६ लाख मानिसहरूले बोल्छन्, ती सबै तिब्बतीहरू होइनन्।

## वर्गीकरण 
* **उत्तर-पश्चिम**: लद्दाखी भाषा, जाङ्स्करी, बाल्टी, पुरगी
* **पश्चिमी**: लाहौली-स्पीति, स्टोड भोटी, खुनु, जाद
* **केन्द्रीय**: मध्य तिब्बती, त्साङ, पीहेबो, ल्होखा, कोंग्पो
* **दक्षिण-पश्चिम**: शेर्पा र जिरेल; चीन-नेपाल सीमानाका अन्य भाषा/बोलीहरू: हुम्ला, मुगोम, डोल्पो, लोक, नुब्रि, त्सुम, लाङ्टाङ, केइरोङ, योल्मो, ग्याल्सुस्दो, कागटे, ल्होमी, वालुङ
* **दक्षिणी**: जोङखा, सिक्किमी, चोचङ्गाचख, ग्रोमा, ब्रोकट, ब्रोक्पा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:भुटानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:तिब्बतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवार
श्रेणी:पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:चीनमा बोलिने भाषाहरू
उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि नेपाली पेशहरूको सूची

उउत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि विचारका लागि चलचित्र पेश गर्ने सयभन्दा बढी देशमध्ये नेपाल पनि परेको छ। नेपालले पहिलो पटक सन् १९९९ मा पेश गरेको थियो।

## पेशहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरूको सूची
विमलप्रसाद श्रीवास्तव

**बिमल प्रसाद श्रीवास्तव** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी वि.सं. २०७८ असार १० मा नेपाल सरकारको श्रम, रोजगार र सामाजिक सुरक्षा मन्त्रीको रूपमा नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा छोटो कार्यकाल, १८ दिनको लागि नेपाल सरकारको मन्त्रीको रूपमा सेवा गरेका थिए। नेपालको सर्वोच्च अदालतले वि.सं. २०७८ असार २८ मा गरेको निर्णयको आधारमा उनलाई पदबाट हटाइएको थियो। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ मा तत्कालीन सङ्घीय समाजवादी फोरमको उम्मेदवारको रूपमा पर्सा २ निर्वाचन क्षेत्रबाट विजयी भएर नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको सदस्य बनेका थिए।

प्रतिनिधि सभाको सदस्य बन्नु पूर्व उनी दुई पटक वीरगंजको मेयरको रूपमा सेवा गरेका थिए तर स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४ मा उनी पराजित हुन पुगेका थिए। उनी लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीका सदस्य हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सन् १९५० मा जन्म
श्रेणी:लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कार

**उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कार** यूएस स्थित एकेडेमी अफ मोसन पिक्चर आर्ट्स एण्ड साइन्सेज द्वारा वार्षिक रूपमा प्रदान गरिने एकेडेमी अवार्डहरू मध्ये एक हो। यो मुख्यतया गैर-अङ्ग्रेजी संवाद ट्र्याकको साथ संयुक्त राज्य बाहिर उत्पादन गरिएको फिचर-लम्बाइ मोशन पिक्चरलाई दिइएको छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि नेपाली पेशहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:एकेडेमी पुरस्कार
हिमालय नुन

thumb|300x300px|हिमालय नुन
**हिमालय नुन** पाकिस्तानको पञ्जाब क्षेत्रबाट खनिएको नुन हो। ट्रेस मिनरल्सका कारण प्रायजसो गुलाबी रङ भएको नुनलाई मुख्यतया परिष्कृत टेबल नुन प्रतिस्थापन गर्न फूड एडिटिभको रूपमा प्रयोग गरिन्छ तर खाना पकाउने र खाना प्रस्तुति, सजावटी बत्ती र स्पा उपचारका लागि पनि प्रयोग गरिन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* बिरेनुन

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:खनिज पदार्थ
श्रेणी:नुन
उमाशङ्कर अरगरिया

**उमाशङ्कर अरगरिया** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी वि.सं. २०७८ असार १० मा संस्कृति, पर्यटन र नागरिक उड्डयन मन्त्रीको रूपमा नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा छोटो कार्यकाल, १८ दिनको लागि नेपाल सरकारको मन्त्रीको रूपमा सेवा गरेका थिए। नेपालको सर्वोच्च अदालतले वि.सं. २०७८ असार २८ मा गरेको निर्णयको आधारमा उनलाई पदबाट हटाइएको थियो। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ मा तत्कालीन सङ्घीय समाजवादी फोरमको उम्मेदवारको रूपमा धनुषा २ निर्वाचन क्षेत्रबाट विजयी भएर नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको सदस्य बनेका थिए। वि.सं. २०७९ को प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन नजिकिदै गर्दा उनले जनता समाजवादी पार्टी छोडेर नेकपा (एमाले) प्रवेश गरेर प्रतिनिधि सभा निर्वाचन लडेका थिए।

## राजनीतिक जीवन 
उनका बुबा नेपाली काङ्ग्रेसका सक्रिय सदस्य थिए जसकारण अगरिया पनि वि.सं. २०६४ सम्म नेपाली काङ्ग्रेसको क्रियाशील सदस्य थिए। नेपाली काङ्ग्रेसका तत्कालीन उपसभापति विजयकुमार गच्छदार र उपेन्द्र यादवको नेतृत्वमा मधेशी जनअधिकार फोरम, नेपाल नामक राजनीतक दल गठन भएपछि उनी सो राजनीतिक दलसँग आवद्ध भएका थिए। वि.सं. २०६६ मा पार्टी फुटेपछि उनी विजयकुमार गच्छदार नेतृत्वको मधेशी जनअधिकार फोरम (लोकतान्त्रिक) मा सदस्यता लिएका थिए। वि.सं. २०७४ मा पार्टी एकीकरण हुँदै नेपाल लोकतान्त्रिक फोरम गठन गरी अन्त्यमा नेपाली काङ्ग्रेसमा विलय भएको थियो।

## निर्वाचन इतिहास 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सन् १९७७ मा जन्म
श्रेणी:लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू
श्रेणी:धनुषा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नेपाली काङ्ग्रेस राजनीतिज्ञहरू
मुनामदन (चलचित्र)

***मुनामदन*** ज्ञानेन्द्र देउजा द्वारा निर्देशित नेपाली चलचित्र हो। चलचित्र लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको सोही नामको उपन्यासमा आधारित छ। एनबीएको ब्यानरमा निर्माण भएको चलचित्रलाई नवराज ढकालले निर्माण गरेका हुन्। चलचित्रमा दीपक त्रिपाठी, उषा पौडेलसँगै सुभद्रा अधिकारी, विजया लामा, मिथिला शर्मा, नीर शाह, दिनेश डीसी, शिवहरि पौडेलको मुख्य भूमिका छ।

यो चलचित्र ७६ औं उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि नेपाली प्रवेशका रूपमा छनोट भएको थियो तर मनोनयन भने भएन।

## कथा 
चलचित्रले एक व्यक्ति (मदन) को जीवनलाई वर्णन गर्दछ जो आफ्नी श्रीमती (मुना) लाई छोडेर पैसा कमाउन ल्हासा जान्छन्। मदनले आफ्नो जीविकोपार्जनका लागि पैसा कमाउन विदेश जाने सबै नेपाली युवाहरूको प्रतिनिधित्व गर्छन्।

## पात्रहरू 
* मदनको भूमिकामा दीपक त्रिपाठी
* मुनाको भूमिकामा उषा पौडेल
* दिदीको भूमिकामा मिथिला शर्मा
* शेर्पाको भूमिकामा विजय लामा
* मदनकी आमाको भूमिकामा सुभद्रा अधिकारी
* काजीको रूपमा दिनेश डीसी
* मलिकको भूमिकामा नीर शाह

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:नेपाली प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
सेतो सूर्य

**सेतो सूर्य** दीपक रौनियार द्वारा निर्देशित चलचित्र हो। चलचित्रमा दयाहाङ राई, रवीन्द्र सिंह बानियाँ, आशा मगराती, सुमी मल्ल, अमृत परियार, दीपक क्षेत्री, देशभक्त खनाल लगायतका कलाकारको मुख्य भूमिका रहेको छ। चलचित्र माओवादी जनयुद्धमा राजवादी र माओवादीबीचको द्वन्द्वमा आधारित छ।

यो ९० औं उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारको लागि नेपाली प्रवेशका रूपमा छनोट भएको थियो तर मनोनयन भने भएन।

## कथा 
जब उनको बुबाको मृत्यु हुन्छ, शासन विरोधी पक्षपाती चन्द्रले लगभग एक दशक पछि उनको दुर्गम पहाडी गाउँमा जानु पर्छ। सानो पूजा आफ्नो बुबा हो भनी सोच्ने मानिसलाई उत्सुकताका साथ पर्खिरहेकी छिन्, तर चन्द्र बद्रीसँग आइपुग्दा उनी अलमलमा छिन्, एक जवान सडक अनाथ आफ्नो छोरा भएको हल्ला।

## पात्रहरू 
* दयाहाङ राई अग्नि/चन्द्रको रूपमा
* आशा मगरती दुर्गाको रूपमा
* रवीन्द्र सिंह बानियाँ सुरजको रूपमा
* सुमी मल्ल पूजाको रूपमा
* अमृत परियार बद्रीको रूपमा

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि नेपाली पेशहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धमा आधारित चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली जीवनी चलचित्रहरू
भुटानका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची

**भुटानको प्रधानमन्त्री** (ल्योनचेन) भुटानको सरकारको प्रमुख हुन्। प्रधानमन्त्रीलाई राष्ट्रिय सभामा सबैभन्दा बढी सिट जित्ने पार्टी (ग्याल्योङ त्शोग्दु) द्वारा मनोनीत गरिन्छ र मन्त्रिपरिषद् (ल्हेन्ग्ये झुङ्शोग) भनिने कार्यकारी मन्त्रिपरिषद्को नेतृत्व गर्दछ।

## सूची 
भुटानका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची

### मुख्यमन्त्रीहरू (गोङ्गजिम)
### प्रधानमन्त्रीहरू (लियोनचेन) 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:देश अनुसार प्रधानमन्त्रीहरूको सूची
हिमालय (चलचित्र)

***हिमालय: कारभान*** एरिक भल्ली द्वारा निर्देशित एक सन् १९९९ को नेपाली चलचित्र हो र फ्रान्स निगमहरूमा आधारित को माध्यम बाट वित्त पोषित थियो। ७२औँ एकेडेमी पुरस्कारमा उत्कृष्ट विदेशी चलचित्रको विधामा मनोनयन हुने यो पहिलो नेपाली चलचित्र हो।

## कथा 
यो चलचित्र देवताहरूको अनुहारमा शक्ति कायम राख्न र अभिव्यक्त गर्न मानव सङ्घर्षको परम्परा र अस्थाई प्रकृति दुवैको कथा हो। "देवताहरूको विजय" भनेको कल हो जुन चलचित्रको अन्त्यमा प्रतिध्वनित हुन्छ र कर्मिक भाग्यहरूको सन्तुलन व्यक्त गर्दछ। हिमालयको चरम वातावरण मानवताको स्वादिष्टता र तिब्बती संस्कृतिको सौन्दर्यसँग उत्कृष्ट रूपमा भिन्न छ।

## पात्रहरू 
* थिन्ले लेन्डुप टिनले, गाउँका वृद्ध नेताको रूपमा
* ल्हाक्पा त्साम्चो लाक्पाकी पत्नी पेमाको रूपमा
* लाक्पा तिनलेका छोरा र वर्तमान उत्तराधिकारीको रूपमा
* नोर्बो टिनलेको सन्यासी छोराको रूपमा

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* हिमालय नुन
* तिब्बत–नेपाल नुन व्यापार मार्ग

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली भाषाका चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपालमा छायाङ्कन गरिएका चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली बहुभाषी चलचित्रहरू
श्रेणी:तिब्बती भाषाका चलचित्रहरू
मुकुन्डो (चलचित्र)

***मुकुन्डो*** छिरिङ रितार शेर्पाद्वारा निर्देशित नेपाली चलचित्र हो। यो चलचित्र उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारको लागि नेपाली प्रवेशका रूपमा छनोट भएको थियो तर मनोनयन भने भएन।

## पात्रहरू 
* सरस्वतीको रुपमा गौरी मल्ल
* गीताको रुपमा मिथिला शर्मा

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारका लागि नेपाली पेशहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
ऐना झ्यालको पुतली

***ऐना झ्यालको पुतली*** सुजित बिडारीद्वारा लिखित र निर्देशन गरिएको नेपाली चलचित्र हो। यो  चलचित्र ९५ औं उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्रको लागि एकेडेमी पुरस्कारको लागि नेपाली प्रवेशका रूपमा छनोट भएको थियो तर मनोनयन भने भएन।

## कथा 
वसन्तले आफ्नी दिदी विद्यालाई आफूले देखेको सपना बोकेको बलियो व्यक्तिको सट्टा कमजोर र असहाय बन्दै गएको देख्दा उनको आत्मविश्वास पुनर्स्थापित गर्न प्रयास गर्छ।

## पात्रहरू 
* विद्याको भूमिकामा कञ्चन चिमरिया
* बसन्तको भूमिकामा दिनेश खत्री

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका चलचित्रहरू
भुटानको राजा

**भुटानको राजा** (ड्रुक ग्याल्पो) भुटान राज्यका राष्ट्रप्रमुख हुन्। जोङ्खा भाषामा, भुटानलाई ड्रुकुल भनेर चिनिन्छ जसलाई "थन्डर ड्र्यागनको भूमि" भनिन्छ। तसर्थ, भुटानका राजाहरूलाई ड्रुक ग्याल्पो ("ड्रागन राजा") भनेर चिनिन्छ भने, भुटानी मानिसहरूले आफूलाई द्रुकपा भन्ने गर्छन्, जसको अर्थ "ड्रुक (भुटान)का मानिसहरू" हो।

## सूची 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
जिग्मे नामग्याल वाङचुक

**जिग्मे नामग्याल वाङचुक** भुटानका राजा जिग्मे खेसर नामग्याल वाङचुक र उनकी पत्नी रानी जेत्सुन पेमाको पहिलो सन्तान हुन्। उनी सन् २०१६ मा जन्मिएदेखि नै भुटानका युवराज हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:वाङचुक वंश
वाङचुक वंश

**वाङचुक राजवंश**ले सन् १९०७ देखि भुटानको राजाको वंशानुगत पदमा रहेको छ। पुनर्मिलन हुनुअघि वाङचुक परिवारले डुङ्कर चोजीका सन्तानका रूपमा ट्रोङ्सा जिल्लामा शासन गरेका थिए। तिनीहरूले अन्ततः अन्य क्षेत्रीय प्रभुहरूलाई पराजित गरे र ब्रिटिश साम्राज्यको पक्षमा कमाए। शक्ति सुदृढ गरेपछि, ट्रोङ्सा गोङ्सारको १२ औं पेनलप उग्येन वाङचुक भुटानको राजा निर्वाचित भए, यसरी राजवंशको स्थापना भयो।

## इतिहास 
भुटानका पाँच वाङ्चुक राजाहरू छन्, अर्थात्:

# उग्येन वाङचुक (१८६२–१९२६) "पहिलो राजा"; शासन: १७ डिसेम्बर १९०७ – २६ अगस्ट १९२६
# जिग्मे वाङचुक (१९०५–१९५२) "दोस्रो राजा"; शासन: २६ अगस्ट १९२६ – ३० मार्च १९५२
# जिग्मे दोर्जी वाङचुक (१९२९–१९७२) "तेस्रो राजा"; शासन: ३० मार्च १९५२ – २१ जुलाई १९७२
# जिग्मे सिङगे वाङचुक (१९५५) "चौथो राजा"; शासन: २१ जुलाई १९७२ – ९ डिसेम्बर २००६
# जिग्मे खेसर नामग्याल वाङचुक (१९८०) "५औं राजा" ; शासन: ९ डिसेम्बर २००६ – वर्तमान

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* भुटानको राजा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)

**महोत्तरी २** नेपालको महोत्तरी जिल्लाको चार मध्येको एक निर्वाचन क्षेत्र हो। वि.सं. २०७४ भदौ १५ मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।

## सम्मिलित क्षेत्रहरू 
महोत्तरी २ निर्वाचन क्षेत्रभित्र महोत्तरी गाउँपालिका, लोहरपट्टी नगरपालिका, बलवा नगरपालिका, भँगाहा नगरपालिकाको वडा नं.  १, २ र ६–८, पिपरा गाउँपालिकाको वडा नं. ६ र एकडारा गाउँपालिकाको वडा नं. ६ समेटिएको छ।

## प्रदेश सभा खण्डहरू 
मधेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:

* महोत्तरी २ (क)
* महोत्तरी २ (ख)

## संसद सदस्यहरू 
### संसद/संविधान सभा 
### प्रदेश सभा 
#### २(क) 
#### २(ख) 
## निर्वाचन परिणाम 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ 
#### प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४ 
##### २(क) 
##### २(ख) 
#### संविधान सभा निर्वाचन २०७० 
#### संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ 
#### आम निर्वाचन २०५६ 
#### आम निर्वाचन २०५१ 
#### आम निर्वाचन २०४८ 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* महोत्तरी निर्वाचन क्षेत्र नक्सा

श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू
श्रेणी:महोत्तरी जिल्ला
जिग्मे दोर्जी वाङचुक

**जिग्मे दोर्जी वाङचुक** भुटानका तेस्रो राजा थिए। उनले भुटानलाई बाहिरी संसारका लागि खोल्न थाले, आधुनिकीकरण गर्न थाले र प्रजातन्त्रीकरणको दिशामा पहिलो कदम चालेका थिए।

## जीवनी 
जिग्मे दोर्जी वाङचुकको जन्म सन् १९२८ मा ट्रोङ्साको थ्रूपाङ दरबारमा भएको थियो। सानै उमेरमा, उनले आफ्नो बुबा राजाको शाही दरबारमा शिष्टाचार र नेतृत्वमा सिकाएका थिए। वाङचुकले कालिम्पोङमा बेलायती शैलीमा शिक्षा पाएका थिए र अध्ययन भ्रमण र स्कटल्याण्ड र स्विट्जरल्याण्ड जस्ता धेरै विदेशी देशहरूमा बसेका थिए जहाँबाट उनले भुटानलाई उपयुक्त अनुकूलनका साथ विकास गर्न प्रेरणा दिए। पुनाखा जोङमा २७ अक्टोबर १९५२ मा राज्याभिषेक भएको थियो। वाङचुकले समाज र सरकारको पुनर्गठन मात्र गरेनन्, भुटानको सार्वभौमसत्ता र सुरक्षालाई पनि सुदृढ पारेका थिए। राजाको शवलाई त्यसपछि भुटान फर्काइयो र त्यहाँ दाहसंस्कार गरियो।

## सम्मान 
### राष्ट्रिय सम्मान 
* :
** 70x70px भुटानको रोयल अर्डरको ग्रान्ड मास्टर (सन् १९६६)

### विदेशी सम्मान 
* :
** 70x70px बङ्गलादेश मुक्ति युद्ध सम्मान (मरणोपरांत) प्राप्तकर्ता (२७/०३/२०१२)
* :
** 70x70px कमल सजावट को प्राप्तकर्ता (२६/०१/१९५४)
* :
** 70x70px राजा जर्ज पाँचौं रजत जयन्ती पदक प्राप्तकर्ता (०६/०५/१९३५)
** 70x70px राजा जर्ज छैठौं राज्याभिषेक पदक प्राप्तकर्ता (१२/०५/१९३७)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भुटानी राजाहरू
श्रेणी:वाङचुक वंश
जिग्मे वाङचुक

**जिग्मे वाङचुक** भुटानका दोस्रो राजा थिए। उनले आफ्नो शासनकालमा कानुनी र पूर्वाधार सुधारको पहल गरे। भुटानले यस अवधिमा बाहिरी संसारबाट लगभग पूर्ण रूपमा अलगाव कायम राख्यो; यसको एकमात्र विदेशी सम्बन्ध भारतमा ब्रिटिस राजसँग थियो। उनको उत्तराधिकारी उनका छोरा जिग्मे दोर्जी वाङचुकले सम्हालेका थिए।

