open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नारायण

नारायणको रूपमा क्षीर सागरमा शेषनागमाथि आराम गर्दै, साथमा उनकी पत्नी लक्ष्मी, २०औँ शताब्दीको चित्र]]

**नारायण** विष्णुका रूप वा अवतारहरू मध्ये एक हो। नारायणलाई दिव्य सागर (क्षीर सागर) माथि योगनिद्रामा रहेको चित्रण गरिन्छ, जसले पुरुष तत्वको प्रतीक मानिन्छ र सृष्टिको भूमिकालाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। उनलाई पुरुषोत्तमको नामले पनि चिनिन्छ, र वैष्णव धर्ममा सर्वोच्च सत्ता (परमेश्वर) मानिन्छ।

## विवरण 
वेद र पुराणहरूमा, नारायणलाई जलले भरिएको बादल जस्तो दिव्य गाढा–नीलो (श्याम) वर्णको, चार हात भएका, र हातमा पद्म (कमल), कौमोदकी गदा, पाञ्चजन्य शङ्ख, र सुदर्शन चक्र धारण गरेको रूपमा वर्णन गरिएको छ।
### हिन्दु धर्ममा 
श्रीमद्भगवद गीताका अनुसार, उनी "ब्रह्माण्डका गुरु" (जगद्गुरु) पनि हुन्। भागवत पुराणले नारायणलाई परमेश्वरका रूपमा घोषणा गर्दछ, जसले ब्रह्माण्डभित्रका १४ लोकहरूको सृष्टिमा संलग्न हुन्छन्। रजोगुणका अधिष्ठात्री देवताका रूपमा ब्रह्माले सृष्टि गर्छन् भने नारायण आफैँले सत्त्वगुण स्वीकार गरी विष्णुका रूपमा ब्रह्माण्डको पालनपोषण र संरक्षण गर्छन्। महाकल्पको अन्त्यमा, नारायणले नै तमोगुणका अधिष्ठात्री देवता कालाग्नि रुद्रका रूपमा ब्रह्माण्डको विनाश गर्दछन्।

भागवत पुराण, पुरुष सूक्त, नारायण सूक्त र वेदको नारायण उपनिषद् अनुसार उनी नै अन्तिम आत्मा (परमात्मा) हुन्।

मध्वाचार्यका अनुसार, नारायण विष्णुका पाँच व्युहहरू मध्ये एक हुन्, जुन ईश्वरका ब्रह्माण्डीय विस्तार हुन् (उनका अवतारहरू भन्दा भिन्न)। मध्वाचार्यले विष्णुका अभिव्यक्तिहरूलाई दुई समूहमा विभाजन गरेका छन्: विष्णुका व्युह (प्रसार) र उनका अवतारहरू। व्युहहरूको आधार पाञ्चरात्र ग्रन्थहरू हुन्, जसलाई विशिष्टाद्वैत र द्वैत दुवै वेदान्त सम्प्रदायले आधिकारिक मान्दछन्। यिनीहरू ब्रह्माण्डको व्यवस्था, सृष्टि र विकासका संयन्त्र हुन्। महाभारतमा कृष्णलाई नारायणको पर्यायवाची मानिएको छ र अर्जुनलाई 'नर' भनिएको छ। यस महाकाव्यले उनीहरू दुवैलाई 'कृष्णहरू'को रूपमा वा विष्णुका पूर्व अवतारहरूको अंश अवतारका रूपमा पहिचान गर्दछ, जसले उनीहरूको रहस्यमय नर-नारायण पहिचानलाई स्मरण गराउँछ।

नारायण (कृष्णका रूपमा) लाई श्रीमद्भगवद गीतामा 'विश्वरूप' (विश्वव्यापी रूप) भएको वर्णन गरिएको छ, जुन सामान्य मानव धारणा वा कल्पनाको सीमाभन्दा बाहिर छ।

*श्रुति* ग्रन्थहरूमा नारायणलाई आदिपुरुषको रूपमा उल्लेख गरिएको छ, जो ब्रह्मा र ईशानी (शिव) उपस्थित नहुँदा पनि विद्यमान थिए। ती ग्रन्थहरूमा उनलाई 'परमात्मा' को रूपमा परिकल्पना गरिएको छ।

## साहित्यमा 
नारायणको महिमा वेदका केही विशिष्ट भागहरू जस्तै **नारायण सूक्तम्** र **विष्णु सूक्तम्**मा गाइएको छ। उनलाई केही छानिएका वैष्णव उपनिषद्हरू जस्तै **नारायण उपनिषद्**, **महानारायण उपनिषद्** र **नृसिंह तापनीय उपनिषद्**मा पनि उच्च सम्मान दिइएको छ।

पद्म पुराणमा एउटा प्रसंग उल्लेख छ जहाँ नारायणले रुद्र (शिव) लाई वरदान दिन्छन्। संहारका देवता शिवले दुईवटा वरदान माग्छन्। पहिलो, उनी नारायणका भक्तहरूमध्ये सबैभन्दा महान् बन्न चाहन्छन् र संसारभरि सोही रूपमा चिनिन चाहन्छन्। दोस्रो, उनी आफूकहाँ शरण लिन आउने जोसुकैलाई पनि मोक्ष (मुक्ति) प्रदान गर्ने क्षमता राख्न चाहन्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:विष्णुका रूपहरू
खरोष्ठी लिपि

**खरोष्ठी लिपि** भारतीय उपमहाद्वीप (वर्तमान पाकिस्तान) को उत्तर-पश्चिमी बाहिरी क्षेत्रबाट अफगानिस्तान हुँदै मध्य एसियासम्म विभिन्न मानिसहरूले प्रयोग गर्ने प्राचीन आर्य इरानेली लिपि थियो। खरोष्ठी लिपि क्रमशः विकसित भएको हो वा एउटै आविष्कारकको जानाजानी काम थियो भन्ने कुरामा विद्वानहरू सहमत छैनन्।

## वर्णमाला 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:अक्षरात्मक लिपिहरू
जमैका

**जमैका** क्यारिबियन सागरमा अवस्थित एउटा द्वीप देश हो। १०,९९० वर्ग किलोमिटर (४,२४० वर्ग माइल) क्षेत्रफलमा फैलिएको, यो ग्रेटर एन्टिलेस र क्यारिबियनको क्युबा र हिस्पानिओला-पछि तेस्रो ठुलो टापु हो। जमैका क्युबाको लगभग १४५ किलोमिटर (९०माइल) दक्षिणमा अवस्थित छ, र हिस्पानियोला (हाइटी र डोमिनिकन गणतन्त्रका देशहरू समावेश गरिएको टापु) को पश्चिममा १९१ किलोमिटर (११९ माइल) अवस्थित छ; केम्यान टापुहरूको ब्रिटिस प्रवासी क्षेत्र उत्तर-पश्चिममा २१५ किलोमिटर (१३४ माइल) अवस्थित छ।

जमैका एक उच्च-मध्यम आय भएको देश हो जसको अर्थव्यवस्था पर्यटनमा धेरै निर्भर छ; यसमा वार्षिक औसत ४.३ मिलियन पर्यटक आउँछन्। प्रेस स्वतन्त्रता, लोकतान्त्रिक सुशासन र दिगो कल्याणका उपायहरूमा देशले राम्रो प्रदर्शन गरिरहेको छ। जमैका एक संसदीय संवैधानिक राजतन्त्र हो जसमा जमैकाको द्विसदनीय संसदमा निहित शक्ति हुन्छ, जसमा एक नियुक्त सिनेट र प्रत्यक्ष निर्वाचित प्रतिनिधि सभा समावेश हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:उत्तर अमेरिकाका देशहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
सभामुख

[thumb|300px|[सुवासचन्द्र नेम्वाङ, नेपाल गणतन्त्रका प्रथम सभामुख]]

एक **सभामुख**, विशेष गरी एक विधायी निकाय, वा  यसको अध्यक्ष अधिकारी हो। वक्ताको आधिकारिक भूमिका बहसलाई मध्यस्थता गर्ने, कार्यविधिमा निर्णय गर्ने, मत परिणाम घोषणा गर्ने र यस्तै कुरा हो। वक्ताले निर्णय गर्छ कि कसले बोल्न सक्छ र चेम्बर वा हाउसको प्रक्रिया तोड्ने सदस्यहरूलाई अनुशासन दिने अधिकार छ। वक्ताले प्रायः व्यक्तिमा शरीरको प्रतिनिधित्व गर्दछ, औपचारिक र केही अन्य परिस्थितिहरूमा शरीरको आवाजको रूपमा।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* लोक सभा अध्यक्ष

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सभामुख
मठ

[thumb|300px|[लक्ष्मीनारायण मठ]]

**मठ** एक संस्कृत शब्द हो जसको अर्थ 'संस्था' हो। अन्य प्रमुख र प्रभावशाली मठहरू हिन्दु दर्शनका विभिन्न विद्यालयहरूसँग सम्बन्धित छन्, जस्तै वैष्णव र शैवका। मठमा विद्यार्थीहरू, सन्यासीहरू, गुरुहरू र आचार्यहरूले नेतृत्व गर्छन्। यी मठहरू कहिलेकाहीँ हिन्दु मन्दिरहरूसँग संलग्न हुन्छन् र तिनीहरूको आचारसंहिता, दीक्षा र चुनावी समारोहहरू हुन्छन्। हिन्दु परम्परामा मठहरू धार्मिक अध्ययनहरूमा सीमित छैनन्, र ऐतिहासिक प्रमाणहरूले सुझाव दिन्छ कि तिनीहरू मध्यकालीन चिकित्सा, व्याकरण र सङ्गीत जस्ता विविध अध्ययनहरूका लागि केन्द्रहरू थिए।

हिन्दु धर्मको मठ परम्पराले शाही संरक्षणलाई आकर्षित गर्‍यो, अध्ययनलाई समर्थन गर्न अनुदानहरू आकर्षित गर्‍यो, र यी दानहरू स्थापित भए, जुन "विश्वविद्यालय छात्रवृत्तिको रेकर्डमा सबैभन्दा प्रारम्भिक मामला" हुन सक्छ। आन्ध्र प्रदेश, कर्नाटक, केरल र तमिलनाडुमा हिन्दु धर्मका यी मध्ययुगीन युगका मठहरू मध्ये केही वेदान्त अध्ययनका लागि थिए।

### आचार्य 
हिन्दु विहार परम्परामा आचार्य शब्दले या त उच्च पदको गुरुलाई जनाउँछ, वा प्रायः मठ र सम्प्रदायका नेतालाई बुझाउँछ। यस स्थितिमा सामान्यतया मठद्वारा दीक्षा भनिने औपचारिक दीक्षा समावेश हुन्छ, जहाँ पहिलेका नेताले उत्तराधिकारीलाई आचार्यको रूपमा अभिषेक गर्छन्।

### गुरु 
मठमा विद्यार्थी मात्र होइन, धेरै गुरुहरू पनि छन्। एक गुरु, हिन्दु परम्परामा, त्यस्तो व्यक्ति हो जो निश्चित ज्ञानको "शिक्षक, मार्गदर्शक वा मालिक" हो। उहाँ वा उनी शिक्षक भन्दा बढि कोही हुनुहुन्छ, परम्परागत रूपमा विद्यार्थीको लागि एक आदरणीय व्यक्तित्व, गुरुले "सल्लाहकारको रूपमा सेवा गर्ने, जसले मूल्यमान्यतालाई मद्दत गर्दछ, शाब्दिक ज्ञानको रूपमा प्रयोगात्मक ज्ञान साझा गर्दछ, जीवनमा एक उदाहरण, एक प्रेरणा स्रोत र जसले विद्यार्थीको आध्यात्मिक विकासमा सहयोग गर्छ।"

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
गोदावरी सनराइज सम्मेलन केन्द्र

**गोदावरी सनराइज सम्मेलन केन्द्र** नेपालको दोस्रो ठुलो सम्मेलन केन्द्र हो। ८१ करोडको लागतमा ४३ रोपनी (लगभग २१८७५ मिटर २ ) मा सभा मण्डप निर्माण गरिएको हो। सभा-मण्डपको क्षमता तीन हजार मानिसको रहेको छ। केन्द्रको उद्घाटन २०७८ बैशाखमा तात्कालीन  प्रधानमन्त्री  खड्गप्रसाद ओली ले गरेका थिए 

## निर्माण 
भवन नोभेम्बर १२, २०२० सम्ममा निर्माण गर्ने योजना थियो, तर कोभिड १९ का कारण ढिला भयो।

यसको निर्माण केसी–समानन्तर जेभीले गरेका हुन्।

## यो पनि हेर्नुहोस्
* अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल
* बुटवल अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र
* सम्मेलन र प्रदर्शनी केन्द्रहरूको सूची
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका सभास्थल
हीर राँझा

**हीर राँझा** पन्जाबका चार लोकप्रिय दुखद रोमान्स मध्ये एक हो। अन्य तीन जना मिर्जा साहिबान, सोहनी महिवाल र ससी पुनुन हुन्। कथाका धेरै काव्यात्मक वर्णनहरू छन्, जसमध्ये सबैभन्दा प्रसिद्ध वारिस शाह द्वारा सन् १७६६ मा लेखिएको हीर हो। यसले हीर सियाल र धीडो राँझा बीचको प्रेमको कथा बताउँछ।

## इतिहास 
हीर राँझा धेरै कविहरूले लेखेका थिए। दामोदर दास अरोरा भनेर चिनिने दामोदर गुलाटी यस कथाको प्रत्यक्षदर्शी भएको दाबी गर्छन्। उनको कथालाई पन्जाबी साहित्यमा सबैभन्दा पुरानो र पहिलो हीर मानिन्छ। उनले कवितामा आफू कविताका दुई मुख्य पात्रमध्येको एक हिरको घर झाङबाट आएको बताए।

## कथा 
हिर (इज्जत बीबी) एक अति सुन्दर महिला थिइन्, सियाल जनजातिको जाटहरूको धनी मुस्लिम परिवारमा जन्मिएकी र जाटहरूको राँझा जनजातिको धीडो राँझा, चार दाजुभाइहरूमध्ये कान्छी थिइन् र नदी किनारको तख्त हजारा गाउँमा बस्छिन्। आफ्नो बुबाको मनपर्ने छोरा भएकोले, जमिनमा परिश्रम गर्नु पर्ने आफ्ना दाजुभाइहरू भन्दा फरक, उहाँले बाँसुरी ('वन्झली'/'बान्सुरी') बजाएर आरामदायी जीवन बिताउनुभयो। राँझाका बुबा मौजु चौधरीको मृत्युपछि राँझाको दाजुभाइसँग जमिनको विषयमा झगडा भयो र घर छाडेर गयो। वारिस शाहको महाकाव्यको संस्करणमा, राँझा घर छोड्छ किनभने उनका भाइहरूका पत्नीहरूले उनलाई खाना दिन र सेवा गर्न अस्वीकार गरे। अन्ततः उनी हीरको गाउँमा पुग्छन् र उनीसँग प्रेममा पर्छन्। हीरका बुबाले राँझालाई आफ्नो गाईवस्तु चराउने कामको प्रस्ताव राख्छन्। राँझाले आफ्नो बाँसुरी बजाउने तरिकाले हीर मंत्रमुग्ध हुन्छ र अन्ततः उनीसँग प्रेममा पर्छ। तिनीहरू धेरै वर्षसम्म गोप्य रूपमा एक-अर्कालाई भेट्छन् जबसम्म तिनीहरू हीरको ईर्ष्यालु काका, कैडो र उनका आमाबाबु चुचक र माल्कीद्वारा समातिएनन्। हीरलाई उनको परिवार र स्थानीय पुजारी वा 'मौलवी' द्वारा सईदा खेरा नामको अर्को व्यक्तिसँग विवाह गर्न बाध्य पारिन्छ।

रञ्जाको मन टुट्यो। उनी ग्रामीण इलाकामा एक्लै घुम्छन्, जबसम्म उनी एक शैव जोगी (तपस्वी) लाई भेट्दैनन्। पन्जाबको सर्गोधा जिल्लाको ऐतिहासिक सहर भेराबाट ८० किलोमिटर उत्तरमा रहेको टिल्ला जोगियान ('तपस्वीहरूको पहाड') मा जोगीहरूको "कानफाटा" (कान छेडिएको) संप्रदायका संस्थापक गोरखनाथलाई भेटेपछि राँझा जोगी बन्छन्। स्वयम् कान छेडेर भौतिक संसार त्यागेर। भगवानको नाम जप्दै गर्दा, उनी पन्जाबमा घुम्छन्, अन्ततः हीर अहिले बसेको गाउँ भेट्टाउँछन्।

दुई जना हीरको गाउँमा फर्किन्छन्, जहाँ हीरका आमाबाबुले उनीहरूको विवाह गर्न सहमत हुन्छन् - यद्यपि कथाका केही संस्करणहरूले आमाबाबुको सम्झौता केवल एक धोखा हो भनेर बताउँछन्। विवाहको दिन, काइडोले केटीलाई उनको व्यवहारको लागि सजाय दिनको लागि विवाह नहोस् भनेर उनको खानामा विष हाल्छ। यो खबर सुनेपछि राँझा हीरलाई सहयोग गर्न हतारिन्छ, तर धेरै ढिलो भइसकेको थियो, किनकि उसले विष खाइसकेको थियो र मरिसक्यो। फेरि एक चोटि टुटेको मनले, राँझाले बाँकी विषालु खाना खान्छ र उनको छेउमा मर्छ।

हीर र राँझालाई हीरको गृहनगर झाङमा गाडिएको छ। प्रेममा परेका दम्पतीहरू र अरूहरू प्रायः तिनीहरूको समाधिस्थलमा जान्छन्।

## प्रभाव 
किनभने यसको कथानकमा परिवारका सदस्यहरूद्वारा विरोध गरिएको रोमान्स समावेश छ र दुई प्रेमीहरूको मृत्युसँगै समाप्त हुन्छ, कथालाई प्रायः शेक्सपियरको नाटक रोमियो र जुलियटसँग तुलना गरिएको छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* मुनामदन

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हीर राँझा
श्रेणी:पन्जाबी संस्कृति
श्रेणी:पन्जाबी लोकगीत
श्रेणी:पन्जाबी साहित्य
आना दे आर्मास

**आना सेलिजा दे आर्मास कासो** (; जन्म: ३० अप्रिल १९८८) एक क्युबाली र स्पेनी अभिनेत्री हुन्। उनले आफ्नो करियर क्युबामा रोमान्टिक नाटक *उना रोसा दे फ्रान्सिया* (२००६) मा मुख्य भूमिकाबाट सुरु गरेकी थिइन्। १८ वर्षको उमेरमा, उनी म्याड्रिड, स्पेनमा सरिन् र २००७ देखि २०१० सम्म लोकप्रिय नाटक *एल इन्टरनाडो* मा छ सिजनहरूमा अभिनय गरेकी थिइन्।

## प्रारम्भिक जीवन
दे आर्मासको जन्म क्युबाको हभानामा भएको थियो र सान्ता क्रुज डेल नोर्टेको सानो सहरमा हुर्केकी थिइन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 
* 
* 
* 

श्रेणी:सन् १९८८ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:स्पेनी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
लाउतारो मार्टिनेज

**लाउतारो जेभियर मार्टिनेज** (जन्म २२ अगस्ट १९९७) एक अर्जेन्टिनी व्यवसायिक  फुटबल खेलाडी हुन्। उनले सेरिए आ क्लब इन्टर मिलान, र अर्जेन्टिनी राष्ट्रिय टोलीका लागि अग्रपङ्क्ति रूपमा खेल्छन्। उनी प्रायः विश्वका उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिका खेलाडीहरू एक मानिन्छन्।

मार्टिनेजले आफ्नो फुटबल करियर अर्जेन्टिनामा सुरु गरेका थिए, जहाँ उनले रेसिङ क्लबबाट सन् २०१५ मा वरिष्ठ टोलीमा प्रदापण गरेका थिए। त्यहाँ उनले चार सत्र बिताएका थिए र लिग र कोपा लिबेर्तादोरेस क्लबको प्रतिनिधित्व गरेका थिए। उनले ६० खेलमा २८ गोल गरेका थिए। सन् २०१८ मा उनी इन्टरमा सामेल भएका थिए जहाँ उनले क्लबसँग आफ्नो तेस्रो सत्रमा सेरिए आ उपाधि जितेका थिए।

मार्टिनेजले यसअघि पनि विभिन्न युवा स्तरहरूमा अर्जेन्टिनाको प्रतिनिधित्व गरेका थिए र २०१७ दक्षिण अमेरिकी यू-२० च्याम्पियनसिप र २०१७ फिफा यु-२० विश्वकपमा प्रतिस्पर्धा गरेका थिए। उनले २०१८ मा आफ्नो वरिष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय प्रदापण गरेका थिए र २०१९ कोपा अमेरिकामा वरिष्ठ टोलीको लागि खेलेका थिए र आफ्नो टोलीलाई तेस्रो स्थानमा पुग्न मद्दत गरेका थिए। अर्जेन्टिनाले २०२१ कोपा अमेरिका प्रतियोगिता जितेको थियो। उनी २०२२ फिफा विश्वकप जित्ने अर्जेन्टिनाको टोलीमा पनि थिए।

## अन्तर्राष्ट्रिय करियर 
## उपलब्धी 
**इन्टर मिलान**

* सेरिए आ : २०२०–२१ 
* कोपा इटालिया : २०२१–२२, २०२२–२३ 
* सुपरकोपा इटालियाना : २०२१, २०२२ 
* युइएफए च्याम्पियन्स लिग उपविजेता: २०२२-२३  
* युएफा  युरोपा लिग उपविजेता: २०१९-२० 

**अर्जेन्टिना**

* फिफा विश्वकप : २०२२ 
* कोपा अमेरिका : २०२१ , २०२४
* कोन्मेबोल -युएफा कप अफ च्याम्पियन्स : २०२२ 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
## बाह्य कडीहरू 
* लाउतारो मार्टिनेज इन्टर मिलानको वेबसाइट
* 
* 
* 

श्रेणी:फिफा विश्वकप विजेता खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९९७ मा जन्म
२०२३-२४ युएफा च्याम्पियन्स लिग

**२०२२-२४ युएफा च्याम्पियन्स लिग**  युरोपेली फुटबल महासङ्घ द्वारा आयोजित युरोपको प्रिमियर क्लब फुटबल प्रतियोगिताको ६९ औं सिजन हो। युरोपियन च्याम्पियन क्लब कपबाट युएफा च्याम्पियन्स लिग नामकरण गरे पछिको यो ३२ औं  सिजन हो। हो।

१ जुन २०२४ मा इंग्ल्याण्डको लण्डनस्थित वेम्बली स्टेडियममा भएको फाइनलमा रियल म्याड्रिडले बोरुसिया डर्टमुन्डलाई २-० ले पराजित गर्दै १५औं पटक उपाधी जितेको थियो । ।  २०२३-२४ यूएफा  च्याम्पियन्स लिगको विजेता २०२४-२५ यूएफा च्याम्पियन्स लिग लिग चरणको लागि स्वतः योग्य हुनेछन्, र २०२४ यूएफा  सुपर कपमा युरोपा लिगका विजेताहरू विरुद्ध छनोट हुनेछ। संयुक्त राज्य अमेरिकामा ३२ टिम सहभागी  २०२५ फिफा क्लब विश्व कप मा पनि प्रवेश पाउनेछ।

इंगलिस प्रिमियर क्लब म्यानचेस्टर सिटी साविक बिजेता हो, उसले अघिल्लो संस्करणमा आफ्नो पहिलो च्याम्पियन्स लिग उपाधि जितेको थियो ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
*आधिकारिक वेबसाइट
सिक्किम सरकार

**सिक्किम सरकार** भारतीय राज्य सिक्किम र यसका ६ जिल्लाहरूको प्रशासनिक कार्यकारी अधिकार हो, जसलाई राष्ट्रिय संविधानद्वारा राज्यलाई शासन गर्ने विधायिका, कार्यपालिका र न्यायिक अधिकारको रूपमा सिर्जना गरिएको हो। राज्यपालले राज्यको प्रमुखको रूपमा कार्य गर्दछ र नाममात्र, कार्यकारी अधिकारको सर्वोच्च व्यक्तित्व हो। तर, मुख्यमन्त्री नै सरकारको वास्तविक प्रमुख र कार्यकारी प्रमुख हुन्।

गान्तोक सिक्किमको राजधानी हो, र यहाँ विधान सभा सचिवालय र सिक्किम उच्च न्यायालय रहेको छ। सिक्किमको वर्तमान विधान सभा एक सदनात्मक छ, जसमा विधान सभाका ३२ सदस्यहरू छन्। यसको कार्यकाल ५ वर्षको छ, जबसम्म चाँडै विघटन हुँदैन।

## मन्त्रिपरिषद् 
# **प्रेमसिंह तामाङ**: मुख्यमन्त्री, गृह विभाग, अन्तःशुल्क विभाग, वित्त
# **कुङ्गानिमा लेप्चा:** मानव संसाधन विकास, भूमि राजस्व तथा विपद् व्यवस्थापन, कानून तथा कानुनी मामिला, संसदीय मामिला।
# **सोनम लामा**: ग्रामीण प्रशासन तथा विकास, पञ्चायती राज र सहकारी तथा सल्लाहकार विभाग।
# **बेदुसिंह पन्थ**: पर्यटन र नागरिक उड्डयन र वाणिज्य र उद्योग।
# **लोकनाथ शर्मा**: सूचना र जनसम्पर्क विभाग आईपीआर, खाद्य सुरक्षा, कृषि विकास, बागवानी र नगद बाली विकास, सिंचाई र बाढी नियन्त्रण र पशुपालन, पशुपालन र पशु सेवा।
# **संजित खरेल** सिक्किम सार्वजनिक निर्माण (भवन र आवास) र यातायात विभाग।
# **अरुण उप्रेती** शहरी विकास तथा आवास विकास, खाद्य, नागरिक आपूर्ति तथा उपभोक्ता मामिला
# **भीमहुङ लिम्बू** खानेपानी आपूर्ति तथा जनस्वास्थ्य इन्जिनियरिङ तथा जलस्रोत तथा नदी विकास विभाग।
# **कर्मा लोडे भुटिया**: वन, वातावरण र वन्यजन्तु व्यवस्थापन, खानी, खनिज र भूविज्ञान र विज्ञान र प्रविधि।
# **मणिकुमार शर्मा**: स्वास्थ्य, मानव सेवा तथा परिवार कल्याण तथा सामाजिक न्याय, सशक्तिकरण तथा कल्याण विभाग
# **समदुप लेप्चा** सार्वजनिक निर्माण (सडक तथा पुल), सांस्कृतिक सम्पदा विभाग
# **एमएन शेर्पा** ऊर्जा तथा श्रम विभाग

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिक्किम सरकार
मेक्सिकन क्रान्ति

दायाँ|अङ्गुठाकार|317x317पिक्सेल| मेक्सिकन क्रान्ति को केहि झलकहरु
**मेक्सिकन क्रान्ति (स्पेनी: Revolución Mexicana, रेवोलुसिओन मेहिकाना)**  उत्तर अमेरिका महाद्वीपको मेक्सिको देशमा १९१०–१९२० मा भएको कयौं हिंसात्मक विद्रोहको शृंखला थियो जसले मेक्सिको को सामाजिक र राजनैतिक ढाँचामा ठूलो भारी परिवर्तन गर्‍यो। क्रान्ति भन्दा पहिले देश को कृषि-योग्य भूमीमा केही सम्भ्रान्त परिवारको नियन्त्रणमा थियो, त्यो पछि समाप्त भयो, यद्यपि देशमा धनी र गरिबको खाडल कायमै छ। मध्यम वर्ग पहिलेभन्दा बलियो भयो र देशको राजनीतिमा सेनाको प्रभाव पनि बढ्यो ।  ।  
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:क्रान्तिहरू

श्रेणी:मेक्सिको
भारतका नामहरू

thumb|300px|भारतीय उपमहाद्वीप समावेश भएको भौगोलिक क्षेत्र

भारतीय गणतन्त्रका दुई प्रमुख छोटो नामहरू छन्, जसमध्ये प्रत्येक ऐतिहासिक रूपमा महत्त्वपूर्ण छ, भारत र इन्डिया। तेस्रो नाम, "हिन्दुस्तान", कहिलेकाहीँ भारतीय उपमहाद्वीपका अधिकांश आधुनिक भारतीय राज्यहरू समावेश भएको क्षेत्रको लागि वैकल्पिक नाम हो जब भारतीयहरू आपसमा बोल्छन्। "भारत", "हिन्दुस्तान", वा "इन्डिया" को प्रयोग कुराकानीको सन्दर्भ र भाषामा निर्भर गर्दछ।

"भारत", धेरै भारतीय भाषाहरूमा भारतको नाम, मुख्यतया  भारतहरूको वैदिक जनजातिको नामबाट आएको हो जसलाई ऋग्वेदमा आर्यवर्तको प्रमुख राज्यहरू मध्ये एकको  सुरुमा भारत नामले गङ्गा उपत्यकाको पश्चिमी भागलाई मात्र बुझाएको थियो, तर पछि यसलाई "भारत" नामको रूपमा भारतीय उपमहाद्वीप र बृहत्तर भारतको क्षेत्रमा लागु गरियो। "इन्डिया" नाम मूल रूपमा सिन्धु नदीको नामबाट आएको हो र हेरोडोटस (५औँ शताब्दी ईपूर्व) देखि ग्रीकमा प्रयोग भइरहेको छ। यो शब्द पुरानो अङ्ग्रेजीमा ९औँ शताब्दीको सुरुमा देखा पर्‍यो र १७औँ शताब्दीमा आधुनिक अङ्ग्रेजीमा पुन: उत्पन्न भयो।

"हिन्दुस्तान" भारतीय गणतन्त्रको तेस्रो नाम हो। यो मुगल शासनकालमा लोकप्रिय थियो। 'हिन्दु' शब्द "सिन्धु" (सिन्धु नदी) को पुरानो फारसी रूपान्तरण थियो। "हिन्दुस्तान" उर्दु विद्वानहरू बीच अझै पनि सामान्य छ।

## भारत 
सन् १९५० मा अपनाएको भारतीय संविधानको धारा १ मा भारतको वैकल्पिक नामको रूपमा भारतलाई चयन गरिएको थियो। भारत वैदिक जनजाति भारतहरूको नामबाट व्युत्पन्न भएको हो, जसलाई ऋग्वेदमा आर्यवर्तको मूल जनजातिहरू मध्ये एकको रूपमा उल्लेख गरिएको छ र उल्लेखनीय रूपमा दाशराज्ञ युद्धमा भाग लिइएको छ। केही अन्य पुराण खण्डहरूले उही भारत जातिलाई जनाउँछ, जसलाई महाभारतमा दुष्यन्तका छोरा भारतका वंशज भनेर वर्णन गरिएको छ।

## इन्डिया 
ग्रीक Ἰνδική / Indikē वा India (Ἰνδία) शब्द रोमन भाषा मार्फत हुँदै अङ्ग्रेजीमा आएको हो। नाम अन्ततः संस्कृत सिन्धुबाट आएको हो, जुन सिन्धु नदीको साथसाथै तल्लो सिन्धु क्षेत्र (पाकिस्तानको आधुनिक सिन्ध) को नाम थियो। सिन्धुको पुरानो फारसी बराबर हिन्दु थियो।

## हिन्द / हिन्दुस्तान 
हिन्दुस्तान भारतको लागि फारसी भाषाको नाम हो, जसले व्यापक रूपमा भारतीय उपमहाद्वीपलाई बुझाउँछ। हिन्दको रूपमा पनि चिनिन्छ, यो इन्डिक शब्द सिन्धको इरानी शब्द हो, र मूल रूपमा तल्लो सिन्धु नदीको बायाँ किनारमा भूमिको पथलाई जनाइएको छ। पछि, यो शब्दले सिन्धु गङ्गा मैदानलाई सन्दर्भ गर्‍यो, र हिन्दुस्तानी भाषामा यस क्षेत्रको शास्त्रीय नाम बन्यो, र यसले अन्ततः प्रारम्भिक आधुनिक कालदेखि सम्पूर्ण उपमहाद्वीपलाई जनाउँछ। सन् १९४७ मा भारतको विभाजन पछि, हिन्दुस्तान आजको दिन सम्म भारतीय गणतन्त्रको लागि एक ऐतिहासिक नामको रूपमा प्रयोग गरिँदै आएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारत
श्रेणी:भारतका नामहरू
खान्देशी भाषा

**खान्देशी** वा **अहिराणी** एक आर्य भाषा हो जुन उत्तर-पश्चिम महाराष्ट्रको खान्देश क्षेत्रमा र गुजरातमा पनि बोलिन्छ। यसमा खान्देशी उचित, र डांगरी र अहिरानी बोलीहरू छन्। कुणबी र रङ्गारी पनि बोली हुन्। यस भाषाको अहिराणी बोली प्रायः बोलिन्छ। खान्देशी भाषा लेख्नका लागि देवनागरी लिपि प्रयोग गरिन्छ।

भारतको सन् १९७१ को जनगणना अनुसार अहिराणीलाई आफ्नो मातृभाषा घोषणा गर्ने व्यक्तिको सङ्ख्या ३६३,७८० थियो। धुलिया, जलगाउँ र नंदुरबार जिल्लाहरू र औरंगाबाद र नासिक जिल्लाको अहिराणी वक्ता तहसीलहरूको जनसङ्ख्याको सन् २०११ अनुमान १ करोड थियो। मानक मराठी र अहिराणी संरचनामा फरक छन्। यसले सङ्केत गर्छ कि यी दुई भाषाहरूको स्रोत र विकास स्वतन्त्र छन्। पश्चिमी आर्य भाषाको रूपमा, अहिराणी भाषा राजस्थानी र गुजराती भाषाको नजिक छ। राजस्थानी, गुजराती र हिन्दी भाषाका शब्दहरू सापट लीएर र मर्काएर अहिरानीले यी कुनै पनि भाषामा नपाइने आफ्नै शब्दहरू सिर्जना गरेका छन्। अहिराणी मूलतः बोलचालको रूप हो र यसको लेखनको लागि देवनागरी लिपि प्रयोग गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:आर्य भाषा परिवार
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
श्रेणी:भारतमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:महाराष्ट्रमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:गुजरातमा बोलिने भाषाहरू
व्यवसायी

अङ्गुठाकार
व्यवसायी वा व्यवसायी महिला भनेको एक व्यक्ति हो जसले सुविधाको स्वामित्व लिन्छ वा निजी सुविधामा साझेदारी गर्दछ, कुनै चीजको आयातकर्ता हो, वा व्यापार आपूर्तिकर्ता हो, र नगद प्रवाह, बिक्री, र उत्पादन गर्ने उद्देश्यले गतिविधिहरू (व्यावसायिक वा औद्योगिक) व्यवस्थापन गर्दछ। राजस्व, मानवीय, वित्तीय, बौद्धिक र भौतिक पुँजीको संयोजन प्रयोग गरेर। आर्थिक विकास र वृद्धिलाई अगाडि बढाउन, र एक प्रमुख कारखाना, कम्पनी, वा व्यवसाय हो जसलाई उद्यमी भन्न सकिन्छ.
अल अखबार (इजिप्टियन अखबार )

अल-अखबर अखबार मिश्रको एक अखबार हो जसले समाचारको बारेमा बताउँछ र दाजु मुस्तफा र अली अमीनले वि.सं २००८/००९ मा अखबर अल-युम फाउन्डेशन र यसको मुख्य सम्पादक मोहम्मद बराकतको तर्फबाट स्थापना गरेको थियो। यसले खेलकुद, राजनीति, संस्कृति, कला र अन्य.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सञ्चार
श्रेणी:समाचार
श्रेणी:आम सञ्चार
श्रेणी:टेलिभिजन शब्दावलीहरू
इजरायल–हमास युद्ध, सन् २०२३

२०२३ अक्टोबर ७ मा, प्यालेस्टिनी आतंकवादीहरू, मुख्यतया हमास र प्यालेस्टाइन इस्लामिक जिहाद, प्यालेस्टाइनको मुक्तिको लागि समाजवा पपुलर फ्रन्ट फर लइबरेसन अफ  जस्ता अन्य समूहहरूसँग गाजा पट्टीबाट इजरायलमा रकेट ब्यारेज र सवारी साधनहरूद्वारा ठुलो आक्रमण सुरु गरे। इजरायली समुदाय र सेनाहरूमा सीमापार आक्रमणहरू गरे। प्यालेस्टिनी लडाकु समूहले उनीहरूको सैन्य कारबाहीलाई **अपरेशन अल-अक्सा फ्लड** (    नाम दिए।),  र इजरायलले आफ्नो प्रतिकारको नाम **‘अपरेसन स्वर्ड्स अफ आइरन’** (    राखे।

प्यालेस्टिनी आक्रमणमा भाग लिने सङ्गठनहरूमा हमास, इस्लामिक जिहाद र प्यालेस्टाइनको मुक्तिको लागि लोकप्रिय मोर्चा समावेश छन्। हमला शुरू भएको लगत्तै वेस्ट बैङ्कमा एक आपतकालीन बैठकमा, प्यालेस्टाइनी प्राधिकरणको महमूद अब्बासले गाजा घुसपैठको लागि समर्थन व्यक्त गरे, र प्यालेस्टाइनीहरूलाई इजरायली कब्जा विरुद्ध आफ्नो रक्षा गर्ने अधिकार छ भनेर व्यक्त गरें। इजरायलमा, सबै प्रमुख विपक्षी दलहरूले प्यालेस्टिनी आक्रमणको सामना गर्न राष्ट्रिय सरकार गठनको वकालत गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:इजरायल सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:हमास
साओमी

स्थित साओमीको आधिकारिक सेवा केन्द्र]]

**साओमी निगम**, (चिनियाँ: 小米) एक चिनियाँ निर्माणकर्ता र उपभोक्ता इलेक्ट्रोनिक्स र सम्बन्धित सफ्टवेयर, घरेलु उपकरण र घरेलू हार्डवेयरको निर्माता कम्पनी हो। सामसङ पछि, यो विश्वको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो स्मार्टफोन निर्माता हो, जसमध्ये अधिकांश मियुआई युजर इन्टरफेसमा चल्छ, जुन एन्ड्रोइड सञ्चालन प्रणालीमा आधारित छ। कम्पनी ३३८औँ स्थानमा छ र फर्च्युन ५०० मा सबैभन्दा नयाँ कम्पनी हो।

साओमीको स्थापना सन् २०१० मा बेइजिङमा अर्बपति लेइ जुनले ४० वर्षको उमेरमा गरेका थिए। लेइले किङसफ्ट र जोयो डटकम स्थापना गरेका थिए, जसलाई उनले सन् २००४ मा अमेजनलाई ७ करोड ५० लाख डलरमा बेचेका थिए। अगस्ट २०११ मा, साओमीले आफ्नो पहिलो स्मार्टफोन सार्वजनिक गरेको थियो र सन् २०१४ सम्ममा, यसले चीनमा बिक्री हुने स्मार्टफोनहरूको सबैभन्दा ठूलो बजार अंश ओगटेको थियो। सुरुमा कम्पनीले आफ्ना उत्पादनहरू मात्र अनलाइन बेचेको थियो। सन् २०१५ सम्ममा, यसले उपभोक्ता इलेक्ट्रोनिक्सको एक विस्तृत शृङ्खला विकास गरिरहेको थियो।  सन् २०२० मा, कम्पनीले १४.६३ करोड स्मार्टफोन बेचेको थियो र यसको मियुआई मोबाइल प्रयोगकर्ता इन्टरफेसमा ५० करोड भन्दा बढी मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू छन्। काउन्टरपोइन्टका अनुसार सन् २०२३ सम्ममा साओमी विश्वव्यापी स्मार्टफोनको तेस्रो सबैभन्दा ठूलो बिक्रेता हो, जसको बजार अंश लगभग १२% रहेको छ। यसको उपस्थितिले गर्दा केही मानिसहरूले साओमीलाई "चीनको एप्पल" भनेर सम्बोधन गरेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* 
* 

साओमी
श्रेणी:चिनियाँ ब्रान्डहरू
श्रेणी:कम्प्युटर हार्डवेयर कम्पनीहरू
श्रेणी:चीनका इलेक्ट्रोनिक्स कम्पनीहरू
श्रेणी:चीनका मोबाइल फोन कम्पनीहरू
श्रेणी:मोबाइल फोन निर्माताहरू
एरिका गुरुङ

**एरिका गुरुङ** नेपालकी एक कराते खेलाडी हुन् जसले १९ औं एसियाली खेलकुदमा देशलाइ रजत पदक दिलाएकी थिइन्। उनको उक्त रजत पदक नै करातेमा नेपाललाइ प्राप्त एसियाली खेलकुद को पहिलो रजत पदक हो ।

## १९ अैां एसियाली खेलकुद
२०८० साल असोजमा चिनको हाङझाउमा सम्पन्न १९ अैां एसियाली खेलकुद मा एरिकाले कुमुतेतर्फ २८ धार्नी (६८ कीग्रा) माथि तौल समूहमा हङ्गकङकी यान काई होलाई ८-४ ले हराउँदै करातेमा नेपाललाइ पहिलो रजत पदक दीलाएकी हुन ।  उनको पदक २५ वर्षपछी एसियाली खेलकुदमा वैयक्तिक प्रतिस्प्रधा तर्फको नेपाललाइ प्राप्त तेश्रो रजत पदक हो भने १९ अैां एसियाली खेलकुदमा प्राप्त एक मात्र रजत पदक पनि हो । एरिकाको यही पदकले नेपाल पदक तालिकामा ३८ अैां स्थानबाट ३२ अैां स्थानमा उक्लेको थियो ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
*एसियाली खेलकुदमा पदक जित्ने नेपाली खेलाडीहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:खेल
श्रेणी:खेलाडीहरू
श्रेणी:नेपाली खेलाडीहरू
श्रेणी:नेपाली महिला खेलाडीहरू
श्रेणी:एसियाली खेलकुदमा पदक विजेता नेपाली खेलाडीहरू
श्रेणी:विभिन्न पेशामा भएका नेपालीहरू
श्रेणी:नेपाली कराते खेलाडीहरू
अल जजिरा टिभी

अल जजिरा एक समाचार टेलिभिजन च्यानल हो जुन अल जजिरा मिडिया नेटवर्कसँग सम्बद्ध छ, 

नोभेम्बर १, १९९६ मा स्थापना भएको थियो, र कतारको राजधानीमा आधारित छ । Doha.It यो एक प्रसिद्ध च्यानल हो जसमा सबै समाचार, खेलकुद, संस्कृति, विज्ञानको ज्ञान र अन्य छन्.
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
सुब्रह्मण्य भारती

**सी. सुब्रह्मण्य भारती** (जन्म **सी. सुब्रह्मण्य** (); ११ डिसेम्बर १८८२ - ११ सेप्टेम्बर १९२१) एक तमिल लेखक, कवि, पत्रकार, भारतीय स्वतन्त्रता कार्यकर्ता, र समाज सुधारक थिए। कवितामा उनको उत्कृष्टताको लागि उनलाई "भारती" उपाधि प्रदान गरिएको थियो। उनि आधुनिक तमिल कविताको अग्रगामी थिए र उनलाई सबै समयको सबैभन्दा ठुलो तमिल साहित्यिक व्यक्तित्वहरू मध्ये एक मानिन्छ। उनका धेरै कार्यहरूमा भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनको समयमा देशभक्ति जगाउने ज्वलन्त गीतहरू समावेश थिए।

## जीवनी 
सी. सुब्रह्मण्य (तमिल: சி. சுப்பிரமணியன்) एक ब्राह्मण परिवारमा ११ डिसेम्बर १८८२ मा तमिलनाडुको एटायापुरम गाउँमा चिन्नास्वामी सुब्रह्मण्य अय्यर र लक्ष्मी अम्मको घरमा जन्मेका थिए। सानै उमेरदेखि सुब्रह्मण्य सङ्गीत र काव्यतर्फ झुकाव थिए। उनले पाँच वर्षको उमेरमा आफ्नी आमा गुमाएका थिए र उनको बुबाले हुर्केका थिए जसले उनलाई अङ्ग्रेजी सिक्ने, अङ्कगणितमा उत्कृष्ट र इन्जिनियर बन्न चाहन्थे। युवा सुब्रह्मण्यलाई प्रख्यात विद्वानहरू, एटायपुरका महाराजासँग बहस गर्ने क्षमता देखेर, र उनलाई कवितामा उत्कृष्टता देखेर एट्टायपुरमका राजाले "भारती" को उपाधि दिएका थिए, जसको अर्थ विद्याकी देवी सरस्वतीले आशीर्वाद दिएका थिए।

बनारसमा रहँदा भारतीले हिन्दु अध्यात्म र राष्ट्रवादलाई उजागर गरेका थिए। यसले उनको दृष्टिकोण फराकिलो बनायो र उनले संस्कृत, हिन्दी र अङ्ग्रेजी सिके। साथै, उनले आफ्नो बाह्य रूप परिवर्तन गरे। घर फर्कने क्रममा, उनले भगिनी निवेदिता, स्वामी विवेकानन्दको आध्यात्मिक उत्तराधिकारीलाई भेटे। उनले भारतीलाई महिलाका विशेषाधिकारहरू पहिचान गर्न प्रेरित गरिन् र महिलाहरूको मुक्तिले भारतीको दिमागलाई प्रयोग गर्यो। उनले नयाँ नारीलाई शक्तिको उत्सर्जनको रूपमा देखाए, सहकारी प्रयासबाट नयाँ पृथ्वी निर्माण गर्न पुरुषको इच्छुक सहयोगी। उनले दादाभाइ नौरोजीको नेतृत्वमा कलकत्तामा भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसको अधिवेशनमा भाग लिए, जसले स्वराज र ब्रिटिस सामानहरूको बहिष्कारको माग गर्यो।

उनी जेलबाट नराम्ररी प्रभावित भएका थिए र सन् १९२० सम्ममा जब एक सामान्य एम्नेस्टी आदेशले अन्ततः उनको आन्दोलनमा प्रतिबन्ध हटायो, भारती पहिले नै सङ्घर्ष गरिरहेको थियो। उनलाई पार्थसारथी मन्दिर, ट्रिप्लिकेन, चेन्नईमा लावण्य नामको हात्तीले प्रहार गरेको थियो, जसलाई उनले हरेक दिन खुवाउँथे। 

भारतीको कविताले प्रगतिशील, सुधारवादी आदर्शलाई व्यक्त गरेको छ। उनको चित्रण र उनको पदको जोश विभिन्न पक्षहरूमा आधुनिक तमिल कविताको अग्रगामी थियो। शास्त्रीय र समसामयिक तत्वहरूलाई मिलाएर सशक्त प्रकारको कविताको अग्रदूत थिए। भारतीय राष्ट्रवाद, प्रेम गीतहरू, बाल गीतहरू, प्रकृतिका गीतहरू, तमिल भाषाको महिमा, र तिलक, गान्धी र लाजपत राई जस्ता भारतका प्रख्यात स्वतन्त्रता सेनानीहरूका लागि ओडहरू जस्ता विविध विषयहरूमा हजारौँ श्लोकहरू लेख्ने उनको उत्कृष्ट उत्पादन थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:तमिल कविहरू
श्रेणी:तमिल कार्यकर्ताहरू
श्रेणी:तमिल भाषाका लेखकहरू
श्रेणी:तमिलनाडुका भारतीय स्वतन्त्रता कार्यकर्ताहरू
श्रेणी:हिन्दु कविहरू
श्रेणी:भारतीय सुधारकहरू
श्रेणी:भारतीय आत्मकथाकारहरू
श्रेणी:भारतीय पुरुष कविहरू
श्रेणी:तमिलनाडुका कविहरू
श्रेणी:भेदभाव विरुद्ध लड्ने ब्राह्मणहरू
इवाते

**इवाते प्रदेश** (जापानिः 岩手県, अङ्रेजीः Iwate-ken) जापानको दोस्रो ठूलो जापानी प्रदेश हो। यस प्रदेशको क्षेत्रफल १५,२७५ वर्ग किलोमिटर रेहेको छ। इवातेको उत्तरमा आओमोरी, पश्चिममा अकिता र दक्षिणमा मियागी प्रदेश रहेको छ। इवाते प्रदेशको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो शहर मोरियोका हो। 

## इतिहास
हालको इवाते क्षेत्रमा जोमोन कालमा (२,८००–१,९०० ईसापूर्व) पनि मानिसहरूले बसोबास गर्थे। त्यस अवधिमा गाडिएका चिजहरू जस्तै ढुङ्गाका "तरवारहरू", ट्याब्लेटहरू र औजारहरू साथै माटोका मूर्तिहरू, झुम्काहरू र भाँडाहरू यहाँ फेला परेका छन्। 
जापानी इतिहासमा यो क्षेत्रको प्रारम्भिक उल्लेख लगभग ६३० मा भएको मानिन्छ। यस समयमा विभिन्न जापानी व्यापारीहरू, शिकारीहरू, साहसीहरू, पुजारीहरू र अपराधीहरू इवातेमा पुगेका थिए। ७१२ ताका यो क्षेत्र देवा प्रान्तका रूपमा चिनिन्थ्यो।  
मेइजी पुनर्स्थापना सम्म, इवाते क्षेत्र मुत्सु प्रान्तको हिस्सा थियो। १८७६ मा बोशिन गृहयुद्ध पछि, इवातेको सिर्जना गरिएको थियो। 
## यो पनि हेर्नुहोस‍‍
* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामाग्री
श्रेणी:जापानका प्रदेशहरू
मियागी

**मियागी प्रदेश** (जपानीः 宮城県, अङ्रेजीः Miyagi-ken) जापानको एक प्रान्त हो। यस प्रदेशको भौगोलिक क्षेत्र ७२८२ वर्ग कि.मि. रहेको छ। मियागीको उत्तरमा इवाते, उत्तरपश्चिममा अकिता, पश्चिममा यामागाटा र दक्षिणमा फुकुशिमा सिमाना रहेको छ। यस प्रदेशको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो शहर सेन्डाई हो।  

## जनसंख्या 
२०२० को जनगणना अनुसार, २२,६५,७२४ रहेको थियो।
## यो पनि हेर्नुहोस‍‍
* जापानका प्रदेशहरू

‍

## सन्दर्भ सामाग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जापानका प्रदेशहरू
होक्काइडो

**होक्काइडो** (जापानी: 北海道,  अङ्गेजीः Hokkaido) जापानको दोस्रो ठूलो टापु हो । होक्काइडोमा रहेको सबैभन्दा ठूलो सहर  साप्पोरो हो।  होक्काइडोको उत्तरपूर्वमा कुरिल टापुहरू छन्, जुन रूसको सिमाना हो। 

१६ औं शताब्दीसम्म होक्काइडोमा आइनु  आदिवासीहरूले बसोबास गर्थे।  जापानको शासन १७ औं शताब्दी सम्म ओशिमा प्रायद्वीपमा सीमित थियो।  १८६९ मा, मेइजी पुनर्स्थापना पछि,  जापान द्वारा यो टापू  कब्जा गरिएको थियो, र होक्काइडो नामकरण गरिएको थियो।  त्यस पछि, जापानी मुलका मानिसहरू यो टापुमा उपनिवेश गर्न थाले। र ऐनु मानिसहरूलाई तिनीहरूको भूमि समर्पण गर्न बाध्य पारियो। २१ औं शताब्दी सम्ममा, ऐनु समुदाय जापानी समाजमा बिलिन भयो ।

## प्रारम्भिक इतिहास
जोमोन कालमा (करिब १५००० वर्ष पहिले) होक्काइडोमा मानिसको बसोबास सुरु भएको थियो। लगभग २००० वर्ष पहिले, याओई मानिसहरूले यहाँ उपनिवेश गरे र  टापु को जनसंख्या सिकारी बाट कृषि पेशा तिर सारे। ७२० ईस्वीमा यस क्षेत्रको लिखित ईतिहास सुरु भएको प्रमाण *निहोन शोकीमा* लेखिएकोले थाह हुन्छ। *निहोन शोकी* अनुसार आबेनो हिराफु( Abe no Hirafu) ले ६५८ देखि ६६० सम्म ठूलो नौसेना र सेनाको नेतृत्व गरेर स्थानिय सङ्ग सम्पर्क गरेका थिए। नारा र हेयान काल (७१०-११८५) को समयमा, होक्काइडोका मानिसहरूले  केन्द्रीय सरकारसँग व्यापार गर्थे। मध्य युगमा, होक्काइडोका मानिसहरूलाई इजो भन्न थालियो। र  होक्काइडोलाई इजोची (蝦夷地) वा इजोगासिमा (蝦夷ヶ島) भनेर चिनिन थाल्यो। 

## मेइजी पुनर्स्थापना
मेइजी पुनर्स्थापना सम्म होक्काइडोलाई इजोची भनेर चिनिन्थ्यो। १८६८ मा *बोशिन युद्धको* केही समय पछि, एनोमोटो ताकेकीको नेतृत्वमा टोकुगावाको समूहले अस्थायी रूपमा यस टापुलाई कब्जा गर्‍यो, तर सो विद्रोह मे १८६९ मा निर्मूल गरियो। त्यसपछि सो क्षेत्रलाई जापानी मूल क्षेत्र मा गाभियो र होक्काइडो नामकरण गरियो। 

## दोस्रो विश्वयुद्ध
जुलाई 1945 को मध्य मा, होक्काइडोका विभिन्न बन्दरगाहहरु, शहरहरु र सैन्य सुविधाहरुमा अमेरिका नौसेना को टास्क फोर्स ३८ ले आक्रमण गरेकाे थियो। जापानीले आत्मसमर्पण गर्नु अघि, सोभियत संघले होक्काइडोमा आक्रमणको तयारी गरेको थियो, तर  सो योजना पुरा गरिएन। 

## हाल
१९४७ मा स्थानीय स्वायत्तता कानून लागु भएपछि होक्काइडो अन्य प्रिफेक्चरहरूसँग बराबर भयो। जापानको केन्द्रीय सरकारले होक्काइडो विकास एजेन्सी (北海道開発庁, Hokkaido Kaihatsuchō) लाई प्रधानमन्त्री कार्यालयको एजेन्सीको रूपमा १९४९ मा  स्थापना गर्‍यो। सो एजेन्सीलाई २००१मा भूमि, पूर्वाधार र यातायात मन्त्रालयमा मा समाहित गरियो।

## जनसंख्या
होक्काइडो जापानको पाँच मुख्य टापुहरू मध्य तेस्रो-सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको क्षेत्र हो। २०२३ मा यहाँ काे जनसंख्या  ५१,११,६९१ थियो। प्रति वर्ग किलोमिटरमा ६१ जना बासिन्दा भएको यो जापानमा सबैभन्दा कम जन-घनत्व भएको क्षेत्र हो। होक्काइडो विश्वका टापुहरू माझ जनसंख्यामा २१ औं स्थानमा पर्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस‍‍
* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामाग्री
श्रेणी:जापानका प्रदेशहरू
यामागाता

**यामागाटा प्रदेश** (जापानीः 山形県) उत्तरी जापान मा रहेको एक प्रदेश हो। यसको भौगोलिक क्षेत्र ९,३२५ km2 रहेको छ। यामागाताको उत्तरमा आकिता, पूर्वमा मियागी, दक्षिणमा फुकुशिमा र दक्षिणपश्चिममा निगाता प्रदेश रहेको छ। 

## जनसंख्या 
२०२३ को जनगणना अनुसार, यहाँको जनसंख्या १०,२८,०५५ रहेको थियो।
## यो पनि हेर्नुहोस‍‍
* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामाग्री
श्रेणी:जापानका प्रदेशहरू
आकिता

**अकिता प्रदेश** (जापानीः 秋田県, अङ्रेजीः Akita-ken) जापानको एक प्रदेश हो। यसको भौगोलिक क्षेत्रफल ११,६३७ km2 रहेको छ। अकिता प्रदेशको उत्तरमा आओमोरी, पूर्वमा इवाते, दक्षिणपूर्वमा मियागी र दक्षिणमा यामागाता प्रदेश रहेको छन्। अकिता शहर अकिता प्रदेशको सबैभन्दा ठूलो शहर हो। 

## इतिहास
प्राचीनकालमा अकितका मानिसहरू शिकारी थिए र मुख्यतया घुमन्ते जीवन बिताउथे। सन् ६०० सम्म आकिता क्षेत्र जापानी समाज भन्दा धेरै हदसम्म अलग्गै रहेको थियो। ६५८ मा आबे नो हिराफुले मोगामी नदीमा किल्ला स्थापना गरे र यस क्षेत्रमा जापानी आधिपत्य कायम गरे। १८७१ मा हालको आकिता प्रदेशको स्थापना भएको थियो। 

## जनसंख्या
२०२३को गणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्याको ९१५,६९१ थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस‍‍
* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामाग्री
श्रेणी:जापानका प्रदेशहरू
फुकुसिमा

**फुकुसिमा प्रदेश** (जापानी: 福島県) जापानको उत्तरमा क्षेत्रमा अवस्थित एउटा प्रदेश हो। यसको भौगोलिक क्षेत्र १३,७८३ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। फुकुसिमाको उत्तरमा मियागी र यामागाता, पश्चिममा निगाता , दक्षिणपश्चिममा गुन्मा, र दक्षिणमा तोचिगी र इबाराकी प्रदेश रहेको छ। यस प्रदेशको राजधानी फुकुशिमा शहर भएपनि र इवाकी शहर सबैभन्दा ठूलो शहर हो। फुकुशिमा जापानको तेस्रो ठूलो प्रदेश हो (होक्काइडो र इवाटे पछि)। 

## २०११ को भूकम्प
शुक्रबार, मार्च ११, २०११  मियागी प्रदेशको तटमा ९.० म्याग्निच्युडको भूकम्प आयो। फुकुशिमा शहरमा सो भुकम्प ६.० मापन गरिएको थियो। भूकम्प र त्यसपछिको सुनामीको कारण आणविक भट्टीमा आगो लाग्यो। भट्टी बीस किलोमिटर वरीपरी क्षेत्रको ४७,००० बासिन्दाहरू सारीएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस‍‍
* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामाग्री
श्रेणी:जापानका प्रदेशहरू
वासुदेव मुनाल

**वासुदेव मुनाल**

जन्म:- बिक्रम सम्बत् २००६

बिराटनगर, मोरङ 

मृत्यु:- २०७४ असोज १२ गते बिहीबार 

भक्तपुर 

मुनाल रेडियो नेपालका वरिष्ठ कार्यक्रम सञ्चालक तथा लोकप्रिय गायक थिए। उनको जन्म विराटनगरमा २००६ सालमा भएको थियो। उनी २०६४ सालमा रेडियो नेपालबाट सेवा निवृत्त भएका थिए । उनको निधन ६८ वर्षीको उमेरमा १२ असोज २०७४ सालमा भक्तपुरस्थित क्यान्सर अस्पतालमा भएको थियो । उनी घाँटीको क्यान्सरबाट पीडित थिए र उनको लडेर ब्रेन ह्याम्ब्रेजसमेत भएको थियो । 

उनले *पानी खाने निउँले तिम्रो घरमा आउँला*, *लालुपाते फुलेर लाल भयो*, *झमझम इष्टकोट* लगायतका चर्चित गीतहरू गाएका छन्। उनको बाल कार्यक्रम रेडियो नेपालको एक सफल कार्यक्रमको रूपमा लिइन्छ। 

## सन्दर्भ सामाग्री
बङ्किमचन्द्र चट्टोपाध्याय

**बङ्किमचन्द्र चट्टोपाध्याय चटर्जी** (१८९५ असार १४ वा १५ – १९५० चैत्र २८) एक भारतीय उपन्यासकार, कवि, निबन्धकार र पत्रकार थिए। उनी सन् १८८२ को बङ्गाली भाषाको उपन्यास आनन्दमठका लेखक थिए, जुन आधुनिक बङ्गाली र भारतीय साहित्यको एउटा स्थल हो। चट्टोपाध्याय वन्दे मातरम्का रचनाकार हुन्, एक उच्च संस्कृत बङ्गालीमा लेखिएको थियो, बङ्गाललाई मातृ देवीको रूपमा चित्रण गर्ने र भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्रामको क्रममा प्रेरणादायी कार्यकर्ताहरू थिए। चट्टोपाध्यायले चौध उपन्यासहरू र बङ्गालीमा धेरै गम्भीर, व्यंग्यात्मक, वैज्ञानिक र आलोचनात्मक ग्रंथहरू लेखे। उनी बङ्गालीमा **साहित्य सम्राट** भनेर चिनिन्छन्।

चट्टोपाध्यायलाई बङ्गाल र बृहत् भारतीय उपमहाद्वीपको साहित्यिक पुनर्जागरणको प्रमुख व्यक्तित्वको रूपमा व्यापक रूपमा मानिन्छ। उनका केही लेखहरू, जसमा उपन्यासहरू, निबन्धहरू र टिप्पणीहरू समावेश छन्, परम्परागत पद-उन्मुख भारतीय लेखनहरूबाट अलग भएका छन्, र भारतभरका लेखकहरूलाई प्रेरणा प्रदान गरेका छन्।

## जीवनी 
चट्टोपाध्यायको जन्म उत्तर २४ परगना, नैहाटीको सहरको कन्थलपारा गाउँमा, एक कट्टरपन्थी बङ्गाली ब्राह्मण परिवारमा, यादवचन्द्र चट्टोपाध्याय र दुर्गादेवीको तीन दाजुभाइमध्ये कान्छो भएको थियो। उनका पुर्खाहरू हुग्ली जिल्लाको देशमुखो गाउँका थिए। उनका बुबा, एक सरकारी अधिकारी, मेदिनीपुरको डेपुटी कलेक्टर थिए। उनले हुग्ली मोहसिन कलेज र पछि प्रेसिडेन्सी कलेज, कोलकातामा सन् १८५९ मा कलामा स्नातक गरे। उनले पछि कलकत्ता विश्वविद्यालयमा भाग लिए र स्कूलको पहिलो स्नातक बन्नको लागि अन्तिम परीक्षा पास गर्ने दुई उम्मेद्वारहरू मध्ये एक थिए। उनको काममा वर्षहरू घटनाहरूले भरिएका थिए जसले उनलाई औपनिवेशिक सरकारसँग द्वन्द्वमा ल्यायो। तथापि, उनलाई सन् १८९४ मा भारतीय साम्राज्यको सबैभन्दा प्रतिष्ठित आदेशको साथी बनाइएको थियो। उनले सन् १८९१ मा राय बहादुरको उपाधि पनि प्राप्त गरे। 

चट्टोपाध्यायको प्रारम्भिक प्रकाशनहरू ईश्वरचन्द्र गुप्तको साप्ताहिक पत्रिका सङ्वाद प्रभाकरमा थिए। उनले फिक्शनमा फर्कनु अघि कविताको लेखकको रूपमा आफ्नो साहित्यिक क्यारियर सुरु गरे। उनको पहिलो प्रयास एक घोषित पुरस्कारको लागि पेश गरिएको बङ्गालीमा उपन्यास थियो। उनले जितेनन् र उपन्यास कहिल्यै प्रकाशित भएन। छापिएको उनको पहिलो कथा अङ्ग्रेजी उपन्यास राजमोहनको पत्नी थियो। दुर्गेसनन्दिनी, उनको पहिलो बङ्गाली रोमान्स र बङ्गालीमा पहिलो उपन्यास, सन् १८६५ मा प्रकाशित भएको थियो। उनको निबन्ध 'शकुन्तला, मिरान्डा इबोंग डेस्डेमोनालाई बङ्गालीमा विभिन्न साहित्यहरूको तुलनात्मक विश्लेषणको पहिलो प्रयास मानिन्छ।

बङ्गालमा १४औँ र १५औँ शताब्दीको ऐतिहासिक गौडीय वैष्णव सांस्कृतिक प्रकोपबाट बंकिम विशेष प्रभावित भएका थिए। चट्टोपाध्यायको भगवद् गीताको टिप्पणी उनको मृत्युको आठ वर्षपछि प्रकाशित भएको थियो र अध्याय ४ को १९औँ श्लोकसम्म उनको टिप्पणी समावेश गरिएको थियो। साङ्ख्य दर्शनको लामो निबन्धमा उनले भारतमा धार्मिक विश्वासको ठुलो हिस्साको केन्द्रीय दार्शनिक आधार रहेको तर्क गर्छन्। बुद्ध धर्म समेत साङ्ख्यको दर्शनमा निहित छ। राजनीतिक र सामाजिक शक्तिको सट्टा व्यक्तिगत वैराग्य (त्याग) मा जोड दिने अर्थमा उनी दर्शनको आलोचक थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बङ्गाली लेखकहरू
श्रेणी:बङ्गाली भाषाका लेखकहरू
श्रेणी:बङ्गाली उपन्यासकारहरू
श्रेणी:बङ्गाली हिन्दुहरू
श्रेणी:बङ्गाली भाषाका गीतकारहरू
श्रेणी:भारतीय निजामती कर्मचारीहरू
श्रेणी:कोलकाताका लेखकहरू
श्रेणी:भारतीय पुरुष कविहरू
गण्डकी गोल्डेन झोलङ्गे पुल

**गण्डकी गोल्डेन पुल** ५६७ मिटर लामो झोलुङ्गे पुल हो। यसले पर्वत जिल्लाको कुश्मा नगरपालिकालाई *अदुवाबारीमा*  बागलुङ बागलुङ जिल्लाको बाग्लुङ नगरपालिकाको बाङ्गेचौरलाइ जोड्छ।  यो पुल कालीगण्डकी नदीमा रहेको छ। पुलको उचाइ नदीको सतहबाट १२२ मिटर माथि छ। सन् २०२२ मा चेक गणतन्त्रमा स्काई ब्रिज ७२१ को उद्घाटन पछि यो पुल दोस्रो लामो पुल भएको थियो, यो भन्दा पहिले यो संसारको सबैभन्दा लामो पुल थियो। 

विसं २०५९ मा पुलको सम्भाव्यता अध्ययन गरी २०७५ सालको चैतमा निर्माण कार्य सुरु भएको थियो भने वि.सं २०७७ असारमा सम्पन्न गर्ने तालिका रहेको भएपनि, निर्धारित समयभन्दा तीन महिना अगाडि निर्माण सम्पन्न भएको थियो। कोभिड–१९ को महामारीका कारण पुल हस्तान्तरणमा ढिलाइ भएको थियो। 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपालका झोलुङ्गे पुलहरू
शिकाली जात्रा

**शिकाली जात्रा** काठमाडौं उपत्यकाको खोकनामा नेवार समुदायको धार्मिक पर्व हो। दशैं नमनाउने मानिसहरूले दशैंमा यो जात्रा मनाउछन्।

जात्रा पाँच दिन लामो हुन्छ। यो जात्रा शिकाली देवी  ( *अजिमा*) लाई समर्पित रहेको हुन्छ। देवी शिकाली दक्षिणकालीकी देवीकी बहिनीहरूमध्ये एक हुन्। सिक्लीको मन्दिर खोकनामा अवस्थित छ।  

खोकनामा तागु, सलागु र जागु गरी तीनवटा प्रमुख समुदाय छन् । जात्राको दिन तागु र सलागुका चार कुमारी केटालाई शिकालीको पूजा गर्न छनोट गरिन्छ । स्थानीयहरूले १४ हिन्दू देवता र देवीहरूको प्रतिनिधित्व गर्न मुखोटा लगाउँछन्। 

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
मुना बाल पत्रिका

**मुना बाल पत्रिका** गोरखापत्र संस्थान द्वारा प्राकाशन गरीने नेपाली भाषाको बाल पत्रिका हो । यसमा बालबालिकाको लागी उपयोगि ज्ञान र मनोरञ्जन प्रकाशन गरिन्छ। 
## सन्दर्भ सामाग्री
चमेरा गुफा, पोखरा

**चमेरो गुफा** नेपालको पोखराको कास्की जिल्लामा रहेको एक गुफा हो। यो गुफा  चमेराहरूको लागि परिचित छ।   यो गुफा चुनढुङ्गाबाट बनेको छ।  

## भूगोल 
गुफामा एउटा प्रवेश र एउटा निकास रहेको छ। निकासद्वार प्रवेशद्वार भन्दा साँघुरो रहेको छ। पाप नगर्नेले मात्र निकासद्वार पार गर्न सक्छ भन्ने  जनविश्वास रहेको छ। गुफाको वरपर जङ्गल रहेको छ। यो गुफा यू आकारको छ र गुफा भित्र हिन्दू देवताहरूको मुर्ती कुदिएको छ।  जाडो महिनाहरूमा गुफामा १८ प्रजातिका चमेराहरू देखा पर्छन्। 

## ग्यालेरी 
## सन्दर्भहरू
नवदुर्गा जात्रा

**नवदुर्गा जात्रा** ललितपुर जिल्लाको थेचो र सुनाकोठी क्षेत्रमा प्रत्येक १२ वर्षमा मनाइने चाड हो। जात्राको क्रममा पाटन दरबार को मूलचोकमा देवताको मुखौटा लगाएका नर्तकहरूले अनुष्ठान नृत्य गर्छन्। 

दशैंको सातौं दिन (फुलपाती) सुनकोठीको बालकुमारी मन्दिरमा जात्रा आरम्भ गर्न तान्त्रिक अनुष्ठान गरिन्छ । मध्यरातसम्म पूजा गरेर पशु बलि दिइन्छ।  यो जात्रामा  २८ वटा पर्वहरू हुन्छ र वर्षभरि नै मनाइन्छ। *देह भाव* भनिने मुख्य पर्व जात्राको मुख्य आकर्षण हो। त्यसबेला भैरवको पहिरन लगाएका भक्तजनले खाना खुवाउँछन्। ११ प्रकारका देवी-देवताको पहिरन लगाएर नर्तकहरूले सात प्रकारका नृत्य अनुष्ठान गर्छन्। नृत्य अवधिमा विवाह, मृत्यु संस्कार र ब्रतबन्धका भोज निषेध गरिएको हुन्छ। लिच्छवि कालमा नृत्य प्रथा थपिएको थियो । 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
चोभार गुफा

अङ्गुठाकार| गुफा प्रवेश द्वार
अङ्गुठाकार| चोभार घाँटी
**चोभार गुफाहरू** चोभार गाउँ नजिकै रहेको प्राकृतिक गुफाहरूको एक सन्जाल हो। यो काठमाडौंको दक्षिणपश्चिममा रहेको छ। यस गुफा नजिकैको पहाडको टुप्पोमा आदिनाथको मन्दिर रहेको छ। स्वयम्भू पुराणको किंवदन्ती अनुसार काठमाडौं उपत्यका कुनै समय ताल थियो । मञ्जुश्रीले चोभारमा खोला काटेर बसोबासयोग्य जमिनको स्थापना गरेको मानिन्छ।

यी गुफाहरू सन् १९७६ मा बेलायत,  १९८० मा चेकोस्लोभाकिया र १९८५ मा जर्मनीका अनुसन्धान टोलीहरूले निरिक्षण गरेका थिए। २००७को अन्वेषण अनुसार यस गुफाको कम्तिमा छवटा प्रवेशद्वारहरू छन्।

नजिकैको बागमती नदीको सतहमा उतारचढावका कारण गुफामा पानी पस्ने गर्दछ।  यी चोभार गुफामा सर्प नदेखिएपनि धेरै चमेराहरू देखिएका छन् ।

१२५० मिटर लम्बाई रहेको चोभार गुफा एसियाकै सबैभन्दा लामो गुफा मा पर्दछ।
## सन्दर्भ सामाग्री
मुस्ताङ गुफा

**मुस्ताङ गुफाहरू**  नेपालको मुस्ताङ जिल्लामा रहेका करिब १०,००० वटा मानव निर्मित गुफाहरूको संग्रह हो।  यी गुफाहरू उपल्लो मुस्ताङको लो–मान्थाङ क्षेत्रमा अवस्थित छन् जुन पहिले मुस्ताङ राज्यको राजधानी थियो ।  पुरातत्वविद् र अन्वेषकहरूले यहाँ आंशिक रूपमा ममीफाइड मानव शरीरहरू र कम्तिमा २००००-३००० वर्ष पुरानो कंकालहरू फेला पारेका थिए।  यहा बहुमूल्य बौद्ध चित्रहरू, मूर्तिकलाहरू, पाण्डुलिपिहरू र १२ औं देखि १४ औं शताब्दीका धेरै कलाकृतिहरू पनि रहेका छन्।   यी गुफाहरू कसले किन बनाएका हुन् भनेर अहिलेसम्म कसैले बुझेका छैनन्। यो क्षेत्र १९९६ देखि युनेस्कोको अस्थायी साइटको रूपमा सूचीबद्ध छ 

## सन्दर्भहरू
सिम्बा झरना

**सिम्बा झरना** ललितपुरको महांकाल गाउँपालिकामा लगभग ५० किमी दुरीमा अवस्थित छ&nbsp;काठमाडौंबाट रिगिनडाँडा र मणिखेल खावाको बीचको रहेको छ।  यो झरना २०००मी को उचाइमा रहेको छ।  यो झरनामा पाँच खुड्किलाहरू छन्। तामाङ भाषामा ‘सिम्बा’ भनेको चिसो हो ।  

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालको झरनाहरूको सूची

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपालका झरनाहरू
श्रेणी:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
झोर झरना

अङ्गुठाकार
**झोर झरना** टोखा नजिकै काठमाडौंको उत्तरी पहाडमा अवस्थित छ।  शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्जबाट आएको पानी झरनाबाट बग्दछ। यो झरना सामाखुसी चोकबाट करिब ११ किलोमिटर टाढा रहेको छ।  झरना नजिकै शिवको मन्दिर रहेको छ जुन शनिबार र सोमबार खुल्ने गर्दछन्।   पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि झरना नजिकै जिपलाइन पनि निर्माण गरिएको छ ।  झरना सहरको नजिक भएकोले काठमाडौंका मानिसहरूलाई यहाँ आउने गर्दछन् 

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* नेपालका झरनाहरूको सूची

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपालका झरनाहरू
इन्द्रायणी जात्रा

**इन्द्रायणी जात्रा** काठमाडौंमा हुने वार्षिक जात्रा हो। यो जात्रा प्रत्येक वर्ष मार्ग कृष्ण एकादशी मा सुरु भइ आठ दिनसम्म मनाईन्छ। यो पर्व हिन्दु र बौद्ध समुदायले मिलेर मनाउने गर्दछन् । जात्राको उत्पत्ति लिच्छवी कालमा सुरु भएको मानिन्छ।  

## पौराणिक कथा 
पौराणिक कथन अनुसार इन्द्रायणी काठमाडौं उपत्यकाकी देवी वत्सला माजु (भुवनेश्वरी)की आठ छोरी मध्येकी एक थिइन्, तर उनी गरिब भएकोले परिवारले वास्ता गर्दैन थियो । एक पटक वत्सला माजुले आफ्ना सबै छोरीहरूलाई चिल्ला पर्वमा भोजको लागि आमन्त्रित गरे। सात छोरीहरूलाई सुनको थालमा खाना दिइयो, तर इन्द्रायणी र उनका छोराछोरीहरूलाई बेवास्ता गरी पातको थालमा कोदोको रोटी दिइयो। गरिब भएको कारणले उनलाई बेवास्ता गरिएको थियो। यो व्यवहारले इन्द्रायणीलाई दुःखी बनायो, र उनी खाना नखाई बाहिर गइन्। घर फर्कने क्रममा उनका छोराछोरी भोकले रोए । पिडाको कारण, उनले आफ्ना छोराछोरीलाई कहाँ छाडेर आए पनि सम्झन सकेनन्। घर पुग्दा उनी एक्लै थिइन् । एउटी बूढी महिलाले उसलाई देखे र उनलाई फर्सी दिए। इन्द्रायणीले त्यो फर्सी पकाउन थालिन्। तर खाना पकाउनमा ध्यान दिन नसकेर रातभर रोएर सुतिन् । भोलिपल्ट बिहान, भान्साकोठामा धुवाँ भरिएको थियो,  त्यसैले उनी हतारमा जाँच गर्न गइन्। तर, उनले आगोको सट्टा सुनले भरिएको भाँडो भेटिन्। फर्सी सुनमा परिणत भएको थियो। तर त्यो सुन देख्दा पनि उनलाई लोभ लागेन । उनले सुनको केही टुक्रा लिए र बाँकीलाई अरूले देख्ने ठाँउमा  विष्णुमती नदीको कनारमा राखिदिइन्।  उनीसँग सुन भएकोले उनको नाम लुटी अजिमा राखिएको छ (नेवारीमा लु अर्थात् सुन)। आमाले पनि राम्रो व्यवहार गर्न थालिन् । तर भोजमा भएको दुर्व्यवहारलाई उनले भुलेकी थिइनन् । त्यसैले भोजमा सामेल हुनुको सट्टा, उनले आफ्ना गहनाहरू निकालिन् र सुनका गहनालाई खाना खुवाउन थालिन्। यो खाना सुनको सम्पत्तिलाई दिइएको हो मलाई होइन भनेर चिच्याइन्। उनी आफ्नो घर फर्किइन् र आफ्नी आमा वा दिदीबहिनीहरूलाई निमन्त्रणा नगरी भोज गर्ने निर्णय गरिन्। सोही पर्वको सम्झनामा यो जात्रा मनाइन्छ ।

## जात्रा 
जात्रामा महर्जन, डोंगोल, महन्थ, ठकु जुजु, कसैस, मानन्धर जातिहरु सहभागी हुन्छन् । यो पर्व त्रयोदशीको दिनबाट सुरु हुन्छ । ट्योड बाट ढल्को मन्दिरमा इन्द्रायणीको मूर्तिलाई पालकीमा ल्याइन्छ । मन्दिर परिसरमा विशेष नाग अर्पण (सर्पहुती यज्ञ) गरिन्छ। यस क्रममा एक जोडी सर्प, दुईवटा माछा, भँगेरा र फट्याङ्ग्रा ज्वालामा चढाइन्छ। पूजाको समयमा, पुरुषहरू पा पि वोनेगु भनिने मन्दिरको ढोकामा पहरेदारको रूपमा खडा हुन्छन्। चाडपर्वमा ढल्कोस्थित इन्द्रायणी मन्दिरभित्र *यान्सी* नामक ४८ फिट अग्लो काठको खम्बा उठाइन्छ । थाहिटी, काठमाडौंका बज्राचार्यहरूले इन्द्रायणी मन्दिरमा आफ्ना पुर्खा अजु र अजी नामक देवताहरू ल्याईन्छ।  

## सन्दर्भहरू
कम्पनी (सैन्य इकाई)

**कम्पनी** एक सैन्य इकाई हो,जुन  सामान्यतया १००-२५०  सिपाहीहरू मिलेर बनेको हुन्छ र सामान्यतया मेजर वा क्याप्टेनद्वारा कमान्ड गरिन्छ। अधिकांश कम्पनीहरू तीन देखि सात प्लाटुनबाट बनाइएका छन्, यद्यपि यो संख्या देश, एकाइ प्रकार, र संरचना अनुसार फरक हुन सक्छ।

सामान्यतया धेरै कम्पनीहरूलाई बटालियन को रुपमा समूहबद्ध गरिन्छ र धेरै बटालियनबाट  रेजिमेन्टको गठन गरिन्छ। कहिलेकाहीँ, विशेष उद्देश्यका लागि  *स्वतन्त्र* वा *छुट्टै* कम्पनीहरू बनाइन्छ ।
### नेपाली सेना
नेपाली सेनामा कम्पनी एकाई लाई "गुल्म" भनिन्छ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सैन्य विज्ञान
फुजी हिमाल

**फुजी हिमाल** () जापानको सबैभन्दा अग्लो हिमाल हो।    जुन २२, २०१३ मा यसलाई  विश्व सम्पदा सूचीमा राखिएको थियो  यो हिमाल ज्वालामुखी बाट बनेको हो यसको उचाइ ३७७६ मिटर रहेको छ।

## भूगोल 
माउन्ट फुजीको उचाइ ३७७६ मिटर रहेको छ र यो टोकियोको दक्षिणपश्चिममा, होन्शुको प्रशान्त तट नजिकै अवस्थित रहि शिजुओका र यामानाशी प्रिफेक्चरको सिमानामा फैलिएको छ। यो हिमाललाई चारवटा साना सहरहरूले घेरेका छन्: पूर्वमा गोटेम्बा, उत्तरमा फुजियोशिडा, दक्षिणपश्चिममा फुजिनोमिया र दक्षिणमा फुजी।  साथै यसको वरपर पाँच तालहरू रहेका छन्: कावागुची ताल, यामानाका ताल, साई ताल, मोटोसु ताल र सोजी ताल।   मौसम सफा भएको बेला टोकियोबाट पनि यो हिमाल देख्न सकिन्छ।

## जलवायु 
माउन्ट फुजीको शिखरमा टुन्ड्रा जलवायु छ ( कोपेन हावापानी वर्गीकरण *ET* )। उचाइमा तापक्रम धेरै कम हुन्छ, र शिखरमा वर्षको धेरै महिनासम्म हिउँले ढाकिएको हुन्छ।  शिखरमा सबैभन्दा कम रेकर्ड गरिएको तापमान −३८.० C हो (फेब्रुअरी 1981) र  उच्चतम तापमान १७.८ C थियो (अगस्त १९४२)।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:सक्रिय ज्वालामुखीहरू
श्रेणी:जापानका प्राकृतिक स्मारकहरू
श्रेणी:पवित्र हिमालहरू
श्रेणी:जापानका पवित्र पहाडहरू
श्रेणी:जापानका चरम बिन्दुहरू
श्रेणी:जापानका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू
श्रेणी:देशहरूको उच्चतम बिन्दुहरू
आओमोरी

**आओमोरी प्रिफेक्चर** (青森県, Aomori-ken) जापानको एक प्रदेश हो। यस प्रदेशको राजधानीको नाम पनि आओमोरि शहर हो। यो प्रदेश जापानको मुख्य टापु (होन्शु) को उत्तर मा पर्दछ। पूर्वमा प्रशान्त महासागर, दक्षिणपूर्वमा इवाते प्रदेश, दक्षिणपश्चिममा अकिता प्रदेश, पश्चिममा जापानको सागर रहेको  छ। ९,६४५.६४ बर्ग किमी क्षेत्रफल भएको आओमोरी प्रीफेक्चर जापानको ८ औँ ठूलो प्रदेश हो। यहाँ ११.८ लाख मानिस बसोबास गर्छन । लगभग ४५% बासिन्दाहरू दुई मुख्य शहरहरू, ओमोरी र हाचिनोहेमा बस्छन्।
प्रदेशको अधिकांश भागमा जङ्गल र पहाडी भूभाग रहेको छ।

यस क्षेत्रमा मानिसहरूले करिब १५,००० वर्षदेखि बसोबास गरेको प्रमाण भेटिन्छ। यो कुरा त्यहाँ भेटिएको माटोका भाँडाहरू बाट प्रमाणीत हुन्छI  ७००० ईसा पूर्व सम्ममा यहाँ माछा मार्ने संस्कृति विकसित भएको थियो। लगभग ३९०० ईसा पूर्वमा हालको आओमोरि सहरमा बसोबास सुरु भएको थियो। तर केहि अज्ञात कारणहरूका कारण २३०० ईसापूर्वमा यहाँको सभ्यता लगभग समाप्त भएको थियो। 

## यो पनि हेर्नुहोस 
* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामाग्री‍‍‌‌ 
श्रेणी:जापानका प्रदेशहरू
दुबई मल

**दुबई मल** (मूल रूपमा २०२३ सम्म **द दुबई मल्ल** भनेर चिनिन्छ) (   "दुबई मल") दुबईको एउटा सपिङ मल हो। यो कुल जग्गा क्षेत्रफलको आधारमा विश्वको सबैभन्दा ठूलो मल हो र  कुल लीज योग्य क्षेत्रको आधारमा विश्वको २६औँ सबैभन्दा ठूलो सपिङ मल हो। 

यसको कुल कुल रिटेल फ्लोर ५०२,००० वर्ग मिटर (५,४००,००० वर्ग फुट) छ। दुबई, संयुक्त अरब इमिरेट्समा अवस्थित, यो प्रतिष्ठित बुर्ज खलिफाको छेउमा रहेको २०-बिलियन डलरको डाउनटाउन कम्प्लेक्स ( डाउनटाउन दुबई भनिन्छ) को एक हिस्सा हो, र यसमा १,२०० पसलहरू समावेश छन्।    

२०११ मा,विश्वको सबैभन्दा धेरै भ्रमण गरिएको भवन थियो।  प्रत्येक वर्ष ५४ मिलियन भन्दा बढी आगन्तुकलाई स्वागत गर्छ।  

## आकर्षण 
### दुबई एक्वैरियम र अन्डरवाटर चिडियाखाना "अण्डरवाटर प्याराडाइज" बाट प्रेरित 
दायाँ|अङ्गुठाकार| दुबई एक्वैरियम र पानीमुनि चिडियाखाना
अङ्गुठाकार| दुबई एक्वैरियम र अन्डरवाटर चिडियाखानाको टनेल

### प्ले DXB 
### रिल सिनेमा 
**रिल सिनेमा** एउटा २२ स्क्रिनको सिनेमा हो, जसलाई एमार इन्टर्टेन्मेन्ट ले दुबई मलमा पनि व्यवस्थापन गर्छ।

### हिस्टेरिया 
अङ्गुठाकार| हिस्टेरिया दुबई मल
हिस्टेरिया एक प्रेतवाधित घर हो। यसलाई विशेष इफेक्ट, फग लाइट र स्ट्रोब लाइटले सजाइएको छ।  

हिस्टेरियाको कथा एउटा परिवारको वरिपरि घुम्छ जसको बच्चा रहस्यमय रूपमा बेपत्ता भयो। तिनीहरू विश्वास गर्छन् कि अतिथिलाई उनीहरूको बच्चा कहाँ छ भनेर थाहा छ, त्यसैले तिनीहरू अतिथि वा अतिथिहरूलाई अपहरण गर्ने प्रयास गर्छन् र उनीहरूलाई डरलाग्दो अनुभवको प्रदान गरिन्छ। 

### दुबई डाइनो 
अङ्गुठाकार| दुबई डाइनो
दुबई डाइनो ठूलो, लामो घाँटी भएको डायनासोर डिप्लोडोकसको वास्तविक जीवाश्म हो। डाइनोको कुल नाप  उचाईमा, र  लम्बाइमा छ । 

## विश्व रेकर्ड र उपलब्धि 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
मित्सुबिसी

**मित्सुबिसी समूह** विभिन्न उद्योगहरूमा स्वायत्त जापानी बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूको समूह हो।

सन् १८७० मा इवासाकी यातारोद्वारा स्थापित, मित्सुबिसी समूह ऐतिहासिक रूपमा मित्सुबिसी जैबात्सुबाट आएको थियो, जुन एक एकीकृत कम्पनी थियो। यो सन् १८७० देखि १९४६ सम्म अस्तित्वमा रहेको थियो। दोस्रो विश्वयुद्धपछि जापान कब्जा गर्ने क्रममा यो कम्पनी विघटन भएको थियो। कम्पनीका पूर्व घटकहरू मित्सुबिसी ब्रान्ड र ट्रेडमार्कको प्रयोगलाई जारी राखेका थिए। यद्यपि कम्पनीहरूको समूह सीमित व्यावसायिक सहयोगमा भाग लिएका छन्, सबैभन्दा प्रसिद्ध मासिक "शुक्रबार सम्मेलन" कार्यकारी बैठकहरू मार्फत, कम्पनीहरू औपचारिक रूपमा स्वतन्त्र छन् र सामान्य नियन्त्रणमा छैनन्। समूहका चार मुख्य कम्पनीहरू एमयुएफजी बैंक (जापानको सबैभन्दा ठूलो बैंक), मित्सुबिसी निगम (एक सामान्य व्यापारिक कम्पनी), मित्सुबिसी इलेक्ट्रिक र मित्सुबिसी हेभी इन्डस्ट्रिज (दुवै विविध उत्पादन कम्पनीहरू) हुन्।