open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
फलाम

**फलाम** एक रसायनिक तत्व हो।अङ्रेजीमा यसलाई आइरन भनि्छ। सङ्क्रमणात्मक तत्व हो। यसको परमाणु सङ्ख्या २६ र  पेरियोडिक तलिकको डि (d) ब्लक अन्तर्गत समूह ८ (VIII) मा पर्दछ। यो एक प्रकारको धातु हो । यो तत्व पृथ्वीको बाहिर सतह तथा भित्रि भागमा पाइन्छ ।  यो पृथ्वीमा चौथो धरै पाइने धातु हो। यसको संयुज्यता २ र ३ हुन्छ।

## उत्पादन
फलामको उत्पादन दुई मुख्य चरणमा हुन्छ। पहिलो चरणमा, फलामको धातुलाई ब्लास्ट फर्नेसमा कोकको (कोईला) साथ पगालिन्छ, र पग्लिएको धातुलाई सिलिकेट खनिज जस्ता दोषबाट अलग गरिन्छ। यस चरणले उत्पादनलाई पिग फलाम भनिन्छ किनाकि यसमा ठूलो मात्रामा कार्बन हुन्छ। दोस्रो चरणमा, फलाममा कार्बनको मात्रा घटाइन्छ।
### ब्लास्ट फर्नेसमा उत्पादन
ब्लास्ट फर्नेस भनेको फलाम पगाल्ने भट्टी हो। यसमा हेमाटाइट (फलामको खनिज), कोक (कोईला) र तातो हावा (९०० डिग्रि )को प्रयोग गरि कार्बन मोनोअक्साइड निर्माण गरिन्छ।
:2 C + O2 → 2 CO
२००० डिग्रिमा  कार्बन मोनोअक्साइडले फलामको खनिजलाई फलाममा परिणत गर्छ
:Fe2O3 + 3 CO → 2 Fe + 3 CO2

## प्रयोग
### संरचना निर्माण
विश्वव्यापी धातु उत्पादनको ९०% जति फलामले ओग्ट्छ। यसको कम लागत र उच्च शक्तिका कारणले शक्तिहरूको सामना गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ, जस्तै मेसिनरी र मेशिन उपकरणहरू, रेलहरू, अटोमोबाइल्स, जहाज ढलान, र भवनहरू। शुद्ध फलाम एकदम नरम भएकोले यसको शक्ति बढाउन प्राय: अरु तत्त्वहरू मिसाइन्छ। 
### पोषण
फलाम शरिरलाई चाहिने एक मुख्य खनिज हो। रातो मासु, दाल, सिमी, कुखुरा, माछा, पात तरकारी, टोफु आदि यसका सोर्त हुन्। फलामको पर्याप्त मात्रा नपुगेमा एनीमिया रक्तअल्पता हुन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
*रसायन शास्त्र
*भौतिक शास्त्र
*जीव शास्त्र

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:तत्व
श्रेणी:रसायन शास्त्र
श्रेणी:निर्माण सामग्रीहरू
तामा

**तामा** एक धतु हो र यस धातुको रसायनिक सङ्केत Cu (ल्याटिनमा कपरम) हो र यसको आणविक संख्या २९ हो।

thumb|तामा

## रसायनिक गुणहरू 
#अक्सिजन्सँग तताएमा तामाले पहिले रातो र त्यसपछि कालो अक्साइड बनाउँछ।
4Cu + O2 →2Cu2O(रातो)
2Cu + O2 → 2CuO(कालो)
#हेलोजनसँग तताएमा तामा बलेर हेलाईड (Hallaide) बन्दछ।
Cu + Cl2 → CuCl2
#गन्धकसँग तताएमा तामाले सल्फाइड दिन्छ।
2Cu + S →Cu2 S

## भौतिक गुणहरू
#तामा कडा रातो खैरो रङ्को धातु हो।
#यसको विशिष्ट घनत्व ८.९५ हुन्छ।
#यो १०८३°C मा पग्लन्छ र २३५०°C मा उम्लन्छ।
#यो ताप र विधुतको राम्रो सुचालक हो।
# यो प्रकृतिमा malleable र ductile प्रकृतिको हुन्छl

## अम्ललहरूसँग प्रतिक्रिया
## उपयोगिता
#तार र विधुतका समान बनाउन।
#भाँडाकुँडाहरु बनाउन।
#मिश्रीत धातुहरु बनाउन।जस्तैः पित्तल, काँस आदि
#सिक्काहरु बनाउन।
#विभिन्न रासायनिक पदार्थहरु तथा कीट्नाशक औषधिहरु बनाउन ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* रसायन शास्त्र
* भौतिक शास्त्र
* जीव शास्त्र

श्रेणी:धातुहरू
श्रेणी:तत्व
धातु

यो पृष्ठ सम्पादन कार्य भैरहेको छ।

रसायनशास्त्रको अनुसार **धातु** त्यो तत्व हो जुन सरलता पूर्वक इलेक्ट्रोन त्याग गरेर धनायन बनाउन सक्तछ र परमाणु सँग धात्विक बन्ध बनाउँछ। 

सामान्यतः धातु चम्किलो, प्रत्यास्थ, आघातवर्धनीय र साह्रो हुन्छ। धातु ताप र विद्युतको सुचालक हुन्छ जवकी अधातु सामान्यतः खस्रो, चमकहीन र विद्युत तथा तापको कुचालक हुन्छ।

सुन,
चाँदी,
फलाम,
तामा,
पित्तल,
टीन,
निकल,
प्लाटिनम,
यूरेनियम, आदि दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने धातुहरू हुन्।

## रासायनिक गुण 
धातु प्रायः रसायनिक रूपबाट क्रियाशील हुन्छ। हावामा अक्सिजन सँग संयोग गरेर यसले धात्विक अक्साईड बनाउँछ। सबैभन्दा बढी क्रियाशील अल्कली धातु (सोडियम, लिथियम, पोटेशियम - वर्ग **I**को धातु) हुन्छ। त्यसपछि अल्काली धातु (ब्यारेलियम, म्याग्नेशियम, क्याल्शियम - वर्ग II का धातु) पर्दछन्। उदाहरणार्थ - 

:४Na + O२ → २Na२O (सोडियम अक्साईड)
:२Ca + O२ → २CaO (क्याल्सियम अक्साईड )
:४Al + ३O२ → २Al२O३ (अल्यूमिनियम अक्साईड)