## जीवनी 
जिग्मे वाङ्चुकको जन्म सन् १९०५ मा वाङ्डु फोड्रङ जिल्लाको थिनले राब्तेन दरबारमा भएको थियो।'''** उनले आफ्नो शिक्षा वाङ्देचोलिङ दरबारमा प्राप्त गरे, जहाँ उनले अङ्ग्रेजी र हिन्दी सिकेका थिए र धार्मिक शिक्षा प्राप्त गरे।**
** 70x70px भारतीय साम्राज्य को आदेश को साथी (११/०३/१९२७)
** 70x70px दिल्ली दरबार रजत पदक (१२/१२/१९११)
*  :
** 70x70px राजा जर्ज पाँचौँ रजत जयन्ती पदक प्राप्तकर्ता (०६/०५/१९३५)
** 70x70px राजा जर्ज छैटौँ राज्याभिषेक पदक प्राप्तकर्ता (१२/०५/१९३७)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भुटानी राजाहरू
श्रेणी:वाङचुक वंश
उगेन वाङचुक

**उग्येन वाङचुक** () भुटानका पहिलो राजा थिए। आफ्नो जीवनकालमा उनले जनताको विश्वास जित्ने प्रयास गरे।'***

## जीवनी 
उग्येन वाङचुकको जन्म सन् १८६२ मा वाङ्दुचोलिङ दरबार, बुमथाङमा भएको थियो। उहाँका बुबा जिग्मे नामग्याल त्यतिबेला भुटानका ड्रुक देसी थिए र उहाँ सानै उमेरमा आफ्नो बुबाको दरबारमा नेतृत्व र युद्धको कलामा प्रशिक्षित हुनुभएको थियो। उग्येन वाङचुकले सन् १९०७ मा राजतन्त्र स्थापना गरेका थिए, यद्यपि उनी एक दशकभन्दा बढी समयदेखि वास्तविक शासक थिए। १७ डिसेम्बर १९०७ मा, उगेन वाङचुकलाई जनताका प्रतिनिधिहरू, अधिकारीहरू र पादरीहरूले सर्वसम्मतिले निर्वाचित गरे र भुटानको पहिलो वंशानुगत राजाको रूपमा सिंहासनमा बसे। त्यस दिनदेखि डिसेम्बर १७ लाई भुटानको राष्ट्रिय दिवसको रूपमा मनाइन्छ।

सन् १९२६ मा ६४ वर्षको उमेरमा राजा उग्येनको फोड्रङको थिन्ले राब्तेन दरबारमा मृत्यु भएको थियो।

## सम्मानहरू 
### विदेशी सम्मान 
*  :
** 70x70px नाइट ग्रान्ड कमाण्डर अफ द अर्डर अफ द इन्डियन एम्पायर (**जीसीआईई**) (०१/०१/१९२१)
** 70x70px नाइट कमाण्डर अफ द अर्डर अफ द स्टार अफ इन्डिया (**केसीएसआई**) (१२/१२/१९११)
** 70x70px नाइट कमाण्डर अफ द अर्डर अफ द इन्डियन एम्पायर (**केसीएसआई*') (०२/०१/१९०५)
** 70x70px दिल्ली दरबार स्वर्ण पदक प्राप्तकर्ता (१२/१२/१९११)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भुटानी राजाहरू
श्रेणी:वाङचुक वंश
भुटानमा हिन्दु धर्म

**हिन्दु धर्म** भुटानको दोस्रो ठुलो धार्मिक सम्बद्धता हो, जसको जनसङ्ख्यालगभग २२.६% छ। भुटानमा हिन्दु धर्म मुख्यतया जातीय ल्होत्साम्पाले विश्वास गर्छन। हिन्दुहरू माझ शैव, वैष्णव, शाक्त, गणपति, पुराणिक र वैदिक विद्यालयहरू प्रतिनिधित्व छन्। दक्षिणी भुटानमा हिन्दु मन्दिरहरू अवस्थित छन्, र हिन्दुहरूले साना-मध्यम आकारका समूहहरूमा आफ्नो धर्म अभ्यास गर्छन्। भुटानमा लगभग ७५% बौद्ध धर्मावलम्बी छन्।

## चाडपर्वहरू 
भुटानी हिन्दुहरूको प्रमुख चाड दसैँ हो। भुटानमा यो एकमात्र मान्यता प्राप्त हिन्दु सार्वजनिक बिदा हो। यसलाई भुटानका राजा    जिग्मे खेसर नामग्याल वाङचुकले २०१५ मा सार्वजनिक विदाको रूपमा मान्यता दिएका थिएँ। दसैँको पहिलो नौ दिन दुर्गा र महिषासुरको विभिन्न अभिव्यक्तिहरू बीच भएको युद्धको प्रतीक हो। अन्य हिन्दुहरूको लागि, यो पर्व रामायणमा वर्णन गरिएको रावणमाथि रामको विजयको प्रतीक हो। सन् १९९० को दशकको प्रारम्भमा, दक्षिणी भुटानमा हजारौं भुटानी बासिन्दाहरूलाई १९८५ को संशोधित नागरिकता कानूनको प्रावधान अन्तर्गत अधिकारीहरूले जातीय रूपमा सफा गरेका थिएँ, किनभने उनीहरूले हिन्दु धर्म र संस्कृतिलाई पछ्याएका थिएँ। नेपाल, भारत जस्तै, साझा हिन्दु र बौद्ध परम्परा साझा गर्दछ, तर भुटान को जनसङ्ख्या को बहुमत विशेष रूप देखि बौद्ध छ र राजपरिवारले शताब्दीयौं देखि त्यहाँ बसोबास गर्ने हिन्दु नागरिकहरू विरुद्ध स्पष्ट पूर्वाग्रह देखाएको छ। गैरसरकारी संस्थाहरूले हिन्दु मन्दिरहरू निर्माण गर्न सरकारले विरलै अनुमति दिएको आरोप लगाए।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* भुटानी शरणार्थी
* भुटानमा धर्म

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:भुटानमा हिन्दु धर्म
श्रेणी:देश अनुसार हिन्दु धर्म
मलेसियामा हिन्दु धर्म

हिन्दु धर्म मलेसियाको चौथो ठूलो धर्म हो। मलेसियाको २०१० जनगणना अनुसार लगभग १.७८ मिलियन मलेशियन बासिन्दाहरू (कुल जनसङ्ख्याको ६.३%) हिन्दु हुन्। यो २००० मा १,३८०,४०० (कुल जनसङ्ख्याको ६.२%) भन्दा बढि हो। हिन्दुहरूमध्ये १,६४४,०७२ भारतीय, १११,३२९ गैर-नागरिकहरू, १४,८७८ चिनियाँ, ४,४७४ अन्य, र २,९४१ जनजातिहरू (सरावकमा ५५४ इबान सहित) थिए। सबै भारतीय मलेशियनहरू मध्ये ९२.४८% हिन्दु थिए। प्रतिवादीको जवाफको आधारमा जनगणनामा सङ्कलन गरिएको जानकारी र कुनै आधिकारिक कागजातमा उल्लेख गरिएको छैन। मलेसियामा हिन्दुहरूको जनसङ्ख्या विगत ६ दशकहरूमा धेरै घटेको छ, मुख्यतया मलायाको स्वतन्त्रता पछि सरकारको इस्लामिक कट्टरपन्थी नीतिहरू र अन्य कारणहरूले गर्दा।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:देश अनुसार हिन्दु धर्म
बङ्गलादेशमा हिन्दु धर्म

गणप्रजातान्त्रिक बङ्गलादेशमा हिन्दु धर्म दोस्रो ठूलो धार्मिक सम्बद्धता हो, बङ्गलादेशको आधिकारिक २०२२ जनगणना अनुसार, लगभग १३.१ मिलियन मानिसहरूले १६५.१५ मिलियन मानिसहरूको कुल जनसङ्ख्याको ७.९५% गठन गरी उनीहरू हिन्दु भएको प्रतिक्रिया दिए। जनसङ्ख्याको हिसाबले, भारत र नेपाल पछि, बङ्गलादेश विश्वको तेस्रो ठूलो हिन्दु जनसङ्ख्या भएको देश हो।

## जनसङ्ख्या 
## उल्लेखनीय हिन्दुहरू 
* मणि सिङ्ह, प्रमुख बङ्गाली कम्युनिस्ट राजनीतिज्ञ

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:देश अनुसार हिन्दु धर्म
श्रीलङ्कामा हिन्दु धर्म

हिन्दु धर्म श्रीलङ्काको सबैभन्दा पुरानो धर्म मध्ये एक हो, मन्दिरहरू २,००० वर्ष भन्दा पुराना छन्। २०११ को अनुसार, हिन्दुहरू श्रीलङ्काको जनसङ्ख्याको १२.६% थिए। भारत र पाकिस्तानबाट आएका साना आप्रवासी समुदायहरू (सिन्धी, तेलुगु र मलायालीहरू सहित) बाहेक तिनीहरू लगभग विशेष रूपमा तमिलहरू हुन्।

## इतिहास 
श्रीलङ्काको पहिलो प्रमुख हिन्दु सन्दर्भ रामायणमा पाइन्छ। श्रीलङ्कामा यक्ष राजा कुबेरको शासन थियो। लङ्काको सिंहासन कुबेरका सौतेनी भाइ रावण, महाकाव्यका प्रमुख विरोधी, राम (विष्णुको सातौं अवतार) द्वारा मारिएका द्वारा कब्जा गरिएको थियो। रामायणमा भारत र श्रीलङ्का बीचको रामको पुलको पनि उल्लेख छ, जुन रामले हनुमान र अन्यको सहयोगमा चट्टानले निर्माण गर्नुभएको थियो।

## जनसङ्ख्या 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:देश अनुसार हिन्दु धर्म
पाकिस्तानमा हिन्दु धर्म

इस्लाम पछि पाकिस्तानमा हिन्दु धर्म दोस्रो ठूलो धार्मिक सम्बद्धता हो। हिन्दु धर्म केही शताब्दी पहिले यस क्षेत्रमा प्रमुख विश्वासहरू मध्ये एक थियो भने, आज हिन्दुहरू पाकिस्तानको जनसङ्ख्याको २.१४% वा ४.४ मिलियन मानिसहरूको लागि जिम्मेवार छन्। पाकिस्तानमा हिन्दुहरू मुख्यतया सिन्धमा केन्द्रित छन्, जहाँ पाकिस्तानमा अधिकांश हिन्दु एन्क्लेभहरू पाइन्छ।

## जनसङ्ख्या 
सन् २०१७ को जनगणना अनुसार पाकिस्तानका प्रान्तहरूमा हिन्दुहरूको जनसङ्ख्याको प्रतिशत:

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* सिन्धु घाटीको सभ्यता

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:देश अनुसार हिन्दु धर्म
महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)

**महोत्तरी ३** नेपालको महोत्तरी जिल्लाको चार मध्येको एक निर्वाचन क्षेत्र हो। वि.सं. २०७४ भदौ १५ मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।

## सम्मिलित क्षेत्रहरू 
महोत्तरी ३ निर्वाचन क्षेत्रभित्र मटिहानी नगरपालिका, जलेश्वर नगरपालिका, मनरा शिसवा नगरपालिकाको वडा नं.  ८–१०, पिपरा गाउँपालिकाको वडा नं. १–५ र ७ तथा एकडारा गाउँपालिकाको वडा नम्बर १–५ समेटिएको छ ।

## प्रदेश सभा खण्डहरू 
मधेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:

* महोत्तरी ३ (क)
* महोत्तरी ३ (ख)

## संसद सदस्यहरू 
### संसद/संविधान सभा 
### प्रदेश सभा 
#### ३(क) 
#### ३(ख) 
## निर्वाचन परिणाम 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ 
#### प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४ 
##### ३(क) 
##### ३(ख) 
#### संविधान सभा निर्वाचन २०७० 
#### संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ 
#### आम निर्वाचन २०५६ 
#### आम निर्वाचन २०५१ 
#### आम निर्वाचन २०४८ 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* महोत्तरी निर्वाचन क्षेत्र नक्सा

श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू