open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
शार्ल लुई मन्टेस्क्यु

**चार्ल्स लुई डे सेकन्डट, बरोन डे ला ब्रेड मोन्टेस्क्यु** (१८ जनवरी १६८९ – १० फेब्रुअरी १७५५), प्रचलित रुपमा **मोन्टेस्क्यु** फ्रान्सेली न्यायाधीश, बौद्धिक, इतिहासकार, र राजनीतिक दार्शनिक.थिए। उनी फ्रान्स का प्रसिद्ध पुँजीजीवी प्रवोधनवादी, वैधानिक राजतन्त्र, शक्ति पृथकीकरण का सिद्धान्तकारका रुपमा चिनिन्छन्।

संसारभरि धेरै संविधानहरूमा लागू गरिएको शक्तिहरूको विभाजनको सिद्धान्तको मुख्य स्रोत उनी हुन्।  उनी राजनीतिक शब्दकोशमा निरंकुशता शब्दको स्थान सुरक्षित गर्न कुनै पनि अन्य लेखक भन्दा बढी काम गरेकोमा पनि चिनिन्छन् । उनको अज्ञात रूपमा प्रकाशित *द स्पिरिट अफ ल* (१७४८) पुस्तक बेलायत र अमेरिकी उपनिवेश दुवैमा राम्रोसँग परिचित भई, संयुक्त राज्य अमेरिकाका संस्थापक पिताहरूलाई अमेरिकी संविधानको मस्यौदामा प्रभाव पारेको थियो । thumb|मोन्टेस्क्ये
## स्रोतहरू
कार्ल रादेक

**कार्ल रादेक** (सन् १८८५-१९३९) - उन्नाइसौँ शताब्दीको अन्तिम दशकको सुरुदेखि गलीशया, पोल्यान्ड र जर्मनीका सामाजिक-जनवादी आन्दोलनमा भाग लिएका थिए । प्रथम विश्वयुद्ध सन् १९१४-१९१८) का वर्षहरूमा अन्तर्राष्ट्रियतावादी स्थितिमा अडेर रहेका थिए, यद्यपि कहिलेकाहीँ केन्द्रवाद (मजदुर आन्दोलनमा एक अवसरवादी धारा)तर्फ झुक्न पुदथे । सन् १९१७ देखि रुसी बोल्सेविक पर्टीका सदस्य थिए, पछि गएर चाहिँ पार्टीविरोधी क्रियाकलापमा संलग्न रहेको हुनाले पार्टीबाट निष्कासित गरिए । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीका सदस्यहरू
इल्या रुवानोभिच

**इल्या अडोल्फोभिच रुवानोभिच** (सन् १८६०-१९२०) - रुसी एसेर (सामाजिक-क्रान्तिकारी) पार्टीका एक जना नेता र अन्तर्राष्ट्रिय समाजवादी ब्यूरोका सदस्य । प्रथम विश्वयुद्ध (सन् १९१४-१९१८) का वर्षहरूमा सामाजिक-अन्धराष्ट्रवादी रहेका थिए । 
१६ अक्टोबर १९२०) एक रूसी क्रान्तिकारी थिए जो १८८० को दशकमा 'द पिपुल्स विल' ('नरोदनया भोल्या') मा सामेल भए। १८८१ मा, यो समूहले जार अलेक्जेन्डर द्वितीय को हत्या गर्‍यो। त्यसपछि भएको दमनको समयमा, रुबानोभिच विदेश भागे, अन्ततः फ्रान्सको पेरिसमा बसोबास गरे र फ्रान्सेली नागरिक बने। त्यहाँ उनले १८९१ मा पी.एल. लाभ्रोभ, एन.एस. रुसानोभ र अन्यहरूसँग मिलेर 'पुराना सदस्यहरूको जन इच्छा' ('ग्रुप्पा स्टारिख नारोडोभोल'त्सेभ') को समूहको सह-स्थापना गरे। १९०० मा उनले कृषि समाजवादी लिग स्थापना गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेले।१९०१ मा समाजवादी क्रान्तिकारी पार्टी (PSR) स्थापना हुँदा, रुबानोभिच यसमा सामेल भए र विदेशमा यसको आधिकारिक प्रतिनिधि बने। निकोलाई रुसानोभसँग मिलेर, उनले पार्टीको आधिकारिक पत्रिका, *हेराल्ड अफ द रूसी क्रान्ति* (*भेस्टनिक रुस्कोई रेभोल्युट्सी*) सम्पादन गरे। जब PSR लाई दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय मा भर्ना गरियो (यसको प्रतिद्वन्द्वी, रूसी सामाजिक लोकतान्त्रिक पार्टी बाट कडा विरोधको कारण), रुबानोभिच अन्तर्राष्ट्रियमा पार्टीको आधिकारिक प्रतिनिधि बने। PSR को लागि आफ्नो कामको अतिरिक्त, रुबानोभिच फ्रान्सेली समाजवादी आन्दोलनमा सक्रिय थिए।उनी ब्ल्याङ्क्विस्ट पार्टी सोसलिस्ट-रेभोलुसनेर (रूसी PSR को नामकरण) सँग नजिक थिए। १९०५ मा, उनले फ्रान्सेली समाजवादी पार्टी (SFIO) मा विभिन्न फ्रान्सेली समाजवादी समूहहरूको एकीकरणलाई समर्थन गरे। उनले फ्रान्समा यहूदी ट्रेड युनियनहरूलाई संगठित गर्न पनि मद्दत गरे।१९१४ मा, धेरैजसो युरोपेली समाजवादी दलहरू पहिलो विश्वयुद्ध लाई लिएर विभाजित भए। रुबानोभिचले रूसी PSR को 'बचाववादी' शाखा र SFIO मा 'सामाजिक देशभक्तहरू' को पक्ष लिए, जसले *एन्टेन्टे* युद्ध प्रयासलाई समर्थन गरे। रुबानोभिचले १९१७ को फेब्रुअरी क्रान्तिलाई समर्थन गरे, छोटो समयको लागि रूस फर्के र त्यसपछि विदेशमा PSR को प्रतिनिधिको रूपमा आफ्नो पद पुनः सुरु गर्न पेरिस फर्के। उनले अक्टोबर क्रान्तिको विरोध गरे।

## स्रोतहरू
श्रेणी:एसेरहरू
प्येर रेनोडेल

**प्येर रेनोडेल** (सन् १८७९-१९३५) - फ्रान्सेली समाजवादी पार्टीका एक जना सुधारवादी नेता । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:मजदुर इन्टरनेसनलका फ्रान्सेली भागका सदस्य
फेर्डिनाण्ड लासाल

**फेर्डिनाण्ड लासाल** (सन् १८२५-१८६४) - जर्मन निम्न-पुँजीजीवी समाजवादी, जर्मन मजदुर आन्दोलनमा एक अवसरवादी धारा - लासालवादका प्रवर्तक । अखिल जर्मन मजदुर सङ्घको स्थापनामा लासालको ठूलो योगदान रहेको थियो, तर उनले त्यसलाई अवसरवादी बाटोतर्फ डोर्‍याए । 

## स्रोतहरू
लुई ओग्युस्ट ब्लांकी

### लुई ओग्युस्ट ब्लांकी 
**लुई ओग्युस्ट ब्लांकी** (Louis Auguste Blanqui) (1805 - 1881) एक प्रमुख फ्रान्सेली समाजवादी क्रान्तिकारी थिए। उनी आफ्नो जीवनभरि राजनीतिक क्रान्तिको पक्षधर थिए र फ्रान्सेली क्रान्तिकारी आन्दोलनमा महत्वपूर्ण भूमिकामा थिए। ब्लांकीको विचारधारा, क्रान्तिकारी गतिविधिहरू, र लेखनले सामाजिक न्याय र समानता को पक्षमा प्रगतिशील दृष्टिकोण प्रस्तुत गरेको छ।
----

#### १. प्रारम्भिक जीवन 
* **जन्म:** लुई ओग्युस्ट ब्लांकी 1805 को फरवरी 8 मा फ्रान्सको पेरिसमा जन्मिएका थिए।
* **शिक्षा:** उनले पेरिसमा अध्ययन गरे र कानूनी पेशामा रुचि राख्न थाले। यस क्रममा उनले राजनीतिक र सामाजिक परिवर्तनका विचारहरूमा गहिरो चासो राख्न थाले।

----

#### २. राजनीतिक गतिविधिहरू 
* **क्रान्तिकारी गतिविधि:** ब्लांकीले विभिन्न क्रान्तिकारी योजना र प्रयासहरूको नेतृत्व गरेका थिए। उनी 1830 र 1848 को फ्रान्सेली क्रान्तिमा सक्रिय रहे।
* **नयाँ गणतन्त्रको प्रयास:** 1839 मा ब्लांकीले एक असफल सशस्त्र विद्रोहको नेतृत्व गरे, जसलाई "सप्ताहिक विद्रोह" भनेर चिनिन्छ। यस विद्रोहको उद्देश्य फ्रान्समा गणतन्त्र स्थापनाका लागि थियो।
* **समाजवादी विचारधारा:** ब्लांकीको समाजवादी विचारधारा प्रायः सशस्त्र क्रान्तिको पक्षमा र राज्यको सशक्त नियन्त्रणको पक्षमा थियो। उनले सामाजिक न्याय र समानता प्राप्त गर्ने उद्देश्य राखेका थिए।

----

#### ३. लेखन र विचारधारा 
* **मुख्य विचार:** ब्लांकीको विचारधारा मुख्यतः समाजवादी र क्रान्तिकारी थियो। उनले सामाजिक असमानता र शोषणको विरोध गरे र राज्यको सशक्त नियन्त्रणको पक्षमा विचार व्यक्त गरे।
* **प्रमुख कृतिहरू:** ब्लांकीका प्रमुख लेखहरूमा “L'Organisation du Travail” (कामको संगठन) र “L'Ère nouvelle” (नयाँ युग) समावेश छन्, जसले उनको समाजवादी र क्रान्तिकारी विचारहरूलाई प्रकट गर्छ।

----

#### ४. कैद र आजीवन संघर्ष 
* **कैद:** ब्लांकीले आफ्नो क्रान्तिकारी गतिविधिहरूको लागि बारम्बार कैद भोगेका थिए। उनले आफ्नो जीवनको धेरै समय जेलमा बिताएका थिए, जहाँ उनले आफ्नो विचारहरूलाई लेख्न र संकल्पनामा व्यक्त गर्न थाले।
* **निधन:** लुई ओग्युस्ट ब्लांकीको 1881 को जनवरी 1 मा निधन भयो। उनले आफ्नो जीवनभर समाजवादी र क्रान्तिकारी विचारधाराका लागि समर्पण गरे।

----

#### ५. ऐतिहासिक र सांस्कृतिक प्रभाव 
* **सांस्कृतिक प्रभाव:** ब्लांकीको विचार र क्रान्तिकारी गतिविधिहरूले फ्रान्सेली समाज र राजनीति र सामाजिक न्यायका विचारहरूमा महत्वपूर्ण प्रभाव पारेका छन्। उनका विचार र कार्यले आगामी क्रान्तिकारी र समाजवादी आन्दोलनहरूलाई प्रेरित गरेका छन्।
* **आधुनिक प्रभाव:** ब्लांकीको विचारधाराले 19 औं र 20 औं शताब्दीका समाजवादी र क्रान्तिकारी विचारधाराका लागि आधार प्रदान गरेको छ। उनका विचारले समाजवादी आन्दोलन र क्रान्तिकारी थ्योरीहरूको विकासमा योगदान पुर्याएको छ।

----**निष्कर्ष:**

**लुई ओग्युस्ट ब्लांकी** फ्रान्सेली समाजवादी क्रान्तिकारी थिए जसले सामाजिक न्याय र समानता प्राप्त गर्नको लागि क्रान्तिकारी गतिविधिहरूको नेतृत्व गरे। उनले आफ्नो विचारधारा र लेखनमा क्रान्तिकारी र समाजवादी विचारहरूलाई प्रस्तुत गरे, जसले इतिहासमा महत्वपूर्ण स्थान प्राप्त गरेको छ। 

## स्रोतहरू
भिल्हेल्म लिबक्नेख्त

**भिल्हेल्म लिबक्नेख्त** (सन् १८२६-१९००) - जर्मन एवं अन्तर्राष्ट्रिय मजदुर आन्दोलनका एक जना प्रसिद्ध कार्यकर्ता, जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टी । दोस्रो इन्टरनेसनलका एक जना संस्थापक एवं नेता । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीका सदस्यहरू
कार्ल लेगीन

**कार्ल लेगीन** (सन् १८६९-१९२०) - जर्मन ट्रेड युनियन आन्दोलनभित्र देखिएको अवसरवादी धारामा एक जना सामाजिक-अन्धराष्ट्रवादी स्थिति अपनाएका थिए । 

## स्रोतहरू 
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीका सदस्यहरू
योसेफ वेइडेमेयर

**योसेफ वेइडेमेयर** (सन् १८१८-१८६६) - जर्मन तथा अमेरिकी मजदुर आन्दोलनका एक प्रसिद्ध कार्यकर्ता, कार्ल मार्क्स तथा फ्रेडरिख एंगेल्सका मित्र एवं सहयोगी हुन् । मार्क्स र एंगेल्सकै प्रभावमा परेर उनी "सच्चा समाजवादको" स्थितिबाट वैज्ञानिक साम्यवादतर्फ आकृष्ट भएका थिए र 'कम्युनिष्ट सङ्घ'का सदस्य रही जर्मनी सन् १८४५-१८४९ को क्रान्तिमा पनि भाग लिएका थिए । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू
रोजा लुक्सम्बर्ग

thumb|रोजा लुक्सम्बर्ग
**रोजा लुक्सम्बर्ग** (सन् १८७१-१९१९) - (; ; also *Rozalia Luksenburg*; 5 March 1871 – 15 January 1919) पोलिस मार्क्सवादी, दार्शनिक, अर्थशास्त्री, जर्मनी, पोल्यान्ड तथा अन्तर्राष्ट्रिय मजदुर आन्दोलनकी एक जना प्रसिद्ध कार्यकर्ता, दोस्रो इन्टरनेसनलको वामपन्थी गुटकी एक जना नेत्री । जर्मनी कम्युनिष्ट पार्टीकी एक जना संस्थापिका । 

१९१९ मा उनको हत्या भयो।
## जीवन 
### पोल्याण्ड 
#### पुर्खा 
, Poland]]
रोजलियाका हजुरबा हजुरआमा, एलिजा र स्जायन्डलाको बारेमा थोरै थाहा छ, तर ऐतिहासिक प्रमाणका अनुसार तिनीहरू वारसा मा बस्ने सम्भावना छ।https://www.praktykateoretyczna.pl/artykuly/rory-castle-you-alone-will-make-our-familys-name-famous-rosa-luxemburg-her-family-and-the-origins-of-her-polish-jewish-identity/|Title=Rigos-Her-Polish-Jewish-identity/|Title=Her-Polish-Origins, परिवार परिचय Szlam (रोसाकी हजुरआमा) र Zamość मा सर्दै। अब्राहमले त्यहाँ जामोश र वारसामा आधारित, तर Danzig, Leipzig, Berlin, Hamburg; यद्यपि विनम्र मूलबाट आएका थिए, उनी अन्तर्राष्ट्रिय जडानहरू भएका एक धनी व्यापारी बने जसले आफ्ना छोराछोरीहरूलाई जर्मन साम्राज्य मा विदेशमा शिक्षा प्रदान गर्न सक्षम थिए। उनले यहूदी सुधार आन्दोलन लाई समर्थन गरे, एक प्रमुख सदस्य बने। मस्किलिम। उहाँ यहूदी मुक्ति, पोलिस र यिद्दिश बोल्नुभएको थियो, र आफ्ना छोराछोरीहरूले पनि यी भाषाहरू बोल्छन् भनी सुनिश्चित गरे। यो स्पष्ट छैन कि उनले नोभेम्बर विद्रोह (१८३०-३१) मा भाग लिए वा होइनन्।
## स्रोतहरू 
श्रेणी:१८७१ जन्म
श्रेणी:१९१९ मृत्यु
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीका सदस्यहरू
फिलिप शाइडमान

**फिलिप शाइडमान** (सन् १८६५-१९३९) - जर्मन सामाजवादको उग्र दक्षिणपन्थी अवसरवादी धारा एक जना नेता । सन् १९०३ देखि राइख्स्टागमा सामाजिक-जनवादी गुटमा समावेश भए । सन् १९०३ देखि जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीको नेतृत्वका एक जना सदस्य । प्रथम विश्वयुद्ध (सन् १९१४-१९१८) का वर्षहरूमा सामाजिक-अन्धराष्ट्रवादी । जर्मनीमा सन् १९१८को नोभेम्वर क्रान्तिका बेला प्रतिक्रान्तिकारी जनदूत परिषद्‌मा सामेल भएका थिए । सन् १९१९ का फरवरी-जून महिनातिर भाइमार गणतन्त्रको संयुक्त सरकारको नेतृत्व गरे । सन् १९१८-१९२१ तिर जर्मन मजदुर आन्दोलनलाई रक्तपातमय तरिकाले दमन गर्ने कार्यका एक जना आयोजक रहेका थिए । पछि गएर सक्रिय जाजनैतिका क्रियाकलापबाट अलग भए । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीका सदस्यहरू
एडवार्ड डेभिड

**एडवार्ड डेभिड** (सन् १८६३-१९३०) - जर्मन सामाजिक-प्रजातन्त्रवादको दक्षिणपन्थी धाराका एक जना नेता, संशोधनवादी, पेशाअनुसार अर्थशास्त्री। जर्मन अवसरवादीहरूको पत्रिका Sozialistische Monatshefte ('समाजवादी मासिक') का एक जना संस्थापक। सन् १९०३ देखि राइखस्टागका प्रतिनिधि। साम्राज्यवादी विश्वयुद्ध (सन् १९१४-१९१८)को समयमा सामाजिक-अन्धराष्ट्रवादी बने। 'विश्वयुद्धमा सामाजिक-प्रजातन्त्रवाद' (सन् १९१५) नामक किताबमा साम्राज्यवादी युद्धमा जर्मन सामाजिक-प्रजातन्त्रवादको दक्षिणपन्थी धाराको अवसरवादी स्थितिको संरक्षक बन्न पुगे। सन् १९१९मा जर्मन गणतन्त्रको प्रथम संयुक्त सरकारमा सामेल भए। सन् १९१९-१९ ताका गृहमन्त्री र सन् १९२२-१९२७ ताका गेस्सेनमा सरकारका प्रतिनिधि रहे। सोभियत संघप्रति शत्रुतापूर्ण व्यवहार गर्ने जर्मन साम्राज्यवादको प्रतिशोधवादी दुस्प्रयासलाई उनको समर्थन रहेको थियो। 

## स्रोतहरू
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीका सदस्यहरू
मात्भेइ स्कोबेलेभ

**मात्भेइ इभानोभिच स्कोबेलेभ** (सन् १८८५-१९३८) - एक रुसी क्रान्तिकारी थियो । पेशाअनुसार इंजिनियर, सन् १९०३ देखि मेन्सेविकहरूको साथमा मिलेर सामाजिक-जनवादी आन्दोलनमा भाग लिएका थिए, अनि सन् १९०६मा विदेशिएर मेन्सेविकहरूमा पत्र-पत्रिकाहरूमा काम गरेका थिए र ट्रोत्स्कीद्वारा सम्पादित अखबार 'प्राभ्दा'को सम्पादक-मण्डलमा पनि समावेश गरिएका थिए र ककेशियामा रुसी रैथानेहरूको तर्फबाट उनी चतुर्थ राजकीय दूमामा प्रतिनिधि रोजिएका थिए । प्रथम विश्वयुद्ध (सन् १९१४-१९१८) का वर्षहरूमा केन्द्रवादी रहे । सन् १९१७को फरवरी पुँजीजीवी प्रजातन्त्रवादी क्रान्तिपश्चात् पेत्रोग्राद सोभियतका उपाध्यक्ष, केन्द्रीय कार्यकरिणी समितिको प्रथम समायोजनका उपाध्यक्ष, सन् १९१७को मई महिनादेखि अगस्ट महिनासम्म पुँजीजीवी अस्थायी सरकारका श्रममन्त्री । अक्टोवर समाजवादी समाजवादी क्रान्तिपश्चात् मेन्सेविकहरूबाट अलग्गिएर सहकारिता प्रणालीमा काम गर्न लागे । सन् १९२२ देखि सोभियत सङ्घ कम्युनिष्ट पार्टीका सदस्य रहेर उनले उत्तरदायित्वपूर्ण कार्यभारहरू वहन गरे । सन् १९३६-१९३७ तिर उनले अखिल सङ्घ रेडियो समितिका काम गरेका थिए । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:मेन्सेविकहरू
मार्सेल साम्बा

**मार्सेल साम्बा** (सन् १८६२-१९२२) - फ्रान्सेली समाजवादी पार्टीका एक जना सुधारवादी नेता । प्रथम विश्वयुद्ध (सन् १९१४-१९१८)मा सामाजिक-अन्धराष्ट्रवादी । उनी फ्रान्सको पुँजीजीवी सरकारमा सामेल भएका थिए । 

## स्रोतहरू 
श्रेणी:मजदुर इन्टरनेसनलका फ्रान्सेली भागका सदस्य
विल्हेल्म कोल्ब

**विल्हेल्म कोल्ब** (सन् १८७०-१९१८) - जर्मन सामाजिक-प्रजातन्त्रवादी, अवसरवादी एवं संशोधनवादी । प्रथम विश्वयुद्ध (सन् १९१४-१९१८) का वर्षहरूमा सामाजिक-अन्धराष्ट्रवादी रहे । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीका सदस्यहरू
क्रिस्टिआन कोर्नेलिस्सेन

**क्रिस्टिआन गेरार्डस कोर्नेलिस्सेन** (३० अगस्ट १८६४–२१ जनवरी १९४२) नेदरल्यान्डका पत्रकार, अर्थशास्त्री, अराजकतावादी तथा सिन्डिकवादका प्रमुख व्यक्ति थिए। उनी प्योत्र क्रोपोत्किनका अनुयायी थिए र मार्क्सवादको विरोध गर्थे। सन् १९१४–१९१८ मा भएको प्रथम विश्वयुद्धको समयमा उनी सामाजिक अन्धराष्ट्रवादी थिए।

## चयनित कृतिहरू
*Kritiek van een radicaal op Karl Marx (१८९१)
*Privaat bezit (१८९३)
*Het arbeidsloon, zijn vormen en zijn wetten (१९१०)
*Op weg naar een nieuwe maatschappij (१९१०)
*Het revolutionaire kommunisme (१९८५)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सन् १८६४ मा जन्म
श्रेणी:सन् १९४२ मा मृत्यु
श्रेणी:पत्रकारहरू
श्रेणी:अर्थशास्त्रीहरू
श्रेणी:अराजकतावादीहरू
पोखरा विमानस्थल

**पोखरा विमानस्थल** नेपालको राजधानी काठमाडौँबाट २०० किलोमिटर टाढा पोखरा उपत्यकाको पोखरा सहरमा रहेको छ। यो विमानस्थल १९५८ देखि शुरू भएको हो। हाल पश्चिम नेपालको प्रमुख यो विमानस्थल नजीकै रहेको अर्को जग्गामा सरकारले क्षेत्रिय स्तरको अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल बनाउने भनेर चर्चा भइरहेको छ। विमानस्थल निर्माणका लागि सरकारले जग्गा समेत किनी सकेको छ अन्य भौतिक सुविधा निर्माणका लागि हालको विमानस्थललाई बेचि जुटाउने प्रयासको सोच राखीएको छ। हाल यो विमानस्थलबाट दैनिक २१ वटा सम्म उडान हुने गरेको छ। नेपालको राजधानी बाहिरको यो अत्यान्तै ब्यस्त विमानस्थल हो।

## नामांकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपाल पोखरा सहरको नामबाट राखिएको हो। 

## स्थिति
यो विमानस्थल पोखरा नगरको मुटु पृथ्वीचौकबाट पश्चिमी क्षेत्रमा सिदार्थ राजमार्ग संगै फुश्रेखोला सम्म छोरेपाटन र मुस्ताङ चोकको बिचमा रहेको छ। नेपालको पोखरा विमानस्थलको एअरपोर्ट कोड |PKR|VNPK हो।

## विस्तार
## विमान सेवाहरू तथा गन्तब्यहरु 
### विवाद 
अक्टोबर 2023 मा, एयरपोर्टको निर्माण "द न्यूयोर्क टाइम्स" द्वारा अनुसन्धानको विषय थियो। पत्रिकाले एयरपोर्टको निर्माण लागत जानाजानी बढाएको पत्ता लगायो; र त्यो नयाँ एयरपोर्ट निर्माण गर्नका लागि आवश्यक पर्ने धेरै वस्तुहरू बिना नै सम्पन्न भएको थियो (जस्तै स्थानीय वर्षा र माटोको अवस्थालाई ध्यानमा राखेर, जसले यसलाई बाढीको जोखिममा पार्न सक्छ)। विमानस्थलको निर्माण अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुरूप होस् भनी सुनिश्चित गर्नका लागि सुरुमा नियुक्त गरिएको एक सल्लाहकारले आयोजनामा ​​नेपालको अनुगमनको कमीले गर्दा बजार दरभन्दा कम्तीमा दोब्बर शुल्क लिइएको अनुमान छ।

*द न्यूयोर्क टाइम्स* ले यो एयरपोर्ट ऋणको जाल बन्न सक्छ, यो समस्या चीनको बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ अन्तर्गत सम्पन्न भएका अन्य परियोजनाहरूले साझा गरेको छ।

## एप्रन 
विमानस्थलको एप्रनले दुईवटा एरोब्रिजसहित तीनवटा न्यारोबडी विमानहरू ह्यान्डल गर्न सक्छ, जबकि आन्तरिक टर्मिनलमा भएका एप्रनहरू चारवटा एटीआर-७२ वा बम्बार्डियर क्यू४०० प्रकारका र चारवटा बिचक्राफ्ट १९०० वा डे ह्याभिल्यान्ड क्यानडा DHC-6 ट्विन ओटरसम्म समायोजन गर्न सक्षम छन्। सानो विमान टाइप गर्नुहोस् [महत्व?]

###### रनवे 
###### विमानस्थलमा ४५ मिटर (१४७ फिट ८ इन्च) चौडाइ भएको एकल २,५०० मिटर (८,२०२ फिट १ इन्च) लामो रनवे छ। यसमा ३३० मिटर (१,०८२ फिट ८ इन्च) रनवे स्ट्रिपको साथ पूर्व-पश्चिम अभिमुखीकरण छ। एयरपोर्टमा कंक्रीट रनवे छ र केन्द्र रेखा, किनारा, टचडाउन जोन र थ्रेसहोल्डको चिन्हहरू छन्। ट्याक्सीवे (१.२ किलोमिटर (०.७५ माइल) लामो र २३ मिटर (७५ फुट ६ इन्च) चौडा) रनवेको समानान्तर उत्तर तर्फको रनवे केन्द्रीय रेखाबाट बनाइएको छ। एयरसाइड पूर्वाधार कार्यहरूमा दुई 182.5-by-23-मिटर (598 ft 9 in × 75 ft 6 in) निकास ट्याक्सीवे, पहुँच सडकहरू, र एरोड्रोम फुटपाथ पनि समावेश छन्। रनवे एयरबस ए३२० र बोइङ ७३७ जस्ता विमानहरू ह्यान्डल गर्न सक्षम छ। सबै अन्तर्राष्ट्रिय अवतरण र टेकअफ रनवेको पूर्वी भाग प्रयोग गरी गरिनेछ। आन्तरिक उडान र अवतरणले पूर्वी र पश्चिमी दुवै पक्ष प्रयोग गर्नेछ 
## श्रोतहरू 
* Official page of Civil Aviation Authority of Nepal
* Pokhara Destinations
* 
* http://en.wikipedia.org/wiki/Pokhara_Airport

श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
महेन्द्र राजमार्ग

**महेन्द्र राजमार्ग** एघार सय किलोमिटर भन्दा लामो पूर्वमा काँकडभिट्टा (मेची नगर) देखि पश्चिम महेन्द्रनगरसम्म नेपाललाई जोडने हालसम्म नेपालकै सबैभन्दा लामो राजमार्ग हो। यो राजमार्गको केन्द्र भाग तिर भरतपुर नगर तथा चितवन उपत्यका पर्दछ। 

## इतिहास 
चितवन उपत्यकाको नवलपरासी जिल्ला खण्डमा पर्ने गैडाकोटमा राजा महेन्द्रबाट यो राजमार्गको बि.स. २०१९ बैशाख १ गते उदघाटन गरीएको थियो । यसभन्दा अघि पुर्व पश्चिम सडक भनेको राणाकालिन समयको हुलाकी राजमार्ग मात्र थियो।

## प्रमुख  पुल 
## वर्तमान नेपालमा
हाल पूर्व देखि पश्चिमका नेपालीलाई एकसुत्रमा बाँध्न यो राजमार्गको अतुलनीय योगदान रहेको छ। यस राजमार्गको विकाससँगै देशले व्यापार वाणिज्यमा क्रमवद्ध विकास गर्न सफल भएको छ साथै राजमार्गको पूर्वदेखि पश्चिमसम्म विभिन्न द्रुत गतिका वाणिज्य केन्द्रहरू विकास हुन सम्भव भएको हो। तीव्र गतिमा विकास भइरहेका प्रमुख नेपाली सहरहरू मेचीनगर, दमक, इटहरी, हेटौँडा, भरतपुर, बुटवल, महेन्द्रनगर तथा अन्य बजारहरू बिर्तामोड, लहान, बर्दिबास, चन्द्रनिगाहपुर, निजगढ, पथलैया, रत्ननगर, कावासोती, बर्दघाट, लमही, कोहलपुर, अतरिया लगायतको सहरको विकास यसै राजमार्गमा चलेको गतिविधिले बसाउन सम्भव भएको हो। यसै राजमार्गलाई आधार बनाएर बिर्तामोड, इटहरी, लहान, बर्दिबास, हेटौँडा, भरतपुर, बुटवल, गोरूसिङगे, भालुवाङ, लमही, कोहलपुर तथा अतरियाबाट प्रमुख उत्तर दक्षिण मार्गहरू गएका छन्।

## आजको अवस्था
## भविष्यको योजना
## नेपालका अन्य प्रमुख राजमार्गहरू 
* त्रिभुवन राजपथ
* सिदार्थ राजमार्ग
* अरनिको राजमार्ग
* पृथ्वी राजमार्ग
* रत्न राजमार्ग
* बीपी राजमार्ग
* मेची राजमार्ग
* कोसी राजमार्ग
* कर्णाली राजमार्ग
* हुलाकी राजमार्ग
* मध्यपहाडी राजमार्ग

## अन्य प्रमुख सडकमार्गहरू क्रमस 
* पोखरा बागलुंग सडक (भुपी शेरेचन राजमार्ग)
* मुग्लीगं नारायणगढ सडक
* काठमाण्डौ त्रिसुली सडक
* आबुखैरेनी गोरखा सडक
* त्रिभुवननगर लिवाङ सडक
* दांग सल्यान सुर्खेत सडक
* स्याउले दिपायल सडक
* तानसेन तम्घास सडक
* गोरूसिंगे सन्धीखर्क सडक
* शिवपुरी राष्ट्रिय निकुन्ज चक्रमार्ग
* त्रिसुली सोमदागं सडक
* कटारी वखलढुंग सडक (सिद्धिचरण राजमार्ग)
* जयपृथ्वी राजमार्ग खोडपे बझागं सडक
* सुर्खेत जाजरकोटसडक
* बेनी मुस्तागंसडक
* कैनडांडा चौर जाहरी सडक
* मुसीकोट सडक
* मनागं सडक
* भालुवागं प्युठान सडक
* पासाङल्हामु राजमार्ग
* भूपि शेरचन राजमार्ग

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका राजमार्गहरू
श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल** नेपालको राजधानी काठमाडौँमा रहेको विमानस्थल हो। यो नेपालको प्रमुख र हालसम्म चालु एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हो।

## इतिहास 
यस विमानस्थलको आरम्भ गौचर विमानस्थलको नामबाट सुरु भएको थियो । नेपाल मा आधिकारिक रूपमा विमानन को आरम्भ १९४९ मा एक लोन ४-सीटर बीचक्राफ़्ट बोनान्ज़ा विमान को अवतरणबाट सुरु भएको थियो। यसमा एक भारतीय राजदूत सवार थिए। गौचर एवम् कोलकाता बिच पहिलो चार्टर उड़ान हिमालयन एविएशन को एक डैकोटा विमान २० फेब्रुअरी १९५० मा चलेको थियो। 

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले **गौचरण विमानस्थल**को नामबाट बिसं २००६ देखि नागरिक उड्डयन सेवा शुरु गर्‍यो। वि.सं. २०१२ मा तत्कालिन राजा महेन्द्रले यो विमानस्थलको आधिकारीक रूपमा उद्घाटन गरेर आफ्ना बुवा राजा त्रिभुवनको नामबाट नामाकरण गरी **त्रिभुवन विमानस्थल** राख्न लगाए।

## भौगोलिक अवस्थिति 
यो विमानस्थल काठमाडौँ महानगरपालिकाको पूर्वी क्षेत्रको चक्रपथभन्दा बाहिर मनहरा नदीको पश्चिममा अवस्थित छ। यो विमानस्थलको दक्षिण पट्टी कोटेश्वर, उत्तरमा गौरीघाट र पश्चिममा चक्रपथ पर्दछन।

## विमान सेवाहरू तथा उडान
त्रिभुवन विमानस्थलबाट उडान गर्ने विमानसेवा हरू निम्न छन।

* अष्ट्रीयन एयरलाईन्स
* एयर इन्डिया
* ओरीएन्ट थाइ
* कस्मिक एयर
* केएलएम
* बुद्ध एयर
* सांग्रिला एयर

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहरसम्म बिस्तारित छ-

* दिल्ली
* मुम्बई
* कोलकाता
* बनारस
* पटना
* सङ्घाइ
* हङकङ
* चेन्दु
* ल्हासा
* पारो
* ढाका
* कराँची
* दुबई
* सारजहाँ
* अबुधावी
* रियाध
* दमाम
* दोहा
* मनामा बहराइन
* बैङ्कक
* सिंगापुर
* क्वालालम्पुर
* भियना
* आम्स्टर्डम
* ओसाका
* सोल
* तास्कान्त
* मस्को

## घटना तथा दुर्घटना 
* इन्डियन एयरलाइन्स फ्लाइट ८१४
* युएस-बाङ्ला विमानसेवा फ्लाइट २११ दुर्घटना

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
* page of Civil Aviation Authority of Nepal
* Kathmandu Destinations
* http://en.wikipedia.org/wiki/Tribhuvan_International_Airport
* 

श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
विश्वकोश

[thumb|[नेपाली विकिपिडिया, एक विश्वकोश]]

**विश्वकोश** भनेको कुनै खास क्षेत्र वा अनुशासन(बिषय)मा सामान्य वा विशेष ज्ञानको सारांश प्रदान गर्ने सन्दर्भ कार्य वा सङ्ग्रह हो। विश्वकोशहरू लेख वा प्रविष्टिहरूमा विभाजित हुन्छन् जुन लेखको नाम वा विषयगत श्रेणीहरूद्वारा वर्णमाला अनुसार व्यवस्थित हुन्छन्, वा अन्यथा खोज्न सकिन्छ। सामान्यतया विश्वकोशमा लेखहरू दिइएको लेखको शीर्षकमा तथ्यपरक जानकारीमा केन्द्रित हुन्छन्; यो शब्दकोश प्रविष्टिहरू भन्दा फरक हुन्छ, जुन शब्दहरूको बारेमा भाषिक जानकारीमा केन्द्रित हुन्छ, जस्तै तिनीहरूको व्युत्पत्ति, अर्थ, उच्चारण, प्रयोग, र व्याकरणिक रूपहरू।

## विशेषताहरू 
आधुनिक विश्वकोश १८ औं शताब्दीमा शब्दकोशबाट विकसित भएको थियो। ऐतिहासिक रूपमा, दुबै(विश्वकोश र शब्दकोशहरू) राम्ररी शिक्षित, राम्ररी जानकार सामग्री विशेषज्ञहरूद्वारा अनुसन्धान र लेखिएका छन्, तर तिनीहरू संरचनामा उल्लेखनीय रूपमा भिन्न छन्।

### चार प्रमुख तत्व 
# विश्वकोशहरू सामान्य हुन सक्छन्, जसमा हरेक क्षेत्रका विषयहरूमा लेखहरू समावेश हुन्छन्।
# विश्वकोषीय दायराका कार्यहरूले उनीहरूको विषय डोमेनको लागि महत्त्वपूर्ण संचित ज्ञान, जस्तै चिकित्सा, दर्शन वा कानूनको विश्वकोश प्रदान गर्ने लक्ष्य राख्छन्।
# सन्दर्भको लागि विश्वकोश प्रयोगयोग्य बनाउन सङ्गठनको केही व्यवस्थित विधि आवश्यक छ।
# आधुनिक मल्टिमिडिया र सूचना युगको विकास हुँदै गएपछि सबै प्रकारका सूचना सङ्कलन, प्रमाणीकरण, सङ्कलन र प्रस्तुतीकरणका लागि नयाँ विधिहरू देखा परेका छन्।

## विश्वकोशहरू 
* इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका
* विकिपिडिया

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
विराटनगर विमानस्थल

**बिराटनगर विमानस्थल** पूर्वी नेपालमा रहेको पूर्वाञ्चल नेपालको सबै भन्दा प्रमुख विमानस्थल हो। यो विमानस्थलबाट नेकोन एअरले पटना, कलकता, बनारस, तथा ढाका उडान गरी अथवा उडान गर्ने प्रयास गरी विराटनगर विमानस्थललाई त्रिभुवन विमानस्थल पछीको दोस्रो अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलको रूपमा चिनाएको थियो। नेपालको विराटनगर विमानस्थलको एअरपोर्ट कोड |BIR|VNVT हो। यस विमानस्थललाई चाँडै नै अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरूका लागि सेवा दिन उन्नत गर्ने योजना छ।

## इतिहास
विराटनगर विमानस्थल बर्ष २०१५ असार २२ गते सञ्चालनमा आएको थियो।
बर्ष २०७६ मा, नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले विराटनगर विमानस्थललाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्तरोन्नति गर्ने निर्णय गरेको थियो,जसमा धावनमार्ग लम्ब्याउने कार्य पनि समावेश छ।

## नामांकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपालको विराटनगर नगरको नामबाट राखीएको हो।

## स्थिति
यो विमानस्थल विराटनगर सहरको उत्तर क्षेत्रमा पूर्व पश्चिम लम्विएर रहेको छ।

## विमान सेवाहरू
*नेपाल वायुसेवा
*यती एअरलाईन्स
*बुद्ध एअर
*कस्मिक एअर
*गोर्खा एअर

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म बिस्तारित छ-
*काठमाडौँ
*ताप्लेजुङ
*रूम्जाटार
*तुम्लीगंटार
*फाप्लु
*भोजपुर
## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

**गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल** नेपालको राजधानी काठमाडौँबाट २९० किलोमिटर टाढा सिद्धार्थनगरमा रहेको विमानस्थल हो। यो नेपालको एक प्रमुख र बेला बेलामा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बनाउने भनेर चर्चा भइरहने विमानस्थल हो। यो विमानस्थल नेपालको राष्ट्रिय विभूति बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीबाट सबैभन्दा नजिकको विमानस्थल हो। यो विमानस्थल सन १९५८ देखि शुरूभएको हो यो विमानस्थलमा जेट बस्न सक्ने बनाइएपछि यात्रुको चाप अझ बढेर गएको छ। वि.सं. २०७८ कार्तिक ६ गते नेपालको राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्वारा उद्घाटन गरिएको करिब साढे दुई अर्ब रुपैयाँ बराबरको १८०० केजीको भगवान बुद्धको मुर्तिलाई भैरहवाको गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा राखिएको छ। यो स्पेनको लुम्बिनी गार्डेन फाउन्डेसनले नि:शुल्क उपलब्ध गराएको हो।

## नामाकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपालमा जन्मिएका भगवान गौतम बुद्धको नामबाट राखिएको हो।
 
## स्थिति
यो विमानस्थल सिद्धार्थनगर नगरपालिकाको पश्चिमी क्षेत्रको लुम्बिनी सडक नजिकै पूर्व पश्चिम लम्बिएर रहेको छ। नेपालको गौतम बुद्ध विमानस्थलको विमानस्थल कोड 'बिडब्लुए' हो।

## विमान सेवाहरू
*श्री एयरलाइन्स
*नेपाल एयरलाइन्स
*यति एयर
*बुद्ध एअर

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा निम्नलिखित सहरसम्म विस्तारित छ:
*काठमाडौँ
*पोखरा
*दाङ विगतमा
*भरतपुर विगतमा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
श्रेणी:राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरू
जोमसोम विमानस्थल

पश्चिम नेपालको हिमाली क्षेत्रमा पर्ने जोमसोम विमानस्थल अति महत्त्वपूर्ण विमानस्थल हो। नेपालको जोमसोम विमानस्थलको एअरपोर्ट कोड |JMO|VNJS हो।

## स्थिति
यो विमानस्थल जोमसोमबजार तलपट्टी पाहाडको काख काली नदीको किनारमा बसेको छ। 

## विस्तार
## विमान सेवाहरू
नेपाल एअरलाईन्स

कस्मिक एअरलाईन्स

बुद्ध एअर

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म बिश्तारित छ-

*पोखरा
*काठमाडौँ

श्रोतः
*Jomsom Destinations

श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
सिमरा विमानस्थल

मध्य नेपालको तराइमा रहेको **सिमरा विमानस्थल** मध्य तराइ क्षेत्रको प्रमुख विमानस्थल हो। सिमरा विमानस्थलको एअरपोर्ट कोड |SIF|VNSI हो। यो नारायणी अञ्चलको बारा जिल्लामा पर्दछ। यो शहरको दक्षिणमा जितपुर र उतर दिशामा पथलैया पर्द्छ ।

## नामांकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपालको सिमरा बजारको नामबाट राखीएको हो। 
## स्थिति
यो विमानस्थल वीरगंज सहरको उत्तर पश्चिमी क्षेत्रमा पूर्व पश्चिम लम्विएर रहेको छ।

## विस्तार
## विमान सेवाहरू
नेपाल वायुसेवा

यती एअरलाईन्स

बुद्ध एयर

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म बिश्तारित छ-
*काठमाडौँ

श्रोतः
http://en.wikipedia.org/wiki/Simara_Airport

श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
तेन्जिङ-हिलारी विमानस्थल

**तेन्जिङ-हिलारी विमानस्थल** वा **लुक्ला विमानस्थल**  नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको सोलुखुम्बु जिल्लाको नाम्चे गाविसमा अवस्थित लुक्ला बजारमा रहेको विमानस्थल हो।

## भौगोलिक अवस्थिति
यो विमानस्थल लुक्लाबजार तलपट्टी पाहाडको काखमा बसेको छ।

## विस्तार
हिस्ट्री च्यानलको ‘मस्ट एक्स्ट्रिम एयरपोर्ट र्‍यांकिङ’मा लुक्ला विमानस्थल विश्वकै सबैभन्दा डरलाग्दो विमानस्थलमा गनिएको छ। जसलाई फेरि एकपटक अन्तर्राष्ट्रिय वेबसाइट '*प्राइभेटफ्लाई डट कम*ले सूचीकृत गरेको छ। वेबसाइटका अनुसार यो रोमाञ्चक अनुभूति दिने विश्वभरका विमानस्थलमध्ये आठौँ स्थानमा पर्छ। 'लुक्ला विमानस्थलका लागि उडान गर्दा १० मिनेटमा देखिने दृश्य र अनुभवले निकै रोमाञ्च सिर्जना गर्छ' वेबसाइटमा लेखिएको छ। रनवे सकिनासाथ सय मिटर अग्लो ढुंगको भित्तामा ठोकिनबाट जोगिन विमानस्थल नजिकपुग्दा जहाज सावधानीपूर्वक रोकिनु अत्यन्त जरुरी छ। यहाँ गल्तीका लागि कुनै छुट छैन। यो विमानस्थल सर एडमन्ड हिलारीको सहयोगमा सन् १९६० निर्माण भएको हो।

## विमान सेवाहरू र उडान
## दुर्घटना 
* २०७६ वैशाख १ : लुक्ला विमान दुर्घटना २०७६ 

समिट एअरको विमान धावनमार्गबाट चिप्लिएर गई मनाङ एअरको हेलिकप्टरमा ठोक्किँदा कम्तीमा तीन जनाको मृत्यु भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बहिरी लिन्क
*Everest Destinations

श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
तुल्सीपुर विमानस्थल

**तुल्सीपुर विमानस्थल** नेपालको राजधानी काठमाडौँबाट ४३० किलो मिटर टाढा दाङ उपत्यकामा रहेको छ। हाल दैनिक थोरैमात्र उडान हुने यो विमानस्थल सुरक्षीत र ठूलो उपत्यका मानिने हुनाले बेला बेलामा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बनाउने भनेर चर्चा भइरहने विमानस्थल हो।

## नामाकरण
यो विमानस्थलको नाम दाङमा रहेको तुल्सीपुरको नामबाट राखिएको हो।

## स्थिति
यो विमानस्थल त्रिभुवननगरको पश्चिमी क्षेत्र तथा तुल्सीपुर बजारभन्दा पूर्वमा स्योर नदीको नजीकै टरिगाउँमा अवस्थित छ। यो विमानस्थल नेपालको महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय (हाल नेपाल संस्कृत बनाइएको) नजीकै छ। नेपालको दाङ विमानस्थलको एअरपोर्ट कोड |DNP|VNDG हो।

## विमान सेवाहरू
*नेपाल एअरलाईन्स

*सीता एअर

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म बिस्तारित छ-
*काठमाडौँ
*पोखरा विगतमा
*सुर्खेत विगतमा
*भरतपुरविगतमा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
*Tribhuvannagar Destinations

श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
सुर्खेत विमानस्थल

**सुर्खेत विमानस्थल** नेपालको राजधानी काठमाडौबाट ७०० कि मि टाढा सुर्खेत उपत्यकाको वीरेन्द्रनगर सहरसंगै रहेको छ। यो विमानस्थल १९६१ देखि शुरू भएको हो। हाल मध्य पश्चिम नेपालको यो प्रमुख विमानस्थल हो। याँहबाट मुख्यत कर्णाली अन्चलका दुर्गम जिल्लाका विमानस्थलहरूका लागि उडान हुने गर्दछ, साथै तिब्बतमा रहेकको हिन्दू तिर्थस्थल मानसरोवर जाने यात्रु पनि यसै विमानस्थलबाट हिल्सा हुदै जाने गर्दछन। हाल यो विमानस्थललाई कर्णाली अन्चलको मुख्य सप्लाई कर्ताको रूपमा विकास गरिदैछ। याहाबाट कर्णाली अन्चलका सबै जिल्लामा हेलीकोप्टरमा खाध्यान्न ढुवानी गर्ने गरिन्छ। हाल यो विमानस्थलबाट दैनिक बाह्र घण्टासम्म उडान सेवा संचालन हुने गरेको छ।

## नामांकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपाल सुर्खेत उपत्यकाको नामबाट राखिएको हो। 

## स्थिति
यो विमानस्थल वीरेन्द्रनगर सहरको पश्चिमपट्टी उत्तर दक्षीण फैलिएर रहेको छ। नेपालको सुर्खेत विमानस्थलको एअरपोर्टको IATA कोड (SKH) हो भने ICAO कोड (VNSK) हो।

## विस्तार
## विमान सेवाहरू
*तारा एअरलाईन्स

*सिता एअर लाईन्स

*बुद्ध एअर

*समिट एअरलाईन्स
 
*गुण एअरलाइन्स र
*अन्य हेलिकप्टर कम्पनिहरु तथा 
*नेपाली सेनाको मध्य एयरवेस (हेलिकप्टर उद्धार उडान) 

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म विस्तारित छ-
*काठमाडौँ
*जुम्ला
*सिमीकोट
*मुगु
*डोल्पा
*कोल्टी

## श्रोतहरू 
* Official page of Civil Aviation Authority of Nepal
* Birendranagar Destinations
* 
* http://en.wikipedia.org/wiki/Surkhet_Airport

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
भद्रपुर विमानस्थल

**भद्रपुर विमानस्थल**  **चन्द्रगढी विमानस्थल** को नामले पनि चिनिन्छ । सुदुरपूर्वी नेपालको मेची अञ्चलको झापा जिल्लाको चन्द्रगढीमा यो विमानस्थल अवस्थित छ ।

## नामकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपालको चन्द्रगढी बजारको नामबाट राखिएको हो।

## स्थिति
यो विमानस्थल झापा सदरमुकाम भद्रपुरको उत्तर पश्चिमी क्षेत्रमा पूर्व पश्चिम लम्बिएर रहेको छ।

## विस्तार
## विमान सेवाहरू
* नेपाल वायुसेवा निगम
* बुद्ध एयर
* सौर्य एयर 
* यति एयरलाइन्स
* श्री एयर

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका ठाउँसम्म बिस्तारित छ-
* काठमाडौँ
* ताप्लेजुङ

हाल भद्रपुर काठमान्डू मात्र  दैनिक ६ -७ उडान  रहेको भद्रपुरका स्थनीय मनोज दाहालको भनाइ छ भद्रपुरबाट दैनिक मकालु ,अग्नी ,प्राईम,भाग्य रेखा , मितेरी  यातायातको सैनिक सेवा भद्रपुरबाट काठमान्डू , नारायनघाट बिरा|त्नगर धरान  जनकपुर गाइघाट सम्मको यात्रा छ

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
लियोनार्दो दा भिन्ची

**लियोनार्दो दा भिन्ची** (अप्रिल १५, १४५२ - मे २, १५१९) इटालीको फ्लोरेन्समा जन्मेका थिए। उनी इटालियन चित्रकार, मूर्तिकार, निर्माणकर्ता, आविस्कारक र इन्जिनियर थिए।

[thumb|left|200px|लियोनार्दोले बनाएको प्रख्यात चित्र [मोनालिसा|मोना लिसा]]
लियोनार्दोका सबैभन्दा प्रमुख चित्रहरूमा *अन्तिम रात्रीभोज* र *मोना लिसा* पर्दछन्।

लियोनार्दो दा भिन्चीले एक नयाँ चित्रकला शैली विकाश गरे। त्यतिबेलाका चित्रकारहरूले चित्र बनाउन सामान्यतया सेतो पृष्ठभूमि प्रयोग गर्दथे। तर उनी गाढा रङ्गको पृष्ठभूमि प्रयोग गर्दथे। यसले गर्दा प्रमुख वस्तुमा त्रिआयामी प्रभाव पर्न जान्थ्यो। उनी आफ्ना चित्रहरू गाढा शैलीमा बनाउने कारणले प्रशिद्ध थिए, जसमा धेरै छाँयाहरू हुनेगर्दथ्यो।

लियोनार्दो दा भिन्ची पुनर्जागरण कालका गुरुहरूमध्येका एक थिए। उनी यती हुबहू चित्र बनाउन चाहन्थे कि शरीरले कसरी काम गर्छ भनेर जान्न उनले मानव शरीर चिरेर हेरे।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
पुनर्जागरण कालका यी चित्रकारहरूलाई पनि दा भिन्चीसँग जोडिने गरिन्छ:
* माइकलएन्जेलो
* राफेल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:इटालेली चित्रकारहरू
श्रेणी:वैज्ञानिकहरू
महेन्द्रनगर विमानस्थल

**महेन्द्रनगर विमानस्थल** सुदुरपस्चिमान्चल नेपालको महेन्द्रनगर सहरमा अवस्थीत छ। महेन्द्रनगर विमानस्थलको एअरपोर्टकोड |XMG|VNMN हो। 
## नामांकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपालको महेन्द्रनगर सहरको नामबाट राखीएको हो। 
## स्थिति
यो विमानस्थल महेन्द्रनगर नगरपालिकाको उत्तर पश्चिमी क्षेत्रमा पूर्व पश्चिम लम्विएर रहेको छ।

## विस्तार
## विमान सेवाहरू
नेपाल वायुसेवा

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म बिश्तारित छ-
*काठमाडौँ
*डोटी

श्रोतः
*Mahendranagar Destinations

श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
प्रथम इन्टरनेसनलको हेग महाधिवेशन

**प्रथम इन्टरनेसनलको हेग महाधिवेशन** सन् १९७२ को २-७ सेप्टेम्वरमा सम्पन्न भएको थियो । कार्ल मार्क्स र फ्रेडरिख एंगेल्सले महाधिवेशनको कार्यको प्रत्यक्ष नेतृत्व गनुभएको थियो। महाधिवेशनमा निम्न-पुँजीजीवी संक्रीर्णतावादका सबै रुपहरूको विरुद्ध मर्क्स, एंगेल्स तथा उहाँका समर्थकहरूको वषौँ लामो संघर्षको टुङ्गो लागोको थियो । यसै महाधिवेशनमा मिखाइल बाकुनिन, जेइम्म गिल्योम तथा अरु अराजकतावादी नेताहरू इन्टरनेसनलबाट निकालिएका थिए ।

हेग महाधिवेशनको निर्णय अराजकतावादीहरूको निम्न-पुँजीजीवी विचारहरूमाथि मार्क्सवादको विजयको द्योतक थियो । यसै महाधिवेशनले मजदुरवर्गको भावी स्वतन्त्र राष्ट्रिय राजनीतिक पार्टी स्थापना गर्ने आधार सिर्जन गरिदियो । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:राजनीतिक दलका महाधिवेशनहरू
पुएर्टो रिको स्वातन्त्र पार्टी

**पुएर्टो रिको स्वातन्त्र पार्टी** ( *Partido Independentista Puertorriqueño* - *Puerto Rican Independence Party* – *PIP* ) (पुएर्टो रिकोका एउटा सामाजिक-जनवादी राजनीतिक दल हो। पार्टी सन् १९४६मा स्थापना गरियो | रुबेन बेरिओस मर्तिनेस पार्टीको अध्यक्ष हो। जुअन दल्मौ पार्टीको महासचिव हो।

यो पार्टी समाजवादी इन्टरनेसनलसँग आबद्ध छ।

## सम्बन्धहरू 
* **www.independencia.net/ingles/welcome.html**

श्रेणी:सामाजिक-जनवादी दलहरू
श्रेणी:पुएर्टो रिकोका राजनीतिक दलहरू
सोरियासिस

**सोरियासिस** (psoriasis) छालाको एउटा रोग हो। यो रोगमा छालामा इरिथ्रेमाटस स्केली लिजियनहरू देखापर्दछन्। यी लिजियनहरू प्रायः एक्स्टेन्सर क्षेत्रमा देखापर्दछन्। यो रोगमा वंशानुगत गुणहरूको पनि हात छ। 
## अटिपिकल सोरियासिस
यो यस प्रकारका सोरियासिस हुन् जसमा यसको प्रायः देखिने गुण हुंदैन। उदाहरणहरू यस प्रकार छन्-
*गट्टेट
*पुस्चुलर
*अन्स्टेबल
*स्काल्प
*फ्लेक्जर आदि
## उपचार
यो रोगमा प्राय दुई किसिमका औषधिहरू दिइन्छ। ती हुन्-
*ट्रपिकल (इमोलेन्ट, टार आदि)
*सिस्टमिक (मेथोट्रेक्जेट, साइक्लोस्पोरिन आदि)

श्रेणी:रोग
जर्मनेली सामाजिक-जनवादी पार्टी

**जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टी** जर्मनीका एउटा सामाजिक-जनवादी राजनीतिक दल हो । सन् १८७५मा सामाजिक-जनवादी मजदुर पार्टी र अखिल जर्मन मजदुर सङ्घको एकिकरणबाट यो दलको स्थापना गरियो | सन् १८९० सम्म पार्टीको नाम **जर्मन समाजवादी मजदुर पार्टी** थियो । 

कुर्ट बेक पार्टीको अध्यक्ष हो । 

यो दल समाजवादी इन्टरनेसनलसंग आबद्ध छ ।

श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टी
मजदुर इन्टरनेसनलका फ्रान्सेली भाग

**मजदुर इन्टरनेसनलका फ्रान्सेली भाग** (**स्फिओ**) फ्रान्सका एउटा सामाजिक-जनवादी राजनीतिक दल थियो । सन् १९०५मा फ्रान्स समाजवादी पार्टी (जूल गेदका मार्क्सवादी धारा) र फ्रान्सेली समाजवादी पार्टी (जाँ जोरका सामाजिक-जनवादी धारा)को एकिकरणबाट यो दलको स्थापना गरियो | यो दल दोस्रो इन्टरनेसनल र समाजवादी इन्टरनेसनलसंग आबद्ध थियो ।

दलको आधिकारिकता १९६९मा सकियो |

## दलको महासचिवहरू
* लुइस दुब्रेइय: १९०५-१९१८
* लुदोभिच-ओस्कर फ्रोस्सर्द : १९१८-१९२०
* पोल फौरे : १९२०-१९४०
* दनिएल मयेर : १९४३-१९४६
* गि मोल्ले : १९४६-१९६९

श्रेणी:मजदुर इन्टरनेसनलका फ्रान्सेली भाग
सामाजिक-जनवादी मजदुर पार्टी (जर्मनी)

**सामाजिक-जनवादी मजदुर पार्टी** जर्मनीका एउटा समाजवादी राजनीतिक दल थियो। दल अगष्ट बेबेल र भिल्हेल्म लिबक्नेख्त सन् १८६९मा स्थापना गरे |

यो दल प्रथम इन्टरनेसनलसँग आबद्ध थियो। दल देर वोल्क्स्टाट प्रकाशन गर्दैथियो |

सन् १८७५मा यो दल जर्मन समाजवादी मजदुर पार्टीसँग एकिकृत भयो।

श्रेणी:जर्मनीका राजनीतिक दलहरू
श्रेणी:समाजवादी दलहरू
समाजवादी इन्टरनेसनल

**समाजवादी इन्टरनेसनल** एउटा सामाजिक-जनवादी र अवसरवादी अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठन हो । यो सङ्गठन सन् १९५१मा स्थापना गरियो । समाजवादी इन्टरनेसनलको अध्यक्ष गेओर्गिओस पापन्द्रेओ (अखिल युनान समाजवादी आन्दोलनको नेता) हो र लुइस अइअला (चिली समाजवादी पार्टीको नेता) सङ्गठनको महासचिव हो ।
अखिल जर्मनेली मजदुर सङ्घ

**अखिल जर्मन मजदुर सङ्घ** जर्मनीका एउटा सामाजिक-जनवादी राजनीतिक दल थियो। दल फेर्डिनाण्ड लासाल सन् १८६३मा स्थापना गरियो |

सन् १८७५मा यो दल जर्मन समाजवादी मजदुर पार्टीसँग एकिकृत भयो।

श्रेणी:जर्मनीका राजनीतिक दलहरू
श्रेणी:सामाजिक-जनवादी दलहरू
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टी
नेपालगन्ज विमानस्थल

**राँझा विमानस्थल** मध्यपस्चिमान्चल नेपालको तराइमा पर्ने राझाँ विमानस्थल त्यस क्षेत्रको अति महत्त्वपूर्ण विमानस्थल हो। यो विमानस्थलको एअरपोर्ट कोड |KEP|VNNG हो।

## नामांकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपालको नेपालगन्ज नगरको नामबाट राखीएको हो।

## स्थिति
यो विमानस्थल नेपालगन्ज सहरको उत्तरी क्षेत्रमा पूर्व पश्चिम लम्विएर रहेको छ।

## विमान सेवाहरू
बायाँ|अङ्गुठाकार|नेपालगन्ज विमास्थलमा वायुसेवा प्रदायक ताराको विमान चढ्दै यात्रुहरू।
नेपाल वायुसेवा
यती एअरलाईन्स
बुद्ध एअर
कस्मिक एअर
गोर्खा एअर

## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म बिश्तारित छ-
*काठमाडौँ
*सुर्खेत 
*डोल्पा
*साँफेबगर
*सिमीकोट
*मुगु 

## सन्दर्भहरू
## यो पनि हेर्नुस
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
दोस्रो इन्टरनेसनलको पाँचौं अन्तर्राष्ट्रिय महाधिवेशन

**दोस्रो इन्टरनेसनलको पाँचौं अन्तर्राष्ट्रिय महाधिवेशन** सन् १९००को २३-२७ सेप्टेम्बरका पेरिसमा सम्पन्न गरिएको थियो । 'राजनीतिक सत्तामाथि विजय र पुँजीजीवी पार्टीहरूसित एकत' भन्ने प्रश्नमा महाधिवेशनले बहुमतद्वारा कार्ल काउत्स्कीद्वारा प्रस्तुत गरिएको प्रस्ताव पारित गरेको थियो । यो प्रश्न चाहिँ भाल्डेक-रुस्सोको प्रतिक्रान्तिकारी सरकारमा एलेक्जेन्ड मिलेराँको प्रवेशसित सम्बन्धी थियो । उक्त प्रस्तावमा के भनिएको थियो भने "पुँजीजीवी सरकारको पंक्तिमा कुनै एक जना समाजवादीको प्रवेशलाई राजनीतिक सत्तामाथि विजयको निम्ति सामान्य विधिको रूपमा होइन, बरु कठिन वस्तुस्थितको विरुद्ध संघर्षमा विवशतापूर्ण अस्थायी तथा असाधारण माध्यमको विरुद्ध संघर्षमा विवशतापूर्ण अस्थायी तथा असाधारण माध्यमको रूपमा विचार गर्नुपर्दछ ।" त्यसपछि अवसरवादीहरूले पुँजीजीवीवर्गसँग आफ्नो सहयोगको सफाई दिन उक्त प्रस्तावको यसै बुँदातर्फ नै प्राय‌शः औंल्याउने गरेका थिए ।

'जार्‍या' पत्रिकाको सन् १९०१को अप्रलिको अङ्कमा 'प्रेरिसमा सम्पन्न भएको गतः अन्तर्राष्ट्रिय समाजवादी महाधिवेशनबारे केही शब्द (मलाई अधिकारपत्र पठाउने साथीहरूको नाममा खुला पत्र)' शीर्षकमा गेओर्गी प्लेखानोभनो लेख प्रकाशित भएको थियो । 

## स्रोतहरू
श्रेणी:राजनीतिक दलका महाधिवेशनहरू
धनगढी विमानस्थल

**धनगढी विमानस्थल** (IATA: DHI, ICAO: VNDH) नेपालको सुदूरपश्चिम प्रान्तको कैलाली जिल्लामा सेवा प्रदान गर्ने धनगढीमा अवस्थित एउटा आन्तरिक विमानस्थल हो। धनगढी विमानस्थल सुदूरपश्चिम प्रदेशको जिल्ला र मुगु जिल्लाको रारा विमानस्थलमा सेवा प्रदान गर्ने क्षेत्रीय विमानस्थल पनि हो। धनगढी विमानस्थलदेखि खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जसम्म केही व्यावसायिक हेलिकप्टर सञ्चालनमा छन् । 

## इतिहास
धनगढी विमानस्थल सन् १९५८ जुलाई ६ मा स्थापना भएको हो ।  २०२२ मा, नेपाल एयरलाइन्सले धनगढी विमानस्थलबाट क्षेत्रीय उडानहरू पुन: सुरु गर्‍यो र यसलाई एयरलाइनको सबैभन्दा पश्चिमी हब बनाएको थियो। 

## एयरलाइन्स र गन्तव्यहरू
## नामांकरण
यो विमानस्थलको नाम नेपालको धनगढी नगरको नामबाट राखीएको हो। 
## स्थिति
यो विमानस्थल कैलाली सदरमुकाम धनगढीको पूर्वी क्षेत्रमा पूर्व पश्चिम लम्विएर रहेको छ। 

## विमान सेवाहरू
नेपाल वायुसेवा
गोर्खा एअरलाईन्स
सिता एअर
## उडान 
यो विमानस्थलबाट हुने प्रमुख हवाई सेवा तलका सहर सम्म बिश्तारित छ-
*काठमाडौँ
*सुर्खेत
*डोटी
*साँफेबगर

श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू
एर्फर्ट कार्यक्रम

**एर्फर्ट कार्यक्रम** - जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टीको यो कार्यक्रम सन् १८९१को अक्टोबर महिनामा एर्फर्टमा सम्पन्न भएको महाधिवेशनमा पारित भएको थियो । अघिल्लो गोथा कार्यक्रम (सन् १८७५) भन्दा एर्फर्ट कार्यक्रम एक पाइला अगाडि थियो । यो कार्यक्रम पुंजीवादी उत्पादन पद्धतिको अवश्यम्भावी पतन हुनेछ र त्यसको ठाउँमा अनिवार्यतः समाजवादी उत्पादन पद्धति स्थापित हुनेछ भन्ने मार्क्सवादी शिक्षामा आधारित थियो । एर्फर्ट कार्यक्रममा मजदुरवर्गको राजनीतिक संघर्षमाथि जोड् दिइएको थियो र यस संघर्षमा पार्टीको नेतृत्वदायी भूमिका स्पष्ट पारिएको थियो । तर एर्फर्ट कार्यक्रम अवसरवादसमक्ष गम्भीर छुटहरू पनि दिइएका थिए । फ्रेडरिख एंगेल्सले 'सन् १८९१को सामाजिक-जनवादी कार्यक्रमको मस्यौदाको आलोचनाबारे' भन्ने आफ्नो कृतिमा एर्फर्ट कार्यक्रमको विस्तृत आलोचना गर्नुभएको थियो । परन्तु जर्मन सामाजिक-जनवादको नेतृत्वल्ले आम पार्टी कार्यकर्ताहरूबाट एंगेल्सको आलोचना छिपाएको थियो र कार्यक्रमको अन्तिम पाठ तयार पार्दा उहाँको महत्त्वपूर्ण टीका-टिप्पणीहरूलाई वास्ता गरिएको थिएन । एर्फर्ट कार्यक्रममा सर्वहारावर्गको अधिनायकत्वबारे कुनै उल्लेख नहुनु अवसरवादसमक्ष गरिएको यस कायरतापूर्ण छुटको मुख्य कमजोरी थियो भनेर भ्ला.इ. लेनिनले भन्नुभएको थियो | 

## स्रोतहरू
श्रेणी:जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टी
नेपाली सैनिक विमान सेवा

**नेपाली सैनिक विमान सेवा** नेपाली सेनाको एक अंगको रूपमा रहेको विमान सेवा हो। मुख्यत उद्धार तथा यातायात सहजता का लागि यसको स्थापना गरिएको थियो।

## जहाज र हेलिकोप्टर
सेनासित एमआई-१७ र एकपटक भारतीय राष्ट्रपतिले दिएका चारवटा, हेलिकोप्टरसहित सेनासँग आयरल्यान्ड, पोल्याण्डमा निर्मित अन्य हेलिकोप्टर पनि छन्। अतिविशिष्ट व्यक्ति -राजा)को सवारीका लागि नेपालमा फ्रेन्च कम्पनीको सुपरपुमा हेलिकोप्टर छ। साथै, सेनासँग एभ्रो, स्काई ट्रक र अन्य प्रकरका जहाज छन्। यसबाहेक सेतो रङ पोतिएका सुपरपुमा र बेल हेलिकोप्टर अतिविशिष्ट र विशिष्ट व्यक्तिको उडान भर्न प्रयोग गरिन्छन्। माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वकालमा अत्यधिक प्रयोग हेलिकोप्टरको गरिएको थियो। 

## नेपाली सैनिक विमान सेवा सँग भएका विमान हरू 
* २ स्काइ ट्रकहरू,

* २ Britten-Norman Islander अइलेण्डर,

* १ Avro।एभ्रो विमान.

## नेपाली सैनिक विमान सेवा सँग निम्न हेलीकप्टर पनि रहेका छन 
* ३ एम -१७ Mi-17,

* २ ध्रुब HAL Dhruv

* ५ एलोटी (Alouettee),

* २ चिता (Cheetahs),

* २ Lancers। लान्सर,

* २ Bell।बेल,

* २ इकयुरेल (Ecureuil),

नेपाल भरीमा सैनिक उडानमा सहयोग् पुग्न सक्ने ३६ वटा विमानस्थल रहेका छन। ती मध्य तल उल्लेखित नाम भएका विमानस्थलहरू पिच गरिएका र कुनै पनि बेला सैन्य उडान सञ्चालन गर्न सकिने किषिमका छन। . 

## सैनीक उडान सञ्चालन गर्न सजिला नेपाली विमानस्थल हरू 
१, त्रिभुवन विमानस्थल Tirbhuvan Airport काठमाडौँ,

२, चन्द्रगढी विमानस्थल Chadnragadhi Airport झापा

३, विराटनगर विमानस्थल Biratnaga Airport विराटनगर

४, जनकपुर विमानस्थल Jankpur Airport जनकपुर

५, सिमरा विमानस्थल Simara Airport बारा

६, भरतपुर विमानस्थल Bharatpur Airport, भरतपुर

७, मेघोली विमानस्थल Meghuli Airport, भरतपुर

८, पोखरा विमानस्थल Pokhara Airport पोखरा

९, जोमसोम विमानस्थल Jomsom Airport मुस्तागं

१०, दांग विमानस्थल Dang Airport त्रिभुवननगर

११, नेपालगञ्ज विमानस्थल Nepaljung Airport नेपालगञ्ज

१२,सुर्खेत विमानस्थल Surkhet Airport वीरेन्द्रनगर

१३, जुम्ला विमानस्थल Jumla Airport जुम्ला

१४, दिपायल विमानस्थल Dipayl Airport डोटी

१५, महेन्द्रनगर विमानस्थल Mahednranagar Airport महेन्द्रनगर नगरपालिका

१६, धनगढी विमानस्थल Dhangadhi Airport धनगढी उपमहानगरपालिका

## **यो पनि हेर्नुहोस** 
* नेपाली सेना
* नेपाल ससस्त्र प्रहरी बल
* नेपाल प्रहरी
* नेपाल सस्सत्र बन रक्षक
* राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग

## अतिरिक्त लिङ्कहरू 
*नेपाली सैनिक विमान सेवा @ scramble.nl
*नेपाली सेनाको अफिसीयल वेवसाइट
* http://en.wikipedia.org/wiki/Nepalese_Army_Air_Service

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
, ,
तृतीय (कम्युनिष्ट) इन्टरनेसनल

**तृतीय (कम्युनिष्ट) इन्टरनेसनल** एउटा अन्तर्राष्ट्रिय क्रान्तिकारी संग्ठन थियो। २-६ मार्च १९१९मा मास्कोमा बसेको कम्युनिष्ट इन्टरनेसनल (कमिन्टरन)को पहिलो महाधिवेशनमा स्थापित। कमिन्टरनले आफ्नो आधारभूत सिद्धान्तहरू यस प्रकारले निर्धारित गरेको थियो - साम्यवादी व्यवस्थाको अनिवार्थ रूपमा पुँजीवादी सामाजिक व्यवस्थाको स्थान लिने छ, बुर्जुवा सरकारहरू हटाउनको लागि सर्वहारावर्गको क्रान्तिकारी संघर्ष अनिवार्य छ, बुर्जुवा राज्यको निर्मूलन र नयाँ किसिमको राज्य, सर्वहारा राज्यको सिर्जना हुनुपर्छ, यस्तो राज्य सोभियत किसिमको हुनेछ र यसले साम्यवादी समाजमा संक्रमणको लागि तयारी गर्नेछ। 

तृतीय कम्युनिष्ट इन्टरनेसनलको मजदुर आन्दोलनमा अवसरवादको झण्डाफोर गर्ने, विभिन्न राष्ट्रहरूका श्रमिक जनताबीचको सम्बन्ध पुनर्स्थापना गर्ने र विश्वका कम्युनिष्ट पार्टीहरूको सिर्जना एवं सुदृढीकरण गर्ने काममा निकै ठूलो भूमिका खेलेको थियो। 
## यो पनि हेर्नुहोस्
* दोस्रो इन्टरनेसनल
## स्रोतहरू 
श्रेणी:साम्यवादी दलहरू
राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग

**राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग** नेपालको संविधानमा व्यवस्था भए वमोजिम संघमा रहने गरी स्थापित इन्टेलिजेन्स संस्था हो । राष्ट्रिय हित एवं सुरक्षाका बारे आवश्यक खबर संकलन गर्ने र संकलित खबरहरुको अध्ययन, मुल्याङ्कन, बिश्लेषण र सम्पादन गरी सरकारलाई पूर्व जानकारी दिने उद्देश्यले स्थापित रहेको छ ।
 नेपाल राज्यको स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता, स्वाधिनताको रक्षा, आन्तरिक एवं राष्ट्रिय सुरक्षा र हितको प्रवर्द्धन एवं सम्वर्द्धन गर्नका निम्ति सरकारलाई आवश्यक पर्ने सबै प्रकारका सूचना उपलव्ध गराउने यो संगठनको जिम्मेवारी हो । राष्ट्रिय सुरक्षाका विभिन्न क्षेत्रका अतिरिक्त आर्थिक एवं वित्तीय अपराध, आतंकवाद, संगठित अपराधलगायतका अपराध, धर्म, सस्कृति, भाषा, समुदायवीचको सद्भावमा खलल पुर्‍याउने पक्षसंग सम्वन्धित सूचना संकलन पनि विभागको महत्वपूर्ण कार्यभार हो ।

## **हालसम्मका प्रमुखहरू**
#रोमबहादुर थापा
#पदमबहादुर शाह
#धुन्डीराज शर्मा
#हर्क बहादुर थापा
#रामप्रसाद श्रेष्ठ
#चन्दबहादुर राई
#लेखबहादुर पाण्डे
#विष्णुराज पन्त
#गोविन्दकर्म थापा
#हरिबाबु चौधरी
#देवीराम शर्मा
#धनसिंह कार्की
#अशोकदेव भट्ट
#मोतीबहादुर गुरुङ
#जितबहादुर केसी
#दिलीपराज रेग्मी
#गणेशप्रसाद अधिकारी
#यदुलाल खरेल
#**हुतराज थापा**

## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपाली सेना
* नेपाल प्रहरी
* नेपाल ससस्त्र प्रहरी बल
प्रधान सेनापति

नेपाली सेनाको प्रमुखलाई प्रधान सेनापति भनिन्छ । यो नेपाली सेनाको सबैभन्दा ठूलो पद हो ।  अङ्ग्रेजीमा "Chief of the Army Staff" भनिन्छ । हाल नेपाली सेनाको प्रमुख पूर्णचन्द्र थापा  हुनुहुन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य लिङ्कहरू
https://www.nepalarmy.mil.np/page/coas_biography

श्रेणी:नेपाली सेना जानकारी
श्रेणी:नेपाली सेना
परमाधिपति

नेपाली सेनाका सर्बोच्च कमान्डरलाई परमाधिपती भनिन्छ। नेपालको अन्तरिम अन्तरिम संविधान २०६३ अनुसार गणतन्त्र नेपालका रास्ट्रपति नेपाली सेनाको परमधीपती रहने व्यवस्था छ। यो ब्यबस्था सन २००७को मेए महिनाबाट  कायम गरिएको हो।
नेपाल सशस्त्र वनरक्षक

**नेपाल शसस्त्र वन रक्षक** (, अन्य नाम : **गैंडा गस्ती टोली** ) वि.सं. १९८७ मा गठन भएको नेपाली सेना पछिको दोस्रो पुरानो तथा वन र वन्यजन्तुहरूको सुरक्षा गर्ने फौज हो ।

## इतिहास
७७ वर्षको इतिहास  बोकेको यो फौज नेपालको नेपाली सेना पछिको दोस्रो पुरानो फौज हो । चितवनको गैंडा संरक्षणका लागि राणाकालमै वि.सं. १९८७ मा सशस्त्र वनरक्षकनामक छुट्टै फोर्सको गठन भएको थियो । यसलाई शुरुमा गैंडा गस्ती टोली भनिन्थ्यो । सुरुमा २०५ जनाको दरबन्दी रहेको यो फोर्सको जम्मा दरबन्दी भने १५ हजार ८२ जनाको छ। यससँग ८ हजार ३२ नाल हतियार छन् जसमध्ये अधिकांश थ्रीनट थ्री राइफल छन् । ४८ बोरका बन्दुक २२ वटा र ३५ बोरका बन्दुक ३० वटा रहेको बताइएको छ। एक दर्जनजति हतियार भने संकटकालमा माओवादीले कब्जा गरेका थिए। 
## स्थापना
यस फोर्समा अधिकांश नेपाली सेनाबाट जानेहरू छन् । चितवनको टिकौलीस्थित सशस्त्र वनरक्षक तालीम केन्द्रका कमाण्डर धनबहादुर थापामगरका अनुसार फोर्समा करिब एक हजारको दरबन्दी रहे पनि हवल्दार माथिका करिब एक सय २० जनाको दरबन्दी खाली छ। यसैगरी २ सय ८८ जना सिपाहीको दरबन्दी खाली भएको बताइएको छ। हाल यो फोर्समा सेनाबाटै गएका लेफि्टनेन्ट कर्णेल विजयबहादुर सिंह बुढाथोकी कमाण्डरका रूपमा छन् भने तल्लो तहसम्मका अधिकांश कमाण्डर पनि सेनाबाटै जानेहरू छन्। तलब भने प्रहरीसरह पाउने गरेका छन् यो फोर्समा संलग्न हुनेहरूले। दरबन्दी नेपाली सेनामाजस्तै लप्टन, मेजर, कर्णेल आदि छन् । 
## कार्य
नेपाली सेनाले राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा बन्य जन्तु आरक्षहरूको सुरक्षाको घ०३० देखि सम्हालेपछी त्यसयता निकुञ्जबाहेकका वन र वन्यजन्तुहरूको सुरक्षा यही फोर्सले जिल्ला वन कार्यालयको मातहतमा रही गर्दै आएको छ। बताइएअनुसार, हाल ३८ जिल्लामा सशस्त्र वन रक्षकहरू छरिएका छन्।  
## अन्य
०६४ मंसीर १५ गते माओवादी नेता एवं वनमन्त्री टिकौली (चितवन) स्थित सशस्त्र वनरक्षकको तालीम केन्द्रमा पुगेका थिए। तालीम केन्द्रमा पुग्नासाथ उनलाई दुई दर्जनजति सिपाहीले सलामी अर्पण गरे। नेपाली सेनाबाट सशस्त्र वनरक्षकतर्फ गएका लप्टन धनबहादुरको कमाण्डमा रहेका सो तालीम केन्द्रका सशस्त्र वन रक्षकहरूले मातृकालाई सलामी दिएका थिए। लप्टन धनबहादुर भन्छन्– 'हामीलाई कुनै मन्त्रीले यसरी हेरेको यो पहिलो घटना थियो। कसैले पनि हाम्रा कथा–व्यथा सुनेनन्। कति मन्त्रीलाई त सशस्त्र वन रक्षक नामको छुट्टै हतियारधारी फोर्स छ भन्ने पनि थाहा थिएन।'

ऐनको अभावमा फोर्सभित्र बढुवाको कुनै अवसर नभएको, वन र वन्यजन्तु तस्करीजस्तो जोखिमपूर्ण काम गर्दासमेत अन्य कुनै सुविधा नभएको र सबैभन्दा ठूलो समस्या ऐन नहुनुले सिर्जना गरेको बताएपछि वनमन्त्री मातृकाले छिट्टै ऐन बनाउन आफूले निर्देशन दिने बताएका थिए।  स्रोतका अनुसार, मन्त्री यादवको निर्देशनपछि केही महिनाअघि नै वन मन्त्रालयले सशस्त्र वनरक्षक ऐनको मस्यौदा तयार पारेको छ। मस्यौदा ऐनमा हवल्दारको पदपूर्ति सतप्रतिशत बढुवाद्वारा, जमदारको ६० प्रतिशत बढुवा र ४० प्रतिशत खुला प्रतिस्पर्धाद्वारा, सुवेदारको सतप्रतिशत बढुवाद्वारा, क्याप्टेनको ५० प्रतिशत बढुवा र त्यति नै खुला प्रतिस्पर्धाद्वारा र त्यसभन्दा माथि सबै बढुवाद्वारा गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

## यी पनि हेर्नुहोस्
* नेपाली सैनिक विमान सेवा
* नेपाल सशस्त्र प्रहरी बल
* नेपाल प्रहरी
* राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग
## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालको सेना
श्रेणी:नेपालका शस्सत्र शुरक्षा बलहरू
मिरकाशिम विरूद्धको लड़ाईं

मकवानपुर गढी नेपालका लागि सधै रणनीतिक महत्त्वको रहेको छ।मकवानपुर नै त्यो ठाउँ हो जाँह नेपाली सेनाले मिर कासिम का फौजबाट ५०० भन्दा धेरै राइफल, दुई तोप हात पारेर ४ वटा गुल्म श्रीनाथ, कालीबक्स, बर्द बाहदुर र सबुज बनायो केही समय पछि पुरानो गोरख गुल्म समेत स्थापना गर्न सफल भयो।नेपाली सेनामा यो नै पहिलो चोटी फाइल सिस्टम गरेर सेना ब्यवस्थीत गरिएको अवसर थियो नेपाली सेनाको इतिहासमा पहिलो चोटी बनाइएका यिनै सङ्गठन रहेका थिए।साथै नेपाली सेनाले कुनै पनि बिदेसी सेना सँग लडेको पनि पहिलो अवसर थियो।. 

यो युद्ध मकवानपुर गढी का सेना नायक सरदार नन्दु शाह थिए उनी सँग ४०० जती सेना थोरै बन्दुक अरू परम्परागत हतियार, खुकुरी, तरवार, घुएत्रो, लगायत रहेका थिए। त्यसैले उनी हरू हान र भागको रणनिती साथ उत्रेका थिए जसले शत्रुलाई अचम्भीत पारी रहेको थियो। नेपाली सेनाले राती आक्रमण गर्न का लागि आक्रमण बेस तप्लाखर भन्जयाङमा राखेको थियो।

मिरकासिम का सेनाका सेना नायक गुरगिन खाँ थिय उनी सँग २५०० सेना र तोपहरू , बन्दुक , राम्रो लजिस्टीक सर्पोट तथा ब्याकअप फोर्स समेत थियो। उनिहरूको आक्रमण बेस मकवानपुर फेदीमा थियो तिनी हरू रात्री आक्रमण गर्ने योजनामा थिए। जब शत्रुको ठूलो सेना हिडेर हर्नामाडी पुग्यो स्थानीय घर हरू पहिले नै खाली गरी सकीएको थियो उनीहरूलाई खानाको अभाव हुन थाल्यो। मकवानपुर गढी त्याहाबाट ९ कि मी माथी पाहडको टुप्पामा रहेको थियो साथै नेपाली सेनाले सबै बाटाहरू सबै समेत थुनीदीएका थिए तर पनि शत्रु उनी हरूलाई पछाडी मकवानपुर गढी धकल्न सक्षम भइरहेको थियो 
झन्डै ३०० शत्रुले नेपाली हरूलाई अझ रक्षात्मक बनाउदै २० जनवरी १७६३मा आक्रमण शुरू गरे। तर तिनी हरू त्यतीखेर दंग परे जती खेर तिनी हरू ताप्लाखारमा बिसाइ मारी रहेका थिए काजी बंश राज पाण्डे तलबाट उनीहरू माथी जाइ लागे, काजी नरसिंह बस्नेतले माथीबाट गुरगिन खाँका सेनालाई हाने।र नन्दु शाहको नेतृत्वको नेपाली सेनाले अगाडि बट हाने। तिन जना कुसल कमान्डरको रातको अप्ठेरोमा पनि नेपाली सेनाले बहादुरी पूर्वक लडेर शत्रु नास्न सफल रह्यो।मिर कासीमका १७०० सेना मारिए ३० नेपाली सेनाले पनि शाहदत प्राप्त गरे नेपाली सेनाले शत्रुका ५०० राइफल दुई तोप अन्य सैन्य सामग्री प्राप्त गर्‍यो अझ महत्त्वपूर्ण यो लडाईंबाट प्राप्त श्रोत पछि नै नेपाली सेनालाई सङ्गठनीक संरचनामा ढाल्ने काम शुरू भयो।

,,