बौद्ध धर्ममा पञ्चशील

पञ्चशील

# प्राणी हिंसाबाट टाढा रहने।
# झूठो बोल्नबाट टाढा रहने।
# चोरी नगर्ने।
# व्यभिचार नगर्ने।
# मध्यपान नगर्ने।

* बल शक्तियुक्त हुनेछ।
* अर्काको हातबाट मर्नुपर्नेछैन।
* परिवारमा सदस्य बढ्नेछ।
* रोग ब्याधि कम हुनेछ।
* मनपर्नेहरूबाट वियोग हुनुपर्नेछैन।
* दीर्घायु हुनेछ।

## प्राणी हिंसा नगरिँदाका दशवटा फल
* अङ्ग प्रत्यंग परिपूर्ण भएको शरीर हुनेछ।
* स्वच्छ र सुन्दर शरीर हुनेछ।
* हेर्दाखेरि नै मनलाग्दो सुन्दर रूप भएको हुनेछ।
* शूर वीर हुनेछ।
* बल शक्तियुक्त हुनेछ।
* अर्काको हातबाट मर्नुपर्नेछैन।
* परिवारमा सदस्य बढ्नेछ।
* रोग ब्याधि कम हुनेछ।
* मनपर्नेहरूबाट वियोग हुनुपर्नेछैन।
* दीर्घायु हुनेछ।

## चोरी नगरिँदाका चारवटा फल
* धन सम्पत्ति पूर्ण हुनेछ।

* भएको धन सम्पत्ति स्थिर हुनेछ।

* इच्छा गरेको वस्तु सजिलैसित प्राप्त गर्न सकिनेछ।

* राजा, पानी, आगो, चोर र शत्रुहरूबाट केही गर्न नसकिने रूपबाट धन प्राप्त भइरहनेछ।

## व्याभिचार नगरिँदाका सातवटा फल
* शत्रु भनेकै नभई सबैसंग हेलमेल हुनेछ।

* सुखपूर्वक सुत्न सक्नेछ।

* सुखपूर्वक उठ्न सक्नेछ।

* स्त्रीभाव र नपुंसकभाव हुनबाट बच्नेछ।

* चारवटा दुर्गतिबाट बच्नेछ।

* इज्जत हुने गरी स्त्री-पुरुषका परस्परमा प्रेम भइरहनेछ।

* धन्दा सुर्ता नभई सुखपूर्वक बस्न सक्नेछ।

## झुठ कुरा नबोलिँदाका पाँच फल
* विशेषरूपले आँखा आदि इन्द्रिय सुन्दर हुनेछन्।

* तल माथि नपरी क्रमबद्ध मिलेका दाँत हुनेछन्।

* दुब्लो मोटो नभई ठिक्कको शरीर हुनेछ।

* कमलको फूल झैँ सुगन्धित वास्ना आउने मुख हुनेछ।

* नोकर चाकर र परिवारहरूले उसको कुरा सुन्नेछन्।

## सुरापान नगरिँदाका नौवटा फल
* गर्नुपर्ने काम सबै विस्मृत नभई सजिलै नै याद हुनेछ।

* अलसी हुँदैन।

* लाटो र गोंजेंग्रो हुनेछैन।

* ज्ञान बुद्धि भएको हुनेछ।

* ईर्ष्या गर्नेबाट रहित हुनेछ।

* बेहोश हुँदैन।

* शान्त स्वभावको हुनेछ।

* नराम्रो काममा लाग्न लज्जा भय हुनेछ।

* इज्जत हुने कुरामात्र गर्ने बानी भएको हुनेछ।

## प्राणी हिंसा गर्दाका उन्नाइसवटा विपाक
•	मरणपछि नरक, प्रेत, तिर्यक र अपाय चारवटा दुर्गतिमध्ये एउटामा परी अति नै दु:ख कष्ट भोग गर्नु पर्नेछ। 
•	नरकबाट मुक्त भएर मनुष्य जन्म लिन पाए पनि अङ्ग-प्रत्यङ्गहीन भई जन्म लिनु पर्नेछ। 
•	सुन्दर रूप नभई विरूप भई जन्म लिनु पर्नेछ। 
•	हात, खुट्टा टेढो भई दुर्बल भई जन्म लिनुपर्छ। 
•	खुट्टाको औंलाको टुप्पामा कुष्ठरोग सहित जन्म लिनु पर्नेछ। 
•	जसजसले देख्छ-त्यसत्यसले प्रत्येक देखाइमा रीसले देख्नेछ। 
•	नरम शान्त स्वभाव भन्ने हुँदैन। 
•	रूप लक्षणको नभएर अलक्षणको हुनेछ। 
•	सभाको बीचमा शूरु नभएर काथर हुनेछ। 
•	बोल्ने बेला स्पष्ट कुरा गर्ना नसक्नाले थुप्रै मान्छेले गिज्याउनेछन्। 
•	बल शक्तिहीन हुनेछ। 
•	लाटाले जस्तो कुरा गर्नेछ। 
•	दाजु-भाई, इष्ट-मित्र परिवारहरू नाश भई एक्लो दु:खी जीवन बिताउनु पर्नेछ। 
•	आफूलाई फाइदा हुने काम खोज्न जाँडा अलसी लाग्नेछ। 
•	दु:खपूर्वक धनधान्य अन्न अलिकति संचय गरिराखेको पनि परजनहरूले ठगी वा खोसी खाइदिनेछन्। 
•	अरुको छ: प्रकारको प्रयोगद्धारा मरण हुनेछ। 
•	आफ्ना अति नै प्रिय भइराखेका स्वास्नी र छोरा-छोरीहरूसंग अलग भइ बस्नु पर्नेछ। 
•	आमाको गर्भमै बसी मरण हुनु पर्नेछ। 
•	जन्म भएको नौ दश वर्षभित्रमा मरण हुनु पर्नेछ। 