सङ्क्रमण धातुको का अक्सिकरण अपेक्षाकृत ढीलो हुन्छ। धात्विक अक्साईडले धातुमा एक तह पैदा गर्दछ - जस्तो कि फलाममा खिया लाग्नु। धात्विक अक्साईड क्षारीय हुन्छ जबकि अधात्विक अक्साईड मुख्यतया अम्लीय हुन्छ।

हेलोजन सँग प्रतिक्रिया गरेर धातुले धात्त्विक लवण बनाउँछ। उदाहरणार्थ - 

:२Na + Cl२ → २NaCl (सोडियम क्लोराइड - साधारण नमक)
:Ca + Cl२ → CaCl२ (क्याल्शियम क्लोराइड )
:२Li + F२ → २LiF (लिथियम फ्लोराइड )

अधिक क्रियाशील धातु पानीसँग प्रतिक्रिया गरेर क्षार बनाउँछन्। र हाइड्रोजन ग्यास मुक्त गर्छन्। 
:२Na + २H२O → २NaOH + H२

कम क्रियाशील धातु साधारण तापमा पानीसँग प्रतिक्रिया गर्दैनन् तर तातो अवस्थामा बाफ सँग प्रतिक्रिया गरेर धात्विक अक्साईड बनाउँछन्। 

:Mg + H२O → MgO + H२
:Zn + H२O → ZnO + H२

अम्ल सँग प्रतिक्रिया गरेर धातुले लवण बनाउँछ र हाईड्रोजन ग्यास मुक्त गर्दछ। - 
:Mg + H२SO४ → MgSO४ + H२

## भौतिक गुण 
धातु आघातवर्धनीय हुन्छ- यसलाई घनले पीटेर लामो वा चेप्टो बनाउन सकिन्छ। यसलाई तन्काएर तार बनाउन पनि सकिन्छ। अधातुमा यो गुण हुँदैन। उदाहरणार्थ फस्फोरसलाई जतिसुकै तन्काएपनि तारको रूपमा ढाल्न सकिँदैन। धातुको घनत्त्व पनि धेरै हुन्छ र यसमा एक प्रकारको चमक हुन्छ त्यसलाई धातुजन्य चमक भनिन्छ। 

## धातुकर्म 
## सन्दर्भ 
श्रेणी:रसायन शास्त्र
म्याग्नेसियम

**म्याग्नेशियम** (मराठी: मॅग्नेशियम) एक रसायनिक तत्त्व हो, जसको चिह्न **Mg** हो , यसको परमाणु संख्या १२ हो र सामान्य ऑक्सीडेशन संख्या +२ हो। यो कॅल्शियम र बेरियम जस्तै एक एल्कालाईन अर्थ धातु हो।पृथ्वीमा आठौँ धेरै उपलब्ध यस तत्त्व,तौलको अनुपातमा २% छ, अझ पूरै ब्रह्माण्डमा यो नवौँ सबै भन्दा बढी पाइने तत्त्व हो। यसको बाहुल्यको सम्बन्ध यस तथ्यसंग छ, कि सुपरनोभा तारहरूमा तीन हेलियमका नाभिकहरू कार्बनमा शृंखलागत तरिकाले जोडिए पछि मॅग्नेशियमको निर्माण हुन्छ। मॅग्नेशियम आयनको पानीमा उच्च घुलनशीलताले यसलाई समुद्री जलमा तेश्रो धेरै घुलनशील तत्त्वको रूपमा स्थापना गरिदिएको छ। मॅग्नेशियम सबै जीव जन्तुहरूलगायत मनुष्यको लागि पनि उपयोगी तत्त्व हो। यो मानव शरीरमा पाइने पांच प्रमुख रसायनिक तत्वहरू मध्येको एक हो। मानव शरीरमा यसको ५०% उपस्थिति अस्थिहरू र हड्डिहरूमा हुन्छ जब कि बांकी ५०% भाग शरीरमा हुने जैविक कियाहरूमा सहभागी रहन्छ।

## रसायनिक गुणहरू
मॅग्नेशियमले पाणीसंग रासायनिक प्रतिक्रिया गरी मॅग्नेशियम हायड्रॉक्साइड र हायड्रोजन गॅसको निर्माण हुन्छ :

Mg+२H२O → Mg(OH)२+H२

मॅग्नेशियम कार्बन डायऑक्साइडसँग प्रतिक्रिया गरी मॅग्नेशियम ऑक्साइड कार्बनको निर्माण गर्दछ :
२Mg (S) + CO२ → २MgO (S) + C (S)

## रसायनिक गुणहरू
## भौतिक गुणहरू
## सन्दर्भ सामग्री
## रसायनिक गुणहरू
## भौतिक गुणहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
*रसायन शास्त्र
*भौतिक शास्त्र
*जीव शास्त्र

श्रेणी:तत्व
श्रेणी:धातु
लिथियम

**लिथियम**यक तत्त्वको हो र यसको रसायनिक सङ्केत Li हो र यसको आण्विक संख्या (ऍटॉमिक नंबर) ३ हो।
thumb|लिथियम
यसलाई लिथियम आयन युक्त चार्ज गरेर पुन: प्रयोग गर्न सकिने बॅटरीहरू उत्पादनमा उपयोगमा ल्याइन्छ।

## रसायनिक गुणहरू
## भौतिक गुणहरू
श्रेणी:धातु
श्रेणी:तत्व
शरणार्थी

आान्तरीक युद्ध्, द्वन्द वा प्राकृतिक विपत्ति लागायतका कारण आफ्नो नागरीकता भएको देशमा बस्न नसकी अर्को देशमा शरण खोज्दै जाने मानिसहरु शरणार्थी हुन ।  त्यस्तो व्यक्तिले शरणार्थी राज्य वा शरणार्थीका लागि संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय उच्चायुक्त (UNHCR)ले औपचारिक रूपमा शरणको लागि दाबी गरेमा शरणार्थी स्थिति प्रदान नगरेसम्म शरणार्थी भनिन्छ। 
, an East German border guard, fleeing East Germany towards West Germany in 1962]]

## यो पनि हेर्नुहोस्
* संयुक्त राष्ट्र शरणार्थी उच्च आयोग
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
सहर

**सहर** उल्लेखनीय आकारको मानव बस्ती हो। यसलाई प्रशासनिक रूपमा परिभाषित सीमाहरू भएको स्थायी र सघन रूपमा बसोबास गरिएको ठाउँको रूपमा परिभाषित गर्न सकिन्छ जसका सदस्यहरू मुख्य रूपमा गैर-कृषि कार्यहरूमा काम गर्छन्। सहरहरूमा सामान्यतया आवास, यातायात, सरसफाइ, उपयोगिताहरू, भूमि प्रयोग, सामानको उत्पादन, र सञ्चारको लागि व्यापक प्रणालीहरू छन्। तिनीहरूको घनत्वले मानिसहरू, सरकारी संस्थाहरू र व्यवसायहरू बीचको अन्तरक्रियालाई सहज बनाउँछ, कहिलेकाहीँ प्रक्रियामा विभिन्न पक्षहरूलाई फाइदा पुर्‍याउँछ, जस्तै सामान र सेवा वितरणको दक्षतामा सुधार। जनसङ्ख्या बाहेक सहरका अन्य महत्त्वपूर्ण विशेषताहरूमा राजधानीको स्थिति र सहरको सापेक्षिक निरन्तर पेशा समावेश छ। उदाहरणका लागि, बेइजिङ, लन्डन, मेक्सिको सिटी, मस्को, नैरोबी, नयाँ दिल्ली, पेरिस, रोम, एथेन्स, सियोल, काठमाडौँ, सिङ्गापुर, टोकियो, जकार्ता, मनिला र वासिङ्टन, डी.सी. जस्ता देशका राजधानीहरूले आ-आफ्ना राष्ट्रहरूको पहिचान र शिखर झल्काउँछन्। शब्दले सहरको भौतिक सडक र भवनहरू वा त्यहाँ बस्ने मानिसहरूको सङ्कलनलाई पनि जनाउन सक्छ, र सामान्य अर्थमा ग्रामीण इलाकाको सट्टा सहरी अर्थमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।

साक्षर अभिजात वर्गको उपस्थिति सहरमा रहेको सांस्कृतिक विविधताका कारण प्रायः सहरहरूसँग सम्बन्धित हुन्छ। एक सामान्य सहरमा सरकारी कर्मचारीहरूलाई समर्थन गर्न व्यावसायिक प्रशासकहरू, नियमहरू, र केही प्रकारको कर (खाना र अन्य आवश्यकताहरू वा तिनीहरूको लागि व्यापार गर्ने माध्यमहरू) हुन्छन्। (यो व्यवस्था छिमेकीहरू बीचको अनौपचारिक सम्झौताहरू वा प्रमुखको नेतृत्व मार्फत साझा लक्ष्यहरू पूरा गर्ने जनजाति वा गाउँमा अधिक सामान्य रूपमा तेर्सो सम्बन्धहरूसँग भिन्न हुन्छ।)

## भूगोल 
सहरी भूगोलले सहरहरूसँग तिनीहरूको ठुला सन्दर्भमा र तिनीहरूको आन्तरिक संरचनासँग सम्बन्धित छ। सहरहरूले पृथ्वीको जमिनको सतहको लगभग ३% ओगटेको अनुमान गरिएको छ।

### क्षेत्र 
नगर साइटिङ प्राकृतिक, प्राविधिक, आर्थिक, र सैन्य सन्दर्भहरू अनुसार इतिहासको माध्यमबाट भिन्न भएको छ। पानीमा पहुँच लामो समयदेखि सहरको स्थान र विकासमा प्रमुख कारक रहेको छ, र उन्नीसौं शताब्दीमा रेल यातायातको आगमनले सक्षम पारेको अपवादको बाबजुद पनि, वर्तमान विश्वका अधिकांश सहरी जनसङ्ख्या तट वा नदीमा बस्छन्।

### सार्वजनिक स्थान 
सहरहरूमा सामान्यतया सार्वजनिक ठाउँहरू हुन्छन् जहाँ जो कोही जान सक्छन्। यसमा सार्वजनिक क्षेत्र र कमन्स जस्ता सार्वजनिक जग्गाका रूपहरू सार्वजनिकका लागि खुला निजी स्वामित्वको ठाउँहरू समावेश छन्।

## सहरीकरण 
सहरीकरण भनेको विभिन्न राजनीतिक, आर्थिक र सांस्कृतिक कारकहरूद्वारा संचालित ग्रामीण क्षेत्रबाट सहरी क्षेत्रमा बसाइ सर्ने प्रक्रिया हो। १८औँ शताब्दी सम्म, ग्रामीण कृषि जनसङ्ख्या र बजारहरू र साना-स्तरीय उत्पादनहरू देखाउने सहरहरू बीच एक सन्तुलन अवस्थित थियो। विश्वभरका सहरहरू भौतिक रूपमा विस्तार भएका छन् तिनीहरूको जनसङ्ख्या बढ्दै गएको छ, तिनीहरूको सतहको हदमा वृद्धि भएको छ, आवासीय र व्यावसायिक प्रयोगको लागि अग्लो भवनहरूको निर्माण र भूमिगत विकासको साथ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली शव्द
श्रेणी:संज्ञा
मेघना नदी

[right|thumb|[बङ्गलादेशको नक्सामा मेघना सहित अन्य नदीहरू]]

**मेघना नदी** () बङ्गलादेशको प्रमुख नदीहरू मध्ये एक हो। यो गङ्गा नदीको उद्गम स्थल नजिक (डेल्टा) बनाउने तीन प्रमुख सहायक नदीहरू मध्ये एक हो। यी नदीहरूबाट विश्वको सबैभन्दा ठूलो डेल्टा, सुन्दरवन बन्दछ, यहाँ सुन्दरी नामक वन भएको कारणले यसलाई सुन्दरवनको डेलटा भन्ने गरिन्छ। यो बङ्गालको खाडीमा गएर आफ्नो गतिमा आउँछ। मेघना नदीमा पद्मा नदी, चाँदपुर जिल्लामा मिसिने गर्दछ र अन्ततः यो भोला जिल्लामा बङ्गालको खाडीमा मिसिन्छ।

