open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
जयदेव मल्ल

**जयदेव मल्ल** नेपालका तेस्रो मल्ल राजा थिए। जयदेवको शासन कमजोर थियो। अरिदेव मल्लको वंश बिस्तारै लोप हुँदै गइरहेको थियो र स्थानीय शासकहरू शक्तिशाली हुँदै गएका थिए। १२५८ मा उनको मृत्यु पछि, दुवै घरले सिंहासन वैकल्पिक गर्न सम्झौता गरे र जयभीमदेव राजा भए। जयदेव अरिदेव मल्लको वंशका अन्तिम राजा थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
जगज्जय मल्ल

**जगज्जय मल्ल** एक मल्ल शासक र कान्तिपुरका तेह्रौं राजा थिए। उनले १७२२ मा कान्तिपुरका राजा भास्कर मल्लको उत्तराधिकारी बने। जगज्जय महिपतेन्द्र मल्ल (प्रताप मल्लका छोरा) का नाति थिए। आफ्नो शासनकालमा पृथ्वीनारायण शाहले आफ्नो राज्य नुवाकोटसम्म विस्तार गरेका थिए। १७३६ मा उनको मृत्यु भयो र जयप्रकाश मल्ल द्वारा उनको आदेश अनुसार उत्तराधिकारी बने।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
राय मल्ल

**राय मल्ल** मल्ल वंशका राजा थिए र काठमाडौँ उपत्यकालाई कान्तिपुर, पाटन र भक्तपुर राज्यमा विभाजन गरेपछि भक्तपुरका प्रथम राजा थिए। उनले १४८२ देखि १५०५ मा आफ्नो मृत्यु सम्म शासन गरे। उनको उत्तराधिकारी उनका छोरा भुवना मल्ल थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मल्ल राजाहरू
भुवन मल्ल

**भुवन मल्ल**, जसलाई **सुवर्ण मल्ल** पनि भनिन्छ, मल्ल वंशका राजा थिए र काठमाडौँ उपत्यकाको विभाजन पछि भक्तपुरका दोस्रो राजा थिए। उनले १५०५ देखि १५१९ मा आफ्नो मृत्यु सम्म शासन गरे। त्यसपछि प्राण मल्लले भडगाउँमा आफ्नै बलमा शासन गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मल्ल राजाहरू
प्राण मल्ल

**प्राण मल्ल** सन् १५१९ देखि १५४७ सम्म नेपालको भक्तपुरका मल्ल वंशका राजा थिए। अन्य धेरै मल्ल शासकहरू भन्दा फरक, यो राजाले भक्तपुरको दरबार स्क्वायरको निर्माण कार्यमा विशेष रूपमा सक्रिय थिए भन्ने प्रमाणहरू आज कमै छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मल्ल राजाहरू
विश्व मल्ल

**विश्व मल्ल** (मृत्यु १५६०) १५४७ देखि १५६० सम्म भक्तपुर, नेपालको एक मल्ल वंशका राजा थिए। अन्य धेरै मल्ल शासकहरूको विपरीत, आज थोरै प्रमाणहरू छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मल्ल राजाहरू
त्रैलोक्य मल्ल

**त्रैलोक्य मल्ल** सन् १५६० देखि १६१३ सम्म नेपालको भक्तपुरका मल्ल वंशका राजा थिए। उहाँको रातिको खानामा विष मिसाएर खाँदा एक रात उनको हत्या भएको मानिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मानिसहरू
जगज्योति मल्ल

**जगज्योति मल्ल** (मृत्यु १६३७) सन् १६१३ देखि १६३७ सम्म भक्तपुर, नेपालको मल्ल वंशका राजा थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मल्ल राजाहरू
नरेश मल्ल

**नरेश मल्ल** (मृत्यु सन् १६४४), प्रायः **नरेश** वा **नरेन्द्र** भनेर चिनिन्छ, १६३७ देखि सन् १६४४ सम्म नेपालको भक्तपुरका मल्ल वंशका राजा थिए। उनको उत्तराधिकारी उनका छोरा जगतप्रकाश मल्ल थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मल्ल राजाहरू
श्रेणी:भक्तपुरका मानिसहरू
लोकप्रकाश मल्ल

**लोकप्रकाश मल्ल**, जसलाई **लोकप्रकाश** पनि भनिन्छ, मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। उनले सन् १६०५ मा योगनरेन्द्र मल्लको उत्तराधिकारी बने र एघार महिनाको छोटो अवधिसम्म शासन गरे। बिफरका कारण एघार महिना शासन गरेपछि लोकप्रकाशको मृत्यु भयो र इन्द्र मल्ल उत्तराधिकारी बने।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
वीरनरसिंह मल्ल

**विरानरसिंह मल्ल** मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। उनले इन्द्र मल्लको उत्तराधिकारी भएर सन् १७०९ मा शासन गरेका थिए । सोही वर्ष उनको स्थानमा वीरमहीन्द्र मल्ल आएका थिए। उनको नाम फेरि १७१५ बाट कागजातहरूमा देखा पर्दछ तर यसपटक कुनै शाही उपाधि वा पदवी बिना मात्र उल्लेख गरिएको पाइन्छ।।

## जीवनी
विरानरसिंह मल्लको जीवनीबारे अझै पनि विद्वानहरूबीच विवादास्पद विषय बनेको छ। केहीले उनलाई सिद्धिनरसिंह मल्लका वंशज भएको प्रस्ताव गरेका छन्,

इन्द्र मल्लको निधनपछि सत्ताका लागि योगप्रकाश मल्लकी छोरी योगमती र सोही राजाको दोस्रो पत्नी राजेश्वरीदेवी बीच राजनीतिक संघर्ष सुरु भयो। योगमतीको पक्षले सन् १७०९ मा विरानरसिंहलाई राजा बनाए तर उनको शासन केही महिना मात्र टिक्यो। सोही वर्ष उनलाई वीरमहीन्द्र मल्लले प्रतिस्थापन गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
वीरमहेन्द्र मल्ल

**वीरमहेन्द्र मल्ल**, **महेन्द्र मल्ल** भनेर पनि चिनिन्छ, मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। उनले विरनरसिंह मल्लको उत्तराधिकारी बने र १७०९ देखि १७१५ सम्म शासन गरे। १७१५ मा बिफरको कारण उनको मृत्यु भयो र श्रीनिवास मल्लका वंशज ऋद्धिनरसिंह मल्ल उत्तराधिकारी बने।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
नृपेन्द्र मल्ल

**नृपेन्द्र मल्ल** मल्ल शासक र कान्तिपुरका नवौं राजा थिए। उनले सन् १६७४ मा आफ्ना पिता प्रताप मल्लको उत्तराधिकारी बनेका थिए। १६८० मा उनको मृत्यु भयो र उनका भाइ पार्थिवेन्द्र मल्ल उत्तराधिकारी बने।

## राज्यकाल 
बि.सं १७३१ (ई. १६७४) राजा बनेको बेलामा **नृपेन्द्र मल्लको** उमेर १२ वर्ष मात्र थिए। 

प्रताप मल्लको मृत्यु हुँदा कान्तिपुरको गद्दीमा को बस्ने भन्ने कुराको केही खलबली उठ्यो। त्यस बेला प्रताप मल्ल का नृपेन्द्र मल्ल, पार्थिवेन्द्र मल्ल र महीपतेंद्र मल्ल समेत तीन छोरा थिए। प्रताप मल्लले कान्छा छोरा महीपतेन्द्र मल्ललाई मा पछि कान्तिपुरको गद्दीमा राख्नु भन्ने व्यवस्था बाँधेर गएका थिए। यसबाट आफ्नो अधिकार खोसिएको हुनाले नृपेन्द्र मल्ल प्रसन्न थिएनन्। चिकुटी, प्रताप मल्लका एक प्रभावशाली भारदार जसलाई प्रताप मल्लले पहिले कैद र पछि देश निकाला गरेका थिए, ले नृपेन्द्र मल्लको पक्ष लिए. पाटनका राजा श्रीनिवास मल्ल र भक्तपुरका राजालाई पनि नृपेन्द्र मल्लको पक्षमा ल्याए। पछि श्रीनिवास मल्ल अघि सरी दाजु छदै भाइलाई राजा बनाउनु न्यायसंगत कुरा होइन भनी आफैले तिलक लाइदिई नृपेन्द्र मल्ललाई गद्दीमा राखिदिए। यस अवसरमा भक्तपुरका राजा जितामित्र मल्लले पनि उपस्थित भई यस कुराको अनुमोदन गरे। चौतारा (तात्कालिक प्रधानमन्त्री पद) पद चाँही चिकुटीले पाए।

नृपेन्द्र मल्ल नाम मात्रका राजा थिए। 
## मृत्यु
बि.सं. १८३७ आषाढमा नृपेन्द्र मल्लको मृत्यु भयो। त्यसको १४ दिन पछि नृपेन्द्रका भाइ पार्थिवेन्द्र मल्लको राज्याभिषेक भयो । यस समयमा भक्तपुरका राजा जितामित्र मल्ल र पाटनका राजा श्रीनिवास दुवै राजा पुगेका थिए।  

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
योगप्रकाश मल्ल

**योगप्रकाश मल्ल** मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। उनले महिन्द्रासिंह मल्लको उत्तराधिकारी बने र १७२२ देखि १७२९ मा आफ्नो मृत्युसम्म शासन गरे। १७२९ मा उनको मृत्यु भयो र श्रीनिवास मल्लका वंशज विष्णु मल्लले उत्तराधिकारी बने।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
जयधर्म मल्ल

**जयधर्म मल्ल** जयस्थिति मल्लका छोरा र नेपालको बाह्रौं मल्ल राजा थिए। उनको शासनकाल भक्तपुरमा उनका भाइहरू जयज्योतिर मल्ल र जयकीर्ति मल्लसँग सह-अस्तित्व थियो, जबकि जयधर्म मल्ल पाटन र काठमाडौँका एकमात्र राजा थिए। उउनको  १४०८ मा मृत्यु पछि उहाँको भाइ जयज्योतिर मल्ल काठमाडौँ उपत्यकाको एकमात्र शासकको रूपमा उत्तराधिकारी बने।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
राज्यप्रकाश मल्ल

**राज्यप्रकाश मल्ल** मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। उनले विष्णु मल्लको उत्तराधिकारी बने र १७४५ देखि १७५८ मा आफ्नो मृत्यु सम्म शासन गरे। राज्यप्रकाशको मृत्यु हुँदा पाटनका दक्षिणी धेरै ठाउँहरू गोरखाका पृथ्वीनारायण शाहले कब्जा गरिसकेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
विश्वजित मल्ल

**विश्वजित मल्ल** मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। उनले राज्यप्रकाश मल्लको उत्तराधिकारी बने र १७५८ देखि १७६० मा आफ्नो मृत्यु सम्म शासन गरे। त्यसपछि राजकुमारहरूले कान्तिपुरका जयप्रकाश मल्ललाई पाटनमा शासन गर्न लगाए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
बिष्णु मल्ल

**विष्णु मल्ल** मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। उनले योगप्रकाश मल्लको उत्तराधिकारी बने र १७२९ देखि १७४५ मा आफ्नो मृत्युसम्म शासन गरे। विष्णु मल्लको कुनै सन्तान थिएन र आफ्नी श्रीमतीका भाइ राज्यप्रकाश मल्ललाई उत्तराधिकारी बनाएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
इन्द्र मल्ल

**इन्द्र मल्ल** मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। इन्द्र मल्ल लोकप्रकाश मल्लको उत्तराधिकारी बने र १७०६ देखि आफ्नो मृत्यु सम्म शासन गरे। १७०९ मा उनको मृत्यु भयो र वीर नरसिंह मल्ल उत्तराधिकारी बने।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
सूर्य मल्ल

**सूर्य मल्ल** मल्ल वंशका राजा र कान्तिपुरका दोस्रो राजा थिए। उनले आफ्नो पिता रत्न मल्लको उत्तराधिकारी बने र १५२० देखि १५३० सम्म शासन गरे। उनको १५३०  मा मृत्यु भयो र उनको छोरा अमर मल्ल उत्तराधिकारी बने।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
नगराइन नगरपालिका

'''''' धनुषा जिल्लाका ११ नगरपालिकाहरू मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा नगराइन (१-८), घोडघास, लगमा गढागुठी, देवडिहा र फुलगामा गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ३८,०३७ रहेको छ भने यहाँ ७,९२१ घरधुरी रहेका छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा

श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू
ऋद्धिनरसिंह मल्ल

**ऋद्धिनरसिंह** मल्ल वंशका राजा र पाटनका राजा थिए। उनले वीरमहेन्द्र मल्लको उत्तराधिकारी बने र १७१५ देखि १७१७ मा आफ्नो मृत्युसम्म शासन गरे।
## जीवन 
रिद्धि नरसिंह रुद्रेन्द्र मल्लका छोरा र योग नरेन्द्र मल्लकी बहिनी रुद्रमतीका नाति थिए। उनी एक धार्मिक राजा थिए र धार्मिक स्थलहरूलाई विभिन्न वस्तुहरू दान गर्थे।
### उत्तराधिकार 
सन् १७१७ मा रिद्धि नरसिंहको मृत्यु पछि, कुनै पनि वैध उत्तराधिकारी थिएनन्। पाटन का काजीहरू ले भाडगाउँ का तत्कालीन उत्तराधिकारी रणजित मल्ल लाई पाटनको राजाको रूपमा शासन गर्न चाहन्थे। योगमतीको प्रभावका कारण, कान्तिपुर का भास्कर मल्ल लाई राजाको रूपमा घोषणा गरियो। भास्कर मल्लले पाटनमा महिन्द्रासिंह मल्लको रूपमा शासन गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
देवलदेवी

**देवलक्ष्मीदेवी** (प्रायः **देवलादेवी**को नामले चिनिने) भादगाउँका जयतुंगा मल्लकी छोरी र तिरहुतका राजा हरिसिंहदेवकी पत्नी थिइन्। उनी १४औँ शताब्दीमा मल्लकालीन राजनीतिमा एक प्रमुख व्यक्ति थिइन्।

## हरिसिंहदेवसँग विवाह 
देवलादेवी त्रिपुरा घरानाका जयतुंगा मल्लकी छोरी थिइन्, जो त्यस समय काठमाडौँ उपत्यकाको भादगाउँमा शासक घर थियो। इस्वी संवत् १३१० मा मिथिलाका राजा हरिसिंहदेवले काठमाडौँ उपत्यकामाथि आक्रमण गरी वार्तापछि अन्य उपहारका अतिरिक्त देवलादेवीको विवाह हरिसिंहदेवसँग गरियो।

## राजनीति 
सन् १३२६ मा जयरुद्र मल्लको मृत्यु भयो र कुनै पुरुष उत्तराधिकारी बिना नै उनकी छोरी नायकादेवी त्रिपुराको घरानाको उत्तराधिकारी थिइन्। नायकादेवीको विवाह सुरुमा काशीका शरणार्थी हरिश्चन्द्रसँग भएको थियो तर सन् १३३५ मा उनलाई कुलीनहरूले विष खुवाएका थिए। त्यसपछि देवलादेवीले दरबारी र कुलीनहरूबाट राजनीतिक समर्थन प्राप्त गर्न काम गरिन् र पछि उनका छोरा जगतसिंहले नायकादेवीसँग विवाह गरे।

उनी विद्रोहीहरूसँग निरन्तर राजनीतिक द्वन्द्वमा थिइन् र सन् १३४८ मा उनले एक शक्तिशाली विद्रोही पशुपति मल्ललाई कैद गरिन्।

## पछिको जीवन 
सन् १३५४ मा देवलादेवीले आफ्नो नातिनी र त्रिपुरा घरानाको उत्तराधिकारी राजलादेवीसँग विवाह गर्न मिथिला क्षेत्रबाट अस्पष्ट तर कुलीन जन्मका पुरुष जयस्थिति मल्ललाई ल्याएकी थिइन्। जयस्थिति मल्लले पछि कान्तिपुर, पाटन र भादगाउँका टुक्रिएका राज्यहरूलाई एकीकरण गरे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:भक्तपुरका मानिसहरू
पर्सागढी नगरपालिका

'''''' पर्सा जिल्लाका ३ वटा नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका बगवन्ना, बिरवागुठी, हरपुर, बागेश्वरी तितरौना, पञ्चरुखी गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ४१,५६९ रहेको छ भने यहाँ ७,६३२ घरधुरी रहेका छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा 

श्रेणी:पर्सा जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू
स्वर्गद्वारी नगरपालिका

'''''' प्युठान जिल्लाका २ नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा कोचिवाङ, स्वर्गद्वारी, भिङ्ग्री, सारी, वेलबास, वर्जिवाङ र गोठीवाङ गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ३२,०३७ रहेको छ भने यहाँ ८,२१८ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, प्युठान 

श्रेणी:प्युठान जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू‎
बाटेको धूप

अङ्गुठाकार| बाटेको धूप
**बाटेको धूप**, **नेपाली धूप** वा **तिब्बती धूप** तिब्बत, नेपाल र भुटानमा बनाइन्छ।  धूप तिब्बती संस्कृतिको महत्त्वपूर्ण प्रतिनिधित्व हो।  बाटेको धूपमा 30 वा बढी सामग्रीहरू हुन सक्छन्। धेरै जसो एसियाली धूपको रूपमा, तिब्बती धूपलाई बाँसको लट्ठीको वरिपरि घुमाइँदैन, तर लम्बाइ वा कुण्डलीमा निकालिन्छ । 

## सन्दर्भहरू
देवान

**देवान** (जसलाई **दीवान** पनि भनिन्छ) ले एक शक्तिशाली सरकारी अधिकारी, मन्त्री, वा शासकलाई तोक्थ्यो। *दीवान* उही नामको राज्य संस्थाको प्रमुख थियो (दिवान हेर्नुहोस्)। दिवानहरू मुगल र मुगल-पछिको भारतको इतिहासमा सम्भ्रान्त परिवारका थिए र सरकार भित्र उच्च पदहरू सम्हाल्थे।

नेपालको सन्दर्भमा विक्रम संवत् १८३३ भदौ वदी ३ रोज ६ (अर्थात् शुक्रबार १८३३ साउन २२) को दस्तावेजमा वंशराज पाण्डे र स्वरुपसिंह कार्की लेको प्रधानमन्त्री समानको देवान उपाधि बोकेका थिए भनी देखाउँछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
नगर

[thumb|300px|नेपालको एउटा नगर [मुग्लिङ|मुग्लिन]]
**नगर** भनेको मानव बस्ती हो। नगरहरू सामान्यतया गाउँहरू भन्दा ठूला र सहरहरू भन्दा साना हुन्छन्, यद्यपि तिनीहरू बीचको भिन्नताको मापदण्डहरू विश्वका विभिन्न भागहरूमा फरक फरक हुन्छन्।

## देश अनुसार 
### भारत 
भारतको २०११ जनगणनाले दुई प्रकारका सहरहरू परिभाषित गर्दछ: वैधानिक शहर र जनगणना सहर। वैधानिक सहर भनेको नगरपालिका, निगम, क्यान्टोन्मेन्ट बोर्ड वा अधिसूचित नगर क्षेत्र समिति भएका सबै ठाउँहरू भनी परिभाषित गरिएको छ। जनगणना सहरहरूलाई निम्न मापदण्डहरू पूरा गर्ने ठाउँहरूको रूपमा परिभाषित गरिएको छ:

* न्यूनतम जनसङ्ख्या ५,०००
* कम्तिमा ७५% पुरुष कामदार जनसङ्ख्या गैर-कृषि व्यवसायमा संलग्न छन्
* जनसङ्ख्याको घनत्व कम्तिमा ४००/किमी २। (१,००० प्रति वर्ग माइल)।

सबै वैधानिक सहरहरू, जनगणना सहरहरू र आउट ग्रोथहरू ग्रामीण क्षेत्रहरूको विपरीत शहरी बस्तीहरूका रूपमा मानिन्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नगर
याक्सोम

**याक्सोम** उत्तरपूर्वी भारतीय राज्य सिक्किमको ग्याल्सिङ जिल्लाको गेजिङ उपविभागको ऐतिहासिक सहर हो। यो सिक्किमको पहिलो छोग्याल (अस्थायी र धार्मिक राजा) फुन्टसोग नामग्याल द्वारा १६४२ ईस्वीमा स्थापित सिक्किम राज्यको पहिलो राजधानी थियो। सिक्किमको भुटिया समुदायका लागि युकसोमको विशेष धार्मिक र सांस्कृतिक महत्व छ। यहाँ धेरै प्रसिद्ध बौद्ध गुम्बा र ऐतिहासिक स्मारकका साथै पुरातन गोरखाको सानो गाउँ छन्।

## जनसाङ्ख्यिकी 
याक्सोम एक राम्रो स्थापित गाउँ हो; सन् २००१ को जनगणना अनुसार, गाउँमा ३६४ घरपरिवार १,९५१ व्यक्तिको बसोबास छ। तर, पदयात्रा मार्गमा रहेको र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको धार्मिक केन्द्रको रूपमा रहेकाले पर्यटकको आगमन स्थायी जनसङ्ख्याभन्दा धेरै छ। गाउँले राम्रोसँग प्राथमिक र माध्यमिक विद्यालयहरू स्थापना गरेको छ। त्यहाँ तीन प्राथमिक विद्यालय, एक जुनियर स्कुल र एक वरिष्ठ माध्यमिक विद्यालय छन्। प्राथमिक स्वास्थ्य, पिउने खानेपानी, ग्यास र बिजुली आपूर्ति, हुलाक र टेलिग्राफ कार्यालयका आधारभूत सुविधाहरू सबै राम्रोसँग स्थापित छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:गेजिङ जिल्लाका सहर र नगरहरू
रङ्गीत नदी

**रङ्गीत** टिस्टा नदीको सहायक नदी हो, जुन भारतको सिक्किम राज्यको सबैभन्दा ठुलो नदी हो। रङ्गीत नदी ग्याल्सिङ जिल्लाको हिमालय पर्वतमा उत्पन्न हुन्छ। नदीले सिक्किम र दार्जिलिङ जिल्लाको बीचमा पनि सिमाना बनाउँछ। यो नदी जोरथाङ, पेलिङ र लेगसिप सहर हुँदै बग्छ। यसको अन्तिम केही किलोमिटरको दौडान, यो त्रिवेणी नामक सङ्गममा टिस्टा नदीमा मिल्छ, जुन एक लोकप्रिय पिकनिक स्थल हो।

रङ्गित नदी नरसिंहनदीको पूर्वी किनारमा अवस्थित छ, जुन आठ हजार कञ्चनजङ्घाबाट लगभग २५ किलोमिटर दक्षिण-दक्षिणपूर्वमा अवस्थित छ। नदीलाई त्यहाँका हिमनदीहरूले भरिएको छ। रङ्गित नदीको पहिलो ६० किलोमिटर पश्चिम सिक्किमको हिमाली जिल्ला हुँदै दक्षिणमा बग्छ। लेगशिपभन्दा ३ किलोमिटर माथि, राथोङ चुले रङ्गितलाई दायाँबाट भेट्छ। त्यहाँ बाँध छ। जोरेथाङमा, सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सहायक नदी, राममाम, दायाँबाट रङ्गितमा बग्छ। रङ्गित नदी त्यसपछि पूर्वतिर मोडिन्छ र यसको तल्लो २० किलोमिटरमा दक्षिणमा छिमेकी राज्य पश्चिम बङ्गालसँग सिक्किमको सिमाना बनाउँछ। अन्तमा, रङ्गित टिस्टामा बग्छ, जुन दक्षिणतिर बग्छ।

## जलविद्युत 
रङ्गित नदीलाई राथोङ चुको सङ्गमभन्दा तल ४५ मिटर अग्लो रङ्गित बाँधले बाँधेको छ। सन् २० मा सञ्चालनमा आएको सो जलविद्युत् आयोजनामा २०/२० मेगावाटका तीनवटा टर्बाइन छन्। भण्डारण स्थान १.१७५ मिलियन वर्ग मिटर छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतका नदीहरू
श्रेणी:सिक्किमका नदीहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका नदीहरू
अमर मल्ल

**अमर मल्ल** (**नरेन्द्र मल्ल** पनि भनिन्छ) मल्ल वंशका राजा र कान्तिपुरका तेस्रो राजा थिए। उनले आफ्नो पिता सूर्य मल्लको उत्तराधिकारी बने र १५३० देखि १५६० सम्म शासन गरे। उनको १५६० मा मृत्यु भयो र उनका छोरा महेन्द्र मल्ल उत्तराधिकारी बनेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मल्ल वंश
श्रेणी:मल्ल राजाहरू
श्रेणी:नेपाली राजाहरू
पेलिङ

**पेलिङ** भारतको सिक्किमको ग्यालसिङ जिल्लाको एउटा पहाडी स्टेशन हो। पेलिङ २,१५० मिटर (७,२०० फीट) को उचाइमा बस्छ। यो सहर जिल्ला सदरमुकाम ग्याल्सिङ सहरबाट १० किलोमिटर र गान्तोकबाट १३१ किलोमिटरको दूरीमा अवस्थित छ।

रबदेन्त्से दरबार भग्नावशेष - रबदेन्त्से  १६७० देखि सन् १८१४ सम्म पुरानो सिक्किम राज्य को दोस्रो राजधानी थियो। राजधानी शहर आक्रमणकारी गोरखा सेना द्वारा ध्वस्त भएको थियो र दरबार र स्तूपको केवल भग्नावशेषहरू यहाँ अहिले देख्न सकिन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:गेजिङ जिल्लाका सहर र नगरहरू
बेलकोटगढी नगरपालिका

'''''' नुवाकोट जिल्लाका २ वटा नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका दुईपिपल, रातामाटे, कुमरी, बेलकोट, जिलिङ, मदानपुर (१-६,९) गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ३५,२२४ रहेको छ भने यहाँ ९,२२२ घरधुरी रहेका छन्।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* अर्जुननरसिंह केसी
* जगदीश्वर नरसिंह केसी
* केदारनरसिंह केसी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, नुवाकोट 

श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नगरपालिकाहरू
पाकिस्तान मुस्लिम लिग

**पाकिस्तान मुस्लिम लिग**, () विभिन्न अलग-अलग पाकिस्तानी राजनीतिक दलहरूको हो जसले देशमा दक्षिणपन्थी राजनीतिक विचारधारा अपनाएका छन्।

मुस्लिम लिग (एक अलग पार्टी) पाकिस्तानको संस्थापहरूको पार्टी थियो। तर सन् १९४७ मा पाकिस्तानको गठन पछि यसले धेरै विभाजनको सामना गर्नुपरेको थियो। सन् १९७० को दशकमा यो लोप भएको थियो। यसको पुनरुत्थान सन् १९८० को दशकको मध्यतिर सुरु भएको थियो र हाल पाकिस्तानका धेरै पार्टीहरूको नाम मुस्लिम लिग राखिएको छ।

## इतिहास 
### पहिलो चरण (सन् १९६२–१९७९) 
पहिलो पाकिस्तान मुस्लिम लिगको स्थापना राष्ट्रपति अयुब खानले सन् १९६२ मा मूल मुस्लिम लिगको उत्तराधिकारीको रूपमा गरेका थिए। स्थापनाको केही समयपछि नै पार्टी दुई गुटमा विभाजित भएको थियो। राष्ट्रपति र नयाँ संविधानलाई समर्थन गर्ने कन्भेन्सन मुस्लिम लिग र नयाँ संविधानको विरोध गर्ने काउन्सिल मुस्लिम लिगमा यो टुक्रिएको थियो। विभाजनलाई अलोकतान्त्रिक भन्दै निन्दा गरिएको थियो जहाँ फलस्वरूप  राष्ट्रपतिलाई निरंकुश बनाएको थियो। 
राष्ट्रपति अयुब खानको राजीनामापछि दक्षिणपन्थी राजनीतिक नेता नुरुल अमिनले पाकिस्तान मुस्लिम लिगका गुटहरूलाई एकताबद्ध गर्ने प्रयास गरेका थिए। तिनको प्रयासलाई कसै-कसैले समर्थन गरे भने कसै-कसैले विरोध गरेका थिए। सन् १९७० को चुनावअघि काउन्सिल मुस्लिम लिगका वरिष्ठ नेता अब्दुल कयुम खानले मुस्लिम लिगको आफ्नै अध्यक्षतामा गठन गरेका थिए जसले कुनै समय तानाशाहलाई समर्थन गर्ने पार्टीसँग सहकार्यको विरोध गरेको थियो। सन् १९७३ मा अमिनको प्रयास सफल भयो र पाकिस्तान मुस्लिम लिग (फ)|फङ्सनल मुस्लिम लिग]]को स्थापना भएको थियो।

### दोस्रो चरण (सन् १९७९–१९७७) 
राष्ट्रपति अयुब खानको राजिनामा पछि पाकिस्तान मुस्लिम लिग एक पटक फेरि रुढिवादी राजनीतिक नेता नुरुल अमिनको नेतृत्वमा एकजुट भएको थियो। वैचारिक रूपमा नजिक भए पनि एकअर्काको प्रभुत्व स्वीकार्न उनीहरू तयार थिएनन्। यही कारण सन् १९७० को चुनावमा उनीहरूले एकअर्काविरुद्ध प्रतिस्पर्धा गरेका थिए।

नुरुल अमिनको मृत्युपछि, पाकिस्तान मुस्लिम लिग राजनीतिक रसातलमा गयो तर भुट्टो प्रशासनअन्तर्गत राष्ट्रियकरण र देशमा वामपन्थको वृद्धिको प्रत्यक्ष प्रतिक्रियामा आफ्नो उल्लेखनीय पुनरागमन गर्न सफल भयो। सन् १९७० को दशकमा पीर पगाराको नेतृत्वमा रहेको पाकिस्तान मुस्लिम लिगलाई नवाज सरिफ र शुजात हुसेन लगायत उद्योगपतिहरू र वकिल, फिदा मोहम्मद र जावेद हाशमीलगायत बुद्धिजीवीहरूको आर्थिक सहयोगबाट फाइदा भएको थियो।

सन् १९७० को दशकमा वामपन्थी पाकिस्तान पिपुल्स पार्टीको कडा विरोध गर्न पीर पगाराको प्रयासले पाकिस्तान मुस्लिम लिगका अधिकांश गुटहरूलाई आत्मसात् गरेको थियो। 

### तेस्रो चरण (सन् १९७७–१९८५) 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पाकिस्तानका राजनीतिक दलहरू
श्रेणी:मुस्लिम लिग
भुरागाउँ

**भुरागाउँ** भारतको असम राज्यको एउटा सहरको नाम हो। भुरागाउँ मोरिगाउँ जिल्लाको भुरागाउँ तहसीलमा अवस्थित छ। भुरागाउँ ब्रह्मपुत्रको दक्षिणी किनारमा अवस्थित छ।

## व्युत्पत्ति
पहिले पभाकटीको नामले चिनिने यो ठाउँ। तर पछि भारतको स्वतन्त्रता पछि यो शहर परिवर्तन भयो। भुरागाउँ असमिया शब्द **भुर** बाट आएको हो, जसको अर्थ काठ, केराको रूख, बाँस वा उकालो सामग्रीबाट बनेको समतल तैरने संरचना हो।

यो नामले सम्भवतः ब्रह्मपुत्र नदीको नजिकैको उर्वर भूमिमा रहेको शहरको स्थानलाई जनाउँछ, जुन शताब्दीयौंदेखि भुरागाउँका मानिसहरूको जीविकोपार्जनको एक महत्त्वपूर्ण स्रोत रहेको छ।

## भूगोल
भुरागाउँ भारतको आसामको मोरिगाउँ जिल्लाको एउटा सहर हो। यो जिल्ला सदरमुकाम मोरिगाउँबाट २१ किलोमिटर उत्तरमा अवस्थित छ। यो विभिन्न दिशामा विभिन्न जिल्ला र शहरहरूले घेरिएको छ। यो शहर उत्तरमा दर्राङ र सोनितपुर जिल्लाहरूसँग सिमाना जोडिएको छ। पूर्वमा, यो लहरीघाट र धिंग शहरहरू नजिक छ। यसको समृद्ध इतिहास र संस्कृतिको लागि परिचित मायोङ पश्चिममा अवस्थित छ। जिल्ला सदरमुकाम मोरिगाउँ, शहरको दक्षिणमा छ।

ब्रह्मपुत्र नदीको किनारमा अवस्थित र हरियालीपूर्ण वन र पहाडहरूले घेरिएको यो शहर लगभग २३७.१५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ र समुद्र सतहबाट यसको औसत उचाइ ५७ मिटर छ।

## प्रशासनिक
भुरागाउँ पहिले नागांव जिल्लाको भाग थियो र २९ सेप्टेम्बर १९८९ मा मोरीगाउँलाई नागांवबाट अलग गर्दा यसलाई मोरीगाउँ जिल्लामा स्थानान्तरण गरिएको थियो। त्यसबेलादेखि, यसले मोरीगाउँ जिल्ला प्रशासन अन्तर्गत राजस्व सर्कलको रूपमा काम गर्दै आएको छ जसले आफ्नो क्षेत्राधिकार भित्रका सबै राजस्व, शासन र प्रशासनिक मामिलाहरू सम्हाल्छ। मोरीगाउँ जिल्ला एक उपायुक्तद्वारा प्रशासित छ, जो जिल्लाको सर्वोच्च पदको प्रशासनिक अधिकारी हो।
## यातायात
### सडक
राष्ट्रिय राजमार्ग ७१५A भुरागाउँ हुँदै जानेछ। यो राष्ट्रिय राजमार्ग १५ को स्पर रोड हुनेछ। यो राजमार्गले शहरलाई जगिरोडसँग जोड्नेछ, जहाँ पूर्व-पश्चिम करिडोरको एक भाग NH37, राज्यको राजधानी गुवाहाटीतिर जानेछ। थप रूपमा, यो भारत-भुटान सीमा (समराङ) तिर जानेछ।

प्रस्तावित भुरागाउँ-खारुपेटिया पुल पनि भुरागाउँ हुँदै जानेछ। यसले उत्तरी किनारमा रहेको दर्राङ जिल्लाको खारुपेटियालाई दक्षिणी किनारमा रहेको मोरिगाउँ जिल्लाको भुरागाउँसँग जोड्नेछ।

यो शहर बसहरूद्वारा राम्रोसँग जोडिएको छ, विशेष गरी गुवाहाटी, माथिल्लो असम र तल्लो असमसँग। बस र भ्यान जस्ता तीन पाङ्ग्रे र चार पाङ्ग्रे सवारी साधनहरू यातायातको लागि प्रयोग गरिन्छ। शहर र नजिकैका क्षेत्रहरूमा, ई-रिक्सा (टुक-टुक) र अटो रिक्सा यातायातको प्राथमिक माध्यम हुन्।
### जलमार्गहरू
भुरागाउँमा जलमार्ग यातायात सेवाहरू थोक सामान ढुवानी र यात्रुहरूको आवागमनको लागि प्रयोग गरिन्छ। मकै, तोरी, बदाम, जुट, आदि जस्ता वस्तुहरू यस मार्गबाट व्यापार र ढुवानी गरिन्थ्यो।

ब्रह्मपुत्र नदीको किनारमा भुरागाउँका विभिन्न बन्दरगाहहरू बीच बडलीचर र दर्राङ जिल्लाका अन्य ठाउँहरूमा मानिसहरूलाई लैजान फेरी सेवाहरू उपलब्ध छन्।

## सन्दर्भ
थुक्पा

**थुक्पा** () एक तिब्बती चाउचाउ सूप हो, जुन तिब्बतको पूर्वी भागमा उत्पन्न भएको हो। अम्दो थुक्पा (विशेष गरी थेन्थुक) भारतीयहरू (विशेष गरी लद्दाख र सिक्किम), तिब्बती र नेपालीहरूका बीचमा प्रख्यात भेरियन्ट हो। थुक्पा शाकाहारी र मांसाहारी दुवै प्रकारमा तयार गर्न सकिन्छ; सबैभन्दा लोकप्रिय मांसाहारी विविधतामा कुखुरा समावेश छ। थुक्पालाई "कुनै पनि सूप वा चाउचाउसँग मिलाएर प्रयोग गरिने सामान्य तिब्बती शब्द" भनेर वर्णन गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतीय खाना
श्रेणी:नेपाली खाना
बहुदरमाई नगरपालिका

'''''' पर्सा जिल्लाका ३ वटा नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका विश्रामपुर, बैरिया बिरता (दा.पू.), रामनगरी, भौराटार, गम्हरिया, बहुअरी पिडारी र नगरदाहा गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ४३,४७८ रहेको छ भने यहाँ ६,९५७ घरधुरी रहेका छन्। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, पर्सा 

श्रेणी:पर्सा जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू
दिप्ती नवल

**दीप्ती नवल**  (जन्म: सन् १९५२ फेब्रुअरी ३) एक हिन्दी चलचित्र अभिनेत्री हुन्। उनी ' जुनून', ' चश्मे बद्दुर', 'कथा' र 'साथ-साथ' जस्ता कलात्मक र भावपूर्ण चलचित्रहरूमा निर्भीक अभिनयका लागि परिचित छिन्। उनको व्यक्तित्व बहुआयामिक छ। उनी कवयित्री र चित्रकार हुनुका साथै उनी एक दक्ष फोटोग्राफर पनि हुन्। यस बाहेक उनको सङ्गीतमा पनि रुची रहेको छ । उनले लेखेकी 'लम्हा-लम्हा****' नामक पुस्तकलाई पाठकहरूले राम्रो प्रतिक्रिया दिएको छ।

## जीवन 
दीप्ती नवलको जन्म सन् १९५२ फेब्रुअरी ३ मा भारतको अमृतसरमा भएको थियो। उनको बाल्यकाल अमेरिकाको न्यूयोर्कमा बितेको थियो जहाँ उनको बुबा सिटी युनिभर्सिटीमा शिक्षक थिए। दीप्ती नवललाई बाल्यकालदेखि नै अभिनयका साथै चित्रकला र फोटोग्राफीमा पनि रुचि थियो।

## चलचित्र करियर 
उनले सन् १९७८ मा तत्कालीन चर्चित निर्देशक श्याम बेनेगलको चलचित्र ‘जुनून’ बाट आफ्नो चलचित्र करियर सुरु गरेकी थिइन् तर उनले वास्तविक लोकप्रियता सन् १९८० को चलचित्र ‘एक बार फिर’ बाट पाइन्। उनले अभिनय गरेकी चलचित्रहरू 'चश्मे बद्दूर', 'कथा' र 'साथ-साथ'को लागि चिन्ने गरिन्छ।

### प्रमुख चलचित्रहरू 
## पुरस्कार र नामाङ्कन 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू 
* 
* 
* 

श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९५२ मा जन्म
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:पन्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:मराठी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
बुङ्गल नगरपालिका

'''''' बझाङ जिल्लाका २ नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका दहबगर, खिरातडी, देउलीकोट, पीपलकोट र काफलसेरी गाविसहरू यसमा गाभिएको थियो।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ३३,८१२ रहेको छ भने यहाँ ६,३७२ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला विकास समिति, बझाङ 

श्रेणी:बझाङ जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका नगरपालिकाहरू
विदेह राज्य

**विदेह** उत्तर-पूर्वी दक्षिण एसियाको एक प्राचीन हिन्द-आर्य जनजाति थियो जसको अस्तित्व फलाम युगको समयमा प्रमाणित गरिएको छ। विदेह राज्यको सिमाना पश्चिममा सदनिरा नदी, पूर्वमा कौशिकी नदी, दक्षिणमा गङ्गा नदी र उत्तरमा हिमालय पर्वतहरू थिए। सदनिरा नदीको पश्चिममा वैदेहको छिमेकी कोसल राज्य थियो।