## परधन चोरिँदाका सातवटा विपाक
•	मरेपछि नरक, प्रेत, तिर्यक र असुर अपाय चारवटा दुर्गतिमध्ये एउटामा परी ठूलो दु:ख कष्ट भोग्नु पर्नेछ। 
•	मनुष्य भएर जन्मँदा पनि दरिद्र दु:खी भई बस्नु पर्नेछ। 
•	अति नै दु:ख कष्ट भोगी दुई चार पैसा कमाइराखेको धन पनि स्थिर हुँदैन। 
•	दुई चार पैसा पनि अति नै दु:ख कष्ट भोगेर मात्र प्राप्त गर्न सकिनेछ। 
•	राजा, पानी, आगो, चोर र शत्रुबाट भय उत्पन्न हुनेछ। 
•	संसारमा जातमध्ये नीच जात भएका कुलमा जन्म लिई दु:ख कष्ट भोग्नु पर्नेछ। 
•	खाने, पिउने केही नभई भिखारी बनी भिक्षा मागी खानु पर्नेछ। 

## व्यभिचार गर्दाका सातवटा विपाक
•	मरणपछि नरक, प्रेत, तिर्यक र अपाय चारवटा दुर्गतिमध्ये एउटामा परी धेरै समयसम्म ठूलो दु:ख भोग्नु पर्नेछ। 
•	धेरै प्राणीहरूका शत्रु भई बस्नु पर्नेछ। 
•	धेरै मानिसहरूबाट मन नपराई अप्रिय भई बस्नु पर्नेछ। 
•	परजनहरूबाट खाने, पिउने, लाउने नपाई त्यसै बस्नु पर्नेछ। 
•	सुखपूर्वक सुत्न पाइनेछैन। 
•	सुखपूर्वक उठ्न पाइनेछैन। 
•	नपुंसक भई जन्म लिनु पर्नेछ। 

## असत्य कुरा गर्दाका सातवटा विपाक
•	मरणपछि नरक, प्रेत, तिर्यक र अपाय चारवटा दुर्गतिमध्ये एउटामा परी अति नै दु:ख कष्ट भोग्नु पर्नेछ। 
•	नरकबाट मुक्त भई मनुष्य भई जन्मेता पनि नीच कुलमा जन्म भई विरूप हुनु पर्नेछ। 
•	लाटो बक नफुट्ने भई जन्म लिनु पर्नेछ। 
•	दाँतको पंक्ति बाङ्गो टिङ्गो परी प्रष्टरूपमा कुरा गर्न नसकिने हुनेछ। 
•	शरीर अति मोटो तथा अति पातलो अथवा अति भद्दा र पुड्को भई जन्म लिनु पर्नेछ। 
•	अति नै दुर्गन्धित शरीर हुनेछ। 
•	आफूले गरेको पराजनहरूद्धारा सुन्नमा मन लगाइने छैन। 

## सुरापन गर्दाका बीसवटा विपाक
•	मरणपछि नरक, प्रेत, तिर्यक र अपाय चारवटा दुर्गतिमध्ये एउटामा परी ठूलो दु:ख कष्ट भोग्नु पर्नेछ। 
•	नरकबाट मुक्त भई मनुष्यलोकमा जन्म हुन आएतापनि हेतुफललाई केही नबुझी ज्ञानबुद्धिहीन भई जन्मनु पर्नेछ। 
•	ज्ञान बुद्धि नभएका मूर्खहरूसँग सत्संगत गर्नु पर्नेछ। 
•	सधैं स्मृति विहीन भई बस्नु पर्नेछ। 
•	सधैं अलसी भई बस्नु पर्नेछ। 
•	सधैं मूर्ख बदमास भई बस्नु पर्नेछ। 
•	जहाँ जहाँ जन्म हुन्छ त्यहाँ त्यहाँ बहुलाउनु पर्नेछ। 
•	समाधि नभएको (चित्तस्थिर नभएको) भई मनुष्यगति नाश भई बस्नु पर्नेछ। 
•	अति द्धेषी र अति क्रोधी भई जन्मनु पर्नेछ। 
•	हात खुट्टा शरीर सुन्निएर अति नै गह्रौं शरीर भई बस्नु पर्नेछ। 
•	राजा, पानी, आगो, चोर र शत्रुबाट भयभीत भई बस्नु पर्नेछ। 
•	बांगो मन, ईर्ष्यालु चित्त भई जन्मनु पर्नेछ। 
•	असत्य कुरा गर्ने हुनेछ। 
•	अरुलाई चुग्ली गर्ने हुनेछ। 
•	परउपकारलाई नचिन्ने हुनेछ। 
•	दान गर्न नजान्ने, शील पालन गर्न नजान्ने भई जन्मनु पर्नेछ। 
•	पाप गर्नमा लज्जा नभएको र पापदेखि नडराउने हुनेछ। 
•	सम्यक् मार्ग नदेखी मिथ्यादृष्टिक हुनेछ। 
•	उपकार हुने काममा बुद्धि भ्रष्ट भई बस्नु पर्नेछ। 
•	दुष्ट र नीच कर्म गर्ने हुनेछ।

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य सूत्र
श्रेणी:दर्शन
श्रेणी:बौद्ध धर्म