पूर्ण रूपले बङ्गलादेशको सीमाभित्र सीमित नदीहरूमा मेघना नदी सबैभन्दा बढी फराकिलो नदी हो। भोला जिल्ला नजिक एक बिन्दुमा यो नदी १२ किलोमिटरसम्म फराकिलो रहेको छ। आफ्नो अन्तिम स्थितिमा यो नदी लगभग सीधा रेखामा प्रवाहित हुने गरेको छ। आफ्नो धेरै नै शान्त र सौम्य दृश्यको भएपनि यो नदी प्रत्येक वर्ष धेरै नै मानिसहरूको ज्यान, धनजनी, गाईवस्तुको ज्यानको नोक्सानीको कारण बन्न पुग्छ। यस नदीमा डुङ्गा सेवा समेत चल्ने गर्दछ। यस नदीमा डुङ्गा पल्टेर र सानो बच्चाहरू डुबेर वार्षिक सयभन्दा बढीको मृत्यु हुने गर्दछ। खासगरी यो  चाँदपुर जिल्ला नजिक आएर धेरै नै डरलाग्दो बन्न पुग्छ।

## विवरण
मेघना नदीको औसत गहिराइ १०१२ फिट (३०८ मिटर) र अधिकतम गहिराइ १६२० फिट (४९० मिटर) रहेको छ। यो नदी भारतको पश्चिमी बङ्गाल राज्यको डेल्टा भएको भागमा ज्वार नदीमुख बनाउँदै बङ्गालको खाडीमा झर्ने गर्दछ। गङ्गा र ब्रह्मपुत्र नदीको धेरैजसो पानीलाई यो नदीले समुद्रसम्म पुगाउने गर्दछ। नदी आफूसँग धेरै मात्रामा माटो र बालुवा ओछ्याउने गर्दछ। नदी कहिले कहिले पाँच वा छ जल धाराहरूमा बाँडिन्छ। यो एउटा विशाल क्षेत्रमा पाखी जस्तै फैलेर बग्ने गर्दछ। यसको मुहानमा तीन मुख्य द्वीप रहेको छ।

## चित्र दीर्घा

Boat in meghna river.JPG|मेघना नदीमा डुङ्गा
MeghnaRiver.jpg|मेघना नदी र सूर्यास्तको दृश्य
Landscape of meghna river.JPG|मेघना नदीको परिदृश्य
Some where in Bangladesh 4.jpg|बङ्गलादेशको कुनै स्थानमा मेघना नदी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* बाङ्लापिडियामा मेघना लेख 

श्रेणी:बङ्गलादेशका नदीहरू
श्रेणी:बङ्गालको खाडी
पसीना

**पसीना** एक प्रकारको तरल पदार्थ हो| जब शरीरको तापक्रम बढछ तब शरीरको त्वचाबाट पसीना निस्कन्छ। त्वचाको सतह मुनि गलांड्स (glands) हुन्छ। जसलाई पसीनाको ग्लांड्स (sweat glands) भन्छन, यसले गर्दानै पसीना शरीरको सानो सानो छिद्र हुँदै बाहिर निस्कन्छ। पसीनामा धेरै मात्रा पानीको हुन्छ, तर यसमा अलिकति नुनको मात्रा पनि हुन्छ। यौन सम्पर्क को बेलामा पुरुषहरु महिलाको शरिरको पसिना चाटेर आनन्दको अनुभव गर्छन् 

शरीरले पसीनाको निर्माण आफुलाई चिसो राख्नको लागि गर्छ। जब शरीरमा संघननको प्रकिया हुन्छ तब पसीनाले नै शरीरको गर्मीलाई सोख छ।

श्रेणी:शरीर
भोकमरी

अन्न नभएर भोकभोकै मर्नुपर्ने अवस्था।

## भोकमरीको कारण
### भविष्यमा अकालको खतरा
## अकालको लक्षण
### अकालको प्रभाव
### खाद्य असुरक्षाको स्तर
## अकाल की कार्रवाई
### अकाल निवारण
### अकाल राहत
## ऐतिहासिक अकाल, क्षेत्र अनुसार
### अफ्रीकामा अकाल
#### सन 2000 पछिक्क मामिला
#### खाद्य सुरक्षा बढाउने पहल
### एसिया में अकाल
#### कम्बोडिया
#### चीन
##### ग्रेट लीप फरवर्ड (महान अग्रगामी छलाङ)
#### भारत
#### जापान
#### मध्य पूर्व
#### उत्तर कोरिया
#### भियतनाम
### यूरोपमा अकाल
#### पश्चिमी यूरोप
##### इटली
##### इङ्ल्यान्ड
##### आइसल्यान्ड
##### फिनल्यान्ड
##### आयरल्यान्ड
#### रूस र सोभियत सङ्घ
### ल्याटिन अमेरिकामा अकाल
## यो पनि हेर्नुहोस्
## पादलेख
## सन्दर्भ
चेरापूँजी

thumb|right|300px|**नोहकालीकाई झरना**
**चेरापूंजी** भारतको उत्तर-पूर्वी राज्य मेघालयको एउटा सहर हो। यो सिलोङ्ग देखि ६० किलोमीटर टाडा पर्छ। यो स्थान विश्वभरि प्रसिद्ध छ। हालैमा यसको नाम चेरापूंजीबाट बदलेर सोहरा राखिएको छ। वास्तवमा स्थानीय मानिसहरू यसलाई सोहरा नामले नैं जान्दछन्। 

## प्रसिद्धि 
यो स्थान सर्वाधिक वर्षा हुने हुँदा संसारभरि प्रसिद्ध छ। यसको छेवैमा नोहकालीकाई झरना पनि छ, जसलाई हेर्न पर्यटकहरू जाने गर्छन्। यहाँ गुफाहरू पनि छन्, चेरापूंजी बङ्गलादेश सीमा धेरै टाडा नभएकोले यहाँबाट बङ्गलादेश पनि देख्न सकिन्छ।

चेरापूँजी एउटा सहरको नाम हो जुन भारतको मेघालय प्रान्तको पूर्व खासी पहाडि जिल्लामा पर्दछ। यस्तो मानिन्छ कि यो ठाउँ विश्वमा सबैभन्दा गिलो (wettest) ठाउँ हो। तर अचेल मावसीनराम नजिकधेरै बरसाद हुने रेकर्ड छ।

यो '*हिमा* (खाशी आदिवासीहरूको गठित सानो प्रान्त) 'को पारम्परिक राजधानी हो जुन सोहरा अथवा चुर्रा नामले जानिन्छ।

## इतिहास 
श्रेणी:स्थान
लिला श्रेष्ठ सुब्बा

नेपालको पहिलो महिला उपसभामुख लीला श्रेष्ठ सुब्बा (२००५-२०६७) थिइन। उनको जन्म २००५ सालमा ताप्लेजुङको सिगैचा ९ साम्मागु पाँचपलेमा भएको थियो। उनका बाबु अम्बरबहादुर मेयाङ्वो र आमा सुकमती हुन्। 

## राजनीतिक जीवन 
विद्यार्थी रहँदै २०३६ सालदेखि कम्युनिष्ट पार्टीमा सक्रिय उनी २०५१ सालको आम निर्वाचनमा सुनसरी क्षेत्र नम्बर-१बाट संसदमा विजयी भएपछि २०५५ सालसम्म उपसभामुख भएकी थिएन। पछिल्लो समयमा उनी एमाले केन्द्रीय कमिटी सल्लाहकार समेत रहेकी थिइन।
०४८ सालको पहिलो आमनिर्वाचनमा सुनसरीको क्षेत्र नं. २बाट सांसदको प्रत्यासी रहे पनि विजयी भइनन। दोस्रो आमनिर्वाचनमा भने सुनसरीको क्षेत्र नं. १बाट निर्वाचित भइन। ०५१ सालमा तत्कालिन उपसभामुख रामविलास यादवले राजिनामा दिएर उद्योग वाणिज्य मन्त्री भएपछि सुब्बा सर्वसम्मत उक्त पदमा निर्वाचित भइन। सुब्बाले औपचारीक रूपमा कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्यता ०४७ पुसमा तत्कालिन माले पार्टीबाट लिएकी हुन्। 

## साहित्यमा लीला 
सुब्बा पूर्वी नेपालकी चर्चित कथाकार थिइन। फकल्याण्ड कथासङ्ग्रह समेत प्रकाशित छ। 

## निधन 
उनको निधन २०६७ असार २७मा धरानमा भयो। उनी लामो समयदेखि स्नोफिल (दमको रोग)बाट पीडित थिइन। 
उनको परिवारमा पति ध्रुव श्रेष्ठ हुन्।

श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाली महिला नेतृहरू
अधिराजकुमारी श्रुति

अधिराजकुमारी **श्रुति राज्यलक्ष्मी शाह** राजा वीरेन्द्रकी छोरी थिइन्। उनी २०५८ साल जेष्ठ १९ गतेको दरवार हत्याकाण्डमा मारिएकी थिइन्।

श्रेणी:नेपालको राजबंश
श्रेणी:गोरखा दक्षिण बाहु
श्रेणी:सन् १९७६ मा जन्म
श्रेणी:शाहवंश
रानी ऐश्वर्य राज्यलक्ष्मी शाह

**ऐश्वर्य राज्यलक्ष्मी शाह** (वि.सं. २००६-२०५८) राजा बीरेन्द्रकी रानी थिइन्।

यिनले नेपाली भाषामा गीत तथा कविताहरू रचना गरेकी थिइन्। उनको साहित्तिक नाम **चादनी शाह** हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालको राजबंश
श्रेणी:नेपालको राजतन्त्र
श्रेणी:नेपालका महिला राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:गोरखा दक्षिण बाहु
श्रेणी:महारानी
श्रेणी:जुद्ध खलक
श्रेणी:नेपालको महारानी
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:हिन्दु राजाहरू
धरणीधर कोइराला

**धरणीधर कोईराला**(वि.सं. १९४९ - वि.सं. २०३६) नेपाली भाषासेवी तथा शिक्षाविद् धरणीधर एक कुशल कवि पनि हुन् ।

## जीवनी
धरणीधरको जन्म तात्कालिन पूर्व २ नम्बर, दुम्जा सिन्धुलीमा वि.सं. १९४९ साल माघ २४ गते भएको हो । माता पूण्यमातादेवी तथा पिता आवन्तिनाथ कोईरालाका पुत्र धरणीधरको बाल्यकाल हजुरबुबा पूर्णानन्दको काखमा बित्यो । बनारसबाट आई ए को अध्ययन पुरा गरेका कवि धरणीधर नेपालमा जागिर नमिलेपछि आफ्ना समकालिन मित्र पारसमाणि प्रधानको सहयोगमा वि.सं.१९७६ मा दार्जिलिङको एक सरकारी विद्यालयमा नेपाली शिक्षकको रूपमा प्रवेश गरे । शिक्षकको रूपमा रहेकै बेला कलकत्ता विश्वविद्यालयबाट स्नातक तथा ढाका विश्वविद्यालयबाट बि टि परीक्षा उत्तिर्ण गरेका धरणीधर संस्कृत भाषाका प्रकाण्ड विद्वान थिए । पछि सोहि विद्यालयमा प्रधानाध्यापकको कार्यभार पाएका धरणीधर सन् १९४९मा सेवानिब्रित्त भए । त्यसपछि स्वतन्त्र भारतको पहिलो विधानसभा निर्वाचनमा काङ्ग्रेसका तर्फबाट प्रत्यासी बनेका धरणीधर पराजित भएपछि सन् १९४९ डिसेम्बर देखि दार्जिलिङ जिल्ला सामाजिक शिक्षा अधिकारी भएर सन् १९५४ डिसेम्बर सम्म कार्यरत रहे । त्यसपछि वि.सं. २०१२ सालमा नेपाल फर्किएका धरणीधरले फर्पिङको त्रिभुवन आवासीय माध्यमिक विद्यालयमा प्रधानाध्यापकको रूपमा कार्यरत रहे । आफ्नो सम्पूर्ण जीवन नै नेपाली भाषा तथा शिक्षाको सेवामा समर्पित गरेका धरणीधरको वि.सं. २०३६ सालमा पशुपति क्षेत्रमा निधन भयो ।

### शिक्षा 
### बाल्यकाल
## कृतिहरू
धरणीधरद्वारा लिखित नैवेद्य नामक प्रसिद्ध कविताकृति बाहेक स्पन्दन, नेपाली मन्जरी, लोकको राज जस्ता कविताकृतिहरु पनि प्रकाशित छन् ।  धरणीधरले विभिन्न लेख रचना , जीवन तथा वक्तव्यहरु नेपाली वाङमयलाई दिएका छन् । शैक्षिक तथा सामाजिक चेतना, उच्च सस्कार, देशभक्ति एवम् मानविय धारणा जगाउने खालका प्रेरणा धरणीधरका कृतिहरूमा पाइन्छ ।

* *नैबेद्य* (१९२०) 
* *जाग जाग*
* *आशा*
* *स्पन्धन*

पुरस्कार तथा सम्मान 

वि.सं. २०२२ सालमा धरणीधरलाई नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानले त्रिभुवन प्रज्ञा पुरस्कारबाट सम्मानित गर्नुका साथै आजिवन प्राज्ञका रूपमा सम्मान दियो । वि.सं. २०३१ सालमा नेपाली साहित्य सम्मेलनले रथ शोभायात्रा गराई सम्मान दियो । वि.सं. २०३१ सालमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयले साहित्य महाविद्यावारिधिबाट सम्मानित गरेको थियो ।
## सबै हेर्नुहोस्
नेपाली लेखकहरूको सूची

## बाह्य कडीहरू
* मदन पुरस्कार गुठी
* नेपाली वाङमयका साधक र साधना, डा तुलसी भट्टराई

श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:साझा पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सिन्धुली जिल्लाका मानिसहरू
धान नाच

**धान नाच** लिम्बू जाति (याक्थुङ) को एउटा प्रसिद्ध लोकनृत्य हो। यसलाई लिम्बू भाषामा यालाङ (लिम्बू: ) अथवा यालक्मा भनिन्छ।  यसको उत्पत्ति नेपालको लिम्बूवान क्षेत्रमा भएको हो। यो नृत्य पूर्वी नेपालका साथै भारतको दार्जिलिङ, कालिम्पोङ र सिक्किम क्षेत्रका लिम्बू समुदायका मानिसहरूद्वारा प्रदर्शन गरिन्छ। यो नृत्यसंग गाइने गीतलाई पालाम भनिन्छ।  

## किंवदन्ती 
स्थानीय किंवदन्ती अनुसार एउटा गाउँमा खडेरी परेको थियो र मानिसहरू भोकले मरिरहेका थिए। त्यसपछि माक्चरेपु (लिम्बू: ;), एउटा चराले खैया प्रकारको धानको केही बीउ ल्याई गाउँलेलाई खेती गर्न दियो।  गाउँलेले त्यसै गरे र थुप्रै उब्जनी पाए। तर चराहरूले अधिकांश उब्जनी खान थाले। गाउँलेहरूले चरालाई भगाउन खोजे तर चराहरूले बीउ ल्याएकाले गर्दा उब्जनीमा पहिले अधिकार उनीहरू हुने भने। गाउँलेहरूले त्यो दाबीलाई खण्डन गर्न सकेनन् र चराहरूको कुरामा सहमत भए। चराले कुट्नेबित्तिकै चामल सिधै खान्थे। 

त्यसपछि मान्छेहरूले चरालाई भगाउने जुक्ति निकाले र त्यस अन्तर्गत चराहरूलाई डराउन "हा...हा...हा..." भनेर कराउन थाले, जुन पछि लयबद्ध पालाम गीत बन्यो। पालाम गाउने क्रममा मानिसहरूले धान कटनीमा हात समातेर नाच्ने थाले, त्यसो गर्दा धानबाट भुस छुटिन्थ्यो। यसरी नै धान नाचको सुरूवात भयो। त्यसपछि हरेक वर्ष मंसिर महिनामा मानिसहरूले धान नाच गर्न थाले। 

## पालाम 
धान नाचमा गाइने गीतलाई पालाम भन्दछ्न्। यसरी गाईने गीत प्राय: लिम्बू भाषामा यस्तो हुन्छ:

## परम्परा 
यो नाच विवाह, उधौली जस्ता चाडपर्वहरूमा र उत्सवहरूमा गरिन्छ। यो जोडी वा समूह मा प्रदर्शन गर्न सकिन्छ। ऐतिहासिक रूपमा, नृत्य सात दिन र सात रातको लागि प्रदर्शन गरिन्थ्यो। संसार भरी छरिएर रहेका किरात समुदाय भित्रका लिम्बू जातिको महान चाड हो चासोक तङ्नाम। विशेषगरी पुर्वी नेपालको संखुवासभा, सुनसरी, मोरङ, धनकुटा, तेह्रथुम, पाँचथर, ताप्लेजुङ र सिक्किममा बसोबास गर्ने लिम्बू जातिले परम्परागत संस्कृतिलाई संरक्षण गर्दै मनाउने मनोरञ्जनात्मक चाडलाई चासोक तङ्नाम भनिन्छ। जस्मा न्वागी पुजा गरी, च्याब्रुङ बजाउदै गोलाकार घेरामा धान नाच नाचेर भव्य पूर्वक मनाइन्छ। 

यो खेतीपाती लगाइसकेपछि फुर्सदको समयमा पनि लिम्बू जातिका युवा र युवतीहरूले परस्परमा आधारित गीतको माध्यामबाट सवाल-जवाफ गरी नाची, गीत गाई मनोरञ्जन गर्ने गर्छन्। केटाकेटी मिली नाचगान गरेता पनि उनिहरूमा रतिराग कुनै भाव नहुने र कसैले रतिराग भावनाले अरुलाई दु:ख दिएमा उसलाई दण्ड जरिवाना गर्ने चलन छ। तर केटकेटीको मन मिलेमा विवाह गर्दा केहि फरक पर्दैन।

पछिल्लो समय युवाहरुको सहभागिता नहुँदा नृत्य लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ तर विभिन्न सांस्कृतिक सङ्घसंस्थाहरूले यस नृत्य शैलीको संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि जनचेतना जगाइरहेका छन्।

## सन्दर्भहरू 
## यी पनि हेर्नुहोस् 
श्रेणी:सङ्गीत
श्रेणी:कला
श्रेणी:नेपाली लोक नृत्यहरू
श्रेणी:कोशी प्रदेशको संस्कृति
श्रेणी:सिक्किमको संस्कृति
भक्ति थापा

**भक्ति थापा क्षेत्री** वि.स. १८७१ सालतिर नेपाल-अंग्रेज युद्धको बखत नेपालका बरिष्ठ सैनिक थिए। उनलाई नेपालको राष्ट्रिय विभूति मानिन्छ।

