open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
अनुप्रतिक्रियाशीलता

**अनुप्रतिक्रियाशीलता** भन्नाले कुनै पदार्थले रासायनिक प्रतिक्रिया गर्नको लागि धेरै कम वा कुनै पनि प्रवृत्ति नदेखाउने अवस्थालाई जनाउँछ। यो विशेषता तत्त्वको इलेक्ट्रोन संरचना, आणविक स्थायित्व, र ऊर्जात्मक स्थितिसँग गहिरो सम्बन्धित हुन्छ। उदाहरणका लागि, महत्त्वपूर्ण ग्यासहरू (जस्तै: हेलियम, नियोन, र आर्गन) अत्यन्तै स्थिर हुन्छन् किनभने तिनीहरूको बाहिरी इलेक्ट्रोन तह पूर्ण हुन्छ। यस कारणले, ती ग्यासहरू अन्य पदार्थहरूसँग प्रतिक्रिया गर्न अनिच्छुक हुन्छन्।

अनुप्रतिक्रियाशीलता विशेषगरी औद्योगिक र वैज्ञानिक अनुसन्धानमा महत्त्वपूर्ण छ। उदाहरणका लागि, अनुप्रतिक्रियाशील तत्त्वहरू, जस्तै: सुन र प्लेटिनम, उच्च स्थायित्वको कारण आभूषण निर्माण र क्याटालिस्टका रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यस्ता तत्त्वहरूको प्रयोगले पर्यावरणीय प्रदूषणलाई समेत न्यून बनाउँछ, जसले ती पदार्थहरूलाई दिगो विकासका लागि उपयोगी बनाउँछ।
गुरुत्वाकर्षण

**गुरुत्वाकर्षण** भौतिक विज्ञानमा एउटा मौलिक बल हो, जसले पिण्ड भएका सबै वस्तुहरूलाई एक-अर्कातर्फ आकर्षित गर्छ। यो बलको कारणले पृथ्वीमा वस्तुहरू तल झर्छन् र ग्रहहरू सूर्यको परिक्रमा गर्छन्। गुरुत्वाकर्षण बल चार मौलिक बलहरूमध्ये सबैभन्दा कमजोर भए तापनि, यसको प्रभाव ठूलो दूरीसम्म फैलिन्छ र ब्रह्माण्डको संरचना निर्धारण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
ह्यालोजन

**ह्यालोजनहरू** आवर्त सारणीको समूह 17 (VIIA) मा पाइने अधातु तत्वहरूको समूह हो। यो शब्द ग्रीक भाषाको "halos" (नुन) र "genes" (बनाउने) बाट आएको हो। यस समूहमा **फ्लोरिन (F)**, **क्लोरिन (Cl)**, **ब्रोमिन (Br)**, **आयोडिन (I)** र **एस्टाटिन (At)** गरी पाँच तत्वहरू पर्दछन्।

## भौतिक गुणहरू
ह्यालोजनहरूको भौतिक अवस्था तापक्रम अनुसार फरक-फरक हुन्छ। सामान्य तापक्रम र चापमा फ्लोरिन र क्लोरिन *ग्यास अवस्थामा*, ब्रोमिन *तरल अवस्थामा*, र आयोडिन *ठोस अवस्थामा* पाइन्छन्। यी तत्वहरूको रङ पनि फरक-फरक हुन्छ - फ्लोरिन पहेंलो-हरियो, क्लोरिन हरियो-पहेंलो, ब्रोमिन रातो-खैरो, र आयोडिन बैंगनी रङको हुन्छ।

## रासायनिक गुणहरू
सबै ह्यालोजनहरूको बाह्यतम कक्षमा **7 वटा इलेक्ट्रोन** हुन्छ। यी तत्वहरू अत्यन्त '***प्रतिक्रियाशील****  हुन्छन् र एक इलेक्ट्रोन प्राप्त गरी स्थिर अवस्था प्राप्त गर्न खोज्छन्। सक्रियता श्रृंखलामा फ्लोरिनदेखि आयोडिनसम्म क्रमशः सक्रियता घट्दै जान्छ।

## प्राकृतिक उपलब्धता
ह्यालोजनहरू प्रकृतिमा मुक्त अवस्थामा पाइँदैनन्। यी तत्वहरू प्राय: लवणको रूपमा पाइन्छन्। समुद्री पानीमा क्लोराइड आयनको रूपमा, खनिजहरूमा फ्लोराइड र आयोडाइडको रूपमा पाइन्छन्। **एस्टाटिन*' प्राकृतिक रूपमा अत्यन्त कम मात्रामा पाइन्छ।

## औद्योगिक उत्पादन
ह्यालोजनहरूको औद्योगिक उत्पादन विभिन्न विधिहरूद्वारा गरिन्छ। क्लोरिन समुद्री पानीको विद्युत विच्छेदनबाट, ब्रोमिन समुद्री पानीबाट क्लोरिनको प्रयोगले, र आयोडिन समुद्री शैवालबाट निकालिन्छ।

## अनुप्रयोगहरू
ह्यालोजनहरूका विभिन्न प्रयोगहरू छन्:
* फ्लोरिन: दन्त मञ्जन, प्लास्टिक उत्पादन
* क्लोरिन: पानी शुद्धीकरण, ब्लिचिङ एजेन्ट
* ब्रोमिन: फोटोग्राफी, कीटनाशक
* आयोडिन: एन्टीसेप्टिक, थाइरोइड ग्रन्थिको कार्यमा

## जैविक महत्व
ह्यालोजनहरू जीवित प्राणीहरूको लागि अत्यावश्यक तत्वहरू हुन्। आयोडिन थाइरोक्सिन हर्मोन बनाउन आवश्यक पर्छ। फ्लोरिन *दाँतको स्वास्थ्य*का लागि महत्वपूर्ण छ। क्लोरिन पाचन रसमा हाइड्रोक्लोरिक एसिडको रूपमा पाइन्छ।

## सुरक्षा सावधानी
ह्यालोजनहरू अत्यन्त विषाक्त र खतरनाक हुन सक्छन्। यिनीहरूले:
* छालामा जलन गराउन सक्छन्
* श्वासप्रश्वासमा समस्या ल्याउन सक्छन्
* आँखालाई हानि पुर्याउन सक्छन्

## यौगिकहरू
ह्यालोजनहरूले विभिन्न प्रकारका यौगिकहरू बनाउँछन्:
* हाइड्रोह्यालिक एसिडहरू (HF, HCl, HBr, HI)
* इन्टरह्यालोजन यौगिकहरू (ICl, BrF₃)
* धातु ह्यालाइडहरू (NaCl, KI)

## वातावरणीय प्रभाव
केही ह्यालोजन यौगिकहरू वातावरणका लागि हानिकारक हुन्छन्। क्लोरोफ्लोरोकार्बन (CFCs) ले ओजोन तहलाई नष्ट गर्छ। यसैले यिनीहरूको प्रयोगमा अन्तर्राष्ट्रिय नियन्त्रण गरिएको छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* अनुप्रतिक्रियाशीलता
मेची पुल

**मेची पुल** झापा जिल्लादेखि भारतको पश्चिम बङ्गालको दार्जिलिङ जिल्लासँग नेपाललाई जोड्ने पुल हो। मेची नदीमा निर्माण गरिएको यो पुललाई नेपाल र भारतबीचको पूर्वी व्यापारिक नाका मानिन्छ। यसको उद्घाटन सन् २०१९ को जनवरीमा भएको थियो।

## स्थान 
काँकडभिट्टा र पानीट्याङ्की बजारजोड्ने यो पुल नेपालको कोशी प्रदेशको झापा जिल्ला र भारतको पश्चिम बङ्गालको दार्जिलिङ जिल्लामा अवस्थित छ। व्यापारिक सहर विर्तामोडबाट करिब २० किलोमिटर (१२ माइल) पूर्वमा र कोशी प्रदेशको राजधानी विराटनगरबाट करिब ११० किलोमिटर (६८ माइल) दूरीमा रहेको छ। यो पश्चिम बङ्गालको सिलगढी शहरबाट लगभग २६ किलोमिटर (१६ माइल) टाढा छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालमा रहेका पुलहरू
प्याराफिन

प्यारफिन वा प्याराफिन

**प्यारफिन** हाइड्रोकार्बनको एउटा प्रकार हो, जुन विशेष गरी अल्केनहरूको समूहमा पर्दछ। यो ठोस, तरल वा सेतो जस्तो नरम पदार्थको रूपमा पाइन्छ। प्यारफिनको प्रयोग विभिन्न औद्योगिक, चिकित्सा र घरेलु प्रयोजनका लागि हुन्छ।

## इतिहास
प्यारफिनको आविष्कार १९औं शताब्दीमा जर्मनीका रसायनशास्त्री **कार्ल रेचनबाच**ले गरेका थिए। यो पेट्रोलियम र कोइला जस्ता पदार्थबाट निकालिएको हाइड्रोकार्बन हो। यसको नामकरण *प्यारफिन* भन्ने शब्दबाट भएको हो, जसको अर्थ "सान्दर्भिक रूपमा निष्क्रिय" हो। 

## प्रकार
प्यारफिनलाई सामान्यतया दुई प्रकारमा वर्गीकृत गर्न सकिन्छ:
1. **तरल प्यारफिन (Liquid Paraffin):**  
   यो रंगहीन र गन्धहीन तरल पदार्थ हो, जसको प्रयोग चिकित्सा र सौन्दर्य सामग्रीमा हुन्छ।  
2. **ठोस प्यारफिन (Solid Paraffin):**  
   यो सेतो रंगको मोम जस्तो पदार्थ हो, जुन मोमबत्ती, प्याकेजिङ, र पोलिश बनाउन प्रयोग गरिन्छ।  

## रासायनिक संरचना
प्यारफिन कार्बन र हाइड्रोजनका परमाणुहरूबाट बनेको हुन्छ। यसको सामान्य संरचना **C_nH_(2n+2)** हो, जहाँ *n* कार्बन परमाणुहरूको संख्या हो। प्यारफिनमा रासायनिक प्रतिक्रिया न्यून हुन्छ, जसले यसलाई स्थिर पदार्थ बनाउँछ।

## उद्योगमा प्रयोग
प्यारफिनको उपयोग विभिन्न उद्योगहरूमा महत्त्वपूर्ण छ:
1. **मोमबत्ती निर्माण:**  
   प्यारफिनबाट बनेका मोमबत्तीहरू लामो समयसम्म बल्ने र कम धुवाँ उत्पादन गर्ने विशेषताहरू हुन्छन्।  
2. **प्याकेजिङ:**  
   प्यारफिनलाई कागज र कपडाको कोटिंगका लागि प्रयोग गरिन्छ।  
3. **चिकित्सा उपकरणहरू:**  
   तरल प्यारफिनले छालाको स्नेहकको रूपमा काम गर्दछ।  

## चिकित्सामा प्रयोग
प्यारफिनको प्रयोग चिकित्सा क्षेत्रमा धेरै छ। 
- तरल प्यारफिनलाई पेट सफा गर्ने औषधि (लक्सेटिभ)को रूपमा प्रयोग गरिन्छ।  
- ठोस प्यारफिनले थेरापीमा ताप उपचारका लागि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।  

## पर्यावरणीय प्रभाव
प्यारफिन पुन: प्रयोग गर्न सकिने सामग्री हो। तर, यसको दहनले कार्बन डाइअक्साइड र अन्य प्रदूषक कणहरू उत्पादन गर्ने भएकाले पर्यावरणीय समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।  

## वैकल्पिक विकल्प
प्यारफिनको प्रयोग घटाउन सोया मोम, मधुमक्खी मोमजस्ता वैकल्पिक विकल्पहरू उपलब्ध छन्। यी पुन: प्रयोग गर्न मिल्ने र पर्यावरणमैत्री विकल्पहरू हुन्।  

## सावधानी
प्यारफिनको प्रयोग गर्दा विशेष सावधानी अपनाउनु पर्छ:
1. यसको दहनले हानिकारक ग्यासहरू उत्सर्जन गर्न सक्छ।  
2. यसको लामो समयसम्मको प्रयोगले केही स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउन सक्छ।  

## निष्कर्ष
प्यारफिन आधुनिक जीवनमा अत्यन्त उपयोगी पदार्थ हो। यसको बहुआयामिक प्रयोगहरूले यसलाई विभिन्न क्षेत्रका लागि अपरिहार्य बनाएको छ। तथापि, यसको प्रभावकारी र सुरक्षित प्रयोगले मात्रै यसका फाइदा पूर्ण रूपमा लिन सकिन्छ।
गणेशलाल श्रेष्ठ

अङ्गुठाकार|241x241पिक्सेल|गणेश लाल श्रेष्ठ
**गणेशलाल श्रेष्ठ** (जुलाई १९११-२४ जुलाई १९८५) एक नेपाली कवि, सङ्गीतकार र सामाजिक कार्यकर्ता थिए। उनले नेपाली, नेवारी र तामाङ भाषामा कलम चलाउँदथे। उनका गीतहरूले त्यस समयको सामाजिक असमानता र निरङ्कुश राजनीतिक प्रणालीको निन्दा गर्ने खालका छन्।

## जीवनी 
श्रेष्ठको जन्म भीमफेदी, मकवानपुर जिल्ला भएको थियो। उनको बुबा नाम माधवलाल र आमा चन्द्रकुमारी श्रेष्ठ हो। उनकी पहिलो पत्नी चन्द्र मायाको सन् १९४८ मा निधन भएको थियो र उनले सन् १९५६ मा नारायण देवीसँग दोस्रो विवाह गरेका थिए।

नेपालको राजधानी काठमाडौँ ३५ किलोमिटर दक्षिणपश्चिममा अवस्थित भीमफेदी भारत र तिब्बत जोड्ने पुरानो व्यापारिक मार्गमा रहेको बजार सहर हो। &nbsp;गणेश लालको परिवारको एउटा पसल थियो जसमा सामान्य व्यापारिक सामान र कपडा बिक्री गरिन्थ्यो। उनले पसलको हेरचाह गर्ने आफ्नो खाली समय गीत रचनामा बिताएका थिए। चाडपर्वहरूमा, उनले मञ्च प्रदर्शन र सङ्गीत गायनमा भाग पनि भाग लिने गरेका थिए।

जिल्ला सदरमुकाम हेटौँडामा सारिएपछि भीमफेदी सुकेको थियो। त्यसपछि गणेशलाल त्यहाँ सरे र कपडाको पसल खोले। उनको निधन हेटौँडामा भएको थियो।

सन् १९९९ मा हेटौँडाको नेपाल भाषा खलाको परिसरमा गणेश लालको मूर्ति खडा गरिएको थियो। 

## प्रकाशनहरू 
* *मेरा दुई पुष्पाञ्जलि* (मेरो दुई फूलहरू) (१९४३) नेपाली गीतहरूको सङ्ग्रह।
* निफ्वा स्वान (दुई फूल) (१९५६) नेपाल भाषाका गीतहरूको सङ्ग्रह हो।
* लोकन्वागु म्ये मुना (लोकप्रिय गीतहरूको सङ्ग्रह) (१९९९) नेपाल भाषाका गीतहरूको सङ्ग्रह।

## गीतहरू 
उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध नेपाल भास गीतबाट एउटा पद तल देखिन्छ।
 
धिक्कार जनम
मिसायागु क्रम
मां बौ ख्वयेकाः
त्वःता वनेगु 
कतपिंथाय वयानं
भ्वातिं जू थें जुयानं
जाय ख्वबि हायेका 
च्वनेगु ( आमाबाबुलाई रोएर छोडेर अर्काको ठाँउमा आउनु र भातमा आँसु खसाल्न पनि दासीजस्तै बन्नु नारीको भाग्यमा जन्मिने श्राप।)

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:मकवानपुर जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:नेपाली कविहरू
सम्पूर्ण तत्वहरू

**रासायनिक तत्वहरू** प्रकृतिमा पाइने सबै पदार्थहरूको आधार हुन्, जसलाई तिनीहरूको **आणविक संख्या**द्वारा चिनिन्छ। यी तत्वहरूलाई आवर्त सारणीमा व्यवस्थित गरेर तिनीहरूको रासायनिक र भौतिक गुणहरू अध्ययन गरिन्छ। हालसम्म १ देखि ११८ सम्मका तत्वहरूको पहिचान गरिएको छ, जसमा केही प्राकृतिक र केही कृत्रिम रूपमा निर्मित छन्।
ति तत्त्वहरू निम्न तालिका मा प्रस्तुत गरिन्छ।
टर्बोचार्जर

right|thumb|350px|टर्बोचार्जर

आन्तरिक दहन इन्जिनमा, '***टर्बो**** (टर्बो वा **टर्बोसुपरचार्जर*' पनि भनिन्छ) एउटा यस्तो उपकरण हो जसको प्रयोग गरेर इन्जिन (आन्तरिक दहन इन्जिन) को शक्ति र दक्षता बढाइन्छ। यो उत्सर्जित (एक्जस्ट) ग्याँसको प्रवाहद्वारा संचालित हुन्छ। टर्बोचार्जरले एक ग्यास कम्प्रेसरको सहायताले इन्जिनमा जाने हावाको मात्रा र घनत्व बढाउँछ। यसले इन्जिनको कार्यक्षमता बढाउँछ।

## डिजाइन 
अङ्गुठाकार|टर्बोचार्जर पुर्जा
टर्बोचार्जरका मुख्य अङ्गहरू हुन्ः

* टर्बाइन-सामान्यतया रेडियल टर्बाइन डिजाइन
* कम्प्रेसर-सामान्यतया एक सेन्ट्रिफुगल कम्प्रेसर
* हाउजिङ 

### टर्बाइन 
अङ्गुठाकार|टर्बाइन हाउजिङ को साथ ग्यारेट GT30 को टर्बाइन खण्ड हटाइएको छ

### कम्प्रेसर 
कम्प्रेसर इन्जिनको इन्टेक प्रणालीमार्फत बाहिरी हावामा तान्छ, यसलाई चाप बढाँउछ, त्यसपछि यसलाई कम्बसन च्याम्बरामा फिड गर्दछ । टर्बोचार्जरको कम्प्रेसर खण्डमा इम्पेलर, डिफ्यूजर र भोल्युट हाउजिङ हुन्छ। कम्प्रेसरको सञ्चालन विशेषताहरू कम्प्रेसर मानचित्रद्वारा वर्णन गरिन्छ।

## सहायक अङ्ग
अङ्गुठाकार|एक विशिष्ट पेट्रोल इन्जिनको टर्बो |केन्द्र|656x656पिक्सेल
सबैभन्दा सरल प्रकारको टर्बोचार्जर *फ्री फ्लोटिङ* टर्बोचार्गर हो।यद्यपि अतिरिक्त कम्पोनेन्टहरू लोड र आरपीएम सर्तहरूको दायरामा ड्राइभ योग्य इन्जिन उत्पादन गर्न आवश्यक छ।

अतिरिक्त कम्पोनेन्टहरू जुन सामान्यतया टर्बोचार्जरहरूसँग संयोजनमा प्रयोग गरिन्छः

* इन्टरकुलर-टर्बोचार्जरद्वारा कम्प्रेस गरेपछि इन्टेक हावालाई चिसो पार्न प्रयोग गरिने रेडिएटर 
* वाटर इन्जेक्सन-कम्बसन च्याम्बर मा पानी स्प्रे गरेर, इन्टेक एयरलाई चिसो बनाउन 
* वेस्टगेट - टर्बाइनमा प्रवेश गर्ने एक्जस्ट (उत्सर्जित) ग्याँसको मात्रा सीमित गर्न प्रयोग गरिन्छ।
* ब्लोअफ भल्भ-थ्रोटल बन्द हुँदा *कम्प्रेसर स्टल* रोक्न

## प्रयोग 
अङ्गुठाकार|एक मध्यम आकारको छ सिलिन्डर समुद्री डीजल-इन्जिन, अग्रभूमिमा टर्बोचार्जर र निकासको साथ
टर्बोचार्जरको प्रयोग निम्न उल्लेखित उपयोगितामा गरिएको छः

* पेट्रोल मोटर
* पेट्रोल र डिजेल कार र भ्यान इन्जिन
* मोटरसाइकल इन्जिनहरू (विरलै) 
* डिजेल-संचालित ट्रक इन्जिन, १९३८ मा सौरर ट्रकबाट सुरु भएको 
* बस र कोच डीजल इन्जिन
* विमान पिस्टन इन्जिन
* समुद्री इन्जिनहरू
* रेलहरूका लागि लोकोमोटिभ र डिजेल बहु एकाइ इन्जिनहरू
* स्थिर/औद्योगिक इन्जिन

सन् २०१७ मा, अमेरिकामा बिक्री हुने २७% सवारी साधनहरू टर्बोचार्ज भएका थिए । युरोपमा सन् २०१४ मा सबै सवारी साधनको ६७% टर्बोचार्जर राखिएको थियो। ऐतिहासिक रूपमा, ९०% भन्दा बढी टर्बोचार्जरहरू डिजेल थिए, तथापि, पेट्रोल इन्जिनहरूमा अपनाउने बढ्दो छ। युरोप र अमेरिकामा सबैभन्दा बढी टर्बोचार्जरहरू निर्माण गर्ने कम्पनीहरू ग्यारेट मोसन (पहिले हनीवेल) बोर्ग वार्नर र मित्सुबिशी टर्बोचार्गर हुन्।

## सुरक्षा 
टर्बोचार्जर विफलता र त्यसको परिणामस्वरूप उत्पन्न हुने उच्च तापक्रमको एक्जस्ट कारमा आगो लाग्ने कारणहरू मध्ये एक हो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* सुपरचार्जर

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:इन्जिन
श्रेणी:कम्प्रेसर
अनितादेवी साह

**अनितादेवी साह** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्, जो जनमत पार्टीसँग सम्बन्धित छिन्। उनी वर्तमान नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसदको सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेकी छिन्। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ मा उनी मधेशी जनता वर्गबाट ​​समानुपातिक प्रतिनिधिको रूपमा निर्वाचित भइन्। उनी तेस्रो दाहाल मन्त्रिपरिषद्को सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्री हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सन् १९८२ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:जनमत पार्टीका राजनीतिज्ञहरू
रामप्रकाश चौधरी

**रामप्रकाश चौधरी** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्, जो लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीसँग सम्बन्धित छन् र वर्तमान नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसदको सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ मा, उनले सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र) बाट चुनाव जितेका थिए।

## निर्वाचन प्रदर्शन
### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपालका राजनीतिज्ञहरू
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (संयुक्त)

**राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (संयुक्त)** वा संक्षिप्त रूपमा **राप्रपा (संयुक्त)** नेपालको एक राजनीतिक दल थियो। पशुपति शमशेर जङ्गबहादुर राणाले २०७४ साउन २२ गते राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट विभाजन भई राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (प्रजातान्त्रिक) गठन गरेका थिए। २०७५ माघ १७ मा, यो एकीकृत राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राष्ट्रवादी) सँग एकीकरण भएर राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (संयुक्त) बनेको थियो जुन प्रकाशचन्द्र लोहनी नेतृत्वको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको अर्को विभाजित समूह हो।

## इतिहास 
]]
### गठन 
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापासँग सरकारमा जाने विषयमा असहमति भएपछि पशुपति शमशेर राणाले राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (प्रजातान्त्रिक) गठन गरेका थिए। राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट व्यवस्थापिका संसद १८ जना सदस्य सहित यो पार्टी गठन भएको थियो। २०७४ भदौ ६ मा संविधान संशोधन विधेयक माथिको मतदानमा पार्टी अनुपस्थित भएको थियो। 

२०७४ भदौ २५ मा, शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारमा पार्टी सहभागी भएको थियो। दीपक बोहोरा, विक्रम पाण्डे र सुनिलबहादुर थापा मन्त्री बनेका थिए। संसदीय दलको नेतामा दीपक बोहरा निर्वाचित भएका छन्। २०७४ असोज १ मा थप दुई जना मन्त्रीलाई मन्त्रिमण्डलमा सामेल गरिएको थियो।

## विलय र विघटन 
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी) र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)ले गरेको चुनावी गठबन्धनको प्रत्युत्तरमा पार्टीले नेपाली काङ्ग्रेस र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीसँग चुनावी गठबन्धन गरेको थियो। प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४मा पार्टीले प्रतिनिधि सभाको कुनै पनि सिट जित्न सकेन। बागमती प्रदेश सभामा भने पार्टीले समानुपातिकतर्फ एक सिट पनि जितेको थियो। यो पार्टी २०७६ फागुन २९ गते राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीमा विलय भएको थियो।

## चुनावी प्रदर्शन 
## प्रदेश सभामा उपस्थिति 
## नेतृत्व 
### अध्यक्ष 
* पशुपति शमशेर राणा, वि.सं २०७४–२०७६
* प्रकाशचन्द्र लोहनी, वि.सं २०७४–२०७६

## यो पनि हेर्नुहोस् 
*राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
*राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालका विघटित राजनीतिक दलहरू
एरिस्टा रेकर्ड्स

**एरिस्टा रेकर्ड्स** एक अमेरिकी रेकर्ड लेबल हो जुन सोनी म्युजिक इन्टरटेनमेन्टको स्वामित्वमा रहेको छ। यो सोनी कर्पोरेसन अफ अमेरिकाको सहायक कम्पनी हो जुन जापानी मूल कम्पनी सोनीको अमेरिकी विभाग हो। यो लेबल पहिले बर्टेल्समान  सङ्गीत समूहको एक विभाजन थियो जुन जर्मनेली कम्पनी बर्टेल्समानको उत्तर अमेरिकी विभाजन हो। नोभेम्बर १९७४ मा क्लाइभ डेभिसद्वारा स्थापित र २०११ मा निष्क्रिय गरिएको एरिस्टा सन् २०१८ मा पुन: स्थापित भएको थियो। आरसिए रेकर्ड्स, कोलम्बिया रेकर्ड्स र एपिक रेकर्ड्सको साथ, यो सोनी म्युजिकको चार प्रमुख रेकर्ड लेबलहरू मध्ये एक हो।

## इतिहास 
### पृष्ठभूमि 
सिबिएस रेकर्ड्सबाट निकालिएपछि, क्लाइभ डेभिसलाई कोलम्बिया पिक्चर्सका तत्कालीन कार्यकारी अधिकृत एलन हिर्सफिल्डले जुन १९७४ मा कम्पनीको रेकर्ड र सङ्गीत सञ्चालनको लागि परामर्शदाताको रूपमा भर्ती गरेका थिए। सिपिआईद्वारा नियुक्त गरिएको केही समय पछि, डेभिस बेल रेकर्ड्सको अध्यक्ष बनेका थिए र जाँदै गरेका ल्यारी उत्तललाई प्रतिस्थापन गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 

श्रेणी:रेकर्ड लेबलहरू
श्रेणी:न्युयोर्क सहरमा आधारित कम्पनीहरू
बजार पूँजीकरण अनुसार सार्वजनिक कम्पनीहरूको सूची

सबैभन्दा ठुलो बजार पूँजी भएका सार्वजनिक रूपमा कारोबार हुने कम्पनीहरूको सूची निम्नानुसार छन्। यहाँ कहिलेकाहीँ कम्पनीहरूको "बजार मूल्य"को रूपमा वर्णन गरिएको छ। यस सूचीमा अन्य मुद्राहरू रूपान्तरण गर्न चयन गरिएको दिनबाट विनिमय दरहरू प्रयोग गरेर मूल्यहरू अमेरिकी डलरमा व्यक्त गरिएको छ।

## खर्ब मूल्य भएका कम्पनीहरू 
तलको तालिकामा कुनै एक बिन्दुमा १ खर्ब अमेरिकी डलर भन्दा बढीमा बजार पूँजीकरण पुग्ने कम्पनीहरूलाई सूचीबद्ध गरिएको छ।

## सार्वजनिक रूपमा कारोबार हुने कम्पनीहरू 
सबै बजार पूँजीकरणको आँकडा करोडौँ अमेरिकी डलरमा छ। असूचीबद्ध स्टक वर्गहरूको मूल्य बहिष्कृत गरिएको छ। लगानी कम्पनीहरू सूचीमा समावेश छैनन्।

## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
चुनपानी

चुनपानी, जसलाई क्लासिकल केमिस्ट्रीमा *कैल्सियम हाइड्रोक्साइड* (Calcium Hydroxide) भनिन्छ, एक महत्त्वपूर्ण अल्कलाइन पदार्थ हो। यसको रासायनिक सूत्र **Ca(OH)₂** हो। यसलाई धेरैजसो निर्माण कार्य, प्रयोगशाला, र अन्य औद्योगिक कामहरूमा प्रयोग गरिन्छ।

## चुनपानीको विशेषता
चुनपानीको मुख्य विशेषता भनेको यसको **क्षारीय** प्रकृति हो। यो पानीमा थोरै घुल्छ र हल्का दूधजस्तो गाढा देखिन्छ।

**द्रव्यमान** – 74.09 ग्राम/मोल

**घुलनशीलता** – पानीमा सीमित

**पीएच मान** – 12-13, यसले यसको क्षारीय प्रकृति देखाउँछ।

## चुनपानीको निर्माण
चुनपानी निर्माण गर्न *चुनढुंगा* (Calcium Carbonate) लाई तातोमा तताएर **क्विक लाइम** (Calcium Oxide) बनाइन्छ। त्यसपछि यसमा पानी थपेर कैल्सियम हाइड्रोक्साइड तयार गरिन्छ। यो प्रक्रिया **स्लेकिङ** (Slaking) भनेर चिनिन्छ।

## रासायनिक प्रतिक्रिया
चुनपानी रासायनिक प्रतिक्रियामा सक्रिय हुन्छ। यसको केही प्रमुख प्रतिक्रियाहरू:

1. कार्बन डाइअक्साइड ग्याससँग प्रतिक्रिया:
चुनपानीलाई कार्बन डाइअक्साइडसँग सम्पर्क गराउँदा क्याल्सियम कार्बोनेट बनाउँछ।
Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃ + H₂O

2. एसिडहरूसँग प्रतिक्रिया:
चुनपानीले एसिडहरूसँग प्रतिक्रिया गरेर नुन र पानी बनाउँछ।

## चुनपानीका प्रयोग
चुनपानीको उपयोग विविध क्षेत्रमा हुन्छ:

1. निर्माण कार्य:
चुनपानीले भित्ता, सडक, र अन्य संरचना बलियो बनाउन प्रयोग गरिन्छ।

2. जल शुद्धिकरण:
यो पानीको अम्लता घटाउन र पानीको गुणस्तर सुधार गर्न उपयोगी छ।

3. रासायनिक उद्योगहरूमा:
विभिन्न रसायन बनाउने प्रक्रिया चुनपानीको सहयोगमा हुन्छ।

4. माटो सुधार:
माटोको अम्लता घटाउन चुनपानी किसानहरूले प्रयोग गर्छन्।

## चुनपानीको उपयोग विज्ञानमा
चुनपानी विज्ञानका लागि महत्त्वपूर्ण छ। यसलाई *क्लासरूम* वा प्रयोगशालामा सङ्केतकको रूपमा पनि प्रयोग गरिन्छ।
उदाहरण:

कार्बन डाइअक्साइड पत्ता लगाउन चुनपानीलाई मानक समाधानको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

## चुनपानीको स्वास्थ्यमा प्रभाव
चुनपानीलाई सुरक्षित रुपमा प्रयोग गर्दा कुनै हानि हुँदैन। तर, यो छालामा वा आँखा सम्पर्कमा आउँदा जलन हुन सक्छ।

## चुनपानीका पर्यावरणीय प्रभाव
चुनपानीको उपयोगले पृथ्वीको जैविक पर्यावरणलाई सुधार गर्न सकिन्छ। यो प्रदूषण नियन्त्रण र माटोको उर्वराशक्ति बढाउन उपयोगी छ।

## चुनपानीको संरक्षण
चुनपानीलाई दुशी रहित स्थानमा बन्द डिब्बामा राख्नुपर्छ। यसलाई धेरै समय खुला राख्दा यसको गुणस्तर कम हुन सक्छ।

## निष्कर्ष
**चुनपानी**, विज्ञान र उद्योगको क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण यौगिक हो। यसको उचित उपयोगले समाज र पर्यावरणको लागि सकारात्मक प्रभाव पार्छ।

## सन्दर्भ
रसायनशास्त्र पुस्तकहरू

निर्माण प्रविधि

विज्ञानमा चुनपानीको भूमिका
हुण्डी

कुनै व्यक्ति वा कार्यालयले अर्को व्यक्ति वा कार्यालयलाई महत्पूर्ण कागजात, नगद, वस्तु आदि दिनू भनी लेखिएको आदेश पत्र तथ त्यसरी पठाएको धनमाललाई हुण्डी भनिन्छ। उदाहरणका लागि, एक अमेरिकी डलर (US $) बैङ्कबाट पठाउनुभन्दा हुण्डी गर्दा एक रूपियाँ नाफा हुन्छ। हुण्डी गर्नेहरूको नेपाल र दौत्य राष्ट्र दुबैतिर एजेन्ट (agent) हुन्छन्। 
* हुण्डीलाई अङ्ग्रेजी शब्द *draft* (ड्राफ्ट प्राइस or ड्राफ्ट रकम) ले विशिष्टिकरण गर्ने गरिन्छ।
## यी पृष्ठ पनि हेर्नुहोस्
*बैङ्क
*वित्त
बोइलर

दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल|ग्यास बर्नरबाट संचालित उच्च क्षमता बोइलर
**बोइलर** एक बन्द भाँडो हो जसमा पानी वा अन्य कुनै तरल पदार्थ तताइन्छ। यसमा तताउनेबाट उत्पन्न हुने वाफलाई बाहिर निकाल्ने उचित प्रबन्ध पनि छ ताकि बाफलाई विभिन्न प्रक्रिया वा तताउनको लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ। तताउँदा न्यूनतम ताप मात्र खेर जानेगरी  यसको डिजाइन गरिएको हुन्छ र यसले वाफको चाप पनि सहन गर्न सक्छ। 

यसमा, तताइएको वा वाष्पयुक्त तरल पदार्थ निकालेर विभिन्न प्रक्रियाहरूमा वा तताउनको लागि प्रयोग गरिन्छ, जस्तै पानी तताउने, केन्द्रीय तताउने, बाष्पीकरणमा आधारित ऊर्जा उत्पादन, खाना तयार गर्ने र सफा गर्ने आदि। 
## तापको स्रोत
जीवाश्म इन्धन उर्जा केन्द्रमा विद्युत उत्पादनको लागि वाष्प चक्रको प्रयोग हुन्छ। यहाँ तापको प्राथमिक स्रोत कोइला, तेल, वा प्राकृतिक ग्यासको ज्वलन हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ
कालो बेसार

कालो बेसार 

औषधिय महत्त्वको कालो बेसारबारे जानौ"-कालो बेसारको उत्त्पति बीच भारत भएको हो र अहिले विश्व भरी  फैलिएको पाइन्छ,  यो ज़िन्ज़िबेरी फेमिली अन्तर्गत पर्दछ।  monocot र बहुबर्षे र्बिरुवा हो scientific name ( Curcuma caesia)जंगली जडिबुटीको रुपमा कालो बेसारको प्रयोग हुदै आएको छ हाम्रा पहाडी इलाकामा भएका बन जंगलको छेउ छाउ तिर, अथवा Agro- Foresrty को principle प्रयोग गरेर उत्तपदन बढाउन सकिन्छ जसरि बेसारको खेति गरिन्छ त्यसरी नै यसको खेति गर्न सकिन्छ, तर अलि ओसिलो ठाउँ चाहिंन्छ कतै कतै नेपाली बन जंगलहरुमा पायन्छ तर यसको संरक्षण तथा खेति गरेको भने पायएको छेन तेसैले दिनप्रतिदिन  लोप हुदै गैरेको छ र लोपन्मुख हुने बोटबिरुवाको सुचीमा अग्रपंतिमा परेको छ । 

-किन कालो बेसार नाम रहन गयो

यस बिरुवाको कोषहरु कालो रंगको हुने हुनाले यसलाई कालो बेसार भनीएको हो । एक बोटमा  १०-२० ओटा पातहरु हुन्छन बैजनी रातो रेखाहरु पातको लेमिना संगै आउछ र पातको  माथिल्लो भाग अलि खस्रो हुन्छ फुलको पुष्पदल गुलाबी अथवा रातो रंगको हुन्छ, फुल १५-२० सि.म लामो dense spike आउछ हल्का पहेलो साना- साना फूलहरुमा रातो घेरा हुन्छ । सामान्य यसको गानो २-६ सी.मि लम्बाई हुन्छ ,भित्र हरियो अथवा मसि जस्तो रंगको हुन्छ । 

काली बेसारमा ३० खाले  महत्वपूर्ण तत्वहरु पाईन्न्छ । 

·        कम्फ्होर(Camphor): 28.3%

·        ओसिमिन(Ocimene): 8.2% 

·        टुमेरोन(Turmeron):12.3% 

·        ब्रोनेओल(Borneol): 4.4% 

·        कुर्मिन (Curmen): 2.82% 

·        आर-कुर्मिन (Ar-curcumn):6.8% 

-कालो बेसारको महत्व

डन्डीफोर,घाउ,चिलाउने,रोगहरुलाई यसको paste लगाई सन्चो हुन्छ । २-४ थोपा झोल नाकमा राक्दा migran रोग सन्चो हुन्छ । निरसन्तान,महिनाबार गणबढीको लागि चम्चाभरी कालोबेसारको धुलो र एक चम्चा मह सित खादा अथवा चियामा मिसाएर खादा सन्चो हुन्छ । Gastric को समस्या भएमा भखर खनेको फ्रेश गानो चपाउदा ठिक हुन्छ ।piles, लेप्रोसी,ज्वरो,खटिरा, दम,दात दुखेको, फोक्सोको आदि इत्यादि समस्याहरु सन्चो हुन्छ । Anti-Fungal, Anti- bacterial ,Anti- Convulsant, Aaalgesic activity यसका सुकेका पातहरु आगोको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । 

लेखक - मनीषा सिग्देल

## तयारी 
अङ्गुठाकार|फसल काटीएको प्रकन्द
अङ्गुठाकार|कालो बेसार पाउडर
खेती र बाली काट्ने अभ्यासहरू सामान्य बेसार जस्तै छन्। खेतहरूमा, फल राम्ररी धोइन्छ र फराकिलो मुख भएको तपेसमा राखिन्छ। पानी तपेसमा यसरी खन्याइन्छ कि गानोहरु पूर्ण रूपमा ढाकिएका हुन्छन्। तपेसलाई ढक्कनले ढाकिएको हुन्छ, र गानोहरु लगभग 30 मिनेटसम्म उमालिन्छ जबसम्म फोम कडा गन्धले बाहिर निस्कँदैन। मूल पानीको एक तिहाइमा पानी घटेर नरम हुँदा र तिनीहरूको भित्री भाग निलोबाट गाढा वा पहेँलो खैरोमा परिणत भएपछि गानोहरु निकालिन्छन्। प्रकन्दहरू त्यसपछि कडा नभएसम्म 10 देखि 15 दिनसम्म तातो घाममा सुकेको हुन्छ। यी सुकेका गानो हरुलाई त्यसपछि बजारका लागि प्याक गरिन्छ।

## रासायनिक घटक 
कालो बेसारको अस्थिर rhi*Z* तेल मा अनुसन्धान ३० घटक को पहिचान को परिणाममा, तेल को ९७% को प्रतिनिधित्व, कपूर संग (२८% ) आर-टर्मेरोन (१२%) (Z) -ओसिमिन (८%) आर-क्युक्युमिन (७%) १,८-सिनेओल (५%) एलेमेन (५% बोर्नोल (४%) बोर्निल एसीटेट (३%) र कर्क्युमिन (३% प्रमुख घटक को रूप मा) ।  अन्य अनुसन्धानहरूले डाइफिनाइलाल्कानोइड्स, एलिलबेन्जेन डेरिभेटिभ्स, टेर्पेनोइड्स, फ्ल्याभोनोइड्स, स्टेरोइड्स, र एल्कालोइड्स प्रमुख घटकहरूको रूपमा प्रदर्शन गरे।

## सन्दर्भहरू
वसुन्धरा शाह

**वसुन्धरा वीर विक्रम शाह** (१९७८ मङ्सिर १० – २०३४ भाद्र १५) नेपालका राजकुमार थिए वसुन्धरा राजा त्रिभुवन र उनकी दोस्रो श्रीमती रानी ईश्वरीका छोरा थिए।
## सम्मान
### राष्ट्रिय सम्मान
* ओजस्वी राजन्य 
* त्रिभुवन प्रजातन्त्र पदुका, पहिलो श्रेणी (२०१६ असोज १४)
* नेपाल तार, पहिलो श्रेणी 
* ॐ राम पट्ट 
* राजा महेन्द्र राज्याभिषेक पदक (२०१३ वैशाख २०)
* राजा वीरेन्द्र राज्याभिषेक पदक (२०३१ फागुन १२)

### विदेशी सम्मान
* Honorary Grand Cross of the Order of St Michael and St George [GCMG]. संयुक्त अधिराज्य

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपाल तारा प्राप्तकर्ताहरू
श्रेणी:नेपालको राजखलक
श्रेणी:नेपाली राजकुमारहरू
स्थिर सम्पत्ति

स्थिर सम्पत्ति () भन्नाले एक वर्ष भन्दा बढीको प्रयोगयोग्य अवधि रहेको सम्पत्ति हो । यसलाई जायजेथा, प्लाण्ट र उपकरण (**पीपीई**) पनि भनिन्छ। स्थिर सम्पत्ति गैर चालु प्रकृतीको  भौतिक सम्पत्ति हो जसलाई संस्थाले उपयोग मार्फत आर्थिक लाभ लिने गर्दछ ।  

नेपाल लेखामान १६ मा स्थिर सम्पत्तिको सट्टा जायजेथा, प्लाण्ट र उपकरण भन्ने शब्दको प्रयोग भएको भएता पनि यि दुई शब्दलाई पर्यायवाची शब्दको रूपमा प्रयोग हुने गरेको छ ।  नेपाल लेखामान १६ अनुसार जायजेथा, प्लाण्ट र उपकरण यस्ता भौतिक सम्पत्ति  हुन्ः

 (क) उत्पादन वा सामान वा सेवाहरूको आपूर्तिमा प्रयोगको लागि, अरूलाई भाडामा, वा प्रशासनिक उद्देश्यका लागि राखिएको हुन्छ ; र

 (b) १२ महिना भन्दा बढी अवधिमा प्रयोग हुने अपेक्षा गरिन्छ।

स्थिर सम्पत्ति दुई प्रकारका हुन्छन्ः

* स्वामित्वमुक्त सम्पत्ति भन्नाले स्वामित्वको साथ खरिद तथा प्रयोग गरिएको सम्पत्ति हो , र
* पट्टा सम्पत्तिको अर्थ एक निश्चित अवधिको लागि अस्थायी स्वामित्व अधिकारको साथ प्रयोग गरिएको सम्पत्ति हो।

स्थिर सम्पत्तिलाई संस्थाको ग्राहक वा अन्तिम प्रयोगकर्ताहरूलाई सिधै बेचिएको सम्पत्ति बाहेकका सम्पत्तिको रूपमा पनि परिभाषित गर्न सकिन्छ।

## सन्दर्भहरू 

श्रेणी:लेखा
श्रेणी:लेखापरीक्षण
सर्वाधिक अनुसरण गरिएका फेसबुक पृष्ठहरूको सूची

को आफ्नै पृष्ठ सबैभन्दा धेरै अनुयायीहरू भएको खाता हो जसको १८.८ करोड भन्दा बढी अनुयायीहरू छन्।]]
 हुन् जसको १७ करोड भन्दा बढी अनुयायीहरू छन्।]]
 १२.३ करोड भन्दा बढी अनुयायीहरू सहित सर्वाधिक पछ्याइएकी महिला व्यक्तित्व हुन्।]]
यस लेखमा सामाजिक सञ्जाल सेवा फेसबुकमा सबैभन्दा धेरै अनुयायीहरू भएका शीर्ष ५० खाताहरूको सूची समावेश गरिएको छ। मार्च २०२४ सम्ममा, सबैभन्दा धेरै अनुसरण गरिएको पृष्ठ फेसबुकको आधिकारिक अनुप्रयोगको पृष्ठ हो जसको पृष्ठ १८.८ करोड भन्दा बढी अनुयायीहरू छन्। सन् २०२४ को मार्च सम्ममा १७ करोड भन्दा बढी अनुयायी भएका पोर्तुगाली फुटबल खेलाडी क्रिस्टियानो रोनाल्डो सबैभन्दा धेरै अनुयायीहरू छन्।

## सर्वाधिक अनुसरण गरिएका फेसबुक पृष्ठहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस्  
* सर्वाधिक अनुसरण गरिएका इन्स्टाग्राम खाताहरूको सूची
* सर्वाधिक अनुसरण गरिएका ट्विटर खाताहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:इन्टरनेट सम्बन्धित विषयहरूको सूची
पङ्खा

thumb|A household electric fan
**पङ्खा** एक विद्युतीय यन्त्र हो। पङ्खामा घुम्ने भेन वा ब्लेडहरू हुन्छन्, जुन सामान्यतया काठ, प्लास्टिक वा धातुबाट बनेका हुन्छन्, जसले हावालाई धकेल्ने काम गर्छन्। ब्लेड र हबको घुम्ने संयोजनलाई इम्पेलर, रोटर वा रनर भनिन्छ। यसको प्रयोग जनावरहरूको आराम (तातोबाट सुरक्षा), निकास, चिसो वा अन्य ग्यास परिवहन आदिको लागि  गरिन्छ।

## इतिहास र आविष्कार 
प्राचीन इजिप्ट र भारतमा पातहरूबाट बनाइएको पङ्खाहरू प्रचलित थिए। प्राचीन भारतमा, तिनीहरू बाँसका पट्टीहरू वा अन्य बोटबिरुवाको रेशाबाट बनेका हातले चल्ने पङ्खाहरू थिए, जसलाई घुमाएर हावालाई प्रवाहित गर्न सकिन्थ्यो। 

एयर कन्डिसनिङको उद्देश्यका लागि, हान राजवंशका शिल्पकार र इन्जिनियर डिङ हुआन (fl. 180 CE)ले  ३ मिटर (१० फिट) व्यास भएका सात पाङ्ग्राहरू भएको हातले चल्ने रोटरी पङ्खा आविष्कार गरे; ८औँ शताब्दीमा, ताङ राजवंश (६१८-९०७) को समयमा, चिनियाँहरूले वातानुकुलित गर्न पङ्खाका पाङ्ग्राहरू घुमाउन हाइड्रोलिक शक्ति प्रयोग गरे, जबकि सोङ राजवंश (९६०-१२७९) को समयमा रोटरी पङ्खा अझ आम भयो।

### स्टिम 
### बिद्युतीय 
विद्युतीय पङ्खाले क्रान्ति ल्यायो।  एडिसन र टेस्लाको विद्युतीय विकास कार्यको आधारमा शूयलर स्काट व्हीलरले १८८२ मा विद्युतीय पङ्खाको आविष्कार गरे। प्रारम्भिक संस्करणहरू हेर्नको लागि अलि अनौठो थियो, तर गर्मीबाट राहत दिन्थ्यो। बिजुलीका पङ्खाको आविष्कार: बिजुलीका पङ्खाहरू पछि, आविष्कार गरिएका उत्कृष्ट पङ्खाहरू छतका पङ्खा (Ceiling Fan) हुन्। सन् १८८९ मा भएको यो आविष्कारको श्रेय फिलिप डिहललाई जान्छ। उनको डिजाइनले मोटरमा पङ्खाको ब्लेड लगाएर छतमा झुण्ड्याएको थियो।

## हल्ला; आवाज 
पङ्खाले ब्लेडहरू वरिपरि हावाको तीव्र प्रवाह र भोर्टेक्स निम्त्याउने अवरोधहरू र मोटरबाट आवाज उत्पन्न गर्छ।अङ्गुठाकार|Ceiling fan with a lamp

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ
श्रेणी:कम्प्रेसर
श्रेणी:टर्बाइन
श्रेणी:मेकानिकल इन्जिनियरिङ
जर्मनेली साम्राज्य

दायाँ|अङ्गुठाकार|300x300पिक्सेल| जर्मन साम्राज्य
दायाँ|अङ्गुठाकार|304x304पिक्सेल| १९१४ मा प्रथम विश्वयुद्ध अघि युरोपमा जर्मन साम्राज्यको विस्तार
अङ्गुठाकार|398x398पिक्सेल

**जर्मनेली साम्राज्य** ( वा **Deutsches Kaiserreich**), (साम्राज्यिक जर्मनी, दोस्रो राइस वा जर्मनीले पनि चिनिने), एक ऐतिहासिक जर्मनेली राष्ट्र-राज्य थियो सन् १८७१ जुन मा जर्मनीको एकीकरणदेखि सन् १९१८ को नोभेम्बर क्रान्तिसम्म अस्तित्वमा थियो। 

सन् १९१८ मा पहिलो विश्वयुद्धमा जर्मनीको पराजय पश्चात एक सङ्घीय गणतन्त्रमा परिणत भएको थियो। जर्मन साम्राज्यलाई कहिलेकाहीँ *जर्मन राइस* (German Reich) पनि भनिन्छ।

## स्थापना 
१० डिसेम्बर १८७० मा, उत्तर जर्मन महासंघको राइसस्टागले महासंघको नाम परिवर्तन गरेर "जर्मन साम्राज्य" राख्यो र प्रशियाका राजा विलियम प्रथमलाई महासंघको बुन्डेसप्रेसिडियम (*Bundespräsidium* )को रूपमा जर्मन सम्राटको उपाधि प्रदान गर्‍यो। नयाँ संविधान (जर्मन महासंघको संविधान) र सम्राटको उपाधि १ जनवरी १८७१ मा लागू भयो। १८ जनवरी १८७१ मा पेरिसको घेराबन्दीको क्रममा, विलियमलाई भर्साइल्स दरबारको हल अफ मिरर्समा सम्राट घोषित गरियो।

## पतन 
धेरै जर्मनहरू युद्धको अन्त्य चाहन्थे र बढ्दो संख्यामा सामाजिक लोकतान्त्रिक पार्टी (SPD) र बढी कट्टरपन्थी स्वतन्त्र सामाजिक लोकतान्त्रिक पार्टी (USPD) जस्ता राजनीतिक वामपन्थीहरूसँग सम्बद्ध हुन थाले, जसले युद्धको अन्त्यको माग गर्थे। अप्रिल १९१७ मा युद्धमा मित्र राष्ट्रहरूको पक्षमा  अमेरिकाको प्रवेशले लामो समयसम्मको शक्ति सन्तुलनलाई अझ बढी प्रभाव पार्यो।

अक्टोबर १९१८ को अन्त्यमा, उत्तरी जर्मनीको किलमा, १९१८-१९१९ को जर्मन क्रान्तिको सुरुवात देखियो। जर्मन नौसेनाका एकाइहरूले युद्धमा अन्तिम, ठूलो मात्रामा अपरेशनको लागि यात्रा गर्न अस्वीकार गरे जुन उनीहरूले हराएको जस्तो देखे, विद्रोह सुरु गरे। ३ नोभेम्बरमा, विद्रोह देशका अन्य शहरहरू र राज्यहरूमा फैलियो, जसमध्ये धेरैमा कामदार र सैनिक परिषदहरू स्थापना भए। यसैबीच, हिन्डेनबर्ग र वरिष्ठ जनरलहरूले कैजार र उनको सरकारमा विश्वास गुमाए। 

बुल्गेरियाले २९ सेप्टेम्बर १९१८ मा सालोनिकाको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्यो। ओटोमन साम्राज्यले ३० अक्टोबर १९१८ मा मुड्रोसको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्यो। २४ अक्टोबर र ३ नोभेम्बर १९१८ को बीचमा, इटालीले भिटोरियो भेनेटोको युद्धमा अस्ट्रिया-हंगेरीलाई पराजित गर्‍यो, जसले अस्ट्रिया-हंगेरीलाई ३ नोभेम्बर १९१८ मा भिल्ला ग्युस्टीको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्न बाध्य तुल्यायो। 

त्यसैले, नोभेम्बर १९१८ मा, आन्तरिक क्रान्तिसँगै, मित्र राष्ट्रहरू पश्चिमी मोर्चामा जर्मनीतिर अगाडि बढे, अस्ट्रिया-हंगेरी धेरै जातीय तनावबाट अलग भयो, युद्धबाट बाहिर निस्केका अन्य सहयोगीहरू र जर्मन उच्च कमान्डको दबाबमा, कैजार र सबै जर्मन शासक राजाहरू, ड्यूकहरू र राजकुमारहरूले आफ्नो अधिकार त्याग गरे, र जर्मन कुलीन वर्ग समाप्त भयो।  

## जर्मन सम्राट  (१८७१ –१९१८ )
## यो पनि हेर्नुहोस्
* जर्मनीको इतिहास
* जर्मनीको एकीकरण
* तेस्रो साम्राज्य
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:युरोपको इतिहास
नेपालमा यातायात

नेपाल एउटा भूपरिवेष्टित देश हो जहाँ पाहाडी भूभागका कारण यातायात गाह्रो छ। नेपालमा आधुनिक यातायात २०औँ शताब्दीमा मात्र सुरु भएको छ।

नेपाल रेलवे कम्पनी नेपालमा सुरु गरिएको पहिलो प्रकारको यातायात रेलवे थियो। पहिलो रेलवे लाइन १९२७ मा अमलेखगन्ज र रक्सौल (भारत) बीच ४८ किलोमिटर (३० माइल) को लम्बाइको साथ सुरु भयो।

नेपाल सरकारले काठमाडौँ उपत्यकाभित्र र बाहिर सडक निर्माण र मर्मत सम्भारका लागि धेरै संस्था र कार्यालयहरू स्थापना गरेको छ।

पहिलो राजमार्ग, त्रिभुवन राजमार्ग नोभेम्बर १९५२ मा काठमाडौँ र अमलेखगन्ज जोड्ने राजमार्ग निर्माण गरिएको थियो। रानी कान्ति राज्यलक्ष्मी आफ्नो विवाहको पाँचौँ दिन डिसेम्बर १९५३  मा यस सडकमा पहिलो सवारी साधन (जीप) चलाइन्।

## वायु 
सन् २०२० सम्म नेपालमा ५३ वटा विमानस्थल छन् जसमध्ये ३४ वटा सञ्चालनमा छन्। काठमाडौँ त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, लुम्बिनी गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र पोखराको पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल गरी तिनवटा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलहरू छन् जसले उड्डयन हबको रूपमा सेवा गर्दछन्।

### विमानस्थलहरू अनावश्यक र सञ्चालनमा छैनन् 
* कुलः १२

## पानी 
नेपाल एउटा भूपरिवेष्टित देश हो जसको कुनै पनि क्षेत्र समुद्रसँग जोडिएको छैन।

नेपालका तिनवटा सुख्खा बन्दरगाहहरू बीरगन्ज, बिराटनगर र भैरहवा हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालमा यातायात
दोधारा चाँदनी सुक्खा बन्दरगाह

**दोधारा चाँदनी सुक्खा बन्दरगाह** नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने कञ्चनपुर जिल्लाको दोधारा चाँदनी नगरपालिकामा अवस्थित महत्वपूर्ण व्यापारिक केन्द्र हो। यो बन्दरगाह नेपालको दक्षिण-पश्चिमी क्षेत्रमा रहेको मुख्य सुक्खा बन्दरगाह हो।

## स्थान र अवस्थिति 
दोधारा चाँदनी सुक्खा बन्दरगाह भारत र नेपालको सीमावर्ती क्षेत्रमा अवस्थित छ। यो क्षेत्र महाकाली नदीको किनारामा रहेको छ, जसले भारतको उत्तराखण्ड राज्यसँग नेपालको सीमा छुट्याउँछ।

## निर्माण र विकास 
बन्दरगाहको निर्माण नेपाल सरकारको योजना अनुसार सन् २०२० मा सुरु गरिएको थियो। यो परियोजनालाई आर्थिक सहायताका लागि विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय दातृ संस्थाहरूले पनि सहयोग गरेका छन्।

## प्रमुख विशेषताहरू 
नेपालको अन्य सुक्खा बन्दरगाहहरूभन्दा विशेष छ। यसले भारत र नेपालको व्यापारलाई सहज बनाउन प्रमुख भूमिका खेल्छ। यहाँ आधुनिक गोदाम, सीमा शुल्क कार्यालय, र पर्याप्त पार्किङ सुविधा उपलब्ध छन्।

## व्यापारमा योगदान 
यो बन्दरगाहले नेपालको आयात र निर्यात व्यापारलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याएको छ। दोधारा चाँदनी सुक्खा बन्दरगाहमार्फत मुख्यत: कृषि उत्पादन, निर्माण सामग्री, र कपडा आयात-निर्यात गरिन्छ।

## स्थानीय विकास 
दोधारा चाँदनी सुक्खा बन्दरगाहले यस क्षेत्रको स्थानीय अर्थतन्त्रलाई मजबुत बनाएको छ। यहाँका बासिन्दाले रोजगारीका नयाँ अवसरहरू पाएका छन्, जसले गरीबी घटाउन सहयोग पुर्‍याएको छ।

## समस्याहरू 
यो बन्दरगाहले व्यापारलाई सहज बनाएको भए पनि अझै केही चुनौतीहरू छन्। सीमावर्ती क्षेत्रमा भन्सार सम्बन्धी विवाद र सञ्‍चार तथा यातायातको सीमितता मुख्य समस्या हुन्।

## सम्भावना 
दोधारा चाँदनी सुक्खा बन्दरगाहमा भविष्यमा थप लगानी गरी यसलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरको बनाउने सम्भावना छ। नेपाल सरकारले यसलाई स्मार्ट बन्दरगाहका रूपमा विकास गर्ने योजना बनाएको छ।

## पर्यटकीय महत्व 
यो क्षेत्र व्यापारिक केन्द्रमात्र नभई पर्यटकीय दृष्टिकोणले पनि महत्वपूर्ण छ। दोधारा चाँदनी पुल र महाकाली नदीको दृश्यावलोकनका लागि पर्यटकहरू आउने गर्छन्।

## थप हेर्नुहोस
*दिवाली चौर मन्दिर
*सुनकोशी जलविद्युत आयोजना

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका बन्दरगाहहरू
नक्खु कारागार

**नक्खु कारागार** नेपालको ललितपुर जिल्लामा अवस्थित बिसं २००७   स्थापना भएको कारागार हो । त्यस अघि उक्त स्थानमा टक्सार बिभाग थियो । कारागारको को क्षेत्रफल ३५ रोपनी  १३ आना (लगभग १.८ हेक्टर) छ । जेलको पूर्वी भागमा सडक, पश्चिममा विद्यालय, उत्तरमा आवासीय क्षेत्र र दक्षिणमा नख्खु खोला छ।

कारागारमा पुरुष र महिलाका लागि दुईवटा छुट्टै ब्लक छन्। प्रत्येक ब्लकमा २५० कैदी राख्ने क्षमता छ। २०७७ मा  मा १,००० कैदी अटाउने  क्षमताको साथ यसलाई स्तरोन्नति गर्ने योजना थियो ।जेलभित्र सामुदायिक पुनर्वास केन्द्र र लागुऔषध पुनर्वास केन्द्र पनि छ।

## उल्लेखनीय कैदीहरू 
* मोहम्मद आफताब आलम-विस्फोटक उत्पादन र हत्याको अपराधको आरोपमा प्रतिनिधि सभाको निलम्बित सदस्य।
* केपी शर्मा ओली-राजनीतिक बन्दी 
* पद्म रत्न तुलाधर-राजनीतिक बन्दीको रूपमा 

## जेलब्रेक 
* राजनीतिक बन्दीका रूपमा लिइए पछि सी. पी. मैनाली जेलबाट भागे 
* अक्टोबर २०१८ मा एकजना बेलायती कैदी जेलबाट भागेका थिए। अर्को दिन उनलाई गिरफ्तार गरियो ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपालका कारागारहरूको सूची
* डिल्लीबजार कारागार
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
पन्ना काजी शाक्य

**पन्ना काजी शाक्य** (सन् १९३२ जनवरी ८ - सन् २०१७ जनवरी २५) एक नेपाली गायक थिए। उनका ‘तिरिरी मुरली बज्यो बनैमा’,‘कस्को यो सम्झना मेरो मनैमा’ लगायतका गीतहरूले चर्चा पाएको थियो। वि.सं. २००७ सालमा रेडियो नेपाल प्रवेश गरेका पन्ना काजी नेपाली साङ्गीतिक क्षेत्रमा सक्रिय रहेका थिए। 

## जीवनी 
वि.सं. १९८८ साल पौष १५ मा काठमाडौँको ओम बहालमा जन्मिएका उनी परिवारका कान्छा छोरा थिए। उनका छोराहरू प्रवेशमान शाक्य र पवित्रमान शाक्य समेत नेपाली सङ्गीतमा सक्रिय छन्।

## साङ्गीतिक यात्रा 
वि.सं. २००४ सालदेखि औपचारिक रुपमै गीत गाउन थालेका उनले ‘विषन्तरया मच्चादान’ र ‘कुँडाल’ लगायत नाटकमा समेत अभिनय गरेका थिए। वि.सं. २०२२ सालमा पन्ना काजीले रेडियो नेपालद्वारा आयोजित आधुनिक गीत प्रतियोगितामा गायनतर्फ पहिलो भएका थिए। राजा महेन्द्रका मनपर्ने गायकको रुपमा परिचित उनले रेडियो नेपालमा आधुनिक भजन, राष्ट्र्रिय भावको गीत, लोकगीत, नेपाल भाषा लगायत झण्डै चार सय गीतहरू गाएका थिए। उनको ‘लिजेन्ड अफ पन्ना काजी, कसरी बिर्सुं म’, ‘लिजेन्ड अफ पन्नाकाजी: आफ्नो संसार’ र ‘साधक गायक पन्नाकाजी’ लगायत एल्बम सार्वजनिक भइसकेका थिए।

## सम्मान तथा पदक 
उनले नातिकाजी सम्मान, वीरेन्द्र पदक, गोरखा दक्षिण बाहु र इमेज लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्ड लगायत प्राप्त गरेका थिए।

## राजनीतिक जीवन 
नेपाली कांग्रेससमेत क्रियाशील रहेका उनी २०१८ सालमा नौ महिना नख्खु जेल परेका थिए। त्यसताका उनले तयार गरेको गणेशमान सिंहको पाँच फिटको स्केच प्रदर्शनमै राखिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:सन् १९३२ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०१७ मा मृत्यु
श्रेणी:नेपाली नाट्य कलाकारहरू
श्रेणी:गोरखा दक्षिण बाहु प्राप्तकर्ताहरू
विभक्ति

विभक्ति भन्नाले नामिक शब्दहरूलाई क्रियासँग सम्बन्धित पार्न प्रयोग गरिने चिन्ह हो। विभक्तिले नामिक शब्द र क्रियाको सम्बन्धलाई स्पष्ट पार्छ।  

**उदाहरणः**
* ऊ बिहानदेखि खेल्दै छन्।  
* सुमनद्वारा सामान किनियो।  
* एक घण्टामा बसपार्क पुगिन्छ।  
* दिलिपले मलाई किताब ल्याइदियो।
नेपालका कारागारहरूको सूची

यो **नेपालका कारागारहरूको सूची** हो ।

नेपालमा कारागार (जेल) को इतिहास वि ।स १९७१ बाट शुरु भएको हो । नेपालको पहिलो कारागार "सदरजेल" (हालको कारागार कार्यालय काठमाण्डौ - जगन्नाथदेवल) हो । नेपालको ७७ जिल्लाहरुमध्ये धनुषा, बारा, भक्तपुर, पूर्वी नवलपरासी र पूर्वी रुकुम गरी ५ जिल्ला बाहेकका ७२ जिल्लामा  ७५ कारागार कार्यालयहरु रहेका छन् । बाँकेको नेपालगञ्ज र नौवस्ता गरी दुई ठाउँमा, दाङ जिल्लामा घोराही र तुल्सीपुर गरी दुई ठाउँमा तथा काठमाण्डौं जिल्लामा जगन्नाथदेवल (सुन्धारा) र डिल्लीबजार (चारखाल) मा गरी दुई ठाउँमा रहेको छ । 

## कोशी प्रदेश 
* भोजपुर जेल
* मोरङ जेल
* धनकुटा जेल
* दोलखा जेल
* इलाम जेल
* झापा जेल
* झुमका क्षेत्रीय कारागार
* ओखलढुङ्गा जेल
* पाँचथर जेल
* संखुवासभा जेल
* सोलुखुम्बु जेल
* ताप्लेजङ जेल
* तेह्रथुमजेल
* उदयपुर जेल

## मधेश प्रदेश 
* महोत्तरी जेल
* पर्सा जेल
* रौतहट जेल
* सर्लाही  जेल
* सप्तरी जेल
* सिराहा जेल
* सुनसारी जेल

## बागमती प्रदेश 
* भिमफेदीजेल
* केन्द्रीय कारागार (काठमाडौँ) 
* डिल्लीबजार कारागार
* चितवान जेल
* धादिङ जेल
* जगन्नाथ देवल
* काभ्रेपलान्चोकजेल
* मकवानपुर जेल
* नाखु जेल (स्थापना 2007 BS) 
* नुवाकोट जेल
* रामछाप जेल
* रसुवा जेल
* सिन्धुली जेल
* सिन्धुपालचोक जेल

## गण्डकी प्रदेश 
* गोरखा जेल
* बागलुङ जेल
* कास्कीजेल
* लमजुङ जेल
* मनाङ जेल
* स्याङ्जा जेल
* तनहुँँ  जेल
* मुस्ताङ जेल

## लुम्बिनी प्रदेश 
* अर्घाखाँची जेल
* घोराही जेल
* गुल्मी जेल
* कपिलवस्तु जेल
* म्याग्दी जेल
* नवलपरासी जेल
* पाल्पा जेल
* पर्बत जेल
* रुपन्देही जेल
* तुल्सीपुर जेल
* बाँके कारागार , नेपालगन्ज
* नोवस्ता कारागार , बाँके
* बर्दिया जेल
* प्युठान जेल
* रोल्पा जेल

## कर्णाली प्रदेश 
* दैलेख जेल
* जाजरकोट जेल
* जुम्ला जेल
* कालीकोट जेल
* रुकम जेल
* सल्यान जेल
* सुर्खेत जेल

## सुदुरपास्चिम प्रदेश 
* बैतडी जेल
* डडेल्धुरा जेल
* दार्चुला जेल
* अछाम जेल
* कैलालीजेल
* कञ्चनपुर जेल
* डोटीजेल
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
हिमालय शाह

**हिमालय वीर विक्रम शाह** नेपालका राजा त्रिभुवनका पुत्र र उनकी पहिलो पत्नी कान्तिका छोरा थिए। उनी महेन्द्रका सानो भाई, र वीरेन्द्र र ज्ञानेन्द्रका काका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपाल तारा प्राप्तकर्ताहरू
श्रेणी:नेपालको राजखलक
श्रेणी:नेपाली राजकुमारहरू
श्रेणी:सन् १९२२ मा जन्म
सहायक कम्पनी

**सहायक कम्पनी**, पूर्ण वा आंशिक रूपमा नियन्त्रक कम्पनीको अधिनमा रहेको कम्पनी हो। नियन्त्रक वा मूल कम्पनीको जसको सहायक कम्पनीमाथि कानुनी र वित्तीय नियन्त्रण रहेको हुन्छ। क्षेत्रीय शाखाहरू वा विभाजनहरूको विपरीत, सहायकहरू उनीहरूको मूल कम्पनीहरू भन्दा फरक संस्थाहरू मानिन्छन्। सहायक कम्पनीहरूले मूल कम्पनीको कानुन पालना गर्न आवश्यक हुन्छ र उनीहरूले आफ्नै कार्यकारी नेतृत्व कायम गरिएको हुन्छ। दुई वा दुई भन्दा बढी सहायक कम्पनीहरू मुख्यतया एउटै इकाई / समूहद्वारा नियन्त्रित हुन्छन् जुन एक अर्काको भातृ कम्पनीहरू मानिन्छन्।

सहायक कम्पनीहरू आधुनिक व्यवसायको एक सामान्य विशेषता हो, र अधिकांश बहुराष्ट्रिय निगमहरूले सहायक कम्पनीहरूको निर्माण र खरीदको माध्यमबाट उनीहरूको सञ्चालन व्यवस्थित गर्दछ। नियन्त्रक कम्पनीका उदाहरणहरू बेर्कसायर हाथवे, जेफरीज फाइनान्सियल ग्रुप, द वाल्ट डिज्नी कम्पनी, वार्नर ब्रदर्स डिस्कभरी र सिटीग्रुप हुन्, जसका सहायक कम्पनीहरू धेरै विभिन्न क्षेत्रमा संलग्न छन्। अधिक केन्द्रित कम्पनीहरूमा आइबिएम, जेरोक्स र माइक्रोसफ्ट समावेश छन् जसका सहायक कम्पनीहरू मुख्यतया प्रविधिका क्षेत्र भित्र काम गर्दछन्।

## विवरण 
सहायक कम्पनीहरू कर, नियमन र दायित्वको प्रयोजनको लागि अलग, अलग कानुनी संस्थाहरू हुन्। यस कारणको लागि, तिनीहरू विभाजनहरूबाट भिन्न छन् जुन मुख्य कम्पनी भित्र पूर्ण रूपमा एकीकृत व्यवसायहरू हुन्, र कानुनी रूपमा वा अन्यथा यो भन्दा फरक छैन। अर्को शब्दमा, एक सहायक कम्पनीले मूल कम्पनीहरूबाट अलग्गै मुद्दा दायर गर्न सक्छ र यसको दायित्वहरू सामान्यतया यसको अभिभावकको दायित्वहरू हुँदैनन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:व्यावसायिक शब्दहरू
श्रेणी:कम्पनीका प्रकारहरू
उपसर्ग

उपसर्ग संस्कृत व्याकरणमा क्रियापद वा क्रिया संज्ञाहरूको उपसर्गमा लगाइएका बीस पूर्वनिर्धारित कणहरूको विशेष वर्गको लागि प्रयोग गरिएको शब्द हो ।

#
अनुप्रयोग

अनुप्रयोग भनेको कुनै क्षेत्रमा कुनै विषयवस्तुकाे सम्बन्धित ज्ञानको प्रयोग गर्नु हो। यसले सैद्धान्तिक ज्ञानलाई वास्तविक जीवनमा उपयोग गर्ने तरिकालाई जनाउँछ। कुनै विषय वा सिद्धान्तको प्रयोगात्मक पक्षलाई अनुप्रयोग भनिन्छ। यो शब्द विशेष गरी विज्ञान, प्रविधि र शिक्षाका क्षेत्रमा बढी प्रयोग गरिन्छ।

शब्द संरचना:
'''अनु +  प्रयोग = अनुप्रयोग
* अनु (उपसर्ग) = पछि/अनुसार 
* प्रयोग (नाम) = उपयोग/प्रयोग गर्ने कार्य
* अनुप्रयोग (नाम) = व्यावहारिक प्रयोग
मध्यिका

मध्यिका एक केन्द्रिय मापन पद्धति हो। जनश्रुतिमा यसलाई * माध्य * भन्ने गरिन्छ। मध्यिका (***Median***) भनेको परिमाणका आधारमा क्रममा मिलाएको तथ्याङ्कलाई ठिक दुई भागमा विभाजन गर्ने प्रक्रिया हो।
सूत्र: 
मध्यिका (Md) = (N+1)/2 हुन्छ।
जहाँ:
*  N: जम्मा अंकहरूको अनुसंख्या हो।

बलियो तथ्याङ्कमा मध्यिका महत्त्व हुन्छ ।
नागरिक एप

**नागरिक एप** नेपाल सरकारले एउटै अनलाइन प्लेटफर्ममा सरकारी सम्बन्धित सेवाहरू प्रदान गर्न सुरु गरेको मोबाइल एप हो।  नेपाली नागरिकहरूलाई डिजिटल रूपमा सरकारी सेवाहरूको सजिलो, व्यवस्थित र सरलीकृत वितरणको लागि विकसित गरिएको थियो। नागरिकहरूले सरकार साक्षात्कार गर्ने तरिकामा क्रान्ति ल्याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नका लागि यो एप सुरु गरिएको थियो। 

बिदाको दिन हरूमा पनि चौबीसै घण्टा अनलाइन सेवाहरू प्राप्त गर्न सकिन्छ। अहिलेसम्म, पुलिस क्लियरेन्स रिपोर्ट देखि मतदाता परिचय पत्र गरेर  २५ वटा सेवाहरू एपमा समावेश छन्।

## विशेषताहरू र सेवाहरू 
* आन्तरिक राजस्व विभाग (नेपाल) -प्यान दर्ता
* निर्वाचन आयोग (नेपाल) मतदाता परिचय पत्र पूर्व-दर्ता तथा विवरण
* नेपाल पुलिस अनलाइन क्लियरेन्स रिपोर्ट
* सवारी कर भुक्तानी
* कोभिड खोप लागि पूर्व-दर्ता, क्यु आर प्रमाणपत्र
* नेपाल पासपोर्ट, ड्राइभिङ लाइसेन्स, नागरिकता, र मतदाता परिचयपत्र लिङ्क विवरणहरू
* मेरो नगरपालिका (प्रतिनिधिहरूको सम्पर्क जानकारी, एम्बुलेन्स, नजिकैको पुलिस, र बजेट कार्यक्रम र योजनाहरू जस्ता सेवाहरू समावेश गर्दछ) 
* सरकार प्रेस आईडी कार्ड
* PF/PAN/SST/CIT विवरणहरू हेर्न सकिन्छ।
* नागरिक पाहाचन द्वार (अनलाइन ब्याङ्क खाता खोल्न सकिन्छ र केवाईसी चयन गरिएका ब्याङ्कहरूका लागि क्युआरको प्रयोग गरेर प्रमाणित गर्न सकिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकार
विविधतामा एकता

**विविधतामा एकता** भन्ने अवधारणा विभिन्न संस्कृतिहरू, धर्महरू, जातजातिहरू, र भाषाहरू बीचको सद्भाव र सहकार्यको प्रतिनिधित्व गर्दछ। यो मान्यता मानिन्छ कि विविधताको बीचमा पनि मानिसहरूले साझा मूल्यहरू र उद्देश्यहरू पाउन सक्छन्।

## परिचय
विविधतामा एकता भनेको समाजका भिन्नताहरूलाई सम्मान गर्दै **साझा लक्ष्य** हासिल गर्नु हो। विभिन्न सांस्कृतिक र धार्मिक परिवेशका मानिसहरूबीच सहकार्य, सहिष्णुता र एकता हुन सक्छ। यस अवधारणाले मानिसहरूलाई *शक्ति* दिने काम गर्दछ।

## सांस्कृतिक विविधता
विभिन्न समाज र राष्ट्रमा सांस्कृतिक विविधता पाउन सकिन्छ। ***विविधतामा एकता*** भन्ने सिद्धान्तले यी विविधतालाई स्वीकार्दै साझा पहिचान बनाउन मद्दत गर्दछ।

## धार्मिक विविधता
धार्मिक विविधता विश्वभर छ। विभिन्न धर्महरूले आ-आफ्ना आस्थाहरूको पालना गर्दछन्। **धार्मिक विविधता**ले सहिष्णुताको सन्देश दिन्छ। 

## भाषिक वा जातिय विविधता
भाषाहरू विभिन्न समुदायका पहिचान हुन्। ***भाषिक विविधता***लाई मनन गर्दै सहकार्य गर्न सक्नु विविधतामा एकताको उदाहरण हो।
जातीय विविधता मानव जातिको धरोहर हो। **जातीय एकता** विविधतामाझ सुदृढ सम्बन्ध बनाउने आधार हो।
विविधतामा एकता हुँदा समाज बलियो हुन्छ। **सहिष्णुता, समझदारी, र मेलमिलाप** बढ्न मद्दत गर्दछ। 
कहिलेकाहीँ विभिन्न समूहहरूबीच द्वन्द्व र असहमति हुन सक्छ। ***सद्भाव कायम*** गर्नका लागि सहकार्य महत्त्वपूर्ण छ। 
विविधतामा एकताको अभ्यासले समाजलाई *एकीकृत* बनाउँछ। यो स्थिरता र शान्तिका लागि अनिवार्य मानिन्छ।
इस्मा राज्य

**इस्मा राज्य** चौबिसी राज्यको एउटा सानो राज्य यो एउटा पहाडको टुप्पोमा अवस्थित थियो । यसको राजधानी इस्माकोटमा थियो। राजधानीमा त्यहाँ लगभग २५० घर थिए।  चार हजार कुरियाले बनेको इस्मा राज्यका चौबीस मौजा हुनाले चौबीस मौजा इस्मा पनि भनिन्थ्यो । पूर्वमा मुसीकोटको सिमाना, पश्चिममा अग्लुङको उकालोदेखि झिमरुक खोलासम्म, उत्तरमा बाग्लुङको ग्वालीचौर र दक्षिणमा धुर्कोट राज्यको सिमानासम्म इस्मा राज्य फैलिएको थियो ।

चौबिसे राज्यहरु अन्तरगत इस्मा प्रारम्भमा ७०० कुरिया र २४ मौजाले बनेको थियो । शुरुवाती समयमा यस राज्यमा अर्याल जातिको शासन रहेको थियो भने गोरखा राज्यमा विलय हुनुपूर्व ठकुरी जातिको शासन रहेको इतिहासमा पाउन सकिन्छ । इस्मा राज्य वि.सं. १८४३  साल असोज ४ गते  गोरखा सँगको लडाइमा पराजित भएपछि पाल्पा राज्यमा विलय भएको थियो । राजा गोविन्द सिंह स्वयं लडेका थिए तर विजय नहुने देखेर सल्यान तिर भागे।

## इतिहास 
### मगर राज्य 
### अर्ज्याल राज्य 
भट्ट पद धारण गरेका अर्ज्याल ब्राहमणहरुले राज्य साचालनको कार्य गर्दै आएका थिए। राजा प्रभाकर  निसन्तान भएकै कारणले उनले त्यती बेलाको शक्तिशाली र प्रसिद्ध राज्य गुल्मी चारपालामा भारतको कर्णाटक राज्यबाट आई राजनितिक शरण लि बसेका सुरथसिंह  नामक राजपुतलाई धर्मपुत्र बनाई शिक्षा दिक्षा र मन्त्रदान समेत गरे । यिनै सुरथसिंह लाई अङ्गदसिंह रावा भन्ने पद दिई इस्मा राज्यको सम्पूर्ण कार्यभार सुम्पे।

अर्याल राजाहरूको नामावली यसप्रकार छ:
# च्व्यनराज भट्ट अर्ज्याल
# कूशाराज भट्ट अर्ज्याल 
# विष्णुदास भट्ट अर्ज्याल 
# प्रभाकर भट्ट अर्ज्याल 

### ठकुरी राज्य 
बि.स. १५५० देखि इस्मा राज्यमा चन्द्रवंशी काश्यप गोत्रीय सिंह थर भएका रायठौर घरानाका राजाहरूको शासन सुरु भयो। छैठो ठकुरी राजा गोविन्दसिंह रायठौरको समयमा नेपाल एकीकरणको अभियान पश्चिममा पुगेको थियो । सोही क्रममा बहादुर शाहले चौबीसी राज्यमाथि हमलाका साथ बिजय प्राप्त गरिरहेका थिए । नेपाली सेनाले बि.सं १८४३ साल आश्विन ४ गते इस्मा राज्यमाथि हासिल गर् यो ।

# अंगदसिंह रावा
# पृथ्वीराजसिंह रावा
# रामराजसिंह रावा
# रुपसिंह रावा
# तिलक बिक्रम राठौर
# गोविन्दसिंह राठौर

### पाल्पामा विलय 
वि.सं. १८४३ आश्विन मा नेपाली र पाल्पाली संयुक्त सेनाले आक्रमण गर्‍यो । उक्त युद्धमा पुगनपुग २०० इस्माली सिपाही र ५० जना नेपाली सिपाहीहरुले ज्यान गुमाएको कुरा इतिहासकार राजाराम सुवेदीले उल्लेख गरेका छन् भने कतै गोरखाली फौजतर्फ ५० र इस्मालीतर्फ ५३ खड्का क्षेत्री, २२ ठकुरी र १० जना सार्की गरी ८५ जनाले वीरगति प्राप्त गरेको उल्लेख पाइन्छ (भुसाल, २०७८) । कतिपय लेखकहरुले गोरखालीसँगको युद्धमा १०० जना इस्माली सिपाही मारिएको उल्लेख गरेका छन् ।

इस्मा राज्यका अन्तिम राजा गोविन्दसिंह युद्धबाट जेनतेन उम्केर आफ्ना सन्तति लिई ससुरालीस्थल सल्यानको बडागाउँतिर गई बसोबास गरे (रामिरेज, सन् २०००) । नेपालका राजा र पाल्पाली राजाबीचको आपसी सम्झौताअनुसार इस्मा राज्यलाई पनि पाल्पाको जिम्मा लगाई सो संयुक्त फौज प्यूठानतर्फ लाग्यो (भुसाल,२०७८) ।

## आर्थिक अवस्था 
इस्माका राजाको अधीनमा समथर जग्गा थिएन। राज्यभर करीब २,५०० घरहरू थिए। राजस्व बार्षिक रु. २,००० थियो. उक्त राज्य खानीहरू थिएनन्। 

## यो पनि हेर्नुहोस्
* इस्मा गाउँपालिका 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका साम्राज्य र राज्यहरू
श्रेणी:चौबिसी राज्यहरू
कप्लान टर्बाइन

**कप्लान टर्बाइन** एक प्रोपेलर-प्रकारको पानी टर्बाइन हो जसमा समायोज्य ब्लेडहरू हुन्छन्।  यसको बिकास सन् १९१३ मा अस्ट्रियाका प्रोफेसर भिक्टर कप्लानले गरेका थिए।  जसले स्वचालित रूपमा समायोजित प्रोपेलर ब्लेडलाई स्वचालित रूपमा समायोजित विकेट गेटहरूसँग जोडेर प्रवाह र पानीको स्तरको विस्तृत दायरामा दक्षता हासिल गर्न मद्दत गर्यो।

कप्लान टर्बाइन फ्रान्सिस टर्बाइनको बिकासक्रम थियो।  यसको आविष्कारले कम हेडको उपयोगमा  कुशल ऊर्जा उत्पादनलाई सम्भव बनायो दियो जुन फ्रान्सिस टर्बाइनहरूसँग सम्भव थिएन।  यस प्रकारको टर्बाइनले  सम्मको हेडमा काम गर्न सक्छ र उत्पादन दायरा ५ देखि २०० मेगावाट सम्मको विद्युत उत्पादन गर्छ । रनरको व्यास २ देखी ११ मिटरको बीचमा हुन्छ। टर्बाइन स्थिर दरमा घुम्छन्, जुन सुविधा अनुसार फरक हुन्छ। त्यो दर ५४५ देखि ४५० चक्र प्रति मिनेट सम्म हुन्छ। 

कप्लान टर्बाइन अहिले उच्च-प्रवाह, कम-हेड पावर उत्पादनमा विश्वव्यापी रूपमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

## प्रयोग 
अङ्गुठाकार| विक्टर कपलान टर्बाइन, Technisches Museum Wien
कप्लान टर्बाइन विश्वव्यापी रूपमा बिजुली उत्पादनको लागि व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यसले सबैभन्दा तल्लो हेड भएको जलविद्युत साइटहरू कभर गर्छन् र विशेष गरी उच्च प्रवाह अवस्थाहरूको लागि उपयुक्त हुन्छ।

व्यक्तिगत पावर उत्पादनको लागि ३ मिटर हेडको लागि डिजाइन गरिएको माइक्रो टर्बाइनहरू पर्याप्त पानी प्रवाह ०.३ मिटर हेडमा पनि काम गर्न सक्छ,यद्यपि यसको कुशलता कमी आउँछ। 
 
## यो पनि हेर्नुहोस्
* टर्बाइन
** पेल्टन टर्बाइन
** फ्रान्सिस टर्बाइन
**

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* National Historic Mechanical Engineering Landmark Kaplan Turbine, retrieved 2010 June 24
* Bently Nevada Application Note on Hydro turbine vibration, retrieved 2014 August 14
* 3D model Kaplan turbine, retrieved 2021 February 10

श्रेणी:टर्बाइन