open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
जय भीम

[thumb|right|300px|[भीम ध्वजमा "जय भीम"]]
**जय भीम** नवयानी बौद्धवाद र आम्बेडकरवादमा लागेका व्यक्तिले अभिवादनको रूपमा प्रयोग गर्ने वाक्यांश हो । "जय" ("विजय" वा "जीत") र "भीम" (बाबासाहेब आम्बेडकरको नाम) शब्दको संयोजन गरी निर्माण गरिएको "जय भीम" वाक्यांशको शाब्दिक अर्थ "बाबासाहेब आम्बेडकरको जीत होस्" हो । "जय भीम" बौद्ध, दलित, आदिवासी तथा अन्य शोषित र उत्पीडित समुदायमा पहिचान र क्रान्तिको प्रतीक हो । मूलतः यो अभिवादन कुनै प्रकारले पनि धार्मिक नभएपनि धेरैजसो आम्बेडकरवादी जनता बौद्धमार्गी भएको हुनाले यस अभिवादनलाई बौद्ध धर्ममा पनि प्रयोग गरिन्छ । सरल रूपमा यो अभिवादन बाबासाहेब आम्बेडकर र उनको दर्शन प्रतिको सम्मानको अभिव्यक्ति मात्रै हो । यद्यपि, वर्तमानमा यसले आत्मसम्मान र गौरवको प्रतिनिधित्व गर्छ । करोडौँ भारतीय जनताले आफू आम्बेडकरद्वारा प्रभावित र प्रोत्साहित भएको देखाउन यस अभिवादनको प्रयोग गर्छन् । 

## सुरुवात
वर्तमानमा विश्वभरका आम्बेडकरवादी जनताले बाबासहेब प्रतिको सम्मान, आत्मसम्मान र गौरव व्यक्त गर्न "जय भीम" वाक्यांशको प्रयोग गर्छन् । यसको सुरुवात भने आम्बेडकरका निष्ठावान् सहयोगी हरदास लक्ष्मणराव नगरालेले सन् १९३५ मा गरेका थिए । २० डिसेम्बर १९३९ देखि बाबासाहेब आम्बेडकरले आफैँ पनि "जय भीम" लेख्न र प्रयोग गर्न थालेका थिए ।

## वर्तमानमा प्रयोग
आज धेरैले आधुनिक भारतका शिल्पकार बाबासाहेब आम्बेडकर प्रतिको सम्मान र अभिवादन व्यक्त गर्न "जय भीम" वाक्यांशको प्रयोग गर्छन् ।

## थप लेख
* आम्बेडकरवाद
* आम्बेडकरवादी आन्दोलन
* नवयान
* भीम ध्वज

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:दलित संस्कृति
श्रेणी:बाबासाहेब आम्बेडकरको सम्मानमा राखिएका नामहरू
मुन्नी साहा

मुन्नी साहा एक बङ्गलादेशी पत्रकार र टेलिभिजन होस्ट हुन्।  

## सन्दर्भ 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९६९ मा जन्म
द प्रब्लम अफ द रूपी

***द प्रब्लम अफ द रूपी: इट्स ओरिजिन एन्ड इट्स सल्युसन*** (, ) बाबासाहेब आम्बेडकरले अक्टोबर १९२२ मा लन्डन स्कुल अफ इकोनोमिक्समा डाक्टर अफ सायन्स उपाधि प्राप्त गर्न प्रस्तुत गरेको शोधपत्र हो जसलाई डिसेम्बर १९२३ मा पुस्तकको रूपमा प्रकाशित गरिएको थियो । यस पुस्तकमा आम्बेडकरले पाउन्ड स्टर्लिङलाई भारतीय रुपयासँग जोडेर ब्रिटिस सत्ताको लाभ बढाउनुका साथै भारतीय जनतालाई हेरफेर गरेर भारतको अर्थतन्त्रलाई घाटामा पुर्याउने ब्रिटिस राजको षड्यन्त्रको वर्णन गरेका छन् । पाउन्ड स्टर्लिङलाई भारतीय मुद्राको साथमा जडान गरेका हुनाले भारतको अर्थ बेलायती कोषमा पुगी भारतको अर्थतन्त्रबाट बेलायतले गलत फाइदा उठाएको आम्बेडकरले यस पुस्तकमा व्याख्या गरेका छन् ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:भीमराव आम्बेडकरद्वारा लिखित पुस्तकहरू
श्रेणी:अर्थशास्त्र
कालाराम मन्दिर सत्याग्रह

**कालाराम मन्दिर सत्याग्रह** () महाराष्ट्रको नासिकमा अवस्थित कालाराम मन्दिरमा प्रवेश गर्ने माग गर्दै अछुत वर्गद्वारा बाबासाहेब आम्बेडकरको नेतृत्त्वमा २ मार्च १९३० देखि आयोजित सत्याग्रह थियो । ५ वर्ष ११ महिना एवम् ७ दिन चलेको यस सत्याग्रहमा महार, माङ्ग र चमार जातका हजारौँ पुरुष र महिलाले भाग लिएका थिए । यस सत्याग्रह र सङ्घर्षमा ईश्वर सबैका हुन् भने मन्दिरमा किन सबैलाई प्रवेश गर्न दिइँदैन भन्ने प्रश्न उठाइएको थियो । यस आन्दोलनमा बाबासाहेब आम्बेडकरको साथमा दादासाहेब गायकवाड, सहस्रबुद्धे, देवराव नाईक, डी. भी. प्रधान, बालासाहेब खरे र स्वामी आनन्द पनि सहभागी भएका थिए ।

यस सत्याग्रहमा सहभागी हुन सम्पूर्ण नासिकबाट धेरै जना नासिक पुगेका थिए । २ मार्च १९३० मा बाबासाहेब आम्बेडकरलाई अध्यक्षको पदमा राखेर एउटा सभाको आयोजना भएको थियो जसमा मन्दिर प्रवेश आन्दोलन कुन प्रकारले गर्ने भन्नेबारे छलफल गरिएको थियो । अन्ततः अहिंसाको मार्गमा लागी सत्याग्रह गर्ने निर्णय गरिएको थियो । अर्को दिन, ३ मार्च १९३० मा सत्याग्रही गणलाई चार भागमा विभाजन गरिएको थियो । प्रत्येक समूहलाई मन्दिरको एक प्रवेशद्वारको अगाडि बस्ने आदेश दिइएको थियो । प्रहरी गण र मन्दिरका पुजारीले भने सत्याग्रही गणको मागलाई अस्वीकार गरी मन्दिरको ढोका बन्द गरेका थिए । प्रहरी गणले मन्दिरमा अछुत वर्गले प्रवेश नगरुन् भन्ने उद्देश्यले मन्दिरको परिसर र प्रवेशद्वारमा कडा सुरक्षाको व्यवस्था गरेका थिए । सहरका सुवर्ण हिन्दु वर्गले सत्याग्रही गण माथि ढुङ्गा र लट्ठीले प्रहार गरेका थिए 
। सङ्ख्याको हिसाबले सत्याग्रही गण सुवर्ण गणको तुलनामा दोब्बर भएपनि उनीहरूले अहिंसाको मार्गमा चले । छ वर्ष सम्म यो सत्याग्रह चलेपनि कालाराम मन्दिरमा दलित वर्गलाई प्रवेश गर्न दिइएन । हिन्दु धर्मको अपरिवर्तनीयता देखेर बाबासाहेब आम्बेडकरले अन्ततः हिन्दु धर्मको परित्याग गर्ने घोषणा गरेका थिए ।

## थप लेख
* महाड सत्याग्रह
* अम्बादेवी मन्दिर सत्याग्रह
* पर्वती मन्दिर सत्याग्रह
* नवबौद्ध आन्दोलन 

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:मन्दिर प्रवेश सत्याग्रह
श्रेणी:बाबासाहेब आम्बेडकर
भोल्गा

**भोल्गा** ( ; ) युरोपको सबैभन्दा लामो नदी हो। मध्य रूस देखि दक्षिण रुस हुँदै क्यासपियन समुद्रमा बग्ने यो नदिको लम्बाई  छ र यसको जलग्रहण क्षेत्र   ओगटेको छ।   

यो बहाव र जलाधार क्षेत्रको आधारमा  पनि युरोपको सबैभन्दा ठूलो नदी हो। भोल्गा नदीलाई व्यापक रूपमा रूसको राष्ट्रिय नदीको रूपमा मानिन्छ। यसको भौगोलिक अवस्थाका कारण भोल्गाले पूर्वी र पश्चिम (एशियादेखि युरोप) बीच र साथसाथै दक्षिण र उत्तर बीचको आवागमनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।  पुरानो रूसी राज्य, रूस 'खगनाट, भोल्गा नदीको वरिपरि विकसित भएको थियो।  ऐतिहासिक रूपमा, यो युरेसियन सभ्यताको महत्वपूर्ण मिलनबिन्दु थियो।    

यो नदी रूसमा जङ्गल, स्टेप्पहरू र स्टेप्प घाँसे मैदानहरू हुँदै बग्दछ । राजधानी मस्को सहित रसियाका बीस ठूला शहरहरू मध्ये ११ वटा शहरहरू भोल्गाको  जलाधार/ सिंचित क्षेत्रमा अवस्थित छन्। 

संसारका केही ठूला जलाशयहरू भोल्गाको आसपासमा अवस्थित छन्। रूसी संस्कृतिमा यो नदीको एक प्रतीकात्मक अर्थ छ र अक्सर रूपमा रूसी साहित्य र भोल्गालाई लोकगीत Волга-матушка *भोल्गा-मतुस्का* (भोल्गा माता)को रुपमा उल्लेख गरिन्छ। 
alt=Large river ending in triangular delta into sea, seen from above the atmosphere|thumb|270x270px|भोल्गा डेल्टाको उपग्रह दृश्य

## वर्णन 
भोल्गा युरोपको सबैभन्दा लामो नदी हो, र यसको जलग्रहण क्षेत्र लगभग पूर्ण रूपमा रूस भित्र छ, जबकि रूसको सबैभन्दा लामो नदी ओब - इरतिश नदी प्रणाली हो।  यो क्यासपियन सागरको बेसिनमा पर्छ, बन्द खोलामा बग्ने सबैभन्दा लामो नदी भएकोले। समुद्री सतहबाट  माथि वाल्दाई हिल्स, मास्कोको पश्चिमोत्तर र सेन्ट पीटर्सबर्गको करिब  दक्षिणपूर्व, मा उत्पत्ति भएर भोल्गा पूर्वतर्फ  स्टर्ज ताल, टभेर, डुबना, राइबिन्स्क, यारोस्लाभल, निजनी नोभगोरोड र काजानको पूर्वतिर जान्छ। त्यहाँबाट यो दक्षिणतिर फर्कन्छ, उल्यानोवस्क, टोल्याट्टी, सामारा, सेराटोभ र भोल्गोग्राड हुँदै बग्छ र समुन्द्री सतहभन्दा  मुनी अस्ट्रखानको मुनि क्यास्पियन सागरमा निकास हुन्छ।  यसको सबै भन्दा रणनीतिक बिन्दुमा, यो डन (ठूलो मोड) तिर मोडिन्छ )। भोल्गोग्राड, पहिले स्टालिनग्राद, त्यहाँ अवस्थित छ।

भोल्गाले पश्चिमी रूसको अधिकांश भाग सिंचित गर्छ । यसका धेरै ठूला जलाशयहरूले सिंचाइ र जलविद्युत उर्जा प्रदान गर्दछ। मस्को क्यानाल, भोल्गा – डोन नहर, र भोल्गा बाल्टिक जलमार्गले मस्कोलाई सेतो सागर, बाल्टिक सागर, क्यास्परियन सागर, आजोभको समुद्री किनार र कृष्ण समुद्रसंग जोड्ने  समुद्री जलमार्ग बनेको छ । उच्च स्तरको रासायनिक प्रदूषणले नदी र यसका वासस्थानमा प्रतिकूल असर गरेको छ। 

उर्वरा नदी उपत्यकाले गहुँको ठूलो मात्रामा उत्पादन हुन्छ, र यसमा धेरै खनिज सम्पत्तिहरू पनि छन्। भोलगा उपत्यकामा पर्याप्त पेट्रोलियम उद्योग केन्द्रहरू केन्द्रित छन् । अन्य स्रोतहरूमा प्राकृतिक ग्यास, नुन, र पोटाश सामेल छन् । भोल्गा डेल्टा र क्यास्परियन समुद्री माछा मार्ने मैदानहरू हुन्। अस्ट्रखान, डेल्टामा, क्याभियार उद्योगको केन्द्र हो।

## परिबहन/ नेभिगेसन 
## स्याटेलाइट तस्बिर  
## यो पनि हेर्नुहोस् 
* डेन्युब नदी

## सन्दर्भ 
श्रेणी:युरोपका नदीहरू
श्रेणी:विश्वका नदीहरू
सिन्धु मल्ल

**सिन्धु मल्ल** नेपाली आधुनिक तथा लोक गायिका हुन् । यिनले आधुनिक, लोक, दोहोरी तथा पप गीत समेत गाएकी छिन् भने चलचित्रका लागि पार्श्व  गायन पनि गरेकी छिन्। बाल्यकालदेखि नै गीत गाउन रूचि राख्ने मल्लले २०५८ सालमा गायक बद्री पंगेनीसँग गाएको "ससुरालीमा ख्यालख्यालमा दिल बस्यो कान्छी सालीमा" भन्ने दोहोरी गीतबाट लोकप्रियता हासिल गर्न सुरु गरेकी हुन् फुलमाया गीतबाट व्यावसायिक गायनयात्रा सुरु गरेकि थिइन। पहिलो रेकर्डेड गित रेडियाे नेपालमा रेकर्ड भएको गित "पढ्नु भनेको के हो?" भन्ने रहेको छ।

उशा मंगेशकरले गाएको ‘झल्झली आँखामा...,’ गीतको रिमेक गीत निकालेपछि उनको स्वरको प्रशंसा भएको थियो। पछि 'रातो सारीमा', 'कहाँ हो कहाँ', 'धरानको बजारमा' जस्ता गीतहरू लोकप्रिय बने। तीजको क्रममा 'चिटिक्कै भा छु रे' नामको गीतले यिनलाई लामो समयसम्म चिनायो जसको वि. सं.२०७६ सालमा रिमेक भर्सन पनि निकालेकी छन्। वि. सं. २०७६ सालमा निस्केको गीत 'चैर मुसी चैर' हालसम्मको पछिल्लो गीत हो। सिन्धु मल्लले हालसम्म ५ हजार जति गीत गाएकी छिन्।  । करिव २२  वर्षे गायन यात्रामा उनका २० वटा जति गीती एल्बम निस्किएका छन्। 

## जन्म र बाल्यकाल
सिन्धु मल्लको जन्म पिता डम्बर बहादुर मल्ल र माता जनक कुमारी मल्लको कोखबाट २०३८ पुष १५ गते दाङ जिल्लाको श्रीगाउँमा भएको हो। गायीका मल्लको प्राथमिक शिक्षा अन्नपुर्ण बोर्डिंग स्कुल घोराही र श्रीगाउँ प्रसडुवा कै स्कुल दाङ्गमा भएको थियो । यिनको माध्यमिक शिक्षा रत्न राज्यलक्ष्मी मा.वि. नयाँ बानेश्वरबाट भयो। पछि ललितकला क्याम्पस हुदै कलानिधि इन्दिरा संगीत महाविद्यालयबाट संगीतमा स्नातक गरेकी छन्।

## गिती एल्बम
ससुरालीमा, चिटिक्कै भाछु रे, कहाँ?, टुङना र डम्फू, काफल गेडी, माया धरानी, लाहुरे दाइले, लाइछाै बेसन, लाठीचार्ज, लाइछौ बेसन, चुरा पोते रातो, छिनको छिनमा, तीज आयो, पिरतीको जाल, अहिलेको तिज,दिलैको राजा,पिरतिको जाल(चैर मुसि चैर ), पर्बत कि रानी  , फोटो फिर्ता लेउ ,म  त नेपालि,सासु ससुरा   आदि रहेका छन्।हालसम्म धेरै राष्ट्रिय स्तरका अवार्ड जित्ने गायिकाहरु मध्ये गायिका मल्ल पनि अग्र स्थानमा रहेकी छिन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी कडीहरू 
श्रेणी:नेपाली गायिकाहरू
स्मल होल्डिङ इन इन्डिया एन्ड देयर रेमेडिज

***स्मल होल्डिङ इन इन्डिया एन्ड देयर रेमेडिज*** (, ) कृषिको विषयमा बाबासाहेब आम्बेडकरद्वारा सन् १९१८ मा प्रकाशित पुस्तक हो । यस पुस्तकमा सानो र टुक्रिएका जमीनको विस्तार र विकासको सम्बन्धमा आम्बेडकर अनुसार भारतमा रहेका साना र टुक्रिएका जमीनको विस्तार र विकास नगरेसम्म भारतीय कृषि क्षेत्रमा प्रगति असम्भव छ ।

श्रेणी:भीमराव आम्बेडकरद्वारा लिखित पुस्तकहरू
श्रेणी:कृषि
अम्बादेवी मन्दिर सत्याग्रह

**अम्बादेवी मन्दिर सत्याग्रह** () महाराष्ट्रको अमरावतीमा अवस्थित प्राचीन अम्बादेवी मन्दिरमा प्रवेश गर्ने माग गर्दै बाबासाहेब आम्बेडकरद्वारा पञ्जाबराव देशमुखको नेतृत्त्वमा २६ जून १९२७ देखि आयोजित सत्याग्रह थियो । सत्याग्रहको सुरुवात अघि अछुत वर्गले दुई छोटी मन्दिरमा प्रवेश गर्ने अनुमति माग्दै मन्दिर समितिको समक्ष आवेदन प्रस्तुत गरेका थिए । अम्बादेवी मन्दिर समितिका विश्वस्त सदस्य दादासाहेब खापर्डेले अछुत वर्गलाई मन्दिरमा प्रवेश गर्ने अनुमति दिने वाचा गरेका थिए । 

हिन्दु धर्मले सबै प्राणी ईश्वरका सन्तान हुन् र सबै प्राणी प्रति दयावान् हुनुपर्छ भन्ने सिकाउँछ । यद्यपि, त्यही हिन्दु धर्ममा दलित वर्गलाई मन्दिरमा प्रवेश गर्ने अधिकार थिएन । दलित वर्गले मन्दिरमा प्रवेश गरेमा मन्दिर अशुद्ध हुने, मन्दिर ध्वस्त हुने र प्राकृतिक प्रकोप आइपर्ने मान्यता थियो । यो कुरा बाबासाहेबलाई स्वीकार्य थिएन । दलित अधिकारका लागि चवदार तालको सत्याग्रह गरेझैँ अम्बादेवी मन्दिरमा प्रवेश गर्नका लागि पनि सत्याग्रह गर्नुपर्छ भन्ने आभास बाबासाहेबले गरेका थिए । यो सत्याग्रह मन्दिरमा प्रवेश गरी अम्बादेवीको दर्शन गर्न मात्रै आयोजित गरिएको थिएन, यो दलित अधिकारको मागको लागि गरिएको सङ्घर्ष, मानव अधिकारको लागि गरिएको आन्दोलन पनि थियो । दलित वर्गको प्रविष्टिले मन्दिर र दैविक मूर्तिलाई अशुद्ध बनाउँदैन भन्ने कुराको पुष्टि गर्नु यस आन्दोलनको मूल उद्देश्य थियो ।

## थप लेख
* महाड सत्याग्रह
* पर्वती मन्दिर सत्याग्रह
* कालाराम मन्दिर सत्याग्रह
* नवबौद्ध आन्दोलन 

श्रेणी:मन्दिर प्रवेश सत्याग्रह
श्रेणी:बाबासाहेब आम्बेडकर
मुलखोला

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, सल्यान जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५५९३ रहेको थियो जसमध्ये २७१५ पुरुष र २८७८ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बनगाड कुपिण्डे नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३,५,६ वडाहरू बनगाड कुपिण्डे नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने ४,७-९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सल्यान जिल्लाका ठाउँहरू
विद्युतीय फोहोर

खासगरी मोबाइल, टेलिफोन, रेडियो, टेलिभिजन, ल्यापटपलगायत विद्युतीय उपकरण प्रयोगविहीन वा बिग्रिएपछि फोहोरका रूपमा रहने बस्तु नै **विद्युतीय फोहोर** हो । विद्युतीय सामग्री प्रयोगमा वृद्धि र  विद्युतीय फोहोर उत्सर्जनले  व्यवस्थापनमा पनि चुनौती थपिएको पाइन्छ ।  
## विश्वव्यापी विद्युतीय फोहोरको परिमाण
विद्युतीय फोहोरको उत्सर्जन दिनप्रतिदिन बढ्ने क्रममा रकेको छ । विश्वभर सन् २०१९ मा मात्रै  पाँच करोड छतीस लाख मेट्रिक टन विद्युतीय फोहोर उत्सर्जन भएको थियो ।
## वातावरणीय प्रभाव
विद्युतीय सामग्री प्रयोगमा क्लोरोफ्लोरो कार्बन, पारो जस्ता रसायनले मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर गर्दछ ।
## पुन प्रयोग 
विद्युतीय फोहोर व्यवस्थापको लागि समय सकिएपछि वा बिग्रिएपछि विद्युतीय सामानको उचित पुनप्रयोग गरि विद्युतीय फोहोर उत्सर्जनमा कमि ल्याउन सकिन्छ ।  
## मानव स्वास्थ्य र सुरक्षा
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विद्युतीय फोहोर
पाहुना: द लिटल भिजिटर्स

***पाहुना: द लिटल भिजिटर्स*** पर्पल पेबल पिक्चर्सको ब्यानरअन्तर्गत प्रियङ्का चोपडाद्वारा निर्मित र पाखी टायरवालाद्वारा सिक्किममा निर्देशित सन् २०१८ मा सार्वजनिक गरिएको भारतीय नेपाली भाषा चलचित्र हो ।

## पटकथा
जन्मभूमि नेपालमा विवादस्पद वातावरणबाट भाग्ने क्रममा आफ्ना आमाबुबासँग टाढिएका तीन दिदीभाइको समूहले भारतमा आफ्नो स्याहारसुसार गर्नुपर्ने स्थितिको सिर्जना हुन्छ ।

## कलाकार
* इशिका गुरुङ 
* अनमोल लिम्बु 
* मञ्जु केसी
* सरन राई 
* बिनोद प्रधान
* उत्तम प्रधान 
* बनिता लगुन

## पुरस्कार
जर्मनीमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय बाल चलचित्र महोत्सवमा यस चलचित्रले अन्तर्राष्ट्रिय कथानक चलचित्रको श्रेणीमा विशेष नामाङ्कन प्राप्त गरेको थियो ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:सन् २०१८ का चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्रहरू
श्रेणी:सिक्किममा छायाङ्कन गरिएका चलचित्रहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धमा आधारित चलचित्रहरू
सरा लारसनले प्राप्त गरेका पुरस्कार तथा मनोनयनहरूको सूची

स्विडेनी गायिका सरा लारसनले साङ्गीतिक क्षेत्रहरूमा विभिन्न पुरस्कारहरू जस्तै तीन पटक एमटिभी युरोपेली सङ्गीत पुरस्कार र आठ पटक रकब्योर्नेन पुरस्कार प्राप्त गरेकी छिन्। यसका अतिरिक्त उनले एघार मनोनयनमा चार पटक पटक ग्रामीस पुरस्कार पनि हात परेकी छिन् जसलाई स्विडेनी सङ्गीत क्षेत्रको ग्रामी पुरस्कार सरह मानिएको छ।

## पुरस्कार तथा मनोनयनहरू 
## टिप्पणी 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
पुरस्कार
सेक्स एजुकेसन (टिभी शृङ्खला)

***सेक्स एजुकेसन*** () लौरी ननद्वारा सिर्जना गरिएको एक ब्रिटिस हास्य-नाटक टेलिभिजन शृङ्खला हो। असा बटरफिल्ड एक शङ्काग्रस्त किशोरको रूपमा र गिलियन एन्डरसन उनकी आमा, एक यौन चिकित्सकको रूपमा अभिनीत, यस शृङ्खलाको प्रदर्शन ११ जनवरी २०१९ मा नेटफ्लिक्समा भएको थियो। यस शृङ्खलामा Ncuti Gatwa, एमा म्याके, कोनर स्विन्डेल्स, एमी लू वुड र केदार विलियम्स-स्टर्लिङ पनि समावेश छन्। यो नेटफ्लिक्सको लागि आलोचनात्मक र व्यावसायिक सफलता भएको थियो, जसमध्ये पहिलो शृङ्खला ४० मिलियनभन्दा बढी दर्शकहरूको साथ सुरु भएको थियो। दोस्रो शृङ्खला १७ जनवरी २०२० मा प्रदर्शन भएको थियो, र कार्यक्रम तेस्रो शृङ्खलाको लागि नविकरण गरिएको छ।

## कलाकार
* असा बटरफिल्ड ओटिस मिलबर्नको रूपमा
* गिलियन एन्डरसन डा जीन एफ मिलबर्नको रूपमा
* Ncuti Gatwa एरिक एफिओगको रूपमा
* एमा म्याके मेभ विलीको रूपमा
* कोनर स्विन्डेल्स एडम ग्रफको रूपमा
* केदार विलियम्स-स्टर्लिङ ज्याक्सन मार्चेटीको रूपमा
* एमी लू वुड एमी गिब्सको रूपमा
* पेट्रिसियन एलीसन ओला निमनको रूपमा
* एलिस्टेयर पेट्री माइकल ग्रफको रूपमा
* मिमी कीन रुबी म्याथ्युजको रूपमा
* चनेल कुलार अन्वरको रूपमा
* सिमोन एस्ली ओलिभिया हानानको रूपमा
* तान्या रेनल्ड्स लिली इगलहार्टको रूपमा
* मिकाएल पर्सब्रान्ड्ट याकोब निमनको रूपमा
* एनी-मेरी डफ एरिनको रूपमा
* सामी आउटलबाली रहीमको रूपमा
* चिनये एज़ुडु विविएन "विव" ओडुसान्याको रूपमा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 

श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषाका टेलिभिजन कार्यक्रमहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषाका नेटफ्लिक्स मूल कार्यक्रमहरू
पल मिलग्रोम

**पल रोबर्ट मिलग्रोम** (जन्म: २० अप्रिल, १९४८) एक अमेरिकी अर्थशास्त्री हुन्। उनी अमेरिकास्थित स्टानफोर्ड विश्वविद्यालयमा १९८७ देखि मानविकी र विज्ञानका शिर्ली र लियोनार्ड इली प्राध्यापक हुन्, मिलग्रोम खेल सिद्धान्त, विशेष रूपमा लिलामी सिद्धान्त र मूल्य निर्धारण रणनीतिहरूमा विशेषज्ञ हुन् । "लिलामीको सिद्धान्तमा सुधार र लिलामीको नयाँ विधिको विकासका लागि" उनलाई रोबर्ट बी विल्सनसँग मिलेर  अर्थशास्त्रतर्फ २०२० का नोबेल मेमोरियल पुरस्कार  प्रदान गरिएको थियो।  
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेता
एन्ट माई फल्ट

"**एन्ट माई फाल्ट**" (अनुवाद:मेरो दोष छैन) स्विडनी गायिका सरा लारसनको गीत हो। गीत २ सेप्टेम्बर २०१६ मा टेन सङ्गीत समूह , एपिक रेकर्ड्स, र सोनी सङ्गीतले आफ्नो दोस्रो र अन्तर्राष्ट्रिय पहिलो गिती सङ्ग्रह सो गुडबाट तेस्रो एकलको रूपमा जारी गरेको थियो। यसको औपचारिक मिश्रित संस्करणमा अमेरिकी र्‍यापर लिल याच्चीको विशेषत रहेको छ। 

## पृष्ठभूमि 
साजमसँगको एक अन्तर्वार्तामा लारसनले गीतको पहिलो संस्करणको बारेमा चर्चा गरेकी थिइन् जहाँ उनले यस गीतमा अर्की एकजना केटीको प्रेमीको मन चोरेको र उनको प्रेमिका भन्दा उनी उनको (केटा) लागि राम्रो भएकोमा आफ्नो कुनै पनि गल्ती नभएको बताएकी थिइन्। गीत एमएनइकेको साथ केहि घण्टामै रमाइलोको लागि लेखिएको थियो र यसलाई गीतको रूपमा ढाल्नेका उद्देश्य नरहेको उनले बताएकी थिइन, तथापि, यसलाई स्टुडियोले मनपराए पछि यसलाई गीत बनाएर रेकर्ड समेत गरिएको थियो।
उनले आफ्ना मूल्यहरू झल्काउनका लागि गीतको शब्द बदलेकी थिइन्।"

## दृश्य 
यसको आधिकारिक साङ्गीतिक भिडिओलाई उनको भेभो खाता मार्फत ३० सेप्टेम्बर २०१६ मा,सार्वजनिक गरिएको थियोे। दृश्यलाई एमिल नाभाले निर्देशन गरेका थिए भने यसमा लारसनको साथ उनका सङ्गीहरूलाई चित्रित गरिएको छ।

## ट्र्याक सूचीकरण 
***डिजिटल डाउनलोड**
#"एन्ट माई फल्ट" – ३:४४

***डिजिटल डाउनलोड**
#"एन्ट माई फल्ट" (जे हुस र फ्रेडको मिश्रित संस्करण) – ३.३१

***डिजिटल डाउनलोड**
#"एन्ट माई फल्ट" (रिहाब]]को मिश्रित संस्करण) – २.३८

***डिजिटल डाउनलोड**
#"एन्ट माई फल्ट" लिल याच्ची विशेषतः मिश्रित संस्करण – ३.५८

## जारी इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सरा लारसनका गीतहरू
श्रेणी:सन् २०१६ का गीतहरू
श्रेणी:सन् २०१६ का एकलहरू
श्रेणी:सरा लारसनद्वारा लिखित गीतहरू
अन्तरलिङ्गी जनचेतना दिवस

हरेक वर्ष अक्टोबर २६ तारिखका दिन **अन्तरलिङ्गी जनचेतना दिवस** मनाइन्छ । यस दिवसको मुख्य उद्देश्य अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरू र तिनका अधिकार एवं स्थिति बारे जनचेतना फैलाई अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरू बारे सामाजिक बुझाई र स्वीकार्यतालाई व्यापक बनाउनु हो ।         

## नेपालमा
* सन् २०२०मा क्याम्पेन फर चेन्ज **राष्ट्रिय अन्तरलिङ्गी मागपत्र** जारी गरी यो दिवस मनाइएको थियो ।       

## हेर्नुहोस्
* अन्तरलिङ्गी

## सन्दर्भ
श्रेणी:क्वयेर दिवसहरू
श्रेणी:अन्तरलिङ्गी
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय दिवसहरू
हेलन शाह

**श्री ५ अधिराजकुमारी हेलेन शाह** (सेप्टेम्बर २१, १९२६ - २०६४ भदौ २६) पूर्व नेपाली राज परिवारकी सदस्य हुन् । उनी राजा त्रिभुवन रानी ईश्वरीका छोरा राजकुमार बसुन्धरा, नेपालका पत्नी थिइन्।

## जीवन 
अधिराजकुमारी हेलेन शाहको जन्म काठमाडौंको बहादुर भवनमा भएको थियो । उनी जनरल नर शमशेर जङ्गबहादुर राणा, जो नेपाल प्रहरी महानिरीक्षक थिए,  र उमा राज्य लक्ष्मीको छोरी थिइन् । 

उनको विवाह जुन १७,१९४५ मा अधिराजकुमार बसुन्धरासँग भयो ।
&#x5B; '''' &#x5D;
उनीहरूका तीन बच्चाहरू थिएः

* अधिराजकुमारी जयन्ती (२००३-२०५८ ), उनी नेपाली दरबार हत्याकाण्डमा मारिएकी थिइन ।
* श्रीमती. केतकी चेस्टर (२००५- काठमाडौंमा जन्म) उनले ब्रिटिश एयरलाइन्ट पायलटसँग दोस्रो विवाह गरेर आफ्नो पदवी त्यागिन्।
* अधिराजकुमारी ज्योत्साना नेपाल ।

अधिराजकुमारी हेलेन शाह १९८१ देखि १९९० सम्म नेपाल रेडक्रस सोसाइटीका अध्यक्ष थिइन्। १९७७ देखि १९९० सम्म, उनी राजसभाको सदस्य थिइन। उनले पर्यटन प्रवद्र्धन गर्नर महिला अधिकारको बारेमा सचेतना जगाउनका लागि काम गरिन् ।

२०५८ जेठ १९ मा, दरबार हत्याकाण्ड राजपरिवारका १० सदस्यको हत्या भयो, आरोपी युवराज दीपेन्द्रको पनि मृत्यु भयो । मृत्यु भएका दसमध्ये  हेलेनकी जेठी छोरी जयन्ती पनि  एक थिइन्। राजकुमारी हेलेनकी दोस्रो छोरी केतकी चेष्टर पनि घाइते भएकी थिइन तर बाँचे। हत्याकाण्डको समयमा, अधिराजकुमारी हेलेन शाह आफ्नी भाउज, मुमा महारानी रत्न ( राजा महेन्द्रको रानी) सँग थिइन्, र ती दुई महिला बचे। उनीहरूले बन्दुकको आवाज सुने तर तिनीहरूलाई गम्भीर रूपमा लिएनन्। केही मिनेट पछि, अधिराजकुमार पारस आए र ती दुईलाई के भएको बताए। 

राजकुमारी हेलेनको स्वामित्वमा होटेल डे एल'अन्नपूर्णा, राजधानीको एक पाँच-तारे होटल हो, ट्राभल एजेन्सी "यती ट्राभल्स" र पोखरामा रहेको रिसोर्ट, फिशटेल लज छ , जुन दशकौ बर्षको विद्रोहको समयमा माओवादी छापामारहरूले बारम्बार लक्षित गरिएको थियो। । 

अधिराजकुमार बसुन्धराकी रानी राजकुमारी हेलेन शाहको २०६४ भदौ २६ मा छाउनीको राजा वीरेन्द्र सनिक अस्पतालमा क्यान्सरबाट मृत्यु भयो।

उनको जेठी बहिनी प्रिन्सेपको विवाह नेपालका  अधिराजकुमार हिमालयसँग विवाह भएको थियो।

## सम्मान 
### राष्ट्रिय सम्मान 
* ओम राम पट्ट 
* त्रिशक्ति पट्ट, पहिलो ।
* गोरखा दक्षिण बाहु, पहिलो 
* राजा महेन्द्र राज्याभिषेक पदक 
* राजा वीरेन्द्र राज्याभिषेक पदक 
* दैबी प्रकोप पिडितोद्वार पदक
* राजा वीरेन्द्रको गद्दी आरोहम रजत महोत्सव पदक 
* राजा ज्ञानेन्द्र अलंकार पदक 

### विदेशी सम्मान 
## सन्दर्भ 
श्रेणी:नेपालको राजखलक
श्रेणी:जुद्ध खलक
जो बाइडेन

**जोसेफ रोबिनेट बाइडेन जुनियर** (जन्म २० नोभेम्बर १९४२) एक अमेरिकी राजनीतिज्ञ हुन् जसले सन् २००९ देखि सन् २०१७ सम्म ओबामा प्रशासनमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको ४७औँ उपराष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गरेका थिए। उनले डेलावेयरका लागि सन् १९७४ देखि सन् २००९ सम्म संयुक्त राज्यको मन्त्रिसभाको सदस्यको रूपमा काम गरेका थिए। सन् २०२० मा जारी चुनावमा उनी अमेरिकी डेमोक्रेटिक दलका राष्ट्रपति पदका उम्मेद्वार हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
### आधिकारिक 
* राष्ट्रपतिय अभियान वेबसाइट
* ह्वाइटहाउसमा जीवनी (अभिलेख)

### अन्य 
* 
* जो बाइडेन *अन द इस्यु*मा
* जो बाइडेन  *पोलिटिफ्याक्ट*मा

श्रेणी:सन् १९४२ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अमेरिकी राजनीतिज्ञहरू
पारलैङ्गिक पहिचानको रोगिकरण विरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय कार्य दिवस

**पारलैङ्गिक पहिचानको रोगिकरण विरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय कार्य दिवस** सन् २००९ देखि मनाउँदै आएको हो । स्पेनी सन्दर्भबाट सुरु भएको यो दिवस आजको दिनमा विश्वव्यापी बन्न पुगेको छ । यस दिवसको मुख्य उद्देश्य नै पारलैङ्गिक पहिचानको रोगिकरणलाई उन्मुलन गर्न हो ।  

## सफलता
सन् २०१९मा ७२औँ विश्व स्वास्थ्य सभामा विश्व स्वास्थ्य संगठनले रोगहरूको अन्तर्राष्ट्रिय वर्गिकरण - ११औँ संसोधन (आइ.सि.डि-११) औपचारिक रूपमा अपनाएर मानसिक र व्यवहार सम्बन्धीको विकार अध्यायबाट पारलैङ्गिक पहिचानसँग सम्बन्धित वर्गिकरणहरू हटाए ।   
## नेपालमा
नेपालमा सन् २०२० देखि यो दिवस मनाउन सुरु भएको थियो । विभिन्न संघसंस्थाहरूले नेपालको नागरिकता ऐन संसोधन विधयकले पारलैङ्गिक पहिचानलाई रोगिकरण गर्ने प्रावधान समेटिएकोमा विरोध जनाएका थिए ।  

## सन्दर्भ
श्रेणी:क्वयेर दिवसहरू
श्रेणी:पारलैङ्गिक
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय दिवसहरू
सिम्फोनी (क्लिन बान्डिटको गीत)

**सिम्फोनी** बेलायती साङ्गीतिक समूह क्लिन बान्डिटको गीत हो जसमा स्वर स्विडेनी गायिका सरा लारसनको रहेको छ। यो क्लिन बान्डिटको तेस्रो गिती सङ्ग्रह, ह्वाट इज लभ? (सन् २०१८) मा समावेश तेस्रो गीत हो। गीतलाई सरा लारसनको दोस्रो गिती सङ्ग्रह, सो गुड (सन् २०१७) मा समावेश छैटौँ गीतको रूपमा पनि सार्वजनिक गरिएको थियो। गीत बेलायती एकल साङ्गीतिक तालिकामा शीर्ष स्थानमा आएको थियो जहाँ गीत शीर्ष स्थानमा आएको उनको पहिलो र क्लिन बान्डिटको तेस्रो हो। संयुक्त अधिराज्य बाहिर, यसले उनको गृह देशको तालिकामा शीर्ष स्थानमा आएको थियो भने यो छिमेकी देश नर्वेमा पनि शीर्ष स्थानमै रहेको थियो।

यसको सम्पादित संस्करणलाई,  बिबिसीको क्रिसमस लक्षित छोटो चलचित्रमा प्रयोग गरिएको थियो भने दुबै संस्करणको गीतलाई डिसेम्बर २०१७ मा बीबीसी वानमा प्रसारित गरिएको थियो। यसको कभर गीत, चलचित्र र टेलिभिजन कलाको बेलायती एकेडेमी पुरस्कार विजेता अभिनेत्री सुरेन जोन्सद्वारा जारी गरिएको थियो।

## दृश्य 
गीतको साङ्गितीक दृश्यलाई १७ मार्च २०१७ मा, क्लिन बान्डिटको युट्युब खाता मार्फत सार्वजनिक गरिएको थियो। यसलाई क्लीन बन्दितकी सदस्यहरू ग्रेस चट्टो र ज्याक प्याटरसनले निर्देशन गरेका थिए र लारसनलाई क्लिन बान्डिट र साङ्गितीक दल समर्थनमा चम्किलो पोशाकमा प्रस्तुत गरिएको छ जहाँ भावनात्मक कहानीको सुरुवात गरिएको छ। जुलाई २०२० सम्म, यसले युट्युबमा ९६ करोड अवलोकन प्राप्त गरिसकेको थियो।

## प्रत्यक्ष प्रस्तुति 
१८ मार्च २०१८ मा, क्लिन बान्डिट र लारसनले गीतको पहिलो प्रत्यक्ष प्रस्तुति, द भ्वाइस अफ युकेमा दिएका थिए

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:क्लिन बान्डिटका गीतहरू
श्रेणी:सरा लारसनका गीतहरू
श्रेणी:एट्लान्टिक रेकर्ड्सका एकलहरू
श्रेणी:एपिक रेकर्ड्सका एकलहरू
श्रेणी:सन् २०१७ का एकलहरू
श्रेणी:सन् २०१७ का गीतहरू
ल्युदमिला पुतिना

**ल्युदमिला पुतिना** रूसका वर्तमान राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुतिनकी पूर्व श्रीमती तथा पूर्व प्रधानमन्त्री हुन्।

## सम्बन्धविच्छेद 
सन् २०१३ जुन ६ का दिन ६ उनी र पुतिनले सार्वजनिक रूपमा आपसी निर्णयमा वैवाहिक सम्बन्ध अन्त्यको घोषणा गरेका थिए। आप्रिल २०१४ मा, क्रेमलिनले उनीहरूको सम्बन्धविच्छेद भएको पुष्टि गरेको थियो। 

जनवरी २०१६ मा लुदमिलाले आर्तुर ओकेरेतनीसँग सन् २०१५ को सुरुवातमा विवाह गरेको कुरा प्रकाशमा आएको थियो। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भ्लादिमिर पुतिन
श्रेणी:सन् १९५८ मा जन्म
सन् २०२० अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन

**सन् २०२० संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपतीय निर्वाचन** चार वर्षमा हुने राष्ट्रपतीय निर्वाचनको ५९औँ चुनाव हो। यो निर्वाचन सन् २०२० नोभेम्बर ३ मा सम्पन्न भएको थियो जसमा जो बाइडेन विजयी भएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपतिको निर्वाचनसँगै सन् २०२० सिनेट निर्वाचन र सन् २०२० सदन निर्वाचन लगायत अन्य विविध निर्वाचनहरू एकैसाथ सम्पन्न भएको छ। अमेरिकी मतदाताहरूले राष्ट्रपतिय चुनावको लागि मतदान गरिसकेपछि निर्वाचित निर्वाचक मण्डलका सदस्यहरूले सन् २०२० डिसेम्बर १४ का दिन वर्तमान पदासिन डोनाल्ड ट्रम्प र माइक पेन्स वा नयाँ अमेरिकाको राष्ट्रपति र अमेरिकाको उपराष्ट्रपति छान्नको लागि मतदान गर्नेछन्। यो निर्वाचनको परिणाम अनुसार पदासिन राष्ट्रपति सन् १९९२ पछि पहिलो पटक पराजित हुन पुगेको छ।

## टिप्पणीहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सन् २०२० अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन
तेस्रोलिङ्गी गौरव झण्डा

५००px|thumb|right|तेस्रोलिङ्गी गौरव झण्डा

सन् २०१८मा हिजडा समुदायका तेस्रोलिङ्गी समीर दिव्यहिज्राले तेस्रोलिङ्गी गौरव झण्डाको निर्माण गरेका थिए ।   

## अर्थ
दक्षिण एसियामा बसोबास गर्ने तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरू लगायत हिजडा समुदायको मानिसहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्न कुनै विशेष झण्डा नरहेकोले तेस्रोलिङ्गी गौरव झण्डा निर्माण भएको हो । यस झण्डाको फिक्का नीलो रङ्गले परम्परगत पुरुषत्व र फिक्का फुलाफी रङ्गले परम्परागत नारीत्व दर्शाउँछ भने त्यसबीचको विषयलाई सेतो रङ्गले । त्यसमा रातो रङ्गको धर्कोले हिन्दु धर्म र दिव्यतालाई झल्काउँछ । विशेष गरी हिन्दु धर्ममा आधारित दक्षिण एसियामा थुप्रै तेस्रोलिङ्गी समुदायहरू छन् । त्यस मध्ये हिजडा समुदायले राम भगवानलाई मान्ने र आफूहरू उनबाटै आशिर्वाद प्राप्त गरेका हुन् भनी विश्वास राख्ने गर्दछन् ।   

## सन्दर्भ
## थप
श्रेणी:गौरव झण्डा
बि.सं १८९० को नेपाल-भारत भूकम्प

संवत् १८९० साल अधिक भाद्र शुदी १२ का रातको १०:५८ स्थानिय समय भूकम्प गयो। त्यो रात २३ पल्ट भूकम्प गयो। यो भूकम्प उत्तरमा भोट कुतीसम्म, पूर्वमा विजयपुरसम्म, पश्चिममा गोरखासम्म र दक्षिणमा मकवानपुर सम्म गयो। भूकम्पले नेपाल, उत्तरी भारत र तिब्बतका धेरै शहर र गाउँहरूमा ठूलो क्षति पुर्‍यायो। भूकम्पको धक्का बंगलादेशको चटगाउँमा पनि महसुस गरिएको थियो।

त्यहाँदेखि रोजरोज दिनको ४०/५० फेरा भूकम्प हुँदा राजा, मन्त्री, भारदारहरू सबै डरले आआफ्ना बगैंचामा पाल टांगी बसे। दुनियाँहरू पनि घरमा बसेनन्। तीन शहर गाउँ गाउँ सबै ठाउँमा घर देवल, सत्तल, पाटीहरू धेरै भत्के। ठिमीमा र भक्तपुरमा ज्यादा भूकम्प गई धेरै घर भत्केकाले मानिस मर्ने र घाउ लाग्ने धेरै भए। त्यस्तो हुँदा पनि श्री पशुपतिनाथ, श्री गुह्रेश्वरी, ललितपुरका चण्डेश्वरी, पूर्णचण्डी त मौननाथ यति देवताका देवालयमा  झुण्डाइराखेको घण्टा पनि हल्लिएन। 

यस्तो बिध्न हुँदा राजा र मन्त्री भादगाउँ गई प्रजाहरूलाई माया गरि खातिरजामाको हुकुम गरेर चाहिँदो अन्न, वस्त्र र धनहरू दिई फिरे।

## क्षति 
भूकम्पले कति नोक्सान भयो भनी मन्त्री जनरल भीमसेन थापाले जचाउँदा निम्न लेखिए बमोजिम ठहरियो।
### काठमाडौं शहर
[अङ्गुठाकार|[धरहरा]]
जम्मा घर भत्केको ६४३

सिंगै घर भत्केको ३६५

छाना मात्र भत्केको १०

सत्तल भकेको ३

पाटी भत्केको ५

ढोका भत्केको २

धरहरा भत्केको २
सिंगै भत्केको १, माथिको १ तला मात्र खसेको १

टुँडिखेलको ठूलो श्री जगन्नाथको देवालय सिँगै भत्केको १

मानिस परेको ५२

मरेको जना २२
घाइते जना ३०

बागमतीका पुलको पर्खाल १९/२० हात जति खसेको

त्रिपुरेश्वरका देवालयको माथिल्ला तलाको गाह्रो भत्केक देखियो।

### पाटन शहरमा
जम्मा घर भत्केको ८२४

सिंगै घर भत्केको ३६५

छाना मात्र भत्केको ९८

कौसी खसेको २२

आधा घर भत्केको ११०

सत्तल भकेको ३७४

देवालय भत्केको १७

पाटी भत्केको १४

मानिस परेको २
मरेको जना १
घाइते जना १
### भादगाउँ शहरतर्फ
जम्मा घर भत्केको २७४७

किल्ला भत्केको ३११

छाना भत्केको २०४

आधा भत्केको ९७१

कौसी भत्केको ११८६

जम्मा घर २७० मा बस्ने जाहानका जाहानै परेका मानिस जना १६१६, 

त्यस मध्ये मरेका १७७

घाइते जना २५२,

बाँकी सन्देह जना १६०२ भए।

### साँखुमा
### बनेपामा
## यो पनि हेर्नुहोस्
विसं १९९० को महाभूकम्प
* विसं १८९० को महाभूकम्प
* विसं २०७२ को महाभूकम्प
* विसं २०४५ को भूकम्प
* विसं २०६८ को भूकम्प
* भूकम्प
* नेपालमा भूकम्पको इतिहास
* विसं २०७२ वैशाख २९ को भूकम्प
 
श्रेणी:प्राकृतिक प्रकोपहरू
श्रेणी:भूकम्प

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
पद्म श्री पुरस्कार प्राप्तकर्ताहरूको सूची (२०१०–२०१९)

**पद्मश्री पुरस्कार** भारतको चौथो सर्वोच्च नागरिक सम्मानमा सन् २०१०-२०१९ मा दिइएको पद्मश्री प्राप्तकर्ताहरूको सूची।

## प्राप्तकर्ताहरूको सूची
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
*
पारलैङ्गिक गौरव झण्डा

पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्ने विभिन्न प्रकारका झण्डाहरू बनेका छन् । सन् १९९९मा मोनिका हेल्म्सले बनाएको झण्डा बढी प्रचलनमा रहेको पाइन्छ ।

## इतिहास
५००px|thumb|right|पारलैङ्गिक गौरव झण्डा
मुख्यतः प्रचलनमा रहेको पारलैङ्गिक गौरव झण्डा मोनिका हेल्म्सले सन् १९९९मा बनाए र सन् २०००मा पहिलो पटक संयुक्त राष्ट्र अमेरिकाको फिनिक्स शहरमा प्रदर्शन गरिएको थियो । यस झण्डामा पाँचवता धर्काहरू छन् । सबै भन्दा माथि र तल रहेको फिक्का नीलो रङ्गले बालकहरूको परम्परागत रङ्गलाई जनाउँछ भने त्यसपछि आउने फिक्का गुलाफी रङ्गले बालिकाहरूको परम्परागत रङ्गलाई जनाउँछ । बीचको सेतो रङ्गले लैङ्गिक आन्तरणलाई जनाउँछ ।   

सन २०१४ अगष्ट १९ तारिखका दिन मोनिका हेल्म्सले पारलैङ्गिक गौरव झण्डाको सक्कल प्रति अमेरिकी इतिहासको राष्ट्रिय संग्रहालयलाई दान गरे । 
 
## प्रचलन
पारलैङ्गिक गौरव झण्डा विश्वव्यापी प्रचलनमा रहेको छ । 
### प्रशासन
संयुक्त राष्ट्र अमेरिकाको फिलाडेल्फिया सरकारले सन् २०१५मा पहिलो पटक पारलैङ्गिक गौरव झण्डा सिटी हलमा उठाए । यो फिलाडेल्फियाको १४औँ पारलैङ्गिक स्वास्थ्य सम्मेलनको उपलक्षमा गरिएको थियो । 
### इमोजी
सन् २०२०मा सार्वजनिक भएको इमोजी १३.०ले पारलैङ्गिक गौरव झण्डालाई पनि इमोजीका रूपमा समावेश गरेका छन् ।   

## नेपालमा
नेपालको इतिहासमा सन् २०१९ देखि मनाउन थालिएको पारलैङ्गिक दृश्यताको अन्तर्राष्ट्रिय दिवसमा पारलैङ्गिक गौरव झण्डाको प्रयोग गरिएको थियो ।  सन् २०१९ देखि आयोजना गरिएको नेपाल गौरव यात्रामा पारलैङ्गिक गौरव झण्डा प्रयोग गरिएको थियो ।  नेपालमा पारलैङ्गिक अधिकार समूह र क्वयेर युथ ग्रुपले पारलैङ्गिक गौरव झण्डको प्रयोग ल्याएका छन् ।   

## अरु
मोनिका हेल्म्सले निर्माण गरेको पारलैङ्गिक गौरव झण्डा व्यापक प्रचलनमा रहेपनि यस बाहेक पनि विभिन्न पारलैङ्गिक गौरव झण्डाहरू प्रचलनमा रहेको पाइन्छ । 
### काला
५००px|thumb|काला वर्णको पारलैङ्गिक गौरव झण्डा
अधिकारकर्मी रकेल विलिसद्वारा सन् २०१५मा कालो वर्णका व्यक्तिहरूको लागि पारलैङ्गिक गौरव झण्डा परिचय गराएका थिए ।  पारलैङ्गिक आन्दोलनमा पनि कालो वर्णका पारलैङ्गिक व्यक्तिहरू पछाडी पारिएको र पारलैङ्गिक व्यक्तिहरू प्रति हुने हिसांको अधिकांश शिकार काला वर्णको पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूलाई हुने गरेको विषयमा अझै प्रकाश पार्न उनले यो झण्डा अघि सारेको थियो । त्यसपछि यस झण्डाले कालो वर्णका व्यक्तिहरू मुक्ती मंगलबारको अवशरमा व्यापक प्रयोग पायो । 
### इजरायली
५००px|thumb|इजरायली पारलैङ्गिक गौरव झण्डा
इजरायली पारलैङ्गिक समुदायहरूले छुट्टै प्रकारको पारलैङ्गिक गौरव झण्डा निर्माण गरेका छन् । 
 

## सन्दर्भ
## थप
श्रेणी:गौरव झण्डा
श्रेणी:पारलैङ्गिक
कालो पोथी (चलचित्र)

**कालो पोथी** मीनबहादुर भामद्वारा निर्देशित र एना केच्को, छिरिङ रितार शेर्पा, मीनबहादुर भाम, देवकी राई, क्याथरिन दुसार्त र अनुप थापाद्वारा निर्मित सन् २०१५ मा प्रदर्शित नेपाली नाट्य चलचित्र हो। मीनबहादुर भामको लेखन रहेको यस चलचित्रमा वेनिशा हमाल, खड्कराज नेपाली र शुक्रराज रोकायाको मुख्य भुमिका रहेको छ। चलचित्रको कथावस्तु नेपाली गृहयुद्ध (सन् १९९६-सन् २००६) कालको समयमा सन् २००१ मा उत्तर-पश्चिम नेपालको मुगु जिल्लाको परिदृश्य देखाइएको छ। यो भेनिस अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सवमा प्रदर्शित हुने पहिलो नेपाली चलचित्र हो। यो चलचित्रलाई ८९औँ एकेडमी पुरस्कारमा सर्वश्रेष्ठ विदेशी भाषा चलचित्र विधाको लागि नेपालबाट छानिएको थियो तर यसलाई नामङ्कित गरिएको थिएन। यो विदेशमा सबैभन्दा धेरै कमाई गर्ने नेपाली चलचित्र पनि हो र नेपालमा सबैभन्दा बढी कमाई गर्ने चलचित्रहरूमध्ये एक हो।

## पात्र
## कथावस्तु
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:सन् २०१५ का चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली ऐतिहासिक चलचित्रहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धमा आधारित चलचित्रहरू
आठ-हजारी

**आठ हजारीको** अर्थ समुद्र सतहबाट ८००० मिटर  भन्दा अग्लो पहाडहरू भन्ने हुन्छ । विश्वमा ८,००० मिटर (२६,२४७ फिट) भन्दा बढी उचाईका कुल १४ वटा हिमालहरु अवस्थित छन् । ती सबै एशियाको हिमालय र काराकोरम पर्वत श्रृंखलाहरूमा अवस्थित छन्।

अल्बर्ट एफ. मम्मेरी र जे. नरम्यान कोली मिलेर काश्मिर क्षेत्र (हाल पाकिस्तान) को नाङ्गो पर्वतमा सन १८९५ मा ८,००० मिटरमाथिको हिमाल आरोहणको पहिलो रेकर्ड बनाएका थिए । तर, दुर्भाग्य, आरोहणकै समयमा हिमपहिरोमा परी मम्मेरी तथा दुई गोर्खाली रघुविर र गोमन सिंहको मृत्यु भएपछि यो अभियान असफल भयो ।

८,००० मिटरमाथिको हिमाल आरोहणको पहिलो सफल अभिलेख मौरिस हर्जोग र लुइस लाचेनले बनाएका थिए । उनीहरुले सन १९५० जुन ३ का दिन अन्नपूर्ण शिखरको चुचुरो चुमेका थिए ।

श्रेणी:हिमालहरू
पारलैङ्गिक गौरव यात्रा

पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूको विशेष गौरव यात्रालाई **पारलैङ्गिक गौरव यात्रा भनिन्छ** । कतिपय पारलैङ्गिक गौरव यात्राहरू छुट्टै दिनमा मनाइने गरिन्छ भने कतिपय भने मुख्य गौरव यात्राको एउटा अंशका रूपमा मनाइन्छ ।
## नेपाल
डिसेम्बर १७ पछी आउने पहिलो शबिनारका दिन नेपालमा **पारलैङ्गिक गौरव यात्रा** मनाइन्छ । यसको सुरुवात सन् २०२०बाट भएको हो ।   

## पेरिस
३००px|thumb|right|सन् २०१७को फ्रान्सेली पारलैङ्गिक गौरव यात्रा
सन् १९९७मा स्थापना भएको र सन् २००२ देखि हरेक वर्ष फ्रान्सको राजधानीमा **एक्जिट्राँ** (Existrans) र्यालि गरिन्छ । 

## सान फ्रान्सिस्को
संयुक्त राष्ट्र अमेरिकाको सान फ्रान्सिस्कोमा जून महिनाको अन्तिम शुक्रबारका दिन **सान फ्रान्सिस्को ट्रान्स मार्च** आयोजना गरिन्छ । 

## सन्दर्भ
## थप
श्रेणी:पारलैङ्गिक
श्रेणी:गौरव यात्रा
स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ

राजनीतिमा **निर्दलीय** वा **स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ** कुनै पनि राजनीतिक दलसँग सम्बद्ध नभएको व्यक्तिलाई जनाउने शब्द हो।

प्रथम अमेरिकी राष्ट्रपति  जर्ज वाशिंटन एक स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ राष्ट्रपति थिए।

## अमेरिका 
### संयुक्त राज्य अमेरिका 
जर्ज वाशिंटन अहिले सम्म एक मात्र स्वतन्त्र निर्वाचित अमेरिकी राष्ट्रपति हुन् । वाशिंटन  राजनीतिक दलको बिकासको बिरोध गर्थे ।

## एशिया 
### भारत 
स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले आफ्नो व्यक्तिगत अपीलको आधारमा वा कुनै पनि दलभन्दा फरक विचारधाराको प्रचार गर्न चुनाव लड्न सक्छन्। भारतीय संसदमा हाल स्वतन्त्र उम्मेदवारले ६ सिट राखेका छन् ।

### नेपाल 
स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९ मा नेपालमा खासगरी स्थानीय सरकारमा केही स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ छन् । काठमाडौंको मेयरमा स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ तथा र्‍यापर बलेन शाह भारी मतले विजयी भएका छन् ।  त्यस्तै धरान र धनगढी जस्ता प्रमुख सहरको मेयरमा हर्क साम्पाङ र गोपी हमाल पनि निर्वाचित भएका छन् ।.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:राजनीतिक शब्दावली
यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषता

**यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान तथा यौन विशेषता** (सांक्षेप: **यौभिकयौता**) यी तीन अवधारणाहरूलाई एकमुष्ठ रूपमा जनाउन प्रयोग गरिने शब्दावली हो ।           

## विविधता
**यौभिकयौता** विविधता देहाय प्रकारका छन् :-
### यौन विशेषता
# पुलिङ्गी
# स्त्रीलिङ्गी
# अन्तरलिङ्गी

### लैङ्गिक पहिचान
# त्याचलैङ्गिक व्यक्ति
# पारलैङ्गिक व्यक्ति
# अलैङ्गिक व्यक्ति
# दुईलैङ्गिक व्यक्ति
# मिश्रितलैङ्गिक व्यक्ति
# द्रवलैङ्गिक व्यक्ति
# लैङ्गिक गैर-अनुरूपी व्यक्ति
# गैर-द्वयसांख्यिक लैङ्गिक पहिचान
# अर्धलैङ्गिक व्यक्ति
# सांस्कृतिक लैङ्गिक पहिचान
# तेस्रोलिङ्गी
# विषुलिङ्गी

### लैङ्गिक अभिव्यक्ति
# पुरुषत्व
# नारीत्व
# विषुपहिरणी
# फेम् पुरुष
# माएस्क महिला

### यौन अभिमुखिकरण
# विषमयौनिक
# समयौनिक
# द्वियौनिक
# अयौनिक
# सर्वयौनिक
# द्रवयौनिक
# बहुयौनिक
# खैर्याउनिक

## समाज
**यौभिकयौता**को आधारमा कुनै निश्चित वर्गहरू सिमान्तकृत रहेका छन् जस अर्थात् उनीहरू आफ्नो यौभिकयौताकै आधारमा समाजबाट विभेद, लाञ्छना र हिंसा महसुस गर्छन् । यौन विशेषताका आधारमा पुलिङ्गी र स्त्रीलिङ्गी व्यक्तिहरू, लैङ्गिक पहिचानका आधारमा त्याचलैङ्गिक व्यक्तिहरू र यौन अभिमुखिकरणका आधारमा विषमयौनिक व्यक्तिहरूको समाजमा विशेषाधिकार छ वा आफ्नो उक्त यौभिकयौता पहिचानकै आधारमा विभेद, हिंसा र लाञ्छना भोग्दैनन् । आफ्नो यौभिकयौताको आधारमा सिमातकृत रहेका जनसंख्यालाई सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्ति भनिन्छ ।

## अन्तर्राष्ट्रिय सिद्धान्त
यौभिकयौता सम्बन्धीको प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सिद्धान्त भनी योग्याकार्ता सिद्धान्तलाई मानिन्छ ।  सन् २००६मा लैङ्गिक पहिचान र यौन अभिमुखिकरण सम्बन्धीका अधिकारलाई दस्तावेजिकरण गर्दै योग्याकार्ता सिद्धान्त दस्तावेज जारी भएको थियो । सन् २०१७मा यस सिद्धान्तको पुनरवालोकन भई लैङ्गिक अभिव्यक्ति र यौन विशेषतालाई पनि यस सिद्धान्तमा समावेश गरिएको थियो ।  

## संयुक्त राष्ट्र संघ
सन् २०१६मा संयुक्त राष्ट्र संघको मानव अधिकार परिषदद्वारा **यौभिकयौता** सम्बन्धी स्वतन्त्र विज्ञ स्थापना गरिएको थियो । यौभिकयौता पहिचानको आधारमा हुने विभेद विरुद्ध, संयुक्त राष्ट्र संघको मानव अधिकार प्रतिबद्धता र कार्यन्वयन हेर्ने उक्त विज्ञको प्रमुख कार्य हो ।   

## सन्दर्भ
## थप
श्रेणी:यौभिकयौता
निपा भाइरस संक्रमण

**निपा भाइरस** को संक्रमण निपा भाइरसको कारण हुने एक भाइरल संक्रमण हो।संक्रमणका लक्षण ज्वरो, रुघाखोकी, टाउको दुखाइ, श्वास फेर्न समस्या अनि भ्रमको स्थितिबाट फरक हुने गर्दछ।यो एक वा दुई दिनमा कोमामा जाने खराब स्थितिसम्म बनाउन सक्दछ। जटिलताहरुमध्येमा भन्नुपर्दा मस्तिष्कको सुनिनु (फुल्नु) समावेश हुने गर्दछ र संक्रमण पश्चात घात (ह्यामरेज) हुने गर्दछ।

## लक्षण
निपा भाइरस संक्रमणका लक्षणहरू सामान्य रुघाखोकीजस्तै हल्काबाट सुरु भएर गम्भीरसम्म हुन सक्छन्। संक्रमणपछि प्रायः ४–१४ दिन (कहिलेकाहीँ ४५ दिनसम्म) मा लक्षण देखिन सक्छ।
प्रारम्भिक लक्षणहरू
ज्वरो
टाउको दुखाइ
मांसपेशी दुखाइ
थकान
वाकवाकी लाग्ने / बान्ता
घाँटी दुख्ने
गम्भीर लक्षणहरू
खोकी र सास फेर्न गाह्रो हुनु
छाती दुख्ने
चक्कर लाग्ने
झन्झट, भ्रम (confusion)
बेहोस हुने
दिमाग सुन्निने (Encephalitis)
दौरा (seizure)
अति गम्भीर अवस्थामा
कोमा
मृत्यु समेत हुन सक्छ
 निपा भाइरस निकै घातक हुन सक्छ, मृत्यु दर उच्च (करिब 40–75%) रिपोर्ट गरिएको छ।

कहिले तुरुन्त अस्पताल जाने?
उच्च ज्वरोसँगै मानसिक अवस्था बिग्रनु
सास फेर्न गाह्रो हुनु
बेहोस हुने वा दौरा पर्नु

## जोखिम
## उपचार
## रोकथाम
## उपचार
## प्रकोप
### केरलमा यसको प्रकोप
## रिसर्च
## भ्याक्सिन
## लोकप्रिय संस्कृति
## सन्दर्भ सामग्रीहरु
## बाह्य कडीहरु
## यो पनि हेर्नुहोस्
अमेजन प्राइम

**अमेजन प्राइम** अमेजनको एक सशुल्क सदस्यता प्रोग्राम हो जसले प्रयोगकर्ताहरूलाई थप सेवाहरू पहुँच प्रदान गर्दछ अन्यथा उपलब्ध छैन वा नियमित अमेजन ग्राहकहरूको प्रिमियममा उपलब्ध छ। सेवाहरूमा समान, एक वा दुई-दिन वितरण र स्ट्रिमिङ सङ्गीत र भिडियो समावेश छन्। जनवरी २०२० मा, अमेजनले प्राइमका विश्वव्यापी १५० मिलियनभन्दा बढी सदस्यहरू थिए भनेर रिपोर्ट गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:अमेजन (कम्पनी)
श्रेणी:सदस्यता सेवाहरू
नवउदारवाद

नव-उदारवाद उदारवादको संशोशित रुप हो।
नव उदारवादमा आर्थिक उदारीकरण, विश्वव्यापीकरण, निजीकरण, अर्थतन्त्र र समाजमा नीजी क्षेत्रको भूमिका बढाउन सरकारी खर्च कटौती, स्वतन्त्र बजार र खुला अर्थतन्त्रको अवधारणाको विकास भएको छ।
नवउदारवाद भन्नाले सरकार भन्दा बजारलाई, सामाजिक तथा सांस्कृतिक मान्यताभन्दा आर्थिक लाभ र सामूहिक क्रियाकलापभन्दा निजी व्यवसाय, उद्यमलाई प्राथमिकता दिने आर्थिक प्रणाली भन्ने बुझिन्छ। नवउदारवादको अर्थ पूँजीलाई स्वतन्त्र आवतजावत गर्न दिनु हो।

अगस्तो पिनोचे, मार्गरेट थ्याचर, रोनाल्ड रेगनको अवधारणादेखि बिल क्लिन्टन कालको अमेरिकाको डेमोक्रेटिक, बेलायतको न्यु लेबर, चीनको आर्थिक उदारीकरण र लोककल्याणकारी राज्य, स्वीडेनमा भएका आर्थिक सुधार आदिलाई नवउदारवादको प्रयोग भन्ने गरिएको छ।नवउदारवादको प्रयोग खुला बजार, उदारीकरण, निजीकरणका रुपमा पनि बुझिन्छ र बुझाइन्छ।

## राजनीतिक पक्ष
### आर्थिक तथा राजनैतिक स्वतन्त्रता 
### स्वतन्त्र व्यापार
नव-उदारवादको प्रधान विशेषता भनेको स्वतन्त्र व्यापार को समर्थन  हो , र उत्तर अमेरिकी स्वतन्त्र व्यापार समझौता जस्ता स्वतन्त्र व्यापारलाई प्रशय दिने नीतिहरू नव-उदारवाद संग जोदिन्छन्न ।  नवउदारवादीहरू स्वतन्त्र व्यापारले आर्थिक वृद्धिलाई बढावा दिने, गरिबी न्यूनीकरण गर्ने,  ग्राहकलाई छनोटको विकल्प दिने तर्क प्रस्तुत गर्छन्। दूई पक्ष बीचाको व्यापारमा सरकारले हस्तक्षेप र अबरोध गर्न नहुने उनीहरूको विश्वास छ ।  नव-उदारवादीहरू संरक्षणवादले उपभोक्तालाई हानी पुर्याउने विश्वास राख्छन्। संरक्षणवादले उपभोक्तालाई वस्तु तथा सेवाको लागी उच्च मूल्य तिर्न बाध्य बनाउछ, स्रोत साधन र संसाधनको दुरुपयोग हुन्छ, लगानीलाई गलत जानकारी दिने तथा निरुत्साहित गर्छ, अन्य उद्योग र उपभोक्ताको मूल्यमा निश्चित उद्योगको पक्षपोषण गर्छ  । 

### Monetarism 
## आलोचना
नव-उदारवादले प्राज्ञ, प्रत्रकार, धार्मिक नेता, र दुवै बामपन्थी र दक्षिणपन्थी राजनीतिका अभियानकर्मीबाट आलोचनाको सामना गरेको छ  नव-उदारवादको उल्लेख्यानीय आलोचाकहरूमा अर्थशास्त्री जोसेफ स्तिगलित्झ, अमर्त्य सेन, माइकल हडसन् , हा-जून च्यांग, रोबर्ट पोलिनn, Julie Matthaei, and Richard D. Wolff; linguist Noam Chomsky; भूगोलवेत्ता तथा मानवशास्त्रीDavid Harvey; Slovenian continental philosopher Slavoj Žižek, राजनैतिक अभियानकर्मी तथा सार्वजनिक बौद्धिक प्राज्ञ Cornel West; मार्क्सवादी महिलाकर्मी  Gail Dines; लेखक तथा चलचित्र निर्माता Naomi Klein; क्याथोलिक चर्च प्रमुख पोप फ्रान्सिस; पत्रकार तथा वातावरण अभियानकर्मी George Monbiot; बेल्जियन मनोबिद Paul Verhaeghe; पत्रकार तथा अभियानकर्मी Chris Hedges; पुरातनवादी दार्शनिक Roger Scruton; and the alter-globalization movement, including groups such as ATTAC.

### बजार कट्टरवाद 
### असमानता 
 increased from 1989 to 2013]]
आलोचकहरूका अनुसार नवउदारवादी नीतिहरूले आर्थिक असमानता  र वैश्विक गरिबी बढाएको छ । 

### विश्वव्यापीकरण 
### साम्राज्यवाद 
### वैश्विक स्वास्थ्य 
### पूर्वाधार 
### वातावरणीय प्रभाव
### राजनैतिक प्रतिपक्ष 
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:उदारवाद
पारद्वेषिता

पारलैङ्गिक व्यक्तिहरू प्रतिको नकरात्मक र विभेदकारी विचार, भावना, मनोवृत्ति र कार्यलाई **पारद्वेषिता** भनिन्छ । लैङ्गिकता सम्बन्धीका सामाजिक अपेक्षा पूर्ती नगर्ने व्यक्तिहरू प्रतिको घृणा, डर, हिंसा, क्रोध र असहजता महसुस हुनु वा व्यक्त गर्नु पारद्वेषिता अन्तर्गत पर्छ । पारलैङ्गिक व्यक्ति भएकै कारण ती व्यक्तिहरू प्रति गरिने घृणा र घृणा निर्देशित कार्य पारद्वेषिता हो । 'पारद्वेषिता' नाम हो भने '**पारद्वेषी**' विशेषण हो ।  

## सन्दर्भ
## थप
श्रेणी:पारलैङ्गिक
लैङ्गिक दुस्बोधन

कुनै व्यक्तिले पहिचान नगर्ने लैङ्गिक शब्दबाट सम्बोधन गर्नुलाई **लैङ्गिक दुस्बोधन** भनिन्छ । लैङ्गिक दुस्बोधन भूलवस् वा जानीजानी हुन सक्छ । कुनै व्यक्तिले आफूलाई एउटा लैङ्गिक पहिचानबाट पहिचान गर्छ र कुनै लैङ्गिक शब्दावलीबाट सम्बोधन हुन रुचाउँछ र त्यस अनुरूप नीजलाई सम्बोधन नगरी अरु नै लैङ्गिक पहिचानको व्यक्तिको रूपमा सम्बोधन गर्नु लैङ्गिक दुस्बोधन हो । व्यक्तिको लैङ्गिक पहिचानसँग बाझिने वा प्रतिकूल हुने लैङ्गिक शब्दहरूबाट सम्बोधन गर्नु लैङ्गिक दुस्बोधन हो ।   

## सन्दर्भ
श्रेणी:लैङ्गिक पहिचान
सुशिला दाहाल

**सुशीला दाहाल** (सन् १९५३–सन् २०२०) एक नेपाली अभिनेत्री थिइन्। उनको जन्म सन् १९५३ मार्च १५ मा भएको थियो। उनले लालपूर्जा, चिरञ्जीवी, भकुन्डे भुत जस्ता टेलिचलचित्रमा महजोडीसँग अभिनय गरेकी थिइन्। उनको निधन सन् २०२० अक्टोबर २९ मा अमेरिकाको म्यासेचुसेट्स राज्यको वाल्थमस्थित हस्पिस केयर सेन्टरमा पेल्भिक क्यान्सरको उपचार गर्दागर्दै भएको थियो।

श्रेणी:सन् १९५३ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०२० मा मृत्यु
श्रेणी:नेपाली चलचित्र अभिनेत्रीहरू
अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार

अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार विश्वव्यापी रूपमा हरेक राज्य र देश अनुसार फरक छ । 

## देश वा राज्य अनुसार
### अफ्रिका
### अमेरिका
### एसिया
#### मध्य एसिया
* अफगानिस्तान
* कजाख्स्तान
* किर्गिजस्तान
* ताजिकिस्तान
* तुर्कमेनिस्तान
* उज्बेकिस्तान
#### पश्चिमी एसिया
* बहराइन
* इरान
* ईराक
* इजरायल
* जोर्डन
* कुवेत
* लेवनान
* ओमान
* कतार
* साउदी अरब
* सीरिया
* संयुक्त अरब इमिरेट्स
* यमन
#### दक्षिण एसिया
* नेपाल
* भारत
* श्रीलङ्का
* भुटान
* माल्दिभ्स
* पाकिस्तान
* बङ्गलादेश
* हिन्द महासागरको बेलायती क्षेत्र
#### पूर्व एसिया
* चीन
* हङकङ
* जापान
* मकाउ
* मंगोलिया
* दक्षिण कोरिया
* उत्तर कोरिया
* ताइवान
#### दक्षिणपूर्व एसिया
* ब्रुनाई
* क्याम्बोडिया
* क्याम्बोडिया
* पूर्वी टिमोर
* इन्डोनेसिया
* लाओस
* मलेशिया
* म्यानमार
* फिलिपिन्स
* सिंगापुर
* थाइल्याण्ड
* भियतनाम

### युरोप
### ओसेनिया
* अष्ट्रेलिया
* न्युजिल्यान्ड
* फिजी

## हेर्नुहोस्
अरु लैङ्गिक पहिचानका व्यक्तिहरूको अधिकार सम्बन्धीका लेख:
* सिमान्कृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्तिहरूको अधिकार
* पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूको अधिकार
* गैर-द्वयसांखिक व्यक्तिहरूको अधिकार
* तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार

श्रेणी:अन्तरलिङ्गी
श्रेणी:देश वा राज्य अनुसार अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार
तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार

**तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार** राज्य र देश अनुसार फरक छ । तेस्रोलिङ्गीको अवधारणा दक्षिण एसियामा नेपाल, भारत, पाकिस्तान र बङ्लादेशमा मात्र छ । तेस्रोलिङ्गीको अवधारणा विशेषतः हिन्दु धर्म र मुश्लिम धर्म सँग सम्बन्धित लैङ्गिक पहिचान हो । विश्वका विभिन्न संस्कृतिहरूमा महिला र पुरुष बाहेक परम्परागत रूपले विभिन्न लैङ्गिक पहिचानहरूको स्वीकार्यता रहेतापनि तेस्रोलिङ्गीकै अवधारणा भने यो क्षेत्र विशेष मात्र हो ।

## नेपाल
नेपालमा सन् २००७मा तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूले मान्यता पाएका थिए ।  

### अधिकारकर्मी
* भूमिका श्रेष्ठ
* पिङ्की गुरुङ
* आनिक राना मगर

## पाकिस्तान
पाकिस्तानमा तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूलाई **ख्वाजा सिरा**को रूपमा चिनिएको छ । पञ्जाबी भाषामा **खुस्रा** र सिन्धी भाषामा **खदरा** भनी तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूलाई चिनिन्छ । 

### इतिहास
पाकिस्तानमा ख्वाजा सिराको इतिहास मुगल साम्राज्यको बेला देखि सुरु भएको मानिन्छ । पाकिस्तानी संस्कृतिमा ख्वाजा सिरालाई वरदानको रूपमा हेरिन्छ र तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरू प्रति सहोरदयता छ । 

## बङ्लादेश
बङ्गलादेशमा तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूलाई **हिजडा**को रूपमा चिनिएको छ । 

### मान्यता
सन् २०१३ नोभेम्बर ११ तारिखका दिन बाङ्लादेशको सरकारले तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूलाई मान्यता दिने निर्णय गरेको थियो । त्यस निर्णयमा **हिजडा**हरूलाई तेस्रोलिङ्गीका रूपमा पहिचान दिने र सबै कागजपत्रहरूमा महिला, पुरुष र हिजडा भनी विधाहरू दिने निर्णय गरिएको थियो । 
### समाज कल्याण मन्त्रालय
बङ्लादेशको समाज कल्याण मन्त्रालयले सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रम मार्फत् ज्येष्ठ तेस्रोलिङ्गी नागरिकलाई भत्ता प्रदान गरेको छ । हिजडा समुदायका व्यक्तिहरूलाई शिक्षामा छात्रवृत्ति पनि प्रदान गरिएको छ । 

## यो पनि हेर्नुहोस्
* सिमान्कृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्तिहरूको अधिकार
* पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूको अधिकार
* अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार
* गैर-द्वयसांखिक व्यक्तिहरूको अधिकार

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:तेस्रोलिङ्गी
श्रेणी:देश वा राज्य अनुसार तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार
प्राइम भिडियो

**प्राइम भिडियो** (पूर्व नाम **अमेजन प्राइम इन्स्ट्यान्ट भिडियो**), **अमेजन प्राइम भिडियो**को नामले समेत बजारमा विक्री वितरण गरिने अमेजनद्वारा विकसित, स्वामित्व तथा सञ्चालित अमेरिकी इन्टरनेट भिडियो अन डिमान्ड सेवा हो। यसले टेलिभिजन कार्यक्रम र चलचित्र खरिद गर्न र भाडामा लिने सेवा दिनुका साथै अमेजन स्टुडियोजमा रहेको मूल सामग्री र अमेजन प्राइमको प्रमुख सदस्यतामा सामेल अधिकारप्राप्त अधिग्रहण सेवा हो। संयुक्त अधिराज्य, संयुक्त राज्य अमेरिका, जर्मनी र केही अन्य देशहरूमा प्राइम भिडियोसम्म पहुँच भिडियो-मात्रै सदस्यताको माध्यमले समेत उपलब्ध छ, जसमा पूर्ण प्राइम सदस्यताको आवश्यकता हुँदैन।

## इतिहास
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र वेबसाइटहरू
श्रेणी:अमेजन (कम्पनी)
लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक

मूलधारको यौन अभ्यास भन्दा फरक यौन अभ्यास गर्ने समूहहरूलाई यौन अल्पसंख्यक भनिन्छ ।

## आलोचना
**यौन अल्पसंख्यक** शब्दले विभेद गर्ने गरेको आलोचना छ । कुनै प्रकारको यौन अभ्यास मूलधार अभ्यास नहुँदैमा त्यसलाई अलग्याएर छुट्याएर व्यख्या गर्नु ती व्यक्तिहरूलाई एन्टेगोनाइज गर्नु हो र त्यसबाट तिनीहरू विरुद्ध हिंसा निम्त्याउँछ भन्ने दृष्टिकोणले आलोचना गरिन्छ । कतिपयले यौन अल्पसंख्यक भन्ने शब्दलाई अपशब्दका रूपमा पनि लिने गर्दछन् । अमेरिकाका कतिपय नश्लवादी समाजहरूमा कालो र गोरो रङ्गको मानिसहरू बीच हुने अन्तर्नश्लिय विवाह वा सम्बन्धलाई पनि यौन अल्पसंख्यक भनी व्याख्या गरिन्छ ।

## क्वयेर व्यक्तिहरू
कतिपय अभ्यासमा क्वयेर व्यक्तिहरूलाई पनि यौनिक अल्पसंख्यक अन्तर्गत राखिने गरिएको छ ।

## गुनुत्वरीडाष्टी
गुनुत्वरीडाष्टी अभ्यास पनि यौन अल्पसंख्यक अभ्यास अन्तर्गत गनिन्छ ।

## सन्दर्भ
श्रेणी:यौनिकता
काठे स्वयम्भु

**काठे स्वयम्भु श्री घ: चैत्य** स्वयम्भूनाथमा रहेको एक लघु प्रतिकृति हो। सन् १६५० मा निर्माण गरिएको यो चैत्य नेपालको राजधानी काठमाडौँमा रहेको लोकप्रिय तिब्बती तीर्थस्थल मध्ये एक हो। यो चैत्यलाई 'श्री घ:शान्ति घट वज्रधातु महाचैत्य', 'काठेशम्भु स्तूप' वा 'काशी स्वयम्भू' पनि भनिन्छ। 

मुख्य स्तूप तिब्बती मठझै समान सानो चैत्य शिलालेखहरू, मूर्ति र प्राचीन मठले घेरिएको छ। अवलोकितेश्वरको एउटा मूर्ति स्तूपको ठीक अगाडि रहेको छ। यहाँ दर्शन गर्न आएका श्रद्धालु भक्तजनहरूले स्वयम्भूनाथ मन्दिरको दर्शन गर्न नपाए यस चैत्यको दर्शन गरेर उतिकै लाभ लिन सक्छन्। स्तूपमा चढ्नको लागि बनाइएको १३ खुड्किलाहरूले निर्वाण पुग्नको लागि आवश्यक १३ चरणहरूको सङ्केत गर्दछ। 

## पौराणिक कथा 
एक पौराणिक कथाका अनुसार क्वा-बहाका आचार्य वक-वज्रलाई गङ्गा नदीको किनारमा यात्रा गर्दा बनारसका राजाले बनाएको चैत्यको पूजा गर्न भनिएको थियो। वक-वज्रले स्मारकमा गङ्गाबाट पानी छर्केका थिए तर उनको शक्तिलाई राजाले विश्वास गरेनन्। आफ्नो शक्ति प्रदर्शन गर्न, वक-वज्र ध्यानमा बसे र चैत्यलाई उठाएर काठमाडौंको हालको स्थानमा लगेर राखेका थिए। अर्को पौराणिक कथा अनुसार स्वयम्भूनाथ स्तूपको निर्माण सकिसकेपछि बाँकी रहेको सामग्रीको प्रयोग गरि यो स्तूपको निर्माण गरिएको हो। 

## इतिहास 
यो स्तूपको निर्माण सन् १५५२, (नेपाल सम्वत् ७६२) मा गरिएको एउटा शिलालेखमा उल्लेख छ। शिलालेख अनुसार यो चैत्यको सुनौलो शिखर मेघराजले उनको मृतक छोराको सम्झनामा दान गरेका थिए। उनले वार्षिक स्मरणार्थ एउटा गुठीको समेत स्थापना गरेका थिए। यो गुठी क्वा-बहाका पुजारीहरूसँग सम्बन्धित छ। राजा प्रताप मल्ल (सन् १६२४–७४) को शासनकालमा यो स्तूपको मर्मत कार्य गरिएको थियो। सन् १६४७ मा चैत्यलाई अपवित्र बनाइएको भएपनि सन् १६५३ मा पुन: यसलाई वज्राचार्यहरूले स्थापित गरेर पवित्र बनाएका थिए। 

## महोत्सव 
असोजको पूर्णिमामा (सेप्टेम्बर-अक्टोबर) मुख्यतया स्तूप नजिक असनमा बसोबास गर्ने शाक्य समुदायद्वारा एउटा विशेष उत्सव आयोजना गर्ने गरिन्छ। 

## थप अध्ययन 
* लोकी, जोन के- *Buddhist Monastaries of Nepal*

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालका स्तूपहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालको पर्यटकीयस्थल
श्रेणी:नेपालका स्तूपहरू
श्रेणी:नेपालका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू