open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
बाणभट्ट

**बाणभट्ट** वा **बाण भट्ट** सातौँ शताब्दीका एक संस्कृत गद्य लेखक र कवि थिए। उनी राजा हर्षवर्धनका "अस्थानकवि" थिए। उनका दुई प्रमुख ग्रन्थ *हर्षचरितम्* र *कादम्बरी* हुन्। *हर्षचरितम्* राजा हर्षवर्धनको जीवनी र कादम्बरी संसारको पहिलो उपन्यास हो। कादम्बरी बन्नुअघि नै बाणभट्टको मृत्यु भयो र उनका छोरा पुलिनभट्टले यसलाई पूरा गरे। दुवै ग्रन्थलाई संस्कृत साहित्यको महत्वपूर्ण ग्रन्थ मानिन्छ।

## जीवनी 
गद्य रचनाको क्षेत्रमा महाकवि बाणभट्टले संस्कृत कविताको क्षेत्रमा जति स्थान हासिल गरेका छन्, त्यही स्थान कालिदासले हासिल गरेका छन्। पछिका लेखकहरूले सर्वसम्मत रूपमा बाणको प्रशंसा गरेका छन्। कादम्बरीको प्रस्तावनामा र हर्षचरितका पहिलो दुई अध्यायमा बाणले आफ्नो वंशको विस्तृत जानकारी दिएका छन्। बाणको जन्म हालको बिहारको औरंगाबाद जिल्लामा रहेको वात्स्यायन गोत्रको भोजक परिवारमा हिरण्यवाहुको किनारमा रहेको प्रीतिकुटा गाउँमा चित्रभानु र राजादेवीमा भएको थियो। आफ्नो बुबाको मृत्यु पछि, बाणले केही समयको लागि घुमफिर जीवन बिताए तर पछि आफ्नै गाउँ फर्किए।

## साहित्यिक जीवन 
कादम्बरी र हर्षचरितम् बाहेक अन्य धेरै रचनाहरू पनि बाणको मानिन्छन्। तीमध्ये मार्कण्डेय पुराणको देवीमाहात्म्यमा आधारित दुर्गाको भजन चण्डीशतक हो। प्रायः ‘पार्वती परिणय’ नाटकलाई पनि बाणले रचना गरेको मानिन्छ। तर वास्तवमा यसका लेखक वामन भट्टन नामका पछिल्ला व्यक्ति हुन्। बाणको शब्दावली फराकिलो छ र उनले प्रायः शब्दका सबै समानार्थी शब्दहरू प्रयोग गर्छन्। उनले ‘ध्वनि’का लागि १९ शब्द प्रयोग गरेका छन्। त्यसैगरी, बाण विशेषण प्रयोगमा माहिर छन् र विशेषणको अन्त्य नहुने देखिन्छ। उज्जयिनी र दिवाकर मित्रको आश्रमको वर्णन जस्ता उनका विवरणहरू विस्तृत भए पनि निर्दोष, विविध र प्रभावशाली छन्।

## कृतिहरू 
* *हर्षचरितम्*
* *कादम्बरी*

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:संस्कृत लेखकहरू
श्रेणी:बिहारको इतिहास
श्रेणी:संस्कृत कविहरू
श्रेणी:भारतीय पुरुष कविहरू
कारगिल युद्ध

**कारगिल युद्ध**, जसलाई **कारगिल सङ्घर्ष** पनि भनिन्छ, भारत र पाकिस्तान बीच मे देखि सन् जुलाई १९९९ सम्म जम्मू र कश्मीरको कारगिल जिल्ला र नियन्त्रण रेखाको साथ अन्य ठाउँमा लडिएको थियो। भारतमा, द्वन्द्वलाई **अपरेशन विजय** पनि भनिन्छ जुन यस क्षेत्रमा भारतीय सैन्य अपरेशनको कोडनेम थियो। विवादित क्षेत्र कश्मीरमा दुई देशबीचको वास्तविक सीमाको रूपमा काम गर्ने नियन्त्रण रेखाको भारतीय पक्षको रणनीतिक स्थानहरूमा काश्मिरी आतंककारीहरूको भेषमा पाकिस्तानी सेनाहरूको घुसपैठबाट द्वन्द्व सुरु भएको थियो।

आफ्नो प्रारम्भिक चरणहरूमा, पाकिस्तानले पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र कश्मीरी विद्रोहीहरूलाई लडाइँको दोष लगाए, तर हताहत र पछि पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री र सेना प्रमुखका बयानहरूले छोडेका कागजातहरूले जनरल अशरफ रशिदको नेतृत्वमा पाकिस्तानी अर्धसैनिक बलहरूको संलग्नता देखायो। भारतीय सेनाले, पछि भारतीय वायुसेनाको समर्थनमा, नियन्त्रण रेखाको भारतीय पक्षमा अधिकांश स्थानहरू पुन: कब्जा गर्यो; अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक विरोधको सामना गर्दै, पाकिस्तानी सेनाले नियन्त्रण रेखामा बाँकी रहेका सबै भारतीय स्थानहरूबाट पछि हट्यो।

कारगिल युद्ध पहाडी क्षेत्रमा उच्च-उचाइ युद्धको सबैभन्दा भर्खरको उदाहरण हो, र जस्तै, लडाइँ पक्षहरूका लागि महत्त्वपूर्ण तार्किक समस्याहरू खडा भएको छ। यसले आणविक-सशस्त्र राज्यहरू (चीन-सोभियत सीमा विवादसँगै) बीचको परम्परागत युद्धको केवल दुईवटा उदाहरणहरू मध्ये एकलाई पनि चिह्न लगाउँदछ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* कारगिल विजय दिवस
* कारगिल
* कारगिल जिल्ला

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कारगिल युद्ध
श्रेणी:भारत सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:कश्मीर सङ्घर्ष
राधाकृष्ण रथ यात्रा

अङ्गुठाकार|रथयात्राको दृश्य
**राधाकृष्ण रथयात्र** कोशी प्रदेश को राधानी विराटनगर शहरमा बर्षेनी कृष्ण जन्माष्टमी को भोलीपल्ट हुँने नेपालका प्रमुख रथयात्रा मध्येको एक हो भने पुर्वाञ्चलको मुख्य साँस्कृतीक अयोजन हो । यो रथ यात्रा नेपालमा मात्र नभै छीमेकी देश इन्डियामा समेत प्रसीद्ध रहेको छ, जस अनुरुप नजीकका क्षेत्रहरुबाट समेत ठुलो संख्यामा इन्डियन श्रद्धालु पनि अाउँने गर्दछन । नेपालको कोशी प्रदेश मात्र नभै इन्डियाका बिहार र बंगाल क्षेत्रबाट समेत मानिस अाउँने यो रथयात्रा दक्षिण एसियाकै दोश्रो ठुलो रथायात्रा मानिन्छ जस्मा बर्षेनी पाँच लाख बढी सहभागी हुँने बताइन्छ । 
## रथमार्ग
तीन पैनी राधाकृष्ण मन्दिर,विराटनगर मुख्य सडक,महेन्द्र चोक,धरान सडक,बरगाछी 
## संस्करण
* २०२५ः खटमा हुँदै अाएको रथ यात्रा रथ बनाएर हुँन थालनी । 
* २०८०ः नेपालका सबै महानगर प्रमुखहरु र इन्डियाका समेत गरी ३२ नगर प्रमुखहरू रथयात्रामा निमन्त्रित ।

श्रेणी:चाडपर्वहरू
श्रेणी:पर्व
भोज

अङ्गुठाकार|देव भोज झल्काउँने प्रतीकात्मक चित्र
**भोज** भनेको मानिसहरूको भेला हुँने अवसर हो जस्लाई भोज अामन्त्रकले सामाजिककरण, कुराकानी, मनोरञ्जन, वा कुनै चाड वा अन्य स्मरण वा विशेष अवसरको उत्सवको अंशको रूपमा 
अगन्तुक आमन्त्रित गरेको हुँन्छ । भोजमा मुख्यतः खाना र पेय पदार्थहरू अनि प्रायः कुराकानी, संगीत, नृत्य, वा मनोरञ्जनका अन्य प्रकारहरू समावेश गरिन्छ।

## प्रकार
* उत्सव
[अङ्गुठाकार|[माघे सङ्क्रान्ति|माघे सक्रान्ति पर्वोत्सव भोजको थाल ]]
* पारीवारीक भोज
* सार्वजनिक भोज
* भण्डारा
* प्रिति भोज
* जन्ते भोज

श्रेणी:सामाजिक जमघट
श्रेणी:सामाजिक क्रियाकलाप
भारत पाकिस्तान युद्ध

सन् १९४७ मा ब्रिटिस राजको विभाजन र त्यसपछि भारत र पाकिस्तानको अधिराज्यको सृजना भएदेखि, दुई देशहरू धेरै युद्ध, द्वन्द्व र सैन्य अवरोधहरूमा संलग्न छन्। कश्मीरमा लामो समयदेखि चलिरहेको विवाद र सीमापार आतंकवाद दुई राज्यबीचको द्वन्द्वको प्रमुख कारण बनेको छ।

## युद्धहरू 
* **पहिलो भारत-पाकिस्तान युद्ध**: युद्ध अक्टोबर १९४७ मा सुरु भयो जब पाकिस्तानले कश्मीर र जम्मु राज्यका महाराजा भारतमा मिल्ने डर थियो। विभाजन पछि, रियासतहरूलाई भारत वा पाकिस्तानमा सम्मिलित हुने वा स्वतन्त्र रहने भन्ने छनौट गर्न छोडियो। जम्मु र कश्मीर, रियासतहरू मध्ये सबैभन्दा ठुलो, बहुसङ्ख्यक मुस्लिम जनसङ्ख्या र हिन्दु जनसङ्ख्याको महत्वपूर्ण अंश थियो, सबै हिन्दु महाराजा हरि सिंहले शासन गरेका थिए।
* **दोस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध**: यो युद्ध पाकिस्तानको अपरेशन जीव्राल्टर पछि सुरु भएको थियो, जुन भारतको शासन विरुद्ध विद्रोहलाई अगाडि बढाउन जम्मू र कश्मीरमा सेना घुसाउन डिजाइन गरिएको थियो। भारतले पश्‍चिम पाकिस्तानमा पूर्ण मात्रामा सैन्य हमला गरेर जवाफी कारबाही गरेको थियो।
* **तेस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध**: यो युद्ध कश्मीरको मुद्दामा नमिलेको कारणले पहिलेको पूर्वी पाकिस्तान (अहिलेको बङ्गलादेश) मा चलेको राजनीतिक लडाइले सिर्जना गरेको सङ्कटबाट निम्त्याएको थियो।
* **कारगिल युद्ध**: सामान्यतया कारगिल युद्धको रूपमा चिनिने, दुई देशहरू बीचको यो द्वन्द्व प्रायः सीमित थियो। सन् १९९९ को प्रारम्भमा पाकिस्तानी सेनाले नियन्त्रण रेखा पार गरेर कारगिल जिल्लाको अधिकांश भारतीय भूभाग कब्जा गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारत पाकिस्तान युद्ध
श्रेणी:भारत सम्मिलित युद्धहरू
फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स

**फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स** (**Financial Action Task Force on Money Laundering; FATF**), नेपालीमा **वित्तीय कारबाही कार्यदल** र फ्रान्सेली नामः '''''Groupe d'action Financière*** (**GAFI**) द्वारा पनि चिनिने, सम्पति शुद्धीकरण सम्बन्धित अन्तरसरकारी संस्था हो जुन सन् १९८९ मा जि-सेभेन को पहलमा सम्पत्ति शुद्धीकरण विरुद्धको नीतिहरू विकास गर्न र निश्चित रुचि कायम राख्न स्थापना भएको थियो। सन् २००१ मा, यसको जनादेशलाई आतंकवादको वित्तपोषण समावेश गर्न विस्तार गरिएको थियो।

एफ.ए.टि.एफ.को उद्देश्य भनेको सम्पत्ति शुद्धीकरण, आतङ्कवादी वित्तपोषण र अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय प्रणालीको एकतामा हुने अन्य सम्बन्धित खतराहरू विरुद्ध लड्नका लागि कानुनी, नियामक र परिचालन उपायहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयनलाई प्रवर्द्धन गर्नु हो। **फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स*'  एउटा "नीति बनाउने निकाय" हो जसले यी क्षेत्रहरूमा राष्ट्रिय कानुन र नियामक सुधारहरू ल्याउन आवश्यक राजनीतिक इच्छाशक्ति उत्पन्न गर्न काम गर्दछ।   एफ.ए.टि.एफ ले सदस्य देशहरूको "सहकर्मी समीक्षा" ("आपसी मूल्याङ्कन") मार्फत आफ्ना सिफारिसहरू कार्यान्वयनमा प्रगतिको अनुगमन गर्दछ।

सन् २००० देखि, फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स ले एफ.ए.टि.एफ कालोसूची (औपचारिक रूपमा "Call for action कल फर एक्शन" भनिन्छ) र एफ.ए.टि.एफ खैरो सूची (औपचारिक रूपमा "Other monitored jurisdictions अन्य अनुगमन गरिएको क्षेत्राधिकार" भनिन्छ) सुरु गरेको छ।     कालोसूचीले वित्तीय संस्थाहरूलाई यस सुचीमा सूचीकृतबाट श्रोत र सेवाहरू स्थानान्तरण गराउन बाध्य बनाएको छ।  यसको परिणामस्वरूप सूचीबद्ध देशहरूमा आन्तरिक आर्थिक र राजनीतिक नेतृत्वलाई एफ.ए.टि.एफ अनुरूप नियमहरू लागू गर्न आफ्ना सरकारहरूलाई दबाब दिन प्रेरित गरेको छ।  यद्यपि  धेरै सम्बन्धित क्षेत्रीय निकायहरू मार्फत, FATF संजालमा कूल १८७ देशहरू थिएl.
#
#
#
#
#
#
#
#
#
#

### पर्यवेक्षक सदस्य
, "पर्यवेक्षक" सदस्य भएको १ देश ( इन्डोनेसिया), र २८ अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू छन्। यसमा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष, संयुक्त राष्ट्र संघको छ विशेषज्ञ समूहहरू र विश्व बैंक समावेश छन्। सबै पर्यवेक्षक संस्थाहरूको कार्यहरू मध्ये एक सम्पत्ति शुद्धीकरण विरोधी कार्य हो। पर्यवेक्षक संस्थाहरूमा समावेश छन्::
* अफ्रिकी विकास बैंक
* Anti-Money Laundering Liaison Committee of the Franc Zone (CLAB) [French]
* एसियाली विकास बैंक
* Basel Committee on Banking Supervision (BCBS)
* Camden Asset Recovery Inter-agency Network (CARIN)
* Egmont Group of Financial Intelligence Units
* European Bank for Reconstruction and Development (EBRD)
* Group of International Finance Centre Supervisors
* लागूऔषध तथा अपराध सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्र कार्यालय (UNODC)
* संयुक्त राष्ट्र आतंकवाद विरोधी समिति कार्यकारी निर्देशनालय (UNCTED)

## यो पनि हेर्नुहोस्
* हुन्डी
* हवाला
* रेमिटेन्स

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अन्तरसरकारी संस्थाहरू
अस्ट्रेलियाको पिआर

**अस्ट्रेलियाको पिआर (स्थायी बासिन्दा) (Australian permanent residents)** अस्ट्रेलियाका बासिन्दा हुन् जो संग अस्ट्रेलियाको स्थायी भिसा छ तर उनीहरू अष्ट्रेलियाका नागरिक होइनन्। स्थायी भिसा धारक अष्ट्रेलियामा अनन्तकालसम्म रहन सक्छ। ५-वर्षको प्रारम्भिक यात्रा सुविधा, जुन अन्तर्निहित माइग्रेसन कार्यक्रमसँग मेल खान्छ, स्थायी भिसासँगै प्रदान गरिन्छ। यात्रा सुविधाको म्याद समाप्त नभएसम्म, भिसा धारकले अष्ट्रेलिया छोड्न र स्वतन्त्र रूपमा पुन: प्रवेश गर्न सक्छ। त्यो अवधि पछि भिसा धारकले यात्रा सुविधाको लागि पुन: आवेदन दिन आवश्यक छ। यद्यपि, स्थायी भिसा धारकहरू जो पहिले नै अष्ट्रेलियामा म्याद सकिएको यात्रा सुविधाको साथ अस्ट्रेलियामा छन् अनिश्चितकालका लागि अस्ट्रेलियामा रहन सक्छन्।

स्थायी बासिन्दाले अष्ट्रेलियाको नागरिक सरह नि:शुल्क वा सहुलियतपूर्ण कानुनी, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाहरूमा सहितका धेरै अधिकार र विशेषाधिकारहरूको उपयोग गर्न सक्छन्। उनीहरूलाई संघीय वा राज्य/क्षेत्रको चुनावमा मतदान गर्ने अधिकार छैन, तर केही स्थानीय सरकारको चुनावमा मतदान गर्न सक्छन्। स्थायी बासिन्दाहरूले अष्ट्रेलियाली राहदानीको हकदार छैनन्।

अधिकांश स्थायी बासिन्दाहरू प्रतिक्षा अवधि पछि नागरिक बन्न योग्य हुन्छन्।  प्रतिक्षा अवधि सकिएपछि नागरिकता परीक्षणमा रहने र समारोहमा उपस्थित हुने प्रक्रियाले नागरिकता पाउन दुई वर्ष लाग्न सक्छ । 

## लाभ र सीमाहरू 
स्थायी बासिन्दा स्थितिका फाइदाहरू समावेश छन्:

* अष्ट्रेलियामा रोजगारीमा केही सीमितताहरू। प्रायः संघीय सरकारी जागिरको  रोजगारीका अवसरहरूको लागि स्थायी बसोबासको विपरीत नागरिकता चाहिन्छ।  
* केही मापदण्डहरू पूरा गरेपछि अष्ट्रेलियाको नागरिकताको लागि आवेदन दिने अधिकार।
* मानवीय कार्यक्रम अन्तर्गत स्वीकृत र राष्ट्रमंडल समर्थित स्थानमा भर्ना भएका स्थायी बासिन्दाहरूको लागि, HECS-HELP योजना अन्तर्गत उनीहरूको विद्यार्थी योगदानको भुक्तानी स्थगित गर्ने अधिकार। 
* स्थायी बसोबासको लागि आफन्तहरूलाई प्रायोजित गर्ने अधिकार, आवास मापदण्डहरू र सहयोग आवश्यकताहरूको आश्वासनको सर्तमा।
* अष्ट्रेलिया *भित्र* जन्मिएका बालबालिका जन्मकै आधारमा अष्ट्रेलियाको नागरिक हुनेछन्। 
* चिकित्सा र सामाजिक सुरक्षा लाभहरू पहुँच गर्ने अधिकार, यद्यपि त्यहाँ केही सुविधाहरूको लागि 2-वर्ष प्रतीक्षा अवधि छ। 
* न्यूजील्याण्ड भिसाको लागि आवेदन नगरी न्यूजील्याण्ड यात्रा गर्ने अधिकार। (यो अधिकार न्यूजील्याण्ड सरकारले प्रदान गरेको हो। )
* न्यूजील्याण्डमा बस्न, काम गर्न र अध्ययन गर्न असीमित अधिकार। (यो अधिकार न्यूजील्याण्ड सरकारले प्रदान गरेको हो। ) 

पीआर बाहक (स्थायी बासिन्दा)लाई " ब्रिटिश प्रजा " /“British subjects” नभएसम्म र मतदानमा दर्ता नभएसम्म  संघीय, राज्य वा क्षेत्रीय चुनावमा मतदान गर्ने अधिकार हुदैन, तर केही स्थानीय सरकारको चुनावमा मतदान गर्न सक्छन्। स्थायी बासिन्दाहरूले अष्ट्रेलियाली राहदानीको हकदार छैनन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
छापामार युद्ध

अङ्गुठाकार|275x275पिक्सेल|प्रायद्वीप युद्धको समयमा छापामार युद्ध, , फ्रान्सेली सेनाहरू विरुद्ध पोर्चुगिज छापामार आक्रमणको (रोक गेमिरो द्वाराचित्रण)
**छापामार युद्ध** (**गुरिल्ला युद्ध**) को अर्थमा प्रयोग भएको **गुरिल्ला** वा **छापामार** शब्द स्पेनिस भाषाबाट आएको हो। स्पेनिशमा यसको अर्थ छोटो युद्ध हो। बृहत नेपाली शब्दकोषमा  यसको अर्थ "लुकीछिपी छापा मार्ने; अचानक आक्रमण गर्ने" छ ।

सामान्यतया, छापामार युद्ध शत्रुको पछाडि वा भागमा आक्रमण गर्ने अर्धसैनिक वा अनियमित सेनाहरूको एकाइहरूद्वारा लडाइन्छ। वास्तविक युद्ध बाहेक, छापामारहरूले शत्रु सेनाहरूमा विध्वंश गर्ने र आतंक फैलाउने काम पनि गर्छन्।

छापामारको पहिचान गर्न गाह्रो हुन्छ। उनीहरूसँग कुनै विशेष पोशाक हुदैन। दिनमा सर्वसाधारण नागरिकजस्तै बस्ने र रातमा लुकेर आतंक फैलाउने गर्छन् । छापामारहरूले नियमित सेनालाई छक्क्याएर विध्वंस कार्य काम गर्छन्।

छापामार सैनिकको सिद्धान्त ‘हिट एण्ड रन’ हो । तिनीहरू अचानक आक्रमण गर्छन्, अदृश्य हुन्छन् र टाढा देखा पर्दछ। उनीहरूले आफूसँग थोरै सामान बोक्छन्। तिनीहरूको लागि कुनै नियन्त्रक छैन, त्यसैले तिनीहरूको काममा कुनै अवरोध छैन। छापामार सेनाले सामान्यतया आफूभन्दा शक्तिशाली सेनालाई अचानक आक्रमण गरेर आफ्नो रक्षा गर्छ। उनीहरुको बुद्धिमा विशेष विश्वास हुन्छ । उनीहरुको सुरक्षाका लागि सूचना दिनेको व्यवस्था मिलाइन्छ ।

## रणनीति 
श्रेणी:युद्ध
सिलेटी भाषा

**सिलेटी** एक आर्य भाषा हो जुन अनुमानित १ करोड मानिसहरूले बोल्छन्, मुख्य रूपमा बङ्गलादेशको सिलेट विभाग, असमको बराक उपत्यका र भारतको त्रिपुराको उत्तरी भागहरूमा। यस बाहेक, भारतका मेघालय, मणिपुर र नागाल्यान्ड राज्यहरूमा सिलेटी बोल्नेहरूको पर्याप्त सङ्ख्याका साथै संयुक्त अधिराज्य, संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा र मध्य पूर्वमा प्रवास समुदायहरू छन्। यस भाषालाई विभिन्न रूपमा बङ्गाली भाषाको बोली वा आफ्नै अधिकारमा भाषाको रूपमा लिइन्छ। जबकि अधिकांश भाषाविद्हरूले यसलाई स्वतन्त्र भाषा मान्छन्, धेरै स्थानीय भाषीहरूका लागि सिलेटी ले डिग्लोसिक स्थानीय भाषा बनाउँछ, मानक बङ्गालीले संहिताबद्ध लेकको रूपमा गठन गर्दछ। सिलेटी पूर्वी आर्य भाषाहरूको हो, जुन मगधी प्राकृतबाट विकसित भएको हो। सिलहट वरपरका तल्लो भूभागहरू मूल रूपमा प्राचीन खासी मानिसहरूद्वारा बसोबास गर्थे; र सबैभन्दा प्रारम्भिक ज्ञात आर्य बस्तीहरू ६औँ शताब्दीमा कामरूप राजाको अधीनमा बनाइएको थिए। सिलेट  (श्रीहट्टा) त्यसपछि १०औँ शताब्दी पछि तल्लो भूभागीय क्षेत्रवादको केन्द्रको रूपमा देखा पर्‍यो।

सिलेटी एक "अल्पसङ्ख्यक, राजनीतिक रूपमा अपरिचित, र कम अध्ययन गरिएको भाषा हो। " यसलाई हाल बङ्गलादेश वा भारतमा आधिकारिक रूपमा भाषाको रूपमा मान्यता दिइएको छैन। सिलेटीमा हाल मानकीकृत लेखन प्रणाली छैन। ऐतिहासिक रूपमा सिल्हेट क्षेत्रमा, सिलेटी  नगरी लिपि बङ्गाली लिपिको साथमा प्रयोग गरिएको थियो। सिलेटी नगरी प्रायः धार्मिक कविता लेख्नमा मात्र सीमित थियो। बङ्गलादेशमा मानक बङ्गाली शिक्षाको माध्यम हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पूर्वी आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:असममा बोलिने भाषाहरू
विश्वव्यापी आतङ्कवाद सूचकाङ्क

'''''' इन्स्टिच्युट फर इकोनोमिक्स एन्ड पिसद्वारा वार्षिक रूपमा प्रकाशित एक प्रतिवेदन हो। यसलाई सूचना प्रविधि उद्यमी र इन्स्टिच्युट फर इकोनोमिक्स एन्ड पिसका संस्थापक स्टिभ किलेलियाले विकास गरेका थिए। सूचकाङ्कले सन् २००० देखि आतङ्कवादको प्रमुख विश्वव्यापी प्रवृत्ति र ढाँचाको विस्तृत सारांश प्रदान गर्दछ। यो विश्वका राष्ट्रहरूलाई आतङ्कवादी गतिविधि अनुसार व्यवस्थित रूपमा श्रेणीबद्ध गर्ने प्रयास हो। सूचकाङ्कले आतङ्कवादको प्रभावको स्पष्ट तस्वीर निर्माण गर्न, प्रवृत्ति चित्रण गर्न र अनुसन्धानकर्ता र नीति निर्माताहरूद्वारा विश्लेषण गर्नका लागि डेटा शृङ्खला प्रदान गर्न आतङ्कवादी आक्रमणहरूसँग सम्बन्धित धेरै कारकहरूलाई जोड्दछ। यसले आतङकवादको प्रभावमा देशहरूको क्रमिक वरीयता प्रदान गर्न एक समग्र अङ्क उत्पादन गर्दछ।

 विश्वव्यापी आतङ्कवाद डाटाबेसको तथ्याङ्कमा आधारित छ जुन मेरिल्यान्ड विश्वविद्यालयको नेसनल कन्सोर्टियम फर द स्टडी अफ टेरोरिज्म एन्ड रेस्पोन्स टु टेररिज्म (स्टार्ट)द्वारा सङ्कलन गरिएको छ। यसले आतङ्कवादका १,९०,००० भन्दा बढी घटनाहरूलाई संहिताबद्ध गरेको छ। यसले १६३ देशहरूलाई समेटेको छ, जुन विश्वको जनसङ्ख्याको ९९.७% हो।

जिटिआई विश्वव्यापी शान्ति सूचकाङ्क विशेषज्ञ प्यानलको परामर्शमा विकसित गरिएको थियो। यसको उद्देश्य प्रवृत्तिहरूको जाँच गर्नु हो र आतङ्कवादको भविष्य र आवश्यक नीतिगत प्रतिक्रियाहरूको बारेमा सकारात्मक र व्यावहारिक बहसलाई सूचित गर्न मद्दत गर्नु हो।

## विधि 
## देश अनुसार 
;सूचक
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:शान्ति र द्वन्द्वका अध्ययनहरू
श्रेणी:आतङ्कवाद
जगदीशपुर जलाशय

**जगदीशपुर जलाशय** जहदी, कपिलवस्तु जिल्ला, नेपालको एउटा जलाशय हो। २२५ हेक्टेयर (२.२५ किमी २) को सतह क्षेत्रको साथ, यो देशको सबैभन्दा ठुलो जलाशय र एक महत्त्वपूर्ण सिमसार स्थल हो। यो १९७ मिटर (६४६ फीट) को उचाइमा अवस्थित छ। रामसार महासन्धिले परिभाषित गरे अनुसार जगदीशपुर जलाशयलाई अन्तर्राष्ट्रिय महत्वको रामसार सिमसारको सूचीमा सूचीकृत गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका तालहरू
श्रेणी:नेपालका रामसार क्षेत्रहरू
पहिलो भारत-पाकिस्तान युद्ध

**पहिलो भारत-पाकिस्तान युद्ध** वा **पहिलो कश्मीर युद्ध** भारत र पाकिस्तान बीच सन् १९४७ देखि १९४८ सम्म जम्मू र कश्मीर राज्यको लागि भएको पहिलो युद्ध थियो। यो दुई 
देश बीचमा भएका चार भारत-पाकिस्तान युद्ध मध्ये यो पहिलो थियो। पाकिस्तानले कश्मीर कब्जा गर्ने प्रयासमा र आफ्नो शासक भारतमा सामेल हुने सम्भावनालाई रोक्नको लागि वजिरिस्तानबाट आदिवासी लश्कर सुरु गरेर आफ्नो स्वतन्त्रताको केही हप्ता पछि युद्धको सुरुवात गर्यो। युद्धको निष्कर्षविहीन परिणामले पछि पनि दुवै देशको भूराजनीतिलाई असर गरिरह्यो।

जम्मू र कश्मीरका महाराजा हरि सिंहले पुन्चमा आफ्ना मुस्लिम प्रजाहरूद्वारा विद्रोहको सामना गरिरहेका थिए र आफ्नो राज्यको पश्चिमी जिल्लाहरूको नियन्त्रण गुमाए।२२ अक्टोबर १९४७ मा, पाकिस्तानको पश्तून आदिवासी मिलिशियाहरूले राज्यको सीमा पार गरे। यी स्थानीय जनजाति मिलिशिया र अनियमित पाकिस्तानी सेनाहरू राजधानी सहर श्रीनगर कब्जा गर्न गए, तर बारामुल्ला पुगेपछि तिनीहरूले लुट्न थाले र रोकिए। महाराजा हरि सिंहले सहयोगको लागि भारतलाई बिन्ती गरे, र सहयोगको प्रस्ताव गरियो, तर यो उनको भारतमा विलयको एउटा दस्तावेजमा हस्ताक्षरको विषय थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारत पाकिस्तान युद्ध
श्रेणी:भारत सम्मिलित युद्धहरू
सिसन बानियाँ

**सिसन बानिया**  नेपाली भ्लगिङ समुदाय र नेपाली सिनेमामा आफ्नो कामका लागि परिचित नेपाली भ्लगर र चलचित्र निर्माता हुन्।   उनी भ्लगिङमा परफेक्शनिस्टका रूपमा चिनिन्छन्। उनी नेपालको एक सफल ब्य्क्ती हुन।  

## व्यक्तिगत जीवन 
बानियाको जन्म 10 जुन , 1991, नेपालको पूर्वी भागमा पर्ने झापामा भएको थियो। बानिया ५ फिट ८ इन्चमा रहन्छ । उनको बुबाको नाम श्याम राजा बानियाँ र आमाको नाम सुशीला बानियाँ हो। 

## क्यारियर 
उनले आफ्नो पहिलो YouTube भिडियो आठ वर्ष अघि अपलोड गरे र 2015 मा भ्लगिङ सुरु गरे। सिसन बानिया मुख्यतया भ्लगिङ क्षेत्रमा आउन फिटनेस प्रशिक्षक **सुशान्त प्रधानबाट** प्रेरित र प्रभावित थिए।  यसअघि उनी मोडल र विवाह समारोहमा फोटोग्राफी गर्थिन् । उसले भ्लगिङ क्षेत्रमा परिचय गराएकोमा सुशान्त प्रधानलाई श्रेय दिन्छ र दिन्छ। उनी भिडियो बनाउनुअघि कथाहरू बनाउन माहिर छन्। यसले उनलाई सयौं YouTube सिर्जनाकर्ताहरूमध्ये फरक बनाउँछ।  उहाँ फोटोग्राफर, भिडियोग्राफर र दक्ष पेशेवर फिल्म निर्माता पनि हुनुहुन्छ।  उनले अन्नगत, आधा लभ आदि जस्ता धेरै चलचित्रमा काम गरिसकेका छन्। उनी एक सफल ब्यक्ती हुन्। 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपाली मानिसहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९९१ मा जन्म
अगालेगा

अङ्गुठाकार|200x200पिक्सेल| उत्तर अगालेगा को भुउपग्रहीय छवि
**अगालेगा**  मौरिससको अाश्रीत द्वीप समुह हो जसमा हिन्द महासागरमा अवस्थित दुई बाहिरी टापुहरू छन्, जो मौरिसस टापुको लगभग ७२.३ योजन (१०५० किमी,६५० मा.) उत्तरमा  पर्दछन । मौरिसस को संविधान अन्तर्गत, अगालेगा मौरिसस गणतन्त्र को एक घटक द्वीप हो। बाहीर नबताइएतापनि इन्डियाले यस टापुलाई गुप्त रुपमा सैन्य अखडा बनाउँने उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिरहेको देखिन्छ ।   यस टापु समुहलाइ   मौरिससको संविधानले स्पष्ट रूपमा  निम्न टापुहरू " *रोड्रिग्स, ट्रोमेलिन, कार्गाडोस काराजोस ( सेन्ट ब्रान्डन ), चागोस आर्चीपेलागो (...) डिएगो गार्सिया र अन्य टापुहरू  सँगै* मौरिससको अभिन्न सार्वभाैम अंङ्गको रुपमा*परिभाषित गरेको छ।*
दोस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध

**सन् १९६५ को भारत-पाकिस्तान युद्ध** वा **दोस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध** पाकिस्तान र भारत बीचको सशस्त्र सङ्घर्ष थियो जुन अगस्त सन् १९६५ देखि सेप्टेम्बर १९६५ सम्म भएको थियो। सत्रह हप्ताको युद्धले दुबै पक्षमा हजारौँको ज्यान लियो र बख्तरबन्द सवारी साधनहरूको सबैभन्दा ठुलो संलग्नता र दोस्रो विश्वयुद्ध पछिको सबैभन्दा ठुलो ट्याङ्क युद्धको साक्षी भयो।

युद्धविराम घोषणा गर्दा पाकिस्तानमाथि भारतको माथिल्लो हात थियो। यद्यपि दुई देशहरू एक गतिरोधमा लडेका थिए, तर यो द्वन्द्वलाई पाकिस्तानको लागि रणनीतिक र राजनीतिक पराजयको रूपमा हेरिएको छ, किनकि यसले कश्मीरमा विद्रोहलाई उक्साउन सफल हुन सकेको थिएन।

अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा, युद्धलाई ठुलो शीतयुद्धको सन्दर्भमा हेरिएको थियो, र उपमहाद्वीपमा महत्त्वपूर्ण भूराजनीतिक परिवर्तनको परिणाम थियो। युद्ध अघि, संयुक्त राज्य अमेरिका र युनाइटेड किंगडम भारत र पाकिस्तान दुवैका प्रमुख भौतिक सहयोगीहरू थिए, तिनीहरूको सैन्य हार्डवेयर र विदेशी विकास सहायताको प्राथमिक आपूर्तिकर्ताको रूपमा।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारत-पाकिस्तान युद्ध
श्रेणी:भारत सम्मिलित युद्धहरू
सटीक कृषि

**सटीक कृषि** (अङ्ग्रेजीः Precision Agriculture) भन्नाले कृषिमा दिगो उत्पादन हेतु स्थलगत र समयानुसार हुने परिवर्तनशीलता लाई ध्यानमा लिई गरिने कृषि व्यवस्थापन रणनीति हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:कृषि
तेस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध

**सन् १९७१ को भारत-पाकिस्तान युद्ध** वा **तेस्रो भारत-पाकिस्तान युद्ध** भारत र पाकिस्तान बीच एक सशस्त्र सङ्घर्ष थियो जुन पूर्वी पाकिस्तानमा ३ डिसेम्बर १९७१ देखि १६ डिसेम्बर १९७१ सम्म बङ्गलादेश मुक्ति युद्धको समयमा भएको थियो। आधिकारिक युद्ध पाकिस्तानी वायुसेना-सम्बन्धित अपरेसन चेंगिज खानसँग सुरु भयो, जसमा ११ भारतीय एयर स्टेशनहरूमा पूर्वपूर्व हवाई हमलाहरू समावेश थिए जसमा सामान्य क्षति भयो र केही घण्टाको लागि काउन्टर एयर अपरेशनहरू निलम्बन गरियो। भारतको प्रवेशले अवस्थित द्वन्द्वलाई विस्तार गर्यो, जसमा भारतीय र पाकिस्तानी सेनाहरू पूर्वी र पश्चिमी दुवै मोर्चामा संलग्न थिए।

युद्धको तेह्र दिनमा, भारतले पूर्वी पाकिस्तानमा पूर्ण श्रेष्ठता हासिल गरेको थियो, जबकि पश्चिम पाकिस्तानमा पनि यसको पर्याप्त श्रेष्ठता थियो, जसको परिणाम पछि पाकिस्तानको पूर्वी रक्षाले आत्मसमर्पणको संयुक्त औजारमा हस्ताक्षर गर्‍यो। यो अनुमान गरिएको छ कि पाकिस्तानी सेना र समर्थन पाकिस्तानी समर्थक इस्लामवादी मिलिशियाका सदस्यहरूले बङ्गलादेशमा ३००,००० देखि ३,०००,००० नागरिकहरूको बीचमा मारेका छन्। द्वन्द्वको परिणाम स्वरूप, थप आठ देखि दस लाख मानिसहरू देश छोडेर भारतमा शरण लिन पुगे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारत पाकिस्तान युद्ध
श्रेणी:भारत सम्मिलित युद्धहरू
पुष्यभूति वंश

**पुष्यभूति वंश** जसलाई **वर्धन वंश** पनि भनिन्छ, छैठौं र सातौं शताब्दीमा उत्तरी भारतमा शासन गर्ने एक राजवंश थियो। वंश आफ्नो अन्तिम शासक हर्षवर्धनको अधीनमा आफ्नो चरम सीमामा पुग्यो, र **हर्षको साम्राज्य**ले उत्तर र उत्तर-पश्चिम भारतको धेरै भाग ओगटेको थियो, पूर्वमा कामरूप र दक्षिणमा नर्मदा नदीसम्म फैलिएको थियो। राजवंशले सुरुमा स्थानवेश्वर (आधुनिक कुरुक्षेत्र जिल्ला, हरियाणामा) बाट शासन गर्यो, तर हर्षले अन्ततः कन्याकुब्जा (आधुनिक कन्नौज, उत्तर प्रदेश) लाई आफ्नो राजधानी बनायो, जहाँबाट उनले सन् ६४७ सम्म शासन गरेका थिए।

## इतिहास 
राजवंशको उत्पत्तिबारे कुनै ठोस जानकारी उपलब्ध छैन। सातौं शताब्दीका कवि बाणद्वारा लिखित हर्षचरितले पुष्यभूतिलाई राजवंशको संस्थापकको रूपमा नामाकरण गर्दै तिनीहरूको उत्पत्तिको पौराणिक विवरण दिन्छ। यस पौराणिक कथा अनुसार, पुष्यभूति श्रीकान्त जनपद (आधुनिक कुरुक्षेत्र जिल्ला) मा बस्थे, जसको राजधानी स्थानविश्व (आधुनिक थानेसर) थियो। शिवका भक्त, पुष्यभूति "दक्षिण" का शिक्षक भैरवाचार्यको प्रभावमा श्मशानमा तान्त्रिक अनुष्ठानमा संलग्न भए। यस अनुष्ठानको अन्त्यमा, एउटी देवी (लक्ष्मीको रूपमा चिनिन्छ) ले उनलाई राजा अभिषेक गरी एक महान वंशको संस्थापकको रूपमा आशीर्वाद दिनुभयो।

पुष्यभूति वंशले मूलतः आफ्नो राजधानी स्थानेश्वर (थानेसर) वरपरको सानो क्षेत्रमा शासन गरेको थियो। तिनीहरूका शासक आदित्य-वर्धन (वा आदित्य-सेना) सम्भवतः कन्नौजका मौखरी राजा शर्व-वर्मनका सामन्त थिए। उनका उत्तराधिकारी प्रभाकर-वर्धन पनि आफ्नो प्रारम्भिक दिनमा मौखरी राजा अवन्ति-वर्मनको सामन्त हुन सक्छन्। प्रभाकरकी छोरी राज्यश्रीले अवंती-वर्मनका छोरा ग्रह-वर्मनसँग विवाह गरेकी थिइन्। यस विवाहको फलस्वरूप, प्रभाकरको राजनीतिक हैसियतमा उल्लेखनीय वृद्धि भयो र उनले परम-भट्टारक महाराजाधिराजको साम्राज्यवादी उपाधि धारण गरे। ("जसको वीरता र स्नेहको कारण अन्य राजाहरू झुक्छन्")।

हर्षचरितका अनुसार प्रभाकरको मृत्युपछि मलावका राजाले गौडका शासकको समर्थनमा कन्नौजमाथि आक्रमण गरेका थिए। मलाव राजाले ग्रह-वर्मनलाई मारेर राज्यश्री कब्जा गरे। बानाले यस राजाको उल्लेख गर्दैनन्, तर इतिहासकारहरूले उहाँलाई पछिको गुप्त वंशको शासक भएको अनुमान लगाएका छन्। प्रभाकरको जेठो छोरा राज्य-वर्धनले मलाव शासकलाई पराजित गरे, तर गौड राजाद्वारा मारिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पुष्यभूति वंश
श्रेणी:ऐतिहासिक हिन्दु साम्राज्यहरू
श्रेणी:भारतका वंशहरू
ठेठी

**ठेठी** मैथिली भाषाको बोली वा आफ्नैमा एक स्वतन्त्र भाषा हो, जुन मुख्यतया भारत र नेपालको मिथिला क्षेत्रमा बोल्ने गरिन्छ। यो मुख्यतया भारतको बिहारको कोसी, पूर्णिया र मुङ्गेर प्रमण्डल र नेपालका केही छेउछाउका जिल्लाहरूमा बोलिन्छ। सन् २०११ को जनगणना अनुसार भारतमा १६५,००० ठेठी वक्ताहरू छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बिहारमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:मैथिली भाषा
लौह युग

[अङ्गुठाकार|307x307पिक्सेल|[कोरियाको सिल्ला राज्यको कालको फलामको कवच जुन कोरियली राष्ट्रीय संग्रहालय मा राखिएको छ।]]
**लौह  युग / फलाम युग** () भनेको मानिसले फलामको प्रयोग गर्न सुरु गरेको अवधि हो। इतिहासमा यो युग  ढुंगे युग र कांस्य युग पछिको काल हो। ढुंगे युगमा मानिसले कुनै पनि धातुको उत्खनन गर्न असमर्थ थिए । कांस्य युगमा फलामको खोज भएको थिएन, तर फलाम युगमा, तामा, कांस्य र फलाम बाहेक, मानवले केही अन्य ठोस धातुहरू पनि पत्ता लगाए र प्रयोग गर्न सिकेका थिए। 

विश्वका विभिन्न भागहरूमा फलामको प्रयोगको ज्ञानको क्रमशः फैलावट वा उदयको कारणले गर्दा यो युग विभिन्न भागमा  विभिन्न समयमा सुरु भएको मानिन्छ तर एनाटोलियादेखि भारतीय उपमहाद्वीपसम्म यसको सुरुवात ईसापूर्व १३०० तिर भएको थियो, यद्यपि केही स्रोतहरूका अनुसार, यसभन्दा पहिले पनि फलामको प्रयोगका केही संकेतहरू पाइन्छ।  

यस युगको विशेषता यो थियो  कि मानिसले विभिन्न भाषाका अक्षरहरूको विकास गरे जसको सहायताले त्यस कालमा साहित्य र इतिहास लेख्न सकियो । यस युगमा संस्कृत र चिनियाँ भाषाहरूमा साहित्य फस्टाएको थियो। ऋग्वेद र अवस्ताई गाथाहरू यसै समयमा लेखिएका थिए। यस युगमा कृषि, धार्मिक विश्वास र कला शैलीहरूमा पनि ठूलो परिवर्तन भयो।  
## यो पनि हेर्नुहोस्
* कांस्य युग
* ढुङ्गे युग

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ऐतिहासिक युगहरू
गौड राज्य

**गौड राज्य** भारतीय उपमहाद्वीपमा शास्त्रीय अवधिमा एक अवस्थित राज्य थियो, जुन बङ्गालको गौड क्षेत्रमा (आधुनिक पश्चिम बङ्गाल र बङ्गलादेश) चौथो शताब्दीमा वा सम्भवतः पहिलेदेखि उत्पन्न भएको थियो।

## इतिहास 
राजा शशाङ्कलाई गौड भनिने एकीकृत बङ्गालमा पहिलो छुट्टै राजनैतिक संस्था सिर्जना गर्ने श्रेय प्रायः दिइन्छ। केही स्रोतहरूमा, शशांकलाई बङ्गालको आदिवासी नेताको रूपमा वर्णन गरिएको छ। शशाङ्कको नाम शशाङ्क र शाङ्क-देव सहित धेरै रूपहरूमा देखा पर्दछ। यो नाम संस्कृतबाट चन्द्रमाको अर्को नामको रूपमा आएको हो। शाङ्क-देव त्यसैले "चन्द्र देवता" लाई ढिलो रूपमा अनुवाद गर्दछ। 

पाल सम्राटहरूलाई वाङ्गपति (वङ्गका भगवान) र गौडेश्वर (गौडका भगवान) भनेर चिनिन्थ्यो। सेनाका राजाहरूले पनि आफूलाई गौडेश्वर भन्थे। त्यसबेलादेखि गौड र वाङ्ग सम्पूर्ण बङ्गालका लागि विनिमेय नामहरू जस्तो देखिन्छ। उनको मृत्यु पछि, शशांकको उत्तराधिकारी उनका छोरा, मानवले गरे, जसले आठ महिनासम्म राज्य शासन गरे। यद्यपि गौड चाँडै कामरूपका हर्षवर्धन र भास्करवर्मन बीच विभाजित भयो, पछिल्लाले कर्णसुवर्णलाई पनि जित्न सफल भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मध्यकालीन बङ्गाल
स्टिल उत्पादनको आधारमा देशहरूको सूची

यो पृष्ठ स्टिल (इस्पात) उत्पादनको आधारमा देशहरूको सूची हो।  

सन् २०२२ मा, विश्वको कुल कच्चा स्टिल उत्पादन लगभग १.९ अर्ब टन थियो। हाल सबैभन्दा ठूलो स्टिल उत्पादक देश चीन हो, जसले सन् २०२२ मा विश्वको इस्पात उत्पादनको ५४% ओगटेको थियो। सन् २०२० मा, कोरोना महामारीको बाबजुद, चीन एक अर्ब टन भन्दा बढी स्टील उत्पादन गर्ने पहिलो देश बनेको थियो। सन् २००८, २००९, २०१५ र २०१६ मा विश्वव्यापी मन्दीको परिणामस्वरुप अधिकांश स्टिल उत्पादक देशहरूमा उत्पादन घटेको थियो भने सन् २०१० र २०१७ मा, यो फेरि बढेको थियोे।

## देशहरूको सूची 
यो विश्व स्टिल सङ्घद्वारा प्रदान गरिएको तथ्याङ्कमा आधारित, सन् १९६७, १९८०, १९९०, २००० र २००७ देखि २०२१ सम्ममा स्टील उत्पादनको आधारमा देशहरूको सूची हो।      कम्तीमा २० लाख मेट्रिक टन कच्चा इस्पातको वार्षिक उत्पादन भएका सबै देशहरू यस सूचीमा समावेश छन्। 

## निर्यात 

## आयात 
खुद : आयात-निर्यात

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* विश्व इस्पात सङ्घ
* अमेरिकी फलाम र इस्पात संस्थान
आवृत्तिक्रममापन यन्त्र

अङ्गुठाकार| **आवृत्तिक्रम**को उदाहरण: प्रिज्मले सेतो प्रकाशलाई यसको घटक रंगहरूमा फैलाएर विश्लेषण गर्दछ।
**आवृत्तिक्रममापन यन्त्र** अध्ययनको क्षेत्र हो जसले विद्युत चुम्बकीय विकिरण र तरंग दैर्ध्य वा विकिरणको आवृत्तिको कार्यको रूपमा पदार्थ बीचको अन्तरक्रियाबाट परिणाम हुने विद्युत चुम्बकीय आवृतिको क्रमलाई  मापन र व्याख्या गर्दछ।   सरल शब्दहरूमा, **आवृत्तिक्रममापन यन्त्र** भनेको दृश्य प्रकाशबाट इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक स्पेक्ट्रमको सबै ब्यान्डहरूमा सामान्यीकृत रङको सटीक अध्ययन हो।
जैन साहित्य

**जैन साहित्यले** (संस्कृत : जैन साहित्य) जैन धर्मको साहित्यलाई बुझाउँछ। यो एक विशाल र धेरै पुरानो साहित्यिक परम्परा हो, जुन सुरुमा मौखिक रूपमा प्रसारित गरिएको थियो। सबैभन्दा पुरानो जीवित सामग्री प्राकृत भाषा (मध्य-भारती आर्य) अर्धमागधीमा लेखिएका प्राकृत जैन आगमहरूमा समाहित छ। पछिल्ला जैन भिक्षुहरूले यी प्राविधिक ग्रन्थहरूमा विभिन्न टिप्पणीहरू लेखेका थिए। पछिका रचनाहरू संस्कृत र महाराष्ट्री प्राकृत जस्ता अन्य भाषाहरूमा पनि लेखिएका थिए।

जैन साहित्य मुख्यतया *दिगम्बर* र *श्वेताम्बर* आदेशका सिद्धान्तहरू बीच विभाजित छ। जैन धर्मका यी दुई मुख्य सम्प्रदायहरू कुन ग्रन्थहरूलाई आधिकारिक मान्नुपर्छ भन्ने बारेमा सहमत छैनन्।

हालैका जैन साहित्यहरू अन्य भाषाहरूमा पनि लेखिएका छन् जसमा मराठी, तमिल, राजस्थानी, ढुन्ढारी, मारवाडी, हिन्दी, गुजराती, कन्नड, मलयालम र पछिल्लो समय अङ्ग्रेजी लगायतका भाषाहरू पर्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जैन साहित्य
युरेनियम उत्पादनको आधारमा देशहरूको सूची

यो लेखमा **युरेनियम उत्पादनको आधारमा देशहरूको सूची** समावेश छ। पहिलो दुई सूची विश्व आणविक संघ द्वारा संकलित गरिएको छ, र युरेनियम खनन द्वारा यूरेनियम उत्पादन मापन गर्दछ।

## विश्व आणविक संघ (२०२१) 
## विश्व आणविक संघ (२०१८) 
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
नन्दिनागरी लिपि

**नन्दिनागरी** ७औँ शताब्दीमा देखा परेको नागरी लिपिबाट व्युत्पन्न ब्राह्मि लिपि हो। यो लिपि र यसको भिन्नताहरू मध्य डेक्कन क्षेत्र र दक्षिण भारतमा प्रयोग गरिएको थियो, र नन्दिनागरीमा प्रशस्त संस्कृत पाण्डुलिपिहरू फेला परेका छन् तर अलिप्यंतरित छन्। यो देवनागरीको भगिनी लिपि हो, जुन भारतका अन्य भागहरूमा प्रचलित छ।

## व्युत्पत्ति 
नागरी संस्कृत शब्दबाट आएको हो जसको अर्थ सहर हो। "नन्दि" शब्दको पहिलो भाग यसको सन्दर्भमा अस्पष्ट छ। यसको अर्थ "पवित्र" वा "शुभ" हुन सक्छ।

## इतिहास 
नन्दिनागरी ब्राह्मी-आधारित लिपि हो जुन दक्षिणी भारतमा ११औँ र १९औँ शताब्दीको बीचमा दक्षिणी महाराष्ट्र, कर्नाटक र आन्ध्र प्रदेशमा संस्कृतमा पाण्डुलिपिहरू र शिलालेखहरू उत्पादन गर्न प्रयोग गरिएको थियो। यो नागरी लिपिको केन्द्रीय समूहबाट आएको हो र यो देवनागरीसँग सम्बन्धित छ। नन्दिनागरीका धेरै शैलीहरू पनि छन्, जसलाई विद्वानहरूले लिपिको भिन्न रूप मान्छन्। संस्कृत भाषाको हिज्जे गर्न नन्दिनागरी लिपि प्रयोग गरिएको थियो, र विजयनगर साम्राज्यका धेरै संस्कृत तामा शिलालेखहरू त्यस लिपिमा लेखिएका थिए। 

नन्दिनागरीमा लेखिएका धेरै संस्कृत पाण्डुलिपिहरू दक्षिण भारतमा फेला परेका छन्, तर यो भारतको सबैभन्दा कम दस्तावेज र अध्ययन गरिएको प्राचीन लिपिहरू मध्ये एक हो। यसमा वेद, दर्शन, पुरातन कृतिहरू, पौराणिक कथाहरू, विज्ञान र कलाहरूमा टिप्पणीहरू समावेश छन्। यी पाण्डुलिपि पुस्तकालयहरूमा संरक्षित छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू
श्रीलङ्काली गृहयुद्ध

**श्रीलङ्काली गृहयुद्ध** (; ) सन् १९८३ देखि २००९ सम्म श्रीलङ्कामा लडेको गृहयुद्ध थियो। २३ जुलाई १९८३ मा सुरु भएको, यो तमिल इलमको वेलुपिल्लई प्रभाकरनको नेतृत्वमा रहेको लिबरेशन टाइगर्सद्वारा सरकार विरुद्ध चलिरहेको विद्रोह थियो। तमिल टाइगर्सहरूले टापुको उत्तर-पूर्वमा तमिल इलम भनिने एक स्वतन्त्र तमिल राज्य सिर्जना गर्न सङ्घर्ष गरे, सिंहली-प्रभुत्व श्रीलङ्का सरकारद्वारा श्रीलङ्काली तमिलहरू विरुद्ध निरन्तर भेदभाव र हिंसात्मक उत्पीडनका कारण।

सन् १९५६, १९५८, १९७७, १९८१ र १९८३ मा तमिल विरोधी नरसंहारका साथै सन् १९८१ मा जाफना सार्वजनिक पुस्तकालयमा आगजनीको रूपमा हिंसात्मक उत्पीडन भड्किएको थियो। सन् १९४८ मा ब्रिटिस साम्राज्यबाट श्रीलङ्काको स्वतन्त्रता पछिका वर्षहरूमा बहुसङ्ख्यक सिंहली अनियन्त्रित भिडहरूले प्रायः राज्यको समर्थनमा यी कार्यहरू गरेका थिए। स्वतन्त्रता पाएको केही समयपछि, सिंहलीलाई राष्ट्रको एकमात्र आधिकारिक भाषाको रूपमा मान्यता दिइयो। २६ वर्षको सैन्य अभियान पछि, श्रीलङ्काको सेनाले सन् २००९ मा तमिल टाइगर्सलाई पराजित गर्‍यो, गृहयुद्धको अन्त्य भयो।

श्रीलङ्काको सरकारले युद्धको पूर्ण प्रभाव पत्ता लगाउन स्वतन्त्र, अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानलाई बारम्बार अस्वीकार गरेको छ, केही रिपोर्टहरूले सरकारी सेनाहरूले मृत्यु र बेपत्ता पार्ने काममा संलग्न तमिलहरूलाई बलात्कार र यातना दिइरहेका छन् भनी दाबी गरेका छन्। गृहयुद्धको अन्त्य भएदेखि, श्रीलङ्काली राज्यले नागरिक लक्ष्यहरूमा बम विष्फोट, भारी हतियारको प्रयोग, श्रीलङ्काली तमिलहरूको अपहरण र नरसंहारको माध्यमबाट युद्ध अपराध गरेको कारण मानवअधिकार उल्लङ्घनको लागि धेरै विश्वव्यापी आलोचनाको विषय बनेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:श्रीलङ्काली गृहयुद्ध
श्रेणी:भारत सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:छद्मयुद्ध
ओडिया लिपि

**ओडिया लिपि** एक ब्राह्मी लिपि हो जसलाई मुख्यतया ओडिया भाषा र संस्कृत र अन्य क्षेत्रीय भाषाहरू सहित अन्य भाषाहरू लेख्न प्रयोग गरिन्छ। यो भारतीय गणतन्त्रको आधिकारिक लिपिहरू मध्ये एक हो। यो लिपि १००० भन्दा बढी वर्षमा सिद्धम लिपिको एक प्रकारबाट विकसित भएको छ जुन पूर्वी भारतमा प्रयोग भएको थियो।

## इतिहास 
पूर्वी भारतमा, सिद्धान्त लिपिको व्युत्पन्नले लिपिहरूको एक समूह उत्पन्न गर्‍यो जुन अन्ततः बङ्गाली-असमिया लिपि, तिरहुता लिपि र ओडिया लिपि बन्न पुग्यो, पछिले हुकलाई एक विशेषता छातामा परिणत गर्‍यो। ओडिया लिपिको घुमाउरो उपस्थिति ताडका पातहरूमा लेख्ने अभ्यासको परिणाम हो, जसमा धेरै सीधा रेखाहरू प्रयोग गरेर च्यात्ने प्रवृत्ति हुन्छ।

## वर्णमाला 
### स्वर वर्ण 
### व्यञ्जन वर्ण 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू
श्रेणी:भारतका आधिकारिक लिपिहरू
रुसका भाषाहरू

रूसका सबै भाषाहरू मध्ये, रूसी भाषा सबैभन्दा व्यापक रूपमा बोलिने भाषा हो र यो भाषा राष्ट्रिय स्तरमा एकमात्र आधिकारिक भाषा हो। देशमा रुसी सहित २६ भाषाहरू छन् जुन रूसको विभिन्न क्षेत्रहरूमा आधिकारिक भाषाहरू मानिन्छन्। हाल रूसमा १०० भन्दा बढी अल्पसङ्ख्यक भाषाहरू बोलिने गरिन्छ। सन् २०२० देखि, रूसी संविधानमा गरिएको संशोधनले रूसी भाषालाई "राज्य बनाउने मानिसहरू"को भाषा हो भनी उल्लेख गरेको छ। राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुतिनले ३ जुलाई २०२० मा संविधानमा संशोधनहरू समावेश गर्न कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेसँगै, यो ४ जुलाई २०२० देखि लागू भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*युरोपेली रुसका भाषाहरू (एथ्नोलग)
*एसियाली रुसका भाषाहरू (एथ्नोलग)
*सन् १८९७ मा युरोपेली रूसको ५० प्रदेशहरूमा मातृभाषा र जिल्लाहरूद्वारा जनसङ्ख्या
*"रुसमा फ्रान्सेली भाषाको इतिहास।

श्रेणी:रुसका भाषाहरू
अङ्ग्रेज भुटान युद्ध

**अङ्ग्रेज भुटान युद्ध** (**डुवर्स युद्ध** वा **एङ्ग्लो-भुटान युद्ध**) ब्रिटिस भारत र भुटान बीच सन् १८६४ देखि १८६५ सम्म लडिएको युद्ध थियो। यो युद्ध सन् १७७४ देखि दुई राज्यहरू बीचको एक मात्र सैन्य सङ्घर्ष हो।

## पृष्ठभूमि 
उन्नाइसौं शताब्दीमा, ब्रिटिस भारतले भुटानमा धेरै मिसनहरू कमिसन गरेको थियो। आधिकारिक कागजातहरूले सधैँ भुटानद्वारा सीमापार आक्रमणहरू वा असन्तुष्टहरूलाई आश्रय दिने तत्काल कारणको रूपमा उल्लेख गरेको छ; तथापि, आधुनिक इतिहासकारहरूले यस क्षेत्रमा बेलायतको साम्राज्यवादी महत्वाकांक्षालाई वास्तविक बहाना भएको टिप्पणी गर्छन्। भुटान भारत-तिब्बती व्यापारमा एक महत्त्वपूर्ण कोग मात्र होइन तर चिया बारीलाई समर्थन गर्ने ड्वार्स क्षेत्रको व्यावसायिक व्यवहार्यता पनि कम्पनीका अधिकारीहरू बीचमा राम्रोसँग परिचित थियो।

## युद्ध 
बेलायतले नोभेम्बर १८६४ मा युद्धको घोषणा गर्‍यो। भुटानसँग कुनै नियमित सेना थिएन, र जुन सेनाहरू अस्तित्वमा थिए तिनीहरू माचलक, धनुष र तीर, तरवार, चक्कु र क्याटापल्टहरूले सशस्त्र जोङ गार्डहरू मिलेर बनेका थिए। यी मध्ये केही जोङ गार्डहरू, ढाल बोकेर र चेनमेल आर्मर लगाएर, राम्रोसँग सुसज्जित ब्रिटिस सेनाहरू संलग्न थिए।

तत्कालीन देवानगिरि भनेर चिनिने किल्ला देओथाङमा अङ्ग्रेजहरूले १८६५ मा भत्काइदिएका थिए। देओथाङमा बेलायतीहरूले सुरुमा अपमानजनक पराजय बेहोरेका थिए र देवानगिरिलाई पुनः कब्जा गर्दा भुटानी सेनालाई प्रयोग नगर्नका लागि त्यहाँको किल्लालाई भत्काइदिए।

डुवर्स युद्ध मात्र पाँच महिना चल्यो र, भुटानी सेनाहरूले दुई हाउविजर बन्दुकहरू कब्जामा लिएर केही युद्धभूमि विजयहरूको बाबजुद, भुटानको २०% भूभाग गुमाए र पहिले कब्जा गरिएका क्षेत्रहरूलाई जबरजस्ती विच्छेद गरियो। ११ नोभेम्बर १८६५ मा हस्ताक्षर गरिएको सिन्चुला सन्धिका सर्तहरू अन्तर्गत, भुटानले ५०,००० रुपैयाँको वार्षिक अनुदानको बदलामा असम ड्वार्स र बङ्गाल ड्वार्सका क्षेत्रहरू, साथै दक्षिणपूर्वी भुटानको देवानगिरीको ८३ किलोमिटर क्षेत्रहरू हस्तान्तरण गर्‍यो। सिन्चुला सन्धि सन् १९१० सम्म रह्यो, जब भुटान र ब्रिटिस भारतले पुनाखा सन्धिमा हस्ताक्षर गरे, सन् १९४७ सम्म प्रभावकारी भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भुटान सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:संयुक्त अधिराज्य सम्मिलित युद्धहरू
गल्फ खेलक्षेत्र

[अङ्गुठाकार|कोबे,[जापान स्थीत एक ग्वोल्फ खेलक्षेत्रको दृश्य]]
**ग्वोल्फ खेलक्षेत्र** भनेको ग्वोल्फ खेल खेलिने मैदानको विस्तारीत क्षेत्र हो। यसमा खोपील्टाहरूको एक श्रृंखला हुन्छ, प्रत्येकमा टि क्षेत्र (टि बक्स), सुलभमार्ग (फेयरवे), खस्रोखण्ड (रफ) र अन्य खतराहरू, र जमिनमा बेलनाकार प्वाल भएको कचाैरा जस्तो हरित-खण्ड हुँन्छ, जस्लाइ अंग्रेजीमा "कप" भनिन्छ। कचाैरा क्षेत्रमा झन्डी-डन्डी (फ्ल्यागस्टिक) हुन्छ, जस्लाई छेस्को (पिन) समेत भन्ने गरिन्छ । ग्वोल्फको एक मानक चक्र (राउन्ड) मा १८ खोपिल्टाहरु हुन्छन्,र यस्ता प्रायः खेलक्षेत्रहरूमा १८ अलग खोपिल्टाहरू हुन्छन्; यद्यपि, धेरै ९-खोपील्टे खेलक्षेत्रहरू पनि हुन्छन र केही जसमा साझा सुलभमार्ग वा हरित-खण्ड हुँन्छन। १२ वा १४ गैर-मानक संख्यामा खोपील्टाहरू भएका ग्वोल्फ खेलक्षेत्रहरु पनि भेटिन्छन । नेपालको लोमान्थाङ नजिक रहेको मुस्ताङ ग्वोल्फ खेलक्षेत्र लाइ विश्वकै उच्च स्थानमा रहेको ग्वोल्फ खेल क्षेत्र दावी गरिएकोछ । 

श्रेणी:खेलकुद
श्रेणी:खेल मैदानहरू
श्रीलङ्काली मानक समय

**श्रीलङ्काली मानक समय** श्रीलङ्का लागि समय क्षेत्र हो। यो १५ अप्रिल २००६ देखि अवलोकन गरिए अनुसार ग्रिनविच प्रमाणिक समय/अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय (यूटीसी +०५:३०) भन्दा ५ घण्टा ३० मिनेट अगाडि छ। श्रीलङ्काले हाल डेलाइट सेभिङ टाइम पालना गर्दैन।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* भारतीय मानक समय
* युटिसी+०५:३०

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:समय क्षेत्रहरू
मानक समय
अयोज पेरेज

**अयोज पेरेज गुतिरेज** (जन्म २९ जुलाई १९९३) एक स्पेनी पेशेवर फुटबल खेलाडी हुन् जसले ला लिगा क्लब रियल बेटिसका लागि अग्रपङ्क्ति वा आक्रमणकारी मध्यपङ्क्तिको रूपमा खेल्दछन्।

उनले गृहनगरको फुटबल क्लब क्लब देपोर्तिभो तेनेरिफेबाट फुटबलमा पर्दापण गरेका थिए जहाँ उनले लगभग €३० लाख लागि न्यूक्यासलमा सामेल हुनु अघि सन् २०१३-१३ सेगुन्दा दिभिसियोनको संस्करणमा उनको प्रदर्शनको लागि धेरै व्यक्तिगत पुरस्कारहरू प्राप्त गरेका थिए।

पेरेजले २१ वर्षमुनिको टोलीबाट अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्पेनको प्रतिनिधित्व गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
*न्युक्यासल युनाइटेड आधिकारिक प्रोफाइल
*
*
*

श्रेणी:स्पेनका फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:प्रिमियर लिगका खेलाडीहरू
याकुब स्टोलार्जिक

'''''' (जन्म:१९ डिसेम्बर २०००), एक पोल्यान्डेली व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन् जसले इएफएल च्याम्पियनसिपको क्बल लेस्टर सिटीको तर्फबाट गोलरक्षकको रूपमा फुटबल खेल्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पोल्यान्डका फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् २००० मा जन्म
नागरी लिपि

**नागरी लिपि** वा काशीको **उत्तरी नगरी** देवनागरी, नन्दिनगरी र अन्य रूपहरूको पूर्वज हो, र यसलाई प्राकृत र संस्कृत लेख्नको लागि पहिलो पटक प्रयोग गरिएको थियो। यो शब्द कहिलेकाहीं देवनागरी लिपिको समानार्थी शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

नागरी लिपिको जरा पुरातन ब्राह्मी लिपि परिवारमा रहेको छ। पुरातन भारतमा विकासशील संस्कृत नागरी लिपिलाई प्रमाणित गर्ने केही प्रारम्भिक लिखित प्रमाणहरू गुजरातमा फेला परेका पहिलो देखि चौथो शताब्दीका शिलालेखहरू हुन्।

## व्युत्पत्ति 
नागरी संस्कृत शब्दबाट आएको हो जसको अर्थ सहर हो।

## इतिहास 
नागरी लिपि प्राचीन भारतमा गुप्त लिपिको मध्य-पूर्वी प्रकारको रूपमा देखा पर्‍यो (जबकि शारदा पश्चिमी विविधता थियो र सिद्धम सुदूर पूर्वी विविधता थियो)। फलस्वरूप यसले देवनागरी र नन्दिनागरी जस्ता धेरै लिपिहरूमा शाखाबद्ध भयो। 

७औँ शताब्दीका तिब्बती राजा स्रोङ्चन गम्पोले सबै विदेशी पुस्तकहरू तिब्बती भाषामा अनुवाद गर्न आदेश दिए र आफ्नो राजदूत थोन्मि सम्भोटलाई वर्णमाला र लेखन विधिहरू प्राप्त गर्न भारत पठाए जसले कश्मीरबाट संस्कृत नागरी लिपि लिएर फर्केका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू
जिसस फरेरा

**जिसस डेभिड फरेरा कास्त्रो** (जन्म:२४ डिसेम्बर २०००), एक व्यावसायिक अमेरिकी फुटबल खेलाडी हुन् जो मेजर लिग सकरको क्लब एफसी डालसको लागि अग्रपङ्क्तिबाट फुटबल खेल्दछन्। कोलोम्बियामा जन्मिएता पनि उनले संयुक्त राज्य अमेरिका राष्ट्रिय फुटबल टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:अमेरिकी फुटबल खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् २००० मा जन्म
पी वी आर राजा

**पीवीआर राजा**  एक भारतीय तेलुगु फिल्म संगीतकार र संगीत निर्देशक। उनले *विटामिन शी* (२०२०) र *मधी* (२०२२) फिल्मका लागि संगीत निर्देशकको रूपमा काम गरेका छन्। उनले सबैभन्दा धेरै छोटो फिल्मका लागि संगीत रचना गरेर *इन्डिया बुक अफ रेकर्ड्स* मा स्थान कमाए। उनले तेलुगु फिल्म उद्योगमा *सर्ट फिल्म मेस्ट्रो* को नाम कमाए।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
*
*
*

श्रेणी:भारतीय सङ्गीतकारहरू
टिन

**टिन** एक रासायनिक तत्व हो। ल्याटिनमा यसको नाम स्ट्यानम (Stannum) हो, जसबाट यसको रासायनिक प्रतीक **Sn** लिइएको हो। यो आवधिक तालिकाको चौथो मुख्य समूहको धातु हो। कार्बनका दश स्थिर आइसोटोपहरू (द्रव्यमान संख्या  ११२, ११४, ११५, ११६, ११७, ११८, ११९, १२०, १२२ तथा १२४ ) फेला परेका छन्। यी बाहेक अन्य चारवटा रेडियोएक्टिभ आइसोटोप ( द्रव्यमान संख्या  ११३, १२१, १२३ र १२५) पनि उत्पादन भएका छन्।

## इतिहास 
**टिन** को मिश्र धातु ५,०००  वर्ष पहिले पनि  प्रयोग गरिएको थियो। टिनबाट बनेको सबैभन्दा पुरानो बोतल इजिप्टको एउटा चिहानमा फेला परेको थियो, जुन ईसापूर्व  करिब १,५०० वर्षअघिको हो। टिनको अयस्क इजिप्टमा पाइँदैन। त्यसैले यो धातु बाहिरबाट आएको हुनुपर्छ। टिनको धातु विज्ञानका नमूनाहरू ईसापूर्व  करिब ३०० अघि इङ्गल्याण्डमा पाइन्छ। यहाँ टिनको खानीहरू थिए। त्यतिबेला यो धातु रोम जाने गर्दथ्यो । दक्षिण अमेरिकाका आदिवासीहरूलाई टिनको मिश्र धातुको ज्ञान थियो।

दक्षिण एसियामा सिन्धु उपत्यका सभ्यताको समयको प्राप्त गरिएका धातुका वस्तुहरूमा टिन भेटिएको छ। त्यतिबेला टिन इरानबाट आएको अनुमान गरिएको छ । ईसा पूर्व पाँच शताब्दीअघि आयुर्वेदिक कालमा  सुश्रुतमा त्रपु (टिन) वर्णन गरिएको छ र वाग्भटको अष्टाङ्गहृदयमा पनि टिनको यौगिकको वर्णन गरिएको छ। रसरत्नसमुचायमा टिन धातु र टिन भस्म दुवैका गुणहरूको चर्चा गरिएको छ।

## उपस्थिति 
टिन मुक्त अवस्थामा प्राप्त हुँदैन। पृथ्वीको सतहमा यसको मात्रा लगभग ४० ग्राम प्रति टन छ। यसको मुख्य अयस्कहरू हुन् : क्यासिटेराइट, (SnO 2 ) र सल्फाइड। वाङका मुख्य खानीहरू मलेसिया, थाइल्याण्ड, इन्डोनेसिया, कङ्गो, नाइजेरिया र बोलिभियामा छन्।

## प्रयोग 
 wire]]

२०१८ मा, लगभग आधाजसो टिन सोल्डर मा प्रयोग भएको थियो। बाँकी टिनको जलप, टिनको यौगिक, पित्तल र काँस मिश्रधातु को लागि प्रयोग गरिन्छ । 

टिन गिल्डिङ र मिश्र धातुको निर्माणमा प्रयोग गरिन्छ। फलाममा टिनको जलप लगाउँदा यसामा खिया लाग्दैन र अम्ल को असर चाडै देखिदैन। कांस्य यसको महत्त्वपूर्ण मिश्र धातु हो।  टिनका धेरै यौगिकहरू कपडा उद्योग, रंगाई, गिलास र पोर्सिलेन उद्योगहरूमा प्रयोग गरिन्छ। टिन र सिसा बाट फ्युज पनि बनाइन्छ।
.]]
टिन फलाम सजिलै सँग जोडिन्छ र सिसा, जस्ता, र स्टिललाई जलप गर्न प्रयोग हुन्छ। Tin-plated (or tinning) steel containers is widely used for food preservation, and this forms a large part of the market for metallic tin. A tinplate canister for preserving food was first manufactured in London in 1812. Speakers of British English call such containers "tins", while speakers of U.S. English call them "cans" or "tin cans". One derivation of such use is the slang term "tinnie" or "tinny", meaning "can of beer" in Australia. The tin whistle is so called because it was mass-produced first in tin-plated steel. 

Copper cooking vessels such as saucepans and frying pans are frequently lined with a thin plating of tin, by electroplating or by traditional chemical methods, since use of copper cookware with acidic foods can be toxic.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:तत्व
पूर्वी नागरी लिपि

**बङ्गाली-असमिया लिपि**, जसलाई **पूर्वी नगरी** पनि भनिन्छ, ब्राह्मी लिपिबाट उत्पन्न भएको आधुनिक पूर्वी भारतीय लिपि हो। गौडी लिपिलाई लिपिको पूर्वज मानिन्छ। यो बङ्गाली भाषीहरू बीच बङ्गाली लिपिको रूपमा चिनिन्छ, असमिया भाषीहरूमा असमिया लिपिको रूपमा, र **पूर्वी नागरी लिपि** शैक्षिक प्रवचनमा प्रयोग गरिन्छ।

यो लिपि असमिया भाषा, बङ्गाली भाषा र मणिपुरी भाषाद्वारा आधिकारिक प्रयोगको लागि भारतीय गणतन्त्रको आधिकारिक लिपिहरू मध्ये एक हो। बङ्गाली र असमिया बाहेक यो बिष्णुप्रिया मणिपुरी, चकमा, मेइती (मणिपुरी), सन्थाली र अन्य भाषाहरू लेख्न प्रयोग गरिन्छ - ऐतिहासिक रूपमा, यो पुरानो र मध्य आर्य भाषाहरूका लागि प्रयोग गरिएको थियो र यो अझै पनि संस्कृतको लागि प्रयोग गरिन्छ।

## इतिहास 
बङ्गाली-असमिया लिपि मूल रूपमा कुनै विशेष क्षेत्रीय भाषासँग सम्बन्धित थिएन, तर संस्कृत सहित पुरानो- र मध्य-भारत-आर्यहरूको लागि मध्यकालीन भारतको पूर्वी क्षेत्रहरूमा मुख्य लिपिको रूपमा प्रचलित थियो। यी सबै पूर्वी मगध लिपिहरू ऐतिहासिक रूपमा देवनागरीसँग सम्बन्धित तर फरक वर्णहरूको प्रणालीमा आधारित छन्। ब्राह्मी, एक प्राचीन भारतीय पाठ्यक्रम, दक्षिण भारतीय भाषाहरू र देवनागरी, शास्त्रीय संस्कृत र अन्य आर्य भाषाहरूसँग सम्बन्धित लिपिहरू सहित अधिकांश मूल भारतीय लिपिहरूको स्रोत हो।

आधुनिक पूर्वी लिपिहरू (बङ्गाली-असमिया, ओडिया, र मैथिली) पूर्ववर्ती गौडीबाट १४औँ र १५औँ शताब्दीको वरिपरि स्पष्ट रूपमा भिन्न हुन थाले। बङ्गाल, असम र मिथिलाका लिपिहरू एकअर्कासँग मिल्दोजुल्दो रहँदा ओडिया लिपिले १३औँ-१४औँ शताब्दीमा वक्र शीर्षको विकास गर्यो र झन् झन् फरक हुँदै गयो। पुरानो मैथिलीले पनि पूर्वी नागरी लिपिसँग मिल्दोजुल्दो लिपि प्रयोग गर्‍यो, र मैथिली विद्वानहरू (विशेष गरी पुरानो पुस्ताका) अझै पनि त्यो लिपिमा संस्कृत लेख्छन्।

## वर्णमाला 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू
श्रेणी:भारतका आधिकारिक लिपिहरू
श्रीलङ्काको इतिहास

thumb|200px|श्रीलङ्काको नक्सा

**श्रीलङ्काको इतिहास** इतिहासको समृद्धि मध्ये एक हो जसको विशिष्टता दक्षिण एसिया, दक्षिणपूर्व एसिया र हिन्द महासागरका क्षेत्रहरूभन्दा बाहिर फैलिएको छ। प्रारम्भिक मानव अवशेषहरू श्रीलङ्काको टापुमा ३८,००० वर्ष पहिलेको मिति हो। पाली इतिहास, दीपवंश, महावंश, थुपावम्सा र चुलावम्सा, साथै ढुङ्गाका शिलालेखहरूको ठुलो सङ्ग्रह, भारतीय अभिलेख, इतिहासका बर्मी संस्करणहरू आदिले श्रीलङ्काको इतिहासको बारेमा जानकारी प्रदान गर्दछ।

बुद्धको मृत्यु भएको २१८ वर्षपछि अशोकको राज्याभिषेक हुनुअघिको महावंशको विवरण भाग पौराणिक कथा जस्तो देखिन्छ। उचित ऐतिहासिक अभिलेखहरू विजय र तिनका ७०० अनुयायीहरूको वङ्गको आगमनबाट सुरु हुन्छन्। महावंशमा विजयको समयदेखि वंशका विवरणहरूको विस्तृत विवरण दिइएको छ। यस टापुलाई निम्न शताब्दीहरूमा धेरै राज्यहरूमा विभाजित गरिएको थियो, बीच-बीचमा चोल शासनको अधीनमा एकजुट भयो। श्रीलङ्कामा अनुराधापुरादेखि क्यान्डी अवधिसम्म १८१ राजाहरूले शासन गरेका थिए।

सन् १९७२ मा श्रीलङ्काले गणतन्त्रको हैसियत ग्रहण गर्यो। सन् १९७८ मा संविधान जारी भयो जसले कार्यकारी राष्ट्रपतिलाई राज्यको प्रमुख बनाएको थियो। श्रीलङ्काको गृहयुद्ध सन् १९८३ मा सुरु भयो, १९७१ र १९८७ मा विद्रोह सहित, २५ वर्ष लामो गृहयुद्ध २००९ मा समाप्त भयो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:श्रीलङ्काको इतिहास
नेपालको संविधान २०७२ को संशोधन

**नेपालको संविधान संशोधन** देशको सर्वोच्च कानूनमा सुधार गर्ने प्रक्रिया हो। संविधान संशोधन सम्बन्धि व्यवस्था यस संविधानको भाग ३१ मा उल्लेख गरिएको छ। यद्यपि सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता, स्वाधीनता र जनतामा निहित सार्वभौमसत्ताको प्रतिकूल हुने गरी यो संविधान संशोधन गर्न अधिकार दिइएको छैन। संसदमा पेश भएको संशोधन विधेयक संघीय संसदका दुबै सदनमा तत्काल कायम रहेका सम्पूर्ण सदस्य संख्याको कम्तीमा दुई तिहाइ बहुमतबाट पारित भएमा संविधान संशोधन हुनेछ।
## सूची
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* नेपालको संविधान २०७२ 
* नेपालको संविधान २०७२ को पहिलो संशोधन 
* नेपालको संविधान २०७२ को दोस्रो संशोधन 

श्रेणी:नेपालको संविधान २०७२
सञ्जयकुमार गौतम

**सञ्जयकुमार गौतम** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ मा बर्दिया १  बाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित भएका थिए।

नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य संजय कुमार गौतम बर्दियाबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसद हुन् । पार्टीको विभिन्न तह र तप्कामा रहेर काम गरेका उनले ३५ वर्ष राजनीतिमा बिताए । २०२० सालमा बर्दियामा जन्मिएका गौतमले १७ वर्ष जिल्ला सभापति भएर पार्टी हाँके । 

पार्टीको गाउँ सचिव, क्षेत्रीय सचिव, जिल्लाको सह–सचिव, सचिव हुँदै गौतम पार्टीको जिल्ला सभापति भए । तीन पटक सांसद भएका उनी सिँचाइ मन्त्रीसमेत भएका थिए । वि.सं २०३६ सालको आन्दोलनसँगै उनले नेपाल विद्यार्थी संघबाट राजनीति सुरु गरेका थिए ।https://www.harsamaya.com/detail/6842

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:बर्दिया जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
टीका चाम्लिङ

**टीका चाम्लिङ** (अङ्ग्रेजीः Tika Chamling) नेपाली साहित्यका एक प्रसिद्ध कवि तथा गीतकार हुन् । 

## प्रारम्भिक जीवन 
विक्रम सम्वत् २०३० माघ ४ गते साबिक नुनथला गाविस– ५, खाम्ला, खोटाङ (हालः जिल्लाको दिक्तेल–रूपाकोट–मझुवागढी नगरपालिका वडा नं. १३) मा आमा दिलकुमारी राई र आपा रोजबहादुर राईका ज्येष्ठ छोराका रूपमा टीका चाम्लिङको जन्म भएको हो ।

## साहित्यिक जीवन 
टीका चाम्लिङ विद्यालय जीवनमै कवितामार्फत साहित्यको औपचारिक यात्रा आरम्भ गरेका टीका चाम्लिङले साहित्य लेखनमै साढे तीन दशक समय व्यतित गरिसकेका छन् ।  विशेषगरी गीत, कविता र यात्रा संस्मरण विधामा कलम चलाउने उनी पूर्णकालीन कवि, गीतकार र संस्कृतिकर्मी हुन् । टीका चाम्लिङ खासगरी  सिद्धहस्त गीतकारका रूपमा परिचित छन् ।  उनका  दुई सय बढी गीतहरू विभिन्न चर्चित गायक-गायिकाका स्वरमा रेकर्ड भएका छन् । उनी हाल नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको प्राज्ञसभा सदस्यसमेत रहेका छन् । 
## प्रकाशित कृतिहरू 
* सधैँभरि, गीति अडियो– २०५८ साल
* राखौऊ सम्झना, लोकजुहारी शब्द सड्ढलन– २०५९ साल ।
* सोमबारे हाटैमा, लोक जुहारी शब्द सड्ढलन– २०५९ साल ।
* सपनाको रङ, गीतिकाव्य कृति– २०६० साल ।
* समयको रङ, गीतिकाव्य कृति– २०६४ साल ।
* जूनको बस्ती, गीतिकाव्य कृति– २०६८ साल ।
* मुन्दुम र मालिङ्गो, गीतिकाव्य कृति– २०७१ साल ।
* बागी कविता, कविताकाव्य कृति – २०८० साल ।
* साथै, २०० वटा जति गीत, स्वराड्ढित, छायाड्ढित तथा कविता फुटकर रूपमा प्रकाशित सङ्ग्रहित ।

## **पुरस्कार तथा सम्मान** 
* राष्ट्रव्यापी बाल गीत–सङ्गीत सम्मेलनमा रचनातर्फ सर्वोत्कृष्ट गीतकार– २०७५ रेडियो नेपाल ।
* नेपाली प्रतिभा पुरस्कार– २०७३, नेपाली प्रतिभा प्रतिष्ठान, बेलायत ।
* खोटाङ प्रतिभा पुरस्कार– २०७२, खोटाङ सेवा समाज, बेलायत । 
* राष्ट्रव्यापी आधुनिक गीत–सङ्गीत सम्मेलनमा रचनातर्फ सर्वोत्कृष्ट गीतकार– २०६१, रेडियो नेपाल ।
* छत्र–विष्णु कृति सम्मान– २०७२, संयोजन, किरात राई यायोक्खा, केन्द्रीय कार्यसमिति ।
* सृजनशील युवा सम्मान– २०७३, सृजनशील युवा समाज, सोलुखुम्बू ।
* जिमी राई गीतिसम्मान– २०६२, जिमी राई उत्थान समाज, केन्द्रीय कार्यसमिति ।
* प्रदेश भाषा, साहित्य, कला र संस्कृति सम्मान– २०७८, प्रदेश १ सरकार, विराटनगर आदि ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू