open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
आल्प्स

thumb|200px|भू-उपग्रहबाट लिइएको आल्प्सको एक दृष्य

**आल्प्स** (जर्मनमा: *Alpen*; फ्रान्सेलीमा: *Alpes*; इटालियनमा: *Alpi*; स्लोभेनियनमा: *Alpe*) मध्य युरोपमा रहेको हिम शृङ्खला हो । आल्प्स पूर्वमा अस्ट्रिया र स्लोभेनिया देखि इटाली, स्विजरल्याण्ड, लिश्टेनस्टाईन र जर्मनी हुँदै पश्चिममा फ्रान्स सम्म फैलिएको छ ।

*आल्प्स* शब्द फ्रान्सेली भाषा हुँदै ल्याटिनको *alpes* (आल्पहरू)बाट आएको हो जुन ल्याटिन भाषाका अन्य शब्दहरू जस्तै *altus* (अग्लो), अथवा *albus* (सेतो)बाट बनेको हुन सक्तछ ।

आल्प्सको सबैभन्दा अग्लो पहाड मोन्ट ब्लाङ्क हो, जुन ४,८०८ मिटर अग्लो छ । पश्चिम युरोपको सबैभन्दा अग्लो यो पहाड फ्रान्स र इटालीको सिमानामा पर्दछ ।

श्रेणी:हिम शृङ्खला
मोन्ट ब्लाङ्क

**मोन्ट ब्लाङ्क** आल्प्स हिमशृङ्खलामा रहेको सबै भन्दा अग्लो हिमाल हो। इटालियनमा यसलाई मोन्ते बियाङ्को (*Monte Bianco*) भनिन्छ, जसको अर्थ हुन्छ सेतो हिमाल। यसको उचाई ४,८०८.७५ मिटर छ। यो युरोपको दोस्रो अग्लो हिमाल हो। यो हिमाल इटाली र फ्रान्सको सिमानामा पर्दछ।

श्रेणी:हिमाल
श्रेणी:हिम शृङ्खला
लोमान्थाङ

**लोमान्थाङ** नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धौलागिरी अञ्चल अन्तर्गतको मुस्ताङ जिल्लामा अवस्थित साविकको एक गाउँ विकास समिति हो।  यो हाल लोमान्थाङ गाउँपालिकामा पर्दछ। लोमान्थाङ क्षेत्रका अन्तिम रजौटा जिग्मे दोर्जे पलवर विष्ट थिए। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५६९ रहेको थियो जसमध्ये २७६ पुरुष र २९३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १७२ घरधुरी रहेको थियो।

## परिचय
लोमान्थाङ मुस्ताङ जिल्लाको उत्तरी भागमा रहेको एक विशेष संरक्षण क्षेत्र हो। यसलाई नेपाल अन्तरगत एक विशेष अधिराज्यको स्थान प्राप्त छ। यस क्षेत्रमा स्थानीय राजा छन जसलाई यहाँको प्रमुख मानिन्छ।

## चित्र दीर्घा

Mustang-Lo Manthang-03-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Koenigspalast-02-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-47-Jampa Lhakhang-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Choerten-02-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Choerten-14-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Lotus Holiday Inn-02-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-56-Miss Nepal-Evana Manandhar-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Gebetsmuehlen-08-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Tuer-02-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Tuer-06-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-82-Ruinen-2015-gje.jpg

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समिति, मुस्ताङ

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:मुस्ताङ जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:नेपाल–चीन सीमानाका नाकाहरू
नेपालीनक्स

**नेपालीनक्स** एक डेबियन तथा मोर्फिक्स्मा आधारित GNU/लिनक्स सञ्चालन प्रणाली(operating system) हो जुन नेपाली भाषाका डेस्कटप प्रयोगकर्ताहरूको लागि ध्यानमा राखेर बनाईएको छ। यो खुल्ला तथा स्वतन्त्र सफ्टवेयरहो। यसको साथमा ओपन अफिस, नेपाली जिनोम डेस्कटप, नेपाली ईनपुट सिस्टम तथा अन्य सफ्टवेयरहरू छन्। यो सफ्टवेयरमदन पुरस्कार पुस्तकालयले विकाश तथा वितरण गर्छ। नेपालीनक्स नेपालमा स्वतन्त्र सफ्टवेयरलाई टेवा दिनको लागि सुरू गरिएको हो।

## संस्करणहरू
* नेपालीनक्स १.० -- २०६२ पौष
* नेपालीनक्स १.१ -- २०६३ कार्तिक
* नेपालीनक्स २.० -- २०६४ असार ६
* नेपालीनक्स ३.० -- २०६५ जेठ १२
 महिनामा प्रथम पटक नेपालीनक्स १.०को रूपमा जन्मेको यो सन्चालन प्रणालिको दोस्रो संस्करण(१.१)मा सार्वजनिक भएको थियो।मा यसको सबैभन्दा नयाँ संस्करण, नेपालीनक्स २.०, सार्वजनिक भएको थियो। 

## बाहिरी लिङ्कहरू 
* The official site for NepaLinux

श्रेणी:सफ्ट्वेर
श्रेणी:खुला श्रोत
डेबियन

thumb|300px|डेबियन
**डेबियन** एक लिनक्स बितरण हो।

## संक्षिप्त इतिहास 
डेबियन एक साँच्चिकै खुला अपरेटिङ्ग सिस्टम हो जसले लिनक्स कर्नेल (लिनक्सकै केन्द्र) र त्यसमा चल्ने खुला स्रोत एप्लिकेसन सफ्टवेरहरूलाई मिलायो। डेबियन लिनक्सलाई *ग्नु/लिनक्स* पनि भनिन्छ किन भनें धेरैजसो विकास ग्नु परियोजनाले गरेको थियो।

डेबियन परियोजना आधिकारिक रूपमा अगस्ट १६, १९९३मा इआन मर्डकको नेतृत्वमा सुरु भएको थियो। उनी एक कम्युटर ह्याकर (ज्ञाता) हुन्। हाल, यस परियोजनामा, विश्वभरका हजार भन्दा धेरै कम्प्युटर विशेषज्ञहरूले डेबियनको विकास गरिरहेका छन्।

## सार्वजनिक प्रकाशन 
धेरै संस्करणहरू सार्वजनिक प्रकाशन भइसकेका छन्। साविक संस्करण डेबियन ४.० हो (जसलाई *एच* भित्रिनामले पनि चिनिन्छ)।

## अन्य वेबसाइटहरू 
* http://www.debian.org/ - डेबियन परियोजना गृहपृष्ठ

श्रेणी:लिनक्स
श्रेणी:सफ्ट्वेर
श्रेणी:खुला स्रोत
श्रेणी:कम्प्युटर अपरेटिङ सिस्टम
श्रेणी:कम्प्युटर सञ्चालन प्रणाली
द रोलिङ्ग स्टोन्स

**द रोलिङ्ग स्टोन्स** बेलायती साङ्गितिक समुह हो जसको ब्लुज, रिदम एण्ड ब्लुज, र रक एण्ड रोल मिस्रित संगीतले १९६०को दशकमा निकै ख्याती कमायो। यो समुहको स्थापना सन् १९६२मा लण्डनमा ब्रायन जोन्सले गरेका थिए। पछि यस समुहको नेतृत्व मिक ज्यागर र गितारबादक किथ रिचार्ड्सले गरे। पियानोबादक इयन स्टिवार्ट, ड्रमबादक चार्लि वाट्स र बेसबादक बिल वाइम्यानले यस समुहलाई पूर्णता दिए। समुहबाट निस्कासित भएको केही समयमै सन् १९६९मा जोन्सको मृत्यु भयो।

यस समुहका ५५ वटा एल्बमहरू निस्काशन भएका छन्।

## बाहिरी लिङ्कहरू 
रोलिङ्ग स्टोन्सको आधिकारिक वेबसाइट
YouTube.comमा उपलब्ध रोलिङ् स्टोन्सको गीत

श्रेणी:सङ्गीत
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
हिमाल

[thumb|right|350px| [सगरमाथा तथा हिमालय हिमाली शृङ्खला]]
**हिमाल** एकप्रकारको भूबनोट हो जुन सीमित परिधि भित्र वरपरको क्षेत्र भन्दा अग्लो हुन्छ। हिमाल प्राय गरेर डाँडा (hill) भन्दा बढि भिरालो हुन्छ। हिमाल र डाँडाको बिचमा अन्तर छुट्याउने खासै कुनै सर्वमान्य तरिका त छैन तर धैरेजसो हिमालहरू अग्ला शिखरहरूका कारण सजिलै छुट्टिने गर्दछन्। हिमालले एसिया महादेशको ५४%, उत्तर अमेरिकाको ३६%, युरोपको २५%, दक्षिण अमेरिकाको २२%, अष्ट्रेलियाको १७% र अफ्रिकाको ३% क्षेत्र ओगटेको छ। संसारमा १० मध्ये एक जना मानिस हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्दछ। संसारका धेरैजसो ठुला नदीहरूको मुहान हिमाली क्षेत्रमा भेटिन्छन्। त्यस्तै संसारको आधा जसो जनसङ्ख्याको मुख्य पानीको स्रोतको लागि हिमाली क्षेत्रमा निर्भर छन्।

## उचाइ 
सामान्यतया हिमालहरूको उचाइ समुन्द्र सतहबाट नाप्ने गरिन्छ। हिमालयको औसत उचाइ समुन्द्र सतहबाट ५,००० मिटर छ भने एण्डिजको ४,००० मिटर। धेरैजसो हिमाली शृङ्खलाको औसत उचाइ २,००० देखि २,५०० मिटर सम्म हुन्छ। संसारको सबैभन्दा अग्लो हिमाल सगरमाथा हो जुन ८,८४८ मिटर अग्लो छ र यो संसारको सबैभन्दा अग्लो हिमाली शृङ्खला हिमालयमा पर्दछ।

हिमालको उचाइ समुन्द्र सतहबाट बाहेक अन्य तरिकाले पनि नाप्न सकिन्छ। एउटा तरिका हो, पृथ्वीको केन्द्रबाट कुनैपनि हिमालको टाकुरो सम्मको दूरी। पृथ्वीको केन्द्रबाट नाप्दा भूमध्य रेखाको नजीकै परेका हिमालहरू अग्ला हुन जान्छन् किनभने पृथ्वीको केन्द्रबाट भूमध्य रेखा अन्य क्षेत्र भन्दा टाढा पर्दछ। त्यसैले यो तरिकाले नाप्दा भूमध्य रेखाको नजीकै पर्ने ईक्वेडोरको चिम्बेराजो सबैभन्दा अग्लो हुन जान्छ। त्यस्तै हिमालको आफ्नो आधारबाट टाकुरो सम्म नाप्दा हवाई स्थित माउना केआ सबैभन्दा अग्लो हुन जान्छ। यसरी नाप्दा यसको उचाइ ९,००० मिटर भन्दा बढि हुन्छ। तर यसको धेरैजसो भाग प्रशान्त महासागरमा डुबेको छ।
यसरि नइ नेपाळ

## चित्र दिर्घा

चित्र:Batian Nelion and pt Slade in the foreground Mt Kenya.JPG
चित्र:Mount Wilhelm.jpg
चित्र:Vihren Pirin IMG 8898.jpg
चित्र:Ural_mountains_3_448122223_93fa978a6d_b.jpg
चित्र:Mount Everest, Nepal, Himalayas.jpg
चित्र:Tengboche, Helicopter in flight, Mountains of Nepal.jpg
चित्र:Valley, Tengboche, Nepal.jpg 

## हिमाली जन जीवन 
## सम्बन्धित लेखहरू
* हिमालय
* आल्प्स
* सगरमाथा

श्रेणी:भूगोल
मुद्रा

धातुबाट बनेका सिक्का वा रूपियाँ पैसालाई मात्र मुद्रा भन्ने चलन छ ।
## ईतिहास
मुद्रालाई (अंग्रेजीमा: Money) भनिन्छ । मनी *Money* शब्द लेटिन भाषाको मोनेटा *Moneta* शब्दबाट बनेको हो । रोममा स्वर्गकी देवीलाई मोनेटा *Moneta* भनिन्छ । सबभन्दा पहिले सिक्का मोनेटा देवीको मन्दिरमा बनाइएकाले मुद्रालाई *मोनेटा* भनियो र पछि *मनी* भन्न थालियो

* **मुद्रा** त्यस्तो बस्तु अथवा लिखत हो जसलाई बिनिमयको माध्यमको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र बस्तु तथा सेवाको भुक्तानी तथा ऋण मोचनको लागि सामाजिक तथा कानुनी रूपले स्वीकार गरिन्छ।

* हातको औला हरूबाट शास्त्रिय पद्धति अनुरूप बनाईने आकृति लाई मुद्रा भनिन्छ| हरेक औँलाको तीन भाग हुन्छ, शीर्ष, मध्य र मूलका। एउटा औलाको एउटा भागले अर्को औलाको अर्को भागलाई छुदा बन्ने आकृति लाई नै *मुद्रा* भनिन्छ र मुद्रा चिकित्साको जग नै यही हो। ६९ मुद्रा लाई देहायको ६ प्रकारमा बिभाजन गरिने गरिन्छ|

१.तत्त्व मुद्रा, 

२.प्राणिक मुद्रा, 

३.रोग विशेष मुद्रा, 

४.चिकित्सा मुद्रा, 

५.व्यक्तित्व विकाससम्बन्धी मुद्रा र 

६. आध्यात्मिक मुद्रा 

* स्वमावजन्य आकृति : हास्य मुद्रा , सौम्य मुद्रा, क्रोध मुद्रा ,लाचार मुद्रा ई. | यस्ता मुद्रा हरूले मानिसको संबेदना लाई प्रस्तुत गर्दछ|
* http://www.ekantipur.com/nepal/article/?id=581 

श्रेणी:अर्थशास्त्र
श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:अर्थ

यहाँ मुद्रालाई आसन अथवा भावना भनि परिभाषित गरिएको छ| मुद्राको अर्को अर्थ रुपैया वा पैसा हो| जसलाई यहाँ छुटाईएको छ| मुद्रा भनेको विनिमयको साधन हो| जसको एउटा मूल्य अथवा महत्त्व रहन्छ|
त्रिमूर्ति निकेतन

**त्रिमूर्ति निकेतन** नेपाली भाषाका तीन विभूतिहरू कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्याल, नाटय सम्राट बालकृष्ण सम र महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको सम्माना स्थापित स्मारक स्थल हो जसमा उक्त तीन साहित्यकारहरूको पूर्ण कदको शालिक तथा उनिहरूको योगदानहरू सङ्ग्रहित छन्। यो स्थल २०६१ साल भदौ ११ गते उदघाटन भएको थियो। यो काठमाडौंको सञ्चारग्रामको परिसर भित्र रहेको छ। यस निकेतनको भवन नेपाली शैलीमा बनाईएको छ। भवनको छत माथि तीन शालिकहरू छन् भने भवन भित्र तीनै साहित्यकारहरूको कृतीहरू समावेश गरेर पुस्तकालय सञ्चालन गरिएको छ। 

## नामाकरण
वि.सं. २००९ सालमा कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्याल, नाट्य सम्राट् बालकृष्ण सम र महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको दार्जीलिङभ्रमणको अवसरमा उनीहरूलाई त्रिमूर्तिको नाउँमा प्रस्तावित गरिएको थियो। त्यसरी त्रिमूर्तिको नामकरण गर्नेहरू पनि त्रिमूर्ति नै अर्थात् सूर्यविक्रम ज्ञवाली, धरणीधर शर्मा र पारसमणि प्रधान (सूधपा) थिए। त्यही नामबाट प्रेरित भएर यो स्मारकको नामाकरण तथा निर्माण भएको हो। 
## उद्देश्यहरू
यस संस्थाका मुख्य उद्देश्यहरू तीन मू्र्तिहरूको संरक्षण गर्नु, तीनै साहित्यकारहरूको कृतीहरूको व्याख्या तथा विश्लेषण गर्ने, उनिहरू सम्बन्धि लेखिएका लेख तथा शोधग्रन्थहरू सङ्कलन गर्ने, नेपाली भाषाको प्रचार, सभा तथा गोष्ठी गर्ने आदि हो।

## सम्बन्धित लेखहरू
*लेखनाथ पौड्याल
*बालकृष्ण सम
*लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

## बाहिरी लिङ्कहरू
आधिकारीक वेबसाईट 

श्रेणी:स्मारक
श्रेणी:नेपालका पुस्तकालयहरू
मनमोहन अधिकारी

**मनमोहन अधिकारी** (१९७७ जेठ २८ - २०५६ वैशाख १३) नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री, प्रजातान्त्रिक योद्धा तथा राजनीतिज्ञ थिए। उनी दक्षिण एसियाकै इतिहासमा पहिलो निर्वाचित कम्युनिस्ट प्रधानमन्त्री थिए।  उनी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक सदस्य थिए। वि.सं. २०४६ को जनआन्दोलन ताका नेकपा मार्क्सवादीका अध्यक्ष रहेका अधिकारी २०४७ मा नेकपा मालेसँग पार्टी एकीकरण भएपछि नेकपा एमालेको समेत संस्थापक अध्यक्ष बन्न पुगेका थिए।

काठमाडौँको लाजिम्पाटमा जन्मेका अधिकारीले आफ्नो बाल्यकाल विराटनगरमा बिताएका थिए। उनलाई वि.सं १९९४ मा वाराणसी अध्ययन गर्नको लागि पठाइएको थियो। उनको बिएस्सीको अध्ययन सकिन लागेका बेला १९९८ मा, मनमोहन भारत छोड आन्दोलन आन्दोलनमा सहभागी भएका थिए। उनलाई ब्रिटिस सरकारले गिरफ्तार गरेको थियो र अन्य नेताहरूसँगै कारागार चलान भएका थिए। यहाँबाट उनको अध्ययन पनि पुरा हुन पाएन।

भारत बसाईमा नै मनमोहन कम्युनिस्ट आन्दोलनमा लागेका थिए। उनी भारतीय कम्युनिस्ट पार्टीमा शामिल थिए। भारतबाट विराटनगर फर्केपछि उनी त्यहाँ एक कारखानामा काम गर्न थाले र ट्रेड युनियनको नेता बनेका थिए।

२००४ मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना गर्नेमध्ये उनी पनि एक थिए। बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्धको क्रममा पनि उनी पक्राऊ परेका थिए।

## प्रधानमन्त्री 
२०५१ को मध्यावधि निर्वाचनमा कुनै पार्टीको स्पष्ट बहुमत नआएपछि  २०५१ मङ्सिर १४ मा सबैभन्दा ठुलो दल नेकपा एमालेको तर्फबाट उनी अल्पमतको सरकारको‎ प्रधानमन्त्री बनेका थिए।

### मन्त्रिपरिषद् 
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ अनुसार, अल्पमतको सरकारलाई नौ महिनासम्म अविश्वास प्रस्ताव ल्याउन नमिल्ने व्यवस्था रहेको थियो।  नौ महिना पछि प्रधानमन्त्री अधिकारीका विरुद्ध संसदमा अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता भएको थियो। उनको सरकार बनेको ९ महिनापछि अन्य पार्टीले समर्थन नदिएका कारण ढल्यो जुन नेपालको इतिहासमा ‘’’९ महिने सरकार’’’को रूपमा चिनिन्छ। यो कदम विरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्धा परेको थियो। २०५२/ भदौ  /१२ मा अदालतले सरकारको निर्णय उल्ट्याइएको थियो। त्यसपछि २०५२/ भदौ  /२५ मा उनले राजीनामा दिएका थिए। 

वि.सं २०५१ सालमा “आफ्नो गाउँ आफै बनाऔँ ” कार्यक्रम, महिला र पुरुषको नाममा संयुक्त रजिष्ट्रेशन पास र गाउँगाउँमा सहकारी जस्ता कार्यक्रम उनको कार्यकालमा ल्याइएको थियो। 
उनको सरकारले जेठ नागरिकलाई आ. व. २०५२।५३ देखि सुरु भएको ७५ वर्ष माथिका ज्येष्ठ  नागरिकलाई मासिक १०० रुपैया वृद्ध भत्ता दिन सुरुवात गरेको थियो।

## मृत्यु 
२०५६ मा चुनाव प्रचार प्रसार गर्ने क्रममा उनी बेहोस भए र उनको मृत्यु भयो। उनको मृत्यु पछि, माधवकुमार नेपाल उनको पार्टीको नेताको रूपमा आए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:विराटनगरका मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९९९ मा मृत्यु
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:काठमाडौँका राजनीतिज्ञहरू
पासाङ ल्हामु शेर्पा

**पासाङ ल्हामु शेर्पा** वा **पासाङ ल्हमो शरपा** ( शेर्पा:  ), सर्वोच्च शिखर सगरमाथा चढ्ने प्रथम नेपाली महिला हुन्। उनले २०५० साल बैशाख १० गते सगरमाथाको सफल आरोहण गरेकी थिईन्। त्यो भन्दा पहिले उनको सगरमाथा चढ्ने प्रयास तीन पटक सम्मको असफल भएको थियो। उनले सगरमाथाको दक्षिणी मोहडाबाट आरोहण गरेकी थिईन्। सगरमाथाको शिखरबाट श्रीमान् सोनाम छिरिङसँग फर्कदै गर्दा उनको मृत्यु भयो।

सगरमाथा चढ्नु भन्दा पहिले उनले मोन्ट ब्लाङ्क, चो यू तथा अन्य हिमालहरू चढिसकेकी थिईन्। उनको जन्म सोलुखुम्बु जिल्लाको चौरीखर्क, लुक्ला सुर्के-४मा २०१७ साल मंसिरमा भएको थियो। पिता फूर्वा कितार शेर्पासग १४ वर्षको कलिलो उमेरदेखि नै सानो कुम्लो बोकेर हिँड्न थालेकी थिइन्। दुई दाजु, दुई भाइकी एकमात्र चेली पासाङ सन् १९७९मा पूर्णरूपमा ट्रेकिङ पेशामा लागेकि हुन्। सन् १९९० र त्यसपछि लगातार दुई वर्ष सगरमाथा आरोहण गर्ने जमर्को असफल भइन।

पासाङ ल्हामुको सहासको सम्मान गर्दै नेपाल सरकारले उनलाई नेपालको राष्ट्रिय बिभूती घोषित गरेको छ। सरकारले २०५९ साल वैशाख १० गते शेर्पालाई राष्ट्रिय विभूति घोषणा गरेको हो। उनको मृत्युपछि नेपाल सरकारले नेपाल तारा अलंकारले पुरष्कृत गर्‍यो। यसका साथै उनको पूर्ण कदको शालिक र उनको फोटो सहितको हुलाक टिकट पनि प्रकाशित भएको छ। उनको नाममा पासाङ ल्हामु पर्वतारोहण फाउण्डेसन पनि सञ्चालित छ।

२०५० साल वैशाख १० गते दिउँसो २.१५ बजे सगरमाथाको चुचुरोमा नेपालको झण्डा गाडी सगरमाथा आरोहण गर्ने विश्वकी सत्रौँ र नेपालकी प्रथम महिला हुन पुगिन। आरोहणपछि फर्कने क्रममा पासाङको निधन भयो। मृत्यु पश्चात् पासाङलाई 'सुप्रदिप्त मान्यवर नेपाल तारा'को विभूषण मिल्यो। उनको तस्वीर अङ्कित हुलाक टिकट  प्रचलनमा ल्याइयो। पूर्वी नेपालको नाम्चे गाउँ विकास समिति अन्तर्गत रहेको ७ हजार ३ सय ५१ मिटर अग्लो 'जासम्बा' नामको चुचुरोलाई 'पासाङ ल्हामु चुली' नामकरण पनि गरियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* पासाङ ल्हामु पर्वतारोहण फाउण्डेसन 

श्रेणी:नेपाली पर्वतारोहीहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
श्रेणी:नेपालको पहिलो
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय विभूतिहरू
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
झलकमान गन्धर्व

**झलकमान गन्धर्व** (इ.सं. १९३५ - नोभेम्बर २३, २००३) नेपाली लोकगायक हुन्। उनले गाईने गीत अथवा गन्धर्व संगीतलाई प्रख्यात गराउनमा मुख्य योगदान पुर्‍याएका थिए। गन्धर्व संगीत, जुन नेपालका गाईने समुदायका मानिसहरूले मात्र गाउने गर्दछन्, पहिलोपल्ट रेकर्ड तथा रेडियोबाट प्रसारण गर्ने काम झलकमानले नै गरेका थिए। उनको सबैभन्दा लोकप्रीय गीत आमाले सोध्लीन् नि गीत हो जसमा युद्ध मैदानमा घाईते लाहुरेको अन्तिम सन्देसको रूपमा मार्मिक रूपले गाईएको छ। 

## व्यवसायिक जीवनी 
झलकमानले गन्धर्व समुदायका अन्य सदस्यहरूले जस्तै बालक काल देखिनै आफ्नो सांगीतीक जीवन सुरू गरे। उनले आफ्नो व्यवसायिक जीवनको सुरूमा अन्य गन्धर्वहरू जस्तै गाउँ घुम्दै गाईने गीत गाउँथे। पछि, लोकगायक धर्मराज थापाको  

## कार्य
झलकमानले विभिन्न प्रकारका गीतहरू जस्तै झ्याउरे, कर्खा,एनजी  ख्याली, भज आदि रेकर्ड गराए। उनले दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा बहादूरी कमाएका करीव २० नेपालीहरूको प्रशंसामा कर्खाहरू रचना गरे। उनको एक मात्र गीत एल्बम छ तर पनि उनी नेपाली लोक गीतमा उनको योगदा महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। उनला आफ्नो सम्पूर्ण जीवन गन्धर्व गीतको सङ्कलन, परिमार्जन तथा प्रस्तुतीमा लगाए। 

उनले जर्मनी, युगोस्लाभिया, बेल्जीयम, फ्रान्स र भारतमा पनि आफ्नो सांगीतीक कला प्रस्तुत गरेका थिए।

## सम्बन्धित लेखहरू
* गाईने
* सारंगी

श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:सन् १९३५ मा जन्म
श्रेणी:पोखराका मानिसहरू
श्रेणी:दोहोरी गायकहरू
बुधबार

**बुधवार** बिक्रम सम्बत् वा नेपाली पात्रो अनुसार हप्ताको चौथो दिन हो। मंगलबार र विहिबारको बिचमा पर्ने यो दिनलाई  ज्योतिष शास्त्र अनुसार बुध ग्रहको नामबाट नामाकरण गरिएको हो।

## यि पनि हेर्नुहोस् 
श्रेणी:समय
श्रेणी:वारहरू
बिहीबार

**बिहीवार** नेपाली पात्रो वा बिक्रम सम्बत् को पात्रो अनुसार हप्ताको पाँचौं दिन हो। यसलाई **गुरूबार** वा **बृहस्पतिबार** पनि भनिन्छ। यसको नामाकरण ज्योतिष शास्त्र अनुसार बृहस्पति ग्रहको नामबाट भएको हो।

## यि पनि हेर्नुहोस् 
श्रेणी:समय
श्रेणी:वारहरू
पारमिता

**पारमिता** भन्नाले सरल शब्दमा उल्लेख गर्दा संसारिक सोच विचार भन्दा पर जानु भन्ने बुझिन्छ। बुद्ध धर्मको महायान सम्प्रदाय अनुसार यसलाई बुद्धत्व प्राप्त गर्ने उत्तम मार्गको रूपमा मानिन्छन्।
## छ पारमिता
# दानपारमिता  
# शीलपारमिता  
# क्षान्तिपारमिता   
# विर्यपारमिता   
# ध्यानपारमिता   
# प्रज्ञापारमिता 
## दश पारमिता
उक्त छ पारमिता माथि निम्नलिखित चार पारमिता गरी दश पारमिता हो।
# उपायपारमिता     
# बलपारमिता     
# प्रणिधानपारमिता     
# ज्ञानपारमिता

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
* Pāramitā
* बोधिसत्त्व
* महायान
* वज्रयान
श्रेणी:बौद्ध धर्म
कमल

कमल (*Nelumbo nucifera*)पानीमा फुल्ने एक प्रकारको फूल हो। यो फूल भारत र भियतनामको राष्ट्रिय फूल पनि हो। हिन्दु धर्ममा ब्रम्हा लगायत विभिन्न देवीदेवताहरू यो फुलमा बस्ने भएकोले पनि यसको धार्मिक महत्त्व छ।
## चित्र दिर्घा

File:Lotus field.jpg|Lotus field
Image:Nelumbo Nucifera fruit - botanic garden Adelaide.jpg|Fruit of *Nelumbo nucifera*; the dried seed cup is commonly used in flower arrangements.
File:Nelumbo July 2011-3.jpg|Bud of *Nelumbo nucifera*
File:Lotus fruit at Mendut monastery.jpg|Lotus fruit at Mendut monastery, Indonesia
File:Nelumbo nucifera LOTUS bud.jpg|Bud of *Nelumbo nucifera*
File:Lotus bud at Mendut monastery.jpg|Lotus bud at Mendut monastery, Indonesia
File:Nelumbo-nucifera-3- 1200.jpg|Blooming *Nelumbo nucifera*
File:Lotus bloom at Mendut monastery.jpg|Lotus flower at Mendut monastery, Indonesia
File:Lotus Daishoin Miyajima.jpg|Miniature Lotus flowers Daisho-in, Miyajima, Japan

## सन्दर्भ सूची
## बाहिरी कडीहरू
श्रेणी:वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूलहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
शुक्रबार

**शुक्रबार** वा **शुकबार** बिक्रम सम्बत् को पात्रो अनुसार वा
 नेपाली पात्रो अनुसार हप्ताको छैठौं दिन हो। बिहिबार र शनिबारको बिचमा पर्ने यो दिनलाई ज्योतिष शास्त्र अनुसार शुक्र ग्रहको नामबाट नामाकरण गरिएको हो।

## यि पनि हेर्नुहोस् 
श्रेणी:समय
श्रेणी:वारहरू
हप्ता

**हप्ता** समयको एउटा दिन भन्दा लामो र महिना भन्दा छोटो एकाइ हो। सबैजसो आधुनिक पात्रोहरू अनुसार एक हप्ता सात दिनको हुन्छ। तर कुनै पुराना पात्रोहरूमा चाँहि ३ देखि ८ दिन सम्मको हप्ता पनि हुन्थ्यो।

नेपाली पात्रो अनुसार हप्ताका सात दिनहरूलाई निम्नानुसार सात बारहरूले चिनिन्छन्:

## सन्दर्भ 
## सम्बन्धित लेख हरू 
* बिक्रम संवत

श्रेणी:समय
वर्षाबन

**वर्षाबन** उष्म क्षेत्रमा पाइने यस्तो बन हो जहाँ धेरै पानी पर्दछ। यस्तो बनमा धेरै प्रकारका बनस्पति र जीव पाइन्छन्। एमेजोन वर्षाबन एक निक्कै नाम चलेको वर्षाबन हो। यसको धेरैजसो भाग ब्राजिल मा पर्दछ, र अरु भागहरू इक्वाडोर, कोलम्बिया, चिली र अन्य देशहरूमा पर्दछ।

बैज्ञानिकहरूका अनुसार सबै बनस्पति र जीबका आधा भन्दा धेरै प्रजातिहरू वर्षाबनमै बस्दछन्। सबै औषधिको करिब एक चौथाई भन्दा बढी  भाग यहीँबाट उपलब्ध हुन्छ। पृथ्वीको २% मात्र भूभाग ओगटे पनि अक्सिजनको ४०% यहीँबाट आँउछ।

वर्षाबन संसारका तीन मुख्य भौगोलिक क्षेत्रहरूमा पाइन्छ।

*मध्य अमेरिका को एमेजोन नदी घाटी।
*अफ्रिका - जायर घाटी, र पश्चिम अफ्रिकाको केही सानो क्षेत्र; पूर्वी मादागास्कर पनि।
*इण्डो-मलेसिया - भारतको पश्चिम किनारा, आसाम, दक्षिणपूर्व एसिया, न्यु गिनी, र अस्ट्रेलिया को क्विन्सल्यान्ड।

वर्षाबनमा न्युनतम वार्षिक १७५० देखि २००० एमएम सम्म पानी पर्दछ।

## See also 
Biodiversity
मङ्गलबार

**मंगलबार** बिक्रम सम्बत् वा नेपाली पात्रो अनुसार हप्ताको तेश्रो दिन हो। सोमबार र बुधबारको बिचमा पर्ने यो दिन लाइ ज्योतिष शास्त्र अनुसार मङ्गल ग्रहको नामबाट नामाकरण गरिएको हो।

## यि पनि हेर्नुहोस् 
श्रेणी:समय
श्रेणी:वारहरू
रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज

thumb|रारा तालको उत्तरी भागको एक दृश्य।
**रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज** पश्चिम नेपालको मुगु जिल्लामा अवस्थित छ जसले रारा ताल तथा यस वरिपरिको क्षेत्रको ओगटेको छ। यसको क्षेत्रफल १०६ बर्ग किलोमिटर छ। यो निकुञ्ज सन् १९७६ मा स्थापापना गरिएको हो। यस निकुञ्ज भित्र नेपालको सबैभन्दा ठूलो ताल राराताल रहेको छन् र त्यसैबाट यसको नामाकरण गरिएको हो। यो निकुञ्ज १८०० मिटर देखि ४०४८ मिटर सम्मको उचाईमा रहेको छ। यहाँ कस्तुरी मृग, थार, भालु, बँदेल आदि पाइन्छन्। रारा तालमा पाईने केही थरीका मछाहरू संसारको अन्य कतै पाईंदैन। यस निकुञ्जमा पंक्षीहरू कालिज तथा डाँफे आदि पाइन्छन्।
thumb|रारा तालमा देखिएका माछाहरु।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* के पो छैन हाम्रा निकुञ्जमा, डा. तीर्थबहादुर श्रेष्ठ 

श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
चीनको इतिहास

ऐतिहासिक अभिलेखहरू अनुसार **चीनको इतिहास** करिब ५,००० वर्ष पुरानो छ । इ.पू. १६ औँ सताब्दीमा उत्खनन गरिएका अभिलेखहरूले यो ऐतिहासीक वास्तविकतालाई पुष्टि गर्ने गर्दछन् । चीन संसारको सबैभन्दा पुरानो सभ्यता मध्येको एक हो । शाङ वंशको समयमा कछुवाको हड्डीमा लेखिएका चीनीया लेखहरूको अध्ययन गर्दा तिनीहरू इ.पू. १,५०० तीरको भएको पत्ता लागेको छ । चीनीया सभ्यता ह्वाङ हो (पहेलो नदी) नदीको उपत्यकामा अवस्थित कुनै नगर राज्यबाट सुरू भएको मानिन्छ । इ.पू. २२१मा चीन एक ठूलो साम्राज्यको रूपमा उदय भएको भन्ने मान्यता धेरैले राख्दछन् । चीनीया सम्राटहरूले बलियो सार्वजनिक प्रशासन विकाश गरेका कारणले चीनीया साम्राज्यले पूर्वी एसियाको ठूलो भाग आफ्नो नियन्त्रणमा राख्न सफल भयो ।

चीन बंश (秦) का शासकहरूले चीनलाई एकै राज्यको रूपमा विकशित गर्ने जगहरू बसाले । इ.पू. ३००मा एकै प्रकारको लेखन प्रणाली लागू गराउनु तथा इ.पू. २००मा कन्फ्युसियाली दर्शन (धर्म) लाई राष्ट्रिय आदर्शको रूपमा स्थापित गरे । चीन इतिहासको समय चक्र सँगै एकीकृत तथा विभाजित हुनुका साथै समय समयमा बिदेशीहरूबाट पनि शासित हुन पुग्यो । ती मध्ये धेरैजसो चीनीया जनसङ्ख्यामा विलिन भए । 

## चीअ वंश
(अङ्ग्रेजी:Xia Dynasty; चीनीया: 夏朝; चीनीया उच्चारण: xià cháo), इ.पू. २०७० इ.पू.–१६००

## शाङ वंशČàà
(अङ्ग्रेजी:Shāng Dynasty; चीनीया: 商朝)

## जु वंश
(अङ्ग्रेजी:Zhou Dynasty; चीनीया: 周朝; चीनीया उच्चारण: Zhōu Cháo;

## चीन वंश
(अङ्ग्रेजी:Qin Dynasty; चीनीया: 秦朝; चीनीया उच्चारण: Qín Cháo)
ब्भ्क्ष्द्घ्।स्घ्फ्।न्ग्ब्वङ् ब्ःव्ट्

## हान वंश
(अङ्ग्रेजी:Han Dynasty; पारम्पारिक चीनीया: 漢朝; 汉朝; चीनीया उच्चारम: Hàn Cháo)

## जीन वंश
(अङ्ग्रेजी:Jìn Dynasty; पारम्पारिक चीनीया: 晉朝; सरलीकृत चीनीया: 晋朝; चीनीया उच्चारण: jìn cháo) इ.सं. २६५–४२०,

## उत्तरी तथा दक्षिणी वंशहरू
(अङ्ग्रेजी:Southern र Northern Dynasties; चीनीया: 南北朝; चीनीया उच्चारण: nánběicháo) इ.सं. ४२०-५८९

## सुई वंश
(अङ्ग्रेजी:Sui Dynasty; चीनीया: 隋朝; चीनीया उच्चारण: Suí cháo) इ.सं. ५८१-६१९

## ताङ वंश
(अङ्ग्रेजी:Tang Dynasty; चीनीया: 唐朝; चीनीया उच्चारण: Táng Cháo) इ.सं. १८ जुन ६१८ – ४ जुन ९०७ 

## पाँच वंश तथा दश राजा
(अङ्ग्रेजी:Five Dynasties र Ten Kingdoms; पारम्पारिक चीनीया: 五代十國; सरलीकृत चीनीया: 五代十国; चीनीया उच्चारण: Wǔdài Shíguó) इ.सं. ९०७-९६०

## सङ वंश
(अङ्ग्रेजी:Song Dynasty; चीनीया: 宋朝; चीनीया उच्चारण: Sòng Cháo) 

## युआन वंश
(अङ्ग्रेजी:Yuan Dynasty; चीनीया: 元朝; चीनीया उच्चारण: Yuáncháo)

## मीङ वंश
(अङ्ग्रेजी:Ming Dynasty; चीनीया: 明朝; चीनीया उच्चारण: Míng Cháo)

## चिङ वंश 
(अङ्ग्रेजी:Qing Dynasty; चीनीया: 清朝; चीनीया उच्चारण: Qīng cháo)

* पहिलो अफिम युद्ध
* नानकिङ सन्धि- १८४२
* पहिलो चीन-जापान युद्ध-१८९४-९५
* द्वितीय चीन-जापान युद्ध
* चीनको क्रान्ति, सन् १९११

## आधुनिक काल
## गणतन्त्र चीन
(अङ्ग्रेजी:Republic of China; पारम्पारिक चीनीया: 中華民國; सरलीकृत चीनीया: 中华民国; चीनीया उच्चारण: Zhōnghuá Mínguó)

श्रेणी:चीन
श्रेणी:देशको इतिहास
श्रेणी:चीनको इतिहास
खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज

**खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज** पश्चिम नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशका ४ पहाडी जिल्लाहरू बझाङ, बाजुरा डोटी र अछाम जिल्लाको संगम स्थलमा अवस्थित छ। यसको क्षेत्रफल २२५ बर्ग कि.मी. छ। यो बि.स  २०४२ मा स्थापना गरिएको हो। यो निकुञ्ज संसारकै राम्रो स्थानमा पर्दछ। समुद्र सतहबाट २४०० देखि ३७०० मिटर उचाइमा फैलिएको खप्तड क्षेत्रको बीचमा उभिएको छ १२ हजार फिट अग्लो खप्तड लेक। खप्तडमा पनि लिइन्छ। यो ५० वर्ष पहिले खप्तडबाबाले तपस्या गरेको पवित्र ठाउँ हो | सुदूरपश्चिमको भूस्वर्ग भनिने खप्तड डोटी अछाम बझाङ र बाजुराको संगमस्थल हो। खप्तडको त्रिवेणीमा रहेको त्रिवेणी मन्दिर र त्यसवरपर २२ वटा पाटन छन्। खप्तड बाबाको कुटी त्रिवेणी नदी खापर दह शिव मन्दिर सहस्रिलंग गणेश मन्दिर नागढुंगा केदारढुंगाजस्ता धार्मिक स्थल निकै प्रख्यात छन्। सदियौँदेखि खप्तडमा लाग्ने विविध सांस्कृतिक मेलामध्ये गंगा दसहरामा हजारौँ तीर्थयात्री भेला हुन्छन्। त्रिवेणी नदीमा स्नान गर्नुका साथै सुदूरपश्चिमकै प्रसिद्ध हुड्के नाच हेर्न स्थानीयवासी जम्मा हुने गर्छन्। सुदूरपश्चिमको सबैभन्दा प्रसिद्ध गन्तव्यस्थल खप्तड घुम्नका लागि जेठ, असारदेखि मङ्सिरसम्मको समय उपयुक्त मानिन्छ। यहाँ २५ मैदान मात्र छैनन्, वरिपरि ५३ वटा थुम्काहरू छन्, जसलाई स्थानीय भाषामा झोती भनिन्छ।किम्वदन्ती अनुसार दोस्रो नम्बरका पाण्डव भीमले हलो जोत्दा फालीले फ्याँकेको माटोबाट यी थुम्का बनेका हुन्।

## कसरी जाने
खप्तड पुग्ने धेरै बाटो भएपनि डोटीको सिलगढीबाट जाने बाटो धेरै चल्तीमा रहेको छ। सिलगढी पुग्नका लागि पूर्व-पश्चिम राजमार्गको अत्तरिया, कैलालीबाट नौ घण्टाको बस यात्रा गर्नुपर्छ। अत्तरियाबाट सिलगढीको एकतर्फी बस भाडा ५५० पर्छ भने,नेपालगञ्जबाट १,००० पर्छ।अथवा नेपालगञ्जबाट हवाईजहाजबाट डोटी उत्रिन पनि सकिन्छ। तपाई हेलिकोप्टरको व्यवस्था गर्न सक्नुहुन्छ भने सोझै खप्तड अवतरण गर्न पनि सकिन्छ। सिलगढी- साँफेबगर सडकखण्डको शान्तिनगरबाट खप्तड क्षेत्र जोड्ने सडक निर्माण शुरु भएकाले केही वर्षमा खप्तडको बाहिरी क्षेत्रसम्म गाडी पुग्ने आशा गरिएको छ। गन्तव्यस्थलका रूपमा खप्तड चर्चित भए पनि यो निकै अप्ठ्यारो गन्तव्य मानिन्छ। ०४३ देखि ०६४ सम्ममा खप्तड पुग्ने विदेशी पर्यटकको सङ्ख्या २५२ थियो। यसैबाट खप्तड मेहनती र जाँगरिलाको गन्तव्य हो भन्ने थाहा हुन्छ। खप्तड जानुभन्दा अघि पाल, स्लिपिङ व्याग, खाना पकाउने सामानसँगै लिएर जानु बेस हुन्छ। साथै, चाउचाउलगायतका ड्राइफुड पनि बोक्नु राम्रो। यहाँ बास बस्नका चार धर्मशाला भए पनि तिनको उचित व्यवस्थापन अभाव छ। दुई साना होटल मेलामा मात्रै खुल्छन्।
सिलगढीबाट बग्लेक हुदै झिगराना चेकपोस्ट  पूग्ने । त्यसपछि सिधा उकालो गय पछि बीचपानी त्यसपछि तीन् घन्टाको सीधा बाटोबाट खप्तड पुगिन्छ ।

## खप्तड़ बाबा आश्रम 
खप्तड़ बाबा आश्रम खप्तड़ राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र  पर्छ। खप्तड़ बाबा यहि  राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र पर्ने   त्रिवेणी मा  बस्दथे   उनी एक महान् दार्शनिक, चिकित्सक, वैज्ञानिक, र ज्योतिषीका रूपमा चिनिन्छन।

## चित्र दिर्घा

File:Khaptad National Parl.jpg|thumb|खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्|thumb|खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज
File:Bucci Flower.jpg|thumb|फूल फुलेको बेला खप्तड
File:खप्तड पाटन 01.jpg|thumb|खप्तड पाटन
File:खप्तड दह(ताल).jpg|thumb|300 px| खप्तड दह
Image:गङ्गादशहरामा लागेको मेला.jpg|गङ्गादशहरामा लागेको मेला
Image:त्रिबेणी मन्दिर.jpg|खप्तडको त्रिबेणी धाममा रहेको मन्दिर
File:हिउँ परेको.jpg|खप्तडमा हिउँ परेको

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
आइतबार

**आइतबार** बिक्रम सम्बत् पात्रो मान्नेहरूलाई हप्ताको पहिलो बार हो । यसलाई संस्कृतमा **आदित्यवार** वा **रविवार** पनि भनिन्छ । यसलाई **भानुवार** को नामले पनि चिनिन्छ। आइतबार शनिवार र सोमवारको बिचमा पर्ने बार हो। ज्योतिष शास्त्र अनुसार यसलाई सूर्यको नामबाट नामाकरण गरिएको हो। बिक्रम संबत पात्रो अनुसार यो दिन हाप्ताको पहिलो दिन हो। क्रिश्चियन पात्रो अनुसार पनि आइतबारलाई हप्ताको पहिलो दिन माने पनि युरोपमा २०औं शताब्दीको मध्य देखि यसलाई हप्ताको सातौँ दिन मान्न थालिएको छ। 

हिन्दू धर्मावलम्बीहरू आइतवारमा सूर्य देवताको पूजा गर्दछन्। इसाईहरू आइतवारलाई पवित्र दिवस मान्दछन् र हरेक कामबाट छुट्टी लिन्छन् र चर्च जाने गर्दछन्। 

## यि पनि हेर्नुहोस् 
श्रेणी:समय
श्रेणी:वारहरू
नेपालको सर्वोच्च अदालत

**सर्वोच्च अदालत** नेपालको न्यायपालिकाको सबैभन्दा माथिल्लो तहको अदालत हो। सर्वोच्च अदालतमा नेपालको प्रधानन्यायाधीशका अतिरिक्त बढीमा २० जनासम्म अन्य न्यायाधीशहरू रहने व्यवस्था छ। २०७२ को संविधान जारी हुनुअघिसम्म कुनै समयमा सर्वोच्च अदालतमा मुद्दाको संख्या बढ्न गई न्यायाधीशहरूको संख्या अपर्याप्त हुन गएमा कुनै निश्चित अवधिको लागि अस्थायी न्यायाधीश पनि नियुक्त गर्न सकिने व्यवस्था थियो। मौजुदा संविधानमा कुनै पनि तहका अदालतमा अस्थायी न्यायाधीशको व्यवस्था राखिएको छैन।
सर्वोच्च अदालतको प्रधानन्यायाधीशको पदाअवधि ६ वर्षको हुन्छ। नेपालको वर्तमान प्रधान न्यायाधीश श्री विश्वम्भरप्रसाद श्रेष्ठ हुन्।

## प्रधानन्यायाधीश र न्यायाधीशहरूको नियुक्ति
महामहिम राष्ट्रपतिबाट संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा नेपालको प्रधान न्यायाधीश र न्यायपरिषद्को सिफारिसमा सर्वोच्च अदालतका अन्य न्यायायाधीशहरूको नियुक्ति गरिने  व्यवस्था छ। कुनै निश्चित अवधिको लागि सर्वोच्च अदालतको अस्थायी न्यायाधीश पदमा नियुक्ति गर्नु परेमा राष्ट्रपतिको अनुमति प्राप्त गरी न्याय परिषद्को सिफारिसमा प्रधान न्यायाधीशले नियुक्ति गर्न सक्ने व्यवस्था छ।

## जनशक्ति
सर्वोच्च अदालतमा कार्यरत जनशक्ति तर्फ आर्थिक वर्ष २०६२ को अन्तमा प्रधान न्यायाधीशका अतिरिक्त अन्य १७ जना न्यायाधीशहरू कार्यरत थिए। कर्मचारी तर्फ विभिन्न दर्जाका जम्मा ३३२ जना कर्मचारीहरू कार्यरत थिए। यसका अतिरिक्त केही कर्मचारी काजमा थिए।

## न्यायिक कार्य 
सर्वोच्च अदालतले आफूलाई प्राप्त विभिन्न क्षेत्राधिकार अन्तर्गत न्यायिक कार्य सम्पन्न गरी आएको छ। यस आर्थिक वर्षा विभिन्न क्षेत्राधिकार अन्तर्गत सम्पादन गरेको न्यायिक कार्यलाई निम्नानुसार उल्लेख गरिएको छ:
### साधारण अधिकारक्षेत्र 
सर्वोच्च अदालतको साधारण अधिकार क्षेत्र अन्तर्गत निम्न क्षेत्राधिकारहरू पर्दछन् :
#सुरु मुद्दा हेर्ने
#पुनरावेदन सुन्ने
#पुनरावलोकन गर्ने
#मुद्दा दोहोऱ्याइ हेर्ने
#साधक जाँच्ने
#निवेदन प्रतिवेदन सुन्ने

### असाधारण अधिकारक्षेत्र 
सर्वोच्च अदालतको असाधारण अधिकारक्षेत्र अन्तर्गत निम्नानुसारका क्षेत्राधिकारहरू पर्दछन् :
#न्यायिक पुनरावलोकनको क्षेत्राधिकार
#रिट क्षेत्राधिकार
# सार्वजानिक सरोकारको विवाद हेर्ने

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
*सर्वोच्च अदालतका निर्णयहरूको सङ्ग्रह 
*नेपालको कानुनी समाचार वेबसाइट 

## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपालका प्रधानन्यायाधीशहरू

श्रेणी:संवैधानिक अङ्गहरू
श्रेणी:नेपालको कानुन
श्रेणी:राष्ट्रिय सर्वोच्च अदालतहरू
शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज

thumb|300 px|शे-फोक्सुण्डो ताल
**शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज** नेपालको सबैभन्दा ठूलो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यो राष्ट्रिय निकुञ्ज पश्चिम नेपालको डोल्पा तथा मुगु जिल्लामा अवस्थित छ। यसको स्थापना कालको क्षेत्रफल ३,५५५ बर्ग किलोमिटर रहेको थियो । २०८२ भदौ १३ गतेबाट शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जको भुभागको ९०६ बर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल छायानाथ राष्ट्रिय निकुञ्ज (नेपालको १३‌ओ‌ राष्ट्रिय निकुञ्ज)लाई छुट्याइएको हुनाले यसको क्षेत्रफल २,६४९ बर्ग किलोमिटर रहेको छ । यो निकुञ्ज इ.सं. १९८४ मा स्थापना गरिएको हो। यस निकुञ्ज भित्र नेपालको सबैभन्दा गहिरो ताल फोक्सुण्डो ताल तथा एक ऐतिहासीक शे गुम्बा रहेका छन् र यिनीहरूकै नाम जोडेर यसको नामाकरण गरिएको हो।

## जीवजन्तु
यो निकुञ्जमा पाइने मुख्य जनावर दुर्लभ हिउँ चितुवा हो र अन्य स्याल, ब्वाँसो, फ्याउरो, झारल, घोरल, तथा लंगुर बाँदरहरू लगायतका जनावरहरू पाईन्छन्। अन्य लोपोन्मुख प्रजातिहरूमा खैरो ब्वाँसो, मस्क हिरण, निलो भेडा, गोराल, ठूलो तिब्बती भेडा, हिमालय तहर, चितुवा र हिमालय कालो भालु समावेश छन्। पंक्षीहरूमा डाँफे, कालिज आदि पाइन्छन्। 

विश्व वन्यजन्तु कोष (डब्लुडब्लुएफ) को सहयोगमा राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागले सन् २०१९ देखि २०२२ सम्म गरेको अध्ययनमा ९० वटा हिउँ चितुवाहरू, २.२१ हिउँ चितुवा प्रति १०० वर्ग किमीमा, भेटिएका थिए। यस पार्कमा ६ प्रजातिका सरीसृप, २९ प्रजातिका पुतली र २०० भन्दा बढी प्रजातिका चराहरू पाइन्छन् ।  

## वनस्पति
यो निकुञ्जमा पाईने प्रमुख वनस्पतिहरू यस प्रकार छन् ː
*सल्ला
*उत्तिस
*देवदार
*जुनिपर आदि

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* राष्ट्रिय निकुञ्जहरूको बारेमा समान्य जानकारी 
* राष्ट्रिय निकुञ्जहरूको सम्पर्क कार्यालय हरू 

श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
संयुक्त इजलास

**संयुक्त इजलास** भन्नाले दुइजना न्यायाधीशहरू रहेको इजलास लाई जनाउँछ। सर्बोच्च अदालत नियमावलीमा व्यवस्था भए अनुसार पुनरावेदन र साधक, संविधानको धारा ८८(२) अर्न्तर्गत परेका निवेदनहरू, पुनरावेदनको अनुमतिको लागि न्याय प्रशासन ऐन, २०४८ लागू हुनु भन्दा अघि परेका निवेदनहरू, मुद्दा दोहोर्‍याउनका लागि परेका निवेदनहरू, न्याय प्रशासन ऐन, २०४८को दफा १५ बमोजिम तल्लो अदालतबाट झिकाइएको मुद्दा र सार्वजनिक हक वा सरोकारको कानुनी प्रश्न वा अन्य कुनै विषयवस्तुको जटिलता र महत्त्वको विचार गरी प्रधान न्यायाधीशबाट संयुक्त इजलासमा पेश गर्ने गरी तोकिएको मुद्दाहरू संयुक्त इजलासबाट हेरिने व्यवस्था छ।

## बाहिरी लिङ्कहरू
सर्वोच्च अदालतको आधिकारीक वेबसाईट 

श्रेणी:नेपालको कानुन
सोमबार

**सोमबार** बिक्रम सम्बत् को दोस्रो बार हो। यो दिन आइतबार र मंगलबारको बिचमा पर्छ । यस दिनमा नेपाली महिलाहरू शिब भगवानको ब्रत बस्छन् ।

## यि पनि हेर्नुहोस् 
श्रेणी:समय
श्रेणी:वारहरू
एकल इजलास

पूर्ण, विशेष र संयुक्त इजलासबाट हेरिने बाहेकका अन्य केही मुद्दाहरू एक न्यायाधीशको इजलासवाट हेरिने व्यवस्था छ। एक न्यायाधीशबाट हेरिने मुद्दाहरूमा नेपाल अन्तरिम सविद्यान २०६३को धारा १०७(१) र (२) अर्न्तर्गत परेका निवदेनहरूको प्रारम्भिक सुनुवाइ, अ.वं. १७ र १२४ ग नं. अर्न्तर्गतका निवदेनहरू, न्याय प्रशासन ऐन, २०४८को दफा १६ अर्न्तर्गत परेका निवेदनपत्र र तत्संबन्धी प्रतिवेदनहरू, सर्बोच्च अदालतमा दायर रहेका मुद्दासँग सम्बन्धित कुनै लिलाम बिक्री वा अन्य कुनै कुराको लागि तोकिएको तारेख स्थगित गरी पाउं भन्ने निवेदन पत्रहरू, मुद्दाको कारबाहीको सिलसिलामा रजिष्ट्रारले गरेको आदेश उपर परेका निवेदनपत्रहरू र पूर्ण, विशेष वा संयुक्त इजलासले हेर्ने भनी तोकिए बाहेकका अन्य निवदेनपत्रहरू पर्दछन्।

## बाहिरी लिङ्कहरू
सर्वोच्च अदालतको आधिकारीक वेबसाईट 

श्रेणी:नेपालको कानुन
विशेष इजलास

**विशेष इजलास** भन्नाले तीन वा सो भन्दा बढी न्यायाधीशहरू भएको विशेष इजलासलाई जनाउँदछ। कानुनमा नै विशेष इजलाबाट हेरिने भनी उल्लेख भएको मुद्दा, मुद्दाको जटिलता हेरी प्रधान न्यायाधीशले तोकिदिएको मुद्दा, नेपालको अन्तरिम २०६३को धारा १०७ (१) अर्न्तर्गतको मुद्दा, विशेष इजलासबाट हेर्न उपयुक्त ठानी संयुक्त इजलासले आदेश दिएको मुद्दा विशेष इजलासबाट हेरिने व्यवस्था छ। 

## बाहिरी लिङ्कहरू
सर्वोच्च अदालतको आधिकारीक वेबसाईट 

श्रेणी:नेपालको कानुन
पूर्ण इजलास

नेपालको कानुन व्यवस्थामा **पूर्ण इजलास** भन्नाले तीनजना वा सो भन्दा बढी न्यायाधीशहरू रहेको इजलासलाई बुझिन्छ। सर्बोच्च अदालतमा परेका मुद्दा मामिलाहरू मध्ये संयुक्त इजलासका न्यायाधीशहरूको राय नमिलेको मुद्दा, मुद्दामा समावेश भएको कुनै कानुनी प्रश्न वा सिद्धान्तको संवन्धमा पूर्ण इजलासवाट हेरिनु उपयुक्त ठानी संयुक्त इजलासले पूर्ण इजलासमा पेश गर्न आदेश दिएको मुद्दा, कानुनी प्रश्नको जटिलता र महत्त्वको विचार गरी प्रधान न्यायाधीशले पूर्ण इजलासमा पेश गर्न तोकिदिएको मुद्दा पूर्ण इजलासबाट हेरिने व्यवस्था छ। 

## बाहिरी लिङ्कहरू
सर्वोच्च अदालतको आधिकारीक वेबसाईट 

श्रेणी:नेपालको कानुन
पुनरावेदन अदालत

**पुनरावेदन अदालत** सर्वोच्च अदालत भन्दा निम्न तहको र जिल्ला अदालत भन्दा माथिल्लो तहको अदालत हो। नेपाल राज्यमा नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्ले सर्वोच्च अदालत र न्यायपरिषद्सँग परामर्श गरी तोकेको संख्यामा पुनरावेदन अदालतहरू रहने व्यवस्था छ। पुनरावेदन अदालतको मुकाम रहेको स्थान बाहेक सो अदालतको प्रादेशिक अधिकारक्षेत्र भित्रको अन्य कुनै स्थान वा स्थानहरूमा निश्चित अवधिको लागि इजलास कायम गर्ने गरी मुकाम तोक्न उपयुक्त देखेमा प्रधान न्यायाधीशले न्याय परिषद्को सिफारिशमा सो अदालतको एक वा एक भन्दा बढी न्यायाधीशहरूलाई त्यसरी इजलास कायम गर्न खटाउन सक्ने सक्ने व्यवस्था पनि रहेको छ। हाल नेपाल भर पुनरावेदन अदालतहरूको संख्या १६ छन् भने ओखलढुङ्गामा पुनराबेदन अदालत राजविराजको मुकाम स्थापना गरिऐको छ।

प्रत्येक पुनरावेदन अदालतमा एकजना मुख्य न्यायाधीश र आवश्यक संख्यामा अरु न्यायाधीशहरू रहने व्यवस्था छ। कुनै पुनरावेदन अदालतमा कार्यबोझ बढेको अवस्थामा कुनै खास अवधिको लागि अतिरिक्त न्यायाधीश नियुक्त गर्न सकिने व्यवस्था पनि रहेको छ। यस आर्थिक वर्षो अन्तमा पुनरावेदन अदालतमा मुख्य न्यायाधीशहरू ६, अन्य न्यायाधीशहरू ५९ जना कार्यरत रहनु भएको छ।
## नेपालमा पुनरावेदन अदालतहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
सर्वोच्च अदालतको आधिकारीक वेबसाईट 

श्रेणी:नेपालको कानुन
सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज

**सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज** पूर्वी नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लाको उत्तरी भागमा छ जसले सगरमाथा, ल्होत्से, नुप्त्से, चो यु, आमादब्लम हिमालहरू तथा यस वरिपरिको क्षेत्रको ओगटेको छ। यसको क्षेत्रफल ११४८ वर्ग कि.मि. छ । यो इ.सं. १९७६ मा स्थापना गरिएको हो। यस निकुञ्ज क्षेत्रलाई इ.सं. १९७९ देखि विश्व सम्पदा सूचीमा सूचिकृत गरिएको छ । यो निकुञ्ज १८०० मि. देखि ८८४८ मि. सम्मको उचाईमा रहेको छ । यहाँ       कस्तुरी मृग, थार, घोरल, लङ्गूर बाँदर,मोनाल, हॉइटे उइङ्ग्ड ग्रस बिक्ड, हर्न लार्क, टिबेटन स्नो कक, चुग आदि पक्षी  पाइन्छन्। यो क्षेत्रभित्र बसोबास गर्ने मानिसहरूको सङ्ख्या करिब ३,००० छ । जसमा मुख्य रूपले शेर्पा जातीको मानिसहरूको बसोवास रहेको छ । यहाँको मुख्य बसोबास क्षेत्रहरू नाम्चे बजार, खुम्जुङ, थामे, थेङ्बोचे, स्याङ्बोचे आदि हुन्।

==इतिहास==sagarmatha

## चित्रदीर्घा
यो राष्ट्रिय निकुञ्जको केही चित्रहरू :-

File:Mountain View from Ridge Above Dingboche, Sagarmatha National Park, Nepal.jpg
File:Sagarmatha National Park Yaks and Pumori.jpg
File:Monal National bird of Nepal.jpg
File:Tibetan Snowcock.jpg
File:White winged gros beak near Phortse Tanga at Sagarmatha National Park area..jpg
File:Wildlife Sangarmatha National Park.jpg
File:Tetraogallus tibetanus.jpg
File:Sagarmatha National Park entry.JPG
File:Sagarmatha National Park (2).jpg

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
# विश्व सम्पदा क्षेत्र
# विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

## बाह्य कडीहरू
* युनेस्को
* यात्री पर्यटकीयस्थल
* सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज
* सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज 
* नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू 
* http://www.nepalihimal.com/2062/bhadau-16-31/bigyan_bichar_prakriti_sanrakshan.htm 
* http://www.nepalgov.gov.np/hmgdir_others_np.php?type=12&ministry=7&under=39 

श्रेणी:राष्ट्रिय निकुञ्ज
श्रेणी:विश्व सम्पदा
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
श्रेणी:नेपालका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू
श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:विकिपिडिया नेपाल परियोजनामा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
पञ्चैबाजा

**पञ्चे बाजा** (पञ्चबाजा अथवा पञ्चेबाजा) पाँच बाजाहरूको समुह हो। यो बाजा नेपालको पहाडी भेग तथा भारतको सिक्किम तथा दार्जीलिङमा बजाइने गरिन्छ। पञ्चेबाजामा दमाहा, झ्याली, ट्याम्को, ढोलकी र सहनाई पर्दछन्। पञ्चेबाजा नेपाली धार्मिक एवम् साँस्कृतिक बाजाको रूपमा प्रयोग हुँदै आएको  मौलिक संस्कृतिको धरोहर  हो । यो बाजा विवाह, व्रतबन्ध, चाडवाड, जात्रा, रोपाइँ, पूजाआजा जस्ता विभिन्न धार्मिक तथा सामाजिक उत्सवको बेलामा बजाउने गरिन्छ।

## धार्मिक महत्त्व
नेपाली संस्कृतिमा कुनै ठूलो कार्य गर्दा साईतको महत्त्व हुन्छ। त्यस्ता साईतहरूमा मङ्गल धुन बजाएर उक्त साईतलाई शुभ बनाउने चलन छ। मङ्गल धुन बजाउनको लागि पञ्चेबाजा सबैभन्दा प्रचलित बाजा हो ।

## हालको अवस्था
परम्परागत रूपमा नेपालका दमाई समुदायले मात्र यो बाजा बजाउने गर्दथे । हाल यो बाजा विभिन्न समुदायका पुरुष र  पछिल्ला दिनहरुमा महिलाहरुले पनि व्यवसायिक रूपमा बजाउन थालेका छन् | परम्परागत रूपले यो नेपाली विवाह कार्यक्रममा बजाइने गरिन्छ। त्यसैले गर्दा पनि यो बाजाले केही हदसम्म व्यवसायीकता पाएको छ। तर नेपालको शहरी भेगमा आधुनिक ब्याण्ड बाजासँग पञ्चेबाजाले प्रतिस्पर्धा गर्नु परेको छ र पनि पञ्चेबाजामा नेपाली संस्कृति झल्किने भएकोले यस बाजाको छुट्टै स्थान छ |

## बाह्य कडीहरू
* नेपाली परम्परागत बाजाहरूको बारेमा एक लेख —www.spinybabbler.org

श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
ख्वप इन्जिनियरिङ् कलेज

**ख्वप इन्जिनियरिङ् कलेज**, स्थानीय निकायबाट सञ्चालित, नेपालकै पहिलो सामुदायिक इन्जिनियरिङ् कलेज हो। सर्वसाधारण जनताले समेत तिर्न सक्ने शुल्कमा गुणस्तरीय उच्च प्राविधिक शिक्षा दिने यस कलेको लक्ष्य छ। नगरभित्र आफ्नै २५ रोपनी जग्गासहित सुविधा सम्पन्न ठूला तीनवटा कलेज भवन, केल मैदान, आधुनिक उपकरणसहित २५ वटा प्रयोगशाला, सुविधा सम्पन्न दुईवटा ठूला परीक्षा हल, सेमिनार हल, चारवटा नयाँ कलेज बसहरू, ५१ पूर्णकालीन प्राध्यापक, ५५ आंशिक प्राध्यापक एवम् प्रभावकारी शैक्षिक वातावरणमा पढाइ हुने गरेको छ। साथै सेमेष्टर परीक्षामा औसत ८० प्रतिशत विद्यार्थी उत्तीर्ण गराउन सफल यस कलेजमा शैक्षिक सत्र २०६३/६४मा इन्जिनियरिङ्मा स्नातकका अलावा निम्नअनुसार स्नातकोत्तर तहको पनि कक्षा सञ्चालन हुँदैछ।

श्रेणी:शैक्षिक संस्थाहरू
नौबिसे

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, धादिङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १४५५३ रहेको थियो जसमध्ये ७२०३ पुरुष र ७३५० महिला रहेका थिए भने यहाँ ३१८४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल धुनिवेशी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,९ वडाहरू धुनिवेशी नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ७,८ वडाहरू वडा नम्बर ७ र २,६ वडाहरू वडा नम्बर ८ र ३-५ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:धादिङ जिल्लाका ठाउँहरू
रङ्गनाथ पौडेल

**रंगनाथ पौडेल** वा **रङ्गनाथ पण्डित** नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री हुन्। यिनी विक्रम सम्बत् १९९४ असोज देखि १९९५ सम्म करिव १ वर्ष प्रधानमन्त्री बनेका थिए। यिनी एक राजनेता, राजगुरु तथा तान्त्रिक *पण्डित* व्रजनाथ पौड्यालका छोरा थिए । रंगनाथ पण्डित वि.सं १८९४ साउनमा मुख्तियार भिमसेन थापालाई पदच्युत गरिएपछि मुलुकको मुख्तियारी पाएका व्यक्ती हुन्। तर उनको अधिकार क्षेत्र मुलुकी बन्दोवस्त र परराष्ट्र विभागमा मात्र सिमित थियो। यिनले वि.सं १९९५ भाद्रमा राजीनामा दिएपछि चौतारीया पुष्कर शाहलाई मुख्तियारी दिइएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:तान्त्रिक
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:१९औँ शताब्दीका नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
पुस्कर

**पुश्कर** भारतको राजस्थान प्रान्तमा अवस्थित एक शहर हो। यो हिन्दूहरूको एक पवित्र तीर्थस्थल पनि हो। पौराणिक कथा अनुसार यस स्थानमा ब्रम्हाले एक कमलको फूल खसालेका थिए। त्यसैले यो ठाउँका नाम पुश्कर रहन गएको हो। यो स्थानलाई *तीर्थ राज*, तीर्थस्थलहरू मध्येको राजा, मानिन्छ। हालसालै आएर यो बिदेशी पर्यटकहरूका लागि पनि आकर्षक गन्तब्यस्थल भएको छ। 

पुस्कर सहर पुस्कर तालको नजीकै रहेको छ। यहाँ पाँच वटा प्रमुख मन्दिरहरू, थुप्रै साना मन्दिरहरू तथा ५२ वटा घाटहरू छन्। घाटमा तीर्थयात्रीहरू स्नान गर्ने गर्दछन्। यहाँ १४औं शताब्दीमा बनेको एक ब्रम्हाको मन्दिर, जुन संसारमै अत्यन्तै कम संख्यामा छन्, पनि छ। 

Pushkar-12-Hindutempel-2018-gje.jpg
Pushkar-08-Brahmatempel-2018-gje.jpg
Pushkar-Gurdwara-08-Sikh-Tempel-2018-gje.jpg
Pushkar-heiliger See-04-Ghats-2018-gje.jpg
Pushkar-heiliger See-12-Palast-2018-gje.jpg
Pushkar-Kamele-24-2018-gje.jpg
Pushkar-Kamele-30-ka Mela-2018-gje.jpg

पुस्करमा हरेक वर्ष पुश्कर ऊँट महोत्सब पनि हुने गर्दछ।

श्रेणी:हिन्दु तीर्थस्थलहरू
धरहरा

**धरहरा** नेपालको राजधानी काठमाडौँको सुन्धारामा अवस्थित ९ तल्ले स्तम्भ आकारको भवन हो। वि.सं. १९९० भन्दा पहिला यसमा ११ तल्ला थियो यसको बार्दली नवौ तलमा रहेको थियो तर १९९० माघ २ मा आएको महाभुकम्पको कारणले बार्दली भन्दा माथिको १०-११ तला भत्किएको थियो र ९ तल्लाको रहेको थियो। पुनः २०७२ वैशाख १२ गते आएको ७.८ रेक्टरको महाभूकम्पले यो पूर्णरूपले नष्ट भै इतिहास बन्न गयो। धरहराको निर्माण वि.सं. १८८२ सालमा तत्कालिन प्रधानमन्त्री भीमसेन थापाले निर्माण गर्न लगाएका थिए। उनले यसको निर्माण महारानी त्रिपुरासुन्दरीदेवीको सम्झना स्वरूप गर्न लगाएका थिए। भीमसेन थापा प्रधानमन्त्री भएको बेलामा निर्माण गरिएकोले धरहरालाई **भीमसेन स्तम्भ** पनि भनिन्छ। सामाजिक तथा प्रशासनिक सूचना र जानकारी दिन तथा भेला गराउन पहिले धरहराको टुप्पोबाट बिगुल बजाउने गरिन्थ्यो। बिगुल बजेको सुनेपछि जङ्गी निजामती कर्मचारीहरू कोतमा वा टुँडिखेलमा जम्मा हुनु अनिवार्य थियो।

## इतिहास 
धरहराको निर्माण वि.सं. १८८२ सालमा तत्कालिन प्रधानमन्त्री  भीमसेन थापाले महारानी त्रिपुरासुन्दरीदेवीको सम्झना स्वरूप निर्माण गर्न लगाएका थिए। त्यस समयमा यसको उचाइ ११ तल्ला थियो। ९० सालको भूकम्पले धरहरा पनि भत्किएको थियो। दुई वर्षपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणाले साबिक बमोजिम नौ तल्ला नै कायम गरी पुनः निर्माण गरेका थिए पुनः विसं २०७२ को महाभूकम्पले यो पूर्ण नष्ट भयो।

## धरहराको बनावट 
हाल रहेको धरहराको सातौँ तल्लामा बार्दली थियो। धरहराको उचाइ ६१.८८ मिटर (२०३ फिट) थियो। धरहरा भित्र २१३ सिँढी र बाहिर २५ सिँढी थिए। धरहराको १८८ सिँढी उक्लिएपछि बार्दली आउँथ्यो बार्दलीबाट काठमाडौँ उपत्यकाको अधिकांश भाग सजिलैसँग देखिन्थ्यो। धरहराको सबैभन्दा माथिल्लो तलामा शिवलिङ्ग थियो। टुप्पोमा गजुर रहेको ऐतिहासिक स्मारक धरहरा धार्मिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले समेत महत्त्वपूर्ण रहेको थियो। धरहराको निर्माण मुगलशैलीमा गरिएको थियो भने वरिपरिको पर्खाल पनि सोहि शैलीमा निर्माण गरिएको छ।
धरहराको निर्माण ईटा र बज्र (सुर्की, चून, मास र चाकुको मिश्रण)बाट भएको थियो। 

## धरहरा पुनःनिर्माण सम्पन्न 
प्रधानमन्त्रि केपि शर्मा ओलिद्वारा वि.स. २०७८ वैशाख ११ गते पुनःनिर्मित धरहराको उद्घाटन गर्नुभएको छ।  कुल ३ अर्व ४८ करोडको लागतमा राष्ट्रिय पुनःनिर्माण प्राधिकरणले धरहराको पुनःनिर्माण सम्पन्न गरेको हो।

## चित्र दिर्घा 

चित्र:Dharhara after Nepalquake.JPG|सन् २०१५ को भूकम्प पछि ध्वस्त भएको धरहरा
चित्र:Dharara after Earthquake.png|भूकम्प पछि ध्वस्त भएको धरहरा
चित्र:Dharhara after Nepalquake 12.jpg|भूकम्प पछि ध्वस्त भएको धरहरा
चित्र:Dharahara_after_2015_earthquake.jpg|thumb|200px|बि. सं. २०७२ सालमा ध्वस्त भए पछिको धरहरा
चित्र:Dharahara५.jpg|thumb|प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पुस १२, २०७५ मा धरहरा पुनर्निर्माणको शिलान्यास गर्दै
चित्र:Dharahara६.jpg|thumb|धरहरा पुनर्निर्माणको शिलान्यास, सुन्धारा, काठमाडौँ
चित्र:Dharahara१९.jpg|thumb|धरहरा पुनर्निर्माणको शिलान्यास, सुन्धारा, काठमाडौँ
File:Dharara at Sunset.jpg|thumb|साँझपख धरहरा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह् कडीहरू 
* कहिले बन्छ धरहरा ?- १२खरी अनलाइन

* धरहरा पुनःनिर्माण सम्पन्न - लाेक सेवा तयारी

श्रेणी:सम्पदा
श्रेणी:वास्तुकला
श्रेणी:स्मारक
श्रेणी:नेपालका भवनहरू
तुलसाको मठ

हिन्दूहरूले आफ्नो घरको आँगनमा तुलसाको मठ बनाएका हुन्छन् जहाँ उनीहरू तुलसीको विरूवा रोप्ने गर्दछन्। तुलसी भगवान विष्णुको रूप मानिन्छ। हिन्दू धर्मालम्बीहरू तुलसाको पूजा गर्दछन्। हरिवोधिनी एकादशीमा तुलसाको बीऊ रोपिन्छ भनें हरिशयनी एकादशीमा यसको विशेष पूजा गरिन्छ।
विश्व

## परिचय
संसार, **विश्व**, पृथ्वी, भूगोल यी सबै शब्दले एउटै अर्थ जनाउँछ त्यो हो हामी बसोवास गरेको समग्र धर्ती।

## पृथ्वीको उत्पत्ति 
पृथ्वीको उत्पत्ति सम्बन्धि विभिन्न धारणाहरू प्रचलनमा रहेका छन्। प्राचीन समयमा धार्मिक विश्वासका आधारमा पृथ्वीको उत्पत्तिका विभिन्न कथाहरू भनिन्थ्यो। पृथ्वी सूर्यबाट टुक्रिएर आएको एक पिण्ड हो जसले सूर्यलाई परिक्रमा गर्दछ भन्ने तर्क पछिल्ला सबैभन्दा सत्यतापूर्ण सावित भएको छ।

## जीवको उत्पत्ति र विकास 
चार्ल्स डार्विन र उनको पृथ्वीको उत्पत्ति र जीवको विकास
## इतिहास 
प्राचीन सभ्यताहरू
मेसोपोटामिया, मिश्र, ग्रीक, रोम, सिन्धुघाँटी, बेबिलोन, आर्य सभ्यता।

## राजनीतिक विश्व 
विश्वलाई ७ महादेश र ५ महासागरहरूले ढाकेका छन्। ती मध्ये एसिया, अफ्रिका, उत्तरी अमेरिका, दक्षिणी अमेरिका, यूरोप, अस्ट्रेलिया, एन्टार्कटिका महादेश र ग्रिनल्यान्ड द्वीप एवं प्रसान्त, आन्ध्र, हिन्द, कुमेरू, सुमेरू महासागर एवं अरब, लाल, मृत क्यास्पिएन, अरल, बैकाल, सुपेरियर लगायतका सागरहरू मुख्य छन्। 
## विश्वका देशहरू 
विभिन्न राजनीतिक चरणहरू पार गर्दै बढिरहेको विश्वमा हाल निम्न अनुसारका देशहरू अस्तित्वमा रहेका छन्।

नेपाल, अल्जेरिया, इक्वेटोरियल गिनिया, इथीयोपीया, ईस्लामी गणतन्त्र माउरीतानीया, एङ्गोला, एरितृया, क्यामेरून, केन्या, केप भर्डे
, कोत दिभ्वार, कोमोरोस, गणतन्त्र कंगो, गाबोन, गाम्बिया, गिनिया 
, गिनिया बिसाउ, घाना, चाड, जिबुटी, प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो 
, बेनिन, बोत्स्वाना, बुर्किना फासो, बुरुन्डी, मध्य अफ्रीकी गणतन्त्र
, मरिसस्, मलावी, माडागास्कर, माली, मिश्र, मोजाम्बिक, मोरक्को, लाईबेरिया, लिबिया, लेसोथो, नामिबिया,
नाईजर, नाईजेरिया, रुवान्डा, साओ तोमे र प्रिन्सिपी, सेनेगल, सीशील्स, सीयेरा लीओन, सोमालिया, दक्षिण अफ्रिका, सुडान, स्वाजिल्याण्ड, तान्जानिया, टोगो, ट्युनिसिया, युगान्डा, जाम्बिया, जिम्बाब्वे अफगानिस्तान, आर्मेनिया, अजरबैजान, बहरिन, बङ्गलादेश, भूटान, ब्रुनाई, क्याम्बोडिया, चीन, साईप्रस्, पूर्व टिमोर, ज्योर्जिया, भारत, गणतन्त्र ईन्डोनेसिया, ईरान, ईराक, ईजराईल, जापान, जोर्डन, कजाख्स्तान, उत्तर कोरिया, दक्षिण कोरिया, कुवेत, कीर्गीस्तान, लाओस, लेबानन्, मलेसिया, मालद्विप, मंगोलिया, बर्मा, नेपाल, ओमान, पाकिस्तान, फिलिपिन्स, कतार, रुस, साउदी अरबिया, सिंगापुर, श्रीलङ्का, सीरिया, ताजिकिस्तान, थाईल्याण्ड, टर्की, टर्कमेनिस्तान, संयुक्त अरब ईमिरेट्स्, उज्बेकिस्तान, भियेत्नाम, गणतन्त्र यमन, अल्बानिया, एण्डोरा, अष्ट्रीया, बेलारुस, बेल्जियम, बोस्निया र हर्जगोविना, बुल्गेरिया, क्रोएसिया, चेक रिपब्लिक, डेनमार्क, ईस्टोनिया, फिनल्यान्ड, फ्रान्स, जर्मनी, ग्रीस, हङ्गेरी, आईसल्याण्ड, आयरल्यान्ड, ईटाली, लात्भिया, लीश्टेनस्टाईन, लिथुआनिया, लक्जेम्बर्ग, म्यासेडोनिया, माल्टा, मोल्दोवा, मोनाको, नेडरल्याण्ड, नर्वे, पोल्यान्ड, पोर्चुगल, रोमानिया, रुस, सान मरिनो, सर्बिया, स्लोभाकिया, स्लोभेनिया, स्पेन, स्विडेन, स्वीट्जरल्याण्ड, टर्की, युक्रेन, बेलायत, भेटिकन सिटी, सङ्घीय गणतन्त्र युगोस्लाभिया, संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानाडा, मेक्सिको, बेलिज, पनामा, ग्वाटेमाला, अस्ट्रेलिया, न्यूजील्यान्ड, अर्जेन्टिना, चिली, ब्राजिल, बोलिभिया, कोलोम्बिया, होन्डुरस, पेरु, पाराग्वे, उरुग्वे, भेनेज्वेला

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:भूगोल
नयाँबजार

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको मेची अञ्चल, इलाम जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४७४३ रहेको थियो जसमध्ये २३५५ पुरुष र २३८८ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०९० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल माईजोगमाई गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-४,६-९ नम्बर वडाहरू माईजोगमाई गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ५ नम्बर वडा वडा नम्बर ३ हो।

नयाँबजार जान फिक्कल बजारबाट करिव २० कि.मी. कच्ची बाटोबाट पुग्न सकिन्छ। यहाँबाट भारतीय सीमावर्ती बजार जौवारी सम्म जीप चल्ने बाटो छ । नयाँबजारबाटै सोयाङ, प्याङ, जोगमाई, सिरिसे, नाम्सालिङ आदि ठाउँ तर्फ जाने जीप चल्ने बाटाहरू छुट्टिन्छन् । हाल नयाँबजारमा एक उप-स्वास्थ्य चौकी एक उच्च माध्यमिक विद्यालय, एक माध्यमिक विद्यालय, एक सुस्त मनस्थितिका बालबालिकाका लागि कक्षा, दुइवटा निजी विद्यालय, इलाका प्रहरी कार्यालय, २ वटा मन्दिर, इलाका हुलाक कार्यालय र एक पर्यटकीय स्थल उत्तरे पोखरी रहेका छन् । नयाँबजारको स्थापना बालागुरूले २०११ सालमा गरेका हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:इलाम जिल्लाका ठाउँहरू
जिल्ला अदालत

नेपालमा रहेका तीन तहका अदालतहरूमध्ये **जिल्ला अदालत** प्रारम्भिक तहको अदालत हो । नेपालका प्रत्येक जिल्लामा एकएक वटा गरी नेपाल भरिमा ७७ वटा जिल्ला अदालतहरूको स्थापना गरिएको छ । प्राय: सबै जिल्ला अदालतहरू सम्बन्धित जिल्लाको सदरमुकाममा राखिएको छ तर सङ्खुवासभा जिल्लाको सदरमुकाम बाहिर चैनपुर नगरपालिकामा जिल्ला अदालतको मुकाम तोकिएको छ।

प्रत्येक जिल्ला अदालतमा एक जनामात्र जिल्ला न्यायाधीश रहने व्यवस्था छ भने मुद्दाको चाप बढी भएका जिल्ला अदालतमा दुईजना वा सो भन्दा बढी सङ्ख्यामा अतिरिक्त जिल्ला न्यायाधीशहरू समेत रहने व्यवस्था छ । ति न्यायाधीशहरू न्याय परिषदको सिफारिसमा नियुक्ति हुने व्यवस्था छ। एक भन्दा बढी न्यायाधीश भएकोमा जेष्ठताको आधारमा एक जना न्यायाधीशलाई जिल्ला न्यायाधीश भै काम गर्न तोकिएको हुन्छ ।

## जिल्ला अदालतको क्षेत्राधिकार
न्याय प्रशासन ऐन, २०७५ ले जिल्ला अदालतको क्षेत्राधिकार यसप्रकार तोकेको छ ।
*आफ्नो जिल्लाभित्रको जुनसुकै प्रकृतिका मुद्दा र उच्च अदालतले सुनुवाई गर्न आदेश दिएको मुद्दामा सुरू कारबाही र किनारा गर्ने ।
*आफ्नो जिल्लाभित्र कसैले कुनै व्यक्तिलाई गैरकानूनी रूपले थुनामा राखेमा बन्दीप्रत्यक्षीकरणको आदेश जारी गर्ने ।
*आफ्नो जिल्लाभित्र कुनै व्यक्ति वा निकायले कुनै व्यक्तिको कानून प्रदत्त हकमा आघात पुर्‍याएमा वा आघात पुर्‍याउने आश‌ंका भएमा त्यस्तो हकको प्रचलनको लागि निषेधाज्ञाको आदेश जारी गर्ने ।
*प्रचलित कानूनमा अन्यथा व्यवस्था भएकोमा बाहेक जिल्ला अदालतलाई आफ्नो जिल्लाभित्र सङ्घीय कानून बमोजिम अर्धन्यायिक निकाय वा अधिकारीले गरेको निर्णय वा अन्तिम आदेश उपर र प्रदेश कानून बमोजिम गठित स्थानीयस्तरका न्यायिक निकायले गरेको निर्णय वा अन्तिम आदेश उपर पुनरावेदन सुन्ने अधिकार ।

## नेपालका जिल्ला अदालतहरूको सूची
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
सर्वोच्च अदालतको आधिकारीक वेबसाइट 

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालको कानुन