मार्केट डेप्थ

[thumb|392.986x392.986px|मिति २०७५ चैत्र ३ को [नेपाल बैंक|नेपाल बैङ्क लिमिटेडको मार्केट डेप्थ]]
**मार्केट डेप्थ** (Market Depth) भनेको बजारमा क्रेता र विक्रेताहरूले राखेका विभिन्न मूल्यहरूमा रहेको अर्डरहरूको विवरण हो। यसले बजारमा उपलब्ध तरलता (Liquidity) को संकेत दिन्छ र शेयर वा धितोपत्रहरूको माग र आपूर्तिको बारेमा जानकारी दिन्छ।

### मार्केट डेप्थको महत्त्व 
मार्केट डेप्थ लगानीकर्ताहरू र व्यापारीहरूको लागि महत्त्वपूर्ण छ किनकि यसले उनीहरूलाई निम्न कुराहरू बुझ्न मद्दत गर्छ:

# **तरलता मूल्याङ्कन**: कुनै शेयरको तरलता मूल्याङ्कन गर्न मद्दत गर्छ। उच्च तरलता भएको शेयरहरूलाई किनबेच गर्न सजिलो हुन्छ।
# **मूल्य गतिशीलता**: मार्केट डेप्थले भविष्यमा शेयर मूल्यको सम्भावित गतिशीलताको संकेत दिन सक्छ।
# **विस्तृत जानकारी**: लगानीकर्ताहरूले कुनै पनि समयमा उपलब्ध विभिन्न मूल्यहरूमा रहेका अर्डरहरूको विस्तृत जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन्।

मार्केट डेप्थमा कुन मूल्यमा कति जनाले कुन धितोपत्र विक्री गर्न र खरीद गर्न चाहन्छन् भन्ने हेर्न पाइयो भने त्यसको विश्लेषण गरेर शेयरका तत्कालीन मूल्य र भविष्यमा बजार कता जान्छ भन्ने पनि अनुमान गर्न सकिन्छ । यसले लगानीकर्तालाई कुन समयमा लगानी गर्ने र कति मूल्यमा बेच्ने भन्ने निर्णय गर्न सघाउँछ । मार्केट डेप्थले बजारको तरलता अनि माग र आपूर्तिबिचको दुरीले मूल्य निर्धारण गर्न सहयोग गर्छ ।

## बजारलाई प्रभावित गर्ने तत्त्वहरु 
धितोपत्र बजारमा विभिन्न तत्त्वहरूले बजारको दिशा र गतिविधिलाई प्रभाव पार्छन्। यी तत्त्वहरूले बजारको अस्थिरता, मूल्य उतार-चढाव, माग र आपूर्तिमा परिवर्तन ल्याउँछन्। नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (NEPSE) पनि यी तत्त्वहरूको प्रभावबाट अछुतो छैन। बजारलाई प्रभावित गर्ने प्रमुख तत्त्वहरू निम्नानुसार छन्:

#### १. आर्थिक तत्त्वहरू 
* **मुद्रास्फीति (Inflation)**: उच्च मुद्रास्फीति दरले उत्पादन लागत बढाउँछ, जसले कम्पनीहरूको मुनाफा घटाउँछ र शेयरको मूल्यमा कमी ल्याउँछ।
* **ब्याजदर (Interest Rate)**: ब्याजदरमा भएको परिवर्तनले लगानीको लागत र लाभप्रदतामा प्रभाव पार्छ। उच्च ब्याजदरले लगानीलाई महँगो बनाउँछ र शेयर बजारमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ।
* **मुद्रा विनिमय दर (Exchange Rate)**: विदेशी मुद्रा विनिमय दरमा भएको परिवर्तनले आयात-निर्यातमा प्रभाव पार्छ, जसले कम्पनीहरूको मुनाफालाई प्रत्यक्ष असर पार्छ।

#### २. राजनीतिक तत्त्वहरू 
* **राजनीतिक स्थिरता (Political Stability)**: राजनीतिक स्थिरता र अस्थिरता शेयर बजारमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। स्थिर सरकार र स्थायी नीति भएमा लगानीकर्ताहरूको विश्वास बढ्छ।
* **सरकारी नीति (Government Policy)**: कर नीति, व्यापार नीति, नियमन तथा अनुदान जस्ता सरकारी नीतिहरूले कम्पनीहरूको सञ्चालनमा ठूलो प्रभाव पार्छ।

#### ३. सामाजिक तत्त्वहरू 
* **आबादीको संरचना (Demographic Structure)**: जनसंख्याको वृद्धिदर, जनसंख्याको बृद्धि, र शिक्षित जनशक्तिको स्तर जस्ता सामाजिक तत्त्वहरूले बजारको माग र आपूर्तिमा प्रभाव पार्छ।
* **उपभोक्ता व्यवहार (Consumer Behavior)**: उपभोक्ताहरूको खर्च गर्ने व्यवहार, बचत दर, र उपभोगका बानीहरूले बजारमा माग र आपूर्तिलाई निर्धारण गर्छ।

#### ४. प्राविधिक तत्त्वहरू 
* **प्रविधिको विकास (Technological Advancements)**: नयाँ प्रविधिहरूको विकास र अपनाउँदाले कम्पनीहरूको उत्पादन क्षमता बढ्छ र नयाँ बजारहरूमा प्रवेश गर्न मद्दत गर्छ।
* **सूचना र सञ्चार (Information and Communication)**: द्रुत र विश्वसनीय सूचना प्रवाहले लगानीकर्ताहरूलाई सुसूचित निर्णय लिन सक्षम बनाउँछ।

#### ५. अन्तर्राष्ट्रिय तत्त्वहरू 
* **विश्वव्यापी आर्थिक अवस्था (Global Economic Conditions)**: विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिदर, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, र विदेशी लगानीले पनि स्थानीय बजारमा प्रभाव पार्छ।
* **अन्तर्राष्ट्रिय बजार (International Markets)**: अन्य देशका शेयर बजारहरूको प्रदर्शनले स्थानीय बजारमा मनोवैज्ञानिक प्रभाव पार्न सक्छ।

#### ६. प्राकृतिक र वातावरणीय तत्त्वहरू 
* **प्राकृतिक प्रकोप (Natural Disasters)**: भूकम्प, बाढी, र महामारी जस्ता प्राकृतिक प्रकोपहरूले कम्पनीहरूको उत्पादन र आपूर्ति श्रृंखलामा बाधा पुर्याउँछ।
* **मौसम परिस्थिति (Weather Conditions)**: मौसमको अवस्था विशेषगरी कृषि, पर्यटन, र निर्माण उद्योगमा ठूलो

## सन्दर्भ 
श्रेणी:वित्तीय बजार