open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ललिता सहरावत

**ललिता सहरावत** (जन्म: १४ जून १९९४) एक भारतीय महिला पहलवान हुन्, उनीले २०१४म ग्लासगो कामनवेल्थ गेम्समा ५३ किलोग्राम भार वर्ग कुश्तीमा भारतको पहलवान ललिता सहरावतले सिल्वर मेडल जितिन्।

२० वर्षीय ललिता सहरावतले ९ सालको उमेरबाट नै कुश्तीमा हाथ हाल्न शुरू गरिन्। मूल रूपमा हिसार जिल्लाको गाउँ खरड अलिपुरको हिसारको जवाहर नगरमा बसोबास गर्ने वाली ललिता यो भन्दा आगाडि जूनियर एशियन चेम्पियनशिपमा कांस्य पदक जीत सकेकी छिन्। यसको साथै ललिताले जूनियर वर्गमा नेशनल र इंटरनैशनल लेवलमा दुई दर्जन भन्दा धेरै पदक र कुश्ती दंगल अपने नाम गरेकी छिन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला पहलवान
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
आनंदीबाई जोशी

thumb|right|200px|आनंदीबाई जोशी
**आनंदीबाई जोशी** (३१ मार्च १८६५-२६ फेब्रुअरी १८८७) पुणे शहरमा जन्म लिएकी पहली भारतीय महिला थिइन्, जसले डक्‍टरीको डिग्री लिएकी थिइन्। जुन् समयमा महिलाहरूको शिक्षा पनि अफ्ट्यारो थियो, यसतोमा विदेश गएर डक्‍टरीको डिग्री प्राप्त गर्न आफैम एक अफ्ट्यारो काम थियो। उनको विवाह ९ वर्षको सानु उमेरमा उनी भन्दा लगभग २० वर्ष ठुला गोपालरावसँग भएको थियो। जब १४ वर्षको उमेरमा उनी आमा बनिन् र उनको एकमात्र सन्तानको मृत्‍यु १० दिन्मा नै भएको थियो तव उनीलाई धेरै ठुलो दुख र चोट पर्यो। अफ्नु सन्तानलाई गुमाउनु परेपछि उनीले यो प्रण गरिन् कि उनी एक दिन डक्‍टर बन्ने छिन् र यस प्रकारका असमय मृत्युलाओ रोकने र यस लाई हुन न्दिने प्रयास गर्नेछु। उनको पति गोपालरावले पनि उनलाइ भरपूर सहयोग गरे र उनको मनोबल पनि बढाउन सहयोग गरे । उनको मृत्‍यु २६ फेब्रुअरी १८८७ मा भएको थियो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:मराठी मानिसहरू
बानू जहाँगीर कोयाजी

**बानू जहाँगीर कोयाजी** (२२ अगष्ट १९१८ – १५ जुलाई २००४) भारतीय चिकित्सा वैज्ञानिक थिइन्। उनीले परिवार नियोजन र जनसङ्ख्या नियन्त्रणको शिक्षामा महत्त्वपूर्ण योगदान दिएकी छिन्। उनी किंग एडवर्ड मेमोरियल अस्पताल, पुणेको निर्देशिका थिइन्। उनीले समुदायको स्वास्थ्यकर्मिहरूको माध्यमबाट महाराष्ट्रको धेरै क्षेत्रको लागि धेरै कार्यक्रम प्रारंभ गरेकी थिइन्। उनी आफ्नु कार्यकुशलताको कारणले केन्द्र सरकारको स्वास्थ्य सलाकार बन्न पुगेकी थिइन् र विश्वस्तरमा आफ्नु कार्यक्षेत्रमा प्रसिद्ध थिइन्।उनको निधन १५ जुलाई २००४मा भयो।
## जीवनी
उनको जन्म २२ अगष्ट १९१८मा भएको थियो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला वैज्ञानिक
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् २००४ मा मृत्यु
सुनीता नारायण

**सुनीता नारायण** (जन्म १९६१--) भारतकी प्रसिद्ध पर्यावरणविद हुन्। उनी हरित राजनीति र अक्षय विकासको महान समर्थक पनि हुन्। सुनीता नारायणन सन १९८२बाट भारत स्थित **विज्ञान एवं पर्यावरण केन्द्र**सँग जोडि रहिन्। यो बेला उनी यस केन्द्रकी निदेशक हुन्। उनी पर्यावरण सञ्चार समाज (Society for Environmental Communication) की निदेशक पनि हुन्। उनी डाउन टू अर्थ नामक एक अंग्रेजी पाक्षिक पत्रिका पनि प्रकाशित गर्ने गर्छिन् जो पर्यावरणमा केन्द्रित पत्रिका हो।

सन २००५ मा भारत सरकारले उनलाई पद्मश्रील अलंकृत गरेको थियो। प्रकृतिसँग प्रेम गर्ने सुनीता नारायणको इंग्लेण्डको पत्रिकाले दुनिया भरमा रहेका सर्वश्रेष्ठ १०० बुद्धिजीवियहरूको श्रेणीमा शामिल गरेको छ। (अगष्ट २०१०) 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला वैज्ञानिक
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
अन्जू बबी जर्ज

**अन्जू बबी जर्ज**  (जन्म ) एक भारतीय एथलीट हुन्। अन्जू बबी जर्जले २००३ मा पेरिसमा आयोजित विश्व एथलेटिक्स चेपियनशिपमा लमु अफ्रिने (लङ्ग जम्प)मा कांस्य पदक जितेर इतिहास बनाएकी थिइन्। यस उपलब्धिको साथ उनी पहली भारतीय एथलीट बनिन्, जसले विश्व एथलेटिक्स चेपियनशिपमा ६.७० मीटर लामो अफ्रिन् सकिन् र त्येसैमा पदक पनि जितिन्। २००५मा आईएएएफ (IAAF) विश्व एथलेटिक्स फाइनलमा उनीले रजत पदक जितिन्, यस प्रदर्शनलाई उनी आफ्नु सर्वश्रेष्ठ प्रर्दशन मान्ने गर्छिन्। 
## प्रारंभिक जीवन 
अन्जूको जन्म केरलमा चङ्गनाश्शेरीको कोचूपरम्बिल परिवारमा के.टी.मारकोसको घरमा भएको थियो। शुरूआतमा उनको पिताले उनलाई एथलेटिक्स सिकाए तर त्यस पछाडि कोरूथोड स्कूलमा उनको प्रशिक्षकले एथेलेटिक्समा उनको रूचि विकसित गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:भारतीय महिला खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९७७ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:मलयाली मानिसहरू
सुलज्जा फिरोदिया मोटवानी

**सुलज्जा फिरोदिया मोटवानी** (जन्म: ) एक भारतीय महिला उद्यमी हुन्। वर्तमानमा उनी काइनेटिक मोटर कम्पनी लिमिटेड र काइनेटिक इंजीनियरिंग लिमिटेडको संयुक्त प्रबन्ध निदेशक हुन्। उनी काइनेटिकको रणनीति, बिक्री, विपणन र वित्त गतिविधियहरूसँग आबद्ध छिन्।

## प्रारंभिक जीवन 
सुलज्जाको जन्म २६ अगष्ट १९७०मा पुणेमा भएको थियो। उनको प्रारंभिक शिक्षा पुणेमा नै भयो। त्यही ठाउँको पुणे विश्वविद्यालयबाट उनीले १९९०मा वाणिज्य विषयको साथ स्नातकको परीक्षा उत्तीर्ण गरिन्। त्येस पश्चात उनीको आगामी पढाईको लागि संयुक्त राज्य अमेरिका गइन् र पिट्सबर्गमा प्रतिष्ठित कारनेगी मेलन विश्वविद्यालयमा एमबीएको डिग्री गरिन्। विद्यालीय जीवनमा उनीले सधै राम्रो रंक प्राप्त गरिन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
भारती सिंह

**भारती सिंह** (जन्म ३ जुलाई १९८४) एक भारतीय हास्य कलाकार र टेलिभिजन व्यक्तित्व हुन्। सिंहले धेरै कमेडी शोहरू सिर्जना गर्नुका साथै विभिन्न अवार्ड शोहरू होस्ट गरेका छन्। उनले रियालिटी शो झलक दिखला जा ५ (२०१२), नच बलिए ८ (२०१७) र फियर फ्याक्टरः खतरों के खिलाडी ९ (२०१९) मा भाग लिइन्। २०१९ मा, उनी कलर्स टिभीका लागि उनका श्रीमान् हर्ष लिम्बाचियाले कन्सेप्ट्युलाइज्ड शो 'खतर खतरा' मा देखा परिन्। २०१६ देखि, सिंह फोर्ब्स इन्डियाको सेलिब्रेटी १०० सूचीमा देखा परेका छन्।

## प्रारम्भिक जीवन 
भारतीको जन्म ३ जुलाई १९८४ मा अमृतसर, पञ्जाबी परिवारमा भएको थियो । सिंहका बाबुआमा दुवै पञ्जाबका हुन् ,उनको बुबाको पुर्खा नेपालको हुन् ।उनी दुई वर्षकी हुँदा उनको बुबाको मृत्यु भयो। सिंहका दुई ठूला, एक भाइ र बहिनी छन्।उनी बीबीके डीएभी कलेज फर वुमन, अमृतसरबाट स्नातक हुन्।

## करियर 
भारती स्टार वनमा आउने द ग्रेट इंडियन लाफ्टर चेलेंज (सीजन ४)को दोस्रो रनर अप रहिन्, जहाँ उनको स्टंड अप कमेडीको काल्पनिक पात्र *लल्ली*को धेरै प्रशंसा भयो। उनी एक प्रतियोगीको रूपमा कमेडी सर्कस २०१०को सीरीज कमेडी सर्कसको सुपरस्टार्स र कमेडी सर्कसको जादूमा पनि उपस्थित भइन् ,र २०११ मा जुबली कमेडी सर्कस, कमेडी सर्कसको तानसेन र कमेडी सर्कसको नया दौरमा पनि भाग लीइन् जो सोनीमा प्रसारित भएको थियो।

## व्यक्तिगत जीवन 
३ डिसेम्बर २०१७ मा, सिंहले लेखक हर्ष लिम्बाचियासँग केही वर्ष डेटिङ गरेपछि विवाह गरिन।

उनी आर्चरी र पेस्तोल सुटिङमा राष्ट्रियस्तरमा रहेकी छिन् ।

२१ नोभेम्बर २०२० मा, लागू औषध नियन्त्रण ब्यूरोले भारतीको निवासमा खोजी गरी ८६.५ ग्राम गाँजा बरामद गरेको थियो। उनी र उनको श्रीमान्लाई सोधपुछको लागि लगिएको थियो र पछि उनीहरूलाई ब्यूरोले पक्राउ गरेको थियो। उनीहरुलाई दुई दिनको सोधपुछपछि २३ नोभेम्बर २०२० मा जमानत दिइएको थियो ।

३ अप्रिल २०२२ मा, दम्पतीको पहिलो सन्तान, लक्ष सिंह लिम्बाचिया नामको छोरा र उपनाम "गोल्लु" थियो।

## फिल्मग्राफी
### फिल्महरू
### टेलिभिजन
#### विशेष उपस्थिति 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८४ मा जन्म
श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू

* 
* 
*
जानकी अम्माल

**एडावलेठ कक्कट जानकी अम्माल** () (१८९७-१९८४) भारत को एक महिला वैज्ञानिक थिइन् । अम्माल एक ख्यातिनाम वनस्पति र कोशिका वैज्ञानिक थिइन् जिनले आनुवांशिकी, उद्विकास, वानस्पतिक भूगोल र नृजातीय वानस्पतिकी को क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान दिएकी छिन्  । पद्म श्रीबाट सम्मानित जानकी अम्माल भारतीय विज्ञान अकादमी को संस्थापक फेलो पनि रहेकी छिन्र । 
## प्रारम्भिक जीवनी 
जानकी अम्मालको जन्म केरल को तेल्लीचेरी मा वर्ष १८९७ मा भएको थियो । एक सुसंस्कृत मध्यवर्गीय परिवारमा जन्मेकी अम्मालको  पिता तत्कालीन मद्रास सूबेमा उप-न्यायाधीश थिए । अम्मालको छः भाइ र पाँच बहिनी थिए । तेल्लीचेरीमा आरम्भिक शिक्षा पछि उच्च शिक्षाको लागि अम्माल मद्रास गईन जहाँ उनले क्वींस मेरी'ज़ कॉलेजबाट स्नातक गरिन् र १९२१ मा प्रेसीडेन्सी कलेजबाट आनर्सको उपाधि अर्जित गरिन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
फाम्की जेन्सेन

**फाम्की ब्युमेर जेन्सेन** (, जन्म ५ नोभेम्बर १९६५) एक डच अभिनेत्री र पूर्व फेशन मोडल हुन्। उनी *गोल्डनआय* (१९९५)मा जिनिया ओनाटोप र *एक्स-मेन* चलचित्र शृंखलामा जिन ग्रेफिनिक्सको भूमिका निभाउनको लागि सर्वत्र विख्यात छिन्।

## शुरूआती जीवन र शिक्षा 
जेन्सेनको जन्म आम्स्टेलवीन, नेदरलैंड्समा भएको थियो। उनको पहलो नाम, फाम्कीको अर्थ सानी केटी हो। उनका दुई साना बहिनीहरु छन्, एंटोनिएट ब्युमेर, जो एक निर्देशक हुन्, र मर्जोलेन ब्युमेर जो एक अभिनेत्री हुन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 
* 
* 

श्रेणी:अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
सरोजिनी साहू

**सरोजिनी साहू** (ओडिया: ସରୋଜିନୀ ସାହୁ) ओडिया भाषाकी एक प्रमुख साहित्यकार हुन्। उनी स्त्री विमर्शसँग सम्बन्धित कृतिहरूको लागि विशेष रूपमा चर्चित रहेकी छिन्। सरोजिनी चेन्नई स्थित अंग्रेजी पत्रिका इंडियन एज ('Indian AGE)को सहयोगी संपादक हुन्। कोलकाताको अंग्रेजी पत्रिका “किंडल”ले उनलाई भारतको २५असाधारण महिलाहरूमा एक बनाएको थियो। 
## जीवन कथा
उनको जन्म १९५६मा उडिसाको धेंकनालमा भएको थियो। उनको पिताको नाम श्री इश्वर चन्द्र साहू तथा माताको श्रीमती नलिनी देवी थियो। उनको विवाह ओडिया साहित्यको प्रमुख लेखक जगदीश मोहंतीको साथमा भएको थियो। उनका दुई सन्तानहरू छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* **सरोजिनी साहू होम पेज** 

श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
शमा जैन

**शमा जैन** कोत द'ईवोआर को वर्तमान भारतीय राजदूत हुन् । साथै इनलाई  सिएरा लियोन, लाइबेरिया र गिनी हेतु पनि समवर्ती मान्यता दिएको छ ।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
शमा जैन जम्मू एवं कश्मीर राज्य के अन्तर्गत जम्मू मा जन्मेकी हुन् । उनले जम्मू विश्वविद्यालयबाट राजनीति विज्ञान मा स्नातकको परीक्षा प्रथम श्रेणीमा प्राप्त गरिन् र स्वर्ण पदकबाट सम्मानित भईन । तत्पश्चात उनले जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय, नई दिल्लीबाट परास्नातक र एम. फिलको शिक्षा प्राप्त गरिन् । उनी एम. फिलको लागि यूजीसी फैलोशिपको प्राप्तकर्ता हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:भारतीय नेता
निक्की हेली

**निम्रता निक्की रन्धावा हेली** (अंग्रेजी: Nimrata Nikki Randhawa Haley, जन्म: २० जनवरी १९७२) अमेरिका को दक्षिण क्यारोलाइना प्रान्तको गवर्नर हुन् । उनले भारतीय मूलको  दोस्रो अमेरिकी गवर्नर र पहिलो महिला गवर्नर हुने गौरव हासिल गरेकी छिन्। यो भन्दा पहिले भारतीय मूलको बबी जिन्दल अमेरिकाको लुइजियाना प्रान्तको गवर्नर बनेकी थिइन् । उनी  वर्तमानमा साउथ कैरोलिना प्रान्तको लेक्सिंगटन काउंटीबाट सांसद छिन् । हेली सिख माता-पिताको छोरि हुन् जिनको पूर्वज अमृतसरबाट आएर यहा बसेका थिए ।

## प्रारम्भिक जीवन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*गवर्नर निक्की हेली (अङ्ग्रेजीमा ) आधिकारिक राज्य वेबसाइट
*गवर्नर निक्की हेली(अङ्ग्रेजीमा)

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
नीरा टन्डन

**नीरा टंडन** (अंग्रेजी: Neera Tanden, जन्म: १९७०) भारतीय मूलको अमेरिकी राजनीतिज्ञ र "सेन्टर फर अमेरिकी प्रोग्रेस" को अध्यक्ष हुन् । यो उत्तरदायित्व उनले नबेम्बर२०११ मा ग्रहण गरिन् । नीरा अमेरिकी राष्ट्रपति बराक ओबामा र बिल क्लिंटनको प्रशासनमा अधिकारी भई सकेकी छिन् । उनलाई 'द वर्किंग मदर पत्रिका' ले २०१४ को ५० सबभन्दा धेरै  शक्तिशाली आमाहरूको सूचीमा  शामेल गरेका छन् । नीराले विज्ञानमा  स्नातक गरेकी छिन् तथा येल विश्वविद्यालयबाट विधिमा उपाधि प्राप्त गरेकी छिन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*C-SPAN *Q&A* इंटरवीयू विथ टंडन, 26 फ़रवरी 2012(अङ्ग्रेजीमा)

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
हलिमा याकुब

**हलिमा बिन्ते याकुब** (जन्म: सन् १९५४ अगस्ट २३) सिङ्गापुरकी एक महिला राजनीतिज्ञ, पूर्व वकिल र सन् २०१७ देखि सिङ्गापुरको आठौँ राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गरिरहेकी छिन्। राष्ट्रपति बन्नुभन्दा पहिले उनलाई सन् २०१३ जनवरी १४ मा सिङ्गापुरको संसदको अध्यक्ष छानिएको थियो। सिङ्गापुरको गणतान्त्रिक इतिहासमा संसदको अध्यक्ष र राष्ट्रपति हुने उनी प्रथम महिला हुन्। यो भन्दा आगाडि उनी सामुदायिक विकास, युवा र खेल मंत्रालयमा राज्य मन्त्री रहेकी थिइन्। उनी सन् २००१ देखि लगातार सिङ्गापुरको जुरोङ समूहको प्रतिनिधित्व निर्वाचन क्षेत्रबाट सांसद थिइन्।

उनले राजनीतिक दलबाट राजीनामा दिएर सन् २०१७ को राष्ट्रपति निर्वाचनमा भाग लिन स्वतन्त्र बनिन् र उनी बाहेक अन्य उम्मेदवारहरूले योग्यताको मापदण्ड पूरा नगरेपछि निर्विरोध चुनाव जितिन्। संविधान संशोधनका कारण यो निर्वाचन विशेषगरी मलाय समुदायका उम्मेदवारका लागि आरक्षित गरिएको थियो।

## जीवनी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सन् १९५४ मा जन्म
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:महिला राष्ट्रप्रमुखहरू
श्रेणी:सिङ्गापुरका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:महिला राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:महिला व्यवस्थापिका सभामुखहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका महिला राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सिङ्गापुरको राष्ट्रिय विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू
श्रेणी:एसियाका पहिलो महिला राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:एसियाका महिला राष्ट्रपतिहरू
एकता कपुर

**एकता जितेन्द्र कपुर** () (जन्म: १
९ जुन १९७५) एक भारतीय दूरदर्शन एवम् चलचित्र निर्मात्री हुन्। उनी बालाजी टेलीफिल्म्स को क्रियेटिव हेड एवम् संयुक्त प्रबन्ध निर्देशक हुन्। उनको बुवा पनि प्रसिद्ध बलिउड अभिनेता जितेन्द्र र आमा शोभा कपुर हुन्। उनको सानो भाइ तुषार कपुर पनि हिन्दी चलचित्र अभिनेता हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र निर्देशकहरू
जरीना स्क्रूवाला

**जरीना स्क्रूवाला** (पूर्व नाम: जरीना मेहता, जन्म: १९६१) एक भारतीय महिला उद्यमी र परोपकारी हुन् । वर्तमानमा उनी फिल्म निर्माण देखि जुडेकी छिन् र स्वदेश फाउन्डेशनको प्रबन्ध न्यासी हुन् ।

## प्रारम्भिक जीवन 
जरीनाको जन्म १९६१ मा वाशिंगटन डी॰ सी॰, संयुक्त राज्य अमेरिका मा भयो, तर उनी आठ वर्षको उमेरमा आफ्नो परिवार सँग भारत आईन । उनी मुम्बईको जे बी पेटिट स्कूल फर गर्ल्सबाट विद्यालीय शिक्षा ग्रहण गरेपछि सेन्ट जेवीयर्स कलेज मुम्बईबाट अर्थशास्त्रमा स्नातक गरिन् । त्यसपछि उनी सेन्ट जेवियर्स इंस्टीट्यूटबाट विपणन र विज्ञापनमा स्नात्त्कोत्तरको  शिक्षा प्राप्त गरिन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*स्वदेश फाउन्डेशनको वेबसाइट
*आई बी एन लाइव 

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र निर्देशकहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
सुनेत्रा गुप्ता

**सुनेत्रा गुप्ता** एक उपन्यासकार र युनिवर्सिटी अफ अक्स्फोर्डमा मीमांसात्मक रोगशास्त्रको प्रोफेसर हुन् जसको रुचि मलेरिया, एच आई वी, इन्फुलूएन्जा र ब्याक्टेरियाई मेनिंग्टिस जस्ता संक्रामक रोगहरूको कारणकार्ताहरु लाई पत्तो लगाउने हो।

## जीवनी 
सुनेत्रा गुप्ताको जन्म कोलकाता, भारतमा भएको थियो। उनीले  जीव विज्ञानमा प्रिन्स्टन विश्वविद्यालयबाट डिग्री र युनिवर्सिटी अफ लन्डनबाट पी एच डी  प्राप्त गरेकी थिइन्। 

## विज्ञानको क्षेत्रमा उपलब्धिहरू
गुप्ता युनिवर्सिटी अफ अक्स्फोर्डको प्राणि विज्ञान विभागमा मीमांसात्मक रोगशास्त्रको प्रोफेसर हुन्। उनी यूरोपीय सलाहकार बोर्डको सदस्या हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
वन्दना शिवा

**वन्दना शिवा** (जन्म: ५ नबेम्बर १९५२, देहरादुन, उत्तराखण्ड, भारत दार्शनिक, पर्यावरण कार्यकर्ता, पर्यावरण सम्बन्धी नारी अधिकारवादी तथा लेखिका हुन्। वर्तमानमा दिल्लीमा स्थित, शिवा अग्रणी वैज्ञानिक र तकनीकी पत्रिकाहरूमा ३०० भन्दा धेरै लेखहरूको रचनाकार हुन् । उनले १९७८ मा डाक्टरी शोध निबंध: "हिडेन वैरिएबल्स एंड लोकैलिटी इन क्वान्टम थ्योरी" को सँग पश्चिमी ओन्टेरियो विश्वविद्यालय, क्यानाडाबाट आफ्नो पीएच.डी. को उपाधि प्राप्त गरेकी हुन् ।

शिवाले १९७० को दशकको दौरान अहिंसात्मक चिपको आन्दोलन मा भाग लिईन । यो आन्दोलनले, जसको केहि मुख्य प्रतिभागी महिलाहरू थिइन्, रुखलाई काटन रोक्नको लागि  रुखको चारै तिर मानव चक्र तैयार गर्ने पद्धतिलाई अपनाईन।
उनी वैश्वीकरणको सम्बन्धमा  अन्तर्राष्ट्रीय फोरमको नेताहरूमा एक हुन् (जेरी मैंडर, एडवर्ड गोल्डस्मिथ, राल्फ नैडर, जेरेमी रिफकीन आदिको सँग) र उनी वैश्वीकरणमा परिवर्तन लाओ (अल्टर-ग्लोबलाइजेशन मूवमेन्ट) नामक वैश्विक एकजुटता आन्दोलनको एक विभूति हुन् । उनले धेरै पारम्परिक प्रथाहरूको ज्ञानको पक्षमा तर्क प्रस्तुत गरेकी छिन्, जुन कि *वैदिक पर्यावरण* (रैन्कर प्राइम द्वारा रचित) मा दिएको उनको साक्षात्कारबाट स्पष्ट जुन भारतको वैदिक विरासत तिर आकर्षित गर्छन ।

## प्रारम्भिक जीवन
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* http://www.navdanya.org  वन्दना शिवाको नवदन्य वेबसाइट
* दस्तावेजी "दलाई लामा नवजागरण" देखि दलाई लामा सँग वन्दना शिवको  वीडियो

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९५२ मा जन्म
श्रेणी:भारतीय महिला अधिकारकर्मीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला लेखिकाहरू
प्रतिभा राय

**प्रतिभा राय ** (जन्म २१ जनवरी १९४३) ओडिया भाषाकी लेखिका हुन् जसलाई सन् २०११ को लागि ४७औ ज्ञानपीठ पुरस्कारले सम्मानित गरिएको थियो। प्रतिभा रायको आज सम्म २० उपन्यासहरू, २४ लघुकथा सङ्ग्रहहरू, १० यात्रा वृतान्तहरू, दुई कविता सङ्ग्रहहरू र धेरै निबन्ध प्रकाशित भइसकेका छन्। उनको प्रमुख रचनाहरूको देशका प्रमुख भारतीय भाषाहरू र अङ्ग्रेजीमा समेत अन्य विदेशी भाषाहरूमा पनि अनुवाद भइसकेका छन्। उनको प्रसिद्ध उपन्यास शिलापद्मको हिन्दीमा कोणार्कको नामले र याज्ञसेनीको द्रौपदीको नामले अनुवाद भएको छ जो हिन्दीमा धेरै भन्दा धेरै पढिने उपन्यासहरूमा एक हो।

## जीवन 
प्रतिभा रायको जन्म २१ जनवरी १९४१ मा जगतसिंहपुर जिल्लाको बालीकुडा क्षेत्रको एक गाउँमा भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
राही सरनोबत

**राही सरनोबत** (जन्म:३० अक्बटोर १९९०; कोल्हापुर, महाराष्ट्र) एक भारतीय महिला निशानेबाज हुन् , जिनले ५ अप्रिल २०१३ मा कोरिया को चांगवानमा चलिरहेको आईएसएसएफ विश्व कपको २५ मिटर पिस्टल स्पर्धाको फाइनलमा स्थानीय निशानेबाज केयोंगे किमलाई ८-६ देखि हराएर स्वर्ण पदक भारत को नाम गरिन् । उनी विश्व कपमा स्वर्ण पदक जीतने पहिलो भारतीय पिस्टल निशानेबाज हुन् ।

राहीले अमेरिका मा २०११ आईएसएसएफ विश्व कपमा कास्य पदक जितेकी थिइन् । कमनवेल्थ २०१० मा एक गोल्ड र एक सिल्वर मेडल जितने राहीले आईएसएसएफ वर्ल्ड कप, २०११ मा ब्रान्ज जितेर ओलिंपिकको टिकट लिईन ।

२०१४ कमनवेल्थ गेम्स मा २५ मिटर एयर पिस्टलमा राही सरनोबतले राम्रो प्रदर्शन गर्दै गोल्ड मेडल जितिन् ।

## जीवनी 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९९० मा जन्म
ज्योतिर्मयी देवी

**ज्योतिर्मयी देवी** () (१८९६–१९८८) बांग्ला भाषाकी भारतीय लेखिका थिइन्। उनले आफू सानु हुदा वा बाल्यकालमा  राजस्थानको तथा भारतको विभाजनको समय बङ्गलादेशका महिलाहरूको बारेमा मुख्य रूपमा लेखेकी थिइन्। उनी आफ्नु कथाहरूको लागि तथा सामाजिक टिप्पणिहरूको लागि सबै तिर चिनिन्छिन्। उनको किताबहरू कोलकातामा विभिन्न दोकानहरूको साथ-साथमा अन्य स्थानहरूमा पनि उपलब्ध रहेका छन्। उनको कथा "डेनी" पश्चिम बङ्गालको माध्यमिक शिक्षाको बङ्गाली पाठ्यक्रमको एक पाठ वा भाग हो। उनको कृतिहरूको अनुवाद बांग्ला लेखिका बर्निता बागचीले गरेकी छिन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
सुष्मिता बनर्जी

**सुष्मिता बनर्जी**, (**सुष्मिता बंधोपाध्याय** र **सईदा कमाल** पनि) (१९६३/१९६४ – ४/५ सेप्टेम्बर २०१३०), भारतको एक लेखिका एवं बुद्धिजीवी थिइन्। उनको संस्मरण *काबुलीवालार बङ्गाली बौ* (*एक काबुलीवालाको बङ्गाली श्रीमती*; १९९७) उनको एक अफगानीसँग विवाह र तालिबान शासनको बेला अफगानिस्तानमा उनको अनुभवमा आधारित छ। उनको यो संस्मरणमा आधारित एक बलिउड चलचित्र *एस्केप फ्रम तालिबान* पनि बनाई सकिएको छ।

सन्दिग्ध तालिबानी आतङ्कवादिहरूले ४ सेप्टेम्बर राति पछाडि र ५सेप्टेम्बर २०१३को बिहान भन्दा पुर्वको कुनै समयमा उनको पकतीका प्रान्त, अफगानिस्तानमा स्थित घरको बाहर उनको हत्या गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९६३ मा जन्म
सुनीता देशपांडे

**सुनीता देशपांडे** (३ जुलाई १९२६-७ नोभेम्बर २००९), मराठी भाषाकी एक भारतीय लेखिका थिइन्। उनको जन्मको नाम सुनीता ठाकुर थियो। १९४५मा उनको भेट पुरुषोत्तम लक्ष्मण देशपांडेसँग भयो र अर्को वर्ष नै १९४६मा उनीले देशपांडेसँग विवाह गरेकी थिइन्। सुनीताको आत्मकथा ‘आहे मनोहर तारी...’ धेरै चर्चामा रहेको थियो, किनकि उनीले आफ्नु पतिको जीवनकालमा नै उनको बारेमा केहि विवादास्पद कुराहरु लेखेकी थिइन्। उनको अन्य प्रमुख कृतिमा ‘प्रिया जीए’ र ‘मनयांची माल’ रहेका छन्।

## प्रमुख कृतिहरू
* आहे मनोहर तरी... (१९९०)
* प्रिय जी.ए. (२००३)
* मण्यांची माळ (२००२)
* मनातलं अवकाश (२००६)
* सोयरे सकळ (१९९८)
* समांतर जीवन (१९९२)
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:लेखिकाहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९२६ मा जन्म
रशीद जहाँ

**रशीद जहाँ** (  –, उर्दू:ڈاکٹر رشید جہاں), भारतको उर्दूकी एक प्रगतिशील लेखिका, कथाकार र उपन्यासकार थिइन्, जनले महिलाहरू द्वारा लिखित उर्दू साहित्यको एक नयाँ युगको सुरुवात गरिन्। उनी पेशेमा एक चिकित्सक थिइन्।

## प्रारंभिक जीवन 
उनको जन्म ५ अगष्ट १९०५ मा उत्तर प्रदेशको अलीगढ शहरमा भएको थियो। उनकी आमाको नाम वहीद शाहजहां बेगम र पिताको नाम शेख अबदुल्लाह थियो। उनको पिता अलीगढको चर्चित शिक्षाविद र लेखक तथा अलीगढ महिला कलेजको संस्थापकहरू मध्ये एक थिए, जसले साहित्य एवं शिक्षाको क्षेत्रमा सन १९६४मा भारत सरकार द्वारा, पद्म भूषणले सम्मानित गरिएको थियो। राशिदको प्रारंभिक शिक्षा अलीगढमा भयो। तत्पश्चात उनी लखनऊको ईजा बेला थोबरोन कलेज प्रबेश गरे पछि दिल्लीको लर्ड हार्डिंग मेडिकल कलेजबाट सन् १९३४मा डाक्टर बनिन्।

## साहित्यिक जीवन
रशीद पहिलो पटक चर्चामा तब आइन जब उनको कहानी तथा नाटक को सङ्ग्रह ‘अंगारे’ सन् १९३२ मा प्रकाशित भयो, उनका कहानीहरु र नाटकहरु ले  तत्कालीन समाजमा प्रचलित मुस्लिम कट्टरपन्थी तथा यौन नैतिकता लाइ ठुलो चुनौती हुन् गयो । चाडै नै यो ब्रिटिश शासन द्वारा प्रतिबंधित हुनगयो । रशीद जहाँ भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी तथा प्रगतिशील लेखक सङ्घ की सक्रिय कार्यकर्ता थिइन् । 
 
## प्रमुख कृतिहरु
* अंगारे 
* औरत और दूसरे अफसाने व ड्रामे 
* शोअला-ए-जव्वाला
* वो और दूसरे अफसाने व ड्रामे

## मृत्यू 
रशीद को मृत्यू २९ जुलाई १९५२ मा, मस्को, रूस मा भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* अंगारे (पेंगुइन बुक्स, 2014)

श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:भारतीय महिला लेखिकाहरू
इस्मत चुगताई

**इस्मत चुग़ताई** () (जन्म: १५ अगष्ट १९१५-निधन: २४ अक्टोबर १९९१) भारतकि उर्दू भाषामा लेख्ने  एक उर्दू लेखिका थिइन्। उनलाई ‘इस्मत आपा’को नामले पनि सबै तिर जनिने गर्छ। उनी उर्दू साहित्यको सर्वाधिक विवादास्पद र सर्वप्रमुख लेखिका थिइन, जसले महिलाहरूको प्रस्नहरूलाई नयाँ पाटोबाट उठाइन्। उनीले निम्न मध्य वर्गका नारी र चेलीको सामाजिक स्थिति र अवस्थाको बर्णन गर्दै आफ्नु कृतिहरूमा यस विषयलाई उठाएर साहित्यमा आफ्नु कलम चलाइन्। उनको मृत्यु २४ अक्टोबर १९९१मा भएको थियो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:भारतीय मुसलमानहरू
रीता फारिया

**रीता फारिया पवेल** (१९४५) विश्व सुन्दरी या मिस वर्ल्डको उपाधि जित्न सफल पहली भारतीय र एसियाली मूलकी महिलाहुन्। उनी पहली भारतीय मिस वर्ल्ड हुन्, जिन्होने चिकित्सा शास्त्रमा विशेषज्ञता प्राप्त गरेकी छिन्।

## शिक्षा एवं करियर 
मुम्बईमा १९४५मा जन्म लिएकी रीता पहिलो भारतीय र एसियाई मूलकी महिला हुन् जसले १९६६मा मिस वर्ल्डको टाइटिल जितिन्। एक वर्ष मोडलिंगको ऊंचाइलाई छोएपछि रीताले डक्टरीको पढाई पुरा गरिन् र यस क्षेत्रमा आफ्नु करियर बनाइन्। उनीले मुम्बई स्थित ग्रांट मेडिकल कलेज र सर जमशेदजी जीजाबाई ग्रुप अफ हस्पिटलबाट एम बी बी एसमा स्नातक गरेकी थिइन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
अश्विनी पोनप्पा

**अश्विनी पोनप्पा** (; जन्म: १८ सेप्टेम्बर १९८९) एक भारतीय बैडमिंटन खेलाडी हुन् । ग्लासगो मा आयोजित कमनवेल्थ गेम्स २०१४ मा रजत पदक जितेकी छिन् ।

२०१० कमनवेल्थमा ज्वाला गुट्टा सँग गोल्ड मेडल जित्न सफल भएकी उनी खेलाडी ने वी. दीजू डंग जोडी बनाएर पनि मेडल्स जितेकी छिन् । इनले डब्लस इवेन्टमा नैशनल बैडमिंटन चैम्पियनशिप २००६ र २००७ मा लगातार दुई चोटी जितेकी छिन् ।

## प्रारम्भिक जीवन
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय महिला खेलाडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८९ मा जन्म
ज्वाला गुट्टा

**ज्वाला गुट्टा** (जन्म: ७ सेप्टेम्बर १९८३; वर्धा, महाराष्ट्र) एक भारतीय ब्याडमिन्टन खेलाडी हुन् ।

## प्रारम्भिक जीवन 
ज्वाला गुट्टाको जन्म ७ सेप्टेम्बर १९८३ मा  वर्धा, महाराष्ट्र मा भएको थियो । उनको पिता एम. क्रान्ति तेलुगु र आमा येलन चीन की हुन् । उनकी आमा येलन गुट्टा पहिलो चोटी १९७७ मा आफ्नो हजुरबुवा सँग भारत आएकी थिइन् । ज्वाला गुट्टाको प्रारम्भिक पढाई हैदराबादबाट भएको छ र यहिबाट उनले बैडमिंटन खेलन पनि शुरू गरिन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* ज्वाला गुट्टा : उड़ान केहि पाउनको लागि
* ज्वाला गुट्टाको जलवा फिल्ममा

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय महिला खेलाडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म
भक्ति शर्मा

**भक्ति शर्मा** (जन्म: ३० नबेम्बर, १९८९), एक भारतीय पौडी खेल्ने महिला हुन् । उनलाई १४ जनवरी, २०१५ मा अन्टार्कटिका महासागरमा एक डिग्री सेल्सियस (३३.८ f) तापमानमा १.४ मील (२.२५ किमी.) को दुरी ५२ मिनटमा पौडी खेलेर विश्व रिकार्ड बनाउने गौरव हासिल छ । यो उपलब्धि हासिल गर्ने उनी विश्वको सबभन्दा कम उमेरको युवा तथा प्रथम एसियाई महिला हुन् ।  उनलाई वर्ष-२०११ मा तेनजिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसिक पुरस्कारबाट सम्मानित गरिएको थियो ।

## प्रारंभिक जीवन
भक्तिको जन्म मुम्बई मा भयो र उदयपुर, राजस्थानमा लालनपालन । उनले सिम्बायोसिस अंतर्राष्ट्रीय विश्वविद्यालयबाट संचारमा प्रबन्धनमा मास्टर डिग्री सम्मको शिक्षा प्राप्त गरेकी छिन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८९ मा जन्म
नुर इनायत खान

**नुर-उन-निसा इनायत खान** (प्रचलित: **नुर इनायत खान**; उर्दू: نور عنایت خان, अंग्रेजी: Noor Inayat Khan; १ जनवरी १९१४ – १३ सेप्टेम्बर १९४४) भारतीय मूलको ब्रिटिश गुप्तचर थिइन्, जिनले द्वितीय विश्वयुद्ध को दौरान मित्र देशहरू को लागि जासूसी गरिन् । ब्रिटेनको स्पेशल अपरेशन्स एक्जीक्यूटिवको  रूपमा प्रशिक्षित नुर द्वितीय विश्वयुद्धको दौरान फ्रान्स को नाजी अधिकार क्षेत्रमा जाने पहिलो महिला वायरलेस अपरेटर थिइन् । जर्मनी द्वारा गिरफ्तार गरी यातना दिने र गोली मारी उनको हत्या गर्नु भन्दा पहिले द्वितीय विश्वयुद्धको दौरान उनी फ्रान्समा एक गुप्त अभियानको अन्तर्गत नर्सको काम गर्थिन । फ्रान्समा उनको यस कार्यकाल तथा त्यसपछि आगामी १० महीन सम्म उनलाई यातनाहरू दिइयो र पूछताछ गरियो, तर पूछताछ गर्ने नाजी जर्मनी को खुफिया पुलिस गेस्टापो द्वारा उनीबाट केहि राज भनाउन सकेन । उनको बलिदान र साहसको गाथा युनाइटेड किंगडम र फ्रान्समा प्रचलित छ । उनको सेवाहरूको लागि उनलाई युनाइटेड किंगडम एवम् अन्य राष्ट्रमंडल देशहरू को सर्वोच्च नागरिक सम्मान जॉर्ज क्रसबाट सम्मानित गरियो । उनको स्मृतिमा लन्डन को गार्डन स्क्वेयरमा स्मारक बनाइएको छ, जुन इंग्लैण्ड मा कुनै  मुसलमान लाई समर्पित र कुनै एसियाई महिलाको सम्मानमा यस किसिमको पहिलो स्मारक हो ।

## प्रारम्भिक जीवन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*नुर इनायत खान (१९१४ - १९४४) जीवनी (अङ्ग्रेजीमा)
*Biography of SOE agent Noor Inayat Khan  नुर इनायत खानको आत्मकथा (अंग्रेजी)
*Inayat Khan Profile at BBC History नुर इनायत खानको प्रोफ़ाइल (अंग्रेजी)
*Irfanulla Shariff, नुर इनायत खान लाई समर्पित एक कविता (अंग्रेजी)

श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
इन्दिरा नाथ

**प्रो. इन्दिरा नाथ** (जन्म १४ जनवरी १९३८) एक भारतीय प्रतिरक्षा वैज्ञानिक हुन्। उनी भारतकी अग्रणी महिला वैज्ञानिक र कुष्ठ रोगको एक अंतरराष्ट्रीय स्तरमा जनिने विशेषज्ञ हुन्। उनीले लेप्रा-ब्लू हैदराबादमा पीटर रिसर्च सेंटरको निदेशकको रूपमा कुष्ठ रोगको बिरुद्ध भारतको तर्फबाट युद्ध गर्दै अहम भूमिका निभाउन सफल भइन्। 

## शिक्षा एवं वृत्ति
इन्दिरा नाथले  अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थान (एम्स), नयाँ दिल्लीबाट एमबीबीएस गरिन्। १९७० को दशकमा उनीले आफ्नु करियरको सुरुवात गरिन् र ब्रिटेनमा अनिवार्य अस्पताल प्रशिक्षणको पश्चात एमडी (पैथोलजी)को लागि अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थानमा फर्केर आइन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:दिल्लीका मानिसहरू
कादम्बिनी गांगुली

**कादम्बिनी गांगुली** (जन्म- १८ जुलाई, १८६१, भागलपुर, बिहार; मृत्यु- ३ अक्टोबर, १९२३, कलकत्ता, ब्रिटिश भारत) भारतकी पहली महिला स्नातक र पहली महिला फिजीशियन थिइन्। यती मात्र नभएर  भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसको अधिवेशनमा सबसे पहिला भाषण दिने वाली महिलाको गौरव पनि कादम्बिनी गांगुलीलाई नै प्राप्त भएको थियो। कादम्बिनी गांगुली पहली दक्षिण एसियाली महिला थिइन्, जसले यूरोपियन मेडिसिनमा प्रशिक्षण लिएकी थिइन्।उनी कोइला खानीमा पनि काम गर्ने वाली महिलाहरूको लचर स्थितिमा पनि धेरै कार्य गरिन्। बंकिमचन्द्र चट्टोपाध्यायको रचनाहरूबाट कादम्बिनी बहुत प्रभावित थिइन्। उनमा देशभक्तिको भावना बंकिमचन्द्रको रचनाहरूबाट ने जागृतभएको थियो ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:बङ्गाली मानिसहरू
दिपिका कुमारी

*दिपिका कुमारी*' (१३ जुन १९९४) एउटा रिकर्व भारतीय महिला धनुषवान हुन् । तल्लो स्तरबाट  धनुषवान खेल मा सुरुवात गरेकी उनी आज अन्तराष्ट्रिय स्तरको शिर्ष खेलाडी मध्ये एक हुन् ।

## प्रारम्भिक जीवन 
दिपिकीको जन्म १३ जुन १९९४ मा झारखंड राज्यको राजधानी रांची को रातु नामक स्थानमा भएको थियो । उनको पिता एउटा किसानको साथसाथै रिक्सा चालक पनि हुन् । बाल्यकाल देखि नै दिपिका आफ्नो लक्ष्यमा केन्द्रित रहेकी छन् । दिपिकाको आमा भन्छिन बाल्यकालमा दिपिका एकदिन म सँग जादा बाटोमा आपको रुख देखिन । दिपिकाले भनिन् की उनी आप तोडछिन् । मैले उनलाई भने की आप धेरै अग्लो हान्गामा छ, उनी टिप्न सक्दिनन्, अनि उनले भनिन्, हैन म आज यस आपलाई टिपेरै छाड्छु । उनले जमीनबाट ढुङ्गा उठाए निशाना लगाईन ।ढुङ्गा सिधै आपमा लागि आप तल झर्यो । दीपिकाको त्यो निशाना हेरी मल हैरान भए । ठिक उस्तै जिन्दगीमा पनि दिपिका जो लक्ष्य बनाउ छिन्, त्यसलाई हासिल गरेर हेराउ छिन् । उनले त्यस्तै गरिन् पनि । जुन गाउमा आज पनि बिजली-पानीको सप्लाई सम्म हुदैन्,त्यहाँ धनुषवानको दिशा समात्नु कुनै धनुर्धरको नै निष्ठा हुन सक्छ । अत्यन्त निर्धन परिवारबाट सम्बन्ध राखने दिपिकालाई अहिले हालमा नै  झारखंड सरकारले रांची शहरमा निशुल्क आवासीय भुखन्ड दिने घोषणा गरेको छ ।
वर्तमानमा दिपिका टाटा स्टील कम्पनीको खेल विभागको प्रबन्धक हुन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय महिला खेलाडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९९४ मा जन्म
लीना नायर

**लीना नायर** () यूनिलीवरको सङ्गठनात्मक विकास र लीडरशिप मामलाको वरिष्ठ उपाध्यक्ष  हुन्। उनीले  सेंट जेवीयर्स कलेज अफ मानेजमेंटबाट स्नातकको उपाधि प्राप्त गरिन् र १९९२मा यूनिलीवरको भारतीय शाखामा आबद्ध रहिन्। जून २००७मा उनलाई कार्यकारी निदेशक मानव संसाधनको रूपमा कार्य गर्नेको अवसर प्राप्त भयो। यसको साथै हिंदुस्तान यूनिलीवर लिमिटेड (एचयूएल)को प्रबंधन समितिमा समाबेश हुने वाली उनी पहली महिला बनिन्।

## जीवन 
लीनाको गृहनगर कोल्हापुर, महाराष्ट्र हो। सेंट जेवीयर्स कलेज अफ मानेजमेंट जमशेदपुरबाट स्नातक गरे पछि उनीले तीन विभिन्न कारखानामा क्रमश: कोलकाता, अंबात्तुर, तमिलनाडु र तलोजा, महाराष्ट्रमा आफ्नु सेवाहरू प्रदान गरिन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
सरला ग्रेवाल

**सरला ग्रेवाल** (४ अक्टोबर १९२७ - २९ जनवरी २००२) १९५२ बेचकी भारतीय प्रशासनिक सेवाकी अधिकारी थिइन्। उनी १९८९-१९९०मा  मध्य प्रदेशकी राज्यपाल पनि रहेकी थिइन्। साथमा नै उनी पूर्व प्रधानमन्त्री राजीव गान्धीकी प्रधान सचिव पनि रहेकी थिइन्।

## प्रारम्भिक जीवन 
श्रीमती ग्रेवालको जन्म ४ अक्टोबर १९२७ मा भएको थियो। आफ्नु प्रारम्भिक शिक्षा पुरा गरे पछि उनीले आनर्समा स्नातक उपाधि लिइन्। पछाडि दर्शनशास्त्रमा उनिले स्नातकोत्तर उपाधि पञ्जाब विश्वविद्यालयमा सर्वोच्च स्नातकोत्तर उपाधि पञ्जाब विश्वविद्यालयमा सर्वोच्च स्थान प्राप्त गरिन्। १९५२ मा उनीले भारतीय प्रशासनिक सेवामा प्रवेश गरिन् र त्यो समयमा यो सेवामा आउने वाली भारतकी दोस्रो महिला अधिकारी थिइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९२७ मा जन्म
विन्द्या सुब्बा

सन् १९५५ मा जन्मिएकी **विन्द्या सुब्बा** नेपाली कथाकार हुन् । **दर्पण** पत्रिका (वि.सं.२०२७)मा प्रकाशित **जलन** कथाका माध्यमबाट कथा यात्रा प्रारम्भ गरेकी विन्द्या सुब्बाका **कथाक्रम** (सन् १९८४) र **हस्पिस** (सन् २००३) जस्ता कथा सङ्ग्रह प्रकाशित छन् । कथाकार विन्द्या सुब्बाका आरम्भतिरका कथाहरूमा स्वच्छन्दतावादी प्रवृत्तिको बाहुल्य पाइन्छ भने पछिल्ला समयका कथाहरूमा मनोविश्लेषणवादी प्रवृत्ति बढी मात्रामा पाइन्छ । उनी युवा सुलभ प्रणय वेदना, मानवता आदिलाई आत्मसात् गरेर कारुणिक कथा लेखनमा रुचि राख्छिन् ।  जीवनका उज्यालाभन्दा अँध्यारा पक्ष र हाँसोभन्दा रुवाइको चित्रण बढी मात्रामा गर्ने कथाकार सुब्बाका प्रायः सबै कथाहरू अत्यन्त कारुणिक र संवेदनशील देखिन्छन् । नारीका पीडा, विरह, छटपटी आदिको विविध पक्षको चित्रण पाइने यिनका कथाहरू करुण रसमा मुछिएका छन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
असमेली नेपाली महिला साहित्यकाहरू

श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:नेपाली महिला साहित्यकारहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६
ऊषा थोरट

**श्रीमती उषा थोराट** (जन्म २० फेब्रुअरी १९५०) १० नोभेम्बर २००५ देखि ९ नोभेम्बर २०१० सम्म भारतीय रिजर्व बैङ्कको डिप्टी गवर्नर रहिन्।उनीले दिल्ली स्कूल अफ इकोनमिक्सबाट अर्थशास्त्रमा मास्टर्सको डिग्री प्राप्त गरेकी थिइन्। अप्रिल १९७२मा उनी रिजर्व बैङ्कमा समावेश भइन्। उनी रिजर्व बैङ्क स्टाफ कलेजमा संकायको सदस्या थिइन् र उनीले आरबीआईको गुवाहाटी कार्यालयमा पनि सेवाहरू प्रदान गरिन्। अप्रिल २००४बाट उनीले भारतीय रिजर्व बैङ्कको कार्यकारी निदेशकको पदमा कार्य गरिन्। २००५मा उनी डिप्टी गवर्नर बनिन् र २०१०मा यो पदबाट रिटायर भइन्।

उनी बैङ्क अफ बडौदा, इंडियन ओवरसीज बैङ्क र भारतीय प्रतिभूति व्यापार निगम (सिक्योरिटीज ट्रेडिंग कार्पोरेशन अफ इन्डिया)को बोर्ड अफ डायरेक्टर्समा पनि रहिन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
स्वेता भारद्वाज

**स्वेता भारद्वाज ** एक भारतीय मोडल र भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन् जुन तमिल चलचित्र र बलिउडमा आफ्नो अभिनय कार्यको लागि प्रसिद्ध छिन् । उनले आफ्नो अभिनयको सुरुवात हिन्ही चलचित्र मिसन इस्तानबुल (२००८)बाट गरेकी छिन् ।

## जीवनी
स्वेताको जन्म दिल्लीमा भएको हो । उनले आफ्नो प्राथमिक र उच्च माध्यमिक शिक्षा दिल्लीबाट नै प्राप्त गरेकी हुन् ।  

## फिल्मोग्राफी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू
इन्दु जैन

**इन्दु जैन** भारतको ठुलो मीडिया ग्रुप बेनेट कोलमैन ऐंड कंपनीको चेयरपर्सन र भारतको  महिला अरबपतिहरूमा दोस्रो स्तन प्राप्त गर्न सफल महिला हुन्। उनी ११,४०० करोड रुपयाँ(१.९ बिलियन अमेरिकन डलर)को मालकिन हुन्।

फोर्ब्सको अनुसार, इन्दु जेनको कुल सम्पत्ति ११,४०० करोड रुपयाँ हो। भारतको अरबपतिहरूमा उनको स्थान २९औं हो। उनको विवाह स्वर्गीय अशोक कुमार जैनसँग भएको थियो। उनको दुई छोरा छन्- समीर र विनीत जैन। इन्दु जैन एक अग्रवाल जैन हुन्  र साहु जैन परिवारसँग ताल्लुक राख्ने गर्छिन्। बेनेट कोलमैन ऐंड कंपनी देशको सबैभन्दा ठुलो मीडिया ग्रुपहरूमा एक हों। यसको स्थापना सन् १८३८मा भएको थियो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९३६ मा जन्म
सुचेता कृपलानी

**सुचेता कृपलानी** (जन्म **सुचेता मजूमदार**) (२५ जून,१९०८ - १ डिसेम्बर, १९७४) एक भारतीय स्वतंत्रता सेनानी एवं राजनीतिज्ञ थिइन्। उनी उत्तर प्रदेशको मुख्यमन्त्री बनिन् र भारतको प्रथम महिला मुख्यमन्त्री थिइन्।

स्वतंत्रता आंदोलनमा श्रीमती **सुचेता कृपलानी**को योगदानलाई पनि सदै याद गरिने छ। १९०८ मा जन्म लिएकी सुचेता जीको शिक्षा लाहौर र दिल्लीमा भएको थियो। आजादीको आंदोलनमा भाग लिनको कारण उनलाई जेलको सजाय पनि भयो १९४६ मा उनी संविधान सभाको सदस्य चुनिएको थिइन्। १९५८बाट १९६० सम्म उनी भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसको महासचिव थिइन्। १९६३बाट १९६७ सम्म उनी उत्तर प्रदेशको मुख्यमन्त्री रहिन्। 1 डिसेम्बर १९७४ मा उनका निधन भएको थियो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
भारतमा महिला

thumb|right|200px|ताज परिसरमा भारतीय महिलाहरू
**भारतमा महिलाहरू**को स्थितिले पछिल्लो केहि समयमा धेरै ठुला परिवर्तनहरू सँग जुदेका छन्। प्राचीन कालमा पुरुषको साथ बराबरीको स्थितिबाट लिएर मध्ययुगीन कालको निम्न स्तरीय जीवन र साथै धेरै सुधारक द्वारा समान अधिकारहरूलाई बढावा दिए सम्म, भारतमा महिलाहरूको इतिहास धेरै गतिशीलरहेको छ। आधुनिक भारतमा महिलाहरू राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, लोक सभा अध्यक्ष, प्रतिपक्षको नेता आदि जस्ता शीर्ष पदमा रहेका छन्।

आहिले भारतमा महिला जागरण र समान अधिकारका साथ महिला हरूको स्थर उन्नति भैरहेको छ। पहिलेको तुलनामा जागरणको कारणले महिला धेरै अघि पुगिसकेका छन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:भारतीय समाज
श्रेणी:भारतमा महिलाहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
होली होल्म

"**होली होल्म**" (जन्म: अक्टोवर १७, १९८१) एक अमेरीकन मिश्रित मार्सल कलाकार हुन । उनी अल्टिमेट फाईटिंग च्याम्पियनशिप (यु एफ सी) को बॉटमवेट विधातर्फ प्रतिशपर्धा गर्छिन । उनी पूर्व युएफसी बॉटमवेट च्याम्पियन हुन । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मिश्रित मार्सल आर्ट्स
श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म
ऐश्वर्या राय बच्चनको फिल्मोग्राफी

भारतीय अभिनेत्री ऐश्वर्या राय विवाहपछि ऐश्वर्या राय बच्चन नामले परिचित छिन् । मुख्यतया हिन्दी, तामिल र अङ्ग्रेजी गरी विभिन्न पाँच भाषामा उनले चालीस भन्दा बढि चलचित्रमा अभिनय गरिसकेकी छिन् । चलचित्र क्षेत्रमा उनले १९९७ मा तामिल राजनीतिक ड्रामा चलचित्र *इरुभार*बाट अभिनय सुरु गरेकी हुन् । यस चलचित्रमा उनको दोहोरो भुमिका थियो । त्यही वर्ष उनले आफ्नो पहिलो बलिउड चलचित्र और प्यार होगया मा अभिनय गरिन् । जसमा उनका साथै बबी देवलको समेत अभिनय रहेको छ ।

## चलचित्रहरू
ऐश्वर्या राय बच्चनद्वारा अभिनित चलचित्रहरू यसप्रकार छन् ।

## नोटहरू
यश चलचित्रमा दोहोरो भुमिका छ ।
एकै व्यक्ति तर चलचित्रमा दुईवटा नाम छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* ऐश्वर्या राय बच्चन

## सन्दर्भ सामग्री  
## बाह्य लिङ्क
*
* ऐश्वर्या राय वलिउड हंगामामा
श्रेणी: विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:अभिनेत्री फिल्मोग्राफी
श्रेणी:भारतीय फिल्मोग्राफी
तुलिप जोशी

**तुलिप जोशी** (जन्म ११ सेप्टेम्बर १९७९) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन् । उनी हिन्दी, कन्नड, मलायलम र तेलगुको चलचित्रहरूमा आफ्नो अभिनयको लागि प्रशिद्ध छिन् ।

## प्रारम्भिक जीवन
तुलिप जोशीको जन्म मुम्बई मा ११सेप्टेम्बर १९७९ मा भएको हो । उनको बुवा एक गुजराती भारतीय र आमा अर्मेनियन्स हुन् । उनले आफ्नो प्राथमिक र उच्च माध्यमिक सिक्षा मुम्बईको जमनाबती नर्सी स्कुलबाट प्राप्त गरेकी हुन् ।

## फिल्मोग्राफी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म
श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू
वी. एस. रमादेवी

**वी. एस. रमादेवी** (जन्म १५ जनवरी १९३४ – १७ अप्रिल २०१३) एमए, एलएलएम, २६ नोभेम्बर १९९०बाट ११ डिसेम्बर १९९० सम्म भारतकी मुख्य चुनाव आयुक्त रहिन्। उनी प्रथम महिला थिइन् जसले भारतको मुख्य चुनाव आयुक्तको पदभार समाल्ने अवशर पाएकी थिइन्। उनी पछि टी एन शेषन मुख्य चुनाव आयुक्त बनिन्।

## करियर 
रमादेवीको जन्म १५ जनवरी १९३४ (जो पोंगलको दिन थियो)मा भारतीय राज्य आन्ध्र प्रदेशको पश्चिमी गोदावरी जिल्लाको चेब्रोलुमा भएको थियो। उनीले एलूरूबाट शिक्षा प्राप्त गरिन्। एमए र एलएलबी गरे पछि उनीले आंध्र प्रदेश उच्च न्यायालयमा आफुले आफुलाई वकीलको रूपमा प्रदर्शित गराइन्। उनी २६ जुलाई १९९७बाट १ डिसेम्बर १९९९ सम्म हिमाचल प्रदेशको राज्यपाल रहिन् र २ डिसेम्बर १९९९बाट २० अगस्त २००२ सम्म कर्नाटकको राज्यपाल रहिन्।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
राजेन्द्र कुमारी बाजपेयी

**डा राजेन्द्र कुमारी बाजपेयी** (८ फेब्रुअरी १९२५ - १७ जुलाई १९९९) भारतको पूर्व केन्द्रीय मन्त्री र पांडिचेरीको उपराज्यपाल रहिसकेकी एक महिला हुन्। उनी तीन पटक क्रमश: सन् १९८०, सन् १९८४ र सन् १९८९मा सीतापुरबाट लोकसभाको लागि निर्वाचित भएका थिए। उनी भारतीय राष्ट्रिय काँग्रेसको एक समर्पित कार्यकर्त्री र पूर्व प्रधानमन्त्री इंदिरा गांधीको धेरै नजिकाको व्यक्ति मानिन्छिन्। 
## प्रारंभिक जीवन र परिवार 
उनको जन्म ८ फेब्रुअरी १९२५मा बिहारको भागलपुर जिल्लाको लालूचकमा पंडित एस के मिश्राको घरमा भएको थियो।  उनी रविशंकर शुक्लको नातिन थिइन् र श्यामा चरण शुक्ल र विद्या चरण शुक्लको भान्जी थिइन्। विद्यालयी शिक्षाको पश्चात उनीले इलाहाबाद विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तरको शिक्षा तथा पी एच डी गरिन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९९९ मा मृत्यु
रोशनी चोपडा

**रोशनी चोपडा** (जन्म: ०२ नोबेम्बर, १९८०) हिन्दी चलचित्रको एक अभिनेत्री एवम् मोडेल हुन् ।

## प्ररम्भिक जीवन 
रोशनी चोपको जन्म २ नोबेम्बर १९८० मा   भएको हो । उनी एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री, मोडेल हुन् । उनी  एनडीटिभीद्वारा प्रशारित एक रियाल्टि कार्यक्रम *दिल जितेगी देशी गर्ल* को विजेता पनि हुन्  ।

## टेली चलचित्र
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८० मा जन्म
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू
दीपक सन्धू

**दीपक सन्धू ** (जन्म ) भारतकी पहली महिला मुख्य सूचना आयुक्त रहेकी एक महिला व्यक्तित्व हुन्। ५ सेप्टेम्बर २०१३मा यो पदमा उनको नियुक्ति भएको थियो र १८ डिसेम्बर २०१३मा उनीले यो पद छोडिन्।

१९७१ बेचको भारतीय सूचना सेवाको पूर्व अधिकारी सन्धू धेरै महत्त्वपूर्ण पदहरूमामा कार्य गरी सकेकी छिन् जसम पीआईबीको प्रधान महानिदेशक, मीडिया एवं सञ्चार, डीडी न्यूजको महानिदेशक र २००९मा सूचना आयुक्त बन्नु भन्दा पहिला अल इन्डिया रेडियो, न्यूजको महानिदेशक रही सकेकी छिन्। उनी कान, बर्लिन, वेनिस र टोक्योमा अंतरराष्ट्रीय फिल्म समारोहमा, रूसको ग्लेनक्षीक र साइप्रसमा आतङ्कवाद एवं इलेक्ट्रानिक मास मीडियामा अंतरराष्ट्रीय सम्मेलनको बाहेक अटलांटा, अमेरिका एवं बीजिंगमा समाचार प्रमुखहरूको सम्मेलनमा देशको प्रतिनिधित्व गरी सकेकी छिन् ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
जुही परमार

**जुही परमार**(जन्म १४ दिसेम्बर १९८०) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन् । उनलाई टेलिभिजन दुनियामा कुमकुमको नामले प्रशिद्ध छिन् । जुही एक बहुमुखी कलाकारको रूपमा पहिचानिन छिन् । उनी लोकप्रिय धारावाहिक बिग बसको विजेता पनि भई सकेकी छिन् ।

## प्रारम्भिक जीवन 
परमारको जन्म उज्जैन शहरमा भएको थियो । उनकी लालनपालन धेरैजसो  जयपुर मा भएको हो । वर्ष १९९९ मा उनले सुश्री राजस्थानको उपाधि हासिल गरेकी छिन् ।

### टेली चलचित्र
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८० मा जन्म
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू
सुषमा सिंह

**सुषमा सिंह ** (जन्म २२ मे १९४९) भारतकी महिला मुख्य सूचना आयुक्त रहने एक महिला व्यक्तित्व हुन्। उनी यो पद प्राप्त गर्ने वाली भारतकी दोस्रो महिला हुन्। २२ मे २०१४मा उनको सेवानिवृतिको पछाडि अब यो पदमा राजीव माथुर कार्यरत छन्। 
## प्रारंभिक शिक्षा
सुषमाको जन्म २२ मे १९४९मा रांचीमा भएको थियो। उनको प्रारंभि‍क शि‍क्षा रांचीमा नै भयो। उनीले रांची विश्वविद्यालयबाट स्नातक अनर्सको पढाई सम्पन्न गरेपछि पब्लिक एडमिनिस्ट्रेशनमा पीजी डिप्लोमा गरेकी थिइन्। यस पश्चात उनी भारतीय प्रशासनिक सेवाको सदस्य एवं झारखंड केडरको १९७२ बेचको आईएएस ‍अधिकारी बनिन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
जिया मानेक

**जिया मानेक** एक भारतीय अभिनेत्री हुन् । उनले आफ्नो अभिनयको सुरुवात स्टार प्लसको टेली शृङ्खला साथ निभाना साथियाबाट गरिन् । यसपछि उनी सब टिभीको टेली शृङ्खला जीनी और जूजूमा जीनी नामक एक मुख्य भूमिकामा काम गरिन् । 

## टेलिभिजन
### टेली शृङ्खला
### अतिथि भूमिका
## चलचित्र
## पुरस्कार
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म
कृतिका सेङ्गर

**कृतिका सेंगर** भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्री हुन्  जो मुख्यत *पुनर्विवाह* नामको टेली शृङ्खला मा उनको दमदार आरतीको लागि जानिने गरिन्छिन । उनले *झांसी की रानी* टेली शृङ्खला मा रानी लक्ष्मीबाईको भूमिका निभाएकी थिइन् ।

## टेली शृङ्खला 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
अरुन्धति घोष

**अरुन्धति घोष** (जन्म: १९४०) एक पूर्व भारतीय राजनयिक हुन्। उनले आस्ट्रिया, मिस्र, दक्षिण कोरिया र धेरै अन्य देशहरूमा राजदूतको रूपमा काम गरेकी छिन्। उनी संयुक्त राष्ट्रमा भारतकी राजदूत पनि रहेकी थिइन्।
## प्रारंभिक जीवन 
अरुन्धति घोष एक प्रमुख बङ्गाली परिवारमा पर्ने गर्छिन्। उनी सर्वोच्च न्यायालयको पूर्व न्यायाधीश रूमा पाल र प्रसार भारतीको पूर्व अध्यक्ष भास्कर घोषको बहिनी हुन्। उनकी छोरी सागरीका घोष र ज्वाइँ राजदीप सरदेसाई वर्तमानमा सीएनएन आईबीएन समाचार चेनलको भारतीय इकाई चलाने प्रमुख पत्रकारहरु हुन्। उनी एक सामाजिक कार्यकर्ता सञ्जय घोषको काकी पनि हुन्, जसलाई १९९७ मा असममा उल्फा द्वारा अपहरण गरिएको र मारिएको थियो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् २०१६ मा मृत्यु
श्रेणी:सन् १९३९ मा जन्म
मार्गरेट अल्वा

**मार्गरेट अल्वा** (जन्मः १४ अप्रिल १९४२), भारतको राजस्थान राज्यको राज्यपाल हुन्। उनी ६ अगष्ट २००९बाट १४ मे  २०१२ सम्म उत्तराखण्डको पहलो महिला राज्यपालको रूपम कार्य गरिन्। उनी भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसको एक वरिष्ठ सदस्य र अखिल भारतीय कांग्रेस समितिको आम सचिव हुन्।  उनी मर्सी रवि अवर्डबाट सम्मानित छिन्।

## प्रारंभिक जीवन 
मारग्रेट अल्वाको जन्म १४ अप्रिल १९४२मा मेंगलूरको पास्कल एम्ब्रोस नजारेथ र एलिजाबेथ नजारेथको घरमा भएको थियो। अल्वालाई आफ्नु पढाई आगाडि बढाउनको लागि बंगलौर लगिएको थियो, जहाँ माउंट कार्मेल कलेज र राजकीय लाँ कलेजमा उनको शिक्षा-दीक्षा भयो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९४२ मा जन्म
सुकृति काण्डपाल

**सुकृति काण्डपाल** एक भारतीय अभिनेत्री हुन् जो मुख्यतया भारतको टेली सिरियलहरूमा अभिनय गर्ने गर्छिन । उनले भारतको प्रतिनिधि भनेर मिस इन्डिया विश्वव्यापी भारत भएर सन् २०११ मा दुबईमा भएको मिस इन्डिया विश्वव्यापी प्रतियोगितामा भाग लिएकी थिइन् । यस प्रतियोगितामा काण्डपालले उत्कृष्ट १० मा आफ्नो स्थान बनाएकी थिइन् ।

## शिक्षा
काण्डपालले सेन्ट मेरी कन्भेन्ट उच्च विद्यालयबाट आफ्नो शिक्षा पूर्ण गरेकी छिन् ।

## सिरियलहरू 
* दिल मिल गए
* बिग बोसमा प्रतिभागी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म
श्रेणी:उत्तराखण्डका अभिनेत्रीहरू
मधुरा नायक

**मधुरा हेमन्त नायक** एक भारतीय मोडल र अभिनेत्री हुन् । उनले प्यारकी एक कहानी, इस प्यारको मै क्या नाम दु, हम ने ली है-सपथ र तुम्हारी पाखी जस्ता टेली चलचित्रबाट आफ्नो व्यावसायिक करियरको सुरुवात गरेकी हुन् ।

## जीवनी
मधुरा नायक एक वकिल र जनावरको रक्षाको लागि कार्य समेत गर्ने गर्छिन । उनी विशेष रूपमा जनवारहरूको लागि काम गर्ने संस्था पेटासँग आवद्ध छिन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
कविता कौशिक

**कविता कौशिक** (जन्म: १५ फेब्रुअरी, १९८८) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन्, जो सब टिभीको प्रसिद्ध टेली शृखला एफआई आरमा प्रमुख भूमिकामा अभिनय गरेकी हुन् । उनी आफ्नो आमाबुवाको एकमात्र सन्तान हुन् । उनले आफ्नो करियारको प्रारम्भ बालाजी टेलीफिल्म्सको *कुटुम्ब* नामक टेली शृखलाबाट गरिन् । मुम्बई आएपछि उनले विभिन्न कला समबन्धि कार्यक्रममा भाग लिइन । दुईवटा भारतीय टेली शृखला वाहेक कौशिकलाई *कुमकुम* र *सिआडी* जस्तो लोकप्रिय सिरियलहरूमा देखा परेकी छिन् ।

## टेली शृखला 
* अरे दीवानों मुझे पहचानो (टेलिभिजन मेजबान)
* एफ आई आर (धारावाहिक) (चन्द्रमुखी चौटाला)
* दिल क्या चाहता है (नारी)
* कुमकुम- एक प्यारा सा बंधन (नैना)
* कहानी घर घर की (मान्यता)
* रीमिक्स (पल्लवी)
* तुम्हारी दिशा (पूरिनिता)
* नाच बलिए-३ (स्वयं)
* केसर (कादम्बरी)
* घर एक सपना (वंशिका)
* कुटुम्ब (मोनिका मल्होत्रा)

## फिल्मोग्राफी 
* एक हसीना थी 
* मुम्बई कटिंग 
* फाइलम सिटी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू
उर्वशी शर्मा

**उर्वशी शर्मा** एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडेल हुन् । उनले बलिउड उद्योगमा विभिन्न किसिमका चलचित्रहरूमा अभिनय गरेकी छिन् ।

## जीवन 
उर्वशी शर्माको जन्म १३ सेप्टेम्बर १९८४ मा दिल्लीमा भएको हो । उनले फेब्रुअरी २०१२ मा आफ्नो उद्यमी/अभिनेता मित्र सचिन जोशीसँग विवाह गरिन् । उनले विवाह गरिसकेपछि आफ्नो नाम उर्वशी शर्माबाट परिवर्तन गरेर रैना जोशी राखिन ।

## चलचित्रहरू
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८४ मा जन्म
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
स्नेहलता श्रीवास्तव

**श्रीमति स्नेहलता श्रीवास्तव** (जन्म १८ सेप्टेम्बर १९५७) भारतको राष्ट्रिय कृषि र ग्रामीण विकास बैङ्क को अध्यक्ष हुन् । उनी मध्य प्रदेश कैडरको १९८२ बैचको भारतीय प्रशासनिक सेवा अधिकारी हुन् र वित्तीय सेवा विभाग, वित्त मंत्रालय, भारत सरकारमा अपर सचिवको पदमा विराजित छिन् । उनी आईडीबीआई बैङ्क लिमिटेड, आईडीएफसी लिमिटेड र भारतीय साधारण बिमा निगम को निर्देशक मंडलमा एक निर्देशक पनि छिन् ।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
श्रीमती स्नेहलता श्रीवास्तवको जन्म १८ सेप्टेम्बर १९५७ मा भएको थियो । उनी शहरी भूगोलमा विशेषज्ञताको संगै भूगोलम स्नातकोत्तर छिन् र उनले क्षेत्रीय आयोजना र आर्थिक विकासमा एम फिल गरेकी छिन् ।

## करियर 
भारतीय प्रशासनिक सेवाको ३० साल भन्दा बढी आफ्नो कार्यकालमा उनले विविध कार्यक्षेत्रहरूमा काम गरेकी छिन् जसमा वित्त, दूरसंचार, राजमार्ग, राजस्व, बहुपक्षीय बैङ्क अर्थात् विश्व बैङ्क र एसियाई विकास बैङ्क, विदेशी मुद्रा नियन्त्रण, अमेरिका र क्यानाडाको सम्बन्धमा द्विपक्षीय सहयोग शामिल छन ।

विदेशी मुद्रा प्रबन्ध अधिनियम (फेमा) बनाउने समय श्रीमती श्रीवास्तवले फेमाको तहत विभिन्न विनियम तैयार गर्नमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाएकी  थिइन् । मध्य प्रदेशमा, जिल्ला मजिस्ट्रेट र उप डिवीजनल मजिस्ट्रेटको रूपमा कानुन र व्यवस्थाबाट सम्बन्धित कार्य गर्नु बाहेक शिक्षा, खनन, भूमि प्रबन्धन, बिजली र उद्योग जस्तो क्षेत्रहरूमा पनि काम गरेकी छिन् । उनी तिन साल सम्म मध्य प्रदेशको वित्त विभागमा निर्देशक, बजट पनि रहिन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
पारुल चौधरी

**पारुल चौधरी** एक भारतीय अभिनेत्री हुन् । उनले बृहत भारतीय टेली चलचित्र कार्यक्रमहरूमा कार्य गरेकी छिन् जस्तै ससस..कोइ है, क्राइम प्याट्रोल, आज की हाउसवाइफ है....सब जानती है, हन्टेड नाइट्स, भुत आया,
अदालत, सुपरकप्स भर्सेज सुपरभिलेन, देवो के देव महादेव, र भानवर रहेको छ ।
 
## जीवनी
## टेली चलचित्रहरू
* श... फिर कोई है 
* अदालत 
* क्राइम पेट्रोल 
* भूत आया 
* भँवर 
* आज की हाउसवाइफ़ है... सब जानती है 
* हौंटेड नाइट्स 
* हम ने ली है... शपथ 
* देवों के देव... महादेव 
* एक था राजा एक थी रानी - कोकिला 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू
कान्ची सिंह

**कान्ची सिंह** एक भारतीय अभिनेत्री हुन्। उनले टेली चलचित्र 'और प्यार हो गया'मा अवनी राज पुरोहितको मुख्य भूमिकामा काम गरेकी छिन्। उनले आफ्नो करियरको सुरुवात टेली चलचित्र 'कुटुम्ब'बाट बाल्य कलाकारको रूपमा गरेकी थिइन्।

## टेली चलचित्र 
* 'कसम से'
* 'कुटुम्ब' बाल कलाकारको रूपमा
* सन् २०११-२०१२ 'ससुराल सिमरका'  चेरी भारद्वाज
* सन् २०१४ 'और प्यार हो गया' अवनी
* सन् २०१६ 'स्वरागिनी'

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९९६ मा जन्म