open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मन्सुर बिन जायद अल नाह्यान

**शेख** **मन्सुर बिन जायद बिन सुल्तान अल नाह्यान** (    ; जन्म २१ नोभेम्बर १९७०), प्राय: **शेख मन्सुर** भनेर चिनिन्छ,    एक इमिराती राजपरिवार सदस्य र राजनीतिज्ञ हुन् जो संयुक्त अरब इमिरेट्सका वर्तमान उपराष्ट्रपति र उपप्रधानमन्त्री हुन्, साथै राष्ट्रपति कार्यालयका मन्त्री तथा अबु धाबीको राज परिवारको सदस्य हुन्। उनी युएईका वर्तमान राष्ट्रपति मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यान  का भाइ हुन् | उनको विवाह दुबईका शासक मोहम्मद बिन रसिद अल मकतूमकी छोरी शेख मनाल बिन्त मोहम्मद अल मकतौमसँग भएको छ। उनी एक एक अर्बपति हुन् र "सिटी फुटबल ग्रुप " मार्फत उनले म्यानचेस्टर सिटी एफसी सहित विभिन्न फुटबल क्लबहरू स्वामित्व लिएका छन् ।

## राजनीतिक करियर 
सन् १९९७ मा, मन्सुरलाई राष्ट्रपति कार्यालयको अध्यक्ष नियुक्त गरियो, जुन समयमा उनका बुबा शेख जायद युएईका राष्ट्रपति थिए। आफ्नो बुबाको मृत्यु पछि राष्ट्रपति बनेका उनका सौतेनी दाजु शेख खलिफा ले उनलाई संयुक्त अरब इमिरेट्सको राष्ट्रपति मामिलाको पहिलो मन्त्रीको (राष्ट्रपति कार्यालय र राष्ट्रपतीय अदालतको एकीकरण पछी बनेको) रूपमा नियुक्त  गरे। उनले आफ्नो दाइ युवाराज मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यानलाई सहयोग गर्न अबु धाबीमा धेरै पदहरूमा पनि काम गरे। 

### खेलकुद 
मन्सुर एक कुशल घोडा सवार हुन् र उनले मध्य पूर्व मा आयोजित धेरै रेसिङ टूर्नामेंट जितेका छन्, र एमिरेट्स हर्स रेसिङ अथोरिटी का अध्यक्ष हुन् । उनी अरेबियन घोडा दौडको बलियो समर्थक र अबु धाबीमा वार्षिक जायेद अन्तर्राष्ट्रिय हाफ म्याराथन प्रतियोगिताका संरक्षक हुन्। 

सेप्टेम्बर २००८ मा, शेख मन्सुरले पूर्व थाई प्रधानमन्त्री थाक्सिन सिनावात्राबाट म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब खरिद गरे। २३ सेप्टेम्बर २००८ मा, मन्सुरको अबु धाबी युनाइटेड ग्रुप ले आफ्नो अधिग्रहण वार्ता पूरा गर्यो र स्वामित्व हस्तान्तरण गरियो। उनीसँग सिटी फुटबल ग्रुपको पनि स्वामित्व छ, जसको स्थापना  २०१४ मा भएको थियो र यसमा म्यानचेस्टर सिटी एफसी, मेलबर्न सिटी एफसी, न्यूयोर्क सिटी एफसी, मुम्बई सिटी एफसी र अन्य क्लबहरू समावेश छन्। उनले मालिकको रूपमा आफ्नो क्लब म्यानचेस्टर सिटीका दुई खेलमा मात्र उपस्थित भएका छन्, पहिलो २०१० मा र पछिल्लो २०२३ यूएफा च्याम्पियन्स लिग फाइनल । 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:संयुक्त अरब इमिरेट्सका उपराष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९७० मा जन्म
केन्द्रीय आर्य भाषा परिवार

**केन्द्रीय आर्य भाषा परिवार** वा **हिन्दी भाषा परिवार** उत्तर भारत र मध्य भारतमा बोलिने सम्बन्धित भाषा परिवार हो। यी भाषा प्रजातिहरू आर्य भाषा परिवारको केन्द्रीय भाग बन्छन्, जुन आफैँ भारोपेली भाषा परिवारको एक हिस्सा हो। तिनीहरू ऐतिहासिक रूपमा मध्य प्राकृतहरूबाट आएका एक बोली निरन्तरता बनाउँछन्। हिन्दी इलाकामा अवस्थित, केन्द्रीय क्षेत्रले हिन्दुस्तानी भाषाको कौरवी (दिल्ली) बोली (धेरै जसलाई 'खरिबोली' भनिन्छ) समावेश गर्दछ, उत्तरी भारतको सम्पर्क भाषा जुन आधुनिक मानक हिन्दी र आधुनिक मानक उर्दु साहित्यको आधार हो। 

## भाषाहरू 
यदि हिन्दीको बोलीविज्ञान भित्र एक सहमतिलाई उचित मान्न सकिन्छ, यो यो हो कि यसलाई दुईवटा बोलीहरूमा विभाजित गर्न सकिन्छ: पश्चिमी र पूर्वी हिन्दी। पश्चिमी हिन्दी शौरसेनी प्राकृतको अपभ्रंश रूपबाट विकसित भएको हो, पूर्वी हिन्दी अर्धमागधी प्राकृतबाट।

# **पश्चिमी हिन्दी**
#* ब्रज भाषा
#* हरियाणवी भाषा
#* बुन्देली भाषा
#* कन्नौजी भाषा
#* हिन्दुस्तानी भाषा
#** हिन्दी भाषा
#** उर्दु भाषा
# **पूर्वी हिन्दी**
#* अवधी भाषा
#** क्यारिबियाली हिन्दुस्तानी
#** फिजी हिन्दी
#* बघेली भाषा
#* छत्तीसगढी भाषा
#** सरगुजिया बोली

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:उत्तर भारत
शेख

अङ्गुठाकार| दुई शेख को तस्वीर
**शेख** वा अन्सारी वा शेख अन्सारी एक अरबी उपनाम हो जुन परम्परागत रूपमा वरिष्ठ व्यक्तिको नामको अगाडी लगाइन्छ। यो कुनै **कबिला** को मुखिया वा प्रमुख  प्रमुख व्यक्तिहरु को लागी, इस्लाम को कोही जानकार वा विद्वान मानिस वा अरब राष्ट्रका राजपरिवार सदस्य लागी सम्बोधन गरिन्छ। यसलाई उलेमासँग भ्रमित हुनु हुँदैन। उलेमा कानुनी र आधिकारिक रूपमा इस्लामका विद्वानहरूलाई  भनिन्छ। शेखको अर्थ ठूलो र सम्मानित हुन्छ। 

शासकीय खानादानामा, शेख भनेर "स्वामी/ अन्नदाता" भनेर बुझिन्छा।
## यो पनि हेर्नुहोस्
नीरफूल

**नीरफूल** (नेपाली: नीरफूल) सेलो प्रोडक्सनको ब्यानरमा फुलमान बलद्वारा लिखित र निर्देशित नेपाली चलचित्र हो। यसलाई तेन्जिङ सोनम डोमाले निर्माण गरेका हुन् । जुन ९, २०२३ मा रिलिज हुने यस फिल्ममा दयाहाङ राई, रेखा थापा, बुद्धि तामाङ, शान्ति वाइबा, जिग्मे छ्योकी घिसिङ, पुस्कर गुरुङ लगायतका कलाकारहरुको अभिनय रहेको छ ।यो फिल्म २०७२ सालको भुकम्पमा आदरित रहेको छ।  

= जात =

* दयाहाङ राई
* रेखा थापा
* बुद्ध तामाङ
* शान्ति वाइबा
* जिग्मे छ्योकी घिसिङ
* पुस्कर गुरुङ
* राजन खतिवडा
* सरोज अर्याल
* सरिता गिरी
* जीवन बराल
* लक्ष्मी बर्देवा
* मानस राज
* रोशन तुबा

यो फिल्म एक परिवारको त्रासदीको बारेमा हो, जसमा एक ठूलो भूकम्पपछि सदस्यहरू छुट्टिन्छन्, र त्यस समयको उनीहरूको मनोविज्ञान।  

= रिलीज =
चलचित्र ९ जुन २०२३ मा नेपालभर रिलिज भएको थियो । 

= सन्दर्भ =

## बाह्य लिङ्कहरू 
* 
श्रेणी:सन् २०२३ का चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
बुन्देली भाषा

**बुन्देली** वा **बुन्देलखण्डी** मध्य भारतको बुन्देलखण्ड क्षेत्रमा बोलिने आर्य भाषा हो। यो केन्द्रीय आर्य भाषा परिवारहरूको हो र पश्चिमी हिन्दी उपसमूहको हिस्सा हो। शौरसेनी प्राकृत अपभ्रंश भाषाको वंशज, बुन्देली पश्चिमी हिन्दी अन्तर्गत वर्गीकृत गरिएको थियो। बुन्देली ब्रज भाषासँग पनि घनिष्ठ रूपमा सम्बन्धित छ, जुन उन्नीसवीं शताब्दीसम्म उत्तर-मध्य भारतमा सबैभन्दा प्रमुख साहित्यिक भाषा थियो।

## भौगोलिक वितरण 
बुन्देलखण्ड क्षेत्रमा उत्तर प्रदेश र मध्य प्रदेशका क्षेत्रहरू समावेश छन्। बन्दा, हमीरपुर, जलौन, झाँसी, ललितपुर, चित्रकूट, महोबा, दतिया, छतरपुर, पन्ना, टिकमगढ, सागर, दमोह, निवारी जिल्लामा बुन्देली भाषा बोलिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:केन्द्रीय आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मध्य प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:उत्तर प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
आदिम आर्य भाषा

**आदिम आर्य भाषा** आर्य भाषा परिवारको पुनर्निर्माण गरिएको आदिम भाषा हो। यो आदिम आर्यहरूको भाषाको पुनर्निर्माण गर्ने उद्देश्य हो। आदिम आर्य इरानेली (जुन बारीमा आदिम भारोपेली भाषाबाट आएको हो) बाट आएको हुनाले, यसमा साटेम भाषाको विशेषताहरू छन्।

## इतिहास 
आदिम आर्य भनेको पुरानो आर्य भाषा (१५००–३०० ईपू) को पूर्ववर्ती हो, जसलाई वैदिक र शास्त्रीय संस्कृतको रूपमा प्रत्यक्ष रूपमा प्रमाणित गरिएको छ, साथै मितान्नीमा आर्य सुपरस्ट्रेटले पनि प्रमाणित गरेको छ। वास्तवमा, वैदिक संस्कृत आदिम आर्य भाषाको धेरै नजिक छ। केही प्राकृतहरूले आदिम आर्य भाषाबाट व्युत्पन्न भएका केही साना विशेषताहरू देखाउँछन् जुन वैदिक संस्कृतमा पहिले नै लोप भइसकेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:आदिम भाषाहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतको इतिहास
पश्चिमी पहाडी भाषा परिवार

**पश्चिमी पहाडी भाषा**हरू (**हिमाचली भाषाहरू**)  उत्तरी भारतमा बोलिने उत्तरी आर्य भाषाहरूको समूह हो, मुख्यतया हिमाचल प्रदेश राज्य र जम्मूको चेनाब उपत्यका क्षेत्रमा।

## भाषाहरू 
निम्नले पश्चिमी पहाडीका भाषाहरूलाई वर्गीकृत गरेको छ।

: जौनसारी भाषा
: आणविक हिमाचली:
:: हन्दुरी भाषा
:: पहाडी किनौरी भाषा
:: कुलुई भाषा
:: महासुई भाषा
:: सिरमौरी भाषा
: मण्डियाली भाषा
: काँगडी-चम्बयाली-भटियाली:
:: चम्बयाली:
::: भद्रवाही भाषा
::: चुराही भाषा
::: भटियाली भाषा
::: बिलासपुरी भाषा
::: चम्बयाली भाषा
::: गदी भाषा
::: पङ्गवाडी भाषा
::: पाडरी भाषा
:: काँगडी-डोगरी:
::: डोगरी
::: काँगडी भाषा

यी भाषाहरू एक बोली चेन हुन्, र छिमेकी प्रजातिहरू पारस्परिक रूपमा बुझ्न सकिने हुन सक्छन्। केही पश्चिमी पहाडी भाषाहरूलाई कहिलेकाहीँ डोगरी, हिन्दुस्तानी वा पन्जाबीको बोलीको रूपमा लिइन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हिमाचल प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:उत्तरी आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:हिमाचल प्रदेशको संस्कृति
आदिम आर्य इरानेली भाषा

**आदिम आर्य इरानेली** आदिम आर्य भाषा शाखाको भारोपेली भाषा शाखाको पुनर्निर्माण गरिएको आदिम भाषा हो। आकृतित्मक संरचनामा धेरै उल्लेखनीय समानताहरूको आधारमा ग्रीक, आर्मेनियाली र फ्रिगियनको साथमा आदिम आर्य इरानेलीलाई उपसमूह बनाउन मानिन्छ। तर, यो मुद्दा अलपत्र नै छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:आदिम भाषाहरू

श्रेणी:भारोपेली भाषा परिवार
पैशाची

**पैशाची** भारतको मध्य राज्यहरूको एक ठुलो मात्रामा अप्रमाणित साहित्यिक भाषा हो जुन प्राकृत र संस्कृत व्याकरणमा उल्लेख गरिएको छ। यो सामान्यतया प्राकृतहरूसँग समूहबद्ध छ, जससँग यसले केही भाषिक समानताहरू साझा गर्दछ, तर अझै पनि व्याकरणकारहरूले यसलाई बोलिने प्राकृत मान्दैनन् किनभने यो विशुद्ध रूपमा साहित्यिक भाषा थियो, र यसको पुरातात्विकताको कारण।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:प्राकृत भाषाहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
कामरूपी प्राकृत

**कामरूपी प्राकृत** पुरातन कामरूप (५औं-१३औँ शताब्दी) मा प्रयोग गरिएको मध्य आर्य प्राकृत भाषा हो। यो भाषा कामटापुरी भाषा र आधुनिक असमिया भाषाको ऐतिहासिक पुर्खा हो। यद्यपि पर्याप्त रूपमा प्रमाणित नभए पनि, कामतापुरी लेक र आधुनिक असमिया भन्दा पहिलेको भाषाको अस्तित्व यसको वंशज हो भनेर व्यापक रूपमा विश्वास गरिन्छ।

केही भाषाविद्हरूले मगधी अपभ्रंशको विपरित कामरूपी अपभ्रंश रहेको दाबी गर्छन् जसबाट तीन भाषाहरू - असमिया, बङ्गाली र ओडिया --- अङ्कुरिएका थिएँ। प्रारम्भिक अभिप्राय अतिरिक्त-भाषिक विचारबाट आउँछ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* अपभ्रंश
* प्राकृत

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:प्राकृत भाषाहरू
श्रेणी:पूर्वी आर्य भाषा परिवार
आदिम भारोपेली भाषा

**आदिम भारोपेली** भारोपेली भाषा परिवारको पुनर्निर्माण गरिएको साझा पूर्वज हो। आदिम भारोपेलीको कुनै प्रत्यक्ष अभिलेख अवस्थित छैन; यसका प्रस्तावित विशेषताहरू अभिलेखीकृत भारोपेली भाषाहरूबाट भाषिक पुनर्संरचनाद्वारा व्युत्पन्न गरिएका हुन्। आज, आदिम भारोपेली भाषाको वंशज भाषाहरू जसमा सबैभन्दा धेरै देशी वक्ताहरू छन्, स्पेनी, अङ्ग्रेजी, पोर्तुगाली, हिन्दुस्तानी (हिन्दी र उर्दु), बङ्गाली, रुसी, पन्जाबी, जर्मनेली, फारसी, फ्रान्सेली, मराठी, इटालेली र गुजराती हुन्।

आदिम भारोपेलीका वक्ताहरू भारोपेली प्रवासहरू मार्फत एकअर्काबाट अलग्गिएपछि, विभिन्न समूहहरूद्वारा बोलिने आदिम भारोपेलीका क्षेत्रीय बोलीहरू भिन्न भए, किनकि प्रत्येक बोलीको उच्चारण, आकृति विज्ञान र शब्दावलीमा परिवर्तन भयो। धेरै शताब्दीहरूमा, यी बोलीहरू ज्ञात प्राचीन भारोपेली भाषाहरूमा परिणत भए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:आदिम भाषाहरू

श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
मध्य आर्य भाषा परिवार

**मध्य आर्य भाषा परिवार** आर्य भाषा परिवारका भाषाहरूको ऐतिहासिक समूह हो। तिनीहरू पुरानो आर्य भाषा परिवार र हिन्दुस्तानी (हिन्दी-उर्दू), बङ्गाली र पन्जाबी जस्ता आधुनिक आर्य भाषाहरूका पूर्ववर्तीहरू हुन्। मध्य आर्य चरण ६०० ईपूर्व र १००० बीचमा एक सहस्राब्दी भन्दा बढी फैलिएको मानिन्छ, र प्रायः तीन प्रमुख उप-विभागहरूमा विभाजित गरिएको छ।

* प्रारम्भिक चरणलाई अशोकको सम्पादकको अर्धमगढी र जैन आगमाहरू र त्रिपिटकहरूको पालीद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको छ।
* मध्य चरणमा विभिन्न साहित्यिक प्राकृतहरू, विशेष गरी शौरसेनी भाषा र महाराष्ट्री र मगधी प्राकृतहरूले प्रतिनिधित्व गर्दछ।
* अन्तिम चरणलाई ६औँ शताब्दीको अपभ्रंश र पछिको प्रारम्भिक आधुनिक आर्य भाषाहरू (जस्तै ब्रज भाषा) द्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको छ।

## भाषाहरू 
### प्रारम्भिक चरण 
* अशोक प्राकृत
* गन्धारी भाषा
* पाली भाषा
* अर्धमगधी प्राकृत

### मध्य चरण 
* निया प्राकृत
* अर्धमगढी
* नाटकीय प्राकृत
* मगधी प्राकृत
* महाराष्ट्री प्राकृत
* शौरसेनी प्राकृत
* हेलु भाषा
* बौद्ध मेरवन संस्कृत

### अन्तिम चरण 
* अपभ्रंश
* अवहट्ट
* कामरूपी प्राकृत

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
रीता महतो

**रिता महतो** () नेपाली महिला अधिकारकर्मी हुन्। उनी महिला पुनर्वास केन्द्र (मपुक) का लागि काम गर्दै आएकी छिन् र २०१४ मा प्रति क्रोध पुरस्कार प्राप्त गरेकी थिइन्।

## करियर 
महतो सिरहा जिल्लाको महिला पुनस्र्थापना केन्द्र (मपुक) मा काम गर्नुहुन्छ। यो समूहले यौन हिंसाका पीडितहरूलाई सहयोग गर्छ। जुन २००७ मा, मपुकले बलात्कारबाट बाँचेका दुई जनालाई समर्थन गरेपछि स्थानीय समुदायका केही सदस्यहरूले महतोलाई धम्की दिएका थिएँ। त्यसपछि उनलाई मानव अधिकारका लागि अन्तर्राष्ट्रिय महासङ्घ, यातना विरुद्धको विश्व सङ्गठन र एम्नेस्टी इन्टरनेशनलले समर्थन गरेको थियो।

महतोले यौन हिंसा विरुद्धको सक्रियताका लागि सन् २०१४ मा प्रति क्रोध पुरस्कार पाएकी थिइन्। उनले १५,००० युरो जितेकी थिइन्, जुन उनले वृद्ध मानिसको घर स्थापना गर्न लगाउने बताइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
उमादेवी वादी

**उमादेवी वादी** (, जन्म १९६५) नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशकी एक प्रान्तीय सभा सदस्य हुन्, उनी २०१७ मा निर्वाचित भएकी थिइन्। उनी मानवअधिकारकर्मी र वादी आन्दोलनकी नेतृ हुन्, जसले छुवाछुत र वेश्यावृत्तिको अन्त्य, भूमि स्वामित्व र नागरिकतालगायत आफ्नो समुदायको अधिकारको मान्यताका लागि सक्रिय रूपमा आन्दोलन गर्दै आएकी छिन्।

## बाल्यकाल 
उमादेवी वादीको जन्म सन् १९६५ मा नेपालको सल्यान जिल्लाको थापागाउँमा भएको थियो। सानै उमेरदेखि उनले वेश्याको रूपमा जीवन सुरु गरेकी थिइन्, त्यो समयमा वादी जातका महिलाहरूका लागि उपलब्ध भएको एक मात्र पेशा थियो। २१ वर्षको उमेरमा, उनले ब्राह्मण जातका प्रेम भट्टसँग विवाह गरेकी थिइन्। वादी जातिलाई नेपालमा सबैभन्दा तल्लो जातको मानिने र छुवाछुतको रूपमा लिइने भएकाले उनीहरूको अन्तरजातीय विवाहले त्यतिखेर एउटा काण्ड सिर्जना गर्‍यो। वादीका आफ्नै सन्तान छैनन्, तर बहिनीका दुई छोरालाई हुर्काएकी छिन्। त्यहाँ पुगेपछि उनीहरूले प्रधानमन्त्री कार्यालय र पशुपतिनाथ मन्दिर बाहिर शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शन गरेका थिएँ। उनीहरूको माग सरकारले वादी समुदायको जीवनस्तरमा सुधार गर्न सर्वोच्च अदालतको २००५ को आदेशलाई सम्बोधन गर्नुपर्ने २६ बुँदे सूचीसहित कार्यान्वयन गर्न माग गरेको थियो। जसमा वेश्यावृत्ति र छुवाछुतको अन्त्य, घुमन्ते समुदायका लागि स्थायी आश्रय, उनीहरूको जन्म दर्ता र आफ्ना सन्तानको लागि आमाको नाममा नागरिकता समावेश थियो। उनीहरूको माग सुनुवाइ हुन नसकेपछि उमादेवी बादीले आधा कपडा फुकालेर सरकारको सिटको गेटमा झुण्डिएर नाराबाजी गर्दै आन्दोलनलाई उग्र बनाइन्। विरोधमा अन्य महिलाहरूले उनको उदाहरण पछ्याए। यो व्यवहारले मिडियाको ध्यान खिच्यो र सरकारलाई कारबाही गर्न बाध्य पार्दै यो मुद्दालाई अन्तर्राष्ट्रिय कभरेज दिइयो। १० सेप्टेम्बर २००७ मा, सरकार उमादेवी वादीसँग भेट्न र वादी समुदायका लागि सार्वजनिक आवास कार्यक्रम शुरू गर्ने दिशामा काम गर्ने सहमत भयो।

## २०१७ को चुनाव 
२०१७ मा, उमादेवी वादी सुदुपस्चिम प्रदेश बाट राष्ट्रिय सभा सदस्यमा निर्वाचित भएकी थिइन्। उनी वादी समुदायको प्रतिनिधित्व गर्ने पहिलो निर्वाचित पदाधिकारी बनिन्। उमादेवी वादीले वादी समुदायको जीवनस्तर, शिक्षा र अवसरमा सुधारका लागि नेपाल सरकारको प्रयासमा सन् २००७ देखि सुस्तता आएको भन्दै उमादेवी बादीले पदभार ग्रहण गरिन्। उमादेवी वादीले सरकारभित्रैबाट काम गरेर ती परिवर्तनलाई तीव्रता दिने आशा राखेको बताइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेश सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९६५ मा जन्म
श्रेणी:सल्यान जिल्लाका मानिसहरू
टिभी अज्तेका

**टेलिभिजन अज्तेका** () वा **टिभी अज्तेका** () ग्रुपो सालिनास को स्वामित्वमा रहेको मेक्सिकन मिडिया समूह हो। यो 1993 मा रिकार्डो सालिनास प्लेगो द्वारा स्थापित भएको थियो। यो टेलिभिसा पछि मेक्सिकोको दोस्रो ठूलो मिडिया कम्पनी हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:टेलिभिजन च्यानलहरू
श्रेणी:कम्पनीहरू
श्रेणी:मेक्सिको
मनिता देवकोटा

**मनिता देवकोटा** () एक नेपाली-जन्म अमेरिकी मोडल, महिला स्वास्थ्य अधिवक्ता, र सौन्दर्य प्रतियोगिताको उपाधि बिजेता हुन्। उनले सन् ११ अप्रिल २०१८ मा, मिस युनिभर्स नेपालको ताज जितेकी थिइन्, मिस युनिभर्स २०१८ प्रतियोगितामा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै, उनी शीर्ष १० फाइनलमा परेकी थिइन्। मिस नेपालको आयोजकको रूपमा जारी प्रतियोगितामा मिस युनिभर्स नेपाल जित्ने उनी पहिलो मिस नेपाल बनेकी थिइन्, द हिडन ट्रेजरले प्रतियोगितामा पहिलो पटक उपाधि जितेको थियो। १७ डिसेम्बर २०१८ मा, आयोजित ६७औँ मिस युनिभर्स प्रतियोगितामा, इम्प्याक्ट एरिना, बैङ्ककको उत्तरी उपनगर नोन्थाबुरी प्रान्तको मुआङ थोङ थानीले नेपालको प्रतिनिधित्व गरेकी थिइन। उनले २०१८ को मिस युनिभर्स नेशनल गिफ्ट अक्सन पनि जितेकी थिइन्। उनी नेपाली स्वास्थ्यकर्मी पनि हुन्।

## मिस युनिभर्स २०१८ 
सन् १७ डिसेम्बर २०१८ मा, देवकोटाले इम्प्याक्ट एरिनामा मिस युनिभर्स २०१८ मा भाग लिएकी थिइन्। नेपालले २०१७ मा आफ्नो मिस युनिभर्स प्रतियोगितामा डेब्यु गरेको थियो। सहभागिताको दोस्रो वर्षमा, देवकोटा शीर्ष १० मा पुग्न सफल भएकी थिइन। उनी मिस युनिभर्सको सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्ने पहिलो मिस नेपाल बनेकी थिइन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेताहरू
श्रेणी:मिस नेपाल विजेताहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
तेलेमुन्दो

**टेलिमुनडो** () एनबीसी युनिभर्सल को स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी स्पेनिश भाषाको टेलिभिजन नेटवर्क हो। यो १९ जुन, १९८४ मा स्थापित भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन च्यानलहरू
पहिलो हिन्दचीन युद्ध

**पहिलो हिन्दचीन युद्ध** सन् १९४० देखि १९५४ सम्म फ्रान्स र भियत मिन्हबीच भएको थियो। भियतनामी जनता हिन्दचीन क्षेत्रलाई फ्रान्सको पुन: कब्जाबाट स्वतन्त्रता दिलाउन चाहन्थे। यसमा अमेरिकाले पनि फ्रान्सलाई सहयोग गरिरहेको थियो। अन्ततः, फ्रान्स सन् १९५४ मा फ्रान्स पराजित भयो र चार देशहरू स्वतन्त्र भए - उत्तर भियतनाम, दक्षिण भियतनाम, कम्बोडिया र लाओस ।

(भारत-चीन) द्वीप सन् १८५० को दशकदेखि फ्रान्स को एक उपनिवेश थियो। त्यसबेला हिन्दचीन अन्तर्गत आजको भियतनाम (उत्तर र दक्षिण), कम्बोडिया, लाओस पर्थ्यो।  दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा यो क्षेत्र जापानले कब्जा गरेको थियो। युद्धमा जापानको आत्मसमर्पण पछि, फ्रान्सले दक्षिणपूर्वी एशियामा आफ्नो साम्राज्य पुन: स्थापना गर्ने प्रयास गर्यो । दोस्रो विश्वयुद्ध पछि, भियतनामी जनता आफ्नो स्वतन्त्रता चाहन्थे। फ्रान्सले उनीहरूको स्वतन्त्रताको मागलाई अस्वीकार गरेर कब्जा गरे। भियतनामी जनताले १९४० देखि १९५४ सम्म फ्रान्सेलीहरू विरुद्ध राष्ट्रिय मुक्ति युद्ध छेडेका थिए र १९५४ मा फ्रान्सलाई पराजित गरे र तिनीहरूलाई भगाए । 

यस युद्धमा ४,००,००० देखि ८,४२,७०७ सैनिकले ज्यान गुमाएको अनुमान गरिन्छ र १,२५,००० देखि ४,००,००० गैर-सैनिक नागरिक ले ज्यान गुमाए. .  जुलाई २१, १९५४ मा अन्तर्राष्ट्रिय जेनेभा सम्मेलनमा, नयाँ समाजवादी फ्रान्सेली सरकार र भियत मिन्हले एक सम्झौता गरे जसले भियतनामलाई 17 औं समानान्तर भन्दा माथि उत्तर भियतनामको नियन्त्रण प्रदान गर्यो, यो सम्झौता भियतनाम र संयुक्त राज्यले अस्वीकार गरेको थियो। भियतनाम र संयुक्त राज्य अमेरिका द्वारा अस्वीकार गरिएको एक सम्झौता। एक वर्ष पछि, Bảo Đại लाई उनको प्रधानमन्त्री, Ngô Đình Diệm द्वारा पदच्युत गर्दै, भियतनाम गणतन्त्र (दक्षिण भियतनाम) सिर्जना गर्नेछ। चाँडै एक विद्रोह, कम्युनिस्ट उत्तर द्वारा समर्थित, Diem को कम्युनिष्ट विरोधी सरकार विरुद्ध विकसित भयो। भियतनाम युद्धको रूपमा चिनिने यो द्वन्द्वमा दक्षिण भियतनामीको समर्थनमा ठूलो अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेप समावेश थियो र 1975 मा उत्तर भियतनामीसँग दक्षिण भियतनामको पराजय र भियतनामको पुन: एकीकरणको साथ समाप्त भयो।

At the International Geneva Conference on July 21, 1954, the new socialist French government and the Việt Minh made an agreement which gave the Việt Minh control of North Vietnam above the 17th parallel, an agreement that was rejected by the State of Vietnam and the United States. A year later, Bảo Đại would be deposed by his prime minister, Ngô Đình Diệm, creating the Republic of Vietnam (South Vietnam). Soon an insurgency, backed by the communist north, developed against Diệm's anti-communist government. This conflict, known as the Vietnam War, included large U.S. military intervention in support of the South Vietnamese and ended in 1975 with the defeat of South Vietnam to the North Vietnamese and the reunification of Vietnam.
## यो पनि हेर्नुहोस्
* दोस्रो हिन्दचीन युद्ध / भियतनाम युद्ध
* हिन्दचीन युद्ध

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भियतनाम सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:शीतयुद्धकालीन द्वन्द्वहरू
हिन्दचीन युद्ध

[अङ्गुठाकार|311x311px|फ्रेन्च [हिन्दचीन]]**हिन्दचीन युद्ध** () दक्षिणपूर्व एसियामा सन् १९४६ देखि १९९१ सम्म कम्युनिस्ट हिन्दचीन सेना (मुख्यतया प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र भियतनाम) र विपक्षीहरू (मुख्यतया फ्रान्सेली, भियतनाम राज्य, दक्षिणी  भियतनाम, अमेरिकी, कम्बोडियन, लाओटियन शाही, र चिनियाँ सेना)) द्वारा लडिएका युद्धहरूको शृङ्खला थिए।। "हिन्दचीन" शब्दले मूल रूपमा फ्रेन्च हिन्दचीनलाई बुझाउँछ, जसमा भियतनाम, लाओस र कम्बोडियाका वर्तमान राज्यहरू समावेश थिए। हालको प्रयोगमा, यो धेरै हदसम्म राजनीतिक क्षेत्रको सट्टा भौगोलिक क्षेत्रमा लागू हुन्छ।

## पृष्ठभूमि 
### फ्रान्सेली इन्डोचीना 
### प्रथम विश्वयुद्धको समयमा इन्डोचीन 
## इतिहास 
हिन्दचीनमा तीन वटा युद्ध भइसकेका छन्-

* पहिलो हिन्दचीन युद्ध
* दोस्रो हिन्दचीन युद्ध
* तेस्रो हिन्दचीन युद्ध

श्रेणी:युद्ध

श्रेणी:भियतनाम सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:सोभियत सङ्घ सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:संयुक्त राज्य अमेरिका सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:जनवादी गणतन्त्र चीन सम्मिलित युद्धहरू
तुलसा थापा

**तुलसा थापा** (, १९७०-१९९५) एक नेपाली केटी थिइन् जसलाई १९८२ मा काठमाडौँ नजिकैको थानकोटबाट १३ वर्षको उमेरमा अपहरण गरिएको थियो, पर्सा जिल्लाको सीमावर्ती सहर वीरगन्ज हुँदै मुम्बईमा तस्करी गरिएको थियो, र वेश्यावृत्तिमा बेचिएको थियो। उनलाई व्यवस्थित रूपमा पेश गर्न कुटपिट गरियो, त्यसपछि उनलाई व्यापारको लागि उपयुक्त बनाउन बारम्बार बलात्कार गरिएको थियो। उनलाई मुम्बईका तीनवटा वेश्यालयमा ५ हजारदेखि ७ हजार रुपैयाँसम्मको मूल्यमा बेचिएको थियो। जनस्वास्थ्य सङ्गठनले पूर्ण रूपमा "तुलसा बचाउ" अभियान थालेको थियो र मिडियाको सहयोगमा उनलाई उद्धार गर्न सफल भयो। अस्पतालमा, तुलसालाई वेश्यावृत्ति उद्योगबाट सम्भावित प्रतिशोध विरुद्ध पुलिस सुरक्षा दिइएको थियो। केही समय डोंगरी रिमाण्ड होममा बसेपछि उनी जोरपाटीस्थित चेसाइर होम फर द अपाङ्गमा बस्न नेपाल फर्किइन्। डाक्टरहरूले तुलसाको मूल्याङ्कन गर्दा उनलाई शारीरिक र मनोवैज्ञानिक रूपमा गम्भीर चोट लागेको पाए। वर्षको उमेरमा क्षयरोगको कारणले मृत्यु भएको थियो।

सञ्चारमाध्यममा भएको बहसका कारण भारत र नेपाल सरकारले भारतीय वेश्यालयबाट नेपाली युवतीहरूको उद्धार र स्वदेश फिर्ता गर्ने सन्धिमा हस्ताक्षर गरिएको थियो। भारतमा नाबालिगसँग बेचबिखन गर्नेको सजाय ७ वर्षबाट बढाएर १३ वर्ष पुगेको छ। बाल वेश्यावृत्ति करिब ४०% ले घटेको छ तर मुख्य समस्या रहेको छ र यकिन तथ्यांक उपलब्ध छैन। रोयटर्स (मासाको इजिमा, "S. Asia Arged to Unite Against Child Prostitution," Routers, जुन १९, १९९८) का अनुसार सन् १९९६ मा बम्बईको वेश्यालयमा ठुला छापा मार्दा उद्धार गरिएका ४८४ वेश्यावृत्तिमध्ये ४०% भन्दा बढी नेपालका थिएँ।

सन् २००० मा, उनी आफ्ना सतावटहरू विरुद्धको मुद्दामा फैसला सुनाएपछि छोटो समयको लागि समाचारमा थिइन्। सन् ६ डिसेम्बर १९८२ मा, रेकर्ड गरिएको पहिलो प्रतिवेदनमा तुलसाले आफूलाई अपहरण गरी विभिन्न वेश्यालयमा बेचेकोमा ३२ जनालाई जिम्मेवार ठहराएकी थिइन्। यसमा ट्याक्सीवाले, अपहरणकारी र वेश्यालयका मालिकहरू पर्छन्। उनले अन्य तीन नेपाली पुरुषहरू, काञ्च सार्खी, कानी र उत्तम कुमार परियारको नाम पनि राखिन्, जसलाई नेपाल सरकारले गिरफ्तार गरेको थियो र अन्ततः  २० वर्षको जेल सजाय सुनाएको थियो। बम्बे प्रहरीले पक्राउ गरेका ३२ जनामध्ये सात जनालाई अभियोग लगाइएको थियो तर प्रमाणको अभावमा रिहा गरिएको थियो। नौ जना संदिग्ध मध्ये एक जनाले मात्रै मुद्दाको सामना गर्नु परेको छ, बाँकीले आफूलाई लुकेर बसेका छन्। एकल अभियुक्तलाई न्यायाधीशले अपर्याप्त प्रमाणको आधारमा रिहा गरेका थिएँ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सन् १९९५ मा मृत्यु
श्रेणी:सन् १९७० मा जन्म
युरेसिया

thumb|300px|युरेसिया

**युरेसिया** सम्पूर्ण युरोप र एसिया मिलेर पृथ्वीको सबैभन्दा ठुलो महाद्वीपीय क्षेत्र हो। केही भूगोलविद्हरूका अनुसार भौतिक रूपमा युरेसिया एउटै महादेश हो। फरक महाद्वीपको रूपमा युरोप र एसियाका अवधारणाहरू पुरातन कालमा छन्, तर तिनीहरूका सिमानाहरू स्वेच्छाचारी छन् र ऐतिहासिक रूपमा परिवर्तनको विषय भएका छन्। युरेसिया स्वेज नहरमा अफ्रिकासँग जोडिएको छ, र यी दुईलाई कहिलेकाहीं पृथ्वीको सबैभन्दा ठुलो सन्निहित भू-भाग, अफ्रो-युरेसियाको वर्णन गर्न मिलाइन्छ।

मुख्यतया उत्तरी र पूर्वी गोलार्धमा, युरेसिया आइसल्यान्ड र इबेरियन प्रायद्वीपबाट पश्चिममा रुसी सुदूर पूर्वसम्म र दक्षिणमा रुसी सुदूर उत्तरदेखि समुद्री दक्षिणपूर्व एसियासम्म फैलिएको छ। युरेसियाको दक्षिणपश्चिममा अफ्रिका, पश्चिममा आन्ध्र महासागर, उत्तरमा उत्तरध्रुवीय महासागर, पूर्वमा प्रशान्त महासागर र दक्षिणमा हिन्द महासागर रहेको छ। दुई महादेशको रूपमा युरोप र एसिया बीचको विभाजन एक ऐतिहासिक सामाजिक संरचना हो, किनकि न त सामान्य परिभाषामा फिट हुन्छ; यसरी, संसारका केही भागहरूमा, युरेसियालाई पृथ्वीको छ, पाँच वा चार महाद्वीपहरूमध्ये सबैभन्दा ठुलो मानिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:युरेसिया
श्रेणी:अधिमहाद्वीप
आफ्रोयुरेसिया

thumb|300px|आफ्रोयुरेसिया

**आफ्रोयुरेसिया** (**अफ्रोयुरेसिया**, **युराफ्रासियावा**, **पुरानो संसार** पनि) अफ्रिका, एसिया र युरोप महादेशहरू मिलेर बनेको भू-भाग हो। सर्तहरू यसको घटक भागहरूको नामहरूको मिश्रित शब्दहरू हुन्। यसको मुख्य भूमि पृथ्वीको सबैभन्दा ठुलो र सबैभन्दा जनसङ्ख्या भएको सन्निहित भूमिमास हो। यद्यपि अफ्रो-युरेसियालाई सामान्यतया दुई वा तीनवटा अलग-अलग महाद्वीपहरू समावेश गरिएको मानिन्छ, यो एक उचित महाद्वीप होइन। यसको सट्टा, यो सुपरमहाद्वीप चक्रको सबैभन्दा ठुलो वर्तमान भाग हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:आफ्रोयुरेसिया
श्रेणी:अधिमहाद्वीप
श्रेणी:अफ्रिकाको भूगोल
श्रेणी:एसियाको भूगोल
श्रेणी:युरोपको भूगोल
गोन्डवाना

thumb|300px|गोन्डवाना

**गोन्डवाना** (; गोन्ड जातिको वन) एक ठुलो भू-भाग थियो, कहिलेकाहीँ एक अधिमहाद्वीपको रूपमा पनि चिनिन्छ। यो पूर्वी अफ्रिकासँग भारत र माडागास्करको टक्करको साथ धेरै क्र्याटनहरू (पृथ्वीको क्रस्टको ठुलो स्थिर ब्लक) को वृद्धिबाट गठन भएको थियो।

गोन्डवाना पुराजीवक कल्पको महाद्वीपीय क्रस्टको सबैभन्दा ठुलो टुक्रा बन्यो, जसले लगभग १००,०००,००० किमी२, पृथ्वीको सतहको लगभग एक-पाँच भाग क्षेत्र ओगटेको छ। यो प्राङ्गारयुगको समयमा युरामेरिकासँग मिलाएर प्यान्जिया बन्यो। यो रक्ताश्म युगको समयमा उत्तरी प्यान्जियाबाट अलग हुन थाल्यो, र प्रारम्भिक सरीसृपयुगको (लगभग १८० मिलियन वर्ष पहिले) समयमा टुक्रन थाल्यो। विच्छेदको अन्तिम चरणहरू, दक्षिण अमेरिकाबाट अन्टार्कटिकाको विभाजन र अष्ट्रेलिया, पालेओजीनको समयमा भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ऐतिहासिक महादेशहरू
अधिमहाद्वीप

[thumb|[गोन्डवाना|गोन्डवाना अधिमहाद्वीप]]

भूविज्ञानमा, एक **अधिमहाद्वीप** वा **विशालमहाद्वीप** भनेको एकल ठुलो भू-भाग बनाउनको लागि पृथ्वीको अधिकांश वा सबै महाद्वीपीय ब्लकहरू वा क्र्याटनहरूको संयोजन हो। यद्यपि, केही भूवैज्ञानिकहरूले फरक परिभाषा प्रयोग गर्छन्, "पहिले फैलिएको महाद्वीपहरूको समूह", जसले व्याख्याको लागि ठाउँ छोड्छ र त्रिखण्ड पूर्वयुग समयहरूमा लागु गर्न सजिलो हुन्छ। अधिमहाद्वीपहरूलाई अन्य समूहहरूबाट अलग गर्नको लागि, एउटा सीमा प्रस्ताव गरिएको छ जसमा महाद्वीपमा महाद्वीपको रूपमा योग्य हुनको लागि अस्तित्वमा रहेको महाद्वीपीय क्रस्टको कम्तीमा ७५% समावेश हुनुपर्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:महादेशहरू
भारतीय भूखण्ड

**भारतीय भूखण्ड** पूर्वी गोलार्धमा भूमध्य रेखामा फैलिएको सानो वास्तुशिल्पीय भूखण्ड हो। मूल रूपमा गोन्डवानाको प्राचीन महाद्वीपको एक भाग, भारतीय भूखण्ड १०० मिलियन वर्ष पहिले गोन्डवानाका अन्य टुक्राहरूबाट अलग भयो, उत्तरतिर सर्न थाल्यो र इन्सुलर भारतलाई साथमा बोकेको थियो।

भारतीय भूखण्डले आधुनिक दक्षिण एसिया (भारतीय उपमहाद्वीप) को अधिकांश भाग र हिन्द महासागर अन्तर्गत बेसिनको एक भाग, दक्षिण चीन र पश्चिमी इन्डोनेसियाका केही भागहरू समावेश गर्दछ, र लद्दाख, कोहिस्तान र बलुचिस्तान सम्म फैलिएको छैन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतको भूविज्ञान
श्रेणी:पाकिस्तानको भूविज्ञान
श्रेणी:हिन्द महासागरको भूविज्ञान
श्रेणी:भौगोलिक भूखण्डहरू
श्रेणी:नेपालको भूविज्ञान
उत्तरी गोलार्ध

thumb|300px|उत्तरी गोलार्ध

**उत्तरी गोलार्ध** भनेको भूमध्य रेखाको उत्तरमा रहेको पृथ्वीको आधा भाग हो। सौर्यमण्डलका अन्य ग्रहहरूका लागि, उत्तरलाई पृथ्वीको उत्तरी ध्रुवको रूपमा सौर्यमण्डलको अपरिवर्तनीय समतलको सापेक्ष एउटै आकाशीय गोलार्धको रूपमा परिभाषित गरिएको छ।

यसको सतह ६०.७% पानी हो, दक्षिणी गोलार्धको मामलामा ८०.९% पानीको तुलनामा, र यसले पृथ्वीको ६७.३% जमिन समावेश गर्दछ। युरोप र उत्तरी अमेरिकाका महादेशहरू पूर्णतया पृथ्वीको उत्तरी गोलार्धमा अवस्थित छन्, जसमा लगभग सम्पूर्ण एसिया महाद्वीप, अफ्रिकाको लगभग दुई तिहाइ र दक्षिण अमेरिकाको सानो भाग पनि समावेश छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:उत्तरी गोलार्ध
श्रेणी:पृथ्वीका गोलार्धहरू
पश्चिमी गोलार्ध

thumb|300px|पश्चिमी गोलार्ध

**पश्चिमी गोलार्ध** ग्रह पृथ्वीको आधा भाग हो जुन प्राइम मेरिडियन (जसले ग्रीनविच, लन्डन, इङ्गल्यान्ड पार गर्दछ) र १८०औँ मेरिडियनको पूर्वमा अवस्थित छ। अर्को आधा भागलाई पूर्वी गोलार्ध भनिन्छ। राजनीतिक रूपमा, पश्चिमी गोलार्ध शब्द प्रायः अमेरिकाका लागि एक मेटोनिमको रूपमा प्रयोग गरिन्छ, यद्यपि भौगोलिक रूपमा गोलार्धमा अन्य महाद्वीपका भागहरू पनि समावेश छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पश्चिमी गोलार्ध
श्रेणी:पृथ्वीका गोलार्धहरू
डिम्पल कुमारी झा

**डिम्पल कुमारी झा** (; १२ जुलाई १९७९ - २४ अप्रिल २०२२) एक नेपाली राजनीतिज्ञ, पमधेश प्रदेशको प्रान्तीय सभाकी सदस्य थिइन्। उनी मधेश प्रदेश को भौतिक पूर्वाधार विकास राज्यमन्त्री थिइन्। उनी राजनीतिक दल राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालबाट मधेश प्रदेशको प्रदेश सभामा भाग लिन समानुपातिक प्रतिनिधित्व सदस्यका रूपमा मनोनयन भएकी थिइन्।

उनले २०१३ को नेपालको संविधानसभाको सदस्यको रूपमा पनि काम गरेकी थिइन्। झा एक आयुर्वेदिक डाक्टर पनि थिइन्।

## सुरुवाती जीवन 
डिम्पल कुमारी झाको जन्म सन् १२ जुलाई १९७९ मा भएको थियो। उनका आमा बुवाको नाम सोभा पाठक र सुदर्शन पाठक हो। उनका श्रीमान अनिलकुमार झा नेपालको सङ्घीय संसदका सदस्य र राजपा नेपालका प्रमुख नेता हुन्।

## प्रदेश तहको राजनीति 
दायाँ|अङ्गुठाकार| डिम्पल उनको अफिसमा।
उनी मधेश प्रदेश को प्रदेश सभा सदस्य थिइन्। उनी मधेश प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार विकास राज्यमन्त्री थिइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
श्रेणी:लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेश सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:सन् २०२२ मा मृत्यु
श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल सद्भावना पार्टीका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:पर्सा जिल्लाका मानिसहरू
एनबिसी

**एनबिसी** () वा **णतिओनल ब्रोद्चस्तिंग कम्पनी** (National Broadcasting Company) एनबीसी युनिभर्सल, कमकास्ट को एक डिभिजनको स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी अंग्रेजी भाषाको टेलिभिजन नेटवर्क हो। यो १९ जुन, १९२६ मा स्थापित भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन च्यानलहरू
बोनिता शर्मा

अङ्गुठाकार| २०१९मा एक कार्यक्रममा बोनिता शर्मा
**बोनिता शर्मा** () नेपाली स्वास्थ्य तथा पोषण अभियन्ता हुन्। उनी सोशल चेन्जमेकर्स एण्ड इनोभेटर्स (सचइ) चलाउँछिन् र २०१९ मा बीबीसीको *१०० महिला* मध्ये एकको रूपमा सूचीबद्ध भएकी थिइन।

## सुरुवाती जीवन 
शर्मा नेपालमा जन्मिएका हुन्। उनले पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयमा जनस्वास्थ्यमा बीए र त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट पोषणमा स्नातकोत्तर गरेकी थिइन्।

बोनिता शर्माले सन् २०१७ मा सोसल चेन्जमेकर्स एण्ड इनोभेटर्स (सचइ) को स्थापना गरेकी थिइन। यो एक गैर-लाभकारी संस्था हो, जसले कुपोषण उन्मूलन गर्न र विशेष गरी महिला र बालबालिकाको लागि राम्रो स्वास्थ्यलाई प्रोत्साहित गर्ने लक्ष्य छ। कुपोषणबाट हुने बालमृत्यु घटाउनको लागि, उनले न्यूट्रिबिड्स (पोषण माला) नामक ब्रेसलेट ल्याइन् जसले आमाहरूलाई आफ्ना बच्चाहरूको लागि खानाको योजना बनाउन मद्दत गर्छ। सन् २०१६ मा, नयूत्रीबिड्स एसिया प्यासिफिक युवा नवाचार चुनौती जितेको थियो। शर्माले पोषण, गर्भपतन र कोविड-१९ जस्ता महिलाहरूलाई असर गर्ने मुद्दाहरूमा लेख्छन्। शर्माको नाम  सन् २०१९ मा बीबीसीको *१०० महिलाहरूको* सूचीमा घोषणा गरिएको थियो र उनी बालिकाको शिक्षाको अधिकारका लागि मलाला कोषको भागको रूपमा युनेस्को महिला च्याम्पियन हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
 
श्रेणी:नेपाली उद्यमीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू
अमेरिकन ब्रोडकास्टिङ कम्पनी

**अमेरिकन ब्रोडकास्टिङ कम्पनी** () वा **एबिसी** (ABC) वाल्ट डिज्नी कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी  टेलिभिजन नेटवर्क हो। यो १५ मई, १९४३ मा स्थापित भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन च्यानलहरू
फूलबारी (चलचित्र)

**फुलबारी** ( नेपाली : फुलबारी) G21 प्रोडक्सनको ब्यानरमा उपेन्द्र सुब्बा द्वारा लिखित र राम बाबु गुरुङ द्वारा निर्देशित 2023 को नेपाली चलचित्र हो। मनिष ढकालले निर्माण गरेका हुन् । १७ फेब्रुअरी २०२३ मा रिलिज भएको यस फिल्ममा दयाहाङ राई, विपिन कार्की, प्रियंका कार्की, अरुणा कार्की र अन्य कलाकारहरुको अभिनय रहेको छ ।यो फिल्म ईलाममा बनाईएको हो।   

## प्लट 
एउटा परिवारलाई आमाको स्वास्थ्य अवस्थाले चुनौती दिएको छ र तीन हुर्केका छोराहरू आफ्नो आमा र बुबाको लागि साँच्चै त्यहाँ हुन आफ्नै जीवनमा व्यस्त छन्। 

## जात 
फुलबारी का कलाकार

* दयाहाङ राई
* बिपिन कार्की
* प्रियंका कार्की
* अरुणा कार्की
* शिल्पा मास्के
* गौमाया गुरुङ

## रिलीज 
चलचित्र १७ फेब्रुअरी २०२३ मा नेपालभर रिलिज भएको थियो । यो फिल्मले कुल ४ करोड ८८ लाख अनुमानित कुल कमाई गरेको थियो । 

## सन्दर्भहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
* 
श्रेणी:सन् २०२३ का चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
सीबिएस

**सीबिएस** () वा **कोलम्बिया ब्रोद्चस्तिंग सिस्टम** (Columbia Broadcasting System) प्यारामाउन्ट ग्लोबलको स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी टेलिभिजन नेटवर्क हो। यो १८ सेप्टेम्बर, १९२७ मा स्थापित भएको थियो। यो न्युयोर्क सहर मा मुख्यालय छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन च्यानलहरू
फक्स ब्रोडकास्टिङ कम्पनी

**फक्स ब्रोडकास्टिङ कम्पनी** () वा **फक्स** (FOX) फक्स कर्पोरेशन द्वारा स्वामित्व र संचालित एक अमेरिकी व्यावसायिक टेलिभिजन नेटवर्क हो। यो ९ अक्टोबर, १९८६ मा बिग थ्री टेलिभिजन नेटवर्कहरू (एबिसी, सीबिएस, र एनबिसी) को प्रतिस्पर्धीको रूपमा स्थापित भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन च्यानलहरू
बर्तिका एम राई

**बर्तिका एम राई** (), न्यूयोर्क शहरमा जन्मिएका नेपाली-अमेरिकी गायक-गीतकार हुन्। सन् २०१६ मा, राईले आफ्नो पहिलो एल्बम, *बिम्बकाश* सार्वजनिक गर्नुभएको थियो। राईले हालसम्म   तीनवटा एल्बम निकालिसकेकी छिन्।

## सांगीतिक करियर 
बर्तिका नेपालको ललितपुरमा हुर्केकी थिइन् र छ वर्षको उमेरदेखि नै अनौपचारिक रूपमा सङ्गीतमा लागेकी थिइन्। लगभग ११ वर्षको उमेरमा, उनी पहिले नै सानो भीडको अगाडि प्रदर्शन गरिरहेकी थिइन्। उनले धेरै बालगीतहरू रेकर्ड गरिन् र श्रीती प्रधान, उपेन्द्रलाल सिंह, रोशन शर्मा, जोन श्रेष्ठ र गुरुदेव कामतबाट तालिम लिएकि थिइन।

उनी अमेरिका गएपछि मात्रै उनले सङ्गीतलाई  आफ्नो करियरको रुपमा अगाडि बढाउन थालेकी थिइन्। सन् २०१५ मा, न्यूयोर्क शहरमा सरेपछि, राईले नेपाली-अमेरिकी सङ्गीतकार दिवस गुरुङसँग काम गर्न थालिन, पहिले इथाकामा आधारित प्रगतिशील रक सङ्गठन, आयुर्वेदका। सन् २०१५ मा, उनीहरूले *बिम्बकाश*, छ गीतको ईपी बन्ने काम गर्न थाले, जसमा राईले गीतहरू लेखेकी थिइन र गुरुङले निर्माण गरेका थिएँँ।

राईले आफ्नो पहिलो एकल, *खाई*, जनवरी २०१६ मा युट्युबमा व्यापक लोकप्रियतामा रिलिज गरिन्। द काठमाडौँ पोस्टको समीक्षाले गीतलाई "ताजा हावाको सास" भनेको छ र "यसको कविताको रोमाञ्चक सौन्दर्यता र यसको वितरणको सरलता" को प्रशंसा गरेको छ।

राईलाई हिट्स एफएम म्युजिक अवार्डमा उत्कृष्ट नयाँ कलाकार, वर्षको गीत (*खाईका* लागि), उत्कृष्ट पप भोकल प्रदर्शन (महिला) (*खाईका* लागि) र एल्बम अफ द इयर (*बिम्बाकाशका* लागि) नामांकन गरिएको थियो। उनले वर्षको उत्कृष्ट गीत र पप भोकल प्रदर्शन (महिला) जित्नु भएको थियो।

सन् २०१८ मार्चमा, राईले गुरुङद्वारा निर्मित उनको दोस्रो एल्बम *तरालको* रिलीजको घोषणा गर्नुभएको थियो। मा भ्रमणहरू र यसको पहिलो एकल, उमरको लागि एक सङ्गीत भिडियो रिलीज द्वारा समर्थित थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* https://soundcloud.com/bartika
* https://itunes.apple.com/ca/artist/bartika-eam-rai/1138523318
* https://www.youtube.com/watch?v=H7ZODxg0yyY
* https://kathmandupost.com/art-entertainment/2018/12/05/one-needs-to-be-reflective-introspective

श्रेणी:अमेरिकी गायिका-गीतकारहरू
श्रेणी:अमेरिकी पप गायिकाहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:ललितपुर जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९९१ मा जन्म
खुद मुनाफा

**खुद मुनाफा** वा **खुद आय** एक प्रकारको आम्दानी वा नाफा हो जुन क्रेताले कुनै वस्तु बेचेर बिक्रेतालाई दिन्छ। जसमा बिक्रेताको कुल खर्च उसले प्राप्त गरेको कुल पैसाबाट हटाएर यो आम्दानी प्राप्त हुन्छ।

सामान्यतया यसलाई आयकर तिरेर बाँकी रहेको पैसा भनिन्छ। जुन हामीले कसैलाई दिनु पर्दैन। हामीले चाहेमा यसलाई राख्न सक्छौँ। वा तपाईं यसलाई अरू कसैलाई पनि दिन सक्नुहुन्छ। कमाउने व्यक्तिको यसमा पूर्ण नियन्त्रण हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मुनाफा
नाङ्गो गाउँ

नाङ्गो गौ ( नेपाली : नाङ्गो गाउँ) दीपेन्द्र लामा द्वारा लिखित र निर्देशित 2023 को आगामी नेपाली चलचित्र हो।   यसलाई जया श्रेष्ठले निर्माण गरेकी हुन् । सेप्टेम्बर १५, २०२३ मा रिलिज हुने यस फिल्ममा दयाहाङ राई, मिरुना मगर, कर्मा, साम्राज्ञी आरएल शाह, बुद्धि तामाङ लगायतका कलाकारहरुको अभिनय रहेको छ ।   

## जात 
नाङ्गो गाउको कलाकार 

* दयाहाङ राई
* मिरुना मगर
* साम्राज्ञी आरएल शाह
* बुद्ध तामाङ

## रिलीज 
फिल्म आधिकारिक रूपमा सेप्टेम्बर 15, 2023 मा नेपालभर रिलिज हुने तालिका छ। 

## सन्दर्भहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
* 
श्रेणी:नेपाली भाषाका चलचित्रहरू
श्रेणी:सन् २०२३ का चलचित्रहरू
श्रेणी:आगामी चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
पूर्वी आर्य भाषा परिवार

**पूर्वी आर्य भाषा परिवार**, जसलाई **मगध भाषा परिवार** पनि भनिन्छ, उपमहाद्वीपको पूर्वी क्षेत्र (पूर्वी भारत, बङ्गलादेश, असम) मा बोलिन्छ, जसमा बिहार, उत्तर प्रदेश, झारखण्ड, बङ्गाल क्षेत्र, त्रिपुरा, असम र ओडिशा समावेश छन्; उत्तरपूर्वी हिमालय वरपरका अन्य क्षेत्रहरूसँगै। बङ्गाली बङ्गलादेश र पश्चिम बङ्गाल राज्य, त्रिपुरा र असमको बराक उपत्यकाको आधिकारिक भाषा हो जबकि असमिया र उडिया क्रमशः असम र ओडिशाका आधिकारिक भाषाहरू हुन्।

## वर्गीकरण 
पूर्वी आर्य भाषा परिवार अवहट्टबाट आएका हुन्, जुन मगधन अपभ्रंश र अन्ततः मगधी प्राकृतबाट आएका हुन्।

### पश्चिमी मगध 
***बिहारी**
**भोजपुरी भाषा
***क्यारिबियन हिन्दुस्तानी
** मगही भाषा
***खोरठा भाषा  
** मैथिली भाषा 
***बज्जिका (पश्चिमी मैथिली)
***अङ्गिका भाषा (दक्षिणी मैथिली)
***मध्य मैथिली 
***पूर्वी मैथिली
***ठेठी
***जोलाहा
***किसन
**सदनिक
***नागपुरी भाषा
***कुरमालि भाषा
****थारु**
***चितवनी थारु
***डङ्गौरा थारु
***सोनहा
***कथोरिया थारु
***कोचिला थारु
***राना थारु
***बुक्स भाषा
***माझी भाषा
***मुसासा भाषा
****अवर्गीकृत बिहारी**
*** कुम्हली भाषा
*** कुस्वरिक
****दनुवार भाषा
****भोटे माझी भाषा

### पूर्वी मगध 
* **बङ्गाली असमिया भाषा परिवार**:
** गौडिक
*** पूर्वी बङ्गाली
*** बिष्णुप्रिया मणिपुरी
*** चकमा भाषा
*** चटगाँवी भाषा
*** मानभूमि बङ्गाली (पश्चिमी बङ्गाली)
*** नोआखिला भाषा (दक्षिणपूर्वी बङ्गाली)
*** शाही बङ्गाली बोली (दक्षिण-मध्य बङ्गाली)
*** रोहिङ्ग्या भाषा
***  सुन्दरबनी (दक्षिणी बङ्गाली)
*** सिलेटी भाषा
*** तन्चङ्ग्या भाषा
*** उत्तर मध्य बङ्गाली बोली
** कामरूपी प्राकृत:
*** असमिया भाषा (पूर्वी असमिया)
*** कामरुपी उपभाषा (पश्चिमी असमिया)
*** गोलपरिया बोलीहरू (पश्चिमी असमिया)
*** रंग्पुरी भाषा
*** सुरजापुरी भाषा
*** राजवंशी भाषा
*** हाजङ भाषा
* **उडिया भाषा परिवार**
** उडिया परिवार 
***बालेश्वरी (उत्तरी उडिया)
*** कातकी (मध्य उडिया)
***सम्बलपुरी भाषा (पश्चिमी उडिया) 
***सुन्दरगढी उडिया (उत्तरपश्चिम उडिया)
***कालाहण्डिया उडिया (दक्षिणपश्चिम उडिया) 
***देसिया भाषा (कोरापुटिया उडिया) 
***गन्जामी उडिया (दक्षिणी उडिया)
** बोडो पर्जा भाषा
** भतरी भाषा
** रेली भाषा
** कुपिया भाषा
* **हल्बिक भाषा परिवार**:
** हलबी भाषा, कमर भाषा, भुन्जिया भाषा, नहारी भाषा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
बघेली भाषा

**बघेली** वा **बघेलखण्डी** मध्य भारतको बघेलखण्ड क्षेत्रमा बोलिने एक केन्द्रीय आर्य भाषा हो। बघेली मुख्यतया मध्य प्रदेशको रीवा, सतना, सिधी, सिंगरौली, शहडोल, उमरिया, अनुपपुर जिल्लाहरूमा र उत्तर प्रदेशको प्रयागराज र चित्रकूट जिल्लाका केही भागहरूमा र छत्तीसगढको बैकुन्थपुरमा पनि बोलिन्छ।

## वर्गीकरण 
पूर्वी हिन्दी उपसमूहसँग सम्बन्धित एक स्वतन्त्र भाषा, बघेली सन् २००१ को भारतीय जनगणना रिपोर्ट द्वारा 'हिन्दीको बोली' को रूपमा तोकिएको भाषाहरू मध्ये एक हो। विशेष गरी, यो अवधीको बोली हो, जसले आफैं अर्धमागढीबाट बचाउँछ। बघेली एक क्षेत्रीय भाषा हो जुन अन्तर-समूह र अन्तर-समूह सञ्चारको लागि प्रयोग गरिन्छ।

अन्य धेरै आर्य भाषाहरू जस्तै, यो अक्सर भाषाको सट्टा बोलीको रूपमा गलत, स्वेच्छाचारी, वा राजनीतिक रूपमा प्रेरित पदनामको अधीनमा रहेको छ। यसबाहेक, अन्य हिन्दी भाषाहरूमा जस्तै, बाघेली भाषीहरूलाई जनगणनामा मानक हिन्दी भाषाहरूसँग मिलाइएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मध्य प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:केन्द्रीय आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
अमिता सुमन

**अमिता सुमन** (, जन्म १९ जुलाई १९९७) एक नेपाली-ब्रिटिस अभिनेत्री हुन्। उनले नेत्फ्लिच्क्स काल्पनिक शृङ्खला *छाया र हड्डी* (२०२१–) मा इनेज घफा को रूपमा अभिनय गरेकी छिन्। उनको सिडब्लु शृङ्खला *द आउटपोस्ट* (२०१९–२०२१) मा पुनरावर्ती भूमिका रहेको थियो।

## सुरुवाती जीवन 
सुमनको जन्म भेडिहारी ( कालिकामाई गाउँपालिकाको भाग), दक्षिणी नेपालको पर्सा जिल्लाको एउटा गाउँमा भोजपुरी परिवारमा भएको थियो। उनीहरू हिन्दी पनि बोल्छन्। परिवार मामूली पूर्वाधार भएको माटोको घरमा बस्यो र आफ्नै खाना पकाएको थियो। सुमन वीरगन्जको सेन्ट जेभियर स्कुलमा आफ्नो अध्यन गरेकी थिइन्।

उनका बुबाले बेलायती महिलासँग पुनर्विवाह गरेपछि, सुमन सात वर्षकी हुँदा इङ्गल्यान्डको ब्राइटनमा बसाइँ सरेकी थिइन। सन् २०१८ मा, ग्रेजुएट गर्दै , एकेडेमी अफ लाइभ एण्ड रेकर्डेड आर्ट्समा तालिम लिन जानु अघि उनले Varndean माध्यमिक विद्यालय  र ससेक्स डाउन्स कलेज (अहिले पूर्वी ससेक्स कलेज लुइस ) पढेकी थिइन।

## करियर 
स्नातकको केही समय पछि, सुमनले *क्याजुअली* र *एक्ले ब्रिजमा* सानो भूमिकाबाट टेलिभिजनमा डेब्यु गरिन्। उनले *डाक्टर हू* शृङ्खलाको ११ एपिसोड " डेमन्स अफ द पन्जाब " मा साथी यास्मिन खानकी हजुरआमा उम्ब्रेनको युवा संस्करणको रूपमा प्रमुख अतिथिको रुपमा भूमिका निभाएकी थिइन्। सुमनले CW शृङ्खला *द आउटपोस्टको* सिजन २ मा मेडलियन रहीमीबाट नयाको पुनरावर्ती भूमिका लिएकी थिइन।

सन् अक्टोबर २०१९ मा, घोषणा गरिएको थियो कि सुमनले २०२१ नेत्फ्लिच्क्स शृङ्खला *Shadow and Bone* मा Inej Ghafa को रूपमा अभिनय गर्नेछन्, जुन काल्पनिक पुस्तक शृङ्खला *द Grisha Trilogy* and the *Six of Crows Duology* को रूपान्तरण Leigh Bardugo द्वारा गरिएको थियो।

## फिल्मोग्राफी 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
* 
श्रेणी:बेलायतमा नेपाली आप्रवासीहरू
श्रेणी:सन् १९९७ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:पर्सा जिल्लाका मानिसहरू
राजेन्द्रकुमार राई मन्त्रिपरिषद्

**राजेन्द्रकुमार राई** मन्त्रिपरिषद् प्रदेश नं. १को तेस्रो प्रादेशिक सरकार थियो। राजेन्द्रकुमार राईले २०२१ नोभेम्बर २ मा मुख्यमन्त्रीको सपथ लिएपछि गठन भएको थियो। २०२२ फेब्रुअरी ६ मा मन्त्रिपरिषद् विस्तार भएको थियो।

## मन्त्रालयहरू 
## दल अनुसार मन्त्री 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
कार्टुन नेट्वर्क

**कार्टुन नेट्वर्क** () वार्नर ब्रदर्स डिस्कभरीको स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी केबल टेलिभिजन च्यानल हो। यो १ अक्टोबर, १९९२ मा सुरु भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन च्यानलहरू
पूर्वी गोलार्ध

thumb|300px|पूर्वी गोलार्ध

**पूर्वी गोलार्ध** ग्रह पृथ्वीको आधा भाग हो जुन प्राइम मेरिडियन (जसले ग्रीनविच, लन्डन, संयुक्त अधिराज्य पार गर्दछ) र एन्टिमेरिडियनको पश्चिम (जसले प्रशान्त महासागर पार गर्दछ र ध्रुवबाट ध्रुवमा अपेक्षाकृत सानो भूमि)। यो आफ्रोयुरेसिया (अफ्रिका र युरेसिया) र अष्ट्रेलियालाई सन्दर्भ गर्न पनि प्रयोग गरिन्छ, पश्चिमी गोलार्धको विपरित, जसमा मुख्य रूपमा उत्तर र दक्षिण अमेरिका समावेश छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पृथ्वीका गोलार्धहरू
खासी भाषा

**खासी** एक आग्नेसियाली भाषा हो जसमा उत्तर-पूर्वी भारतमा १० लाख भन्दा बढी वक्ताहरू छन्, मुख्य रूपमा मेघालय राज्यका खासी जातिहरू। यस राज्यका केही जिल्लाहरूमा यसको सहयोगी आधिकारिक स्थिति छ। खासीका निकटतम नातेदारहरू शिलङ पठारको खासी समूहका अन्य भाषाहरू हुन्; जसमा प्नार, लिङ्गाम र वार भाषा पर्छन्।

## भौगोलिक वितरण 
खासी भारतमा १,०३८,००० मानिसहरू (सन् २०११ को अनुसार) द्वारा स्थानीय भाषा बोलिन्छ। यो मेघालयको एक तिहाइ जनसङ्ख्या, वा ९९७,००० को पहिलो भाषा हो, र यसका बोल्नेहरू प्रायः खासी पहाड र जयन्तिया पहाडी क्षेत्रहरूमा पाइन्छ। भारतको छिमेकी राज्यहरूमा पनि साना खासी-भाषी समुदायहरू छन्, जसमध्ये सबैभन्दा ठुलो असममा छ: ३४,६०० मानिसहरू। बङ्गलादेशमा पनि बोल्नेहरूको सङ्ख्या एकदमै कम छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मेघालयमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
आदिम भाषा

ऐतिहासिक भाषाविज्ञानको रूख नमुनामा, **आदिम भाषा** एक पोषित पुर्खाको भाषा हो जसबाट धेरै प्रमाणित भाषाहरू विकासबाट आएको मानिन्छ, भाषा परिवार बनाउँछ। आदिम भाषाहरू सामान्यतया अप्रमाणित हुन्छन्, वा आंशिक रूपमा उत्तम रूपमा प्रमाणित हुन्छन्। तिनीहरू तुलनात्मक विधिको माध्यमबाट पुनर्निर्माण गरिन्छ।

## परिभाषा 
सामान्यतया, आदिम भाषा प्रत्यक्ष रूपमा थाहा छैन। यो परिभाषा अनुसार समान विशेषताहरू भएको भाषाहरूको समूहमा तुलनात्मक विधि लागु गरेर तयार गरिएको भाषिक पुनर्निर्माण हो। रूख समानताको कथन र एक परिकल्पना हो कि समानता एक साझा भाषाबाट वंशबाट उत्पन्न हुन्छ। केही विश्वव्यापी रूपमा स्वीकृत आदिम भाषाहरू आदिम भारोपेली भाषा, आदिम आर्य इरानेली भाषा, आदिम आर्य भाषा, र आदिम द्रविड भाषा हुन्।

## शुद्धता 
विभिन्न आदिम भाषाहरू उत्पादन गर्ने विभिन्न पुनर्निर्माण प्रणालीहरूको मूल्याङ्कनका लागि कुनै वस्तुनिष्ठ मापदण्डहरू छैनन्। भाषिक पुनर्निर्माणसँग सम्बन्धित धेरै शोधकर्ताहरू सहमत छन् कि परम्परागत तुलनात्मक विधि एक "सहज उपक्रम" हो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* विश्व भाषा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ऐतिहासिक भाषाविज्ञान
श्रेणी:आदिम भाषाहरू
कुडमाली भाषा

**कुरमाली** वा **कुडमाली** एक आर्य भाषा हो जुन पूर्वी भारतमा बोलिने भाषाहरूको बिहारी समूहसँग सम्बन्धित छ। व्यापारिक बोलीको रूपमा, यसलाई पंचपरगानिया पनि भनिन्छ, यो क्षेत्रको "पाँच परगना" को लागि यसले झारखण्डमा समेट्छ। कुडमाली भाषा लगभग ५.५ लाख मानिसहरूले मुख्य रूपमा झारखण्ड, ओडिशा र पश्चिम बङ्गालको किनारमा बोल्ने गरिन्छ, असमको चिया घाटीहरूमा पनि ठुलो जनसङ्ख्याले कुडमाली बोल्छन्।

## भौगोलिक वितरण 
कुरमाली भाषा मुख्यतया भारतको तीन पूर्वी राज्यहरूमा बोलिन्छ, अर्थात्, दक्षिणपूर्वी जिल्ला सरायकेला खर्सवान, पूर्वी सिंहभूम, पश्चिम सिंहभूम, बोकारो र झारखण्डको राँची जिल्लाहरूमा; उत्तरी जिल्ला मयुरभंज, बालासोर, केन्दुझार, जाजपुर र ओडिशाको सुन्दरगढमा; र दक्षिण पश्चिम जिल्ला पश्चिम मेदिनीपुर, झारग्राम, बांकुरा, पुरुलिया र उत्तरी जिल्लाहरूमा मालदाह, उत्तर दिनाजपुर, दक्षिण दिनाजपुर, पश्चिम बङ्गालको जलपाईगुडी।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बिहारी भाषाहरू
श्रेणी:बिहारमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:झारखण्डमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:ओडिसामा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:असममा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
खोरठा भाषा

**खोरठा** वा वैकल्पिक रूपमा **पूर्वी मगही**को रूपमा वर्गीकृत एक भाषा हो जुन भारतको झारखण्ड राज्यमा बोलिने मगही भाषाको बोली मानिन्छ, मुख्यतया तीनवटा मण्डलहरू: उत्तर छोटानागपुर, पलामु डिभिजन र संथाल परगनाका १६ जिल्लाहरूमा। खोरठा सदनहरूले मातृभाषाको रूपमा बोल्छन् र आदिवासीहरूले सम्पर्क भाषाको रूपमा प्रयोग गर्छन्। यो झारखण्डको सबैभन्दा बढी बोलिने भाषा हो।

## भौगोलिक वितरण 
खोरठा उत्तर छोटा नागपुर मण्डल र झारखण्डको सन्ताल परगना मण्डलमा बोलिन्छ। १३ जिल्लाहरू हजारीबाग, कोडरमा, गिरिडीह, बोकारो, धनबाद, चतरा, रामगढ, देवघर, दुमका, साहेबगन्ज, पाकुड, गोड्डा र जामताडा हुन्। बिहारमा, खोरठा बोलिने जिल्लाहरूमा जमुई, औरंगाबाद, गया र नवादा पर्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बिहारी भाषाहरू
श्रेणी:झारखण्डमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
लक्ष्मी शर्मा

**लक्ष्मी शर्मा** (, जन्म वि.स २००६), एक नेपाली महिला उद्यमी हुन्। उनी अटो रिक्सा चलाउने पहिलो महिला हुन् र नेपालमा पहिलो बटन कारखाना स्थापना गर्नु भएको थियो। शर्माको सानै उमेरमा विवाह भएको थियो, सम्बन्ध विच्छेदपछि १६ वर्ष घरेलु कामदारको रूपमा काम गर्नु भएको छ। उँहाले पछि रिक्सा चलाउन थाल्नु भएको थियो। महिला चालक भएको भन्दै दुव्र्यवहार भए पनि उनले बटन बनाउने कम्पनी लक्ष्मी वुड क्राफ्ट उद्योग खोल्नु भएको छ। बटनहरू जर्मनी, स्विजरल्यान्ड, जाम्बिया, डेनमार्क र संयुक्त राज्य अमेरिकामा निर्यात गरिएको थियो।

## व्यक्तिगत जीवन 
शर्माले शाही दरबारमा काम गर्नु भएको थियो, जहाँ उनले पूजाको समयमा फूल टिप्नुपर्थ्यो, त्यसपछि उनले कोठा सफा गर्नुपर्थ्यो र राजकुमारीसँग समय बिताउनुपर्थ्यो। शर्माले महिनामा करिब २० नेपाली रुपैयाँ पाउनुहुन्थ्यो। सानै उमेरमा उनी तयार भएनन् तर बच्चा जन्माउन बाध्य हुनुभएको थियो।

उनी पनि आफ्ना छोराछोरीलाई अपमानजनक वातावरणमा हुर्काउन चाहँदैनन्। शर्माले पछि टेम्पो चलाएकोमा उनको समुदायबाट अपमानित र उत्पीडन भएको खुलासा गरिन्। उनले थपे: "पुरुषहरूले उनलाई उत्पीडन गरे - यौन अनैतिकताहरू बनाउँदै, उनको कपाल ताने, उनलाई छुने प्रयास गरे। कहिलेकाहीँ महिला यात्रुहरूले पनि भाडा तिर्न अस्वीकार गरे किनभने, एक महिलाको रूपमा, उनले कुनै खतरा उत्पन्न गरेनन्।" पछि उनले दिनको १०० रुपैया (२०२० मा US$०.८०) कमाउन थाले। यसबाहेक, उनले पाँच टेम्पो किन्नुभएको थियो।

दुई वर्षपछि, ड्राइभिङ छोडेपछि, उनले लक्ष्मी वुड क्राफ्ट उद्योग, बटन कारखाना खोल्नु भएको थियो। यो नेपालको पहिलो बटन कारखाना हो। उनले कारखानामा चार जनालाई काममा राख्नु भएको थियो। तिनीहरूले "जानवरहरूको हड्डी र सिङहरू, विशेष गरी भैंसीहरूको हड्डी" बाट बटनहरू बनाउने गर्थे। उनको बटन जर्मनी, स्विट्जरल्यान्ड, जाम्बिया, डेनमार्क र संयुक्त राज्य अमेरिका निर्यात गरिएको थियो। उनले बिक्रीलाई "उनीहरूले तातो केक जस्तै बेच्न थाले" भनेर वर्णन गर्छिन् तर सुरुमा उनले "आफ्नो परिश्रमको फल सङ्कलन गर्न गएको बेला शारीरिक दुर्व्यवहारको कथाहरू सुनाउने" सम्झन्छन्। बटन राल्फ लरेन र जारा सहित प्रमुख कम्पनीहरू द्वारा आयात गरिन्छ। कम्पनीले लगभग पन्ध्र हजार डिजाइन बटनहरू बनाएको छ। शर्माले पुस्तकालयमा धेरै समय बिताएकी थिइन् जहाँ उनले आफूलाई "युरोपियन कला र शिल्प र प्रयोग गरिएका उपकरणहरू" बारे सिकाइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
उच्चारण

thumb|200px|सङ्ख्या सहित मुख र घाँटी**उच्चारण** भनेको कुनै शब्द वा भाषा बोल्ने तरिका हो। यसले विशेष बोली ("सही" वा "मानक" उच्चारण) वा कुनै विशेष व्यक्तिले शब्द वा भाषा बोल्ने तरिकामा दिइएको शब्द वा भाषा बोल्न प्रयोग गरिने ध्वनिहरूको सामान्यतया सहमति-अनुक्रमहरूलाई सन्दर्भ गर्न सक्छ। शब्दको उच्चारणहरू सन्दर्भ कार्यहरू जस्तै शब्दकोशहरूमा फेला पार्न सकिन्छ। सामान्य-उद्देश्य शब्दकोशहरूमा सामान्यतया मानक उच्चारणहरू मात्र समावेश हुन्छन्, तर क्षेत्रीय वा द्वन्द्वात्मक उच्चारणहरू थप विशिष्ट कार्यहरूमा फेला पार्न सकिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:स्वरविज्ञान
श्रेणी:भाषण
श्रेणी:कोशविज्ञान
नागपुरी भाषा

**नागपुरी** (**सादरी** भनेर पनि चिनिन्छ) भारतीय राज्य झारखण्ड, छत्तीसगढ, ओडिशा र बिहारमा बोलिने आर्य भाषा हो। यो मुख्यतया पश्चिम र मध्य छोटा नागपुर पठार क्षेत्रमा बोलिन्छ। यसलाई कहिलेकाहीँ भोजपुरीको बोली मानिन्छ। यो असम, पश्चिम बङ्गाल र बङ्गलादेशका चिया बारी समुदायहरूमा पनि भाषाको रूपमा प्रयोग गरिन्छ जसलाई ब्रिटिस कालमा चिया बारीमा काम गर्न मजदुरको रूपमा लगिएको थियो। 

यसलाई असमको चिया बारी क्षेत्रमा बगनिया भासा भनिन्छ जुन असमिया भाषाबाट प्रभावित छ। सन् २०११ को जनगणना अनुसार, यो ५.१ मिलियन मानिसहरूले पहिलो भाषाको रूपमा बोल्छन्। सन् २००७ मा गरिएको अध्ययनको आधारमा लगभग ७ मिलियनले यसलाई दोस्रो भाषाको रूपमा बोल्छन्।

## नाम 
भाषालाई नागपुरी, नागपुरिया, सदानी, सदरी आदि जस्ता धेरै नामले चिनिन्छ। भाषालाई सदानी, सदानको मूल भाषा, छोटानागपुरको आर्य जातीय भाषिक समूह भनिन्छ। साहित्यिक परम्परामा, भाषालाई नागपुरी भनेर चिनिन्छ, जुन विशेष गरी हिन्दुहरू र सहरहरूमा प्रयोग हुने पालिश र साहित्यिक भाषा हो। सदरीले भाषाको बोलिने र गैर-साहित्यिक रूपलाई जनाउँछ, विशेष गरी ग्रामीण इलाकामा आदिवासीहरूद्वारा बोलिने।

## इतिहास 
नागपुरी भाषाको उत्पत्तिबारे भाषाविद्हरूका बीचमा विभिन्न मतहरू छन्। पिटर शान्ति नवरंगीका अनुसार नागपुरिया सदानी वा नागपुरीको उत्पत्ति प्राचीन प्राकृतबाट भएको हो। प्रोफेसर केशरी कुमार सिंहका अनुसार नागपुरी अपभ्रंश र मगधी प्राकृतको वंशज हो भने उनको पुस्तक "नागपुरी भाषा इबम साहित्य" मा उल्लेख छ। डा. श्रवणकुमार गोस्वामीका अनुसार नागपुरी अर्धमागढी प्राकृतबाट विकसित भएको हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बिहारी भाषाहरू
श्रेणी:पूर्वी आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:झारखण्डमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:ओडिसामा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
रङ्गपुरी भाषा

**रङ्गपुरी** पूर्वी आर्य भाषा हो, जुन उत्तरी पश्चिम बङ्गाल, भारतको असमको पश्चिमी गोलपारा र बङ्गलादेशको रंगपुर डिभिजनमा बोलिन्छ। धेरैले आ-आफ्नो क्षेत्रमा बङ्गाली र असमियामा द्विभाषी छन्। ग्लोटोलोगका अनुसार, यसले कम्ता भाषाको साथ मध्य-पूर्वी कम्टा समूह बनाउँछ। राजवंशी र सुरजापुरीको साथमा तिनीहरूले भाषाहरूको कम्ता समूह बनाउँछन्।

## इस पनि हेर्नुहोस्
*कामतापुरी विकिमीडिया
*राजबंशी विकिमीडिया (नेपाल)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पूर्वी आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालमा बोलिने भाषाहरू
पढाइ

[thumb|200px|[नेपालमा समाचार पत्र पढ्ने वरिष्ठ]]

**पढाइ** भनेको अक्षर, प्रतीक आदिको अर्थ वा अर्थ लिने प्रक्रिया हो, विशेष गरी दृष्टि वा स्पर्शद्वारा। शिक्षकहरू र अनुसन्धानकर्ताहरूका लागि, पढाइ शब्द पहिचान, हिज्जे, वर्णमाला, फोनिक्स, फोनेमिक जागरूकता, शब्दावली, समझ, प्रवाह, र प्रेरणा जस्ता क्षेत्रहरू समावेश गर्ने बहुमुखी प्रक्रिया हो।

पढाइ सामान्यतया एक व्यक्तिगत गतिविधि हो, चुपचाप गरिन्छ, यद्यपि अवसरमा एक व्यक्तिले अन्य स्रोताहरूको लागि ठुलो स्वरमा पढ्छ; वा राम्रो बुझ्नको लागि, आफ्नै प्रयोगको लागि ठुलो स्वरमा पढ्नुहोस्। मध्य युगको अन्तमा छुट्याइएको पाठ (शब्दहरू बीचको खाली ठाउँ) को पुन: परिचय अघि, चुपचाप पढ्ने क्षमता बरु उल्लेखनीय मानिन्थ्यो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पढाइ
श्रेणी:लिपि