open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
दुनै

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चलविकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, डोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २५९२ रहेको थियो जसमध्ये १३२७ पुरुष र १२६५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६७२ घरधुरी रहेको थियो। यो जिल्लाको सदरमुकाम समेत हो। हाल यो ठुलिभेरी नगरपालिका अन्तर्गत पर्दछ।

यसको साविकका ६-७ वडाहरू ठुलिभेरी नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ८-९ वडाहरू वडा नम्बर २ र १,४-५ वडाहरू वडा नम्बर ३ र २-३ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:डोल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
एखाबु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको मेची अञ्चल, ताप्लेजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २०३२ रहेको थियो जसमध्ये ९७१ पुरुष र १०६१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३९६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल फक्ताङलुङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो फक्ताङलुङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका ठाउँहरू
दुली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रुकुम जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८३७ रहेको थियो जसमध्ये २३१० पुरुष र २५२७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८५१ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका ४-६ वडाहरू बाँफिकोट गाउँपालिकामा पर्दछ भने १,२,३,७,८,९ वडाहरू सानीभेरी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४-६ वडाहरू बाँफिकोट गाउँपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने १,३,९ वडाहरू सानीभेरी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ र २,७,८ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पश्चिम रुकुम जिल्लाका ठाउँहरू
फक्सिब

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, धनकुटा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १५९१ रहेको थियो जसमध्ये ७४७ पुरुष र ८४४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३८० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल साँगुरीगढी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो साँगुरीगढी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:धनकुटा जिल्लाका ठाउँहरू
जगत भञ्ज्याङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, स्याङ्जा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३३१० रहेको थियो जसमध्ये १४४५ पुरुष र १८६५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७९१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल वालिङ नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका २-९ वडाहरू वालिङ नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने १ नम्बर वडा वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:स्याङ्जा जिल्लाका ठाउँहरू
दुनी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, अछाम जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २४५७ रहेको थियो जसमध्ये ११७७ पुरुष र १२८० महिला रहेका थिए भने यहाँ ५०९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चौरपाटी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो चौरपाटी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अछाम जिल्लाका ठाउँहरू
जैर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चलविकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, हुम्ला जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २१५० रहेको थियो जसमध्ये १०३२ पुरुष र १११८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३८४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सर्केगाड गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो सर्केगाड गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हुम्ला जिल्लाका ठाउँहरू
जैसीथोक

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २६८८ रहेको थियो जसमध्ये ११६५ पुरुष र १५२३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६२७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल धुर्कोट गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो धुर्कोट गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गुल्मी जिल्लाका ठाउँहरू
जैसीथोक मण्डन

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २९६५ रहेको थियो जसमध्ये १३५८ पुरुष र १६०७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६६७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मण्डनदेउपुर नगरपालिकामा पर्दछ।

यो मण्डनदेउपुर नगरपालिकाको वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काभ्रेपलान्चोक जिल्लाका ठाउँहरू
जगत्रदेवी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, स्याङ्जा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८७०० रहेको थियो जसमध्ये ४००७ पुरुष र ४६९३ महिला रहेका थिए भने यहाँ २०५० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गल्याङ नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-७ वडाहरू गल्याङ नगरपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:स्याङ्जा जिल्लाका ठाउँहरू
जयसपुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बाँके जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६५६७ रहेको थियो जसमध्ये ३३५९ पुरुष र ३२०८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९६४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यो नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बाँके जिल्लाका ठाउँहरू
जलबिरे

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २५४० रहेको थियो जसमध्ये १२२८ पुरुष र १३१२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६११ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बलेफी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो बलेफी गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका ठाउँहरू
जल्पा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३१६० रहेको थियो जसमध्ये १४०८ पुरुष र १७५२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६१८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल पूर्वखोला गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो पूर्वखोला गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
जल्पाचिलाउने

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, उदयपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३८६४ रहेको थियो जसमध्ये १८४७ पुरुष र २०१७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८०७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल त्रियुगा नगरपालिकामा पर्दछ।

यो त्रियुगा नगरपालिकाको वडा नम्बर १६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:उदयपुर जिल्लाका ठाउँहरू
जैमाकसला

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३०२० रहेको थियो जसमध्ये १४१८ पुरुष र १६०२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ५८० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सुनछहरी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो सुनछहरी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रोल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
जम्बुकाँध

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, दैलेख जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६७२४ रहेको थियो जसमध्ये ३३०८ पुरुष र ३४१६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११९५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चामुण्डा बिन्द्रासैनी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ५,६,७,८,९ वडाहरू चामुण्डा बिन्द्रासैनी नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने १,२,३,४ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दैलेख जिल्लाका ठाउँहरू
जानकीनगर, सर्लाही

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सर्लाही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८०९० रहेको थियो जसमध्ये ४०२७ पुरुष र ४०६३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १५२८ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (१,२,३ र ५) वडाहरू हाल हरिपुर नगरपालिकामा पर्दछ भने (४,६,७,८,९) वडाहरू बरहथवा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ४,६,७,८,९ नम्बर वडाहरू बरहथवा नगरपालिकाको वडा नम्बर १६ हो भने १,२,३,५ वडाहरू हरिपुर नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका ठाउँहरू
जानकीनगर, सिराहा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, सिराहा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४४११ रहेको थियो जसमध्ये २१८९ पुरुष र २२२२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७३२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बरियारपट्टी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो बरियारपट्टी गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका ठाउँहरू
जलकन्या

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, सिन्धुली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १८०६ रहेको थियो जसमध्ये ८२२ पुरुष र ९८४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३९५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कमलामाई नगरपालिकामा पर्दछ।

यो कमलामाई नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिन्धुली जिल्लाका ठाउँहरू
जमुनी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, बर्दिया जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११५३९ रहेको थियो जसमध्ये ५०७३ पुरुष र ६४६६ महिला रहेका थिए भने यहाँ २६०१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बढैयाताल गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ६-९ वडाहरू बढैयाताल गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १-५ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बर्दिया जिल्लाका ठाउँहरू
जङ्कोट

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २८५३ रहेको थियो जसमध्ये १२८० पुरुष र १५७३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ५९९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल रोल्पा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १ नम्बर वडा रोल्पा नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने २-९ वडाहरू वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रोल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
जनालीबण्डाली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, अछाम जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३३०४ रहेको थियो जसमध्ये १४४२ पुरुष र १८६२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६४८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मङ्गलसेन नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३,७ वडाहरू मङ्गलसेन नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ४-६ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अछाम जिल्लाका ठाउँहरू
जन्तरखानी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, ओखलढुङ्गा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १७६२ रहेको थियो जसमध्ये ७५५ पुरुष र १००७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३८८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सिद्धिचरण नगरपालिकामा पर्दछ।

यो सिद्धिचरण नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ओखलढुङ्गा जिल्लाका ठाउँहरू
जहदा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। 
एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८४५९ रहेको थियो जसमध्ये ३९५५ पुरुष र ४५०४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १६९८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बर्दघाट नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ४,५,८,९ वडाहरू बर्दघाट नगरपालिकाको वडा नम्बर १२ र १-३,६,७ वडाहरू वडा नम्बर १३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्लाका ठाउँहरू
जगतीपुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, जाजरकोट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ७२७९ रहेको थियो जसमध्ये ३४५७ पुरुष र ३८२२ महिला रहेका थिए भने यहाँ १४४१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल भेरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,३,५ वडाहरू भेरी नगरपालिकाको वडा नम्बर ११ हो भने २,४,६ वडाहरू वडा नम्बर १२ र ७-९ वडाहरू वडा नम्बर १३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:जाजरकोट जिल्लाका ठाउँहरू
दोभान

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६८७२ रहेको थियो जसमध्ये ३२१५ पुरुष र ३६५७ महिला रहेका थिए भने यहाँ १४३६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तिनाउ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ३,६-९ वडाहरू तिनाउ गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने १,२,४,५ वडाहरू वडा नम्बर ३ र ८ नम्बर वडा वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
दोधारा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, कञ्चनपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १९७०३ रहेको थियो जसमध्ये ८९९६ पुरुष र १०७०७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३७३२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल दोधारा चाँदनी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको २ र ३, १ र ४, ५, ६ र ७ र ८ र ९ नम्बर वडाहरू हाल दोधारा चाँदनी नगरपालिकाको क्रमश: वडा नम्बर ६,७,८,९ र १० हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कञ्चनपुर जिल्लाका ठाउँहरू
दोहली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४१२४ रहेको थियो जसमध्ये १७७४ पुरुष र २३५० महिला रहेका थिए भने यहाँ ८५२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल इस्मा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो इस्मा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गुल्मी जिल्लाका ठाउँहरू
दोहनी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६७२१ रहेको थियो जसमध्ये ३४२० पुरुष र ३३०१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९३८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कपिलवस्तु नगरपालिकामा पर्दछ।

यो कपिलवस्तु नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
दिप्लुङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, खोटाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १८७८ रहेको थियो जसमध्ये ८८७ पुरुष र ९९१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४२४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल जन्तेढुङ्गा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो जन्तेढुङ्गा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:खोटाङ जिल्लाका ठाउँहरू
दोहरी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८२२ रहेको थियो जसमध्ये २५११ पुरुष र २३११ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७०० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कलैया उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू कलैया उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर २० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बारा जिल्लाका ठाउँहरू
दोभाने

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, भोजपुर जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८८१ रहेको थियो जसमध्ये २३०० पुरुष र २५८१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९७५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल साल्पासिलिछो गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ५-९ वडाहरू साल्पासिलिछो गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने र १-४ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भोजपुर जिल्लाका ठाउँहरू
दोखु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको मेची अञ्चल, ताप्लेजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४१११ रहेको थियो जसमध्ये १९४० पुरुष र २१७१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९०९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल फुङलिङ नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,८,९ वडाहरू फुङलिङ नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने र २-७ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका ठाउँहरू
दोरम्बा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३२७३ रहेको थियो जसमध्ये १४८१ पुरुष र १७९२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७९४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल दोरम्बा शैलुङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो दोरम्बा शैलुङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रामेछाप जिल्लाका ठाउँहरू
फलामेटार

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४२३४ रहेको थियो जसमध्ये २१३० पुरुष र २१०४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६६८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल खानीखोला गाउँपालिका पर्दछ।

यसको साविकका ४-६,९ वडाहरू खानीखोला गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ भने १,२,३,८,९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काभ्रेपलान्चोक जिल्लाका ठाउँहरू
फलेनी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १४०५ रहेको थियो जसमध्ये ६७६ पुरुष र ७२९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २८४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल दोर्दी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो दोर्दी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लमजुङ जिल्लाका ठाउँहरू
डोल्फु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चलविकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, मुगु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३८५ रहेको थियो जसमध्ये १७९ पुरुष र २०६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मुगूम कार्मारोङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो मुगूम कार्मारोङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मुगु जिल्लाका ठाउँहरू
दुवाचौर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५७१३ रहेको थियो जसमध्ये २७७३ पुरुष र २९४० महिला रहेका थिए भने यहाँ १३७५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मेलम्ची नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-६ नम्बर वडाहरू मेलम्ची नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका ठाउँहरू
फापरथुम

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, स्याङ्जा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २४१२ रहेको थियो जसमध्ये १०२५ पुरुष र १३८७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६०३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल आँधीखोला गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो आँधीखोला गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:स्याङ्जा जिल्लाका ठाउँहरू
दोवा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धवलागिरी अञ्चल, म्याग्दी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०६३ रहेको थियो जसमध्ये ४७२ पुरुष र ५९१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २९४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:म्याग्दी जिल्लाका ठाउँहरू
फत्तेपुर, बारा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, बारा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८८९० रहेको थियो जसमध्ये ४५२१ पुरुष र ४३६९ महिला रहेका थिए भने यहाँ १५०४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ७-९ वडाहरू जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर ११ हो भने १-६ वडाहरू वडा नम्बर १२ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बारा जिल्लाका ठाउँहरू
फरेना

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४३८७ रहेको थियो जसमध्ये २२२५ पुरुष र २१६२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६३५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सम्मरीमाई गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो सम्मरीमाई गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
फर्पु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, रामेछाप जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २०९८ रहेको थियो जसमध्ये १०३९ पुरुष र १०५९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४५० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गोकुलगङ्गा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो गोकुलगङ्गा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रामेछाप जिल्लाका ठाउँहरू
फिकुरी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, नुवाकोट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २८७३ रहेको थियो जसमध्ये १३७१ पुरुष र १५०२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६३६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल किस्पाङ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो किस्पाङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका ठाउँहरू
फिनाम

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३०९७ रहेको थियो जसमध्ये १३०९ पुरुष र १७८८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७६६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गोरखा नगरपालिकामा पर्दछ।

यो गोरखा नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका ठाउँहरू
फेक

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २९७२ रहेको थियो जसमध्ये १२५० पुरुष र १७२२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६८८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल रिब्दीकोट गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो रिब्दीकोट गाउँपालिकाको वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
फूलबारी, ताप्लेजुङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको मेची अञ्चल, ताप्लेजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५३० रहेको थियो जसमध्ये १६७५ पुरुष र १८५५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७३४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल आठराई त्रिवेणी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो आठराई त्रिवेणी गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका ठाउँहरू
फोक्सिङटार

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २३३९ रहेको थियो जसमध्ये ११०४ पुरुष र १२३५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल महाभारत गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो महाभारत गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काभ्रेपलान्चोक जिल्लाका ठाउँहरू
फेदीखोला गाउँपालिका

**फेदीखोला** स्याङ्जा जिल्लाको उत्तर क्षेत्रमा फैलिएको एक गाउँपालिका हो। विसं २०७३ सालमा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले ७४४ स्थानीय तह (गाउँपालिका तथा नगरपालिका) लागू गर्दा स्याङ्जा जिल्लामा बाङ्गेफड्के, भाटखोला, आरुखर्क र **फेदीखोला** गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर फेदीखोला गाउँपालिका घोषणा गरिएको थियो।

## परिचय
पोखरा महानगरपालिकासंग सिमा जोडिएको फेदीखोला गाउँपालिका गण्डकी प्रदेश को राजधानी पोखरादेखि सबैभन्दा नजिकको गाउँपालिका हो। स्याङ्जाको स्वागतद्वारको रूपमा चिनिएको यस गाउँपालिकाले देशको प्रमुख राजमार्ग सिद्धार्थ राजमार्गलाई समेटेको छ । प्राकृतिक, सांस्कृतिक एवम् जैविक विविधताले भरिपूर्ण यस गाउँपालिकाले धार्मिक, सांस्कृतिक एवम् प्राकृतिक पर्यटनको भरपूर सम्भावना बोकेको छ । विश्वकै ध्यान तान्न सफल राष्ट्रिय गौरवको आयोजना गोर्खा स्मारक पार्कदेखि यस गाउँपालिकाका भालुपहाड, बडाचौर, साल्मेडाँडा रामकोट, सिरान्चुली बागे, पञ्चासे राष्ट्रियस्तरमा सुपरिचित पर्यटकीय स्थान हुन् । पुरातात्विक धार्मिक पहिचानका रूपमा कालाभैरव नुवाकोट, आरुखर्क दरबार, राम्चेदेवी, शिवालय, बौद्धगुम्बा गाउँपालिकाका गौरव हुन् । हाडीखोर दमाहाढुंगा, नुवाकोट, मट्टिखानबाट सञ्चालित प्याराग्लाइडिङ आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटनको आकर्षणको केन्द्र रहेको छ । रामकोट, बाँगेफड्केमा सञ्चालित होमस्टेले ग्रामीण साँस्कृतिक परिवेशलाई जीवन्तता दिएको छ भने साँस्कृतिक पर्यटनमा महत्त्वपूर्ण टेवा पुर्‍याएको छ।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १०,८९९ रहेको छ भने यहाँ ३,१६५ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, स्याङ्जा 

श्रेणी:स्याङ्जा जिल्लाका स्थानीय तहहरू
श्रेणी:स्याङ्जा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू
फुल्काही

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको सगरमाथा अञ्चल, सप्तरी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५०७४ रहेको थियो जसमध्ये २५७५ पुरुष र २४९९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८७९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बोदेबरसाइन नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ६-९ नम्बर वडाहरू बोदेबरसाइन नगरपालिकाको ४ हो भने १-५ नम्बर वडाहरू नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका ठाउँहरू
गाम

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४००६ रहेको थियो जसमध्ये १८४३ पुरुष र २१६३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७८७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सुनछहरी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४,६,८,९ वडाहरू सुनछहरी गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने १-३,५,७ वडाहरू वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रोल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
गडसेरा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २९७५ रहेको थियो जसमध्ये १४१२ पुरुष र १५६३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६३८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल जोरायल गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो जोरायल गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:डोटी जिल्लाका ठाउँहरू
गढवा, दाङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, दाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११४३० रहेको थियो जसमध्ये ५३९३ पुरुष र ६०३७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २१७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गढवा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-५ वडाहरू गढवा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ६-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:दाङ जिल्लाका ठाउँहरू
गडराय

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, बझाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३०२२ रहेको थियो जसमध्ये १४०१ पुरुष र १६२१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ५६० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल खप्तडछान्ना गाउँपालिकामा पर्दछ। 

यो खप्तडछान्ना गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बझाङ जिल्लाका ठाउँहरू
गदरिया

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १११०४ रहेको थियो जसमध्ये ५४८१ पुरुष र ५६२३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १६५७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कैलारी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३,६,७ वडाहरू कैलारी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ४,५,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
गागलफेदी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५५३३ रहेको थियो जसमध्ये २७०७ पुरुष र २८२६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११६६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकामा पर्दछ।

यो कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
गडि वयलकाँडा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको भेरी अञ्चल, सुर्खेत जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३०५० रहेको थियो जसमध्ये १४७५ पुरुष र १५७५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६८५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल वीरेन्द्रनगर नगरपालिकामा पर्दछ।

यो वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाको वडा नम्बर १४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका ठाउँहरू
गौँडाकोट

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २५६३ रहेको थियो जसमध्ये १०५२ पुरुष र १५११ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६४३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गुल्मी दरबार गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो गुल्मी दरबार गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गुल्मी जिल्लाका ठाउँहरू
गजरा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, अछाम जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १५९९ रहेको थियो जसमध्ये ६९२ पुरुष र ९०७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३५४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बान्निगढी जयगढ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो बान्निगढी जयगढ गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अछाम जिल्लाका ठाउँहरू
गाईखुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५००३ रहेको थियो जसमध्ये २१८९ पुरुष र २८१४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १२७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल पालुङटार नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ७-९ वडाहरू पालुङटार नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १-६ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका ठाउँहरू
गजुल

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५२५७ रहेको थियो जसमध्ये २३६६ पुरुष र २८९१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०४४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सुनिल स्मृति गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका २,७-९ वडाहरू सुनिल स्मृति गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने १,३-६ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रोल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
गजेडी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १२४२३ रहेको थियो जसमध्ये ५८०४ पुरुष र ६६१९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५१७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कञ्चन गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३ वडाहरू कञ्चन गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
गाँजरी, बैतडी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४४०३ रहेको थियो जसमध्ये २१७२ पुरुष र २२३१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६९४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सिगास गाउँपालिकामा पर्दछ। 

यसको साविकका ६-९ वडाहरू सिगास गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १-५ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बैतडी जिल्लाका ठाउँहरू
फुलिका

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६७६२ रहेको थियो जसमध्ये ३३९४ पुरुष र ३३६८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९२० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मायादेवी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो मायादेवी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
राजेश (नाम)

**राजेश** र **राजेश्वर** हिन्दूहरू विच एक प्रचलित नाम हो। राजेश शब्दको निर्माण राजा र ईश वा ईश्वर शब्दहरू मिलेर भएको छ। यो नामले ईश्वरहरूका राजा, राजाहरूका राजा, वा, स्वर्गका राजा इन्द्रलाई जनाँउद छ। यो नाम नेपाल र भारतमा निकै प्रचलित छ।
प्रशान्त तामाङ

**प्रशान्त तामाङ**  (जन्म; ४ जनवरी १९८३ - मृत्यु; ११ जनवरी २०२६) भारतीय टेलिभिजन च्यानल सोनी इन्टेर्टेन्मेन्ट टिभिबाट प्रसारण गरिएको "इन्डियन आइडल २००७" नामक कार्यक्रममा विजेता बन्ने नेपाली मूलका प्रथम भारतीय थिए। उक्त कार्यक्रमामा भाग लिने उनी पहिला भारतीय प्रहरी जवान पनि थिए। प्रशान्तका पिताको प्रहरीमै रहेक बेला सवारी दुर्घटनामा निधन भएपछि उनलाई कलकत्ता प्रहरीमा उक्त जागीर गर्ने अवसर प्राप्त भएको थियो। प्रशान्तको जन्म भारतमा दार्जिलिङको तुङ्सुङ भन्ने ठाउँमा भएको थियो। शान्त स्वभावका प्रशान्तले साथीहरूको अनुरोधमा इन्डियन आइडलको कलकत्ता अडिसनम भाग लिँदा उनको सफलताको यात्रा त्यहीँबाट सुरु भएको थियो। 

आइडलका निर्णयकहरू अनु मलिक, जावेद अख्तर, अलिशा चिनाइ र स्वयम उदित नारायणको पनि कार्यक्रम अवधिभर खासै प्रसंशा नपाएका प्रशान्तले रातारात नाम्, ख्याती र प्रतिष्ठा कमाएको कारण आज उनी भारतमा मात्रै नभएर नेपाल लगायत अन्य मुलुकम पनि उत्तिकै प्रसिद्ध भएका छन्। सोनी टिभी सँगको एक करोडको करार, एक कार र आफ्नै एल्बम बनाउने मौका मात्र नभएर प्रशान्तले एउटा सिङै उत्पीडित र अपहेलित वर्गको शिर ठाडो पारिदिएकाले उनको प्रसंशकहरू थप हौसिएका हुन्। प्रशान्त्ले अक्टुबर्को पहिलो साता नेपालको काठमाडौ र पोखरामा आफ्नो कार्यक्रम प्रस्तुत् गरे।

नेपाली चलचित्र गोर्खा पल्टनमा अभिनय गरेका छन्। यसका साथै तामाङले परदेशी नामक चलचित्रमा पनि अभिनय गरिसकेका छन्।

उनलाई नेपाल सरकारले सन् २०१० अक्टोबरमा नेपाल पर्यटन वर्ष २०११को सदभावना राजदूत नियुक्त गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:भारतीय गायकहरू
श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म
श्रेणी:भारतीय गोरखाहरू
श्रेणी:भारतका नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:सन् २०२६ मा मृत्यु
पोल्यान्ड

thumb|पोल्यान्डको झण्डा**पोल्यान्ड** (पोलिस: *Polska*, पोल्स्का) लाई आधिकारिक रूपमा **गणतन्त्र पोल्यान्ड** भनिन्छ। यो मध्य युरोपको एक देश हो जसको सिमाना पश्चिममा जर्मनी, दक्षिणमा चेक गणतन्त्र र स्लोभाकिया, पूर्वमा युक्रेन र बेलारुस, र उत्तरमा बाल्टिक सागर, लिथुवानिया, र रुस सँग जोडिएको छ। बाल्टिक सागरको यसको जल सिमाना डेनमार्क र स्विडेन सँग साझा छ। पोल्यान्डको कूल क्षेत्रफल ३१२,६८५ वर्ग किमि (१२०,७२८ बर्ग मिल) छ। जसका कारण पोल्यान्ड संसारकै ६९औं ठूलो राष्ट्र हुनपुगेको छ। यहाँको जनसङ्ख्या ३ करोड ८५ लाख भन्दा बढि छ। पोल्यान्डियालीहरू मुख्यत: ठूला सहरहरूमा बस्तछन्।
thumb|पोल्यान्ड
thumb|Warszawa, 1770
thumb|Kraków
thumb|Szczecin
thumb|Fryderyk Chopin
## परिचय 
## जनसङ्ख्या 
## इतिहास 
### प्ररम्भिक इतिहास 
## भूगोल 
## राज्यनीति 
== अर्थतन्त्र ==यहाको अर्थतन्त्रले निकै फडको मारेको पाइन्छ , सबै नागरिक हरु आत्मनिर्भर रहेर बसेका हुन्छन

## धर्म 
## संस्कृति 
पोल्यान्डको लामो इतिहास र लोक परम्परा छ - त्यौहारहरू, पारंपरिक वेशभूषाहरू, नृत्यहरू, ग्रामीण क्षेत्रमा संगीत, चित्रकारी, मूर्तिकला, वास्तुकला। मुख्य रचनाकारहरू: Jan Kochanowski, Adam Mickiewicz, Fryderyk Chopin, Jan Matejko, Jacek Malczewski।

## जीवनशैली 
वयस्क पोल को एक ठेठ दिन समय तालिका नाश्ता, 8 घण्टा काम, दोपहर को भोजन, अवकाश र बच्चाहरु को हेरचाह, रात को खाने, मनोरंजन र नींद छ लगभग 6 घन्टा को लागि। आहार रोटी, मासु, अण्डा, तरकारी र फल हो। आराम र अवकाश गतिविधिहरु मा खेल र पर्यटन जस्तै बाल्टिक समुद्र को यात्राहरु या पहाडहरूमा (टाट्रा पर्वत) समावेश गर्दछ।

## पर्यटन 
Tatry माउन्टेन, को बाल्टिक सागर र प्रमुख शहर - वरस (Warszawa), कराकोव (Kraków), Wrocław, पज्नान (Poznań), Gdańsk, Gdynia, Szczecin, Bydgoszcz, Toruń, Lublin, Zakopane।

## अरु सम्बन्धित विषयहरू 
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ 

## अन्य वेबसाइटहरू 
* पर्यटक सूचना
* Poland.gov.pl - Polish national portal 
* Ministry of Foreign Affairs
* Poland at the World Factbook 
* Background Note: Poland

श्रेणी:पोल्यान्ड
कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान

**कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान** नेपालमा कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययनका लागि त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गतको केन्द्रीय अध्ययन संस्थान हो । यसका सहायक क्यामपसहरू लमजुङ जिल्लाको सुन्दरबजार र भैरहवाको पक्लीहवामा रहेका छन् । हाल हेटौडा र पोखरामा रहेका बन विज्ञान अध्यान संस्थानका क्याम्पसलाई समेत मिलाई 
नेपाल कृषि तथा वन विश्वविद्यालय बनेको छ; भरतपुर मुख्य सहरी क्षेत्रबाट पुग्न ८ कि. मी. दुरी पर्दछ।

## इतिहास 
## यो पनि हेर्नुहोस्
नेपालमा कृषि

## बाह्य लिङ्क 
* यसको वेबसाइट 
* यसको बारेमा "अनौपचारिक" छलफल गर्ने ब्लग
* यसको पुरानो (?) वेबसाइट 
* विकिम्यापिया

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:त्रिभुवन विश्वविद्यालय
श्रेणी:अध्ययन संस्थान
श्रेणी:कृषि
विज्ञान

thumb|right**विज्ञान** व्यवस्थित ज्ञान अथवा विद्या हो जो विचार, अवलोकन, अध्ययन, र प्रयोगले प्राप्त गर्न सकिन्छ, वा कुनै अध्ययनको विषयको प्रकृति वा सिद्धान्तहरू जान्नका लागि अध्ययन गरिन्छ। विज्ञान शब्दको प्रयोग ज्ञानको यस्तो शाखाको निम्ति पनि गरिन्छ, जो तथ्य, सिद्धान्त र तरीकाहरूलाई प्रयोग र परिकल्पनाद्वारा स्थापित अनि व्यवस्थित गरिन्छ। यस प्रकार कुनै पनि विषयको क्रमबद्ध ज्ञानलाई विज्ञान भनिन्छ । यस्तो पनि भनिन्छ कि विज्ञानको 'ज्ञान-भण्डार'को अतिरिक्त वैज्ञानिक विधि विज्ञानको असली कसौटी हो । कुनै विषय वा वस्तु को प्रयोग र अवलोकनमा आधारित क्रमिक अध्ययन ज्ञानलाई नै विज्ञान भनिन्छ। 
## प्राकृतिक विज्ञान 
प्राकृतिक विज्ञान प्रकृति र भौतिक संसारको व्यवस्थित ज्ञान हुन्छ, अथवा यसको अध्ययन गर्ने यसको कुनै शाखा। वास्तवामा विज्ञान शब्दको उपयोग प्रायः सधैं प्राकृतिक विज्ञानहरूको निम्ति गरिन्छ। यसका तीन मुख्य शाखाहरू छन्: भौतिक शास्त्र, रसायन शास्त्र र जीव विज्ञान।

## सामाजिक विज्ञान 
सामाजिक विज्ञान मानव समाजको बनावट र यसका सदस्यहरूका क्रियाकलापहरूसित सम्बन्धित अध्ययन हो। यसमा इतिहास, अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र, आदि शामेल छन्।

## निगमनात्मक प्रणाली 
निगमनात्मक प्रणाली यो यस्ता विद्याहरूको समूह हो जो दर्शन र विज्ञानका विषयहरूमाथि तर्क र गणनाको सिद्धान्तको अनुप्रयोग गर्दछन्। यसमा गणित र तर्क सामेल छन्।

प्रायः सामाजिक विज्ञान र निगमनात्मक प्रणालीहरूलाई विज्ञान मानिंदैन।

## विज्ञानका प्रमुख शाखाहरू एवं अध्ययन–विषय
## वाह्य सूत्र 
* आरम्भिक विज्ञान कोश (गूगल पुस्तक ; लेखक - गोविन्द झा)
* बाल ज्ञान-विज्ञान इन्साइक्लोपिडिया (गूगल पुस्तक ; लेखक - राजेन्द्र कुमार राजीव)
* विज्ञान प्रसार - भारत सरकार के विज्ञान तथा प्राविधिक विभाग द्वारा १९८९मा स्थापित एक स्वायत्तशासी संस्था विज्ञान प्रसार  का जालघर
* उपकार सामान्य ज्ञान (गूगल पुस्तक; हिन्दीमा)
* उपकार सामान्य विज्ञान (गूगल पुस्तक ; लेखक - नार्थ डाकोटा)
* पियर्सन सामान्य अध्ययन (गूगल पुस्तक; सङ्घ लोक सेवा आयोग की परीक्षाओं के लिये उपयोगी)
* भारतमा विज्ञानको उज्जवल परम्परा  (भारतको गौरव)
* विज्ञान शब्दावली
* विज्ञानको आनन्द (गूगल पुस्तक ; लेखक - विश्वनाथ तिवारी)
* विज्ञान शिक्षण (गूगल पुस्तक ; लेखिका - ड शशिकिरण पाण्डेय)

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित
श्रेणी:श्रेणी
अन्नकुट पर्व

मिथिला पुराणअनुसार प्रत्येक वर्षको कात्तिक परेवाका दिन **अन्नकुट पर्व** जनकपुरधामका प्रत्येक मठमन्दिरमा धुमधाम साथ मनाइन्छ । स्थानीय राम रजानकी मन्दिरका साथसाथै रत्नसागर, बिहारकुण्ड, अग्निकुण्ड लगायतका ७५ वटाभन्दा बढी मठमन्दिर, कुटी तथा धार्मिक स्थलमा भगवान राम-जानकी, हनुमानएवं देवी-देवतालाई ५६ प्रकारका खाद्य व्यञ्जन भोग लगाई हजारौं भक्तजनले प्रसाद ग्रहण गर्छन् । यो पर्व प्रत्येक जिल्लाको मठमन्दिरहरूमा मनाइनुका साथै शरद ऋतुमा पाइने सम्पूर्ण फलफूल, तरकारी तथा खाद्यपदार्थ भगवानलाई भोग लगाउने चलन छ ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
मधुश्रावणी

मिथिलाञ्चलमा विवाहित महिलाहरूले प्रत्येक वर्ष साउन कृष्ण पञ्चमीको
दिनदेखि पन्ध्रदिनसम्म परम्परागत **मधु श्रवाणी** व्रत लिन्छन् । मैथिली भाषा, संस्कृति, परम्परा र संस्कारसँग जोडिएको उक्त पर्व नवविवाहिता महिलाका लागि मूलतः विशिष्ट र महत्त्वपूर्ण रहिआएको छ । उक्त व्रतमा संलग्न महिलाले गौरीपूजा, कलशपूजा, विषहराको पूजा, बैरसीकरजा, चनाइ नाग पूजा, कुसमावती
पूजा, पिङ्गला पूजा, लिली नागपूजा, शतमगिनिसहित गोसाउनी, नाग पूजा र साठिक पूजा गर्ने गर्छन् । व्रत बस्ने महिलाले यो व्रत लिँदा निष्ठापूर्वक नित्यकर्म गरी पूजा सामग्रीसहित पूजामा बसेका बेला तीनदिनसम्म अनिवार्य रूपमा मौनापञ्चमी, बिहुला र मनसा, मङ्गला-गौरीको पृथ्वीजन्म सती, दन्त्यकथामा आधारित  महादेवको पारिवारिक कथा, गङ्गाको कथा, गौरी तपस्याको
कथा, गौरी विवाह र जन्तीको कथा, मैनाको मोहको कथा, भगवान कार्त्तिक जन्मको कथा, सन्ध्याको विवाह र लिलीको जन्मको कथा, पतिव्रता सुकन्याको कथा, बाल-वसन्तको कथा, गोसाउनीको कथा, राजा श्रीपुरको कथा श्रवण गरी पूजा
अर्चना गर्ने परम्परा छ ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
सत्य युग

हामी सबै भगवानहरुले हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै लोकहरुमा र यस पृ्थ्वी लोकमा सहित हामी सबै भगवानहरुले गरेका गराएका सबै पुर्ण सत्य युगको पु्र्ण सत्य सबै शुभ सत्य समयहरु असल राम्रा सहित हामी सबै भगवानहरुका सबै माहापुर्ण सत्य शुभ असल सबै  भगवान कामकारवाही हरु र हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै मानवहरुका सबै पुर्ण सहि सत्य शुभ राम्रा  सबै मानव सबै कामकारवाहीहरु र सबै शुभ सत्य राम्रा सबै हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा आफ्ना सबैका सबै कामकारवाही हरु सहितको पुर्ण स्वर्णिम सत्य युगको पुर्ण स्थापना गरेका छौ  हामी सबै भगवानहरुले हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै लोकहरुमा हामी सबै भगवानहरुका पुर्ण सत्य भगवान शासन सहित सधै अमर सफल बिजय सहित सत्य छ । अब कहिल्य पनी कली युग रहेको छैन मिश्रित पनी छैन कली युग रत्तिभर पनी र कहिल्य पनी आउदैन कलीयुग सधैका लागी कली युग जति र कलीयुगका जति हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै लोकहरु बाट पुरै सकिएको छ सबै कलीहरु कहिल्य पनी नभएकोले हामी सबै भगवानहरुले पहिला नै सबै किसिम सबै पुर्ण सहि सत्य जानकारीहरु गराइसकेका सबै पुर्ण सहि सत्य जानकारीहरु अनुसार कै सबै किसिमले सबै पुर्ण भइसकेको सबै पुर्ण भइरहेको सहित हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै लोकहरुमा यि सबै पुर्ण सहि सत्य जानकारीहरु गराएका छौ हामी सबै भगवानहरुले पुर्ण सहि सत्य हो ।
भ्यागुता पूजा

हिन्दुहरूको ठूलो चाडका रूपमा रहेको साउन शुक्ल पूर्णिमाका दिन सिदि्दपुरका
किसान भ्यागुताको पूजा गर्छन् । किसानहरूले भ्यागुतालाई पूजा गर्ने दिन भएकाले उक्त दिनलाई नेपाल भाषामा 'ब्याँ जा नकेगु पुन्ही' अर्थात भ्याकुतालाई भोज खुवाउने पूर्णे भन्ने गरिन्छ । असारको समयमा किसानहरूले आ-आफ्ना खेतमा कोदालीले माटो पन्छाउँदा कोदालीबाट मरेका कीरा, फट्यांग्रा
र भ्यागुताहरूलाई मारेको दोष निवारण र पापमोचन गर्न भ्यागुता पूजा गरी भोज खुवाउने प्रचलन छ । रूद्रयामल तन्त्रमा घण्टाकर्णजस्ता राक्षसलाई सानो भ्यागुतोले मारेर बहादुरी देखाएकाले भ्यागुतालाई पूजा गरी भोज ख्वाउने गरिएको हो । घरकी जेठी महिलाले नुहाई-धुवाई गरी चोखो भई भ्यागुताका लागि
आवश्यक भोजनका सामग्री तयार गरी पहिला कुमार, गणेश र नजीकको पीठ देवतालाई पूजाआजा गरी आ-आफ्नो खेतमा गएर भ्यागुतालाई पूजा गरी भोज खुवाउने प्रचलन छ
। त्यसपछि मात्र आठ गेडागुडी मिसिएर बनाइएको 'क्वाटी' खाने चलन छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा

**रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा** बाह्रवर्षमा एकपटक मनाइदैं आएको छ । यो जात्रा ललितपुर बुङमतीस्थित जावलाखेलमा देखाइन्छ । सहकाल र वर्षाका देवता मानिने रातो मच्छिन्द्रनाथलाई ललितपुरको बुङमतीमा राखिने परम्परा छ भने प्रत्येक बाह्रवर्षमा यहाँ पनि रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्राको आयोजना गरिन्छ । यसका लागि पाटनको जावलाखेलबाट रथ तानी वुङमतीको जावलाखेलमा ल्याइन्छ । यसअघि रथलाई पाटन शहरमा ल्याएर जात्रा गरेपछि पुनः बुङमतीमा जात्रा गरेपछि सम्पन्न गर्ने प्रचलन छ । मल्लकालमा कर्कट नागकी श्रीमतीको आँखाको उपचार गरेवापत एक किसानले उपहारस्वरूप पाएको बहुमूल्य गहना र हीराजडित् भोटोसम्बन्धी विवाद सुल्झाउन हरेक वर्ष रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्राको परम्परा रहिआएको छ । हरेक वर्ष रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्रामा गुठी संस्थानका हाकिमले 'यो भोटो कसको हो' भनी देखाउने गर्छन् । कसैले सप्रमाण आएमा भोटो दिनुपर्छ भन्ने दाबी पनि गरिदै आएको छ । परापूर्वकालमा नागराजकी श्रीमतीको आँखा दुखेपछि स्थानीय कृषकले तन्त्रमन्त्रद्वारा आँखा निको पारेपछि सो भोटो उपहारस्वरूप नागराजले दिएको किंवदन्ती छ । आफ्नो खेतमा काम गर्दा उक्त भोटो हराएपछि कृषकले व्यापक खोजी गरेको र कतै नपाएपछि जावलाखेलमा आयोजित रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्रामा एकजना राक्षसले लगाएको देखेको बताइन्छ । ती कृषकले यो भोटो मेरो हो भनेर माग्दा दुवै पक्षबीच व्यापक विवाद हुनपुग्दा दुवैले पर्याप्त प्रमाण जुटाउन नसकेपछि जसले सप्रमाण भोटो मेरो हो भन्छ, उसैलाई दिने शर्तमा नासोकारूपमा उक्त भोटो राखिएको बताइन्छ । उक्त विवादलाई राजासमक्ष पुर्‍याइएपछि रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्रा राजा र प्रजासमक्ष सम्पन्न गरिँदै आएको छ । करिब १४ सय वर्षपहिले राजा नरेन्द्रदेवका पालामा मुलुकमा लामो खडेरी परेको तथा भोकमरी र महामारीबाट जनता अकालमा मरेपछि त्यसलाई रोक्न काठमाडौँ, ललितपुर र भक्तपुरका तान्त्रिकले भारतको कामरूप कामाक्षाबाट मच्छिन्द्रनाथलाई नेपाल भित्र्याएको बताइन्छ ।

## किम्बदन्ती
किम्बदन्तीअनुसार यो यात्रा शुरु भइसकेपछि नागराज कर्कोटककी रानीको आँखा दुख्यो । कर्कोटक वैद्यको खोजीमा लागे । खेतमा काम गरिरहेका किसानलाई वैद्य ठानी नागलोक अर्थात् टौदह लगे ।डराएका किसानले मच्छिन्द्रनाथको प्रार्थना गरी हात माडेर मयललाई औषधिका रूपमा कर्कोटकलाई दिए । औषधिले रानीको आँखा दुख्ने रोग निको भयो । नागराजले पुरस्कारस्वरुप बहुमूल्य मणि जडित भोटो किसानलाई दिएर मनुष्य लोकमा फर्काइयो ।किसानले भोटो खेतको डिलमा राखेर काम गर्न थाले । मनुष्यरुपी भूत आएर भोटो लग्यो । किसानले खोजे तर पाएनन् । मच्छिन्द्रनाथको जात्रा हेर्न जाँदा आफूले पुरस्कार स्वरुप पाएको भोटो मनुष्यका रूपमा आएको भूतले लगाएको देखेर किसानले दाबी गरे ।

भूतले दिन नमानेपछि विवाद भयो।कर्कोटक नागलाई समेत बोलाएर सोधखोज गरियो । अन्तिममा भोटोको अधिकारी दुवै हुन नसक्ने निष्कर्ष निकाली मच्छिन्द्रनाथको जिम्मा लगाइयो । आधिकारिक प्रमाणसहित आउनेलाई भोटो दिन रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ यात्रा सकेपछि भोटो जात्रा गर्ने परम्परा बस्यो । त्यो वर्षदेखि हरेक वर्ष साइत हेरेर भोटो देखाउने गरिएको जन विश्वास छ । अहिलेसम्म कसैले प्रमाण जुटाएर भोटो लैजान भने सकेको छैन ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशको संस्कृति
गौर-पवनी

"गाथ गोरु डाँर मारे बएला पखेव खाए बाँभनी बिटिए पवनी कारे गँवारिन बिटिए सुनि सुनि जाएँ" यस्तै कर्णप्रीय भजन र लोकगीत गाएर मुलुकको मध्यमाञ्चलका जिल्लाका थारू युवती कात्तिकमा एक लामो **गौर-पवनी** धुमधामसित मनाउँछन्। 
## इतिहास
पार्वतीले शिवलाई बर पाउन गरेको कठोर तपस्या सफल भएपछि पार्वती (गौरी) लाई आदर्श मानि गौरी-पूजा गर्ने परम्परा बसेको हो ।

## जन-विश्वास
योग्य वर पाउन र पतिको सुस्वास्थ्य र दीर्घायुको कामनाको लागि गरिन्छ ।
## विधि
यो पर्व विवाह भएको चार वर्षपछि बिसाउने गरिन्छ । व्रत बस्ने युवतीको आँगनमा उनीहरूका दाजु-भाइ अथवा मामाले जोड आकारको कलात्मक पोखरी खनिदिएपछि पोखरीको चारै कुनामा माटोको सानो भकारी र मध्य भागमा शिव लिङ्ग बनाइन्छ । ती भकारीमा गोबर्द्धन पूजाकै दिन जई, खेसरी, केराउ, गहुँ, बकुल्ला, मुसुरो र जौ समेत गरी सात किसिमका अन्नको मिश्रण राख्ने गरिन्छ । व्रतको अवधिमा सवेरै स्नान गरी बाच्छीले गोब्र्याउँदै गरेको गोबरलाई भुइँमा खस्नुअघि नै आ-आफ्नो अञ्जुलीमा थाप्ने गर्छन् । आँगनमा रहेको पोखरीको सफाइ गरेर अञ्जुलीमा थापेको गोबरले लिप्छन् । अनि दैनिक शिव लिङ्गको पूजा-गरी माटोको भाँडोमा लिङ्गलाई पहेंलो कपडाले बेरेर घरभित्र लुकाई राख्ने चलन छ । पूजा गर्दा वा अन्य समयमा समेत परिवारका अन्य सदस्य र छरछिमेकले समेत शिव लिङ्ग हेर्न नहुने, हेरे अपशकुन हुन्छ भन्ने मान्यता छ । पर्वको पहिलो र अन्तिम दिन गहुँको पीठोको विशेष परिकार बगेया पकाएर किशोरीले चढाउँछन् । अन्तिम दिन आँगनमा निर्मित पोखरीका चार कुनामा रहेका भकारीभित्र एक महिनाअघि राखिएको सात थरी अन्नको उम्रिएको पालुवा बाच्छीलाई खुवाउने चलन छ । दैनिक तोरीको तेलको दियो बालेर आरति गरिने शिव लिङ्गलाई पर्वको अन्तिम दिन आ-आफ्नो पोखरीमा विसर्जन गरेपछि पर्व सकिन्छ।

## ग्यालरी 
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य सुत्र
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
नमोबुद्ध मेला

भगवान गौतमबुद्धको पहिलो जन्मस्थलका रूपमा लिइने काभ्रेको श्यामपाटी गाविसस्थित ऐतिहासिक एवं धार्मिक स्थल नमोबुद्धमा कात्तिक पूर्णिमाको अघिल्लो दिन पूजाआजा गर्ने दर्शनार्थीको ठूलो भीड लाग्ने गर्छ। दर्शनार्थीले मेलामा लाखौं-लाख दीप प्रज्ज्वलित गरिरहेका छन्। एक पटक पाइला टेकेमात्र जुगौं-जुगको पाप अन्त्य भएर जाने र आफूले चिताएको मनोकांक्षा पूरा हुनेजस्ता धार्मिक विश्वासको थलोका रूपमा रहेको नमोबुद्धमा विशेष गरी नेवार जातीले रातभर आफ्ना पुर्खाको सम्झनामा पूर्णिमाका दिन दीप प्रज्ज्वलन गरी रातभर जाग्राम बस्छन् भने त्यसको भोलिपल्ट दिन-रातभर लामा जातिका धर्मावलम्बीले बुद्धको पूजाआजा गर्नुका साथै रातभर जाग्राम बस्छन्। यो मेला पूर्णिमाको भोलिपल्ट बिहान समापन हुन्छ। मेलामा काभ्रेका मात्र नभई बारा, पर्सा, रौतहट, मकावानपुरलगायतका ७५ जिल्लाका साथै भारत, जापान, चीन, अमेरिका, बेलायत, सिंगापुरलगायतका विदेशी राष्ट्रका बौद्ध धर्मावलम्बीहरू आउँछन्। जिल्लाको शारदा बतासे गाविसस्थित इटेका महाराजा महादीपका ३ छोरा महासत्व, प्रभासत्व, बोधिसत्व शिकार खेल्ने क्रममा नमोबुद्ध भन्ने ठाउँमा जाँदा त्यहाँ प्रसव बेदनाले छटपटाएकी बधिनी र ५ डमरूको मरणासन्न अवस्था देखेपछि राजकुमार बोधिसत्वको मनमा दया भाव पलाई दाजुहरूसँग बधिनीलाई बचाउन सक्ने उपाय सोधेपछि उनले बघिनीलाई बचाउन आफ्नो शरीर दान गरेका थिए भन्ने धार्मिक कथन छ। आफ्नो छोराको अस्तुमात्र राजा महादीपले नमोबुद्धमा पाएपछि छोराको अस्तु राखेर उक्त स्थानमा गुम्बा निर्माण गरिदिएका थिए। आफ्नो शरीर बघिनीका लागि दान गरेको २५ सयवर्ष पछाडि लुम्बिनीमा तीनै राजकुमार बोधिसत्वले मायादेवीको कोखबाट भगवान गौतमबुद्धका रूपमा जन्म लिएको र आफू जन्मेपछि बुद्धले नमोबुद्धमा आई त्यही अस्तु भएको ठाउँमा पूजाआजाका साथै साङगे लगाएको धार्मिक विश्वास छ। नमोबुद्धमा कुतुङटासी छाडिरू गुम्बाका साथै हजारौं माने र कलात्मक बुद्धका मूर्ति छन्। त्यहाँबाट सर्वोच्च शिखर सगरमाथालगायत अन्य थुप्रै हिमश्रृंखला सजिलै नियाल्न सकिन्छ। नमोबुद्धमा कात्तिक पूर्णिमाबाहेक चैते पूर्णिमा र साउनको प्रत्येक बुधबार ठूलो मेला लाग्छ।

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
घाटो पर्व

**घाटो पर्व** थारू जातिको पर्व हो । चैत महिनामा मनाइने यस पर्वमा थारू युवतीले थारू युवकलाई जिस्क्याउँछन् । यस पर्वका समयमा थारू बस्तीमा जुनसुकै युवती जुनसुकै युवकलाई र्‍याखर्‍याख पारिरहेका भेटिन्छन् । अघिपछि घुम्टोले अनुहार छोप्ने र घरबाहिर कमै निक्लने उनीहरू चैतमा भने निर्धक्क हिँडडुल गर्छन् । हूल बाँधी केटाहरूलाई धीत मरुन्जेल जिस्काउँछन् । यो उराठ महिनामा यसो गर्न उनीहरूलाई कुनै रोकटोक हुँदैन । घाटोको यो छुटले युवकहरूलाई चैतभरि आच्छुआच्छु पार्ने गरेको छ । बस्तीमा युवतीको जमात आउनेबित्तिकै कतिपय युवक लुक्ने गर्छन् ।
## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
हुर्राहुरी खेल

लक्ष्मीपूजाको भोलिपल्ट मनाइने गोवर्धन पूजाको दिन तराईमा हात्ती, गोरू, गाई र भैंसीले सुँगुरको बच्चा मार्ने गरी खेलाईने खेल हो- हुर्राहुरी खेल। तराईको सप्तरी, सिरहा, धनुषा, सर्लाही जिल्लाको प्रायः प्रत्येक गाउँमा गोवर्धन पूजाका दिन मिष्ठान्न र तागतिलो खाना खुवाएर सफासुग्घर बनाइएका गोरू, गाई, भैंसी र हात्तीलाई अपरान्ह फराकिलो चौरमा जम्मा गरई खेलाईने यो खेलमा हजारौं दर्शकहरू झुम्मिने गर्छन्। गाउँलेले चन्दा उठाएर किनेको सुंगुरको बच्चालाई पुवार (धानको लार)को सानो मुठोमा बाँधी डोमले गाउँको चौरमा जम्मा भएका जनावरहरूसँगै लगेर हुल्काउने (तर्साउने) यो खेल रोमाञ्चक हुन्छ। अलि मरर्वाहा (मदमास) गाई, गोरू वा भैंसीले सुंगुरको बच्चालाई सिंहले हिर्काउने र खुट्टाले कुल्चने गर्नाले बिस्तारै घाइते भएर मर्छ। जसको जनावरले सुँगुरको बच्चा मार्छ, उसले सुँगुर कुदाएर खेलाउने डोमलाई गम्छा, धोती वा अन्य कपडा दिनुपर्ने चलन छ। हात्तीले पनि सुँगुर मार्ने गर्छ। ठूलो चौरमा माउतेले हात्तीलाई सुँगुरको बच्चानजिकलान्थ्यो, बच्चाले कराएको आवाजले हात्ती उत्तेजित भई सुँड र खुट्टाले सुँगुर मार्ने प्रयत्न गर्थ्यो। खेल सुरू भएको केही क्षणमै सुँगुर मरेमा तुरून्त अर्को सुँगुर ल्याई साँझसम्म हुर्राहुर्री गराइन्छ।

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू