open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
श्रवणबेलगोला

**श्रवणवेलगोला** (कन्नड : ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ) कर्नाटक राज्यको चन्नारायपटको हस्सन जिल्लामा स्थित एक शहर हो । यो राज्यको राजधानी बेङ्गलोरबाट १४४ कि. मी. टाढा रहेको छ । यो एक प्रसिद्ध जैन तीर्थस्थल हो । कन्नड़ मा  'वेल' को अर्थ श्वेत हुन्छ र 'गोल' को अर्थ सरोवर हुन्छ । शहर को मध्य भागमा एक सुन्दर श्वेत सरोवर का कारण यहाको नाम बेलगोला अथावा श्रवणबेलगोला रहेन् गरेको हो । 

यो स्थान बिध्यागिरी र चन्द्रागिरी को मध्य भागमा अवसस्थित छ। बिध्यागिरी मा ७ तथा चन्द्रागिरी मा १४ जैन मन्दिर रहेका छन्।

## स्थान 
श्रवणवेलगोला कर्नाटक राज्यको हस्सन जिल्लामा स्थित चन्नारयापन तालुकमा चन्नारायपटको दक्षिण-पूर्व देखि ११ कि. मी. दुरीमा स्थित छ । यो जिल्ला केन्द्र कर्नाटकको ५१ कि.मी. दक्षिण-पूर्व को दूरी मा रहेको छ । यो  बंगलौर-मङ्गलोर रोड (एनएच ७५), हिरासेव देखि १८ किलोमिटर, हिलबिडबाट ७८ कि. मी, बेलूर देखि ८९ कि. मी., कर्नाटकको राजधानी बेंगलोर देखि १४४ कि. मी. र मङ्गलोर देखि २२२ कि .मी. दुरीमा अवस्थित रहेको छ ।

## इतिहास 
श्रवणबेलगोलामा चन्द्रागिरी र बिन्ध्यागिरि पहाड रहेका छन् । आचार्य भाद्रबाहु र तिनका शिष्यहरु यहाँ ध्यान गर्दथे भन्ने विश्वाश गरिन्छ ।

## शिलालेखहरू 
## बसदी 
**अकिना बसदी**: यो सन् ११८१ मा बनाइएको थियो । अक्कना बसदीले २३औ तिर्थन्कारा पर्श्वानाथको मन्दिर मुख्य देवता को रूप मा रहेको छ ।
**चन्द्रगुप्त बसदी**: यो ९ औशताब्दीमा स्थापना गरिएको थियो । यो मन्दिरको बीच भागमा पार्श्वनाथको तस्बिर, पदममुथा को एक र दायाँतिर र कुशमन्डीको एक बसेको मुद्रामा रहेको छ ।
**शान्तीनाथ बसदी**: यो मन्दिर शान्तीनाथ को लागि समर्पित छ । यो लगभग १२०० ए. डी. वरपर निर्माण भएको हो ।
**पार्वननाथ बसदी**: बाहिरी सजाइएका पर्खालहरु संगै यो सुन्दर संरचना हो । पार्वननाथको तस्बिर त्यो पहाडमा सबैभन्दा अग्लो छ, जसको उचाई १८ फिट छ । मनिस्टेम्बा (स्तम्भ) सबै चार दिशामा मूर्तिकला गरिएको छ जुन दक्षिणमा पद्मवतीको संख्या, पूर्वमा याकेश, उत्तरमा कुशम्याण्डी र पश्चिममा गेलोपिंग घोडाहरू छन् । नभरंग मा स्तम्भहरू गोला गंगा प्रकारका रहेका छन् जुन घण्टी, भाँडा र चक्का मोल्डिंगहरू छन्।

## चित्र दिर्घा 

File:Aerial_view_of_Bahubali,_Gomateswara_Jain_temple,_Karkala.jpg|गोमतेश्वोर सालिकको हवाई दृष्य
File:Gommateshwara.jpg|ओडेगाल बसदी 
File:Shravanbelgola_Gomateshvara_miniature.jpg|गोमतेश्वोर को मूर्ति को सानो संस्करण
File:Chavundaraya_Basadi_on_Chandragiri_hill_at_Shravanabelagola.jpg| चभुन्दरय बसदी
File:Shravanabelagola_statue.jpg|गोमतेश्वोर सालिकको महामस्तकाभिषेक
File:Shravanabelagola2007 - 05.jpg|शहरको मध्यमा सरोवर, पछि यसको नाम 'वेल' को अर्थ श्वेत हुन्छ र 'गोल' को अर्थ सरोवर
File:View_of_Chandragupta_Basadi_at_Chandragiri_hill_in_Shravanabelagola.jpg|चन्द्रगुप्त बसदी

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाहरी लिङ्कहरू 
* The Bhattarakas of Shravanabelgola and Mudabidri
* Mahamasthakabhisheka.com
* http://www.youtube.com/watch?v=LXQpbMQVriU
* Gommatagiri 

श्रेणी:धार्मिक स्थलहरू
श्रेणी:कर्नाटक
श्रेणी:कर्नाटक जिल्लाका ऐतिहासिक स्थल
मानुषी छिल्लर

**मानुषी छिल्लर** (जन्म १४ मई १९९७) एक भारतीय मोडल र सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता हुन् । उनले मिस वर्ल्ड २०१७को उपाधि जितेकी हुन् । विश्व सुन्दरी प्रतियोगिता २०१७ को उपाधि जितेकी छिल्लरले सन् २०१७ को जुन २५ मा सम्पन्न फेमिना मिस इन्डिया २०१७ को उपाधि जितेकी थिइन् । मिस वर्ल्ड २००० को विजेता प्रियंका चोपडा पछि पहिलो र विश्व सुन्दरी प्रतियोगिता जित्ने छिल्लर छैठौं भारतीय महिला हुन् ।

## व्यक्तिगत जीवन
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:सन् १९९७ मा जन्म
श्रेणी:फेमिना मिस इन्डिया विजेताहरू
श्रेणी:विश्व सुन्दरी प्रतियोगिता विजेताहरू
श्रेणी:भारतीय सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेताहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
डोल्पोपा

thumb|300px|डोल्पोपा

**डोल्पोपा** तिब्बती बौद्ध धर्म जोनाङपा सम्प्रदायका प्रमुख सन्त तथा सेन्टोङ्ग विचारधाराका प्रखर वक्ता हुन। उनको जन्म उत्तरी नेपालको डोल्पो क्षेत्रमा भएको थियो। तिब्बती भाषामा "डोल्पोपा" भन्नाले डोल्पो क्षेत्रको बासिन्दा भन्ने बुझिन्छ। उनलाई वर्तमान समयमा यहि नामले चिनिए पनि, उनको वास्तविक नाम भने शेरव ग्याल्क्षेन हो।

## जीवनी 
डोल्पोपाको जन्म सन १२९२वमा भएको थियो। उनले सन १३०४ मा बौद्ध दिक्षा ग्रहण गर्न स्थानिय विहारमा प्रवेश गरे। आफ्नो प्रारम्भिक अध्ययन पश्चात उनले थप अध्ययनका लागि तात्कालीन बौद्ध दर्शनको केन्द्र विन्दु मुस्तांगमा गई आचार्य जामयांग ड्राग्पा ग्यालक्षेन मार्फत पारमिता यान, अभीधर्म कोष लगायतका धार्मिक ग्रन्थको गहन अध्ययन गरे। केही समय पश्चात उनी उनका गुरु आचार्य जामंयाग ड्राग्पा ग्यालक्षेन सहित तिब्बतको सांग स्थित महान शाक्य विहारमा अध्ययनका लागि गए।

शाक्य विहारमा उनले कालचक्र तन्त्र,चक्रसंभर तन्त्र,हेबज्र तन्त्र , हृदय सुत्र, बज्रक्षेदिका सुत्र, विमलप्रभा सुत्र, बुद्ध गर्भ सुत्र,प्रज्ञापारमिता सुत्र लगायतका गम्भिर बुद्ध सुत्र र तन्त्रको अध्ययन, ध्यान, जप, शिल र साधना गरे। सन १३२१ उनी तिब्बतको महान शाक्य मठको मठाधिसमा नियुक्त भए, त्यहि वर्ष उनले जोनांग मठको भ्रमण गरे, त्यहाको अध्ययन प्रक्रिया, जोनांग दर्शन र शिक्षाबाट पनि उनी औधि प्रभावित भए। उनले तत्कालिन तेस्रो कर्मपा श्री राब्जुङ्ग दोर्जेसँग पनि दर्शन भेट गरी बौद्ध दर्शनको राङटोङ्ग दर्शन सम्बन्धि गहन विचार विमर्श गरे। उनको तार्किक क्षमताको तेस्रो कर्मपाले मुक्त कण्ठले प्रशंसा गरेका छन्।
सुरवाती समयमा उनी शाक्य परम्पराबाट दिक्षित भई शाक्य मठका मठाधिस भए पनि उनले उक्त मठ सन १३२२ मा छोडेर जोनांग परम्परालाई आत्मसात गरेको पाइन्छ। उनले आचार्य योन्तान ग्यास्तो मार्फत जोनांग परम्पराको शिल अनुग्रहण गरे। उनले सोहि परम्परा अनुसार कालचक्र तन्त्रको गहन अध्ययन, जप, ध्यान आदि गरे। उनले षडपथ योगको १ वर्ष सम्म गहन बोध समाधी ग्रहण गरे। यहि ध्यान योग मार्फत प्रथम पटक उनले सेन्टोङ्ग विचारधारा प्रतिपादन गरे। सन १३२५ मा उनी जोनांग सम्प्रदायको मठाधिस र गुरु भए। उनका आध्यात्मिक गुरु आचार्य योन्तान ग्यास्तोको परिनिर्वाण पछि उनको सम्झनामा उनले महान छोर्तन(चैत्य) बनाउने संकल्प गरे अनुरुप उनी आफेैले श्रमदान गरे र सन १३३३ मा सम्पन्न गरे।

उनले सन १३३६ मा पहिलो पल्ट परमार्थ सत्य, शुद्ध प्रकृतिको शुन्यवाद र सापेक्ष सत्यको विषयमा दिक्षा दिए र सान्टोङ्ग (सापेक्ष शुन्यता) विचारधाराको वकालत गरे। यस विचारधाराले तात्कालिन बौद्ध जगतमा ठुलो हलचल ल्याएको देखिन्छ। यस विचारधाराबाट तात्कालिन चिनका सम्राट पनि प्रभावित भई डोल्पोपालाई राजधानी आमन्त्रण गरे पनि डोल्पोपा गहन साधनारत रहेकोले जान भने सकेनन।
यस्ता महान दार्शनिक, बौद्ध विद्वान, तथा आचार्य डोल्पोपाले सन १३६१ मा परिनिर्वाण प्राप्त गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बुद्ध धर्मका नेपाली विद्वानहरू
श्रेणी:नेपाली दार्शनिकहरू
श्रेणी:नेपालका तिब्बती बौद्धहरू
श्रेणी:नेपाली बौद्धहरू
श्रेणी:डोल्पा जिल्लाका मानिसहरू
नारुतो

***नारुतो*** (ナルト) मासाशी किशिमोतोद्वारा तयार पारिएको जापानी कमिक (माङ्गा) श्रङ्खला हो । यसमा नारुतो उजुमाकी (एक वयस्क निन्जा) को गाउँको प्रमुख बन्ने सपनामा आधारित कथा रहेको छ । कथा दुई भागमा बाँडिएको छ, उनी तेह्र वर्ष नकाट्दै र १३ वर्ष पछिका समयहरु पछि ।

नारुतो श्रङ्खलाबद्ध रूपमा सुयसा म्यागजीनमा सन् १९९९ देखि २०१४ मा छापिएको थियो । पछि, एनिमे टेलिभिजन श्रङ्खलामा २२० वटा एपिसोडमा सन् २००२ देखि २००७ मा प्रस्तुत भएको थियो । यसको दोस्रो श्रङ्खलाको रूपमा सन् २००२ देखि २००९ मा ५०० एिसोडमा प्रस्तुत भएको थियो । यसको अङ्ग्रेजी अनुवादित भागहरु पनि प्रस्तुत भएको थियो । सन् २०१७ सम्ममा नारुतो सबैभन्दा बिक्री हुने माङ्गा श्रेङ्खलाहरूको तेस्रो स्थानमा पर्दछ । २२० मिलियन भन्दा बडी प्रति बिक्री भइसकेको र ३५ भन्दा बढी राष्ट्रहरूमा यो प्रख्यात छ । भिज मिडियाको उचित मात्रामा बिक्री भएको माङ्गा श्रङ्खलामा पर्छ, यसका अङ्ग्रेजी अनुवाद युयासए टुडेमा आएका छन् भने न्युयोर्क टाइम्स बेस्टसेलर लिस्टमा थुप्रै पटक आइसकेको छ । सातौँ प्रकाशनले कुइल अवार्ड २००६ जितेको पनि थियो । समिक्षकहरूले पात्रको विकास, बलियो कथा र द्वन्द दृश्यहरूको तारिफ गरेका छन् । केहीले द्वन्दको बयानले कथा सुस्त भएको पनि बताउँछन् । विश्लेषकहरु जापानी मिथ र कन्फुस्युनिजमको माङ्गामा प्रयोग भएको बताउँछन् ।

## कथा सारंश
### भाग १
एक बलियो जीव *नाइन टेल*' कोनोहो (निन्जा दुनियाँको अफ फाइरमा रहेको गाउँ) मा हमला गर्दछ । यसको प्रति उत्तरमा कोनोहा (गाउँका मुखिया) उक्त जीवलाई आफ्ना छोरा नारुतो उजुमिकिमा कैद गरी राख्दछन् जसमा कोनोहाको मृत्यु हुन पुग्दछ । यस कुरा नारुतो स्वंयलाई १२ वर्ष पछि मात्र अरओ निन्जा मिजुकीबाट थाहा हुन्छ । मिजुकीलाई नारुतो हराउँछन् जसबाट नारुतोका गुरु इरुका उनलाई सम्मानयोग्य ठान्छन् । केही समयपछि नारुतो निन्जा बन्दछन् र टिम 7 का सदस्य बन्दछन् । टिमका गुरु काकासी हाताके हुन्छन् । अन्य निन्जा समूह जस्तै टिम 7 पनि गाउँले अह्राएका समस्याहरु पूर्ण गर्दछन् । कयौँ मिसनहर पश्चात् काकासी निन्जा जाँच गराउँछन् जसबाट नारुतो र उनका साथीहरु उच्च पदका बन्न पाउँछन् । जाँचका प्रक्रियामा ओरोचिमारु, एक क्रिमिनल गाउँमा आइपुग्छन्, हाल रहेका गाउँका प्रमुख लाई मारिदिन्छन् । नारुतो जिरिया (तीन बलिया निन्जा, मध्येका एक) सँग त्सुन्डेको खोजी गर्छन् ।

### भाग २
साढे २ वर्ष पछि नारुतो जिरियासँगको ट्रेनिङ पछि फर्कन्छन् । आकात्सुकी शक्तिशाली पुच्छर भएका दानवका कब्जामा रहेका व्यक्तिहरूलाई वशमा पार्न थाल्छन् । यसको सामाना टिम७ र अन्य निन्जाहरूले गर्नुपर्नेहुन्छ र आफ्ना साथी सासुकेलाई पत्ता लगाउनुपर्ने हुन्छ ।

### भाग २
## मिडिया
### माङ्गा
### एनिमे
नारुतोको एनिमे टोकियो अक्टोबर ३, सन् २००२ मा प्रदर्शन भएको थियो र फेब्रुअरी ८, २००७ मा २२० भाग सँगैँ सकिएको थियो ।
### चलचित्र
### उपन्यास
### संगीत
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:कमिक्स
श्रेणी:एनिमे
चिङ वंश

**चिङ वंश** (आधिकारिक: महान् चिङ, ) सन् १६३६बाट  चिनमा स्थापित अन्तिम जहानियाँ शासक वंश थियो । यस वंशले १६४४ देखि सन् १९१२ सम्म (करिब ३ शताब्दी) राज गरेको थियो जसपछि मिङ वंश र हालको चिनमा स्थापित भएको थियो ।

१६ औँ शताब्दीको अन्तिम सम्ममा मिङका जग्गा धनी नुरहाचीले सैन्य समूह तयार पार्न थाले जसमा हाङचीनियाँ, जुरचेन र मङ्गोल जस्ता जातिहरू पर्थे । उनले नै यसलाई समूहगत तयार पार्दै मान्चुज् नाम दिए ।सन् १६३६ सम्म आइपुग्दा उनका छोरा होङ ताजीले मिङलाई लियाओदाङबाट लखेटे र नयाँ वंश चिङको घोषणा गरे । सन् १६४४ मा लि जिचेङद्वारा अगाडि बडेको समुहले मिङको राजधानी बेङजीङ कब्जा गर्यो । सुरुका शासकहरूले मन्चु शैली नै अपनाए, उनीहरूका उपनाममा शासक हुन्थ्यो । उनीहरू कन्फुसियसका उक्ति पछ्याउँथेँ ।

## इतिहास
* पहिलो अफिम युद्ध
* नानकिङ सन्धि- १८४२
* पहिलो चीन-जापान युद्ध-१८९४-९५
* द्वितीय चीन-जापान युद्ध
* चीनको क्रान्ति, सन् १९११

## समाज/संस्कृति
चिङ वंशको सुरुवात र मध्य समयको सामाजिक इतिहासको मुख्य कुरा जनसङ्ख्या वृद्धि थियो । बढ्दो संख्या विभिन्न ठाउँमा भूगोलमा छरिएका प्रमाणहरू छन्, उक्त समयको चिङ सरकारले नै यस प्रकृयालाई सहयोग गर्ने गर्थ्यो । आर्थिक विकास, व्यापारमा चिङहरू दक्षिण पुर्व सम्म पुग्थे ।

चिङ समाज पाँच भागमा बाँडिएको थियो । साधरणत: चिङ समाज २ भागमा नै विभाजित थियो: पहिलो साधारण/सामान्य र दोस्रो तल्लो वर्ग जसमा (नोकर, कम्लरी, आदि पर्थे) । व्यापारी, किसान, कलाकार, अध्ययनकर्ता सामान्य दर्जामा राखिन्थे ।

## अर्थ
१७ शताब्दीको अन्त सँगैँ चिनियाँ अर्थतन्त्र युद्धबाट सुरक्षित बनेर उदाइसकेको थियो, जुन युद्धमा मिङ वंश फालियो । आउँदा शताब्दीहरूमा बढ्दो जनसङ्ख्या र बाह्य मुलुकहरूसँगको बजारवृद्धि पनि हुँदै गयो । चिनले चिया, रेशम र अन्य उत्पादनहरू पश्चिमा मुलुकहरूमा पुर्याउँदै गयो । यस बापत् चिनले चाँदी भित्रायो जसले बजारको स्थायी कायम गरिरह्यो ।

१८ शताब्दीको अन्तिम सम्म आइपुग्दा जनसङ्ख्या ३०० मिलियन पुगिसकेका थिए । लामो समयसम्म शान्त वातावरण र चीनमा भित्रिएकि नयाँ खाद्य सामग्रीले पनि यसलाई सहयोग मिल्यो । व्यापार चिनियाँ शहरहरूमा बढ्यो ।
## कला
यस समयमा कलाको विकास हुँदै आयो । प्रकाशखाना, बाग्लदों शहरी क्षेत्र र कन्फुसियस्का सुत्रहरूको प्रभावले कला क्षेत्रमा परिवर्तन छायो । चिङ समयका सम्राटहरु काव्य र चित्रकलामा पोख्त हुन्थे, उनीहरूको कलाको विषय कन्फुसियस सम्बन्धित नै हुन्थे ।

चिङ समयमा साहित्य नयाँ उचाइमा पुग्यो । कविता दुवै महिला र पुरुषहरूले नै लेख्थे । यस समयका कविताहरु चिनियाँ ओपेरासँग नजिक छन् ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:चीन
बन्दर सेरी बेगावान

**बन्दर सेरी बेगावान**,  वा   (जावी: بندر سري بڬاوان ; पहिले **ब्रुनेई शहर**को रूपमा चिनिने, ब्रुनेई सल्तनतको राजधानी र सबै भन्दा ठूलो शहर हो । बन्दर सेरी बेगावान को जनसङ्ख्या अनुमानित १,००,७०० छ

## नामाकरण 
यस शहरको मूल नाम अंग्रेजीमा "बन्दर ब्रुनेई" वा "ब्रुनेई टाउन" थियो । १९६७ मा, सुल्तान उमर अली सैफुद्दीन - तृतीय ले आफ्नो सबैभन्दा ठूलो पुत्र, हसनल बोलकेय्याको पक्षमा त्यागेर "सेरी बेगावान" को शीर्षक लिनुभयो । उमर अली सैफुद्दीन - तृतीय लाई तब रक्षा मन्त्री बनाइयो र ५ अक्टोबर १९७० मा, शहरलाई उनको सम्मान गर्न नामकरण गरिएको थियो । शब्द बेगावान पनि ब्रुनेईयन राजाहरूका लागि प्रयोग गरिएको थियो तर राजाहरूले उक्त पद अस्वीकार गरिदिए । मूल शब्द बेगावान "संस्कृत" शब्द हो जसको अर्थ "देवता" वा भगवान हुन्छ । यसबाहेक, सेरी बेगावान ले संस्कृतमा "सौभाग्यशाली" भन्ने अर्थ दिन्छ । *सेरी* सम्मानित संस्कृत शब्द श्रीबाट आउँछ र *बन्दर* फारसी भाषाबाट आउछ जुन मूलतः "बन्दरगाह"  वा "स्वर्ग" को अर्थ लाग्छ । मलाय भाषा मा, शब्द बन्दर भनेको "शहर" वा "नगर" हो । १५ औँ १७ औँ शताब्दीबाट ब्रुनेई साम्राज्य अवधिको दौडान सुल्तानले फिलिपिन्सको राजधानी मनिला र बोर्निया लाई र दक्षिणी भाग समेत शासन गरे । केन्द्रको तेस्रो शहरी क्षेत्र प्रशासन पछि दुई देखि कोटा बातु र कम्पोङ्ग अयेरबाट चलेको थियो । जब सल्तनत शासन अठारहौं शताब्दीमा स्पेन, डच र ब्रिटिश जस्ता पश्चिमी शक्तिहरूको आगमनको कारणले गर्दा यसको जनसङ्ख्या  २०,००० बासिन्दाको शिखरबाट पूर्ण भयो । सन् १८८८ देखि १९९६ सम्म, ब्रुनेई एक ब्रिटिश रक्षात्मक थियो । १९०६ मा बेलायतको विकास शुरु भयो । जब ब्रिटिश निवासी सल्तनत को नागरिकहरू लाई पश्चिम बङ्गाल को भूमिमा जानेको लागि प्रोत्साहित गरियो । १८९९ मा, तेल अन्वेषण का लागि ड्रिल गरिएको थियो । यद्यपि, त्यहाँ कुनै तेल भेटिएन । तेल अन्वेषण पछि १९२४ मा सेरिया र बेल्लट जिल्लामा सारियो । सुल्तान मुहम्मद जमालुल अलम द्वितीयले १९९९ मा ब्रिटिश बैङ्कमा एक नयाँ महल स्थापना गरेपछि अर्थव्यवस्था को बढावा गर्न को लागि चीनी व्यापारीहरू आए । मस्जिद र सरकारी भवनहरू पनि १९९० मा पश्चिमी तटहरूमा बनाइयो । त्यसै वर्ष नयाँ सम्झौतामा ब्रुनेईको नयाँ राजधानीको रूपमा बन्दर सेरी बेगावान लाई घोषित गरिएको थियो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* बन्दर सेरी बेगावान को नगरपालिका विभाग 
* केमुडा संस्थान

श्रेणी:एसियाका सहरहरू
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:ब्रुनेई
फिलिपिनी पेसो

**फिलीपीनी पेसो**, जसको पूर्व नाम *पेसो* (अंग्रेजी उच्चारण:/psoso /, / pisoʊ /; फिलिपिनो: *पिसो* या *प्सो*; साइन: ₱; कोड: PHP) ले अंग्रेजी मा सन्दर्भित गरिएको, फिलिपिन्सको आधिकारिक मुद्रा हो । यसलाई १०० सेन्टिमोस (फिलिपिनो: सेन्टिमो) मा विभाजित गरिएको हुन्छ । संयुक्त राज्य अमेरिका को एक पूर्व उपनिवेशको रूपमा, देश ले आफ्नो मुद्रामा अंग्रेजी भाषाको प्रयोग गरियो, साथै "पेसो" शब्द १९६७ सम्म नोटहरू र सिक्का मा उपलब्ध रह्यो । फिलिपिनो भाषा को यसको नोट र सिक्का अपनाइए पवि "पिसो" शब्द को प्रयोग गरिन्छ । आईएसओ ४२१७ प्रति मानक अन्तर्राष्ट्रिय भाषा २०१७ मा उच्चारण "पिसो" मा बदलिएको थियो ।
पेसो लाई सार्वजनिक प्रतीक "₱" द्वारा चिह्नित गरिएको पाइन्छ । फिलीपीनी पेसो चिन्ह लाई अंग्रेजी भाषा मा लेख्ने अन्य तरिकाहरू निम्न "PHP", "PhP", "Php", हुन् । फिलिपिन्स का सिक्का र बैङ्क नोटहरू क्युजोन सिटी मा अवस्थित केन्द्रीय बैङ्क (बङ्को सेन्ट्रल नाङ पिलीपिनास) को सुरक्षित परिसरमा प्रिन्ट गरिइन्छ ।

## सिक्का
१०, २५ र ५० सेन्टिमोस् र १ पेसो का सिक्का उपलब्ध छन । तर १ पेसो बहेक अन्य सिक्का धेरै चलन चल्तीमा छैनन् । डिसेम्बर २००८ मा, १ पेसो भन्दा कम मुल्यको सबै सिक्काहरूलाई चलनबाट हटाउने प्रस्ताव गरिएको थियो । किनकि यिनीहरूको मुल्य भन्दा धेरै यसको लागत लागेको थियो ।

## बैङ्क नोटहरू
१९४९ मा, फिलिपिन्सको केन्द्रीय बैङ्कले कागजको पैसाको मुद्दालाई सम्हालेको थियो । यसको पहलो नोटहरू *विजय खजाना प्रमाण पत्र* मा छापिएको थियो । १९५१ देखि यो नियमित रूपले ५, १०, २० र ५० का सेन्टिमोहरू तथा १, २, ५, १०, २०, ५०, १००, २०० र ५०० पेसो का नोटहरू नियमित रूपमा छापिन थाले । १९८५ मा बङ्को सेन्ट्रल नाङ पिलीपिनासले ५०० पेसो का नोटहरू का साथै "नयाँ प्रकारका नोट" जारी गरेको थियो । यस पश्चात १९९१ मा १००० पेसो का नोटहरू र २००२ मा २०० पेसो का नोटहरू पहिलो पटक जारी गरिएका थिए ।

NDS obverse 5 Philippine peso bill.jpg|५ पेसो नोट
Limited Edition One Philippine Peso Coin showing José Rizal.jpg|thumb|एक पेसो सिक्का

## वर्तमान अर्थव्यवस्था 
सुनको वर्तमान मूल्यको आधारमा, फिलीपीनी पेसो को १९९० देखि १९४९ सम्मको तुलनामा अहिलेको फिलीपीनी पेसोले आफ्नो मूल्य ९९% ले गुमाएको छ ।

## विनिमय दर 
१९५० मा, १ अमेरिकी डलर को विनिमय दर २ पेसो थियो । १९६५ समाप्त भएको अस्थायी विनिमय दर को उतार-चढावको कारणले ३.५७ पेसो र त्यसपछि ६.४० पेसो भयो । धेरै अवमूल्यनले १९८४ मा प्रति डलर १८ पेसोको व्यापार ११.२५ फ्लोटमा भएको थियो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मुद्रा
श्रेणी:फिलिपिन्सका मुद्राहरू
तास्केन्त

**तासकेन्ट** (; , *Тошкент*, تاشكېنت, ; , ) मध्य एसियाली राष्ट्र उज्बेकिस्तानको राजधानी तथा सबैभन्दा ठुलो सहर हो । सन् २०१२ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस सहरको जनसङ्ख्या २३,०९,३०० रहेको छ ।

आठौँ शताब्दीमा इस्लामको स्थायित्व हुनु अगावै यस सहरको प्रारम्भिक इतिहास नियाल्दा तासकेन्टमा सोगदियन तथा टर्किस मानिसहरूको प्रभाव देखिन्छ । सन् १२१९ मा यस सहरलाई जंगेज खाँले विध्वंश पारेका थिए । सिल्क रोडको अवधारणा पछि यस सहरको पुनर्निर्माण सँगै फाइदा पुगेको हो । सन् १८६५ मा रसियाली साम्रज्यले यसलाई अधिन बनाएको थियो र सोभियत सङ्घको समयमा यस सहरले विकासको फड्को लिएको थियो । वर्तमान समयमा यो स्वतन्त्र उज्बेकिस्तानको राजधानी हो र यस सहरमा बहुजातीय समुदायको बसोबास रहेता पनि उज्बेकहरूको सङ्ख्या उल्लेखनीय रहेको छ ।

## इतिहास
## भूगोल
## मौसम
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## External links
*
* तासकेन्ट सहर

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:एसियाका सहरहरू
पाँडे काजी

**पाँडे काजी** एक प्राचिन भारदारी सम्बोधन हो । पाँडे थरका काजी उपाधि पाएका पुरुषहरूलाई सम्बोधन गरिने आधारसूचक हो । पाँडे भारदार परिवार वा पाँडे वंशका पुरुषहरूले काजी पदभार धारण गरी राष्ट्रसेवा गरेका थिए । 
 जसले तिब्बत युद्धमा नेपालको रक्षण गरेका थिए]]
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पद
अम्मान

**अम्मान** (;  '** ) जोर्डनको राजधानी, र देशको आर्थिक, राजनीतिक, सांस्कृतिक केन्द्र तथा सबैभन्दा लोकप्रिय शहर हो । उत्तर-मध्य जोर्डनमा स्थित अम्मान, अम्मान राज्यपालको प्रशासनिक केन्द्र हो । शहरमा ४०,०७,५२६ जनसङ्ख्या र  भूमि क्षेत्र छ । आज, अम्मान पश्चिमी शहरहरू मध्ये सबै भन्दा उदारवादी शहर मानिन्छ । यो क्षेत्र विशेष गरी अरबी र युरोपियन पर्यटकहरू को एक प्रमुख पर्यटकीय स्थल हो ।

यस क्षेत्र मा मानव बस्ती को पुराना प्रमाण एक निओलिथिक साइटको ऐन घजल हो । यसको उत्तराधिकारी **रब्बाथ अम्मोन** को नामले चिनिन्थ्यो, जुन अम्मोनहरू को राजधानी थियो, त्यस पछि **फिलाडेल्फिया** र अन्तिम उत्तराधिकारी अम्मान भयो । जुन उनको मेयर यूसेफ अल-शावरबेको नेतृत्वमा ग्रेटर अम्मान नगरपालिका द्वारा प्रशासित हुन्छ । अम्मान को क्षेत्र या त पहाड (जाबाल) या उपत्यका (वाडी)बाट अफ्नो नाम प्राप्त गरेका हुन् ।

२०१४ मा लगभग २० लाख आगन्तुक अम्मानमा आइपुगे । यसलाई संसारमा ९३ आैं सबै भन्दा धेरै भ्रमण गरिएको शहर घोषित गरियो । अम्मान त्यसै वर्ष ५ औँ सबै भन्दा ठूलो अरब शहर बन्यो । अम्मान मा अपेक्षाकृत तेजीले बढ्दो अर्थव्यवस्था छ । यो वैश्विक शहर सूचकांक को बीटा-स्थान मा छ । यसको अलावा, यो आर्थिक, श्रम, पर्यावरण, र सामाजिक-सांस्कृतिक कारक अनुसार मध्य पूर्व र उत्तर अफ्रिकाको सबैभन्दा राम्रो शहरहरू मध्ये एक हो । यो शहर अरब संसारको सबैभन्दा लोकप्रिय स्थानहरूमा क्षेत्रीय कार्यालयहरू स्थापित गर्न को लागि दोहा र दुबई पछि गनिन्छ । अर्को १० वर्षमा यी तीनवटा शहरहरूले बहुराष्ट्रीय गतिविधिका क्षेत्रमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा कब्जा गर्ने आशा गरिएको छ ।

## नामाकरण 
अम्मानले आफ्नो नाम ईसा पूर्व १३ औँ शताब्दीबाट प्राप्त भयो । अम्मोनहरूले यसलाई "रब्बाथ अम्मोन"बाट लिएका हुन् । जहाँ "रब्बाथ" शब्दको अर्थ **राजधानी** वा **राजाको दरबार** हुन्छ । समयको साथ-साथै "रब्बाथ" शब्द प्रयोग गरिएको थिएन र शहर "अम्मोन" को रूपमा चिनिन थाल्यो । शहर विजय गरेका नयाँ सभ्यताहरूको प्रभावले बिस्तारै-बिस्तारै "रब्बाथ अम्मान" लाई **अम्मान''' नाम मा परिवर्तन भयो ।

## भगिनी शहर 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* अम्मानको स्ट्रीट खाद्य - वृत्तचित्र
* अम्मान डिजिटल समुदाय फेसबुक पेज
* ग्रेटर अम्मान नगरपालिका फेसबुक पेज
* अम्मान सार्वजनिक यातायात नक्शा 

श्रेणी:एसियाका सहरहरू
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:जोर्डन
मनामा

**मनामा** ( ''* ) बहराइनको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो शहर हो, जसको जनसङ्ख्या १,५७,००० छ । लामो पर्सियन खाडीको महत्त्वपूर्ण व्यापारिक केन्द्र, मनामा, धेरै विविध जनसङ्ख्याको घर हो । सउदी अरब र ओमानको सत्तारूढ राजवंशलाई पोर्चुगल र पर्सिया नियन्त्रण र आक्रमणको अवधि पछि, बहराइन ले १९ औँ शताब्दीको ब्रिटिश आजादी संगसंगै आफुलाई एक स्वतन्त्र राष्ट्रको रूपमा स्थापित गर्यो ।

यद्यपि मनामा र मुहर्राक दुबै जोडी शहरहरू १८०० मा एकैचोटि स्थापना भएको देखिन्छ । मुहर्राक, यसको रक्षात्मक स्थानको कारणले ठूलो प्रभाव पारेको थियो त्यसैले १९२१ सम्म बहराइनको राजधानी थियो । मनामा व्यापारीक राजधानी र बहराइन द्वीपको (आइल्याण्ड) मुख्य प्रवेश द्वार बन्यो । २० औँ शताब्दीमा, बहराइनका तेलको खपतले छिटो विकास भयो र १९९० को दशकमा एक समृद्ध विविधीकरणले अन्य उद्योगहरूमा विस्तार गर्न थाल्यो र मध्यपूर्वमा मनामालाई महत्त्वपूर्ण वित्तीय केन्द्रमा परिवर्तन गर्न मद्दत गर्यो । मनामालाई अरब संस्कृति द्वारा *अरब संस्कृतिको वर्ष २०१२* को सम्मानले सम्मानित गरियो ।

## नामाकरण 
मनामा नाम अरबी शब्द المنامة (अनुवादित:*al-manãma'')बाट व्युत्पन्न गरिएको हो जसको अर्थ "विश्राम स्थाल" वा "सपनाहरूको स्थान" हुन्छ ।

## इतिहास 
बहराइनको उत्तरी समुद्री तटमा कास्य युगमा भेटिने मानव बस्तीको प्रमाण छ । दिलमुन सभ्यता ईसा पूर्व ३,००० को समयमा बसे, मेसोपोटामिया, मगन र सिन्धुघाँटीको सभ्यता बीच एक महत्त्वपूर्ण क्षेत्रीय व्यापारको रूपमा सेवा गर्दै आएको छ ।

## सरकार 
ऐतिहासिक रूपमा, मनामालाई अहिले मनामा सूक र मनामा फोर्ट (अहिले गृहमन्त्रालय) को रूपमा चिनिन्छ, जुन दक्षिणपट्टि मात्र सीमित छ । यद्यपि यो शहर अहिलेको नयाँ उपनगरीय विकासका साथै पुराना छिमेकी गाँउहरूलाई शामिल गरी शहरी विकास भएको छ । आज मनामाका इलाकाहरू यस प्रकार तल समावेश छन्:

मनामा बहराइनको पाँच राज्यपालहरू मध्येको एक, राजधानी राज्यपालको भाग हो । २००२ सम्म यो अल-मनामाको नगरपालिकाको अंश थियो । परिषदहरू राज्यपालहरूमा अवस्थित छन् । २००६ मा आठ निर्वाचन क्षेत्रहरूमा क्यापिटल गवर्नेट भित्र मतदान गरिएको थियो ।

## अर्थव्यवस्था 
मनामा बहराइन अर्थव्यवस्थाको केन्द्र बिन्दु हो । जबकि हालका वर्षहरूमा पेट्रोलियम कमजोर हुँदै गएको छ र अन्य उद्योगहरूको वृद्धि को कारण, यो अझै पनि अर्थव्यवस्था को मुख्य आधार हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:एसियाका सहरहरू
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:बहराइन
पेनोम पेन्ह

**पेनोम पेन्ह** (,  or ; , ) दक्षिणपूर्वि एसियाली राष्ट्र कम्बोडियाको राजधानी तथा प्रमुख शहर हो । यो शहर टोन्ले साप तथा मेकङ नदीको किनारमा बसेको छ, फ्रेञ्च विस्तारको बेला देखि नै यो शहर कम्बोडियाको राजधानीको रूपमा रहेको छ । साथै यो शहर देशको अर्थतन्त्र, औद्योगिक तथा सास्कृतिक केन्द्रको रूपमा स्थापित भएको छ ।

कुनै समयमा **एसियाको मोति** भनेर चिनिने यो शहर सन् १९२० को फ्रेञ्चहरूले बनाएको इन्डोचाईना शहरहरू मध्ये सबैभन्दा राम्रो शहर मानिन्छ । पेनोम पेन्ह पर्यटकहरूको लागि एउटा आकर्षणको केन्द्रको साथै मुख्य पर्यटकीय स्थल पनि हो । सन् १४३४ मा स्थापना भएको यो शहर सुन्दर तथा ऐतिहासिक वास्तुकला तथा आर्कषणको लागि प्रख्यात छ । यो शहरमा विभिन्न स्थानहरूमा छरिएर धेरै फ्रेञ्च कोनोनियल भवनहरू अझै पनि रहेको छ । 

यो महानगरीय शहरमा करिब १५ लाख 

## इतिहास
वास्तविक घटनाको शताब्दि पश्चात अभिलेखमा आएको पेनोम पेन्हको बारेमा दन्ते कथा अनुसार पेन्ह भन्नाले खमेर मा डाउन पेन्ह अर्थात पेन्हको बज्यै हुन्छ, जुन पेनोम पेन्हको भविष्य चाकटोमुकमा बस्ने गर्दथे ।

## मौसम
पेनोम पेन्हमा उष्ण प्रदेशिय तथा सुख्खा मौसम रहेको छ । यहाँ मौसम केही सामान्य परिवर्तनको साथ वर्ष भरि गर्मि हुन्छ । यहाँको मौसम सामान्यतया २२ देखि ३५ डिग्री सेल्सियस हुन्छ र मौसम उष्ण प्रदेशिय वर्षाले भने परिवर्तन ल्याउन सक्छ । 

## अर्थतन्त्र
पेनोम पेन्ह कम्बोडियाको आर्थिक केन्द्रको रूपमा रहेको छ भने यसले कम्बोडियाको अर्थत्नत्रको ठूलो हिस्सा ओगटेको छ । यस शहरको दुई अंकको आर्थिक बृद्धिले आर्थिक विस्तारलाई सहयोग गरेको छ भने यस शहरमा नयाँ होटलहरू, रेष्टुरेन्टहरू, बारहरू, अग्ला भवनहरू तथा आधुनिक भवनहरू तयार भएको छ ।

यस शहरको मुख्य अर्थतन्त्र तयार पोशाक, ट्रेडिंग तथा सानो र मझौता व्यावसायहरूमा आधारित रहेको छ । केही वर्ष अघि जग्गा व्यावसाय उच्च स्थानमा रहनुको साथै जग्गाको मूल्य आकाशियको थियो ।

## राजनिती
पेनोम पेन्ह देशको पाँच प्रान्तहरू मध्येको एक प्रान्त हो । यस प्रान्तमा विपक्षी दलको क्याम्बोडिया नेशनल रेसक्यु पार्टिले ५७ प्रतिशत भोट सहित १२ सिट मध्ये ७ सिट सहित विजय भएको थियो । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:एसियाका सहरहरू
श्रेणी:कम्बोडियाका प्रान्तहरू
चन्द्रगिरी गोल्डकप

*चन्द्रगिरी गोल्डकप* भक्तपुरमा आयोजना हुने एक नेपाली राष्ट्रिय स्तरको क्लब फुटबल प्रतियोगिता हो । यो प्रतियोगिताको सुरुवात वि.स. २०७४ सालदेखि भएको थियो ।

## विजेताहरू
## क्लब उत्कृष्ट नतिजा
## सन्दर्भ सामाग्रीहरू
श्रेणी :चन्द्रगिरी गोल्डकप
श्रेणी :नेपाली फुटबल प्रतियोगिताहरू
काँकडभिट्टा गोल्डकप २०७४

*काँकडभिट्टा गोल्डकप २०७४* काँकडभिट्टा गोल्डकपको तेस्रो संस्करण हो। जुन २०७४ सालमा कार्तिक मंसिरमा सञ्चालन भएको थियो।

## सहभागी टिमहरू
प्रतियोगितामा आयोजक ब्राइट युथ क्लबसहित ‘ए’ डिभिजनका ७ टिम गरी ८ टिमको सहभागिता रहेको थियो ।

*हिमालय शेर्पा क्लब
*एपीएफ क्लब
*फ्रेन्डस् क्लब 
*नेपाल आर्मी क्लब
*संकटा क्लब
*नेपाल पुलिस क्लब 
*मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब
*काकडभिट्टा युथ क्लब**(आयोजक)**

## खेलहरू
### सेमिफाइनल
----

----
----

----

### फाइनल
----

----

## पुरस्कार राशि
*विजेता:-रू.७ लाख 
*उप-विजेता:-२ लाख ५० हजार

## पुरस्कारहरू
प्रतियोगिता समापनमा विभिन्न विधाका उत्कृष्ट घोषित खेलाडीहरू पनि नगद पुरस्कारबाट पुरस्कृत बनेका थिए। फाइनलको म्यान अफ दी म्याच आर्मीका विकास खवासले १० हजार रुपियाँ पुरस्कार पाए । राइजिङ प्लेयर आयोजक काँकडभिट्टाका मिलन राईलाई १० हजार रुपियाँ दिइयो । आर्मीका विकेश कुथु उत्कृष्ट गोलरक्षक, काँकडभिट्टाका भूषण राई उत्कृष्ट रक्षक, मनाङका विशाल राई उत्कृष्ट मिडफिल्डर, आर्मीका भरत खवास उत्कृष्ट स्ट्राइकर र आर्मीका नवीन न्यौपाने उत्कृष्ट प्रशिक्षक बने । उनीहरूले जनही २०÷२० हजार नगद प्राप्त गर्न सफल भए । आर्मीकै दिनेश हेन्जन उच्च गोलकर्ता (२ गोल) बन्दै २५ हजार जित्न सफल भए । मनाङका गोलरक्षक दिनेश थापा ‘प्लेयर अफ दी टुर्नामेन्ट’ घोषित हुँदै ५१ हजार पाउन सफल भए । पुरस्कृतहरूलाई राखेप सदस्यसचिव केशवबहादुर विष्टले पुरस्कार प्रदान गरेका थिए।

## स्रोत
श्रेणी :काँकडभिट्टा गोल्डकप
श्रेणी :२०७४ नेपालमा फुटबल
डिली

**डिली** पूर्वी टिमोर को राजधानी, मुख्य बन्दरगाह, व्यावसायिक केन्द्र तथा सबै भन्दा ठूलो शहर हो। यो लेस्सेर सुन्दाद्वीप समूह को सबै भन्दा पूर्वी द्वीप, टिमोर, को उत्तरी तट मा अवस्थित छ। दिली पूर्वी टिमोर को सबै भन्दा प्रमुख बन्दरगाह र व्यावसायिक केन्द्र रहेको यस शहरमा लगभग १५०,००० मानिसहरू बसोबास गर्दछन्।

## भूगोल र प्रशासन 
डिली, टिमोर द्वीप, को उत्तरी तट मा अवस्थित छ। यो डेली नगरपालिका प्रशासन को सीट हो। जुन डेली क्षेत्रको प्रशासनिक संस्था हो। यसमा अटाउरो द्वीप र डेली शहर नजिकै का केही शहरहरू शामिल छन्।. यस नगरपालिका को एक निर्वाचित मेयर र परिषद छ।

## जनसाङ्ख्यिकी 
२०१० को जनगणना अनुसार डिली जिल्ला को जनसङ्ख्या १९३,५६३ को जनसङ्ख्या रेकर्ड गरियो। शहरी र ग्रामीण इलाका जस्तै अटाउरो द्वीप र मेटिनारो द्वीप सहितको कुल जनसङ्ख्या २३४,३३१ जनसङ्ख्या थियो। डेली पूर्वी टिमोरका विभिन्न जातीय समूहहरूको सङ्गम थलो हो। जहाँ कामको खोजीमा देशभरका युवा पुरुषहरूको आन्तरिक माइग्रेशन प्रमुख कारण हो। यसले लिङ्ग असन्तुलन को नेतृत्व गरेको छ। आबादीले महिला भन्दा पुरुष को अनुपात धेरै ठूलो छ। २००१ र २००४ बीच, डिली को जनसङ्ख्या १२.५८% ले बढ्यो। जहाँ डिली जिल्लामा मात्र जन्मिएका को जनसङ्ख्या ५४% हो।

## इतिहास 
डिली लगभग १५२० मा पोर्चुगल द्वारा बनाइयो। पोर्चुगल ले पोर्चुगल टिमोर को राजधानी १७६९ मा बनाएको थियो। यसलाई जनवरी १८६४ मा एक शहरको रूपमा घोषणा गरिएको थियो। दोस्रो विश्वयुद्धमा, पोर्चुगल र यसको उपनिवेशहरू तटस्थ बनेका थिए। तर सहयोगीहरूले पूर्वी टिमोर लाई जापानी आक्रमणको सम्भावना लक्ष्यको रूपमा देखाए।  अस्ट्रेलिया र डच सेनाले १९४१ मा यस द्वीपलाई छोटो रूपमा पराजित गरे। १९ फेब्रुअरी १९४२ को रातमा जापानी २०,००० पुरुषहरू को एक बल सेनाले आक्रमण गर्यो र बाकी सबै डेली का कोलोनी लाई कब्जा गर्यो। २६ सेप्टेम्बर १९४५ मा जापानले आधिकारिक रूपमा डिली लाई जापानको तर्फबाट पोर्चुगलमा फर्किएको थियो। पूर्वी टिमोरले एकल रूपमा पोर्चुगलबाट २८ नोभेम्बर १९७५ मा आजादी घोषणा गर्यो।

## जलवायु 
डिली को जलवायु उष्णदेशीय चक्रवात को सुख्खा र आद्र प्रकारको रहेको छ र वर्ष भरि यस प्रकारको जलवायु को आशा गर्न सकिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:एसियाका सहरहरू
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:पूर्वी टिमोर
फ्रेडी मर्क्युरी

**फर्रोख **"फ्रेडी" **मर्क्युरी** (जन्म **बुल्सारा**; ५ सेप्टेम्बर १९४६ २४ नोभेम्बेर १९९१) बेलायती गायक, गीतकार र रेकोर्ड निर्माता थिए, जो कुईन् नाम गरेको रक ब्यान्डको प्रमुख गायक पनि थिए । उनी चरणमा आफ्नो भड्किलो व्यक्तित्व र चार-अक्टेभ स्केल रेन्जको गायन दायराको लागि जान्दथे। मर्क्युरीले कुईन् को लागि धेरै हिटहरु लेखेका थिए, जसमा "बोहेमियन र्यापसोडी", "किलर कुईन्", "सम्बडी टु लभ", "डोन्ट स्टप मि नाउ",  "क्रेजी लिटल थिंग कल्ड लभ", र "वि आर द च्याम्पियनस्" पर्छन् । उनले कुईन् सँग प्रदर्शन गर्दा एकल क्यारियरको नेतृत्व गरे, र कहिलेकाहीं अन्य कलाकारहरूको लागि एक निर्माता र अतिथि संगीतकारको रूपमा सेवा गरे।

## सन्दर्भहरू
श्रेणी:सन् १९४६ मा जन्म
श्रेणी:ब्रिट पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:हलिउड रेकर्ड्सका कलाकारहरू
क्विन (ब्यान्ड)

"कुईन्" () एउटा बेलायती रक ब्याण्ड हो जुन १९७० मा लण्डनमा स्थापित भएको हो । उनीहरूको क्लासिक लाइन-अप फ्रेडी मर्क्युरी (प्रमुख गायक, पियानो), ब्रायन मे (प्रमुख गिटार, गायक), रजर टेलर (ड्रम, गायक), र जोन डीकन (बास गिटार) थियो । कुईन्को पुराना कामहरु प्रोग्रेसिभ रक, हार्ड रक र हेभि मेटलबाट प्रभावित थियो, तर ब्याण्डको संगीत बिस्तारै-बिस्तारै गरी पारंपरिक र रेडियो-अनुकूल कामहरूमा गयो, जसमा एरिना रक र पप रक जस्ता शैलीहरु शामिल हुन थालेका थिए ।

श्रेणी:ब्रिट पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:हलिउड रेकर्ड्सका कलाकारहरू
श्रेणी:आइल्यान्ड रेकर्ड्सका कलाकारहरू
हारुकी मुराकामी

**हारुकी मुराकामी** (村上 春樹 Murakami Haruki, जन्म: जनवरी १२, १९४९) जापानी लेखक हुन् । उनका पुस्तक जापान र विश्वमा समेत बढी बिक्री भएका छन् भने ५० भन्दा बढी भाषामा अनुवादीत छन् । उनका वस्तुगत र काल्पनिक विषयका लेखले उनलाई वर्ल्ड फ्यान्ट्यासी अवार्ड (२००६), फ्रेक ओकनर इन्टरनेसनल सर्ट स्टोरी अवार्ड (२००६) र अन्य पुरस्कार द फ्रेनक काफ्का प्राइज (२००६) र जेरुसेलम प्राइज (२००९) जिताएका छन् ।

उनका चर्चित कार्यहरूमा अ वाइल्ड सीप कज (१९८२) नोरवेजियन वुड (१९८७), द वाइन्ड अप बर्ड क्रोनिकल (१९९४-९५), काफ्का अन दि सोर (२००२), 1Q84 (२००९-१०) पर्दछन् । उनले रेमन्ड कारभर देखि जेडी सालिङ्गर जस्ता लेखकहरूको कार्य अनुवाद पनि गरेका छन् । उनका काल्पनिक लेखनलाई जापानी शैलीका नभएका पनि बताइन्छ जसको प्रभाव पश्चिमी लेखक च्यान्डलर देखि भोनिगटबाट परेको बताइन्छ । बढी नै कल्पनाशील, अवास्तविक, "kafkaesque" (दर्दनाक स्थिति झल्कने) शैलीका, एक्लोपनले भिजेको मानिन्छ । उनलाई उत्तरआधुनिक साहित्यको प्रमुख व्यक्तितब पनि मानिन्छ । उनलाई गार्डेन पत्रिकाले "महान् जीवित लेखकहरु मध्येका एक" भनेर पनि बयान गरेको छ ।,

## जीवनी
मुराकामीको जन्म क्योटो, जापानमा विश्व युद्ध २ पश्चात्को समयमा भएको थियो । उनका बाबू बौद्ध भिक्षुका पुत्र थिए । मुराकामीका आमा ओसाकाका व्यापारीकि छोरी थिईन् । मुराकामी एक्ला छोरा हुन् र मातापिता दुवै जापानी साहित्य पढाउँथेँ । सानै देखि पश्चिमा मुलुकको प्रभाव, रसियाली संगीत र साहित्यको छाप उनमा पर्यो । उनी सानै देखि युरोपेली र अमेरिकी लेखकहरूको साहित्य पढ्दै हुर्किए । यस्तो छापले उनलाई अन्य लेखक भन्दा भिन्न पहिचान बनाएको छ ।

मुराकामीले वासाडा विश्वविद्यालयबाट नाटक पढेका हुन् जहाँ उनले आफ्नी भविष्यकि  श्रीमती योको भेटिन् । उनको पहिलो जागिर रेकर्ड स्टोरमा थियो । अध्ययन पूरा हुँदै जाँदा उनले कफी घर र जाज बार पनि खोले । दाम्पत्य जीवनमा मुराकामी र योकोले सन्तान नजन्माउने निर्णय गरे । मुराकामी म्याराथन दौडन्छन्, र ३३ वर्षमा उनले दौड्न सुरु गरे । २३ जुन १९९६ मा उनले आफ्नो पहिलो अल्ट्राम्याराथन भ्याए । यसै विषयलाई उनले आफ्नो सन् २००८ को "वाट आइ टक अबाउट वेन आइ टक अबाउट रनिङ" मा बयान गरेका छन् ।

## लेखन यात्रा
मुराकामी २९ वर्ष भएपछि उनले लेख्न सुरु गरे । उनकै अनुसार उनी पहिले लेख्दैन्थे, र अरु जस्तै साधारण थिए र केही रच्दैन्थे । उनले बेस्बेल खेल हेर्दै गर्दा लेखनको रहर जागेको बताउँछन् । उनले आफ्नो हिलो रचना साहित्यिक प्रतियोगितामा पठाएका थिए र जिते ।

## व्यक्तिगत जीवन
## राजनितिक धाराणा
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जापानी साहित्य
एरियल शेरोन पार्क

**एरियल शेरोन पार्क** （**פארק אריאל שרון - Ariel Sharon Park** / **פארק איילון - Ayalon Park**）एक ठूलो सार्वजनिक पार्क हो जुन [अयोलन नदी]] को केहि बाढीहरु को आसपास, तेल अवी मेट्रोपेटिव एरिया को दक्षिण मा निर्माण को योजना बनाइन्छ। Azor नदी र Kofer नदी पार्क क्षेत्र मा नदीसँग जोडिएको छ। रोड 1 र रोड 44 पार्क को नियोजित क्षेत्र को माध्यम ले चलािन्छ। पार्क को 2020 मा दक्षिणी तेल अवी मा र होलोन, एजोर र रमाट गान को शहरहरु को बीच खोलन को लागि योजना बनाई जान्छ। पार्क को शुरु पार्क लाई जोडने को लागि भएको छ को होलून मा दक्षिणी तेल अवीव र मीकह इजरायल कृषि स्कूल मा। पार्क इजरायलमा सबैभन्दा ठूलो पार्क र मध्य पूर्व मा सबैभन्दा ठूलो पार्कमा रहेको छ।

पार्कमा साइकलको लागि पहिले नै ट्रेलहरू छन्।

## पुरानो बनी ब्रैक 
पार्कको क्षेत्रमा पुरानो शहर बनी ब्रेक हो, जुन हिगडाह पुस्तक यहूदी छुट्टीको निस्सन्देह मा उल्लेख गरिएको छ।

## रिसाइकिलिंग पार्क 
1 9 52 र 1 99 8 को बीचमा यो क्षेत्र एक कचरा डम्प प्रयोग गरिएको थियो]] हाइरायर भनिन्छ। 2002 मा, इजरायल को शासकले साइट को पुनर्वास गर्ने निर्णय गरे र रिसाइकिलिंग केन्द्रसँग डंप को आसपास एक ठूलो पार्क बनाए। 2004 मा, एक जर्मन परिदृश्य आर्किटेक्ट साइट को नयाँ डिजाइन को लागि जीता। 2007 मा, रिसाइकिलिंग पार्कमा पारिस्थितिक अध्ययन केन्द्र खोलियो। 2010 मा, रिसाइकिलिंग पार्क ले "[ल्यान्डस्केप आर्क आर्किटेक्चर]"बाट "ल्यान्डस्केप आर्किटेक्चर" को श्रेणीमा उत्कृष्ट पुरस्कारको लागि पुरस्कार प्राप्त गर्यो।

## ग्यालरी 

File:Park-Sharon-2014-pic001.jpg|
File:PikiWiki Israel 29114 Environment of Israel.JPG|
File:PikiWiki Israel 18987 Ariel Sharon Park near Tel Aviv.JPG|

## बाह्य लिंक 
* Ariel Sharon Park 
* Ariel Sharon Park - Recycling park 
* Removing Hiriya Garbage Dump, a Test Case

श्रेणी:इजरायल
विस्केक

**विस्केक** (किर्गिज: Бишкек), जसलाई पहिले **पिश्पेक** र **फून्जे** को नामहरू ले पनि चिनिने, मध्य एसिया को किर्गिजस्तान देशको राजधानी, आर्थिक, राजनीतिक, सांस्कृतिक केन्द्र तथा सबैभन्दा लोकप्रिय शहर हो । यो किर्गिजस्तान को चुय प्रदेश को राजधानी पनि हो ।

## नामाकरण र स्थापना 
विस्केक को नाम किर्गिज भाषा को त्यस शब्दबाट उत्पन्न भएको मानिन्छ जसको किर्गिजस्तान को राष्ट्रीय पेय, कूमीस, (घोडी को दूधबाट बनेको मदिरा-युक्त मही), जानिन्छ । सन् १८२५ मा चुय नदी को एक सहायक नदी को किनारा मा किर्गिजस्तानी हरूले एक किल्ला को स्थापना गरे । जब यो इलाका रूसी साम्राज्य मा शामिल भयो तब धेरै रूसी मानिसहरू यहाँ आएर बसे र यो शहर को नाम १८६२ मा पिश्पेक भयो । जुन रूसी मानिसहरू द्वारा '**विस्केक** को गलत उच्चारण थियो । १९२६ मा सोभियत सङ्घ बनाइए पछि यस शहर को नाम यस इलाका मा जन्मिएका बोल्शेविक पार्टीका नेता मिखाईल फून्जे को नाममा **फून्जे**' रखियो । १९९१ मा किर्गिजस्तान स्वतन्त्रता भए पश्चात उक्त देश को संसद ले यस शहर को ऐतिहासिक **विस्केक** नाम फेरी परिवर्तन भयो ।

## भूगोल 
विस्केक ८०० मीटर (२,६०० फूट) को ऊँचाई मा किर्गिज आला-तू पर्वत शृङ्खला को उत्तरी भाग मा अवस्थित छ । किर्गिज आला-तू स्वयम् तियान शान शृङ्खला को एक उपशाखा हो । यो पूरा इलाका चुय नदी क्षेत्र मा पर्दछ । विस्केक चौडा सडकहरूको एक शहर हो । जस को अधिकतर स्थान मा उच्च पर्वत देखिन्छन् । यहाँ सोभियत-शैली का फल्याट-भएका इमारत छन् । जस का बीच मा अक्सर आँगनहरू हुन्छन् । विस्केक शहर धेरै-धेरै से वृक्षहरू ले हरा-भरा छ । जसले गर्मी समयमा शहरि लाई सितल छाँया प्रदान गर्दछन् । विस्केक मा सबै भन्दा अधिक गर्मी  सम्म हुन्छ । जबकि सबै भन्दा जाडो  तक हुन्छ ।

## जनसाङ्ख्यिकी 
विस्केक किर्गिजस्तान मा सबै भन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको शहर हो । यसको जनसङ्ख्या, २०१५ मा, ९३७,४०० अनुमान गरिएको थियो । शहरको आधारबाट १९९० को मध्यतिर, रसियन र युरोपियन जातीय मूलका अन्य देशहरू (यूक्रेनियन, टाटार, जर्मनी) ले शहरको जनसङ्ख्याको बहुमत समावेश गर्यो । १९७० को जातीय जनगणना अनुसार, क्रिश्चियन मात्र १२.३% थिए, जबकि व्हाइट फ्रेन्स आबादीको ८०% भन्दा बढी थिए । अब विस्केक मुख्यतः किर्गि शहर हो, यसको ६६% भन्दा बढी जनसङ्ख्या किर्गिस्तानी हुन् । जबकि युरोपियन जनसङ्ख्या २०% भन्दा कम छ । यस तथ्यको बावजूद विस्केक को मुख्य भाषा रूसी हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:एसियाका सहरहरू
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:किर्गिजस्तान
राजा राममोहन राय

thumb|right|राजा राममोहन राय बस्ट चित्र
**राजा राममोहन राय** (२२ मई १७७२– २७ सितंबर १८३३) लाई भारतीय पुनर्जागरण को अग्रदुत र आधुनिक भारतको जनक पनि भन्ने गरिन्छ। भारतीय सामाजिक र धार्मिक पुनर्जागरण को क्षेत्रमा उनको विशिष्ट स्थान रहेको छ। राजा राममोहन राय ब्रम्ह समाजको संथापक , भारतीय भाषाको प्रेसका प्रवर्र्तक , जनजागरण र सामाजिक सुधार आन्दोलनका प्रणेता तथा बङ्गालमा नव–जागरण युगका पितामह थिए।
उनले भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम र पत्रकारिता को कुशल संयोगले दुई वटै क्षेत्रमा राम्रो गति दिएका थिए। राजा राममोहन रायको आन्दोलनले जहाँ पत्रकारितालाई चमक दिएका थिए त्यहीं उनको पत्रकारिताले आन्दोलनलाई सहि दिशानिर्देशन गरेको थियो।
राजा राममोहन रायको दूरदर्शिता र बैचारिकताका सयौँ उदाहरण इतिहासमा उल्लेख गरिएका छन्। हिन्दी भाषा प्रति राजा राममोहन रायको धेरै स्नेह थियो।
## जीवनी
राजा राममोहन रायको जन्म बङ्गालमा सन् १७७२ मा एक ब्राहम्ण परिवारमा भएको थियो। किशोरावस्थामा उनले धेरै ज्ञान हासिल गरेका थिए। किशोरावस्थामा उनले धेरै भ्रमणहरू गरेका थिए। राजा राममोहन रायले १८०३–१८१४ सम्म ईष्ट इन्डिया कम्पनीको लागि काम पनि गरेका थिए। उनले ब्रम्हा समाजको स्थापना गरेर तथा विदेश (इंग्लैण्ड तथा फ्रान्स) को भ्रमण पनि गरेका थिए।
thumb|right|राजा राममोहन राय १९६४ को भारतिय टिकटमा
## भाषा अनुवाद
उपनिषद्, अङ्ग्रेजी अनुवाद गर्ने पहिलो व्यक्ति ब्रह्म समाजका संस्थापक तथा संस्कृत, अङ्ग्रेजी, र फारसीका विद्वान राजा राममोहन राय (सन् १७७५–१८३३) हुन्,जसलाई भारतमा सती प्रथाको अन्त गर्ने अगुवा व्यक्ति मानिन्छ। बेलायत जाने उनी पहिलो हिन्दु मानिन्छन्। समुद्र यात्रा र विधर्मीको देशमा गए जात जाने कट्टर बङ्गाली समाजमा त्यो एक क्रान्तिकारी कदम थियो।

## पत्रकारिता
राजा राममोहन रायले “ब्रम्हामैनिकल म्याग्जिन” , “संवाद कौमुदी”, मिरात–उल–अखबार, बंगदूत जस्ता स्तरिय पत्रपत्रिकाका सम्पादन–प्रकाशन पनि गरेका थिए। बंगदूत एउटा अनौठो पत्रिका थियो। यो पत्रिकामा बङ्गला, हिन्दी र फारसी भाषाको एक साथै प्रयोग गरिने गरिन्थयो। राजा राममोहन रायका जुझारु र सशक्त व्यक्तित्व प्रदान गरने खालका लेख रचनाहरू हुने गर्थे।

## कुरीतिहरूको विरुद्ध सङ्घर्ष
राजा राममोहन रायले ईस्ट इन्डिया कम्पनी को नोकरी छोडेर, उनले आफुलाई राष्ट्र सेवक को रूपमा पस्तुत गरेका थिए। भारतको स्वतन्त्रता प्राप्तिको लडाइँ बाहेक उनको लडाइ देश भित्रका नागरिकसँग पनि थियो। जुन मानिसहरू अन्धविश्वास र कुरीतिहरूमा अल्झेका थिए। राजा राममोहन रायले देशमा विध्यमान बाल – विवाह , सती प्रथा, जातिवाद, कर्मकाण्ड, पर्दा प्रथा आदि को धेरै विरोध गरेका थिए।  प्रचारको क्षेत्रमा अलेक्जेंडर डफले धेरै सहायता गरेका थिए। आधुनिक भारतको निर्माता, सबै भन्दा बढी सामाजिक – धार्मिक सुधार आन्दोलनहरूको संस्थापक, ब्रम्ह समाज, राजा राम मोहन राय सती प्रणाली र सामाजिक कुरीतिहरूको उन्मुलनमा उनको महत्त्वपूर्ण योगदान रहेको छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतीय कूटनीतिज्ञहरू
श्रेणी:भारतीय सुधारकहरू
पोर्ट मोरेस्बी

(; टोक:*पोट मोस्बी*), लाई **पोम सिटी** पनि भनिने वा मात्र **मोरेस्बी**, पपुवा न्युगिनी को राजधानी तथा सबैभन्दा ठूलो र लोकप्रिय शहर हो । यो न्यू गिनी द्वीपको किनारा द्वीप पापुआन पेनिनसुला को दक्षिण-पूर्वी समुद्री-तट मा अवस्थित छ । १९ औँ शताब्दीको मध्य भागमा शहर एक व्यापारिक केन्द्रको रूपमा प्रकट भयो । द्वितीय विश्वयुद्धको दौडान यो १९४२&ndash;४३ को समयमा शाही जापानी सेना द्वारा विजयको लागि एक प्रमुख उद्देश्य बनेको थियो । पोर्ट मोरेस्बी द्वितीय विश्वयुद्धको समयमा दक्षिण पूर्व एसिया र अमेरिकाबाट अस्ट्रेलिया लाई अलग्याउने आधार पनि बनेको थियो ।

सन् २००० मा यसको जनसङ्ख्या २५४,१५८ थियो । २०११ को अनुसार यो नौ वर्षको अवधिमा २.१% को वार्षिक वृद्धि दरले यसको जनसङ्ख्या ३६४,१४५  पुग्यो । शहर स्थापना भएको ठाउँमा शताब्दी अघि देखि मोटुआन-कोइटाबु मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो । १८७३ मा, पोर्ट मोरेस्बी हेर्ने पहिलो  ब्रिटेनको कप्तान जोन मोरेस्बी थियो । यो नाम उनको पिता, एडमिरल सर फेयरफाक्स मोरेस्बी को सम्मान मा दिइएको थियो । यद्यपि पोर्ट मोरेस्बी केन्द्रीय प्रदेशबाट घेरिएर राजधानी भए पनि, यो त्यो प्रदेशको भाग नभइ, राष्ट्रिय राजधानी जिल्ला हो ।

## इतिहास 
वर्तमान समयमा पोर्ट मोरेस्बी को रूप मा चिनिने क्षेत्रका मोटुआन मानिसहरूले सागो, अन्य खाद्य र क्यानो लगहरू, हनुआबाडा देखि जलयात्रा गरी आफ्नो भाँडा-बर्तनको कारोबार गरे । तिनीहरूको भाषा, मोटु, हिरि मोटु, पपुवा न्यू गिनी को आधिकारिक भाषाको आधार थियो । १९६० को दशकदेखि यो मोटु भाषा को गिरावट आयो र टोक भाषा को लोकप्रियता बढ्दै गयो । हिरी यात्रीहरू ठूलो मात्रामा थिए । प्रत्येक ६०० जना पुरुषले २० वटा बहु-सङ्ख्यक समुद्री डुङ्गा वा लाकातोई को प्रयोगले प्रत्येक यात्रामा २०,००० माटाको भाँडा-बर्तनको कारोबार गरे । मोटुआनहरूको लागि, हिरी एक आर्थिक उद्यम थियो र यसको लामो र खतरनाक यात्रा को माध्यम ले आफ्नो आदिवासी पहिचान को पुष्टि गर्दथ्यो ।

## स्वतन्त्रता 
सेप्टेम्बर १९७५ मा, पोर्ट मोरेस्बी लाई राजधानी बनाइ पपुवा न्यू गिनी एक स्वतन्त्र देश भयो ।

## जलवायु 
पोर्ट मोरेस्बी को जलवायु उष्णदेशीय चक्रवात को छ र वर्ष भरि यस प्रकारको जलवायु रहन्छ । पोर्ट मोरेस्बी को औसत वार्षिक वर्षा मात्र  छ । जसको फलस्वरूप न्यू गिनी लाई एक सुख्खा स्थान हो भन्न सकिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* **पोर्ट मोरेस्बी−राष्ट्रिय राजधानी जिल्ला**को आधिकारिक वेबसाइट

श्रेणी:एसियाका सहरहरू
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:पपुवा न्यू गिनी
दयानन्द सरस्वती

महर्षि स्वामी  **दयानन्द सरस्वती** (१८२४ – १८८३) आधुनिक भारतका महान चिन्तक, समाज–सुधारक र देशभकत थिए । उनको सानोमा नाम मुलशंकर थियो । 
स्वामी  दयानन्द सरस्वतीले सन्  १८७४ मा एक महान आर्य सुधारक सङ्गठन – आर्य समाज को स्थापना गरेका थिए । स्वामी  दयानन्द सरस्वती एक सन्यासी तथा एक महान चिन्तक थिए ।

उनले वेद को सत्ताको सधै सर्वोपरी मानेका थिए । स्वामी  दयानन्द सरस्वती ले कर्म सिद्धान्त, पुनर्जन्म, ब्रम्हचर्य तथा सन्यासलाई आफ्नो दर्शनको चार स्तम्भ बनाएका थिए । स्वामी  दयानन्द सरस्वतीले नै सबैभन्दा पहिले सन् १८७६ मा स्वराज्य को नारा दिएका थिए, जसलाई पछि लोकमान्य तिलक ले अगाडि बढाएका थिए ।

## प्रारम्भिक जीवन
दयानन्द सरस्वतीको जन्म सन् १८२४ फरवरी १२ मा गुजरातमा पर्ने राजकोट जिल्लाको काठियावाड क्षेत्रमा भएको थियो । उनको बुवाको नाम कृष्णजी लालजी तिवारी र आमाको नाम यशोदावाई थियो ।

## शिक्षा
धेरै स्थानमा भ्रमण गरेर स्वामी  दयानन्द सरस्वतीले कतिपय महान् आचार्यहरूबाट शिक्षा हासिल गरेका थिए । प्रथमत वेदान्त को प्रभावमा आए र आत्मा एवं ब्रम्हाको एकतालाई स्वीकार गरेका थिए । पछि स्वामी  दयानन्द सरस्वतीले योगलाई अपनाएर वेदान्तका सबै सिद्धान्तहरूलाई छोडेका थिए ।

## रचना एवम् कृतिहरु
स्वामी  दयानन्द सरस्वतीद्धारा लेखिएका महत्त्वपुर्ण कृतिहरु – सत्यार्थप्रकाश (सन् १८७४, संस्कृतमा), पाखण्ड खण्डन (१८६६) वेद भाष्य भुमिका (१८७६),  ऋग्वेद भाष्य (१८७७), अद्वैतमत का खण्डन (१८७३), पंचमहायज्ञ विधि (१८७५), वल्लभाचार्य मत का खण्डन (१८७५) आदि रहेका छन् ।

## प्रमुख अनुयायिहरु
स्वामी  दयानन्द सरस्वतीको विचारबाट प्रभावित महापुरुषहरूको संख्या धेरै थिए, ती महापुरुषहरूको नाम मादाम भिकाजी कामा, पण्डित लेखराम आर्य, स्वामी श्रद्धानन्द, पण्डित गुरुदत्त विद्यार्थी, श्यामजी कृष्ण वर्मा, विनायक दामोदर सावरकर, लाला हरदयाल, मदनलाल ढींगरा, राम प्रसाद बिस्मिलु , महादेव गोविंद रानडे, महान्मा हंसराज, लाला लाजपत राय आदि हुन् । स्वामी  दयानन्द सरस्वतीको प्रमुख अनुयायिमध्येका लाला हंसराज ले सन् १८८६ मा लाहौर मा दयानन्द एंग्लो वैदिक कलेजुको स्थापना तथा स्वामी श्रद्धानन्दले सन् १९०१ मा हरिद्वार को नजिक कांगडी मा गुरुकुल को स्थापना गरेका थिए ।

## आर्य समाजको स्थापना
**आर्य समाज** एक हिन्दू सुधार आन्दोलन हो । यसको स्थापना स्वामी दयानन्द सरस्वतीले सन १८७५ मा मुम्बईमा मथुराको स्वामी विरजानंदको प्रेरणादेखि गरेका थिए ।यो आन्दोलन पाश्चात्य प्रभावहरूको प्रतिक्रिया स्वरूप हिन्दू धर्ममा सुधारको लागि प्रारंभ भएको थियो । आर्य समाजमा शुद्ध वैदिक परम्परामा विश्वास गर्थे तथा मूर्ति पूजा , अवतारवाद , बलि , असत्य कर्मकाण्ड र अंधविश्वासहरूलाई अस्वीकार गरिन्थ्यो । यसमा छुआछूत र जातिगत भेदभावलाई  विरोध गरियो तथा स्त्रिहरू तथा  शूद्रहरूलाई पनि यज्ञोपवीत धारण गर्ने र वेद पढ़ने अधिकार दिईयो ।

## निधन
स्वामी  दयानन्द सरस्वतीको निधन एक वेश्याको कुविचारको कारणले भएको थियो । जोधपुरकी एक वेश्या जसलाई राजाले स्वामी  दयानन्द सरस्वतीको शिक्षाबाट प्रभावित भएर छोडेका थिए, उसले भान्छामा काम गर्नेसँग मिलेर विष मिसाइएको दुध स्वामी  दयानन्द सरस्वतीलाई खुवाएकी थिई । यहि षड्रयन्त्रको कारण ३० अक्टुबर १८८३ ई. तिहारको दिन स्वामी  दयानन्द सरस्वतीले आफ्नो भौतिक शरिर त्याग गरेका थिए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:हिन्दू आध्यात्मिक नेता
श्रेणी:भारतीय सुधारकहरू
अस्गाबत

**अस्गाबत**, (, ; ) जसलाई पहिले **पोल्तोरास्क** () को नाम ले पनि चिनिने, मध्य एसिया को तुर्कमेनिस्तान देशको राजधानी, आर्थिक, राजनीतिक, सांस्कृतिक केन्द्र तथा सबैभन्दा लोकप्रिय शहर हो । यो तुर्कमेनिस्तान को करकुम मरुभूमि र कोपेत दाग हिमशृंखला को बीच मा अवस्थित छ ।

यो शहर १८८१ मा स्थापित भएको थियो र १९२४ मा तुर्कमेन सोभियत समाजवादी गणतन्त्रको राजधानी बनाइयो । १९४८ मा शहरको अधिकांश भाग भूकम्पबाट बर्बाद भएको थियो तर १९४८ पछि देखि राष्ट्रपति नियाजवको शहरी नवीकरण परियोजनाको विस्तारमा व्यापक पुनरुत्थान भयो । कराकुम नहर शहर मै छ, पूर्व देखि पश्चिम सम्म अमू दर्याबाट पानी को खपत गरिरहेका छन् ।

## नामाकरण 
अस्गाबत तुर्कमेन मा **अस्गाबत** भनिन्छ । रूसी भाषा मा  (अस्खाबाद) भनिन्छ । फारसीमा इश्क-अब्बाद () भनिन्छ । १९९१ अघि, शहरलाई सामान्यतया अस्खाबाद बनिन्थ्यो जुन अंग्रेजी भाषाको रूसी अनुवाद हो । यसलाई विभिन्न **अस्खाबाद** र अस्गाबत रूपमा लेखिइन्छ ।  १९१९ देखि १९२७ सम्म शहरले एक स्थानीय क्रान्ति पछि **पोल्तोरास्क** नामकरण गर्यो ।

यसको अर्थ "प्रेम को शहर" वा "भक्ति को शहर" हुन्छ । केही तुर्कमेनि विद्वानहरू को यो भनाइ छ कि नाम पार्थियन युगको, तेस्रो शताब्दी ईसा पूर्वमा, पार्थियन साम्राज्यको संस्थापक, आर्सेज प्रथम, पार्सिया का अशक-अबाद (अशक/आर्सेज शहर) नामबाट लिइएको हो । 

## इतिहास 
अस्गाबत एक अपेक्षाकृत जवान शहर हो । जुन १८८१ मा स्थापित भएको थियो र उत्खबाद को निकट नजिकै (तुर्कमेन मा **प्रिय शहर**) को नामले चिनिन्थ्यो । नासाको साइटबाट टाढा रहेको स्थान, पार्थियन साम्राज्यको पुरातात्विक राजधानी, यो सिल्किक शहरको **कोन्जिकाला** किनारमा छ । पहिले दोस्रो शताब्दी ईसा पूर्वमा मदिरा उत्पादनको गाँउ को रूपमा उल्लेख गरिएको छ । यसको भूकम्पबाट बर्बाद भएको स्थानको पुनर्निर्माण गरियो । यो १३ औँ शताब्दीमा मङ्गोलहरू द्वारा विनाश सम्म पुग्यो । यसको पछि यो १९ औँ शताब्दीमा रूसीहरूले नलिदासम्म एक सानो गाँउको रूपमा रह्यो । १९४८ को भूकम्पमा यो खराब रूपमा क्षतिग्रस्त भयो र अन्ततः १९६३ मा ध्वस्त भयो । भूकम्प ले ११०-१७६,००० को ज्यान लियो ।

## जनसाङ्ख्यिकी
२०१२ तुर्कमेनि जनगणनाको अनुमान अनुसार, अस्गाबतले शहरको जनसङ्ख्याको ८५% तुर्कमेनि छन् । रूसीहरू जनसङ्ख्याको ७.७%, अर्मेनियालीहरू १.५%, तुर्कीहरू १.१%, उज्बेगीहरू १.१%, र अजरबैजानिसहरू १% जनसङ्ख्या रहेको छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:एसियाका सहरहरू
श्रेणी:राजधानी सहरहरू
श्रेणी:तुर्कमेनिस्तान
सताक्षी गोल्डकप

*सताक्षी गोल्डकप* *(Sataxy Goldcup)* नेपालको झापा जिल्लामा आयोजना हुने फुटबल प्रतियोगिता हो ।
यो फुटबल प्रतियोगिता वि.स.२०७२ सालबाट सुरूवाट भएको थियोे।

## इतिहास
वि.स.२०७२ सालबाट स्थापना झापाको सतासीधाममा सञ्चालन हुने गर्दछ।

## फाइनल नतिजा
## टिम प्रदर्शनी
## यो पनि हेर्नुहोस्
## स्रोत
श्रेणी :सताक्षी गोल्डकप
श्रेणी :नेपाली फुटबल प्रतियोगिताहरू
ग्रान्ड प्यालेस

thumb|400px|चाओ फ्रया नदी पारीबाट ग्रान्ड प्यालेसको दृष्य
thumb|right|400px|ग्रान्ड प्यालेसमा रहेको चक्र महा प्रसात, जो सन् १८८२ निर्माण सम्पन्न भएको थियो।
**ग्रान्ड प्यालेस** (थाई: พระบรม มหาราช วัง, rtgs: *फ्रा बोरम महा रचा वांग*) थाइल्यान्डको मुटु बैङ्ककमा अवस्थित एक भवन हो। यो दरवारमा सन् १७८२ देखी राजा सियमको आधिकारिक निवास(र त्यस पछि थाइल्यान्ड) रहेको थियो। सन् १९२५ सम्म यो दरवारको आधारमा राजा, उनको अदालत र शाही सरकार रहेको थियो। राजा भूमिबोल अदुलयादेज (रामा नौ), चित्रलदा रोयल भिल्लामा बस्थे र उनका उत्तराधिकारी राजा भाजीरालोंगकोर्न (रामा दसौ)
अम्फोर्न सथान आवाशीय हल, दुवै दुसित प्यालेसमा तर अझै पनि ग्रान्ड प्यालेस आधिकारिक कार्यक्रमका लागि प्रयोग गरिन्छ। धेरै शाही समारोह र राज्य कार्यहरू हरेक वर्ष महल को पर्खालहरू मा आयोजित गरिन्छ। यो महल थाइल्यान्डको सबैभन्दा लोकप्रिय पर्यटन आकर्षण मध्ये एक हो।
६ अप्रिल १७८२ मा राजा फुत्थायोत्फा चुलालोक (रामा प्रथम)को आदेशमा ग्रान्ड प्यालेसको निर्माण कार्य सुरु भयो, यो चक्री बंसका सस्थापक हुन् जब उनले राजधानी शहर थोनबुरीबाट बैङ्कक सारेका थिए। विशेषगरि राजा चुलालोंगकोर्न (रामा पाचौँ) को निरन्तर शासनकालमा धेरै नयाँ भवनहरू र संरचनाहरू थपिएका थिए। सन् १९२५ सम्म राजा, शाही परिवार र सरकार स्थाई रूपमा बसोबास नगरिकन अन्य आवासहरूमा सारेका थिए। सन् १९३२ मा पूर्ण रूपमा राजतन्त्रको उन्मूलन भए पछि सबै सरकारी एजेन्सीहरू पुरा तरिकाले महलबाट बाहिर गए।
आकारमा, महल परिसर लगभग आयताकार रहेको छ र चार पर्खालहरू वरपर घेरिएको २१८,४०० वर्ग मीटर (२,३५१,०००२ वर्ग फुट) संयुक्त क्षेत्रफल रहेको छ। यो चाओ फ्रया नदीको किनारमा र रत्तानाकोसिन टापुको मुटु फ्रा नाखों जिल्लामा अवस्थित छ। ग्रान्ड प्यालेसको उत्तरीमा सनम लुंग सडक र ना फ्रा लान सडक रहेको छ, पश्चिममा महाराज सडक, पूर्वमा सनमचाई सडक र दक्षिणमा थाई वांग सडक द्वारा घेरिएर रहेको छ।
ग्रान्ड प्यालेस, एक ढाँचा हुनुको सट्टा यो धेरै भवनहरू, हलहरू, पाभीलियन खुल्ला लानहरू, बगैँचा र आंगनहरू वरिपरी रहेका छन्।

## इतिहास 
ग्रान्ड प्यालेसको निर्माण कार्य ६ अप्रिल १७८२ मा राजा फुत्थायोत्फा चुलालोक (रामा प्रथम)को आदेशमा शुरु भएको थियो।

## बाहरी न्यायालय 
बाह्य न्यायालय वा *खेत फ्रा रचा थान चान नोर्क* (เขต พระ ราชฐาน ชั้น นอก) ग्रान्ड प्यालेसको उत्तरपश्चिममा रहेको महल हो (उत्तरपूर्वीमा इमरल्यान्ड बुद्धको मन्दिर रहेको छ)। भिसेटचैस्री मुख्य प्रवेश द्वारबाट प्रेबश गरेपछि बायाँ भागमा इमरल्यान्ड बुद्धको मन्दिर रहेको छ भने दाँया तिर धेरै सामुदायिक भवनहरू रहेका छन्।

## एम्लेल्ड बुद्ध को मन्दिर 
## मध्य न्यायालय 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* Official website
* Thai Royal Palaces Virtual Tour
* Bureau of the Royal Household 
* Ministry of Defence's Website on the Grand Palace (Thai)
* The Grand Palace on Bangkok For Visitors 
* Panoramic view of The Grand Palace

श्रेणी:थाई राजतन्त्र
सुमात्रा

**सुमात्रा** (इन्डोनेसियाली: सुमातेरा) पश्चिम इन्डोनेसियामा रहेको सुन्दा टापुसमूह अन्तर्गतको एउटा ठूलो टापु हो। सुमात्रा पूर्ण रूपमा इन्डोनेसियाको एकलौटी अधिनमा रहेका टापुहरू मध्ये (बोर्नियो तथा न्युगिनीभन्दा सानो भए पनि ती टापुहरू अन्य देशहरूसँग बाँडिएका छन्) सबैभन्दा ठूलो र विश्वभरमा छैटौँ ठूलो टापु हो। यसको क्षेत्रफल ४,७३,४८१ वर्ग किलोमिटर (सँगैका रियाउ र बाङ्का बेलितुङ टापु बाहेक) छ। सुमात्रा अण्डाकार छ र यो उत्तरपश्चिमदेखि दक्षिणपूर्वतिर छड्के परेर बसेको छ। यसको पश्चिम, उत्तरपश्चिम र दक्षिणपश्चिममा हिन्द महासागर रहेको छ भने महासागर पारि सिमेउलु, निआस र मेन्तावाई टापूहरू रहेका छन्। उत्तरपूर्वमा मलाक्का स्ट्रेट नामको साँघुरो पानीको भागले यो टापुलाई युरेसियाली भूखण्डमा रहेको माले प्रायद्विपसँग छुट्याएको छ। त्यस्तै दक्षिणपूर्वमा सुन्दा स्ट्रेट नामको अर्को साँघुरो पानीको भागले यसलाई जाभासँग छुट्याएको छ। सुमात्राको उत्तरी किनारा अन्डामान टापुसँग जोडिएको छ भने दक्षिणी किनारामा करिमाता स्ट्रेट नामको साँघुरो पानीको भाग तथा जाभा समुद्र र यसको को पारीपट्टि बाङ्का र बेलितुङ टापु रहेका छन्। ठुलो सङ्ख्यामा सकृय ज्वालामुखीहरू रहेको बुकित बरिसान पहाडलाई यस टापुको मेरुदण्डको रूपमा लिइन्छ। सुमात्राको उत्तरपूर्वमा ठूला समथर भूभागहरू, सिमसारयुक्त होचो जमिन, घना जङ्गल तथा जटिल नदीनालाहरूले भरिएको छ। यो टापुको बिचबाट पश्चिम सुमात्रा र रिआउ प्रदेश हुँदै भूमध्य रेखा जाने हुनाले यहाँको मौसम उष्ण, गर्मी र आर्द्र छ।  सुमात्रामा धेरै प्रकारका वनस्पति तथा जीवजनावरहरू पाइन्छन्। कुनैबेला यहाँको भूभाग घना उष्ण प्रदेशीय वर्षा वनले (ट्रपिकल रेन फरेस्ट) ढाकेको थियो। तर बिगत ३५ वर्षमा यहाँको लगभग ५०% वन विनाश भैसकेको छ। स्थानीय रूपमा पाइने धेरै प्रजातिहरू अत्यन्तै जोखिममा परेका छन्। सुमात्रेली भुइँ कोइली, सुमात्रेली बाघ, सुमात्रेली हात्ती, सुमात्रेली गैंडा, सुमात्रेली ओराङ्उटान जस्ता जीव जनावरहरू लोपोन्मुख अवस्थामा पुगेका छन्। मानिसले जङ्गल मास्नका लागि लगाएको आगोबाट निस्केको धुवाँका कारण यसका छिमेकी देशमा समेत नकारात्मक असर पर्ने गरेको छ। सन् २०१३ भएको आगजनीका कारण निस्किएको धुवाँले मलेसिया तथा सिङ्गापुरमा समेत असर परेपछि यी दुई देशसँग इन्डोनेसियाको सम्बन्धमा तिक्तता आएको थियो।

## नामाकरण
प्राचिनकालमा सुमात्राको पहाडी भूभागमा सुनको खानी भेटिने हुनाले यसलाई संस्कृत भाषामा स्वर्णद्वीप तथा स्वर्णभूमि नामले चिनिन्थ्यो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:इन्डोनेसिया
श्रेणी:टापुहरू