## स्थान 
सदनिरा र कौशिकी नदीहरू पछिको विदेह गणतन्त्रको सम्बन्धित पश्चिमी र पूर्वी सिमानाहरू रहे, यद्यपि यसको क्षेत्रले पूर्व विदेह राज्यको उत्तरी भाग मात्र ओगटेको थियो, जसलाई महा-विदेह भनिन्छ। विदेह गणतन्त्र हिमालय पर्वतको फेदमा अवस्थित थियो, जसमा अहिले तराई क्षेत्र र तल्लो पहाडी शृङ्खलाहरू सहित नेपालको दक्षिण-पूर्वी भागहरू, साथै वर्तमान समयको भारतीय राज्य बिहारको उत्तरी भागमा अवस्थित थियो।मल्ल गणतन्त्रहरू गणतन्त्रकालमा सदनिराको पश्चिममा विदेहका छिमेकी थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मिथिला
श्रेणी:नेपालका वंशहरू
श्रेणी:रामायणमा राज्यहरू
श्रेणी:गणसङ्घ
गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)

**

**गोरखा १''' नेपालको गोरखा जिल्लाका दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूमध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले नेपाल सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।

## सम्मिलित क्षेत्रहरू 
गोरखा १ मा, चुमनुव्री गाउँपालिका, धार्चे गाउँपालिका, आरूघाट गाउँपालिका, भीमसेनथापा गाउँपालिका, गण्डकी गाउँपालिका, सहिद लखन गाउँपालिका, र गोरखा नगरपालिकाको १-७ वडाहरू समावेश छ।

## प्रदेश सभा खण्डहरू 
गण्डकी प्रदेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ:
* गोरखा १ (क)
* गोरखा १ (ख)

## संसद सदस्य 
### संसद/संविधान सभा 
### प्रदेश सभा 
#### १(क) 
#### १(ख) 
## निर्वाचन परिणामहरू 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ 
#### प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९ 
##### १(क) 
##### १(ख) 
#### प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४ 
#### प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४ 
##### १(क) 
##### १(ख) 
#### संविधान सभा निर्वाचन, २०७० 
#### संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ 
#### आम निर्वाचन २०५६ 
#### आम निर्वाचन २०५१ 
#### आम निर्वाचन २०४८ 
## यो पनि हेर्नुहोस् 
*नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* गोरखाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा

श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्ला
वज्जी

**वज्जी** एक पुरातन हिन्द-आर्य जनजाति लीग थियो जुन उत्तर-पूर्वी दक्षिण एसियामा फलाम युगको अवधिमा अवस्थित थियो। वज्जी लीग वैशाली शहर वरिपरि केन्द्रित लिच्छविहरूको नेतृत्वमा गणतन्त्र जनजाति राज्यहरूको लीग थियो। लिगका अन्य सदस्यहरू मिथिला क्षेत्रका वैदेहहरू र नायकहरू थिए।

## नाम 
वाज्जि लीगको नाम वज्जी जनजातिको नाममा राखिएको थियो, जुन कुनै समय लिग रहेको क्षेत्रमा सबैभन्दा शक्तिशाली जनजाति थियो।

## स्थान 
वज्जी लीगको क्षेत्रफल क्रमशः उत्तर, पूर्व, दक्षिण र पश्चिममा हिमालय पर्वत र महानदी, गङ्गा र सदनिरा नदीहरूले घेरिएको थियो। वज्जि लीग भित्र, लिच्छविकहरू गङ्गा नदीको उत्तरमा र सदनिरा नदीको पूर्वमा, दक्षिणपश्चिम क्षेत्रमा बसोबास गर्थे। वैदेह सदानिरा र कौशिकी नदीहरू बीचको हिमालय पर्वतको फेदमा, अहिले तराई क्षेत्र र तल्लो पहाडी शृङ्खलाहरू सहित नेपालको दक्षिण-पूर्वी भागहरू, साथै वर्तमान समयको बिहार राज्यको  उत्तरी भागमा बस्थे।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मिथिला
श्रेणी:गणसङ्घ
श्रेणी:महाजनपद
मगध

**मगध** एक क्षेत्र र सोह्र महाजनपद मध्ये एक थियो, जुन अहिले दक्षिण बिहार (विस्तार हुनु अघि) पूर्वी गङ्गा मैदानमा छ। मगधमा बृहद्रथ वंश, प्रद्योता वंश (६८२–५४४ ईसापूर्व), हर्यक वंश (५४४–४१३ ईसापूर्व), शिशुनाग वंश (४१३–३४५ ईसापूर्व) र मौर्य वंशले यसको अन्त्यसम्म शासन गरेको थियो। 

मगधले जैन र बौद्ध धर्मको विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो। उत्तरी भारतका चार ठुला साम्राज्यहरू, नन्द साम्राज्य, मौर्य साम्राज्य, शुंगा साम्राज्य र गुप्त साम्राज्यले उत्तराधिकारी बने। पाल साम्राज्यले मगधमा पनि शासन गर्यो र पाटलीपुत्रमा शाही शिविर बनाए।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* महाजनपद
* भारतको इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मगध
श्रेणी:प्राचीन भारत
श्रेणी:प्राचीन बङ्गाल
श्रेणी:बिहारको इतिहास
श्रेणी:महाजनपद
नन्द साम्राज्य

**नन्द राजवंश**ले भारतीय उपमहाद्वीपको उत्तरी भागमा चौथो शताब्दी ईसा पूर्वमा र सम्भवतः पाँचौँ शताब्दी ईसापूर्वमा शासन गरेको थियो। नन्दहरूले पूर्वी भारतको मगध क्षेत्रमा शिशुनाग वंशलाई पराजित गरे र उत्तरी भारतको ठुलो भाग समावेश गर्न आफ्नो साम्राज्य विस्तार गरे। अन्तिम नन्द राजालाई मौर्य साम्राज्यका संस्थापक चन्द्रगुप्त मौर्य र पछिका गुरु चाणक्यले पराजित गरेका थिए।

## धर्म 
नन्द साम्राज्यको जनसङ्ख्यामा हिन्दु, बौद्ध र जैन धर्मका अनुयायीहरू थिए। नन्द र मौर्यहरूले बृहत्तर मगध क्षेत्रमा उत्पत्ति भएका धर्महरू, जैन धर्म, अजीविकवाद र बौद्ध धर्मलाई संरक्षण गरेको देखिन्छ। भारतका पुराणहरूले नन्दहरूलाई अधर्मिकाको रूपमा लेबल गर्दछ, उनीहरूले धर्म वा धार्मिक आचरणको मानदण्डहरू पालना नगरेको सङ्केत गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नन्द साम्राज्य
श्रेणी:मगध
श्रेणी:प्राचीन बङ्गाल
श्रेणी:उत्तर प्रदेशको इतिहास
कोसल

**कोसल राज्य** एक समृद्ध संस्कृति भएको प्राचीन भारतीय राज्य थियो, जुन वर्तमान उत्तर प्रदेशको अवध क्षेत्रको पश्चिमी ओडिशासम्मको क्षेत्रसँग मेल खान्छ। यो विदेहको छिमेकी क्षेत्रसँग जोडिएको वैदिक कालको उत्तरार्धमा एउटा सानो राज्यको रूपमा देखा पर्‍यो।

## इतिहास 
५ औं शताब्दी ईसा पूर्वको दौडान, कोसलले शाक्य कुलको क्षेत्रलाई समावेश गर्यो, जसमा बुद्ध थिए। बौद्ध ग्रन्थ अङ्गुत्तर निकाय र जैन ग्रन्थ, भगवती सुत्रका अनुसार, कोसल ६ देखि ५ औं शताब्दीमा सोलसा (सोलह) महाजनपदहरू (शक्तिशाली क्षेत्रहरू) मध्ये एक थियो, र यसको सांस्कृतिक र राजनीतिक शक्तिले यसलाई एक महान शक्ति स्थान प्राप्त गर्‍यो।

छिमेकी राज्यहरू संग युद्ध को एक शृङ्खला पछि, यो अन्ततः पराजित भयो र ५ औं शताब्दी ईसा पूर्व मा मगध राज्यमा समाहित भयो। मौर्य साम्राज्यको पतन पछि र कुषाण साम्राज्यको विस्तार हुनु अघि, कोसलमा देव वंश, दत्त वंश र मित्र वंशले शासन गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कोसल
श्रेणी:छत्तीसगढको इतिहास‎
श्रेणी:महाजनपद
श्रेणी:उत्तर प्रदेशको इतिहास
शिशुनाग वंश

**शिशुनाग वंश** मगधको चौथो शासक राजवंश हो, जुन प्राचीन भारतको साम्राज्य हो। हिन्दु पुराणका अनुसार, यो राजवंश मगधको दोस्रो शासक राजवंश थियो, हर्यक वंशको उत्तराधिकारी।

## इतिहास 
बौद्ध परम्परा अनुसार, हर्यक राज्यमा शिशुनाग अमात्य थिए, जसले विद्रोह गरी राजा बने। शिशुनागले ४१३ ईसा पूर्वमा आफ्नो वंशको स्थापना राजगीर र पछि पाटलीपुत्र (दुबै हाल बिहारमा) मा भएको थियो। पुराणका अनुसार, शैशुनागहरू पछि नन्द साम्राज्यले पछ्याएको थियो, जुन महानन्दिनका छोरा महापद्म नन्दले स्थापना गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मगध
श्रेणी:मगधका वंशहरू
सुङ्ग साम्राज्य

**सुङ्ग साम्राज्य** मगधको एक पुरातन भारतीय राजवंश थियो जसले लगभग १८५ देखि ७३ ईसापूर्वसम्म उत्तरी भारतीय उपमहाद्वीपको अधिकांश क्षेत्रलाई नियन्त्रण गर्यो। मौर्य साम्राज्यको सिंहासन ग्रहण गरेपछि पुष्यमित्रद्वारा राजवंशको स्थापना भएको थियो। यसको राजधानी पाटलीपुत्र थियो, तर पछि भागभद्र जस्ता सम्राटहरूले पूर्वी मालवाको बेसनगर (आधुनिक विदिशा) मा दरबार सञ्चालन गरे।

## पतन 
राजवंशका दोस्रो राजा अग्निमित्रको मृत्यु पछि, साम्राज्य द्रुत रूपमा विघटन भयो: शिलालेख र सिक्काहरूले सङ्केत गर्दछ कि उत्तरी र मध्य भारतको धेरै भागमा साना राज्यहरू र सहर-राज्यहरू थिए जुन कुनै पनि सुङ्ग प्रभुत्वबाट स्वतन्त्र थिए। सुङ्गसका अन्तिम राजा देवभूतिको हत्या उनका मन्त्री वासुदेव कण्वले गरेका थिए, जसले त्यसपछि कणव वंश स्थापना गरेका थिए।

## सम्राटहरू 
* पुष्यमित्र
* अग्निमित्र
* वासुज्येश
* वसुमित्र
* भद्रका
* पुलिनडका
* भागभद्र
* देवभूति

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* मौर्य साम्राज्य
* सातवाहन वंश

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सुङ्ग साम्राज्य
श्रेणी:मगध
श्रेणी:प्राचीन बङ्गाल
बृहद्रथ वंश

**बृहद्रथ राजवंश** मगधको पहिलो शासक वंश थियो। बृहद्रथ वंशका संस्थापक थिए। बृहद्रथको नाम ऋग्वेदमा पनि पाइन्छ। विष्णु पुराणका अनुसार मगध वैदिक कालमा सबैभन्दा बहुमूल्य राज्य मात्र थिएन तर भारतको सभ्यता र शक्तिको केन्द्र पनि थियो। मगधका सबैभन्दा प्राचीन राजा बृहद्रथ हुन्।

## इतिहास 
बृहद्रथ (महारथ पनि) मगधका राजा र बृहद्रथ वंशका संस्थापक थिए। महाभारत र पुराणका अनुसार छेदीका कुरु राजा उपरीचार वासुका पाँच छोराहरूमध्ये उहाँ जेठा हुनुहुन्थ्यो र उनकी रानी गिरिका थिइन्। जरासन्ध बृहद्रथका पुत्र र वंशका सबैभन्दा महान शासक थिए। जरासन्ध सबै बृहद्रथ राजकुमारहरूमा सबैभन्दा प्रसिद्ध राजा थियो। पुरातन ग्रन्थहरू अनुसार त्यहाँ 24 बृहद्रथ राजाहरू थिए जसले धेरै वर्ष शासन गरे।

## शासकहरू 
* बृहद्रथ
* जरासन्ध
* सहदेव
* सोमाधि
* श्रुतस्राव
* आयुतायुस
* निरामित्र

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मगध
श्रेणी:भारतका वंशहरू
श्रेणी:मगधका वंशहरू
सातवाहन वंश

**सातवाहन** दक्कन क्षेत्रमा आधारित एक प्राचीन भारतीय राजवंश थियो। अधिकांश आधुनिक विद्वानहरूले विश्वास गर्छन् कि सातवाहन शासन दोस्रो शताब्दी ईसापूर्वको अन्त्यमा सुरु भएको थियो र तेस्रो शताब्दीको प्रारम्भसम्म चलेको थियो, यद्यपि केहीले पुराणहरूमा आधारित तेस्रो शताब्दी ईसापूर्वको प्रारम्भमा आफ्नो शासनको शुरुवात तोकेका छन्, तर पुरातात्विक प्रमाणहरूले पुष्टि गरेका छैनन्।

## इतिहास 
सातवाहनहरूको बारेमा जानकारी पुराणहरू, केही बौद्ध र जैन ग्रन्थहरू, राजवंशका शिलालेखहरू र सिक्काहरू, र विदेशी (ग्रीक र रोमन) खाताहरूबाट आउँछ जुन व्यापारमा केन्द्रित हुन्छ। यी स्रोतहरूबाट उपलब्ध गराइएका जानकारी पूर्ण निश्चितताका साथ राजवंशको इतिहासको पुनर्निर्माण गर्न पर्याप्त छैनन्। फलस्वरूप, सातवाहन कालक्रमको बारेमा धेरै सिद्धान्तहरू छन्।

## सांस्कृतिक उपलब्धिहरू 
सातवाहनहरूले संस्कृतको सट्टा प्राकृत भाषालाई संरक्षण गरे। सातवाहन राजा हालाले गाह सत्तसाई (संस्कृत: गाथा सप्तशती) भनेर चिनिने महाराष्ट्री कविताहरूको सङ्ग्रह सङ्कलन गर्नका लागि प्रसिद्ध छन्, यद्यपि भाषाई प्रमाणहरूबाट यस्तो देखिन्छ कि अहिलेको कृतिलाई अर्को शताब्दी वा दुई शताब्दीमा पुन: सम्पादन गरिएको हुनुपर्छ। यस पुस्तकको माध्यमबाट कृषि नै जीविकोपार्जनको मुख्य साधन भएको प्रष्ट भयो। साथै अनेक किसिमका अन्धविश्वास पनि व्याप्त थिए। यसबाहेक, हलका मन्त्री गुणाध्याय बृहतकथाका लेखक थिए।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* मगध

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सातवाहन वंश
श्रेणी:तेलङ्गानाको इतिहास
कण्व वंश

**कण्व वंश** जसले पूर्वी र मध्य भारतका केही भागहरूमा शुङ्ग राजवंशलाई पराजित गर्यो, र ७३ ईसा पूर्वदेखि २८ ईसापूर्वसम्म शासन गर्यो। यद्यपि पुराणिक साहित्यले शुङ्ग साम्राज्यको पूर्व राजधानी पाटलीपुत्र, मगधमा पूर्वी भारतबाट शासन गरेको सङ्केत गर्दछ, तर तिनीहरूको सिक्का मुख्यतया मध्य भारतको विदिशा क्षेत्र र वरपर पाइन्छ, जुन पछि शुङ्ग शासकहरूको राजधानी पनि थियो।

## शासकहरू 
कण्व वंशका प्रथम शासक वासुदेव थिए जसको नामबाट गोत्र वंशको नामाकरण गरिएको थियो। उनको उत्तराधिकारी उनका छोरा भूमिमित्रले गरे। सातवाहन वंश द्वारा काणव वंश को पराजय मध्य भारत मा एक स्थानीय घटना थियो। यद्यपि, सङ्ख्यात्मक र इपिग्राफिक प्रमाणहरूले बताउँछ कि मगध आफैं कौशाम्बीको मित्र वंशको आधिपत्यमा ईसापूर्व १ शताब्दीदेखि दोस्रो शताब्दी ईस्वी सम्म थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* मगध
* सातवाहन वंश

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मगध
श्रेणी:मगधका वंशहरू
प्रद्योत वंश

**प्रद्योत राजवंश** छैटौँ शताब्दी ईसा पूर्वमा मध्य दक्षिण एसियामा अवन्तीको फलाम युगको वैदिक राज्य हो, यद्यपि अधिकांश पुराणहरूले यस वंशले मगधमा बृहद्रथ वंशको उत्तराधिकारी भएको बताएको छ। राजवंशले १३८ वर्ष शासन गरेको थियो।

## शासकहरू 
* प्रद्योत महासेना
* पलाका
* विशाखायुपा
* अजका
* वार्तिवर्धन

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* हर्यक वंश

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मगध
श्रेणी:भारतका वंशहरू
पल्लव वंश

**पल्लव राजवंश** २७५ ई देखि ८९७ ई सम्म अस्तित्वमा थियो, जसले डेक्कनको एक महत्वपूर्ण भागमा शासन गर्यो, जसलाई टोन्डाइमण्डलम पनि भनिन्छ। राजवंश सातवाहन वंशको पतन पछि प्रमुखतामा बढ्यो, जससँग उनीहरूले पहिले सामन्तहरूको रूपमा सेवा गरेका थिए। पल्लवहरू महेन्द्रवर्मन प्रथम र नरसिंहवर्मनको शासनकालमा एक प्रमुख दक्षिण भारतीय शक्ति बने, र ९औँ शताब्दीको अन्त्यसम्म लगभग ६०० वर्षसम्म दक्षिणी आन्ध्र क्षेत्र र तमिल क्षेत्रको उत्तरी भागहरूमा प्रभुत्व जमाए।

## इतिहास 
पल्लवहरूको उत्पत्तिको बारेमा विद्वानहरूले बहस गरेका छन्। उपलब्ध ऐतिहासिक सामग्रीहरूमा ४औँ शताब्दीको पहिलो चौमासिकमा शिवस्कन्दवर्मनको तीनवटा तांबे-प्लेट अनुदानहरू समावेश छन्, जुन सबै कांचीपुरमबाट जारी गरिएको थियो तर आन्ध्र प्रदेशका विभिन्न भागहरूमा फेला परेको थियो, र सिंहवर्मनको अर्को शिलालेख पहिलो आधा शताब्दी अघिको पलनाडु क्षेत्रमा।

संस्कृत र प्राकृत मुख्य भाषाहरू थिए जुन पल्लवहरूले आफ्नो शिलालेखमा प्रयोग गरेका थिए, यद्यपि केही रेकर्डहरू तमिलमा जारी छन्। धेरै पल्लव शाही शिलालेखहरू संस्कृत वा प्राकृतमा थिए, जसलाई आधिकारिक भाषा मानिन्छ। त्यसैगरी आन्ध्र प्रदेश र कर्नाटक राज्यमा पाइने शिलालेखहरू संस्कृत र प्राकृतमा छन्। संस्कृतलाई सिंहविष्णु र नरसिंहवर्मन द्वितीयले साहित्यमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:पल्लव वंश
श्रेणी:हिन्दु वंशहरू
श्रेणी:तमिलनाडुको इतिहास
जनपद

अङ्गुठाकार|352x352पिक्सेल|जनपद
**जनपदहरू** भारतीय उपमहाद्वीपमा वैदिक कालका राज्यहरू, गणतन्त्रहरू (गणपद) र राज्यहरू (सामराज) थिए। वैदिक काल लेट कांस्य युग देखि फलाम युग सम्म पुग्छ: लगभग १५०० ईसा पूर्व देखि ६ औं शताब्दी ईसा पूर्व सम्म। सोह्र महाजनपदहरूको उदयको साथ, अधिकांश राज्यहरू अधिक शक्तिशाली छिमेकीहरूद्वारा गाभिए, यद्यपि केही स्वतन्त्र रहे।

## विकास 
वैदिक संहिताहरूमा, जन शब्दले जनजातिलाई जनाउँछ, जसका सदस्यहरू साझा वंशमा विश्वास गर्थे। राजाको नेतृत्वमा जनहरू थिए। समिति जन सदस्यहरूको साझा सभा थियो, र राजालाई चुन्ने वा पदच्युत गर्ने शक्ति थियो। सभा बुद्धिमान् एल्डरहरूको सानो सभा थियो, जसले राजालाई सल्लाह दियो।

## सूची 
वेदहरूले प्राचीन भारतका पाँच उप-विभागहरू उल्लेख गरेका छन्:

* *उदिच्य* (उत्तरी क्षेत्र)
* *प्रच्य* (पूर्वी क्षेत्र)
* *दक्षिण* (दक्षिण क्षेत्र)
* *प्रत्याच्य* (पश्चिमी क्षेत्र)
* *मध्यदेश* (मध्य क्षेत्र)

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* महाजनपद

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतको इतिहास
श्रेणी:भारतका साम्राज्य र राज्यहरू
पश्चिमी क्षत्रप

**पश्चिमी क्षत्रप** (ब्राह्मी:, *महाक्षत्रप*, "महान क्षत्रप") भारतको पश्चिमी र मध्य भाग (सौराष्ट्र र मालवा: आधुनिक गुजरात, महाराष्ट्र, राजस्थान र मध्य प्रदेश राज्यहरू) का इन्डो-स्काइथियन (सका) शासक थिए। पश्चिमी क्षत्रपहरू भारतीय उपमहाद्वीपको उत्तरी भागमा शासन गर्ने कुषाणहरूसँग समकालीन थिए, र सम्भवतः कुषाणहरूका वासलहरू थिए।

## इतिहास 
ईस्वी दोस्रो शताब्दीमा सातवाहन वंशका सम्राट गौतमीपुत्र सातकर्णीले शक शासकहरूलाई पराजित गरेपछि पश्चिमी क्षत्रपहरूको शक्ति घट्न थाल्यो। यस पछि, शक राज्य पुनर्जीवित भयो, तर अन्ततः ४ औं शताब्दी ईस्वीमा गुप्त साम्राज्यको चन्द्रगुप्त द्वितीय द्वारा नष्ट भयो। पश्चिमी क्षत्रपहरू, अभिरस/अहिरहरूबाट परास्त भएपछि, तेस्रो शताब्दीको दोस्रो भागमा द्रुत रूपमा पतन भयो।

"भारतको महान भाषिक विरोधाभास" को रूपमा वर्णन गरिएकोमा, संस्कृत शिलालेखहरू प्राकृत शिलालेखहरू भन्दा धेरै पछि देखा पर्‍यो, यद्यपि प्राकृतलाई संस्कृत भाषाको वंशज मानिन्छ। रुद्रदमनको शासनकालमा, लगभग १५० ईस्वीमा, यो पनि थाहा छ कि ग्रीक लेखक यवनेश्वरले "ग्रीक बोल्न नसक्नेहरूको प्रयोग" को लागि ग्रीकबाट संस्कृतमा यवनजातक अनुवाद गरे, जुन अनुवाद पछि सबै ज्योतिषशास्त्रको लागि एक अधिकार बनेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पश्चिमी क्षत्रप
श्रेणी:भारतका वंशहरू
बिफर

**बिफर** एक संक्रामक रोग थियो जुन भेरिओला भाइरसको कारणले हुन्छ जुन ओर्थोपक्स भाइरस जीनससँग सम्बन्धित छ। अन्तिम प्राकृतिक रूपमा हुने केस अक्टोबर १९७७ मा निदान गरिएको थियो, र विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले  सन् १९८० मा यो रोगको विश्वव्यापी उन्मूलन प्रमाणित गर्यो, यसलाई उन्मूलन गर्ने एक मात्र मानव रोग बनायो।

## लक्षणहरू 
रोगको प्रारम्भिक लक्षणहरूमा ज्वरो र बान्ता समावेश थियो। यसपछि मुखमा अल्सर र छालामा दाग देखा पर्छ। धेरै दिनहरूमा, छालाको दाग केन्द्रमा दाँत भएको तरल पदार्थले भरिएको छालामा परिणत हुन्छ। मृत्युको जोखिम लगभग ३०% थियो, बच्चाहरू बीच उच्च दर संग। अक्सर, बाँचेकाहरूको छालामा व्यापक दागहरू थिए, र कोहीलाई अन्धो बनाउथो।

## रोकथाम 
बिफरलाई रोक्नको लागि प्रयोग गरिएको सबैभन्दा प्रारम्भिक प्रक्रिया भेरियोला माइनर भाइरस (सम्भावित भ्रमबाट बच्न बिफर भ्याक्सिनको परिचय पछि भेरियोलेसन भनेर चिनिन्छ) को खोप थियो, जुन सम्भवतः भारत, अफ्रिका र चीनमा यो अभ्यास युरोपमा आउनुभन्दा पहिले भएको थियो। भारतमा टीकाकरणको उत्पत्ति भएको विचारलाई चुनौती दिइएको छ, किनकि केही पुरातन संस्कृत चिकित्सा ग्रंथहरूले टीकाकरणको प्रक्रियालाई वर्णन गरेको छ। चीनमा बिफरको बिरूद्ध टीकाकरणको खाता १० औं शताब्दीको अन्त्यमा भेट्टाउन सकिन्छ, र यो प्रक्रिया १६ औं शताब्दीमा मिङ वंशको समयमा व्यापक रूपमा अभ्यास गरिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बिफर
पश्चिम एसिया

अङ्गुठाकार|पश्चिमी एसिया
**पश्चिमी एसिया**, जसलाई **पश्चिम एसिया** वा **दक्षिणपश्चिम एसिया** पनि भनिन्छ, एसियाको सबैभन्दा पश्चिमी क्षेत्र हो, जसलाई केही शिक्षाविद्हरू, संयुक्त राष्ट्र सङ्घका निकायहरू र अन्य संस्थाहरूले परिभाषित गरेका छन्। पश्चिमी एसियाले  को क्षेत्रफल ओगटेको छ, जसको जनसङ्ख्या लगभग ३१३ मिलियन छ।

## इतिहास 
"नजिक पूर्व" एक भूराजनीतिक अवधारणाको रूपमा प्रचलित हुनु अघि, १९ औं शताब्दीको प्रारम्भमा पश्चिमी एसिया" एक भौगोलिक शब्दको रूपमा प्रयोगमा थियो। शास्त्रीय पुरातनताको इतिहासको सन्दर्भमा, "पश्चिम एसिया" को अर्थ एसियाको भाग हो भनेर बुझ्न सकिन्छ। शास्त्रीय पुरातनता, "इन्टिरियर एसिया", अर्थात् सिथिया, र "पूर्वी एसिया" को पहुँचको विपरीत, शास्त्रीय लेखकहरूमा भौगोलिक ज्ञानको सबैभन्दा पूर्वी पहुँच, अर्थात् ट्रान्सोक्सानिया र भारत।

## देशहरू 
* टर्की
* साउदी अरब
* संयुक्त अरब इमिरेट्स
* अबखाजिया
* आर्मेनिया
* अजरबैजान
* जर्जिया
* इजरायल
* इरान
* साइप्रस

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:पश्चिमी एसिया
कमलबहादुर शाह

**कमलबहादुर शाह** नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशका वर्तमान मुख्यमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका नेता हुन्। यिनी नेपालको संविधान २०७२ को धारा १६८ को उपधारा २ बमोजिम वि.सं. २०७९ माघ २६ गते मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थिए।उनी वि.सं. २०७९ पुस २० गते नेपाली कांग्रेसको सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा संसदीय दलको नेता छानिएका थिए।

## जीवनी
कमलबहादुर शाहको जन्म वि.सं. २०२८ माघ १० गते नेपालको अछाम जिल्लाको रामारोशन गाउँपालिकामा भएको थियो। उनी बुवा मंगलबहादुर शाह र आमा चन्द्रा कँडेल शाहको सन्तान हुन्।

## राजनीतिक जीवन
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:सन् १९७२ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेश सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:हुम्ला जिल्लाका मानिसहरू
डोली भट्ट

**डोली भट्ट** ( , जन्म ११ जनवरी २००२, कञ्चनपुर, नेपाल) नेपाली महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीबाट खेल्ने नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन्।

## खेल करियर 
उनलाई २०१९ थाइल्याण्ड महिला टी-२० स्म्यासका लागि नेपाली महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीमा समावेश गरिएको थियो।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपाली महिला क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी: सन् २००२ मा जन्म
श्रेणी:कञ्चनपुर जिल्लाका मानिसहरू
उत्तर एसिया

**उत्तर एसिया** वा **उत्तरी एसिया**, जसलाई **साइबेरिया** पनि भनिन्छ, एसियाको उत्तरी क्षेत्र हो, जुन भौगोलिक सर्तहरूमा परिभाषित गरिएको छ र रूसको एसियाली भागसँग सह-व्यापक छ, र उरल पर्वतको पूर्वमा तीन रूसी क्षेत्रहरू मिलेर बनेको छ: उरल, साइबेरिया। र रूसी सुदूर पूर्व। स्लाभ र अन्य इन्डो-युरोपियनहरूले उत्तर एसियाको जनसङ्ख्याको विशाल बहुमत बनाउँछन्, र यस क्षेत्रको जनसङ्ख्याको ८५% भन्दा बढी युरोपेली मूलका छन्।

## भूगोल 
सामान्य रूपमा उत्तरी एसियाको जियोमोर्फोलजी अपूर्ण रूपमा ज्ञात छ, यद्यपि निक्षेपहरू र पर्वत शृङ्खलाहरू राम्ररी परिचित छन्। उत्तरी एसिया अङ्गारा शिल्डको वरिपरि बनाइएको छ, जुन येनिसे नदी र लेना नदीको बीचमा छ। यो लौरासियाका टुक्राहरूबाट विकसित भएको थियो, जसका चट्टानहरू मुख्यतया प्रीक्याम्ब्रियन क्रिस्टलीय चट्टानहरू, गिनेसिसहरू, र स्किस्टहरू र गोन्डवाना थिए। साइबेरियाका यी रुसी नागरिकहरूमध्ये अधिकांश स्लाभिक मूलका रुसी र रुसी युक्रेनीहरू हुन्। रूसी जनगणना रेकर्डहरूले सङ्केत गर्दछ कि तिनीहरूले क्षेत्रको जनसङ्ख्याको अनुमानित १०% मात्र बनाउँछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:उत्तर एसिया
श्रेणी:एसियाको भूगोल
कान्तवती

**कान्तावती देवी** **झा/मिश्र** (वि. सं. १८३३-१८५६ कात्तिक १९) नेपालका राजा रणबहादुर शाहकी प्रिय पत्नी थिइन्। उनी गीर्वानयुद्धविक्रम शाहकी आमा थिइन्। बिफरका कारण उनको मृत्यु भयो।

## प्रारम्भिक जीवन 
कान्तवतीको जन्म मैथिली ब्राह्मण परिवारमा भएको थियो। उनको सानै उमेरमा विवाह भएको थियो र चाँडै विधवा भइन्।

## महारानी 
वि. सं. १८५४ असार १९ गते कान्तवतीको कोखबाट गीर्वानयुद्धविक्रम शाह जन्मे र सर्त अनुसार उत्तराधिकारी महारानी सुवर्णप्रभावको छोरो रणोद्योत शाहलाई हटाएर कान्तवतीबाट जन्मिने गीर्वानयुद्धविक्रम शाहलाई उत्तराधिकारी र युवराज बनाइएको थियो। कान्तावती जीवित हुँदा गिरीवानले सिंहासनमा बस्न सफल भए भनी सुनिश्चित गर्न २३ मार्च १७९९ मा मात्र २३ वर्षका रणबहादुरले आफ्नो पहिलो पत्नी राज राजेश्वरीलाई राजाको रूपमा राखेर आफ्नो छोराको पक्षमा त्याग गरे। गीर्वाणयुद्ध डेढ वर्षको अल्पायुमै नेपालका राजा भएका थिए। 

रणबहादुर शाह आफ्नी बिरामी पत्नी कान्तावतीलाई आफ्नी दोस्रो पत्नी महारानी सुवर्णप्रभा देवीसँग तपस्वी जीवनमा जोडे र देवपाटनमा भगवा पहिरन लगाएर आफूलाई स्वामी निर्वाणानन्द उपाधि दिए। तर, रणबहादुरको त्याग केही महिना मात्रै टिक्यो। वि. सं. १८५६ कात्तिक १९ गते कान्तवतीको निधन बिफरका कारण भयो। त्यतिबेला उनलाई क्षयरोग भएको मानिएको थियो र रणबहादुर शाहले एक लाख रूपैयाँ खर्च गरेर ब्राह्मण, गुभाजू र बाँडाहरूद्वारा विभिन्न देवदेवीका पीठमा पूजा र अनुष्ठान गरेका थिए।  कान्तवतीको मृत्युपछि राजा बौलाहा भए भन्ने कुरा धेरै इतिहासकारहरूले वर्णन गरेका छन्। कान्तावतीको अपरिहार्य मृत्यु पछि, रणबहादुरले मन्दिरहरू अपवित्र र परिचर चिकित्सक र ज्योतिषीहरूलाई क्रूर सजाय दिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपालको महारानी
श्रेणी:शाहवंश
भारतीय रुपैयाँ

**भारतीय रुपैयाँँ** (प्रतीक: ₹; कोड: INR) भारतीय गणतन्त्रको आधिकारिक मुद्रा हो। रुपैयाँलाई १०० पैसामा विभाजित गरिएको छ, यद्यपि २०२३ को अनुसार, १ रुपैयाँको सिक्का प्रयोगमा सबैभन्दा कम मूल्य हो जबकि ५०० रुपैयाँँ उच्चतम हो। मुद्रा जारी गर्ने कार्य भारतीय रिजर्भ बैङ्क द्वारा नियन्त्रण गरिन्छ।

## इतिहास 
भारतीय रुपैयाँँको इतिहास लगभग ६ औं शताब्दी ईसा पूर्वमा पुरातन भारतमा फर्किएको छ: प्राचीन भारत चिनियाँ वेन र लिडियन राज्यका साथसाथै संसारमा सबैभन्दा प्रारम्भिक सिक्का जारीकर्ताहरू मध्ये एक थियो। गुप्त साम्राज्यले चन्द्रगुप्त द्वितीय द्वारा पहिलेका पश्चिमी क्षत्रपहरूबाट स्पष्ट रूपमा प्रभाव पारेको ठूलो सङ्ख्यामा चाँदीका सिक्काहरू उत्पादन गरे। चाँदीको रूपक () सिक्काको तौल लगभग २० रास (२.२६७८ ग्राम) थियो। 

## विश्वव्यापी रुपैयाँको उपयोग 
भारतको विभाजन पछि, पाकिस्तानी रुपैयाँ अस्तित्वमा आयो, सुरुमा भारतीय सिक्का र भारतीय मुद्रा नोटहरू प्रयोग गरी "पाकिस्तान" को साथ ओभरस्ट्याम्प गरिएको थियो। पहिले भारतीय रुपैयाँ अडेन, ओमान, दुबई, कुवेत, बहराइन, कतार, ट्रुसियल राज्यहरू, केन्या, टांगानिका, युगान्डा, सेशेल्स र मौरिसस सहित अन्य देशहरूको आधिकारिक मुद्रा थियो। भुटानी न्गुल्त्रुम भारतीय रुपैयाँ संग बराबर मा पेग गरिएको छ; भुटानमा दुवै मुद्राहरू स्वीकार गरिन्छ। नेपाली रुपैयाँ ०.६२५ मा पेग गरिएको छ; भुटान र नेपालमा भारतीय रुपैयाँ स्वीकार गरिन्छ। २९ जनवरी २०१४ मा, जिम्बाब्वेले भारतीय रुपैयाँलाई कानूनी टेन्डरको रूपमा प्रयोग गर्न थप्यो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:रुपैयाँ
आन्ध्र इक्ष्वाकु

**इक्ष्वाकु राजवंश**ले भारतको पूर्वी कृष्णा नदी उपत्यकामा आफ्नो राजधानी विजयपुरी (आधुनिक आन्ध्र प्रदेशको नागार्जुनकोन्डा) बाट लगभग ३ र ४ औं शताब्दी ईस्वीमा शासन गरेको थियो। इक्ष्वाकुहरूलाई **आन्ध्र इक्ष्वाकुस** वा **विजयपुरीको इक्ष्वाकुस** भनेर पनि चिनिन्छ जसले तिनीहरूलाई तिनीहरूको पौराणिक नामहरूबाट छुट्याउन सक्छ। इक्ष्वाकु राजाहरू शैव थिए र तिनीहरूले वैदिक संस्कारहरू गरे, तर बौद्ध धर्म पनि उनीहरूको शासनकालमा फस्ट्यो।

## इतिहास 
ऋग्वेद, अथर्ववेद र जैमिनिय उपनिषद ब्राह्मण जस्ता पुरातन संस्कृत ग्रन्थहरूमा इक्ष्वाकु (शाब्दिक रूपमा, "लौकी") नामक एक पौराणिक राजाको उल्लेख गरिएको छ। रामायण र पुराण जस्ता पछिल्ला ग्रन्थहरूले इक्ष्वाकुका सन्तानहरूको राजवंशलाई उत्तरी भारतको कोसल राज्यको राजधानी अयोध्यासँग जोड्छन्। 

नागार्जुनकोण्डाको भग्नावशेष अष्टभुजा-स्वामीन मन्दिरमा अभिर राजा वशिष्ठी-पुत्र वसुसेनको ३०औं राजकालको शिलालेख फेला परेको छ।

## शासकहरू 
नागार्जुनकोन्डामा फेला परेका शिलालेख र सिक्काबाट चार इक्ष्वाकु शासकहरू चिनिन्छन्। यी राजाहरूको शिलालेख क्यालेन्डर युगको सट्टा तिनीहरूको शासनकालमा मितिहरू छन्, त्यसैले तिनीहरूको शासनको सही मितिहरू अनिश्चित छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:हिन्दु वंशहरू
श्रेणी:भारतका वंशहरू
चुटु वंश

**चुटु राजवंश**ले दक्षिण भारतको डेक्कन क्षेत्रका भागहरूमा पहिलो र तेस्रो शताब्दीको बीचमा शासन गरेको थियो, जसको राजधानी हालको कर्नाटक राज्यको बनवासीमा छ। चुटुहरू सम्भवतः सातवाहन सामन्तहरूको रूपमा सत्तामा पुगेका थिए, र सातवाहन शक्तिको पतन पछि सार्वभौमिकता ग्रहण गरेका थिए। अशोकका शिलालेखहरू बाहेक, चुटु वंशका शिलालेखहरू भारतको कर्नाटक राज्यको उत्तरी भागमा पाइने सबैभन्दा पुरानो कागजातहरू हुन्।

## इतिहास 
कम्तिमा दुई चुटु राजाहरूले "सातकर्णी" उपाधि बोकेका थिए, जुन अधिक उल्लेखनीय सातवाहन वंशसँग सम्बन्धित छ, र जुन सातवाहन कालमा मन्त्रीहरू र साधारण मानिसहरूले पनि बोकेका थिए। चुटु र सातवाहनहरू बीचको सही सम्बन्ध अनिश्चित छ।

चुटुले वर्तमान कर्नाटकको बनवासी सहरको वरिपरि केन्द्रित राज्यमा दुई शताब्दीभन्दा बढी समयसम्म, १२५ देखि ३४५ सम्म शासन गरे। चुटुहरू सम्भवतः सुरुमा सातवाहनहरूको अधीनस्थ थिए, र सातवाहन शक्ति घट्दा स्वतन्त्रता ग्रहण गरे।

## शासकहरू 
* चुटुकुलानन्द
* मुलनन्द
* शिवलानन्द

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:भारतका वंशहरू
श्रेणी:हिन्दु वंशहरू
श्रेणी:भारतका बौद्ध वंशहरू
बिन्दु रावल

**बिन्दु रावल** (, जन्म ११ जुन १९९६) नेपाली महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीबाट खेल्ने नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन्।

## खेलजीवनको सुरूवात 
उनले सन् २०१९ जनवरी १९ मा, चीन विरुद्ध टि २० (आई) अन्तर्राष्ट्रियमा पदार्पण गरेकी थिइन्।

## सन्दर्भहरू 
श्रेणी:नेपाली महिला क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९९६ मा जन्म
श्रेणी:कञ्चनपुर जिल्लाका मानिसहरू