open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कुलमान घिसिङ

**कुलमान घिसिङ** नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्री हुन् । उनले ३० भदौ २०८२ देखि प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा रहेको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्मा सहरी विकास, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ र भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रीको रूपमा २०८२ पौष २३ गतेसम्म काम गरेका थिए। उनले नेपाल विद्युत प्राधिकरणको प्रबन्ध निर्देशकको रूपमा काम गरिसकेका छन्। उनले आफ्नो पहिलो कार्यकालमा पदभार ग्रहण गरेपछि दशकौँसम्म प्रति दिन १८ घण्टासम्मको लोडसेडिङ सङ्कट समाधान गरेका थिए।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा 
घिसिङको जन्म २०२७ मङ्सिर १० मा पूर्वी नेपालको रामेछाप जिल्लाको बेथान गाविस (हाल सुनापती गाउँपालिका वडा नम्बर ४) मा भएको थियो।

## कार्यकाल 
घिसिङलाई २०७३ भदौ २९ मा मन्त्रिपरिषद्को निर्णयबाट नेपाल विद्युत प्राधिकरणको प्रबन्ध निर्देशकको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो। नियुक्ति हुनुभन्दा अघि उनी दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि प्राधिकरणमा आबद्ध थिए। नियुक्तिको समयमा, उनी राहुघाट जलविद्युत परियोजनाको परियोजना प्रमुखको रूपमा सेवा गरिरहेका थिए, त्यसअघि चिलिमे जलविद्युत कम्पनीको प्रबन्ध निर्देशक थिए। विद्युत व्यापार र वितरणमा अनुभवी, उनले आफ्नो नियुक्ति पछिको एक अन्तर्वार्तामा लोडसेडिङ हटाउनु आफ्नो मुख्य लक्ष्य हुने बताएका थिए। 

सुक्खा जाडो महिनाहरूमा १८ घण्टासम्म हुने तालिकाबद्ध दैनिक विद्युत कटौती दशकौँदेखि नेपालमा निरन्तर समस्याको रूपमा रहेको थियो। घिसिङलाई प्राधिकरणको नेतृत्वमा नियुक्त गर्दा, उनले राम्रो व्यवस्थापन र थप समतामूलक विद्युत वितरणमा जोड दिएका थिए। आम जनताको खर्चमा केही ठुला उद्योगहरूलाई २४ घण्टा निर्बाध बिजुली आपूर्ति प्रदान गर्ने नीति अन्त्य गरेर, उनले प्रमुख सहरहरूमा विद्युत कटौती हटाउन सफल भएका थिए, र देशका अन्य भागहरूमा प्रत्येक दिन लगभग दुई घण्टा लोडसेडिङ घटाइदिएका थिए। उनले कम मागको समयमा पानी भण्डारण गर्ने जलविद्युत उत्पादन प्रणालीलाई मर्मत गर्दै कमजोर मर्मतसम्भारका कारण निष्क्रिय रहेका अनलाइन पावर प्लान्टहरू ल्याएका थिए। उनले पिक आवरमा उच्च-शक्तिको घरेलु उपकरणहरूको प्रयोगलाई निरुत्साहित गर्न जनचेतना अभियान सुरु गरेका थिए। २०७५ सम्ममा देशभरि आवासीय र औद्योगिक क्षेत्र दुवैको लागि लोडसेडिङ हटाइएको थियो।

२०७८ साउन २७ मा, कुलमान घिसिङलाई दोस्रो कार्यकालको लागि पुन: नियुक्त गरिएको थियो। यद्यपि, उनको कार्यकाल २०८२ साउन २४ मा समाप्त हुने तालिका भएतापनि, उनलाई २०८१ चैत ११ मा उनलाई पदबाट हटाइएको थियो। उनलाई हटाउने सरकारी निर्णयले व्यापक आलोचना र विरोध निम्त्याएको थियो।

२०८१ चैत ११ मा नेपाल विद्युत प्राधिकरणको प्रबन्ध निर्देशकबाट कुलमान घिसिङलाई बर्खास्त गरिएकोमा नेपालभर विरोध प्रदर्शन भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली इन्जिनियरहरू
श्रेणी:रामेछाप जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:तामाङ जाति
श्रेणी:सन् १९७० मा जन्म
श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपाली राजनीतिज्ञहरू
मेरठ

**मेरठ**  भारतको उत्तर प्रदेश राज्यको एक सहर हो। यहाँ नगर निगम कार्यरत छ। यो प्राचीन नगर दिल्लीदेखि ७२ कि॰मी॰ (४४ मील) उत्तर पूर्वमा स्थित छ। मेरठ, राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र (एन.सी.आर) को हिस्सा हो। यहाँ भारतीय सेनाको एक छावनी पनि छ। यो उत्तर प्रदेशको सबैभन्दा क्खिटो विकसित र शिक्षित हुने जिल्लाहरूमा एक हो।

## भूगोल 
मेरठको भौगोलिक स्थिति  यहाँको औसत ऊंचाई २१९&nbsp;मीटर (७१८&nbsp;फीट) छ।

निकटवर्ती सहर :
* राजधानी दिल्ली
* रुडकी
* देहरादुन
* सहारनपुर
* अलीगढ
* नौयडा
* गाजियाबाद
* हापुड़

## मीडिया 
मेरठ एक महत्त्वपूर्ण *मास मीडिया* केन्द्र बन्दै छ। देशको विभिन्न क्षेत्रहरूदेखि पत्रकार एवम् अन्य मीडियाकर्मी यहाँ कार्यरत छन्। हाललैमा, धेरै समाचार च्यानलहरूले अपराधमा केन्द्रित कार्यक्रम देखाउन आरम्भ गरेका छन्। चूँकि मीडिया केन्द्र मेरठमा स्थित छ, तब शहरलाई राष्ट्रिय स्तरमा राम्रो प्रचार मिल्दैछ। हालैको वर्षहरूमा नगरमा कानुन व्यवस्थाको स्थिति धेरै सुधारिएको छ। यसमा मीडियाको धेरै ठुलो हात छ। 

मेरठ वेब मीडियाको पनि मुख्य केन्द्र बन्दै छ। मेरठमा एक्सएन व्यू न्यूज, र धेरै अन्य वेब मीडिया च्यानल स्थिति छन्।

## शिक्षा 
नगरमा कुल चार विश्वविद्यालय छन्, चौधरी चरण सिंह विश्वविद्यालय, सरदार वल्लभ भाइ पटेल कृषि एवम् प्रौद्योगिकी विश्वविद्यालय, शोभित विश्वविद्यालय एवम् स्वामी विवेकानंद सुभारती विश्वविद्यालय। यस बाहेक नगरमा धेरै अन्य महाविद्यालय एवम् विद्यालय छन्।

## नौचन्दी मेला 
यहाँको ऐतिहासिक नौचन्दी मेला हिन्दु – मुस्लिम एकताको प्रतीक हो। हजरत बाला मियाको दरगाह एवम् नवचण्डी देवी (नौचन्दी देवी) को मन्दिर एक अर्काको निकटमा स्थित छन्। मेलाको बेला मन्दिरको घण्टीहरूको साथ अजानको आवाज एक सांप्रदायिक आध्यात्मको प्रतिध्वनि दिन्छ। यो मेला चैत मासको नवरात्रि पर्वदेखि एक सप्ताह पहलेबाट लाग्छ। होलीको  लगभग एक सप्ताह पछि र एक माहिना सम्म चल्छ।

## पर्यटन स्थल 
* **पाण्डव किला**
* **सहिद स्मारक** 
* **शाहपीर मकबरा** 
* **हस्तिनापुर तीर्थ**
* **जैन श्वेतांबर मन्दिर** 
* **रोमन कैथोलिक चर्च** 
* **सेन्ट जोन चर्च**
* **नंगली तीर्थ** 
* **सूरज कुण्ड** 
* **जामा मस्जिद** 
* **द्रोपदी की रसोई** 
* **हस्तिनापुर अभयारण्य**

## आवागमन 
;वायु मार्ग
पन्तनगर विमानक्षेत्र वा इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानक्षेत्र मेरठको निकटतम विमानस्थल हो। पन्तनगरको विमानस्थल मेरठदेखि 62 किमी. को दूरीमा स्थित छ।

;रेल मार्ग
मेरठ जंक्शन देशको प्रमुख शहरहरूसङ अनेक ट्रेनहरूको माध्यमबाट जोडिएको छ। दिल्ली, जम्मु, अम्बाला, सहारनपुर आदि स्थानहरू देखि सजिलै मेरठ पुग्न सकिन्छ।

;सडक मार्ग
मेरठ उत्तर प्रदेश र आसपासको राज्यहरूको अनेक शहरहरूसङ सडक मार्गद्वारा जोडिएको छ। राज्य परिवहन निगमको बसहरू अनेक शहरहरूदेखि मेरठको लागि नियमित रूपले चल्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतका महानगरहरू
विश्वका अग्ला झरनाहरू

विश्वका सर्वाधिक अग्ला केही झरनाहरू वा लामा झरनाहरूको सुची यस पृष्ठमा रहेको छ।

## तालिका
## स्रोत
श्रेणी :झरनाहरू
नीता अम्बानी

**नीता अम्बानी** (जन्म: नोभेम्बर १, १९६४) एक भारतीय महिला उद्यमी हुन् । उनी भारतको सबैभन्दा धनि व्यक्ति मुकेश अम्बानीकी पत्नी र रिलायन्स इन्डस्ट्रीजको संस्थापक धीरूभाई अम्बानीकी बुहारी हुन् । नीता अम्बानी धीरूभाई अम्बानी इन्टरनेशनल स्कूलकी संस्थापक र चेयरपर्सन हुन् ।

उनलाई श्री चन्द्रशेखरेन्द्र सरस्वती विश्व महाविद्यालय (एससीएसवीएमवी यूनीवर्सिटी) कांचीपुरमबाट डाक्टरेटको उपाधि मिल्यो । यो उपाधि उनलाई शिक्षा, समाज सेवा र मानव प्रेमको लागि मिलेको हो ।

नीता अम्बानी मुम्बई इन्डियन्स क्रिकेट टीमकी सह-मालक पनि हुन् । उनी रिलायन्स इन्डस्ट्रीज र नेशनल एसोसिएशन अफ ब्लाइन्डको "दृष्टि" नामक समाज सेवी संस्थामा पनि जुडेकी छिन् ।

## सुरुवाती जीवन 
नीता अम्बानीको जन्म १ नभेम्बर १९६४ मा मुम्बईको एक मध्यम-वर्गीय परिवारमा भएको थियो । उनको पिता बिरलाको एक कम्पनीमा उच्चाधिकारी थिए । नीतालाई भारतीय क्लासिकल डान्समा शुरूबाट नै धेरै रूचि थियो र उनी यसमा आफ्नो करियर बनाउन चाहन्थिन् जबकि उनकी आमा उनलाई एक चार्टर्ड अकाउन्टेन्ट बनाउन चाहती चाहन्थिन् । उनको उच्च शिक्षा मुम्बईको प्रसिद्ध नरसी मोन्जी कलेज अफ कमर्स र इकोनामिक्सबाट भयो ।

## करियर 
नीता अम्बानी धीरू भाइ अम्बानी इन्टरनेशनल स्कुलबाट जुन २००३ मा भहएको शुरूआतसग जुडेकी छिन् । यो स्कूल मुम्बईको केहि राम्रा स्कुलहरूमध्ये एक हो । भारतमा यो ३७ नामि स्जुलहरूमा शामिल छ जुन देशमा प्रतिष्ठित "इन्टरनेशनल बेक्केलोरेट प्रोग्राम" उपलब्ध गराउछ । नीता धीरूभाई फाउन्डेशनको पनि मुखिया हुन् । उनी रिलायन्स इन्डस्ट्रीज र युएनएआईडीएसको एड्स इनिशीएटिवको पनि हिस्सा हुन् । नीता अम्बानी रिलायन्स इन्डस्ट्रीजको सामाजिक र धर्मार्थसित जोडिएको कर्यहरूलाई हेर्छिन् ।

### मुम्बई इन्डियन्स 
नीता अम्बानी मुम्बई इन्डियन्स क्रिकेट टीमकी सह-मालक हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
महेन्द्र बहादुर पाण्डे

**महेन्द्र बहादुर पाण्डे** चीनको लागि नेपाली राजदुत हुन्। उनी पहिले नेकपा एमालेका पोलिटब्युरो सदस्य हुन् । उनले सुशील कोइरालाको सरकारमा परराष्ट्र मन्त्रीको भूमिका निर्वाह गरेका थिए।

## जीवनी
उनको जन्म नुवाकोटमा भएको हो । उनले त्रि.वि. मा २० वर्ष सन् १९७५ देखि १९९५ सम्म अङ्ग्रेजी प्राध्यापकको काम गरेका थिए ।
## स्रोत
## यो पनि हेर्नुहोला
*पाण्डे
*सुरेन्द्र पाण्डे

श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू
श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:चीनको लागि नेपाली राजदुत
सेन्टियागो बर्नब्यु

**सेन्टियागो बर्नब्यु** स्पेनी लालिगा टिम रियल म्याड्डिड को घरेलु मैदान हो।  यो मैदान स्पेनको राजधानी म्याड्डिडमा अब्स्थित छ। यो  मैदान को कुल दर्शक क्षमता ८५००० छ। यो मैदान मा रियल म्याड्डिडले आफ्नो लिग खेल तथा स्पेन ले ठुलो खेलको आयोजना गर्छ।

श्रेणी:खेल मैदानहरू
मारुति सुजुकी

**मारुति सुजुकी इण्डिया लिमिटेड** सामान्यत: **मारुति** र यसको पूर्वमा **मारुति उद्योग लिमिटेड** को नामले जानिन्थ्यो । यो सङ्गठन भारतमा मोटर निर्माता हो । 
यो जापानी मोटरगाडी तथा मोटरसाईकिल निर्माता सुजुकी को एक सहायक कम्पनी हो । नोभेम्बर २०१२ सम्म, भारतीय यात्री कार बाजारमा यस कम्पनीको हिस्सेदारी ३७% को थियो । मारुति सुजुकी प्रवेश स्तरबाट कारहरूको पुरा शृंखलाहरूको निर्माता तथा विक्रेता रहिसकेको छ । प्रवेश स्तर ओल्टोबाट हैचबैक रिट्ज, ए स्टार, स्विफ्ट, वैगन आर, जेन र सेडान वर्गमा डिजायर, किजाषी (Kizashi) तथा 'सी' वर्गम ईको, ओम्नी एवं अन्य आवश्यकताहरू वाला कार जस्तै सुजुकी अरटीगा र स्पोर्टस यूटिलिटी वाहन ग्रान्ड विटाराको लागि मारुति सुजुकी देश भरमा प्रसिध्द छ । कम्पनीको मुख्यालय नेलसन मन्डेला रोड, नयाँ दिल्लीमा स्थित छ । फेब्रुअरी २०१२ को अन्त्य सम्म कम्पनी आफ्नो एक करोड कारहरू बेचिसकेको छ । 

## इतिहास 
सुरुवाति यात्रामा, कम्पनीको १८.२८% हिस्सेदारी भारत सरकारको स्वामित्वमा थीयो र जापानको सुजुकीको स्वामित्वमा बाकीको हिस्स्दारी थीयो । भाजपाको नेतृत्व सरकारले जुन २००३ मा कम्पनीको २५% हिस्सेदारीको लागि एक आरम्भिक सार्वजनिक पेशकश (IPO) आयोजित गरेको थियो । मे २००७ मा, भारत सरकारले आफ्नो सबै हिस्सेदारी भारतीय वित्तीय संस्थानहरूलाई बेचिदिए र अब वर्तमान समयमा मारुति उद्योगमा भारत सरकारको नुनै हिस्सेदारी छैन ।

मारुति उद्योग लिमिटेडलाई फरवरी १९८१ मा स्थपित गरियो । मारुति सुजुकी मारुति ८००को साथ १९८३ मा वास्तविक उत्पादन शुरू गरियो, जुन सुजुकी अल्टो केईआई (KEI) कारमा आधारित त्यस समय भारतमा एक्लो उपलब्ध आधुनिक कार थियो । कम्पनी सालाना ५०,००० भन्दा बढी कारहरूको निर्यातको साथ प्रतिवर्ष १०,००,००० कारहरूको  घरेलू बिक्री पनि गर्छ । यसको विनिर्माण सुविधाहरू हरियाणाको गुड़गाव र मानेसरमा स्थित छ । मारुति सुजुकीको गुड़गाव सुविधामा प्रतिवर्ष ९,००,००० ईकाइहरूको स्थपित क्षमता छ । मानेसर र गुड़गाउको सुविधाहरू सालाना १४,५०,००० ईकाइहरूको उत्पादन गर्ने क्षमता राख्छ ।

## उत्पाद तथा सेवा 
### वर्तमान गाडि 
१) मारुति ८०० 
२) मारुति ओमनी 
३) जिप्सी किंग 
४) वैगन आर 
५) स्विफ्ट 
६) एसएक्स ४ 
७) स्विफ्ट 
८) ए स्टार 
९) रिट्ज 
१०) ईको 
११) अल्टो के १० 
१२) मारुति एर्टीग 
१३) मारुति अल्टो ८०० 
१४) मारुति स्टिंग्रए 

### आयातित गाडि 
१) ग्रान्ड विटारा 
२) किजशि 

### बन्द भएको गाडि 
१) जिप्सी ई (१९८५-२०००) 
२) जेन (१९९३-२००६) 
३) एस्टीम (१९९४-२००८) 
४) बैलेनो (१९९९-२००७) 
५) बैलेनो Altura (१९९९९-२००३) 
६) वर्सा (२००१-२०१०) 
७) ग्रांड विटारा XL७ (२००३-२००७) 
८) मारुति ८०० (१९८३-२०१२) 
९) अल्टो (२०००-२०१२) 
१०) जेन एस्टिलो (२००६-२०१३) 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतका मोटर कम्पनीहरु
क्याम्प नउ

**क्याम्प नउ** स्पेनी लालिगा बार्सिलोना को घरेलु खेल मैदान हो। यो स्पेनको बार्सिलोना सहरमा अब्स्थित छ। यो मैदानको क्षमता ९९००० छ। यो रंगशाला युरोपको सबैभन्दा ठुलो रंगशाला हो। क्याम्प नउ मा बर्सिलोन ले आफ्नो लिग खेल तथा स्पेनले ठुलो खेलको आयोजना गर्छ। 

श्रेणी:खेल मैदानहरू
एड्गार एलेन पो

**एड्गार एलन पो** (अङ्ग्रेजी: Edgar Allen Poe, जन्म: जनवरी १८, १८०९ – अक्टोबर ७, १८४९) अमेरिकाली कवि, लेखक, सम्पादक तथा समालोचक थिए ।

## यी पनि हेर्नुहोस्
* एनिबल लि

## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी साहित्यकारहरू
अमरसिंह थापा (सानुकाजी)

**अमरसिंह थापा (सानुकाजी)** (नेपालको पश्चिम किल्लाका सर्वोच्च कमाण्डर बडाकाजी अमरसिंह थापा अर्कै व्यक्तित्व भएको) नेपाल तिब्बत युद्धका सरदार, प्रधानमन्त्री भीमसेनका पिता तथा पाल्पाका बडाहाकिम हुन्। 

## परिवार
उनको जन्म बगाले थापा कुलका काजी वीरभद्र थापाको तेस्रो छोराको रूपमा गोरखा जिल्लामा वि.सं. १८१६ मा भयो।  उनका दाजु जीवन थापा र वंशराज थापा हुन् । जीवन थापा कीर्तिपुरको युद्धमा मारिए । उनी राजा पृथ्वीनारायण शाहका भरपर्दा काजी थिए । उनले दुई विवाह गरेका थिए । उनका सात छोराहरू क्रमशः भीमसेन थापा, नैनसिंह थापा, अमृतसिंह थापा, बख्तावर सिंह थापा, रणवीर सिंह थापा तथा  रणजावर सिंह थापा र रणबम सिंह थापा थिए । 

## जीवन
उनले नेपाल तिब्बत युद्धमा भाग लिएका थिए । उनलाई सन् १७५९ मा सरदारको पद दिइएको थियो । उनले पहिलो नेपाल तिब्बत युद्धमा काजी बलभद्र शाहको नेतृत्वपक्षमा अन्य काजी भोटु पाण्डे र काजी कीर्तिमान् सिँह बस्न्यातसँगै भाग लिएका थिए । बडाकाजी अमरसिंहसँग छुट्याउन उनलाई सानुसरदार नि भनिन्छ । छोरा प्र.म. हुँदा उनी पाल्पाका बडाहाकिम थिए ।

## स्रोत
## यो पनि हेर्नुहोला
*थापा

श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल
श्रेणी:पाल्पाका बडाहाकिमहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली सैन्य कर्मचारीहरू
तीन तिब्बती धर्मराजा

**तीन तिब्बती धर्मराजा** तिब्बतमा बौद्ध धर्म फैलाउने कार्यमा विशेष भूमिका राख्नु भएको तीनजना तिब्बती सम्राट हुन्। यसलाई तिब्बती इतिहासमा छोस्ग्यल मेस्-वोन नम्सुम भनि उल्लेख गरिएको छन्।
## तीन तिब्बती धर्मराजा (छोस्ग्यल मेस्-वोन नम्सुम)
* स्रोङ्चन गम्पो सन् ६१७-६५० सम्म  
* ठ्रीस्रोङ देउचन सन् ७४२-७९७ सम्म 
* ठ्री रल्पचन सन् ८०२-८४१ सम्म

श्रेणी:तिब्बती बौद्ध सम्प्रदाय
सन्तोष यादव

अङ्गुठाकार|सन्तोष यादव
**सन्तोष यादव** () एक भारतीय महिला पर्वतारोही हुन् । उनी दुई पटक सगरमाथाको सफल आरोहण गर्ने विश्वकै पहिलो महिला पर्वतारोही हुन् । साथै कुङ्गसुङ मोहडाबाट सगरमाथाको सफल आरोहण गर्ने उनी पहिलो महिला हुन् । उनले पहिलो पटक सन् १९९२ तथा दोस्रो पटक सन् १९९३ मा सागरमाथा शिखरको सफल आरोहण गरेकी हुन् । उनी भारतको हरियाणा राज्यको रेवाडी जिल्लामा पर्ने सानो गाउँ एडीग्रेगमा जन्मेकी हुन् । उनी पहिलो पटक सगरमाथाको आरोहण गर्ने समयमा आफ्नो समकक्षी मोहन सिंहलाई आफ्नो अक्सिजन सिलिन्डर साझा गरेर उनको ज्यान जोगाएकी थिइन् ।

## प्रारम्भिक जीवनी र शिक्षा
भारतको हरियाणा राज्यको रेवाडी जिल्लामा पर्ने सानो गाउँ एडीग्रेगमा जन्मेकी हुन् र उनको परिवारमा पाँच दाजुभाई छन् । उनले आफ्नो प्रारम्भिक शिक्षा समाप्त गरेर थप उच्च अध्ययन गर्नको लागि जयपुरको महारानी कलेजमा अध्ययन गर्नका लागि भर्ना भइन् जहाँ उनले आफ्नो कोठाबाट पर्वतारोहीहरूलाई हेर्ने मौका पाइन् । जसबाट सन्तोष प्रभावित भएर जयपुर स्थित नहेरू पर्वतारोही संस्थानमा प्रवेश गरीन् साथै उनले आफ्नो भारतीय प्रशासनिक सेवाको अध्ययन पनि जारी राखिन् । उनको अध्ययनको लागि एउटा कोठाको जिम्मा तथा प्रबन्धन भारतीय पर्वतारोही सङ्घ, दिल्लीले गरेको थियो ।

सन् १९९२ मा २० वर्षकै उमेरमा सागरमाथाको सफल आरोहण गरेर उनले विश्वमा सबैभन्दा कान्छो उमेरमा सगरमाथा आरोहण गर्ने महिलोको कीर्तिमान कायम गरिन् । १२ महिनाको छोटो समयमा उनी भारत-नेपाल महिला आरोही दलकी सदस्य बनिन् र दोस्रो पटक सगरमाथा शिखरको सफल आरोहण गरिन् । यादवलाई सन् २००० मा भारत सरकारले उनको अभूतपूर्व कार्यको लागि भारतको सम्मानित पदवी पद्म श्री पुरस्कारले सम्मानित गरेको थियो ।

## सम्मान
सन् २००० मा भारत सरकारद्वारा पद्म श्री पुरस्कार प्रदान ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला पर्वतारोहीहरू
उजिरसिंह थापा

**उजिरसिंह थापा** (कहीं कहीं **वजीर सिंह थापा** भनिएका) पाल्पाका बडाहाकिम थिए। उनले नेपाल अङ्ग्रेज युद्धमा बुटबल-पाल्पाको मोर्चा सम्हालेका थिए। अङ्ग्रेजलाई जितेमा मन्दिर बनाउने भाकल गरेका थिए र पाल्पाको रणउजेश्वरी भगवती मन्दिर उनले नै बनाएका हुन्। पाल्पामा भगवतीजात्राको प्रचलन रहेको छ। thumb|उजीरसिंहको हस्तलिखित पत्रको खोलमा उनको मोहरछाप लगाइएको
निष्कासित पाल्पाली राजाको मद्दतले जनरल वुडले सिउराज, जितगढी, नुवाकोट (पल्लो), हमला गर्न चाहन्थे। बुटबलको रक्षा गणलाई पार गरी पाल्पामा हमला गर्ने दाउमा अङ्ग्रेजी फौज थिए।
१२०० नेपाली फौजलाई कर्णेल उजीरले जितगढी, नुवाकोटगढी र काठेगढीमा तयार राखेका थिए। रणकौशलता सिपालु उजीर एक अनुशासित सेना अधिकारी थिए। 

अङ्ग्रेज हमला २२ पुष, १८७१ मा जितगढीमाथि भयो। तिनाउ नदी तर्न खोज्दा नेपाली फौजले अङ्ग्रेजलाई ध्वस्त बनाए। अर्को फौज तानसेन बजारतिर बढ्दै थियो जुन पराजित भयो। वुड गोरखपुर तिर फिर्ता गए। नुवाकोटगढीमा ७० नेपालीको मृत्यु भयो भने ३०० अङ्ग्रेज मारिए।
## मृत्यु
वि.सं. १८८१ साल मार्ग सुदी १२ (मार्ग २० गते) काठमाडौँ आर्यघाटमा २९ वर्षको उमेरमा मृत्यु भयो। मृत्युको एघारौँ दिनको काम सकिएपछि कर्णेल उजिरसिंह थापाको जेठी मुख्यानीबाट जगदिव्यश्वरी छोरीको जन्म भयो।

## यो पनि हेर्नुहोस्
*रणवीर सिंह थापा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
### स्रोतहरू
### कागजातहरू
*

श्रेणी:सन् १७९६ मा जन्म
श्रेणी:पाल्पाका बडाहाकिमहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:सन् १८२५ मा मृत्यु
श्रेणी:नेपाली सैन्य कर्मचारीहरू
ठ्री रल्पचन

**ठ्री रल्पचन** वा **ठ्रीचुग देचन** (तिब्बती: ) सन् ८०२-८४१ मा रहेको ४२औ तिब्बती सम्राट थिए। उहाँको शासनकालमा बौद्ध धर्मलाई विशेष समर्थन साथ आफ्नो भूमिका निभाएको कारण तीन तिब्बती धर्मराजा मध्ये तेस्रो धर्मराजा मानिन्छ। 
## राजनीतिक गतिविधिहरु
## संस्कृति र बौद्ध धर्म
## मृत्यु र उत्तराधिकारी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
ञठ्री चन्पो • स्रोङ्चन गम्पो • ठ्रीस्रोङ देउचन • ठ्री रल्पचन • वुदुम चन्पो • पद्मसम्भव • शान्तरक्षित • ञिङमा • ञिङमा ग्युद्बुम

श्रेणी:तिब्बती राजाहरू
श्रेणी:पुग्यल वंश
श्रेणी:तिब्बतको इतिहास
श्रेणी:तिब्बतको ऐतिहासिक व्यक्तित्त्व
वुदुम चन्पो

**वुदुम चन्पो** वा **लङ्दरमा** (तिब्बती: ) तिब्बती साम्राज्यको सवै भन्दा अन्तिम सम्राट थिए। कयौं तिब्बती इतिहासकारहरूले आफ्नो लेखमा वुदुम चन्पोलाई बौद्ध विरोधी मानिंदै लाङ्दरमा (हिम्मतहिन गोरु) नामले निन्दनीयरूपमा उल्लेख गरिएको छन् जुन उपनाम सन् ११९२ भन्दा पहिले लेखेको प्राचीन तिब्बती इतिहासमा पईन्दैनन्। सम्राट वुदुम चन्पोको जन्म तिब्बती संवत्  काठ-भेडा साल अथवा भौतिक सन् ८१५ मा चालीसौं तिब्बती सम्राट पिता ठ्रीदे स्रोङचन र माता ड्रोजा ल्हाग्यल माङ्पोजेको पुत्रमा तिब्बतको वोनजङदो भन्ने स्थानमा जन्म भएको थियो। वुदुम चन्पो सम्राट ठ्री रल्पचन अथवा ठ्रीचुग देचनको भाइ थिए, सन् ८४१ मा आफ्नो दाई ठ्री रल्पचनको हत्या पश्चात् राज्यारोहण गरिएको थियो जुन समयमा प्रधानमन्त्रीको पदमा ड्रोठ्री सुम्जे तागनाङ र गृहमन्त्री वस्ग्याल तागनाङ तोरेलाई राखिए, तर राज्यारोहणको एक साल पछि अर्थात् सन् ८४२ मा ल्हालुङ पल्ग्यी दोर्जेबाट वुदुम चन्पोको हत्या भएपछि  राजकुमार ङदाग वोद्स्रुङ र ठ्रीदे युम्चन नमिलेको कारण तिब्बती साम्राज्यलाई दुई भागमा विभाजन गरी शासन चलाएको थियो। त्यसपछि सक्याको शासनकाल सम्म तिब्बतले एक खण्डित राज्यको रूप लिए।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
ञठ्री चन्पो • स्रोङ्चन गम्पो • ठ्रीस्रोङ देउचन • ठ्री रल्पचन • वुदुम चन्पो • पद्मसम्भव • शान्तरक्षित • ञिङमा • बौद्धनाथ

श्रेणी:तिब्बती राजाहरू
श्रेणी:पुग्यल वंश
श्रेणी:तिब्बतको इतिहास
श्रेणी:तिब्बतको ऐतिहासिक व्यक्तित्त्व
ठ्रीस्रोङ देउचन

**ठ्रीस्रोङ देउचन** (तिब्बती: ) सन् ७४२-७९७ मा रहेको ३९औ तिब्बती सम्राट हो। उहाँको शासनकालमा भारतबाट अचार्य शान्तरक्षित, गुरु पद्मसम्भव, पण्डित विमलमित्र लगायतको भारतीय बौद्ध महासिद्ध विद्वानगुरु हरूलाई तिब्बतमा आमन्त्रण गर्नुभई महायान बौद्ध धर्मको स्थापन गर्नुभएको थियो। तिब्बतमा बौद्ध धर्मको सुरुवात धर्मराजा स्रोङ्चन गम्पोको समय देखि नै भए पनि पूर्ण र व्यापकरूपमा बौद्ध धर्मलाई स्थापन ठ्रीस्रोङ देउचन ले गर्नुभएको हुनाले उहाँलाई तीन तिब्बती धर्मराजा मध्ये दोस्रो धर्मराजा मानिन्छ।
## बौद्ध धर्मको स्थापन र समर्थन
## धार्मिक सम्प्रदायको तर्क-वितर्कहरू
## राजनीतिक र सैन्य गतिविधिहरु
## सेवानिवृत्ति, मृत्यु र उत्तराधिकारी
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
ञठ्री चन्पो • स्रोङ्चन गम्पो • ठ्रीस्रोङ देउचन • ठ्री रल्पचन • वुदुम चन्पो • पद्मसम्भव • शान्तरक्षित • ञिङमा • ञिङमा ग्युद्बुम • बौद्धनाथ

श्रेणी:तिब्बती राजाहरू
श्रेणी:पुग्यल वंश
श्रेणी:तिब्बतको इतिहास
श्रेणी:तिब्बतको ऐतिहासिक व्यक्तित्त्व
रसेल पिटर्स

**रसेल  डोनेनिक पिटर्स** (जन्म सेप्टेम्बर २९, १९७०) एक भारतीय मुलका क्यानेडियन हास्य कलाकार तथा अभिनेता हुन् । उनले सन् १९८९ मा टोरन्टोबाट प्रदशन गर्न थाले र सन् २००८ मा उनले जेमिनी पुरस्कार जितेका थिए । उनी हाल लस एन्जलस बसोबास गर्दछन् ।

## प्रारम्भिक जीवन
रसेल पिटर्सको जन्म एरिक र मौरीनको कोखबाट टोरन्टो, ओन्टारियोमा भएको थियो । उनी चार वर्षको हुँदा उनको परिवार ओन्टारियो को नजिकै शहर ब्राम्पटनमा बसाई सरेका थिए ।

## पेशागत जीवन
पिटर्सले आफ्नो अभिनय जीवनको शुरुवात सन् १९८९ मा टोरन्टोबाट गरेका हुन् । त्यस पछि उनले संयुक्त राज्य अमेरिका, ब्रिटेन, अस्ट्रेलिया, चीन, हङकङ, सिंगापुर, डेनमार्क, दक्षिण अफ्रिका, भियतनाम, न्युजिल्यान्ड, सिङ्गापुर, फिलीपीन्स, श्रीलङ्का, भारत, संयुक्त अरब इमिरेट्स, जोर्डन, लेबनान, ट्रीनिडाड तथा अन्य देशहरूमा प्रदशन गरेका छन् । उनले चार पटक जेमिनी पुरस्कार, को लागि नामांकित गरिएका थियो । उनलाई क्यानाडाई हास्य पुरस्कार समारोह मा सर्बश्रेष्ठ पुरूष हास्य कलाकारको लागि पनि नामांकित गरिएको थियो । १६ अगस्त २००६ मा उनको कमेडी स्पेशल *Russell Peters: Outsourced* कमेडी सेन्ट्रल मा प्रसारित भयो । डीभिडी संस्करणमा प्रदर्शन उपलब्ध थियो । डीभिडी विशेष रूपमा क्यानाडामा लोकप्रिय भयो र यसको १००,००० भन्दा धेरै प्रतिको बिक्रि भएको थियो । यो धेरै समयसम्म रही रह्यो । पिटर्सको DVD/CD कम्बो *Russell Peters: Red, White, and Brown* को मेडीसन  स्क्वेयर गार्डन को WAMU थियेटर मा २ फरवरि २००८ मा रेकर्ड कायम गरेको थियो । पिटर्स तथा उनका भाइ स्वयमले *रेड, व्हाइट र ब्राउन* को निर्मत तथा लगानी गरेका थिए । यो समय  पिटर्स CBC रेडियो ओन मा रेडियो सिचुएसन कमेडी शृङ्खला, *मनसून हाउस* को निर्माण तथा उसको अभिनय गर्दै छन् । जून २००८ तथा २००९ को बिच पीटर्सले $१० मिलियन कमाए, जसको श्रेय उनी बाह्र महिनाको दौरान सबैभन्दा बढी पारिश्रमिक पाउने हास्य कलाकार मध्ये एक भएका थिए ।

## उल्लेखनीय प्रदर्शन
सन् २००७ मा, टोरन्टो एयर क्यानाडा केन्द्र एकल शो को लागि दुई दिनमा १६,००० भन्दा बढी टिकट बिक्री हुने पिटर्स पहिलो हास्य अभिनेता थियो । उहाँले दुई-दिन बिक्री अवधिमा ३०,००० भन्दा बढी टिकट राष्ट्रिय स्तरमा बिक्री गरी समाप्त गर्नुभयो। उहाँले सन् २००९ मा आफ्नो शो मा १६,००० भन्दा बढी टिकट बिक्री गर्दा उहाँले लन्डन ०२ एरिना मा एक बेलायत कमेडीमा बिक्री रेकर्ड भङ्ग गरेका थिए ।

## फिल्मोग्राफी
## पुरुस्कार तथा सम्मान
* सन् १९९७ - "हास्य कार्यक्रम र शृङ्खला मा सर्वश्रेष्ठ व्यक्तिगत प्रदर्शन" को श्रेणी मा जेमिनी पुरस्कार को लागि नामांकन । यो टेलिभिजन शृङ्खला *कमिक्स* बाट, *शो मी द फन्नी* को लागि थियो। (1997)
* सन् २००४ - आफ्नो कमेडी नामको लागि जेमिनी पुरस्कार को निम्ति नामांकन।
* सन् २००८ - द जूनो को लागि जेमिनी पुरस्कार को लालागी नामांकित ।
* सन् २००८ - 'विविध मनोरन्जन कार्यक्रम र शृङ्खला मा सर्वश्रेष्ठ प्रदर्शन' को लागि जेमिनी पुरस्कार विजेता ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* RussellPeters.com - आधिकारिक साइट
* 
* Russell Peters Facebook मा
* 
* 
* Russell named first Toronto ambassador

श्रेणी:क्यानडेली चलचित्र अभिनेताहरू‎
श्रेणी:क्यानडेली टेलिभिजन अभिनेताहरू
श्रेणी:क्यानडेली आवाज अभिनेताहरू
नोह

**नोह**, **नो** वा **नोअ** (जापानी:能 नो वा 能楽 नोगाकु ) चौधौँ शताब्दीमा विकास भएको जापानी सांगीतिक नाटक हो । कानिमि र उनका छोरा जिएमीले जापानको मुरोमाची काल देखि विकास गर्दै ल्याएको भनिने यस नाट्य शैली हालसम्म पनि कायम रहेको पुरानो नाट्य कला हो । यसमा नृत्य, नाच र गीतको सम्मिश्रण रहन्छ । प्रदर्शकहरू मुकुन्डो (*मास्क*) लगाउँछन् र बिस्तारै नाच्दछन् ।

नोह, धेरैजसो जापानी लोक साहित्यमा आधरित हुन्छन् । विभिन्न नकाप *मास्क*, वस्त्रहरूले विभिन्न पात्रहरू जनाउँछन् भने नृत्यमा भावहरू प्रकट गरिन्छन् ।

## इतिहास
नोहको अर्थ कला, तरिका भन्ने अर्थ हो । नोहले मध्य चौधौँ शताब्दीमा उत्पत्ति भएको नाट्य विधालाई बुझाउँछ । चौधौँ शताब्दीको अध्ययनले यस विधाका लागि केही परिवारहरू नै लागि पर्ने बुझिएको छ ।

## अभिनयकर्ताहरू
नाट्य तयारी अभिनय कर्ताहरूले सानै देखि सिक्न सुरु गर्दछन् । एतिहासिक रुप देखि पुरुषहरू मात्रै कला कर्मीका रूपमा आए पनि सन् १९४० को दशक देखि भने महिलाहरू पनि यसमा अग्रसर भएका छन् । सन् २००९ सम्म १२०० पुरुष तथा २०० महिला नोह कलाकारहरू थिए ।
### भूमिकाहरू
मुख्य रूपमा अभिनयकर्ताहरू चार समूहमा बाँडिन्छन्: *सिते* (मुख्य पात्रका रूपमा), *वाकी* (खल पात्रका रूपमा), *क्योजेन* र *हायसी* (बाद्यबाधक)

## नाट्य सामग्री 
### मुकुन्डो
अभिनय समयमा लगाइने विशेष मुकुन्डोहरू विभिन्न किसिमका हुन्छन् । मुकुन्डोहरू पात्र/भुमिका अनुसार उमेर, लिङ्ग, तह वा अन्य पात्रहरू बताउँछन् । धेरै नाटकहरूमा *सिते* (मुख्य पात्र) ले मात्र मुकुन्डो लगाएका हुन्छन् ।

मुकुन्डो लगाइनुको अर्थ मुख्य पात्रको भावना लुकाउनु नभई दर्शकमाझ भावनात्मक परिकल्पना गराउनु हो । मुकुन्डोले पात्रलाई अर्थपूर्ण बनाउँछ । केही मुकुन्डोले प्रकाशको प्रयोगद्वारा विभिन्न भावनाहरू प्रस्तुत गर्न सक्दछ; प्रकाशको चहकमा मुकुन्डोले खुसी/हाँसेको अर्थ दिन सक्दछ भने अभिनय कर्ताले शिर निहुराउँदा प्रकाश कम पर्नुले दुखि क्षणको अर्थ दिन्छ ।

### नाट्य घर
नोह नाटक घरमा अन्य नाटक घरमा जस्तै पर्दाहरूको प्रयोग भएको हुदैँन । कलाकारहरू नाट्य शालामा प्रवेश गरेको र बाहिरिएको देख्न सकिन्छ ।

नाटक घरहरू भित्रै पनि नाट्य शाला (स्टेज) भन्दा माथि छाना हुनु नोह नाटक घरहरूको मुख्य विशेषता हो । नाटक घरहरूमा सजावट पनि गरिएको हुदैँन ।

### वस्त्र
नोहमा वस्त्र पात्र अनुसारको हुने गर्छन् ।

### संगीत तथा धुन
नोहमा संगीत, धुन हुने भएकाले जापानी ओपेरा नाम पनि दिने गरेका छन् । वाक्यहरू कवितात्मक र अर्थपूर्ण हुने गर्दछन् ।

### अन्य
## नाटक
### नाट्य विषय
नाटकका विषय लौकिक र पारलौकिक हुने गर्दछन् ।

### नाट्य शैली
## पश्चिम मुलुकमा प्रभाव
## परिचित नोह नाटक
हाल जापानमा ७० वटा नोह नाटकघर रहेका छन् ।

## सन्दर्भ सामग्री 
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जापानी साहित्य
श्रेणी:नाटक
महायोग

**महायोग** वा (तिब्बती: , **नाल्ज्योर छेन्पो**, संस्कृत: **महायोग**) वज्रयान अन्तर्गतको एक तान्त्रिक सम्प्रदायमा मानिन्छ। यो सम्प्रदाय ञिङमा सम्प्रदायको नौ यान मध्ये सातौँ यान हो।

श्रेणी:योग
श्रेणी:वज्रयान
श्रेणी:तन्त्रयान
श्रेणी:बोधिसत्त्वयान
नीर कुमार राई

**नीर कुमार राई**  नेपाल प्रहरी क्लबबाट फुटबल खेल्ने फुटबल खेलाडी हुन् ।
## खेल जीवन
## अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन
## स्रोत
श्रेणी:नेपाली फुटबल खेलाडीहरू
अनुयोग

**अनुयोग** (तिब्बती: , वयली: rjes su rnal 'byor, संस्कृत: **अनुयोग**) वज्रयान अन्तर्गतको एक तान्त्रिक सम्प्रदायमा मानिन्छ। यो सम्प्रदाय ञिङमा सम्प्रदायको नौ यान मध्ये आठौँ यान हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बौद्ध धर्म
श्रेणी:वज्रयान
श्रेणी:तन्त्रयान
श्रेणी:बोधिसत्त्वयान
कुशलनगर

**कुशलनगर** भारतको कर्नाटक राज्यको कोडागु जिल्लाको एउटा सहर हो। कावेरी नदीले घेरिएको यो कोडागु जिल्लाको प्रवेशद्वार हो। यो कुशलनगर तालुकको मुख्यालयको रूपमा पनि कार्य गर्दछ। जनसङ्ख्याको आधारमा कुशलनगर मडिकेरी पछि कोडागु जिल्लाको दोस्रो ठुलो सहर हो र जिल्लाको सबैभन्दा छिटो विकासशील सहर हो। कुशलनगर कोडागुको एक महत्वपूर्ण व्यापारिक केन्द्र हो।

कुशलनगरको औसत साक्षरता दर ८९% छ। सहरमा छ वटा निजी विद्यालय, एक सरकारी विद्यालय, एक पोलिटेक्निक स्कूल, र सहरमा विश्वेश्वरय्या प्रौद्योगिकी विश्वविद्यालयसँग सम्बद्ध एक सरकारी इन्जिनियरिङ कलेज छ। एक सैनिक विद्यालय सहरको बाहिरी भागमा अवस्थित छ, जहाँ विद्यार्थीहरूले सैन्य तालिम लिन्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कोडागु जिल्लाका सहर र नगरहरू
गजराजसिंह थापा

**गजराजसिंह थापा** नेपाली चिया उद्योगका संस्थापक हुन् । उनी नेपाली सेनाका कर्णेल एवम् इलाम गौंडाका बडाहाकिम पनि थिए । उनले चियाको बिजारोपण सुरु गरेपछि अहिलेको स्थितिमा यो राष्ट्रिय आयको साधन बनेको छ । 

## परिवार
उनको जन्म करिब सन् १८३० तिर काजी हेमदलसिंह थापाको पुत्रको रूपमा भयो । उनका हजुरबुवा सरदार अचल सिंह थापा हुन् । उनले जङ्ग बहादुर राणाकी जेठी छोरी बदनकुमारीसँग विवाह गरेका थिए । उनका छोरा कर्णेल हर्कजङ्ग थापा हुन् र नाति डिल्ली जङ्ग थापा राजविराज नगरपालिकाको डिजाइनर (पहिलो टाउन-प्लानिङ) हुन् ।

## चिया उद्योग
दार्जिलिङको भ्रमणमा उनले चिया निकै स्थानहरूमा पिएका थिए । चियाको बिज उपहार स्वरुप पाउनासाथ सोक्तिममा चिया खेती गरेका थिए । १०३ एकड जग्गामा *क्यामेलिया साइनेनसिस* नामक चियाको बिजारोपण गरेपछि नेपालको सन्दर्भमा चियाले एक दैनिक पेय पदार्थको स्थान पाएको हो ।  

## स्रोत
## यो पनि हेर्नुहोला
इलाम जिल्ला

श्रेणी:नेपाली सेना
उपेन्द्रकान्त अर्याल

**उपेन्द्र कान्त अर्याल** नेपाल प्रहरीका प्रहरी प्रमुख तथा आइ.जी.पी. हुन् । २०७० मङ्सिर-२०७३ फाल्गुण ( सन् १६ नोभेम्बर, २०१३ देखि ) उनी प्रहरी प्रमुखको पदमा नियुक्त भएका हुन् ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपाल प्रहरीका अधिकारीहरू
श्रेणी:सन् १९६४ मा जन्म
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू
मोतिलाल बोहरा

**मोतीलाल बोहरा** () नेपाल प्रहरीका पूर्व प्रहरी प्रमुख (प्रहरी महानिरीक्षक) तथा आइ.जी.पी. हुन् । वि.सं. २०४९ सालमा रत्न शमशेर ज.ब.रा. ले प्रहरी सेवाबाट अवकाश पाएपछि बोहरा प्रहरी महानिरीक्षकको पदमा नियुक्त भएका थिए । बोहराले २०५३ माघमा प्रहरी सेवाबाट अवकाश पाए । 
	
उनलाई नेपाल प्रहरीको सबैभन्दा धनी सदस्य मानिन्छ । उनको कार्यकालमा २०५२ सालमा माओवादी द्वन्द्वकाल शुरू 
भयो । उनी पछि अच्युतकृष्ण खरेल नेपाल प्रहरीको प्रमुख भए ।उनको जन्म सुदूरपश्चिम प्रदेशस्थित अछाम जिल्लामा भएको थियो । 

## प्रहरी सेवा 
मोतीलाल बोहराले वि.सं. २०२४ सालमा तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक रोमबहादुर थापाको कार्यकालमा खुल्ला प्रतियोगिताबाट प्रहरी नायब निरीक्षक (सई) पदमा छनौट भई नेपाल प्रहरीमा प्रवेश गरेका थिए । त्यसको एक वर्ष पछि उनी खुल्ला प्रतियोगिताबाट प्रहरी निरीक्षक (इन्स्पेक्टर) पदमा छनौट भए । 

### प्रहरी निरीक्षक 
बोहरा प्रहरी निरीक्षक हुँदा २०२६ बैशाख ३० गतेदेखि २०२७ आषाढ २६ गतेसम्म उनी काठमाडौंस्थित सदर प्रहरी तालिम केन्द्र (महाराजगञ्ज) मा कार्यरत थिए । २०२७ आषाढ २६ देखि २०२८ कात्तिक २८ गतेसम्म उनी ओलाङ्गचुङ्गोलास्थित ईलाका प्रहरी कार्यालय (ई.प्र.का.) लुङथुङमा कार्यरत भए । २०२८ कात्तिक २८ देखि २०२८ चैत्त ३० सम्म उनी महेन्द्रनगरमा कार्यरत थिए । २०२८ चैत्त ३० देखि २०३० आषाढ १३ गतेसम्म उनी जिल्ला निरीक्षक प्रहरी कार्यालय (जि.प्र.नि.का.) बर्दियामा खटिए । २०३० आषाढ १३ देखि २०३० चैत्त ९ सम्म उनी काठमाडौंस्थित सदर ट्राफिक प्रहरी कार्यालय रामशाहपथमा कार्यरत थिए । २०३० चैत्त ९ देखि २०३१ जेठ ३ सम्म उनी मध्यक्षेत्र डिआईजी कार्यालयमा कार्यरत थिए । 

२०३१ जेठ ३ देखि २०३३ जेठ ८ सम्म उनी राजदरबारस्थित शाही पार्श्ववर्ती विभागमा कार्यरत थिए । तत्कालीन राजा वीरेन्द्रको राज्याभिषक समारोहमा बोहरा त्यहीँबाट खटिए । 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपाल प्रहरी
श्रेणी:अछाम जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू
ओमविक्रम राणा

**ओम विक्रम राणा** नेपाल प्रहरीका पूर्व प्रहरी प्रमुख तथा आइ.जी.पी. हुन् । वि.सं. २०६३ देखि उनी प्रहरी प्रमुखको पदमा नियुक्त भएका हुन् ।

उनलाई विशेष अदालतले २०६८ फागुन १ मा संयुक्त राष्ट्रसंघ को मिसन अन्तर्गत सुडानको डार्फरमा खटिएका नेपाल प्रहरीका लागि आवश्यक एपिसी सामग्री खरिदमा अनियमितता गरेको सुडान घोटालामा भ्रष्टाचार गरेको ठहर गरेको थियो

## स्रोत
श्रेणी:नेपाल प्रहरी
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू
ध्रुवबहादुर प्रधान

**ध्रुवबहादुर प्रधान** नेपाल प्रहरीका पूर्व प्रहरी प्रमुख तथा आइ.जी.पी. हुन् । वि.सं. २०५३ देखि उनी प्रहरी प्रमुखको पदमा नियुक्त भएका हुन् ।
## खेल राजनीती
### नेपाल ओलम्पिक कमिटी अध्यक्ष 
## राजनैतिक जीवन 
ध्रुवबहादुर प्रधान राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टिका उपाध्यक्ष हुन्।  वि.सं. २०७८ मङ्सिर १५ देखि १७ गतेसम्म काठमाडौं मा भएको  पार्टीको महाधिवेशनमा उनी खुला उपाध्यक्षमा पदमा विक्रम पाण्डे, बुद्धिमान तामाङ र ध्रुव बहादुर प्रधान तथा महिला उपाध्यक्षमा रोशन कार्की विजयी भएका हुन् ।

## स्रोत
श्रेणी:नेपाल प्रहरी
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् १९४९ मा जन्म
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू
टोयोटा

एक जापानी मोटर बाहन निर्माण कम्पनि हो । यसको मुख्यालय टोयोटा, आइचा जापानमा रहेको छ । मार्च २०१४ मा दुनिया भरि बहुराष्ट्रिय निगम मा ३३८,८७५ कर्मचारीहरु सामेल थिए भने फेब्रुअरी २०१६ मा बिश्वमा राजस्वको हिसाब ले १३औँ सबैभन्दा ठूलो कम्पनी थियो । टोयोटा २०१२ मा सबैभन्दा ठूलो सवारीसाधन निर्माता (उत्पादन द्वारा) थियो, वोक्सवैगन समूह र जनरल मोटर्स को अगाडि। उसै वर्षको जुलाइ मा कम्पनीले आफ्नो २०० दश लाखौ बहनको उत्पादनको सूचना दियो। टोयोटा प्रति वर्ष १० लाख भन्दा बढी वाहन उत्पादन गर्ने संसारको पहिलो सवारी साधान निर्माता कम्पनि हो।
टोयोटा हाइब्रिड बिजुली वाहन को बिक्री मा संसार मा अग्र पंक्ति मा छ र सबै भन्दा ठूलो कम्पनीहरु मध्ये एक विश्वभरिका हाइब्रिड बिजुली वाहन को आम-बजारलाइ प्रोत्साहन गरेको छ । टोयोटा र लेक्सस हाइब्रिड यात्री कार मोडेल को कुल वैश्विक बिक्री अप्रिल २०१६ मा ९ लाख माइलस्टोन बित्यो।

## कर्पोरेट प्रशासन
टोयोटाको मुख्यालय टोयोटा, आइचामा रहेको छ । टोयोटा को मुख्य मुख्यालय टोयोटामा एक ४ तले भवन मा अस्थित छ। सन् २००६ अनुसार मुख्य कार्यालयमा *टोयोपेट*  टोयोटा लोगो र "टोयोटा मोटर" शब्दहरू लेखिएको थियो। टोयोटा प्राविधिक केन्द्र, १४ तल्लाको  निर्माण गरिएको छ ।

**टोयोटा मोटर कम्पनिका अध्यक्षहरू :**
*रिज़बुरओ टोयोडा (Rizaburo Toyoda) (१९३७-१९४१)
*कीछिरो टोयोडा (Kiichiro Toyoda) (१९४१-१९५१)
*तैज़ो इशिदा (Taizo Ishida) (१९५०-१९६१)
*फुकिओ नाकागावा (Fukio Nakagawa) (१९६१-१९६७)
*एइजि टोयोडा (Eiji Toyoda) (१९६७-१९८१)
*शोइछिरो टोयोडा (Shoichiro Toyoda) (१९८१-१९९२)
*टट्सुरो टोयोडा (Tatsuro Toyoda) (१९९२-१९९५)
*हिरोशी ओकुड (Hiroshi Okuda) (१९९५-१९९९)
*फ़ुजिओ चो (Fujio Cho) (१९९९-२००५)
*कत्सुकि  वातानाबे (Katsuaki Watanabe) (२००५-२००९)

सन् १९८१ मा, टोयोटा मोटर कम्पनि लिमिटेड ले आफ्नो  बिक्रि इकाई टोयोटा मोटर सेल्ससँग विलय को घोषणा गर्यो। सन् १९५० सम्म युद्ध पछि जापान मा पुनर्निर्माण को लागि एक शर्त को कारण यि दुइ अलग-अलग कम्पनिका रूप मा अस्तित्व मा थिए। आफ्नो काका एइजि पछि शोइछिरो टोयोडा (Shoichiro Toyoda) यस संयुक्त सङ्गठन का अध्यक्ष बने त्यस पछि टोयोटा मोटर कंपनी लिमिटेड, टोयोटा मोटर कर्पोरेशन को रूप मा जानिन गयो।

*टोयोटा मोटर कर्पोरेशन का अध्यक्ष (President)*:
* एइजि टोयोडा (Eiji Toyoda) (१९६७-१९८१)
* शोइछिरो टोयोडा (Shoichiro Toyoda) (१९८१-१९९२)

*टोयोटा मोटर कर्पोरेशन के सीईओ*:
* टट्सुरो टोयोडा (Tatsuro Toyoda) (१९९२-१९९५)
* हिरोशी ओकुड (Hiroshi Okuda) (१९९५-१९९९)
* फ़ुजिओ चो (Fujio Cho) (१९९९-२००५)
* कत्सुकि वातानाबे (Katsuaki Watanabe) (२००५-२००९)
* आकिओ टोयोडा (Akio Toyoda) (२००९ से अब तक)

*टोयोटा मोटर कर्पोरेशन का अध्यक्ष (Chairman)*:
* शोइछिरो टोयोडा (Shoichiro Toyoda) (१९८१-१९९२)
* हिरोशी ओकुड (Hiroshi Okuda) (१९९५-१९९९)
* फ़ुजिओ चो (Fujio Cho) (१९९९-२००५)
* ताकेशी ऊछियमादा (Takeshi Uchiyamada)(२०१३ देखि आज सम्म)

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* आधिकारिक वेबसाइट

श्रेणी:जापानी मोटरगाडी निर्माता कम्पनी
दलमर्दन शाह

**दलमर्दन शाह** पाटनका राजा हुन् । उनी पृथ्वीनारायण शाहका भाइ हुन् । उनी नरभूपाल शाहका तेस्रा छोरा हुन् । नेपालको एकिकरणकालमा दाजुलाई निकै सहयोग पुर्याएका थिए । नुवाकोटको युद्धमा १३ वर्षीय दलमर्दनले नुवाकोटको हाकिम जयन्त रानाका छोरा शंखमणि रानाको टाउको छिनालेका थिए । सन् १७६१ मा पाटनका ६ प्रधानले यिनलाई राजा पनि घोषित गरेका थिए ।  

पाटनका प्रधानहरू नुवाकोट गएर दलमर्दन शाह मागी ल्याई राजा तुल्याए। दलमर्दन शाहले ४ वर्ष राज्य चलाएपछि यी राजा गोर्खाका हुनाले प्रधानहरूको नगनी चलन गर्या र दलमर्दन शाह सिट झगडा भै यी प्रधानहरूले गोर्खाका राजाले हामीलाई भलो गर्न्या छैन भन्ने विचार गरी दलमर्दन शाहलाई धपाए। उनी कैदमा परे। कैदबाट दलमर्दन शाह भागेर बचे। उनी पछि पाटनमा तेजनरसिंहलाई मल्ल थर दिई राजा बनाइयो

राजा प्रतापसिंह शाहको मृत्यु पछि रानी राजेन्द्रलक्ष्मीले उनलाई र महोद्दामकीर्ति शाहलाई काशीबास तोकीदिइन्।
## स्रोत
श्रेणी:चौतारिया
श्रेणी:चौतारिया खलक

## सन्दर्भ सामाग्रीहरू
बोधिसत्त्व

बौद्ध धर्ममा, **बोधिसत्त्व** भन्नाले त्यस्तो व्यक्तिलाई बुझाउँछ जसले बोधि ('जागृति' वा 'ज्ञान') प्राप्त गरिसकेको छ वा बुद्धत्व प्राप्तिको दिशामा प्रयासरत छ। प्रायः, यो शब्दले विशेष गरी त्यस्तो व्यक्तिलाई जनाउँछ जसले समस्त प्राणीहरूलाई बुद्धत्व प्राप्त गर्न करुणापूर्वक मद्दत गर्नका लागि आफ्नो व्यक्तिगत निर्वाण वा 'बोधि' लाई त्याग्छ वा ढिलो गर्छ।

प्रारम्भिक बौद्ध विद्यालयहरू र आधुनिक थेरवाद बौद्ध धर्ममा, बोधिसत्त्व (वा बोधिसत्त) भन्नाले बुद्ध बन्ने सङ्कल्प गरेको र कुनै जीवित बुद्धबाट भविष्यमा बुद्ध बन्ने भविष्यवाणी वा पुष्टि प्राप्त गरेको व्यक्तिलाई बुझाउँछ। थेरवादमा बोधिसत्त्वलाई मुख्यतया एक असाधारण र दुर्लभ व्यक्तिका रूपमा हेरिन्छ। मैत्रेय जस्ता केही सीमित व्यक्तिहरू मात्र बोधिसत्त्व बन्न सक्षम हुन्छन् भन्ने मान्यता छ।

महायान बौद्ध धर्ममा, बोधिसत्त्व भन्नाले बोधिसित्त उत्पन्न गरेका जोसुकै व्यक्तिलाई बुझाउँछ। बोधिसित्त भनेको सबै सचेत प्राणीहरूको हितका लागि बुद्धत्व प्राप्त गर्ने स्वतःस्फूर्त इच्छा र करुणापूर्ण मन हो। महायानी बोधिसत्त्वहरू आध्यात्मिक रूपमा साहसी व्यक्ति हुन् जो महाकरुणाबाट प्रेरित भएर जागृति प्राप्त गर्न कार्य गर्छन्। यी प्राणीहरू "चार ब्रह्मविहार" मैत्री, करुणा, मुदिता र उपेक्षाका साथै विभिन्न "पारमिता"हरूबाट सुसज्जित हुन्छन्। पारमिताहरूमा 'प्रज्ञापारमिता' (सर्वोच्च ज्ञान) र 'उपाय' (कुशल साधन) समावेश हुन्छन्।

महायान बौद्ध धर्मले बोधिसत्त्वको मार्ग सबैका लागि खुला रहेको मान्दछ र सबै व्यक्तिहरूलाई बोधिसत्त्व बन्न प्रोत्साहित गर्दछ। अवलोकितेश्वर, मैत्रेय र मञ्जुश्री जस्ता आध्यात्मिक रूपमा उन्नत बोधिसत्त्वहरूलाई महायान बौद्ध जगत्मा व्यापक रूपमा पुजिन्छ। उनीहरूसँग ठुलो अलौकिक शक्ति हुने र त्यसको प्रयोग सबै जीवित प्राणीहरूको हितका लागि गर्ने विश्वास गरिन्छ।

## व्युत्पत्ति 
**बोधिसत्त्व** दुईवटा संस्कृत शब्दहरूको संयोजन हो: 'बोधि', जसको अर्थ "जागृति" वा "ज्ञान" भन्ने हुन्छ र 'सत्त्व', जसको अर्थ "प्राणी" वा "अस्तित्व" हुन्छ। यसले बोधि वा बुद्धत्व प्राप्त गरिसकेको वा सोतर्फ प्रयासरत व्यक्तिलाई बुझाउँछ।

भारतीय शब्दहरू 'बोधिसत्त्व' र 'बोधिसत्त'को व्युत्पत्ति पूर्ण रूपमा बुझ्न सकिएको छैन। 'बोधि' शब्द निर्विवाद छ र यसको अर्थ "जागृति" वा "ज्ञान" हुन्छ (जुन 'बुध्-' धातुबाट बनेको हो)। यस संयुक्त शब्दको दोस्रो भाग (सत्त्व) का धेरै सम्भावित अर्थ वा व्युत्पत्तिहरू रहेका छन्।

## थेरवाद बौद्ध धर्ममा 
[thumb|upright|[श्रीलङ्काको सीमा मलकामा अवस्थित उपुलवन-विष्णुको मूर्ति]]
बोधिसत्त्वहरूको उपासना महायान बौद्ध जगत्मा बढी व्यापक र लोकप्रिय भए तापनि, यो थेरवाद बौद्ध क्षेत्रहरूमा पनि पाइन्छ। थेरवाद भूमिहरूमा पुजिने बोधिसत्त्वहरूमा नाथ देवियो (अवलोकितेश्वर), मेत्तेय (मैत्रेय), उपुलवन (अर्थात् विष्णु), सामन (सामन्तभद्र) र पत्तिनी समावेश छन्। यीमध्ये केही पात्रहरूको उपासना महायान बौद्ध धर्मबाट प्रभावित भएको हुन सक्छ। यी पात्रहरूलाई बौद्ध धर्ममा रूपान्तरण भएका र यसको रक्षा गर्ने शपथ खाएका देवताहरूका रूपमा पनि बुझिन्छ।

गौतम बुद्धको जागृतिभन्दा अघिका (अर्थात् बोधिसत्त्वका रूपमा उनका पूर्वजन्महरूका) बोधिसत्त्व कर्महरूको चर्चा गर्ने जातक कथाहरूको वाचन पनि एक लोकप्रिय अभ्यासका रूपमा रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
श्रेणी:बौद्ध शब्दकोश
शूरप्रताप शाह

**शूरप्रताप शाह** राजा नरभूपाल शाहका छोरा एवम् राजा पृथ्वीनारायण शाहका भाइ हुन् । उनले नेपालको एकिकरणकालमा निकै सहयोग पुर्याएका थिए । कीर्तिपुरको युद्धमा यिनको एक आँखा फुटेको थियो जसको बदलामा कीर्तिपुरवासीको नाक काटिई *नास्कटीपुर* नाम राखिएको थियो ।
## कीर्तिपुरको दोश्रो लडाइँ 
वि.सं १८२३ साउन महिनामा पाँगा, चोभारक्षेत्रमा गोर्खाली सेनाले अधिकार गर्यो। गोरखालीहरूको साहस बढेको हुनाले भदौ महिनामा कीर्तिपुरमाथी आक्रमण गरे। गोर्खाली सेनाको नेतृत्व शूरप्रताप शाहले गरेका थिए। कीर्तिपुरनिवासीले कान्तिपुर र भक्तपुरका राजासँग मद्दत मागेका भए पनि मद्दत मिलेन र एक्लै लड्न तयार भए। कीर्तिपुरनिवासीले वरिपरिबाट कीर्तिपुरलाई अग्लो ढुङ्गेपर्खालले घेरेका थिए, जसलाई गोपुर भनिन्थ्यो। अन्यत्रबाट पर्खाल नाघ्न कठिन पर्थ्यो। गोरखालीले पर्खाल चढ्ने भर्याङ बनाएर किल्लाभित्र जाने तर्जुमा गरे। तर सेनानायक शूरप्रताप सो भर्याङ चढी किल्ला माथि पुग्दा कीर्तिपुरेली छोडेको तिर दाहिने आँखामा गढ्दा आँखा फुट्यो र उनी घायल भए। दलजित शाह पनि केही बेरमा घायल भएकाले गोर्खाली सेना तितरबितर भयो। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:निर्वासित नेपालीहरू
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
नेपाली गायकहरूको सूची

सूची निम्न छः
*नारायण गोपाल
*गोपाल योञ्जन
*अरुण थापा
*कुमार बस्नेत
*बच्चु कैलाश बहादुर बस्न्यात
*तारा देवी
*अरुणा लामा
*नातिकाजी
*प्रेमध्वज प्रधान
*ओम विक्रम विष्ट 
*दीप श्रेष्ठ
*योगेश्वर अमात्य
*गिरिश खतिवडा
*प्रनिल तिमल्सिना
*नविन के भट्टराई
*सुगम पोखरेल
*सुदिन पोखरेल
*रोहित जोन क्षेत्री
*विपुल क्षेत्री
*एड्रियन प्रधान
*फिरोज स्याङ्देन
*मनोज कुमार केसी
*१९७४ एडी
*नेपथ्य
*अमृत गुरूङ
*निर्णय श्रेष्ठ
*यमबुद्ध
*बुलेट फ्लो
*लाउरे (हिपहप)
*कमल खत्री
शान्तरक्षित

**शान्तरक्षित**, **आचार्य शान्तरक्षित** वा **महोपाध्याय शान्तरक्षित** (सन् ७२५-७८८), (तिब्बती: )  आठौँ शादब्दीको भारतीय बौद्ध ब्राह्मण र नालन्दा बौद्ध विश्वविद्यालयको एक प्रसिद्ध विद्वान आचार्य तथा मठाधीश थिए। उहाँले योगाचारा स्वतन्त्रिक् माध्यमिकको दार्शनिक स्थापन पनि गर्नु भएको थियो जुन आचार्य नागार्जुनको माध्यमिक सम्प्रदाय र आचार्य असंगको योगाचारा तथा आचार्य धर्मकीर्तिको तार्किक एवं ज्ञानमीमांसीय मध्यमक सम्प्रदाय साथ सम्बन्धित रहेको छन्। उहाँ आठौँ शादब्दीको तिब्बती सम्राट ठ्रीस्रोङ देउचनको निमन्त्रणा अनुसार नालन्दा देखि तिब्बत सम्म यात्रा गरी तिब्बतमा बौद्ध धर्मको परिचय साथै मूलसर्वास्तिवादी अनुसार विनय शासन अथवा प्रतिमोक्षा-संवरको परम्पर स्थापन गरी तिब्बतको पहिलो बौद्ध शैक्षिक केन्द्र () सम्यास चुग्लगखङमा विनयसुत्रको शिक्षा दिनु भएकोले तिब्बती बौद्ध सम्प्रदायको इतिहासमा उहाँको एक महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ। त्यस समयमा उहाँले सम्यास शैक्षिक केन्द्रमा संस्कृत भाषाको गुरु र बौद्ध ग्रन्थको अनुवाद कार्यमा मार्गदर्शन पनि गर्नु भएको थिए। तिब्बती इतिहासमा उहाँको निधन नौ सय सालको उमेरमा तिब्बत मै भएको उल्लेख गरेको छन्।
## जीवनी
## शान्तरक्षितको प्रमुख भारतीय शिष्यहरू
* आचार्य हरिभाद्र (बौद्ध दार्शनिक)
* आचार्य कमलशील

## तिब्बतको यात्रा र शिक्षा
## कृतिहरू
* मध्यमकालंकार कारिका

## सन्दर्भ 
## बाह्य कडीहरू
आचार्य शान्तरक्षित

## यो पनि हेर्नुहोस्
बौद्धनाथ

श्रेणी:बौद्ध व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:भारतीय बौद्धहरू
गौतम अदानी

**गौतम अदानी** (; जन्म २४ जुन १९६२) एक भारतीय व्यवसायी हुन् । उनी अदानी समूहको संस्थापक र कार्यकारी प्रमुख हुन् । अमेरिकी पत्रिका फोर्ब्स अनुसार सन् २०१५ मा गौतमको कूल सम्पति ८ बिलियन अमेरिकी डलर अछि । उनले सन् १९८८ मा अदानी समूहका स्थापना गरेका थिए । वर्तमान समयमा अदानी समूह कोइला व्यापार, कोइला खनन, तेल र ग्यास खोज, बन्दरगाहहरू, मल्टी मोडल लजिस्टिक, बिजली उत्पादन र ग्यास वितरणमा फैलिएको कारोबार सम्भाल्ने विश्व स्तरको एकीकृत बलियो ढाँचा हो । ३३ वर्षको व्यापार अनुभवका साथ साथै, गौतम अदानी प्रथम पुस्ताका उद्यमी हुन् । एउटा साधारण पृष्ठभूमिका व्यक्ति अदानीले अपेक्षाकृत कम समयमा $८ अरबको व्यवसायिक कारोबारी साम्राज्य आदानी समूहको नेतृत्व गरिरहेका छन् ।

गौतमको व्यापार यातायात र यातायात सम्बन्धी बलियो ढाँचाको विकासको लागि उनलाई विश्वभरमै १०० सबैभन्दा प्रभावशाली व्यवसायीसहरूमा गनिने गरिन्छ । उनले सन् २००६ मा आधुनिक मुन्द्रा बन्दरगाहको स्थापना गरेका थिए जसलाई सन् २००६ मा लोयड्सले सबैभन्दा उत्कृष्ट बन्दरगाहको सूचीमा अग्र स्थानमा राखेको थियो । आजको वर्तमान समयमा मुन्द्रा बन्दरगाह भारतको सबैभन्दा ठुलो व्यवसायिक बन्दरगाह हो जसमा सन् २०१३-१४ को आर्थिक वर्षमा १०० मिलियन म्याट्रिक टनको समानको कारोबार भएको थियो ।

## जीवनी
गौतम अदानीको जन्म गुजराती बनिया परिवारमा सन् १९६२ जुन २४ मा भारतको गुजरात राज्यको अहमदाबाद सहरको रतनपोलमा भएको थियो । गौतमको बुवाको नाम शान्तिलाल र आमाको नाम शान्ता अदानी हो र उनी ७ भाईबहिनी छन् । उनका आमाबुवा गुजरातको पूर्वी भाग थराद सहरबाट बसाइसराई गरेर यहाँ आएका थिए ।

## करियर
आफ्नो पिताद्वारा अहमदाबादमा स्थापित टेक्सटाइलको व्यवसायमा हात नहालेर गौतम १८ वर्षकै उमेरमा केही १०० रुपैयाँ लिएर भारतको आर्थिक राजधानी मुम्बई पुगेका थिए । उनले आफ्नो करियरको आरम्भ हिरा विक्रेताको रूपमा गरेका थिए । उनले त्यहाँ २ वर्षसम्म महिन्द्रा ब्रदर्स नामक फर्ममा कार्य गरेका थिए । पछि उनले स्वयं आफ्नो हीरा दलालीको कार्य मुम्बईमा स्थापित गरे । उनको कथन अनुसार उनले त्यस समय एक वर्षमा लगभग १० लाख रुपैया अर्जित गरेका थिए, सन् १९८० मा यो एक ठुलो रकम थियो ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
*सबैभन्दा भारतीयहरूको सूची
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* विवरण फोर्ब्समा
* जीवनी
* अदानी वेबसाइट
* अदनी फाउन्डेसन 
* फर्च्युन फुड्स वेबसाइट 

## यो पनि हेर्नुहोस्
पालानिअप्पन चिदाम्बरम

**पालानिअप्पन चिदाम्बर** (Tamil: பழனியப்பன் சிதம்பரம்; born 16 September 1945)

सन् १९९६-९७ को बजेटमा उनले सरकारी खर्चमा अनुशासन तथा आर्थिक घाटालाई कम गर्नको लागि महत्त्वकांक्षी कर सुधार कार्यक्रम ल्याएका थिए ।

साथ साथै चिदाम्बरम तथा उनका छोरा कार्ति भ्रष्टाचार, अधिकारको दुरूपयोग तथा सम्पत्ति शुद्धिकरणको अभियोगमा समेत मुछिएका थिए । 

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा 
चिदाम्बरमको जन्म भारतको तमिलनाडुको शिवगंगा जिल्लाको कनाडुकथानमा भएको थियो । उनको आमा पट्टिको बाजे चट्टिनाडको धनी व्यापारी तथा बैङ्कर राजा सर अन्नामलाई चेट्टायर हुन् । उनले आफ्नो विद्यालय शिक्षा मद्रास क्रिष्चियन कलेज उच्च माध्यमिक विद्यायमा गरेका थिए । उनले एक वर्षिय पूर्व विश्वविद्यालय पाठ्यक्रम लोयोला कलेज चेन्नईबाट गरेका थिए । चेन्नईको प्रेसिडेन्सि कलेजबाट विज्ञानको तथ्यांकशास्त्रमा  स्नातक पूरा गरी मद्रास ल कलेज (हाल डा. आमबेडकर सरकारी ल कलेज)बाट कानुनशास्त्रमा स्नातक पूरा गरेका थिए र व्यवस्थापनमा स्नातकोत्तर सन् १९६८ मा हार्भर्ड विजनेस स्कुलबाट पूरा गरेका थिए । उनले चेन्नईको लोयोला कलेजबाट समेत स्नातकोत्तर सम्पन्न गरेका थिए ।  यस समयमा उनको राजनीति तर्फको झुकाव बाँया तर्फ रह्यो र सन् १९६९ मा उनले एन. राम (पछि द हिन्दुका सम्पादक)  र महिलाहरूको कार्यकर्ता मिथिला शिभरमसँग मिलि एक पत्रिका रयाडिकल रिभ्यु को शुरूवात गरेका थिए ।

चिदाम्बरमका दुई भाइ र एक बहिनी छन् ।  उनको बुबाको व्यापार गतिविधीहरूमा भारतमा वस्त्र, व्यापार र वृक्षारोपण समेटिएको थियो । उनले भने आफ्नो कानुनको अभ्यासलाई ध्यान दिए र आफ्नो परिवारको व्यवसायबाट टाढा रहे ।

## परिवार तथा पारिवारिक जीवन
चिदाम्बरम सम्पन्न परिवारबाट आएका थिए । उनको आमा लक्ष्मि अचि चट्टिनाडको धनी व्यापारी तथा बैङ्कर राजा सर अन्नामलाई चेट्टायरका छोरी हुन् उनले तलिम नाडुका ९० गाँउहरूको जग्गाको स्वामित्व रहेको छ भने उनलाई राजाको शिर्षक बिट्रिसहरूले प्रदान गरेका थिए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू
श्याम भक्त थापा

**श्याम भक्त थापा** नेपाल प्रहरीका पूर्व प्रहरी प्रमुख तथा आइ.जी.पी. हुन् । वि.सं. २०५९ देखि उनी प्रहरी प्रमुखको पदमा नियुक्त भएका हुन् ।
## स्रोत
श्रेणी:नेपाल प्रहरी
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू
मङ्गलयान

**मङ्गलयान**, (औपचारिक नाम- **मङ्गल कक्षित्र मिसन**, ; **मार्स अर्बिटर मिसन**), भारतको प्रथम मङ्गल अभियान हो। यो भारतको प्रथम ग्रहहरू केन्द्रित मिसन हो। वस्तुत: यो भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठनको एक महत्त्वाकांक्षी अन्तरिक्ष परियोजना हो। यो परियोजना अन्तर्गत ५ नोभेम्बर २०१३ का दिन २ बजेर ३८ मिनेटमा मङ्गल ग्रहको परिक्रमा गर्ने उद्देश्यका साथ प्रक्षेपित गरिएको एक उपग्रह हो। भारतको आन्ध्र प्रदेश राज्यको श्रीहरिकोटा स्थित सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान (पिएसएलभी) सी-२५ द्वारा यसलाई सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरिएको थियो।

यो सफल अभियानसँगै भारत पनि आब ती देशहरूको सूचीमा सामेल भयो जसले यसभन्दा पहिले सफलतापूर्वक मङ्गल ग्रहमा आफ्नो यान पठाएका छन्। हुनत: मङ्गल ग्रहमा यान पठाउने दुई तिहाई अभियान असफल भएका थिएँ तर २४ सेप्टेम्बर २०१४ का दिन भारतको यो अभियान मङ्गलमा पुग्ने बितिकै भारत विश्वमा आफ्नो पहिलै प्रयासमा सफल हुने पहिलो देश तथा सोभियत सङ्घ रूस, नासा र युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सी पछि संसारको चौथौ देश बन्न पुगेको हो। यस बाहेक यो मङ्गलमा पठाइएको सबैभन्दा सस्तो मिसन पनि हो। भारत एसियाका देशहरू मध्ये यस्तो गर्ने प्रथम देश बन्न पुगेको हो। किनभने यसभन्दा पहिले चीन र जापानद्वारा मङ्गल अभियानमा पठाएको यानहरू असफल भएका थिएँ।

मूल रूपले यो एउटा प्राविधिक प्रदर्शन परियोजना थियो जसको लक्ष्य अन्तरग्रहीय अन्तरिक्ष मिसनहरूका लागि आवश्यक डिजाइन, नियोजन, प्रबन्धन तथा क्रियान्वयनको विकास गर्नु थियो। अर्बिटर आफ्नो पाँच उपकरणहरूको मद्दतद्वारा मङ्गल ग्रहको परिक्रमा गर्नेछन् तथा वैज्ञानिक उद्देश्य प्राप्त गर्नका लागि तथ्याङ्क तथा चित्र पृथ्वीमा पठाउनेछ।

प्रतिष्ठित टाइम पत्रिका मङ्गलयानलाई सन् २०१४ को सर्वश्रेष्ठ आविष्कारहरूमा सामेल गरेको थियो।

## इतिहास
२३ नोभेम्बर २००८ का दिन मङ्गल ग्रहको लागि एक मानव रहित मिशनको पहिल सार्वजनिक अभिस्वीकृतिको घोषणा इसरोका अध्यक्ष माधवन नायरद्वारा गरिएको थियो। मङ्गलयान मिसनको अवधारणा सन् २००८ मा चन्द्र उपग्रह चन्द्रयान-१को प्रक्षेपणपछि अन्तरिक्ष विज्ञान र भारतीय प्राविधिक संस्थानद्वारा सन् २०१० मा एक व्यवहार्यता अध्ययनसँगै शुरू भएको थियो। भारत सरकारले यस परियोजनालाई ३ अगस्ट २०१२ मा मञ्जुरी दिएको थियो। भारत सरकारद्वारा स्वीकृति पश्चात भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठनले १२५ करोड रुपैयाँ (१९$ मिलियन) को अर्बिटरको लागि आवश्यक अध्ययन पुरा गरेको थियो। परियोजनाकको कुल लागत ४५४ करोड रुपैयाँ (६७$ मिलियन) रह्यो।  

अन्तरिक्ष एजेन्सी २८ अक्टोबर २०१३ का दिन यान प्रक्षेपणको योजना बनाएका थिएँ तर प्रशान्त महासागरमा खराब मौसमका कारण इसरो अन्तरिक्ष यान ट्रयाकिङ्ग जहाजहरूलाई निश्चित स्थान सम्म पुग्न ढिलाई भएको थियो। त्यसकारण अभियानलाई ५ नोभेम्बर २०१३ सम्मका लागि स्थगित गरिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* बिबिसी हिन्दीमा मङ्गलयान विशेष अङ्क
* मङ्गलयानक प्रक्षेपण सँ सम्बन्धित वेबसाइट (अङ्ग्रेजी)
* Mission brochure of Mars Orbiter Mission
* Real Time Sattelite Tracking

## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:भारतीय अन्तरिक्ष कार्यक्रमहरू
सन जु

**सन जु** (; **सन जी **पनि भनिने) एक चिनियाँ जनरल, सैन्य रणनीतिकार र दार्शनिक जो पुरातन चीनको बसन्त तथा शरद ऋतु अवधिमा बस्दथे । सन जु द आर्ट अफ वारको लेखकको रूपमा स्थापित हुन्, यो एक व्यापक प्रभावशाली सैन् रणनीतिको कार्य जसले पश्चिमी र पूर्वि दर्शनलाई प्रभाव पारेको छ । उनको द आर्ट अफ वारको लेखक विरासत बाहेक उनलाई चिनिया तथा एसियाको परम्पराको एेतिहासिक पात्रको रूपमा समेत प्रसिद्ध थिए । उनको जन्मको नाम सन वु थियो र उनलाई परिवार भन्दा बाहिर शिष्टाचारले सबै चांगक्वेन भनेर चिन्ने गर्दथे । उनी पश्चिममा सन जुको नामबाट प्रसिद्ध छन् जसको सम्मानित  अर्थ **गुरू सन** भन्ने हुन्छ । 

सन जुको इतिहासको बारेमा अनिश्चति छ । सिमा क्युवेन तथा अन्य परम्परागत इतिहासकारहरूले उनलाई वु का राजा हेलुको मन्त्रीको रूपमा र उनको जीवनकाल ५४४-४९६ इसा पूर्व उल्लेख गरेका छन् । आधुनिक विद्वानहरूले उनको इतिहासलाई द आर्ट अफ वारमा उल्लेख भएको शैलि तथा युद्धशैलीको वर्णनको आधारमा स्विकारेका छन् । 
परम्परागत विवरणहरूमा उल्लेख भए अनुसार सन विनले सम्त सैन्य रणनीतिहरूमा सन्धीहरू लेखेका छन् जसको शिर्षक द आर्ट अफ वार राखिएका थिए । 

## जीवन
सन जुको जन्म स्थलको बारेमा पूरानो भेटिएको श्रोतबाट पत्ता लाग्न सकेको छैन् । बसन्त तथा शरद ऋतुको वर्णक्रम देखि लेखिएको इतिहास अनुसार सन जुको जन्म कि प्रान्तमा भएको उल्लेख गरिएको छ ।  जबकि सिमा कियानको पछिल्लो इतिहासको वर्णनहरूमा सन जुलाई वु प्रान्तको वासिन्दा उल्लेख गरिएको छ ।  यि दुबै श्रोतले सन जुको जन्म बसन्त तथा शरद ऋतु अवधिको अन्तिम तिर र उनी क्रियाशिल जनरल र रणनीतिज्ञ रहेको र वु प्रान्तका राजा हेलुको सेवामा कार्यरत रहेको स्विकारेका छन् । सन जुलाई उनको जितहरूले द आर्ट अफ वार लेख्न प्रेरित गरेका थियो । द आर्ट अफ वार सबैभन्दा बढि पढिएको सैन्य रणनीति सम्बन्धी पुस्तक हो । 

सन जुको बारेमा सबैभन्दा सिमा कियानको चर्चित कथामा सन जुको स्वभावलाई यसरी वर्णन गरिएको छः सन जुलाई नियुक्त गर्न भन्दा अघि वु का राजाले सन जुको सिपहरूलाई जाँच गर्नको लागि उनले दरवारमा रहेको १८० महिलाहरूलाई सैनिकको तालिम गर्नको लागि आदेश दिएका थिए । सन जुले ती महिलाहरूलाई दुई समूहमा विभाजन गरे र सो मध्ये राजाको सबैभन्दा मन पर्ने २ जना महिलाई उक्त समूहको कमाण्डरको रूपमा नियुक्त गरे । जब सन जुले ती महिलाहरूलाई अनुहार दाँया गर्न आदेश दिए, तिनी हासे । यसको जवाफमा उनले भने जनरल यो अवस्थामा उनी सैनिकहरूले जनरलको आदेश बुझेको छ भने निश्चित गर्ने जिम्मेवारी जनरलको हुन्छ । त्यस पश्चात उनले आदेश पुन दोहोर्याए र फेरी ती महिलाहरू हासे ।  सन जुले त्यस पश्चात राजाका मन पर्ने दुई महिलालाई राजाको आदेशाज्ञा नमानेकोले मार्ने आदेश दिए । सन जुले व्याख्या गरे कि जब जनरलले भनेको आदेश सैनिकले बुझे पछि आदेशको पालना नहुनु भने अधिकृतको गल्ति हो । सन जुले भनेका थिए जब जनरललाई नियुक्त गरिन्छ, राजाले विरोध गरेता पनि उनको उद्देश्य पूरा गर्नु उसको जिम्मेवारी हुन्छ । जस दुई महिलाहरू मारिए, तिनको सट्टा नयाँ अधिकृतहरूको छनौट गरियो । त्यस पश्चात दुवै समूहले गल्तिको मूल्यलाई बुझे र विना कुनै गल्ति अभ्यास पूरा गरे । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:चिनियाँ जनरल