open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
वासुदेव ढुङ्गाना

**वासुदेव ढुंगाना** (वि.सं. १९८७ – वि.सं. २०६९) नेपालको एक वरिष्ठ कानुनसेवी र कुटनीतिज्ञ हुन्। उनी कानुन मन्त्री पनि भएका थिए।

## जीवनी
वासुदेवको जन्म वि.सं. १९८७ साल पुसमा भएको थियो।

कानुन मन्त्री भएको बेलामा कानुन व्यवसायी ऐन, २०२५ आएको हो।

उनी अमेरिकाका लागि नेपालका राजदूत र काठमाडौँ नगरपञ्चायतको प्रधानपञ्च पनि भए। वि.सं. २०४७ सालपछि गठित बेपत्ता छानबिन आयोगमा सदस्य रहेका उनी वि.सं. २०४८ सालको आमनिर्वाचनमा पर्यवेक्षकको भूमिकामा सक्रिय थिए। कानुनको स्नातक तहका 'गोल्ड मेडलिष्ट' ढुंगाना अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी युनियनको अध्यक्ष पनि भए। उनको अधिवक्ता प्रमाणपत्र नं. ४३ थियो।

उनको निधन वि.सं. २०६९ असोज २६ गते भयो।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* वासुदेव ढुंगाना

श्रेणी:नेपालका कानुनमन्त्रीहरू
फूल फुल्ने वनस्पति

**फूल फुल्ने वनस्पति**लाई वैज्ञानिकहरूले एन्जिओस्पर्म समूहमा राखेका छन् । एन्जिओस्पर्मलाई म्याग्नोलिओफाइटा भनेर पनि चिनिन्छ । एन्जिओस्पर्म समूह वनस्पतिशास्त्रमा सबैभन्दा अधिक विविधतायुक्त वानस्पातिक समूह हो । यो समूहका वनस्पतिले पनि जिम्नोस्पर्म समूहमा भएका वनस्पतिहरूले जस्तै बीउ उत्पादन गर्ने भएपनि अन्य धेरै गुणहरूका कारण यिनीहरूलाई फरक–फरक समूहमा राखिएको हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
गिरिजाप्रसाद जोशी

**गिरिजाप्रसाद जोशी** (सन् १९३९- सन् १९८७) नेपाल भाषाका *महाकवि* हुन् । 

## जीवनी
उनको जन्म नेपाल संवत १०५८ (सन् १९३९)मा भएको थियो ।,  

**गिरिजाप्रसाद जोशी** (  १९३९-१९८७) एक बहुमुखी नेपाली कवि हुन् जसले नेपाल भासा साहित्यमा नयाँ प्रवृति स्थापना गरे । उनका कविता, महाकाव्य, नाटक र उपन्यासहरूले परम्परा तोडेर परम्परागत सीमाना पार गरे। उनलाई महाकविको उपाधिबाट सम्मानित गरिएको छ ।  

प्रारम्भिक जीवन

जोशीको जन्म काठमाडौं उपत्यकाको सानो सहर साँखु (साकवा)मा भएको थियो । उनका पिता देवप्रसाद र आमा खड्गादेवी जोशी थिए। उच्च माध्यमिक शिक्षा पूरा गरेपछि, उनले शिक्षामा स्नातक डिग्री हासिल गरे र विभिन्न विद्यालयहरूमा पढाए। सन् १९८१ मा उनी राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालय, इन्द्रायणीको प्रधानाध्यापक भए । 

साहित्यिक करियर

जोशीले आफ्नो पहिलो कविता सन् १९५८ मा धर्मोदय पत्रिकामा प्रकाशित गरे। उनलाई वामपन्थी विचारबाट प्रभावित भएको वर्णन गरिएको छ, तर उनका रचनाहरूले प्रगतिशीलदेखि रोमान्टिकसम्मका विभिन्न विषयहरू समेटेका छन्। 

उनका कविता र कथाहरूले गरिब जनताको कुरा गर्छन्। जोशीको लेखन करियर दमनकारी पञ्चायत व्यवस्था (सन् १९६२–१९९०) को वर्षहरूमा फैलिएको थियो जब नेपाल भाषाका लेखकहरूलाई गिरफ्तार गरी यातना दिइयो। नेपाली भाषा बाहेक अन्य भाषाहरूमा लेख्ने कामलाई रोकियो र कुनै नयाँ प्रकाशनहरू स्थापना गर्न दिइएन। यस पृष्ठभूमिमा, जोशीका कार्यहरूले साहित्यिक र सांस्कृतिक आन्दोलनहरूलाई प्रेरित गर्यो। 

प्रकाशनहरू

जोशी विपुल साहित्यकार थिए । सन् १९५८ देखि १९८७ सम्मको अवधिमा उनले ११ उपन्यास, नौवटा कविताका पुस्तक, १० कथाका पुस्तक, दुई महाकाव्य, दुई नाटक र चारवटा गीतका पुस्तक लेखेका थिए । उनका ठूला उपन्यासहरू सिलुसवान र विपात्र हुन् । त्यसैगरी, सिलु-मी: सिपुखम एक प्रसिद्ध उपन्यास हो। 

हाकुगुन्या न्हापन्म्हा गायक ("ब्ल्याक हिलको पहिलो गायक") शीर्षकको कविता नेपाल भाषाको सबैभन्दा लामो कविता हो।  

जोशीको निधन नेपाल संवत ११०७ (सन् १९८७)मा भयो । 

## कृतिहरू
* हाई हाई रे थ्यँचा बात्चा
*यमि गामाः येँ शहर
*व गमला थ्व खैथल
*व ल्वहं जि झ्वाला
*धकिं
*जनताया म्ये
*भाजंमिखा
*छि स्याना हत्या
*सिलु स्वां
*विपात्र
*पालिख्वाँ य्
*आगं
*द्व कचा लिहां लिहां वः
*सुथनाप सुथय् सुथय्
*गिरिजाप्रसादया गद्य कविता
*जनताया म्ये
*किसि दुम्ब्वः
*मन्त्र (सफू)
*बुद्ध नुगः
*तबन
*हेल्चा 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली कविहरू
श्रेणी:नेपाली गीतकारहरू
श्रेणी:सन् १९३९ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:नेपाली शिक्षकहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका मानिसहरू
गोविन्द वियोगी

**गोविन्द वियोगी** नेपालका एक पत्रकार हुन्। उनको खास नाम गोविन्द वैद्य हो। वियोगी र साहित्यकार वासु शशी एकाघरका दाजुभाइ हुन्।

## मातृभूमि पत्रिका
उनी सम्पादक र प्रकाशक रहेको मातृभूमि पत्रिका लामो समयसम्म प्रकाशित भएको थियो। वि.सं. २०२४ साल पुस११मा दर्ता भएको देखिन्छ।

## गोविन्द वियोगी पत्रकारिता पुरस्कार
उनका नाममा गोविन्द वियोगी पत्रकारिता पुरस्कार स्थापना गरिएको छ। यो पुरस्कारबाट वर्षेनी एक पत्रकार पुरस्कृत हुन्छन्।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* गोविन्द 'वियोगी' सम्पादक रहेको पत्रिका
* गोविन्द वियोगी पत्रकारिता पुरस्कार 

श्रेणी:नेपाली पत्रकारहरू
विद्या बालन

**विद्या बालन ** (उच्चारण ; जन्म १ जनवरी १९७८) भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेत्री हुन्।

## बाल्यकाल 
## व्यक्तिगत जीवन 
## प्रमुख चलचित्रहरू
## प्रसिद्धि 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* 

## यी पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू
देउराली फूल

द्यौराली फूल/रेजाक फूल

सेतो फूलको फेदीमा रातो रङले सजिएका यी पुष्पपुञ्ज ज्यादै सुवासिला हुन्छन्। लोक्ता परिवारको यो बिरुवालाई 'स्टिलेरा चामे जास्मे' भनिन्छ। डोल्पाका आम्चीहरू यो बिरुवालाई 'रेजाक' भन्दछन्। यसको जराले घाउ, खटिरा वा सुन्निएको उपचार गरिन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जडीबुटी
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
जुही चावला

**जुही चावला** (जन्म १३ नोभेम्बर १९६७)भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध चलचित्र  अभिनेत्री , निर्माता, कार्यक्रम प्रस्तोता हुन् ।
## बाल्यकाल 
## व्यक्तिगत जीवन 
## प्रमुख चलचित्रहरू
## प्रसिद्धि 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
*

## यी पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:फेमिना मिस इन्डिया विजेताहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:सन् १९६७ मा जन्म
द्विपक्षीय लगानी प्रवर्द्धन तथा संरक्षण सम्झौता

भारतीय प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहको निमन्त्रणामा तत्कालिन प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले विसं २०६८ कार्तिक पहिलो सातामा गर्नु भएको भारत भ्रमणको बेलामा नेपाल–भारतबीच विसं २०६८ कार्तिक ४ गते द्विपक्षीय लगानी प्रवर्द्धन तथा संरक्षण सम्झौता (BIPPA)मा हस्ताक्षर भयो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौताहरू
बिपासा बसु

**बिपाशा बसु** (जन्म ७ जनवरी १९८९), उनको विवाहित नाम **बिपाशा बसु सिंह ग्रोभर** द्वारा पनि चिनिन्छ, भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक बहुप्रसिद्ध अभिनेत्री हुन्। सन् २००१ मा उनले अक्षय कुमारसँग विजय गिलानी को *अजनबी* फिल्म मा काम गरेर हिन्दी चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी थिइन् ।

## बाल्यकाल 
बिपाशा बसुको जन्म ७ जनवरी १९७९ मा बंगाली परिवारमा दिल्ली भएको थियो। उनका बुबा हिरक एक सिभिल इन्जिनियर हुन्, र उनकी आमा ममता एक घरेलु कामदार हुन्। उहाँकी जेठी बहिनी बिदिशा र एउटी कान्छी बहिनी विजयिता छ। बसुका अनुसार उनको नामको अर्थ "अँध्यारो गहिरो इच्छा" हो र यो नदीको नाम पनि हो।
दिल्लीमा बसु आठ वर्षको उमेरसम्म पाम्पोष एन्क्लेभ, नेहरू प्लेस मा बसिरहे र अपीजे एजुकेशन सोसाइटी अध्ययन गरे। उनको परिवार पछि कोलकाता सारियो, जहाँ उनी भवनको गंगाबक्स कनोरिया विद्यामन्दिर, बिधाननगर मा अवस्थित रहेको थियो। 
## व्यक्तिगत जीवन 
]]
बासु १९९६-२००२ देखि अभिनेता डिनो मोरिया र २००२-२०११ देखि जोन अब्राहम सँग धेरै उच्च प्रोफाइलसँग सम्बन्धमा थिए। २०१५ मा, बसुले को-स्टार करण सिंह ग्रोभर लाई * अलोन * को सेटमा भेटे र उनीहरू प्रेममा परे।३० अप्रिल २०१६ मा उनीहरूको बिहे भयो।
जनवरी २०१४ मा बिपाशा बसुले उनको धेरै फिचर थ्रीडी फिटनेस डीभीडी * अनलिश * सुरू गरेकी थिइन, एक अग्रिम प्रशिक्षण तालिका जसले प्लाईमेट्रिक्स समावेश गर्दछ र शक्ति र गतिमा बढी केन्द्रित गर्छ, जबकि हड्डीहरूलाई सुदृढ पार्दै मांसपेशि समन्वय सुधार गर्दछ।
## प्रमुख चलचित्रहरू
## प्रसिद्धि 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 
* 
*
***Bipasha Basu | Celebrityboss.com **

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म
पूजा (स्पष्टता)

**पूजा** पृष्ठ यहाँ रिडाइरेक्ट हुन्छ। यो शब्दसँग मिल्ने शीर्षक भएका लेखहरू निम्न छन् :
* पूजा हिन्दूहरूले गर्ने पूजा-पाठ
* पूजा (चलचित्र)
देश खोज्दै जाँदा (चलचित्र)

**देश खोज्दै जाँदा (चलचित्र)** भूटानी शरणार्थी शिविरको कथामा बनेको हो । यसको प्रदर्शन वि.सं. २०७० सालमा गरिएको हो ।

## निर्माण-पक्ष
प्रकाश आङ्देम्बेले चलचित्र निर्देशन गरेका छन् ।

चलचित्र छायाङ्कन गर्न एक महिना र नेपाली रूपैयाँ ४० लाख खर्च भएको छ । 
लाईन क्रस मूभिजको प्रस्तुति तथा गन्तव्य थिएटर नेपाल, इफका इन्टरनेसनल फाउन्डेसन भूटानको सहयोगमा निर्मित चलचित्रका निर्माता वीरेन्द्र क्षेत्री हुनुहुन्छ । करिब १ घण्टा ४५ मिनेट लामो 
चलचित्रमा गीत छैन ।

## कलाकारहरू
* बाबु बोगटी
* हेमन्त बुढाथोकी
* अरूणा कार्की
* सरीता ओली
* मीना कोइराला
* एलपी जोशी
* केशव आचार्य
* शिवशङ्कर थापा
* धनकुटे कान्छा
* रामकुमार चाम्लिङ
* टङ्क विकल्प
लगायत भूटानी शरणार्थी शिविर र बाहिरका कलाकारको अभिनय छ ।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* भूटानी शरणार्थीको इतिहास त्यतिकै हराएर गएको हेर्न सकेनौं
* ‘Desh Khojdai Janda’ movie targets premier show in Fall २०१३

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
हाइवे (चलचित्र)

**हाइवे (चलचित्र)** नेपाली चलचित्र हो । यो २०६९ सालमा नेपालमा प्रदर्शन गरिएको हो । 

यो चलचित्रको पहिलो प्रदर्शन बर्लिन फिल्म फेस्टिभलमा गरिएको थियो ।

## निर्माण-पक्ष
यसका निर्देशक दीपक रौनियार हुन् । 
अविनाशविक्रम शाहको स्क्रिनप्ले रहेको फिल्म अपल सिंह र ज्योतिकेशर सिंहले खिचेका हुन् । 

## कथा
पाँच छुट्टाछुट्टै कथामा बाँधिएका पात्रहरूको पूर्वी नेपालदेखि काठमाडौंसम्मको बस यात्रा गर्ने क्रममा भोगेको समान पीडा बन्दलाई मूल कथा बनाइएको छ । 

## कलाकारहरू
* दयाहाङ राई
* सौगात मल्ल
* राजन खतिवडा
* कर्म
* इलम दीक्षित
* रवीन्द्र मिश्र
* विनय श्रेष्ठ
* सौगात मल्ल
* ऋचा शर्मा
* आशा मगराती
* श्रुति घिमिरे

## बाहिरी लिङ्कहरू
* पाइलैपिच्छे खाल्डाखुल्डी
* पाटनमा पप्लु
* हाइवे अब देशमा
* हाइवेमा दीपक
* Film Review: Highway 

श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:काठमाडौँमा छायाङ्कन गरिएका चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
छिरिङ रितार शेर्पा

**छिरिङ रितार शेर्पा** नेपाली चलचित्रका निर्माता र निर्देशक हुन्।

## पेशा
छिरिङले स्पिरिट डजन्ट कम एनी मोर, नेपालमा संविधान निर्माण: जनस्तरका आवाजहरू, वियुल (पवित्र गुफा) सहित थुप्रै डकुमेन्ट्री बनाएका छन्।

## निर्देशन
छिरिङले निर्देशन गरेका चलचित्रहरूः
* मुकुन्डो
* कर्मा
* उमा

## बाहिरी लिङ्कहरू
* ऋचाको आँसु सौगातको हाँसो 
* छिरिङको यु-टर्न 
* क्षेत्रीय आदिवासी जनजाति चलचित्र उत्सव

श्रेणी:नेपाली चलचित्र निर्माताहरू
आङछिरी शेर्पा

**आङछिरी शेर्पा** विख्यात पर्वतारोही हुन्। उनले सात महादेशका अग्ला हिमाल सबैभन्दा छोटो समय (जम्मा, चढेको दिन ४२ दिन)मा सफल आरोहण गरी विश्व-कीर्तिमान राखेका छन्।

## जीवनी
उनको जन्म सन् १९७१मा सोलुखुम्बुको टापटिङ गाविस– ६मा भएको हो। उनी एनआरएन, पर्यटनसम्बन्धी कार्यदलका सह-सभापति हुन्।

उनी सेभेन समिट फाउन्डेसनका अध्यक्ष पनि हुन्। विगत १५ वर्षदेखि पर्यटन क्षेत्रमा सक्रिय शेर्पाले अन्तर्राष्ट्रिय शेर्पा गाइड्सको अध्यक्ष पद छन्। सन् १९८७मा पहिलो पटक १४ वर्षको उमेरमा अमेरिका पुगेका शेर्पा अहिले अमेरिकाको वासिङ्गटन राज्यको सियाटलमा स्थायी रूपले बस्दै आएका छन्।

उनले अमेरिकाकै आइल्यान्डबाट कम्प्युटर साइन्ससम्बन्धी ‘इन्फरमेसन सिस्टम’मा स्नातकोत्तर गरेका छन्। यसैगरी, उनले व्यवसाय प्रवर्द्धनसम्बन्धी चार वर्ष कोर्स पनि अमेरिकाबाटै पूरा गरेका छन्। २७ वर्ष अमेरिकामा बसिसकेका शेर्पाले विभिन्न ६४ वटा राष्ट्रमा नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने काम गरिरहेका छन्।

## विश्व-कीर्तिमान
उनले सन् २०१०मा सात महादेशका अग्ला हिमाल सबैभन्दा छोटो समय (जम्मा, चढेको दिन ४२ दिन)मा सफल आरोहण गरी विश्व-कीर्तिमान राखेका हुन्। 
विश्व-कीर्तिमान बनाएकै बेला सन् २०१० मे २३ का दिन 'एनआरएन'को झन्डा संसारको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको शिखरमा फहराउन सफल भएका थिए।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* हिँड्दा हिँड्दै

श्रेणी:पर्वतारोही
तास (परिकार)

को एक होटलमा तासको लगि तयार पारिएको मासु]]
**तास** खसीको मासुलाई तेलमा तारेर भुजिया, अचार, सलाद सहित तयार परिने एक प्रकारको परिकार हो ।
## आवस्यक सामग्रीहरू
खसीको फिलाको फल मासु एक किलो, सुकेको खुर्सानीको धूलो एक सय ग्राम, बेसार दुई चम्चा, तोरीको तेल चार चम्चा, जिरा पचास ग्राम, धनियाँ  पचास ग्राम, लसुन सय ग्राम, अदुवा सय ग्राम, सुकमेल दसवटा, ल्वाङ दसवटा, नुन स्वादअनुसार।

## बनाउने विधि
सबैभन्दा पहिले माथि उल्लेख गरिएका मसलालाई एउटा खलमा राखेर स-साना टुक्रा हुने गरी कुट्ने। त्यसपछि छाला नभएको  मासुलाई स-साना टुक्रामा काटेर कुटेको मसला हाली तेलमा मोलेर एक घन्टाजति छाड्ने। त्यसपछि त्यसलाई थोरै तेलमा तावामा रातो  नहुन्जेल मन्द आँचमा भुट्ने। रातो भएपछि निकाल्ने अनि भुजा वा चिउरा, दालमोठ तथा मुलाको अचारसँग सर्भ गर्ने।

श्रेणी:परिकार
श्रेणी:मासुका परिकारहरू
तास (समाचार संस्था)

को राजधानी मस्कोमा रहेको तासको मुख्यालय भवन]]

**तास** **TASS** (, *Tyelyegrafnoye agyentstvo Sovyetskogo Soyuza*; abbr. **TASS**),सोभियत सङ्घको प्रसिद्ध समाचार समिति हो । टेलिग्राफ एजेन्सि अफ द सोभियत युनियनलाई रुसी भाषामा छोटकरीमा तास भनिएको हो ।

श्रेणी:समाचार संस्थाहरू
दीपक रौनियार

**दीपक रौनियार** नेपाली चलचित्रका निर्देशक हुन्।

## पेशा
दीपकले फिल्म पत्रकारका रूपमा एउटा करिअर बनाएका हुन्। त्यहीबेला छिरिङ रितार शेर्पाको असिस्टेन्ट भए।

बौद्धनाथ स्तूपाछेउ छिरिङको पर्सनल स्टुडियोमा फिल्म सम्पादनको 'टेक्निक' सिकिरहेको दीपकलाई त्यो बेला एउटा मौका मिलेको थियो। मुकुन्डोपछि छिरिङ कर्मा बनाउँदै थिए। मुस्ताङमा सुटिङ गरिएको फिल्ममा पहिले तोकिएका मुख्य सहायक निर्देशक पुगेनन्। युनिटबाटै मुख्य सहायक बन्ने मौका दीपकले पाएका थिए।

## निर्देशन
उनले निर्देशन गरेका चलचित्रहरूः
* *चौकैट*
* *पूजा*
* *हाइवे*

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* हाइवेमा दीपक
* Film Review: Highway 

श्रेणी:नेपाली चलचित्र निर्देशकहरू
श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका मानिसहरू
तास (कपडा)

सुनचाँदीको जरीले कार्चोप भरेको बहुमूल्य कपडा । नेपाली विभिन्न समुदायहरूमा यो कपडा विशेषप्रकारले प्रयोग गर्ने गरिन्छ । विभिन्न उत्सवहरु तथा धार्मिक कार्यहरु तथा देवीदेवतालाई पहिरन चढाउनका लागि पनि यो कपडा प्रयोग गर्ने गरिन्छ, भने आजभोलि बजारमा फेसनको लागि पनि तासका कपडाहरु प्रयोगमा बढेको छ ।

श्रेणी:पहिरन
तास (स्पष्टता)

**तास** पृष्ठ यहाँ रिडाइरेक्ट हुन्छ। यो शब्दसँग मिल्ने शीर्षक भएका लेखहरू निम्न छन् :
* तास (परिकार)
* तास (समाचार संस्था)
* तास (कपडा)
* तास (खेल)
विरेचन

'विरेचन' आयुर्वेद चिकित्साको पंचकर्ममा प्रयोग हुने विधि हो। सजिलोसँग भन्नुपर्दा विकारहरूको बमन नै विरेचन हो।

*विरेचन योग्य रोग- शिरः शूल, अग्निदग्ध, अर्श, भगंदर, गुल्म, रक्त पित्त आदि।
*विरेचनका अयोग्य रोगी- नव ज्वर, रात्रि जागरित, राजयक्ष्मा आदि।

श्रेणी:आयुर्वेद
छायादेवी पराजुली

**छायादेवी पराजुली** (वि.सं. १९७४ - वि.सं. २०६३) नेपालीकी स्वतन्त्रता सेनानी हुन्।

## जीवनी
उनको जन्म वि.सं. १९७४ मंसिरमा सोलुखुम्बुको तेचा गाउँमा भएको हो। छायादेवीको विवाह १८ वर्षको उमेरमा अनन्तलाल पराजुलीसँग भोजपुरमा भएको थियो।

## राजनीतिक जीवन
वि.सं. २०१५ सालको प्रथम आमनिर्वाचनमा बीपी कोइरालाको निर्देशनमा सुनसरी बलेवास्थित आफ्नै निवासमा मतदान केन्द्र स्थापना गरी कांग्रेसलाई विजयी गराएकी थिइन्।

वि.सं. २०५८ साल असोज १८ गते निरंकुशता लाद्ने राजाको निर्णयविरुद्ध आन्दोलनमा उदाएकी छायादेवीले जनआन्दोलन २मा सक्रिय भूमीका निर्वाह गरिन्।

## निधन
उनको निधन वि.सं. २०६३ भदौमा भयो। उनका दुई छोरा, तीन छोरी, ३० नाति-नातीना छन्।

## हुलाक-टिकट
उनको तस्बिर-अंकित हुलाक-टिकट जारी गरिएको छ। दुई रूपैयाँ दरको उक्त टिकट सन् २००७ डिसेम्बर ३०मा सार्वजनिक गरिएको हो।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* बिदा लोकतन्त्रकी देवी !
* Chhaya Devi Parajuli; icon of Nepalese democracy protests; ८८
* Chhaya Devi Parajuli
उषा नेपाल

**उषा नेपाल** नेपालको पहिलो महिला प्रमुख जिल्ला अधिकारी र नेपाल निर्वाचन आयोगको पूर्व आयुक्त हुन्। उनी वि.सं. २०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तनपछि बनेको अन्तरिम सरकारमा भक्तपुरमा पहिलोपटक प्रमुख जिल्ला अधिकारीको जिम्मेवारी निर्वाह गरेकी थिइन्।

## जीवनी
उनको जन्म महोत्तरी जिल्लामा भएको हो। उषाले विराटनगर, काठमाडौँ, भारतहुँदै मनोविज्ञान विषयमा स्नातकोत्तर र कानुनमा स्नातक समेत उतीर्ण गरेकी थिइन्। वि.सं. २०२६ सालदेखि ९ वर्षसम्म त्रि-चन्द्र कलेजमा उनी मनोविज्ञान पढाउँने गर्थिन्।

भक्तपुरपछि उनी ललितपुर, काठमाडौँ, पर्सा, बाँके, सोलुखुम्बु, मुस्ताङसम्म त्यही पदमा काम गरेकी थिइन्। सरकारी सेवाबाट सेवानिवृत्त भएपछि उनी वि.सं. २०६४ सालको निर्वाचनमा नेपाल निर्वाचन आयोगको आयुक्तमा नियुक्त भएकी थिइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालको पहिलो
जनता

**जनता** व्यक्तिहरूको समुह जनाउने शब्द हो। राजनीतिमा यसलाई नागरिकको अर्थमा प्रयोग गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
सनवे कलेज

**सनवे कलेज** काठमाडौँमा अवस्थित एक कलेज हो। 
यो कलेज मध्य बानेश्वरमा अवस्थित छ । यहा स्नातक देखि स्नातकोतर सम्म अध्यापन हुन्छ । 

सनवे कलेजमा हाल व्यवस्थापन संकायका एम बी ए, एम एस सि आई टी, र विज्ञान संकायमा बि बि ए, बि एस सी आइटी अध्यापन गरिन्छ।
सनवे कलेज पञ्जाब टेक्निकल युनिभर्सिटी सँग सम्बन्धन प्राप्त कलेज हो।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
सनवे कलेजको आधिकारिक वेबसाईट

श्रेणी:शिक्षा
श्रेणी:काठमाडौँ उपत्यकाका क्याम्पसहरू
सन् २०१२-२०१३ को प्रिमियर लिग

सन् २०१२-२०१३को प्रिमियर लिग (प्रायोजक भएको कारण बारक्लेज प्रिमियर लिग भनेर चिनिने) बेलायती फुटबल क्लबहरूको लागि व्यवसायिक लिग हो । सन् १९९२ देखि सुरु भएको यो लिग एक्काइसौं संस्करण हो । यसपालीको खेल तालिका सन् २०१२ जुन १८ मा सार्वजनिक भएको थियो । यो फुटबल लिग सन् २०१२ अगष्ट १८मा सुरु भएर सन् २०१३ मे १९ तारिखमा सम्पन्न भएको हो ।  सन् २००५-०६मा चेल्सीलाई विजेता घोषणा गरिएपछि विजेता बारे अप्रिलमा निर्णय लिइएको यो पहिलोपटक हो । त्यस्तै प्रिमियर लिगको इतिहासमा चारवटा खेल बाँँकी हुँदा नै खेलको विजय सुनिस्चित भएको यो चौथो पटक हो । यसभन्दा अघि सन् २००३-०४मा आर्सनल यसैगरी च्याम्पियन घोषित भएको थियो । बेलायती राष्ट्रिय फुटबल टिम व्यवस्थापक रोय हड्सनले युनाइटेडका व्यवस्थापक एलेक्स फर्गसनलाई २१ सिजनमा १३ उपाधि जिताउन सफल जादुगरको संज्ञा दिएका छन् ।.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:फुटबल
सती (देवी)

**सती** वा **दक्षायणी** हिन्दु देवी तथा हिन्दु देव महादेवकी प्रथम पत्नी हुन ।

श्रेणी:हिन्दु देवीहरू
कालरात्री (देवी)

**कालरात्री** नवदुर्गा मध्य सातौँ देवी हुन ।

## यी पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:हिन्दु देवीहरू
साझा बस

**साझा बस** हाल काठमाडौँ उपत्यकामा गुड्ने सार्वजनिक सवारी साधन हो। यसलाई साझा यातायात सहकारी लिमिटेडले सञ्चालन गरेको नयाँ सेवा हो । यो हरियो रङको हुन्छ ।
सबै यातायात सेवा बन्द भएको १२ वर्षपछि साझाले पुनः आफ्नो सेवा सुरू गरेको हो। तत्कालिन राजा महेन्द्रको अग्रसरतामा २०१८ सालमा साझा यातायात सुरू भएको थियो। त्यसपछि २०२६ सालमा एकचोटी सेवा बन्द भएर पुनः सुरू भएको थियो। 

५१ वर्षअघि सरकारले स्थापना गरेको साझा यातायात ०५८ सालमा विघटन भएको थियो।

"पञ्चायतकाल र बहुदलकालमा सत्तास्वार्थ र राजनीतिक भर्तीकेन्द्र बनाइएको साझा यातायात टाट पल्टेपछि सरकारले त्यसको विघटन गरेको थियो । पाटन पुनरावेदन अदालतले २०५९ सालमा साझा खारेज नगर्न र सञ्चालन गर्न आदेश दिएपछि सरकारले २०६२ सालदेखि फेरि साझा चलाउन प्रयास गरिएको थियो । १ सय ८३ वटा बससम्म सञ्चालन गरेको साझा यातायात माओवादी सशस्त्र युद्धका क्रममा भएको भौतिक आक्रमण र अन्य कारणले धराशयी भएको थियो।"

साझाले १६ वटा अत्याधुनिक बस मार्फत सस्तो, सुलभ, भरपर्दो र समयबद्ध ढङ्गले बस सेवा शुरु गरेको छ । पहिलो रुटमालगनखेल-जावलाखेल-कुपन्डोल-त्रिपुरेश्वर-जमल-लैनचौर-पानीपोखरी-शिक्षण अस्पताल-नारायणगोपालचोक-बसन्धुराचोक-सामाखुशी हुँदै गोंगबु बसपार्क तथा अर्को कलंकी-कालिमाटी-त्रिपुरेश्वर-माइतीघर-नयाँ बानेश्वर-तीनकुने-सिनामङ्गल-एयरपोर्ट भै त्यही रुट भै फर्कने साझा यातायातले जनाएको छ । 

पहिले काठमाडौँमा नै चलाउने अनुमति नदिन र पछि एयरपोर्ट सम्म सेवा विस्तार गर्नबाट रोक्न सिन्डिकेट चलाईरहेका यातायात व्यावसायी र ट्याक्सी व्यावसायीहरूले प्रयास गरेका थिए।

### भक्तपुरमा साझा बस
लामो समयको प्रयास पछि साझा यातायातले २०७४ साल जेष्ठ १० गतेबाट भक्तपुरसम्म आफ्नो बस सेवा विस्तार गरेको छ । साझा बस स्वयम्भुबाट सीतापाइला–कलंकी–रवीभवन–सोल्टीमोड–कालीमाटी–टेकु–त्रिपुरेश्वर–रत्नपार्क–सहीदगेट–थापाथली–माइतिघर–बबरमहल–नयाँबानेश्वर–मीनभवनहुँदै कोटेश्वर हुँदै भक्तपुरको सूर्यविनायकसम्म सम्म चलेको छ । कोटेश्वरबाट भक्तपुरमा जडिबुटी लोकन्थली–कैशलटार–गठ्ठाघर–ठिमी–सल्लाघारी हुँदै सुर्यविनायकसम्म सेवा विस्तार गरेको छ भने सूर्यविनायकबाट सोही रुट हुँदै फर्किनेछ । बस माइतिघरबाट सिंहदरबार–पुतलीसडक–कमलादी–घण्टाघर–पुरानो बसपार्क–सहीद गेट–त्रिपुरेश्वर–कलंकी हुँदै स्वयम्भु नै फर्किने रुट रहेको छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
9. । biznessnews

## बाह्य सूत्र
* साझा यातायातको आधिकारिक वेवसाइट

श्रेणी:यातायात
श्रेणी:काठमाडौँ उपत्यकाका सार्वजनिक सवारी साधनहरू
परिणीति चोपडा

**परिणीति चोपडा** (; जन्म	२२ अक्टोबर १९८८) एक भारतीय अभिनेत्री र गायिका हुन् जो हिन्दी चलचित्रहरूमा देखा पर्छिन्। चोपडा फिल्मफेयर र राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार सहित धेरै पुरस्कार प्राप्तकर्ता हुन्। चोपडाले सुरुमा लगानी बैङ्किङ्गमा करियर बनाउन खोजिन्, तर म्यानचेस्टर बिजनेस स्कूलबाट व्यापार, वित्त र अर्थशास्त्रमा ट्रिपल स्नातक डिग्री प्राप्त गरेपछि उनी २००९ आर्थिक मन्दीको क्रममा भारत फर्किन् र यश राज फिल्म्समा जनसम्पर्क परामर्शदाताको रूपमा प्रवेश गरिन्।

उनले २०११ को प्रेमप्रसङ्गयुक्त हास्य 'लेडीज वर्सेस रिकी बहल' बाट अभिनयको सुरुवात गरिन्, जसको लागि सर्वश्रेष्ठ महिला पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार जितिन्। उनले बक्स अफिस हिट्स—  'इशकजादे' (२०१२), 'शुद्ध देसी रोमान्स' (२०१३) र 'हसी तो फसी' (२०१४) मा अभिनय गरेको भूमिकाका लागि प्रशंशा प्राप्त गरिन्। यी मध्ये पहिलोले उनलाई राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार&nbsp;– विशेष उल्लेख दिलायो जबकि यी मध्ये पहिलो दुईले उनलाई सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कारको लागि दुई नामाङ्कन दिलायो। पूर्ण-समय अभिनयबाट तीन बर्षको अन्तराल पछि, उनले हास्य 'गोलमाल अगेन' (२०१७) र युद्ध नाटक 'केसरी' (२०१९) मा अभिनय गरिन्। यस अवधिमा, उनले 'नमस्ते इङ्ल्यान्ड' (२०१८) सहित तीन असफल चलचित्रहरूमा पनि अभिनय गरिन्।

उनको अभिनय करियरको अतिरिक्त, उनी मानवीय छिन् र ब्रान्ड र उत्पादनहरूका लागि एक प्रसिद्ध सेलिब्रिटी समर्थनकर्ता हुन्।

## प्रारम्भिक जीवन र काम
परिणीति चोपडाको जन्म २२ अक्टोबर १९८८ मा हरियाणाको अम्बालामा एउटा पञ्जाबी परिवारमा भएको थियो। उनका बुबा पवन चोपडा व्यवसायी र अम्बाला छावनीमा भारतीय सेनाको आपूर्तिकर्ता हुन् र उनकी आमा रीना चोपडा हुन्। उनका दुई भाईहरू छन्: शिवाङ्ग र सहज; अभिनेत्री प्रियङ्का चोपडा, मीरा चोपडा र मन्नारा चोपडा उनकी बहिनी हुन्। चोपडाले कन्भेन्ट अफ जीसस एन्ड मेरी, अम्बालामा अध्ययन  गरिन्। द हिन्दूमा प्रकाशित एक अन्तर्वार्तामा उनले आफू एक धेरै राम्रो विद्यार्थी भएको कुरा खुलासा गरिन् र जहिले पनि लगानी बैङ्कर बन्न चाहन्थिन्।

## फिल्मोग्राफी
### चलचित्रहरू
### टेलिभिजन
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 

श्रेणी:सन् १९८८ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकिथन-८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
शैलपुत्री

**शैलपुत्री** हिन्दु देवी महादेवीको एक रूप हुन्, जसलाई पार्वतीको रूपमा पुजिन्छ। उनी नवदुर्गामध्येकी प्रथम देवी हुन्, र नवरात्रिको पहिलो दिन उनको विशेष पूजा र उपासना गरिन्छ। शिव पुराणमा वर्णन गरिए अनुसार, नवदुर्गामध्येकी पहिलो स्वरूप शैलपुत्री पर्वतराज हिमवान र उनकी पत्नी मेनावती (जसलाई मेना वा मेनका पनि भनिन्छ) की छोरी हुन्।

महिषासुर नामक राक्षससँगको युद्धका लागि हिमालयले दुर्गालाई उनको वाहनको रूपमा एउटा **सिंह** उपहार दिएको उल्लेख छ। यस कथामा, महिषासुरद्वारा प्रताडित देवताहरूले आफ्नो शक्ति संकलन गरी दुर्गाको सृष्टि गर्छन्। हिमालयले दिएको सिंहमा सवार भएर देवीले कयौँ दिनसम्म युद्ध गरी महिषासुरको सेनालाई परास्त गर्दै अन्ततः विभिन्न रूप बदल्दै आएको महिषासुरको हृदयमा त्रिशूल प्रहार गरी उसको वध गर्छिन्।

शैलपुत्रीको अर्थ "पर्वतकी छोरी" हो (शैल = पर्वत, पुत्री = छोरी)। यिनको वाहन साँढे भएकाले यिनलाई 'वृषारूढा' नामले पनि चिनिन्छ। यिनको दाहिने हातमा त्रिशूल र देब्रे हातमा कमलको फूल सुशोभित छ। योग शास्त्र अनुसार, उनलाई मूलाधार चक्रकी देवी मानिन्छ। देवी शैलपुत्रीलाई समर्पित सबैभन्दा प्रमुख मन्दिरहरूमध्ये एक उत्तर प्रदेशको वाराणसीस्थित मढिया घाटमा रहेको **शैलपुत्री मन्दिर** हो। नवरात्रिको पहिलो दिन पूजा गरिने शैलपुत्रीले स्थिरता, शुद्धता र प्रकृतिको आधारभूत शक्तिको प्रतीक मानिन्छिन्। 

## प्रतिमा 
देवी शैलपुत्री (पार्वती)लाई दुई हात भएकी र निधारमा अर्धचन्द्र धारण गरेकी स्वरूपमा चित्रण गरिएको छ। उनलाई आफ्नो दाहिने हातमा त्रिशूल र देब्रे हातमा कमलको फूल लिएको देखाइन्छ। उनी आफ्नो वाहन नन्दी (साँढे) माथि सवार हुन्छिन्।

## श्लोक 
:वन्दे वंछितलाभाय चन्द्रार्धकृतशेखराम् |
:वृषारूढाम् शूलधरां शैलपुत्रीं यशस्विनीम् ||

## पौराणिक कथा 
पूर्वजन्ममा उनी दक्षकी पुत्री सती थिइन्। एकपटक दक्षले ठुलो यज्ञ आयोजना गरेका थिए, जसमा उनले सतीका पति शिवलाई निमन्त्रणा गर्दैनन्। सतीले अपमान महसुस गरे तापनि उक्त यज्ञमा जाने निर्णय गर्छिन्। त्यहाँ दक्षले शिवको घोर अपमान गर्छन्। सतीले यो अपमान सहन नसकेर यज्ञको अग्निमा हाम फालेर आत्मदाह गर्छिन्। अर्को जन्ममा उनी हिमालयकी छोरी पार्वतीका रूपमा जन्मिन्छिन् र पुनः शिवसँग विवाह गर्छिन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पार्वतीका रूपहरू
श्रेणी:नवदुर्गाहरू
श्रेणी:हिन्दु देवीहरू
महागौरी

**महागौरी** () हिन्दु धर्मकी सर्वोच्च देवी महादेवीको एउटा स्वरूप हो जसलाई सौन्दर्य र पवित्रताकी देवीको रूपमा पूजा गरिन्छ। उनी नवदुर्गामध्ये आठौँ देवी हुन् र नवरात्रिको आठौँ दिन (महाअष्टमी) मा उनको विशेष पूजा अर्चना गरिन्छ।

महागौरीलाई सामान्यतया सेतो वस्त्रमा र सेतो गोरु (वृष) माथि सवार भएको देखाइन्छ। उनी चतुर्भुज (चार हात भएकी) स्वरूपमा देखिन्छिन्: उनको माथिल्लो दाहिने हातमा त्रिशूल र माथिल्लो देब्रे हातमा डमरु रहेको हुन्छ। त्यस्तै, उनको तल्लो दाहिने हात अभयमुद्रामा हुन्छ र तल्लो देब्रे हातमा जपमाला हुन्छ वा वरदमुद्रामा रहेको हुन्छ।

## पौराणिक कथा 
शिव पुराणको एक कथा अनुसार, असुरहरू शुम्भ र निशुम्भले पार्वतीको कन्या, अविवाहित र गोरो वर्ण भएको स्वरूपबाट मात्र हुन सक्ने खालको
वरदान प्राप्त गरेका थिए। त्यसैले, ब्रह्माको सल्लाह अनुसार, शिवले पार्वतीलाई जानीजानी जिस्क्याउनका लागि बारम्बार 'काली' (काली वर्णकी) भनेर बोलाउँछन्। यस जिस्क्याइबाट क्रोधित भएर पार्वतीले गोरो वर्ण प्राप्त गर्नका लागि ब्रह्माको घोर तपस्या गर्छिन्। ब्रह्माले उनलाई वरदान दिन आफ्नो असमर्थता व्यक्त गर्दै बरु तपस्या रोकेर शुम्भ र निशुम्भ असुरहरूको वध गर्न अनुरोध गर्छन्। पार्वती सहमत हुन्छिन् र हिमालयको गङ्गा नदीमा स्नान गर्न जान्छिन्। पार्वती गङ्गा नदीमा प्रवेश गर्छिन् र स्नान गर्ने क्रममा उनको कालो छाला पूर्ण रूपमा पखालिएर उनी एक सुन्दर, गोरो वर्णकी महिलाको रूपमा बाहिर निस्किन्छिन्। उनले सेतो वस्त्र र आभूषणहरू लगाएकी थिइन् जसले गर्दा उनलाई 'महागौरी' को विशेषण प्राप्त हुन्छ।

त्यसपछि उनी ती देवताहरूका अगाडि प्रकट हुन्छिन् जो हिमालयमा शुम्भ र निशुम्भको विनाशका लागि प्रार्थना गरिरहेका थिए। उनले चिन्तित हुँदै उनीहरूलाई कसको पूजा गरिरहेको भनी सोधिन्। त्यसपछि उनले आफैँ विचार गरेर असुर शुम्भ र निशुम्भबाट पराजित भएपछि देवताहरूले उनकै प्रार्थना गरिरहेका थिए भन्ने ठम्याइका साथ उनले आफ्नै प्रश्नको उत्तर दिँदै निष्कर्ष निकाल्छिन्। पार्वती त्यसपछि देवताहरूप्रतिको दयाले गर्दा कालो वर्णमा परिणत हुन्छिन् जसकारण उनलाई काली भन्न थालिन्छ। त्यसपछि उनी चण्डी (चन्द्रघण्टा) मा परिवर्तन भएर असुर धुम्रलोचनको वध गर्छिन्। चण्डीको तेस्रो आँखाबाट प्रकट भएकी देवी चामुण्डाले चण्ड र मुण्डको वध गर्छिन्। त्यसपछि चण्डीले रक्तबीज र उसका प्रतिरूपहरूको वध गरिन् भने चामुण्डाले उनीहरूको रगत पिउँछिन्। पार्वती पुनः कौशिकीमा परिणत भएर शुम्भ-निशुम्भको वध गरेपछि उनी पुनः महागौरीमा परिणत हुन्छिन्। यसरी पार्वतीले शुम्भ र निशुम्भको वध गरेकी हुनाले उनलाई शिवपुराणमा महासरस्वती र देवी माहात्म्य (मार्कण्डेय पुराणको अंश) मा अम्बिकाको उपाधि दिइएको छ।

गोरुको पिठ्युँमा सवार भएर उनी आफ्नो घर कैलाश फर्किन्छिन् जहाँ शिवले उनको प्रतीक्षा गरिरहेका थियो। उनीहरू पुन: मिलन हुन्छ र आफ्ना पुत्रहरू; कार्तिकेय र गणेशसँग खुसीसाथ बस्न थाल्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:हिन्दु देवीदेवताहरू
कुटुली कोसा

**कुटुली कोसा** पोथ्रा वर्गमा पर्ने जङ्गली वनस्पति हो । 

श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
जिल्ला मालपोत कार्यालय

**मालपोत कार्यालय** जिल्ला भित्रको निजी, सरकारी, सार्वजनिक, सामुदायिक र गुठीको घरजग्गा वा जग्गाको दर्ता गर्ने, अभिलेख राख्ने र सो अभिलेखको संरक्षण गर्ने निकाय हो र जग्गा प्रशासन संचालन गर्ने र जनताको अचल सम्पत्तिको अभिलेख राख्ने अड्डा र अधिक जनसम्पर्क हुने अड्डाको रुपमा चिनिन्छ । यसलाई भूमि बैंक पनि भन्न सकिन्छ । 

जयस्थिति मल्ले जग्गा नापजाँच गराउने, विर्ता जग्गा बिक्री गर्न र बन्धक राख्न पाउने नियम बसालेका थिए । वि.स. १८७१ मा लाल ढड्डा, वि.स.१८७९ मा मोठ ढड्डा, १९५३ मा माल अड्डा, १९७८ मा पोता रजिष्ट्रेशन अड्डा र १९७९ मा घरजग्गा रजिष्ट्रेशन अड्डा भनेर विभिन्न नामले सम्बोधन गरियो ।  

यस कार्यालयले नेपाल सरकारको भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय अन्तर्गतको भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभाग मातहत रही आफ्नो कार्य सम्पाद गर्दछ । 

कुनै जिल्लामा **भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय** छन् भने कुनै जिल्लामा **मालपोत कार्यालय** मात्र रहेको पाइन्छ भने कुनै जिल्लामा एक भन्दा बढी मालपोत कार्यालय रहन पनि सक्छन् । प्रायः मालपोत कार्यालयहरुमा निम्न बमोजिमका फाँट वा शाखाहरुको स्थापना गरिएको हुन्छन ।

१ मुल दर्ता फाँट

२ मोठ/ रोक्का फाँट

३ कम्प्युटर फाँट

४ रजिष्ट्रेशन फाँट

५ मुद्दा फाँट

६ तामेली फाँट

७ प्रशासन शाखा

८ आर्थिक प्रशासन शाखा

९ प्रमुख मालपोत अधिकृत र मालपोत अधिकृतको कार्यकक्ष
 

यस कार्यालयबाट जग्गाको रजिष्ट्रेशन पास ,नामसारी दाखिलखारेज ,लगत व्यवस्थापन जस्ता कार्यहरूको सम्पादन गरिन्छ । 

रजिस्ट्रेशन पास भईसकेपछि लिखतको अभिलेख खडा गरी सुरक्षित राख्ने र संबन्धित व्यतिले प्रतिलिपि मागगरेमा नियमानुसार उपलब्ध गराउने काम यस कार्यालयबाट गरिन्छ ।यसका साथै अदालत ,बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट आएका रोक्का राख्ने र फुकुवा भई आएमा फुकुवा जनाउने काम पनि यसै कार्यालयमार्फत  हुन्छ ।

लगत व्यवस्थापनका लागि यस कार्यालयबाट मोठ फाँट भन्ने एउटा छुट्टै एकाइको व्यवस्थापन गरिएको हुन्छ कुनै जग्गा धनीको मृत्यु भएको अवस्थामा  नाता प्रमाणको आधारमा विभिन्न प्रक्रियाहरू पुरा गरी त्यसको हकवालाको नाममा जग्गा नामासारी र दर्ता गर्ने कामहरू यसै कार्यालयबाट गरिन्छ ।

जग्गाधनीलाई प्रमाणपत्र वितरण गर्ने तथा यससंग संबन्धित  समस्याहरूको  निराकरण गर्नेमा यस कार्यालयहरूको प्रमुख भूमिका रहेको हुन्छ ।

मालपोत कार्यालयमा कुनै कामको लागि सेवा लिन जाँदा निवेदन साथ आफु सँग आफ्नो सक्कल जग्गा धनी प्रमाण पुर्जा, नागरिकता प्रमाण पत्र, चालु आ.व. को तिरो तिरेको रसिद अनिवार्य लिएर भू-सेवा केन्द्र वा लेखपढी वा कानूनी व्यवसायी मार्फत जानुपर्दछ । सेवाको किसिम अनुसार आफु बसोबास गरेको वडा कार्यालयको किटानी सिफारिस पनि संलग्न गर्नुपर्छ । कामको प्रकृति अनुसार चाहिने कागजात, लाग्ने समय, तिर्नुपर्ने राजस्व र जिम्मेवार अधिकारी आदि जानकारी उक्त कार्यालयको नागरिक वडापत्रमा समेत उल्लेख गरिएको हुन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका सरकारी कार्यालयहरू
ब्रह्मचारिणी

**ब्रह्मचारिणी**  हिन्दु देवी महादेवीको एउटा रूप हुन्, जसलाई पार्वतीले तपस्विनीको रूप धारण गरेको अवस्थामा पूजा गरिन्छ। उनी नवदुर्गामध्ये दोस्रो देवी हुन्, र नवरात्रिको दोस्रो दिन व्रह्मचारणीको पूजा गरिन्छ।

उनको प्रतिमामा, ब्रह्मचारिणीलाई सेतो कपडा लगाएको, दाहिने हातमा जपमाला र देब्रे हातमा कमण्डलु लिएको अवस्थामा चित्रण गरिएको छ।

## व्युत्पत्ति 
*ब्रह्मचारिणी* शब्द दुईवटा संस्कृत मूलबाट बनेको छ:
#*ब्रह्म* (ब्रह्मन्बाट संक्षिप्त), जसको अर्थ "स्वयम्-अस्तित्वमा रहेको आत्मा, निरपेक्ष सत्य, विश्वव्यापी स्व, व्यक्तिगत ईश्वर, पवित्र ज्ञान" भन्ने हुन्छ।
#*चारिणी* भनेको *चर्या* को स्त्रीलिङ्गी रूप हो, जसको अर्थ "संलग्न हुनु, अगाडि बढ्नु, व्यवहार, आचरण, अनुसरण गर्नु, हिँड्नु वा पछ्याउनु" भन्ने हुन्छ।

वैदिक ग्रन्थहरूमा *ब्रह्मचारिणी* शब्दको अर्थ पवित्र धार्मिक ज्ञान प्राप्त गर्न लाग्ने महिला भन्ने हुन्छ।

## पौराणिक कथा 
विभिन्न पौराणिक कथाहरूका अनुसार, हिमालयकी पुत्री पार्वतीले भगवान शिवसँग विवाह गर्ने संकल्प गर्छिन्। उनका मातापिताले उनलाई सम्झाउने प्रयास गरे तापनि, उनी आफ्नो निर्णयमा अडिग रहँदै उनले यसको लागि ५,००० वर्षसम्म कठोर तपस्या गर्ने बताउँछिन्। 

यति हुँदा पनि पार्वती आफ्नो संकल्पबाट विचलित हुँदैनिन्। उनले शिवकै जस्तो तपस्वी जीवनशैली अपनाउँदै पहाडमा बसेर तपस्या, योग र वैराग्यको अभ्यास गर्छिन्। उनले केवल बेलका पात र नदीको पानी खाएर जीवन निर्वाह गरिन्। यही रूपमा उनलाई ब्रह्मचारिणीका रूपमा पुज्न थालियो। उनको दृढताले अन्ततः शिवको ध्यान आकर्षित गर्छ र शिवले भेष बदलेर पार्वतीको नजिक गएर आफ्नै कमजोरी तथा विचित्रताहरू सुनाउँदै उनलाई निरुत्साहित गर्ने प्रयास गर्छन्। तर, पार्वती अविचलित रहन्छिन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:हिन्दु देवीहरू
श्रेणी:नवदुर्गाहरू
बकुला सिमी

**बकुला सिमी** फाबेसिआइ वानस्पतिक परिवारमा पर्ने एक वनस्पति हो। यसको फलको रूपमा लाग्ने कोसा र कोसाभित्रको दाना तरकारी बनाउन प्रयोग गरिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:दलहन
श्रेणी:कृषि
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
यातायात व्यवस्था कार्यालय (नेपाल)

**यातायात व्यवस्था कार्यालय** नेपाल सरकार यातायात व्यवस्था मन्त्रालयको मातहतमा रहेको कार्यालय हो। सामान्यतया प्रत्येक अञ्चलमा कम्तीमा एउटा यातायात व्यवस्था कार्यालय रहने गर्दछ। यातायात व्यवस्था कार्यालयबाट  कुनैपनि नागरिकले सवारीचालक अनुमतिपत्र (लिईसेन्स ) लिन सक्दछन् ,त्यसैगरी आफुले खरीद गरेको सवारीसाधनको दर्ता ,बेचबिखान ,नामसारी ,जस्ता विविध  कामहरू पनि यहाँ नै गर्ने सक्दछ।
सवारीचालक अनुमतिपत्रको विवरण तथा सवारीसाधनको लेनदेनको अभिलेखिकरणको लागि सवारीदर्ता तथा चालक अनुमतिपत्र विवरण शाखाको व्यवस्था  गरिएको हो।

सरकारी राजश्वको प्रमुख हिस्सा ओगटेको सवारी साधन कर उठाउने जिम्मा यातायात व्यवस्था कार्यालयको हुन्छ। यसैले तोकिएको मापदण्ड अनुसारको कर उठाउने तथा त्यसको रेकर्ड राख्ने कार्य समेत गर्दछ।

यो कार्यालयले सवारीचालक अनुमति विवरण र सवारीचालक वितरण र सवारी साधन दर्ता सम्बन्धि सम्पूर्ण कार्यहरू गर्दछ सवारीचालक अनुमति लिने तथा सवारीसाधनको दर्ता अन्तर्गत के-के कुराहरू पर्दछन ?प्रक्रिया के हो? आवश्यक कागजातहरू तथा प्रमाणहरू  के-के हुन् ?दस्तुर कति हो ?जिम्मेवारी अधिकारीको हो ?जस्ता कुराहरूको बारेमा  संबन्धित कार्यालयहरूका  नागरिक वडापत्रमा उल्लेख गरिएको हुन्छ 

कसैले पनि सवारी चालक अनुमतिपत्र बिना सवारीसाधन चलाउनु हुदैन।सवारीचालकले  अधिकार प्राप्त अधिकारीबाट चालक अनुमतिपत्र लिनुपछ।
चालक अनुमतिपत्र  पाँच वर्षको लागि  जारी गरिन्छ तर पहिलोपटक जारी गर्दा एक वर्षको लागि परीक्षण कालमा रहने गरी जारी गरिन्छ।अनुमतिपत्रमा लेखिएको म्याद सकिएको तिन महिना भित्र नविकरण गराई सक्नु पर्छ।

सवारी साधन अनुमतिपत्र १४ वटै अन्चल कार्यालयबाट प्रदान गरिने व्यवस्था गरिएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:नेपालका सरकारी कार्यालयहरू
ग्याँठकोपी

**ग्याँठकोपी** अथवा **ग्याँठगोभी** गान्टे मूला जस्तो देखिने, बोट मास्तिर डल्लो हुने, तरकारी खाइने एक प्रकारको वनस्पति हो ।

## तस्विर सङ्ग्रह

Pink Kohlrabi.jpg
Kålrabbi, Iduns kokbok.jpg
Kohlrabi.jpg
AKohlrabi.jpg
Kohlraabi and Kashmiri saag.jpg
Brassicales - Brassica oleraceae var. gongylodes 1.jpg

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कृषि
श्रेणी:साग-सब्जी
श्रेणी:पोथ्रा
टाटे सिमी

परिचय

एउटा गेडा-गुडीको प्रकार अथवा सिमी अथवा बोडीको प्रकार जसलाई तरकारी अथवा दालको रूपमा खाइन्छ।

टाटे सिमी

**टाटे सिमीलाई इजिप्सियन बिन** (Egyptian bean) भनेर चिनिन्छ । यसको कोसा र कोसाभित्रको दाना तरकारी वा दालको रूपमा प्रयोग गरिन्छ ।एउटा गेडा-गुडीको प्रकार अथवा सिमी अथवा बोडीको प्रकार जसलाई तरकारी अथवा दालको रूपमा खाइन्छ।

अभावको तरकारीः हिउँदे सिमी

अङ्ग्रेजीमा हाइसिन्थ बिन (hyacinth bean), इन्डियन बिन (Indian bean) अथवा इजिप्सियन बिन (Egyptian bean) भनेर चिनिन्छ ।

हिउँदे सिमी एउटा महत्वपूर्ण लहरे तरकारी बाली हो र यसको खेती नेपालको तराई देखि पहाडसम्म प्राचीन काल देखि नै स्थानीय रुपमा गरिदै आएको छ । 

नेपालीमा यसलाई हिउँदे सिमी, टाटे सिमी, पाटे सिमी, माछे सिमी, सेम आदि भनिन्छ । यो खानमा मिठो, कम लागतमा पनि खेती गर्न सकिने, उत्पादकत्व वढि भएको र पोसिलो तरकारी भए तापनि यसको खेती स्थानिय रुपमा नै सीमित छ र व्यवसायिक खेती हुन सकेको छैन । 

यो तरकारी बालीको नेपालमा अनुसन्धान पनि कम भएको छ र जातहरु पनि स्थानीय रुपमा नै सीमित छन् र अहिलेसम्म कुनै जात सिफारिश हुन सकेको छैन । स्थानीय जातहरुमा हिउँदे,टाटे, घिउ सिमी,तरवारे सिमी,पाटे सिमी,काउसे सिमी आदि रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लहरा
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:पोथ्रा
नाभीस्थान

**नाभिस्थान** पाँच थान पंचकोशी अंतर्गत पर्ने एक स्थान हो। यो स्थल दैलेख जिल्लाको साविकको गमौडी गाविसमा पर्दछ। हाल यो स्थान भैरबी गाउँपालिका र दुल्लु नगरपालिकाको सिमानामा रहेको छ । नाभिस्थानमा मन्दिर भित्र पानी माथी इन्द्र ज्वाला र वडी ज्वाला नामका २ वटा आगोको ज्वालाहरू निरन्तर रूपमा बलिरहेका देखिन्छन्। वैज्ञानिकहरूले यहाँ पेट्रोल ग्यासको खानी भएको सिद्ध गरेका छन् भने धार्मीक मान्यता अनुसार यी ज्वालाहरू दैवीक शक्ती द्वारा देखिएका हुन् भन्ने भनाई रहेको छ। श्री स्वस्थानी ब्रतकथा अनुसार महादेवले सतिदेवीको मृत शरिर बोकेर यत्र तत्र घुम्ने क्रममा यस स्थानमा आइपुग्दा सति देवीको नाभी पतन भएकोले यस स्थानलाई नाभिस्थान भनेर पूजा गर्न थालिएको हो भन्ने स्थानिय जनश्रुती रहेको छ।
## मन्दिर परिसर
नाभिस्थानमा इँटा, काठ र माटोले बनेका तथा झिंगटीका छाना भएको दक्षिणाभिमुख दुइवटा सत्तल रहेका छन्। एउटा सत्तललाई कोठार (भण्डार) भनिन्छ भने अर्को सत्तललाई धर्मधुनी भनिन्छ। नाभिस्थान मन्दिर पनि दुईपाखे झिंगटीको छानो भएको, इँटा काठ र माटोले बनेको तथा पश्चिम तर्फ फर्केर रहेको छ। मन्दिरको गजुर पित्तलको रहेको छ। मन्दिरको प्रवेशद्वारमा प्रस्तरको गणेश मूर्ति रहेको छ। मन्दिरको ढोकाको खापा वि.सं. १९९७ मा तामाले मोढेको देखिन्छ। मन्दिर भित्र ज्वाला बलिरहेको छ। ज्वाला मन्दिरमा अनवरत रूपमा बलिरहने ज्वालाबाहेक अन्य मुर्तीहरू रहेका छैनन्। नाभिस्थान मन्दिर परिसरमा भैरव र गणेशको मन्दिरहरू पनि रहेका छन्। गादीघर मठमा सूर्य, विष्णु, इन्द्र र देवीहरूका मूर्तिहरू रहेका छन्। यस स्थानमा शिखरशैलीमा निर्माण भएका देवलहरूका भग्नावशेषहरू पनि रहेका छन्। मन्दिर नजिकै विश्वकै दुर्लभ भनेर चिनिने शमीको विशाल वृक्ष रहेको छ, जसलाई पञ्चकोशी तिर्थलस्थलको प्रतिकको रूपमा पनि मानिन्छ। यस मन्दिरमा नाथ सम्प्रादयका योगीहरूद्वारा पूजाआजा गरिन्छ। 

## यी पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका मन्दिरहरू
सोनाली बेन्द्रे

**सोनाली बेन्द्रे** (जन्म १ जनवरी १९७५ )भारतीय चलचित्र क्षेत्रका एक प्रसिद्ध अभिनेत्री तथा मोडल हुन्। सन् १९९४ मा फिल्म आगबाट बलिउड चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी हुन्।

## बाल्यकाल 
उनी १ जनवरी १९७५ मुम्बई मा एक महाराष्ट्रयन परिवारमा जन्मिएकी थिइन्।

## व्यक्तिगत जीवन 
## प्रमुख चलचित्रहरू
## प्रसिद्धि 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* 

## यी पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
कात्यायनी

**कात्यायनी** हिन्दु देवी महादेवीको एक रूप हुन्, जसलाई अत्याचारी असुर महिषासुरको वध गर्ने देवीको रूपमा पूजा गरिन्छ। उनी नवदुर्गामध्ये छैटौँ रूप भएकाले नवरात्रिको छैटौँ दिनमा उनकोको पूजा गरिन्छ।  

शक्तिवादमा, उनलाई शक्ति वा दुर्गाको उग्र रूपहरूसँग जोडेर हेरिन्छ, जसमा योद्धा देवी भद्रकाली र चण्डिका पनि समावेश छन्।

## प्रतिमा 
कात्यायनीलाई सामान्यतया चारवटा हात भएकी, सिंहमा सवार, र हातमा खड्ग (तलवार) तथा कमलको फूल लिएकी देवीको रूपमा चित्रण गरिन्छ। उनका बाँकी दुई हातहरू क्रमशः अभय र वरद मुद्रामा हुन्छन्, जसलाई सुरक्षा र वरदानको प्रतीक मानिन्छ। उनीलाई प्रायः सुनौलो र उज्यालो वर्ण, उग्र आँखा र दिव्य आभूषणहरूले सुसज्जित रूपमा देखाइन्छ। उनको स्वरूप उग्र भए तापनि, उहाँको अनुहारमा करुणा र ममता झल्कन्छ, जसले भक्तहरूको संरक्षक र माताको रूपमा उनको भूमिकालाई स्पष्ट पर्दछ।

योग र तन्त्र जस्ता हिन्दु परम्पराहरूमा, उनलाई छैटौँ आज्ञा चक्र वा 'तेस्रो आँखा'सँग सम्बन्धित मानिन्छ, र यसै बिन्दुमा ध्यान केन्द्रित गरेर आशीर्वाद प्राप्त गर्ने गरिन्छ।

## उत्पत्ति 
कात्यायनीको पहिलो उल्लेख यजुर्वेदको तैत्तिरीय आरण्यक खण्डमा पाइन्छ। स्कन्द पुराणका अनुसार, उहाँको उत्पत्ति देवताहरूको सामूहिक क्रोधबाट भएको थियो, जसको परिणामस्वरूप सिंहमा सवार भई असुर महिषासुरको वध सम्भव हुन्छ। यो अवसर भारतका धेरैजसो भागहरूमा वार्षिक दुर्गा पूजा महोत्सवको रूपमा मनाइन्छ।

कात्यायनीका वीरतापूर्ण कार्यहरूको वर्णन देवीभागवत पुराण र देवी माहात्म्यम्मा गरिएको छ, जुन ऋषि मार्कण्डेयद्वारा लगभग ईसा संवत् ४००-५०० तिर संस्कृतमा लेखिएको मार्कण्डेय पुराणको अंश हो। समयक्रमसँगै, उनको उपस्थिति बौद्ध र जैन ग्रन्थहरूका साथै विभिन्न तान्त्रिक ग्रन्थहरूमा पनि देखा पर्दछ, विशेष गरी १०औँ शताब्दीको कालिका पुराणमा, जहाँ 'उड्डियान' वा 'ओड्रदेश' (ओडिसा) लाई कात्यायनी र जगन्नाथको स्थानको रूपमा उल्लेख गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:हिन्दु देवीहरू
नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय आदिवासी चलचित्र महोत्सव

**नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय आदिवासी चलचित्र महोत्सव** नेपालमा वर्षेनि हुने आदिवासी चलचित्र महोत्सव हो । यो महोत्सव इन्डिजिनियस फिल्म अर्काइभ (आईएफए)ले हरेक वर्ष गर्दै आएको छ ।

## बाहिरी लिङ्कहरू
* १८ देश ५० फिल्म 

श्रेणी:महोत्सवहरू
देवलोक

**स्वर्ग लोक** अथवा **देवलोक** हिन्दू मान्यताका अनुसार ब्रह्माण्डको त्यो स्थानलाई भनिन्छ जहाँ हिन्दू देवी-देवताहरूको वास हुन्छ।

हिन्दू धर्ममा विष्णु पुराणका अनुसार, **त्रैलोक्य** -- भूः , भुवः र स्वः – यी तीन लोक मिलेर त्रैलोक्य भनिन्छ। सूर्य र ध्रुवको बीचमा जो १४ लाख योजनको अन्तर छ, उसलाई स्वर्लोक भन्दछन्।

हिन्दू धर्ममा, संस्कृत शब्द **स्वर्ग**लाई मेरु पर्वत भन्दा माथिल्ला लोकहरूमा प्रयुक्त हुन्छ भनेर वर्णन गरेको पाईन्छ। यो त्यस्तो स्थान हो, जहाँ पुण्य गर्ने व्याक्ती, आफ्नो पुण्य क्षीण हुने बेला सम्म, अर्को जन्म लिनु भन्दा पहिला रहन पाउँछ। यो स्थान ती आत्माहरूको लागि नियत छ, जसले पुण्य त गरेका छन्, तर उनीहरूलाई अहिले मोक्ष अथवा मुक्ति मिलेको छैन। यहाँ सबै प्रकारको सुविधाहरू उपलब्ध छन् , एवं सम्पुर्ण पापहरूबाट पर रहन्छ। यसको राजधानी  अमरावती हो, जसका द्वारपाल इन्द्रको वाहन ऐरावत हुन्। यहाँका राजा इन्द्र हुन्।

श्रेणी:हिन्दु पौराणिक कथामा स्थानहरू
बङ्गुर

**बङ्गुर** सुँगुर र बनेल मिसिएर पैदा भएको मासु खान पालिने एक जातको जनावर हो । हाल नेपालमा बङ्गुर पालन पेशालाई महत्त्व दिन थालिएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:घरपालुवा जनावरहरू
श्रेणी:स्तनधारी जनावरहरू
श्रेणी:जनावरहरू
ब्रायन हटन हज्सन

**ब्रायन हटन हज्सन** नेपालका लागि बेलायती रेजिडेन्सी (दूत) थिए। सन् १८२० देखि अढाइ दशकसम्म नेपालका लागि रहँदा उनले नेपालमा विभिन्न सामग्री सङ्कलन गरेका थिए। उनको नेपालका स्तनधारी जनावरहरूको वर्गीकृत सूचीपत्र, बौद्ध धर्म र साहित्यका चित्रणहरूको बारेमा काम उल्लेखनिय रहेको छ।

## अनुसन्धान
हज्शनले विभिन्न विधाका सामग्रीहरू सङ्कलन गरी लण्डन पुर्‍याएका थिए। जुन सामग्रीलाई सामग्रीहरूलाई हज्शन पाण्डुलिपि भनिएको छ। अधिक समय दार्जीलिङमा रहेर खोज गरेका हज्शनको सम्पर्कमा थुप्रै नेपाली थिए। तीमध्ये ताप्लेजुङको ढुङ्गेसाँघुका जोभानसिं वनेम पनि थिए। जोभानसिंले आफ्ना पुर्खाहरूले गोर्खालीविरुद्ध लड्दाका युद्धवर्णन पुर्खाहरूबाट सुनेका घटना लिम्बू भाषामा सिरिजंगा लिपिमा लेखेर हज्शनलाई बुझाएका थिए।

## हज्शनबारे पुस्तक
साढे दुई सय वर्षअघिको विषयलाई लिएर अनुसन्धान गरिएको कृति हज्शन पाण्डुलिपिमा गोर्खा-लिम्बुवान-खम्बुवान पुस्तक वि.सं. २०७० वैशाखमा काठमाडौंमा सार्वजनिक गरियो। उक्त पुस्तक अर्जुनबाबु माबुहाङ र भरत तुङघङले लेखेका हुन्।
 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* हज्सन पाण्डुलिपि पुस्तक सार्वजनिक

श्रेणी:बेलायती नागरिकहरू
सुर्ती (वनस्पति)

**सुर्ती** एक प्रकारको निकोटिना प्रजातिको वनस्पति हो । यसको पातलाई सुकाएर नशाको रूपमा विभिन्न तरिकाले प्रयोग हुन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
खेसरी

**खेसरी** हिउँदमा तराईतिर भुईँ लहरामा फल्ने दलहन हो। यो एक वनस्पति हो यसबाट दाल प्राप्त हुन्छ। यसको दाल सबै दालहरू भन्दा बढी पौष्टिक, सुरक्षित एवं कम मुल्यमामा पाइने एकमात्र दाल हो। संसारका अनेक राष्ट्रहरूमा यसको खेती एवं यसको उपयोग प्राचीनकालबाट ना हुँदै आएको छ। खेसरी दालको वनस्पति शास्त्रको नाम *लेथाइरस सेटाइवस* एवं अङ्ग्रेजी नाम "ग्रास पी", मराठी नाम "लाख-लाखोडी", हिन्दी, आसामी, बंगली, बिहारी नाम खेसारी-खेसाडा हो। भारतको पूर्वी उत्तर प्रदेशमा र नेपालको पश्चिम तराईमा यसलाई लतरी भन्दछन्।

## हेर्नुहेला
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:दलहन
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
महावुलेक

**महावु लेख** दैलेख जिल्लाको सबै भन्दा अग्लो स्थान हो। कालिकोट जिल्ला र दैलेख जिल्लाको सीमानामा पर्ने महावु धामको नामबाट नामांकित भएको यस ठाउँको उचाईँ समुद्र सतह देखी ४,१६८ मीटर रहेको छ यो उचाईँ दैलेख जिल्लाको सबै भन्दा अग्लो मानीएको छ। भौगोलिक रूपमा विकट भएता पनि यो स्थान धार्मिक तथा पर्यटन क्षेत्रको धनि स्थान मानिएको छ । महावु धाम, जगन्नाथ र महावइका पवित्र मन्दिरहरू यस स्थानमा पर्ने हुनाले यो एक पवित्र धार्मिक स्थल हो । महावुको चुचुरोबाट दैलेख, कालीकोट, जुम्ला र जाजरकोट जिल्लाका अधिकांश भूभागहरू सहित सुर्खेत, बाजुरा, अछाम, हुम्ला, मुगु जिल्लाका शैल शिखरहरूको रमणिय दृष्य नियालेर हेर्न सकिने र हिउँदमा हिम क्रिडा गर्ने स्थान भएकाले दैले जिल्लाको सबै भन्दा बढी महत्त्वपूर्ण पर्यटकिय भूभाग अन्तरगत पर्दछ । २०७३ साल फागुन २७ गते सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय द्वारा  ७४४ वटा नयाँ स्थानीय तहहरू बनाउने क्रममा यसै स्थानको नामबाट दैलेख जिल्लामा पर्ने महावु गाउँपालिका स्थापना गरिएको छ ।
## यातायात
कर्णाली छिर्न छोटो समय लाग्ने दैलेख–महाबु–कालिकोट सडक सम्पन्न भएपछि महाबु लेकसम्म गाडी पुगेको छ । सडक खनेको १६ वर्षपछि महाबु लेकमा गाडी पुगेको हो । १६ वर्षदेखि ग्रामीण पहुँच कार्यक्रम (Rap) १, २ र ३ ले सडक खन्न सुरू गरेको थियो । दैलेखको सदरमुकाम नारायण नगरपालिका देखि महाबु (कालिकोट सिमाना) सम्म ४३ किलोमिटर सडकमा गाडी सञ्चालनमा आएको छ । सडक सम्पर्क जोडिसकेपछि दुर्घटनाको संख्या र भूबनौटको जोखिम भोग्दै आएका कर्णालीवासी वैकल्पिक राजमार्ग जोडिदैछन् । दैलेख सदरमुकामबाट कालिकोटको सिमाना महाबुसम्म ग्रामीण पहुँच कार्यक्रम (र्याप)ले र कर्णाली राजमार्गसँग जोड्न कालिकोट जिविसले उक्त सडक तयार गरेको हो । दैलेख–महाबु ४३ किलोमिटर सडक निर्माण कार्य पूरा भएपछि मध्यपहाडी राजमार्ग र सुर्खेतदेखि कर्णाली जोड्ने सडकको केन्द्रमा राख्न यस सडकले मत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ । सर्खेतबाट जुम्ला जोडिएको राजमार्ग दैलेख–महाबु हुँदै कालिकोट जोड्दा ५२ किमी छोटो पर्ने भएकाले दैलेखले महाबु पुर्याइसकेको सडकसँग जोडेर पाद्मघाट पुर्याउने कार्यक्रम रहेको छ । दूरीका हिसाबले महाबुबाट १६ किमी मात्र भएकाले हामीलाई सजिलो पनि छ,जिल्लाको पर्यटन प्रवद्र्धन र सडक निर्माणमा समेत सस्तो पर्ने भएकाले जिविस कालिकोटले जिल्ला परिषद्बाटै पाद्मघाट जोड्ने निर्णय गरेको हो । कर्णालीवासीलाई महाबु हुँदै दैलेखबाट सुर्खेत यात्रा गर्न कम पैसा र थोरै समय लाग्नेछ । अहिले दैलेख सदरमुकामदेखि महाबु जोड्ने सडकमा ग्राबेलको काम भइरहेको जिविस दैलेखका स्थानीय विकास अधिकारी हरि प्याकुरेलले बताए । सदरमुकामबाट ग्राबेल र महाबुमा ट्रयाक खोल्ने काम एकै पटक गरिएको हो,तीव्र गतिमा काम भएकाले यस सडकको लक्ष्य समयमै पूरा हुनेछ । सडक ग्राबेलमा ३ करोड खर्च गरिएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दैलेख जिल्ला
मेथी घाँस

**मेथी घाँस** पहेंलो फूल लाग्ने झट्ट हेर्दा मेथीको बोट जस्तो देखिने पोथ्रा हो । 

श्रेणी:घाँसहरू
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
तालिसपत्र

**तालिसपत्र** अथवा **सुनपाती** मसिना धेरै टीका हुने पात र कलेजी रङका फूल हुने हिमालयका आसपासमा पाइने एक रूख । यो एउटा कोणधारी वनस्पति हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रूख
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
लेकाली वनस्पति

*लेकाली वनस्पति* ३३५० मिटर भन्दा माथिको उचाइमा पाइने वनस्पति हुन। यस्ता वनस्पतिहरू ठुला टुला रूखहरू नभइ सा साना पोथ्रा र झाडीहरू हुन्छन्। नेपालमा पाइने वहुमुल्य जडीबुटीहरू यस वर्गका वनस्पतिहरूमा प्रसस्त पाइन्छन्
सतिसाल

**सतिसाल** अङ्ग्रेजीमा "इण्डियन रोजवुड" (Indian rosewood) भनेर चिनिने वनस्पति हो । रूख वर्गमा पर्ने यो वनस्पति काठको लागि प्रख्यात छ । 

श्रेणी:रूख
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
जेठी मधु

### परिभाषा 
* जेठीमधु : ठूला  पात, ससाना हरिया फल फल्ने  र मोटो  गुलियो जरा हुने एक लहरो,  यष्टिमधु । त्यसैको फूल वा  जरो ।
* मधु : औषधीमा प्रयोग गरिने, सानो नली भएको, गुलियो स्वाद हुने लेकाली बुटी, जेठीमधु ।
* मधूलिका : जेठीमधु ।
* मुलेठी : जेठीमधु, मरहट्टी ।
* यष्टि : जेठीमधु, यष्टी ।
* रातीगेडी : चनाका जस्ता पात हुने, हल्का गुलाफी रङ्गका फूल फुल्ने, केराउका जस्ता कोसा लाग्ने, ***जरा  “जेठीमधु” कहिने*** एक प्रकारको लता वा  त्यसमा फल्ने, सुन आदि तौलिँदा लाल वा रत्तीको परिमाण बनाइने, कालो टीका भएको रातो गेडो, लालगेडी, आँखीगेडी  ।
* यसलाई अंग्रेजीमा  Liquorice Root, Sweetwood वा Common licorice तथा ल्याटिन भाषामा *Glycyrrhiza glabra, Linn.* भनिन्छ     ।

*रातीगेडीको जरालाई समेत जेठीमधु भनी उपयोगमा लेराइन्छ तर अधिकांश प्राचीन आचार्यहरू यस कुरामा सहमत छैनन् ।*

### स्वाद : 
यो गुलियो र केही तीतो हुन्छ ।

### फाइदा : 
# शीतल गर्दछ,
# आँखाका लागि लाभदायक हुन्छ.
# बल दिन्छ.
# शरीरको वर्णका लागि हीतकारी हुन्छ,
# चिल्लो हुन्छ,
# वीर्यवर्धक हुन्छ,
# कपाल तथा स्वरका लागि लाभदायक हुन्छ,
# पित्तजन्य वातरोग, रगतका विकार, पित्तका विकार, सुन्निएको घाउ, विष, वाकवाकी, तिर्खा, ग्लानि (मानसिक थकाई), सुजन, घाउखटिरा र क्षयरोग नाश गर्दछ,
# खानमा रुची जगाउँदछ,
# जेठीमधुको अर्कले विषविकार, वाकवाकी, तिर्खा, ग्लानि (मानसिक थकाई), क्षयरोग, जरो, कुष्ठरोग, आउँ र मुटुका रोग निको पार्दछ,
# जेठीमधुको धुलो  र सक्खरको काँडापानीमा दूध मिसाएर खाने गरे वीर्यहीन पुरुष पनि वीर्यशाली हुन्छ र
# जेठीमधु र ताजा अमला बराबर मिसाएर पिस्नू । जतिहुन्छ त्यसको चौबर तिलको तेल, तेलको चौबर गाईको दूध र तेलको चौबर नै पानीमा त्यो ओखती हालेर पानी र दूध सुकी तेलमात्र बाँकी नहुँदासम्म पकाउनू । यसपछि झिकेर छान्नू । यो तेलको नस लिने गर्नाले (लगाउने होइन) खुइलेका टाउकाका कपाल, दाह्री र जुँगा पुनः पलाउँदछ र झर्न पनि बन्द हुन्छ ।

(जेठीमधुको अन्य ओखतीसँग मिसाएर गरिने प्रयोग धेरै भएकोले सबै राख्न सकिएन)

### बेफाइदा : 
यो पचाउन कठिन हुन्छ ।

### सन्दर्भ ग्रन्थ : 
* अमरकोश, कुलचन्द्र शर्मा,
* नेपाली बृहत्  शब्दकोश, नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान,
* भावप्रकाश निघण्टु, टीकाकार डा.कृष्णचन्द्र चुनेकर,
* आचार्य बालकृष्णको लेख,
* राज निघण्टु, टीकाकार डा.सतिश चन्द्र साङ्ख्यधर,
* मदनपाल निघण्टु,
* अर्कप्रकाश, रावण,
* आयुर्वेद महोदधि वा सुषेण निघण्टु र
* शार्ङ्गधर संहिता

## यो पनि हेर्नुहोस
*मरिच
*नीम
*बेसार
*दालचिनी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:औषधोपचार
उदय सोताङ

**उदय सोताङ** नेपाली गायक हुन् । उनकी श्रीमति मनिला र छोरी श्रेया पनि गायिका हुन् ।

श्रेणी:दार्जिलिङ जिल्लाका मानिसहरू
मनिला सोताङ

**मनिला सोताङ्ग** नेपाली गायिका हुन् । उनका श्रीमान उदय र छोरी श्रेया क्रमशः गायक र गायिका हुन् ।

श्रेणी:दार्जिलिङ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेया सोताङ

**श्रेया सोताङ्ग** नेपाली गायिका हुन् । उनका बुबा उदय र आमा मनिला गायक-गायिका हुन् ।

श्रेणी:गायिका
श्रेणी:नेपाली गायिकाहरू
निलो ह्वेल

**निलो ह्वेल** (वैज्ञानिक नाम: *Balaenoptera musculus*)
 विश्वको सबैभन्दा ठुलो स्तनधारी प्राणी हो । यो ३० मिटर लामो तथा १७० टन वा सो भन्दा बढी तौलको हुन्छ ।

## तस्विर सङ्ग्रह

BlueWhaleWithCalf.jpg
BlueWhaleSkeleton.jpg
Blue Whale 001 body bw.jpg
Bluewhale 300.jpg
Blauwal01.jpg
Bl-4.JPG

## सन्दर्भ सूची
श्रेणी:जनावरहरू