## सुरुवात
उनी लमजुङ राज्यको पुँवर थापा परिवारमा जन्मेका थिए । उनी पहिले लम्जुङका राजा केहरीनारायण शाहका सेनाका सरदार भएकाले लमजुङका  तर्फबाट धेरै पटक युद्ध लडे । गोरखा (नेपाल) संगको अन्तिम्  युद्धमा पराजित भै युद्धबन्दि का रूपमा काठ्माडौं पुगेको करिब एक वर्ष पछि उनी नेपाली फौजका सरदार भै नेपाल एकिकरण अभियानमा संलग्न भएका थिए । 

## जीवन र मृत्यु
thumb|सरदार भक्ति थापा र नेपाली सैनिकहरू
७३ वर्षको उमेरमा नेपाल-अंग्रेज युद्धमा देउथलको लडाइको नेतृत्व गरेका थिए। उक्त युद्धमा अङ्ग्रेज हमलामा परि वि.स. १८१५(७४बर्ष)साल वैशाख ६ गते उनको मृत्यु भएको थियो। उनको सहासको कदर कर्दै अङ्ग्रेजले उनको शवलाई पूर्ण सैनिक सम्मानका साथ फर्काएको थियो। अङ्ग्रेजहरूले उनको सम्मानमा एक स्मारक पनि बनाए जुन हाल भारतको उत्तराखण्ड राज्यमा अवस्थित छ। 

## प्रसिद्धी
७३ वर्षको वृद्ध उमेरमा नेपाली सेनाको नेतृत्व गर्दै बेलायती तालिमप्राप्त जवान सैनिक फौजमाथि हमला गरेका भक्ति थापा एक अमर्त्य देशभक्तिको उदाहरण हुन् । बेलायती फौजले दोसला ओडाएर सम्मानपूर्वक उनको लाश जिम्मा लगाएका थिए । 

## स्रोत
श्रेणी:विशाल नेपाल
श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय विभूतिहरू
श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल
श्रेणी:लमजुङ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली सैन्य कर्मचारीहरू
माननीय

विशिष्ट पदाधिकारी लाई प्रयोग हुने सम्मानजनक संबोधन | 
*नेपालमा विधायिका का सदस्यलाई प्रयोग गर्ने चलन छ | सोहि कारणले मन्त्रीमण्डल का सदस्य(सहायक र राज्य मन्त्री समेत)लाई समेत प्रयोग गरिन्छ |यो प्रचलन भारतबाट आयात भएको हो| विशेष कारणले राष्ट्रिय योजना आयोगको सदस्य (वा सो सरह) लाई पनि प्रयोग गरिन्छ (डा. बद्रि प्रसाद श्रेष्ठको रा.प. सदस्यताको कारण)

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* सम्माननीय
* श्री
सम्माननीय

विशिष्ट ब्यक्ति लाई प्रयोग हुने सम्मानजनक संबोधन | 
*नेपालमा पहिले राजसभा र राजपरिषद रहदा उक्त अङ्ग का सदस्यलाई प्रयोग गरिने संबोधन|सोहि चलन अनुरूप हाल सम्म अति विशिष्ट पदाधिकारी लाई संबोधन गर्दा प्रयोग गरिन्छ|अहिले राष्ट्रपति,उपराष्ट्रपति,प्रधानमन्त्री लगायत का ब्यक्तीहरुलाइ सम्माननिय सम्बोधन गरिन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* माननीय
* श्री
पनाति

आफ्ना नाति, नातिनी(वा नाताले नाति, नातिनी पर्ने)को पुरुष सन्तानलाई **पनाति** भनिन्छ।
## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
पनातिनी

आफ्ना नाति, नातिनी (वा नाताले नाति, नातिनी पर्ने) को स्त्री सन्तानलाई **पनातिनी** भनिन्छ ।

## यि पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नाता सम्बन्ध
बोक्सी

सामान्यतया बोक्सी भन्नाले एकल तथा बृध्दा महिला जसले टुना-मुना, तथा तन्त्र विद्धा जानेकि हुन्छिन् । यो एक सामाजिक कुरिति तथा अन्धविश्वास हो ।जसको आडमा आजको दिनमा पनि नेपालि नारिहरू पिडित हुदै आएकाछन् तर तन्त्रशास्त्र तथा शिवपुराणमा भने पहिचान सहित  छुट्टै पहीरन अनी शिवजीका बाजा गाजा ढोल ढ्याङग्रो बजाउदै विभीन्न देवीदेउताको एउटा छुट्टै लय भाषा र शैलीमा सृष्टी उतपती देखीको कथा र गाथालाई भन्दै तन्त्र मन्त्रको जप संगै ढ्याङग्रोको तलमा नाच्दै लौकीक र अलौकीक शक्तीको माध्यम द्वारा विभीन्न रोगको उपचार गर्दै हीड्ने अनी देवी देउता भुत प्रेत पिचास डंकीनी अदी भेद बुझन सक्ने साधारण भाषामा भन्नु पर्दा आफ्नो शरीरमा विभीन्न देवी देउताको आह्वान गरी ति बाट विशेष कार्य लीन सक्ने स्त्री लाई बोक्सी भनिन्छ भनि अर्थ्यायिएको पाईन्छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
*धामी
*बोक्सी विद्या
*बोक्सीको छौडां

## स्रोत
श्रेणी:अन्धविश्वास
श्रेणी:काल्पनिक अन्धविश्वासका पात्रहरू
साँढे

**साँढे** गाईको वयस्क भाले प्रजाती हो । 
साँढे (बहुउत्तर ओक्सन), जो अस्ट्रेलिया र भारत मा एक बुल को रूप मा पनि चिनिन्छ, एक पशुपालन को रूप मा प्रशिक्षित वा जानवर घुमाईएको बोविन हो।

## हेर्नुहोस
*गाई
*गोरु

श्रेणी:जनावरहरू
श्रेणी:घरपालुवा जनावर
बाँदर

thumb|200x200px|बाँदर
**बाँदर** दुई खुट्टाले उभिएर हिँड्नसक्ने जंगलमा बस्ने हेर्दा मानिस जस्तै देखिने स्तनधारी जनावर हो। बाँदरहरू धेरै प्रजातीका हुन्छन्। ढेडु अथवा गुनी पनि एक बाँदरकै प्रजाती हो। बाँदर अरू जनावरहरू भन्दा धेरै बुद्धीमान भएको कुरा विज्ञानले पनि सिद्ध गरी सकेको छ। परापूर्व कालमा मान्छे पनि एक बाँदर नै हो। पछि आएर मान्छेले आफुलाई विकसीत बनाउदै ल्याएकाले मान्छे आज बाँदर भन्दा अलग प्राणी भयो। बाँदरले मानीसले गर्न सक्ने र मानिसले गर्न नसक्ने सबै काम गर्न सक्छ। बाँदरको आफ्नै भाषा हुन्छ यसले मान्छेको भाषा बोल्न सक्दैन। रामायणकालमा भगवान श्रीरामलाई बाँदरहरूले नै सीताको खोजीमा ठूलो साथ दिएको कथा उल्लेख छ। भगवान रामका बाँदर सेनाका सेनापती हनुमान थिए। रामायणको कथाहरूबाट यो थाह हुन आउछकी बाँदर र मान्छेको धेरै पुरानो इतिहास छ। बाँदर मिलनसार पनि हुन्छ र रिसालु पनि हुन्छ बाँदरलाई घरमा ल्याएर पालेमा बाँदरबाट धेरै काम लिन पनि सकिन्छ।
## हेर्नुहोस् 
श्रेणी:जनावरहरू
मुगु कर्णाली

**मुगु कर्णाली** नेपालको एक नदी हो ।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका नदीहरू
भेरी नदी

**भेरी नदी** नेपालको एक नदी हो । यो नदि कर्णाली नदिको एक मुख्य सहायक नदि हो जसले पश्चिम धौलागिरी क्षेत्रलाई सिंचित गर्छ । यो नदीको  तीन महत्त्वपूर्ण सहायक नदि छन् | दक्षिणतिरबाट **सानी भेरी** , उत्तरतिरबाट **ठुली भेरी** आउछ । अर्को सहायक नदि हो **उत्तर गङ्गा** | भेरी नदि सुर्खेत उपत्यकाबाट बग्दै बग्दै महाभारत शृंखलामा कर्णाली नदीमा मिसिन्छ । भेरी नदि र कर्णालीको मिसिएको सुर्खेत घाट्गाउ हो । दोभान निकै मोहमहक छ । एतिहासिक नदिको रुपमा भेरी नदिलाई लिइन्छ । 

श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका नदीहरू
गधा

**गधा** (*Equus africanus asinus*) घोडाको प्रजातिको तर घोडा भन्दा केही सानो चारखुट्टे स्तनधारी घरपालुवा जनावर हो। लगभग ५००० बर्ष अगाडी देखि गधालाई घरपालुवा जनावरको रूपमा प्रयोग गर्दै आएको पाइन्छ। गधाको जङ्गली पुर्खा अफ्रिकन जङ्गली गधा (*E. africanus*) हो। गधाको बच्चालाई बछेडा भनिन्छ।

## विशेषताहरू
गधाको शरीरको आकार यसको नश्ल अनुसार फरक-फरक हुने गर्छ। सामान्यतया गधाको काँधसम्मको उचाइ  तथा तौल  हुन्छ। गरिब राष्ट्रहरूमा घरपालुवा गधा १२ देखि १५ बर्षसम्म तथा सम्पन्न राष्ट्रहरूमा ३० देखि ५० बर्षसम्म बाँच्ने गरेको पाइन्छ।

### प्रजनन
पोथी गधाले सामान्यतया ११ देखि १४ महिनामा (औसत रूपमा १२ महिनामा) एउटा बछेडा जन्माउने गर्छ।, सवारी तथा अन्य प्रयोजन लागि पनि पालन गरिइको पाइन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने स्तनधारीहरू
हुम्ला कर्णाली

**हुम्ला कर्णाली** नेपालको एक नदी हो ।
माब्जा जाङ्बो वा माब्जा त्साङ्पो तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र, चीनको एउटा नदी हो। कर्णाली नदी को माथिल्लो भागलाई चीनमा माब्जा जाङ्बो नदी भनिन्छ। यो नेपाल मा घाघरा नदी (कर्णाली) मा मिल्छ र अन्ततः गंगा नदी] (गंगामा) [[मा] गंगा मा बग्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका नदीहरू
श्रेणी:तिब्बतका नदीहरू
ठूली भेरी

**ठूली भेरी नदी** नेपालको मध्यपश्चिममा बहने एक नदी हो। डोल्पा जिल्लाको छार्का गाविस आसपासका क्षेत्रबाट सुरू हुने यो नदी कर्णाली नदीको सहायक नदी हो।

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका नदीहरू
कमला नदी

**कमला नदी** नेपालको सिन्धुली जिल्लामा माइथान नजिकको चुरे क्षेत्रबाट सुरु हुने नदी हो। यो नदी सिन्धुली हुदै उदयपुर, सिरहा र धनुषाको सिमाना हुँदै सिधै भारतको गङ्गा नदीमा गएर मिसिन्छ । 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:मधेश प्रदेशका नदीहरू
श्रेणी:बिहारका नदीहरू
महाकाली नदी

**महाकाली नदी** भारतको उत्तरी उत्तराखण्ड राज्यमा नन्दादेवी पर्वतको पूर्वी ढलानमा रहेको महान् हिमालयमा उत्पत्ति हुने **काली नदी** (वा **महाकाली नदी**) को तल्लो भाग हो, जुन पिथौरागढ जिल्लामा ३,६०० मिटर (११,८०० फिट) को उचाइमा रहेको छ। त्यसपछि यो नेपाल र भारतको सीमामा बग्छ। तल झर्दै, यो नेपालको ब्रह्मदेव मण्डीमा रहेको सिन्धु गङ्गा मैदानमा प्रवेश गर्छ, जहाँ यो शारदा बाँध माथि फैलिन्छ। त्यस बिन्दुबाट, यसलाई **शारदा नदी** भनेर चिनिन्छ। यो नदी उत्तरी उत्तर प्रदेश हुँदै दक्षिणपूर्वतिर भारतमा प्रवेश गर्छ र बहराइचको दक्षिणपश्चिममा घाघरा नदीमा मिसिन्छ, लगभग ३०० माइल (४८० किलोमिटर) को दूरी पार गर्छ।

## स्रोत 
महाकाली नदीको स्रोतको बारेमा इतिहासभरि धेरै बहस भएको छ। परम्परा अनुसार यो नदी कालापानी गाउँ नजिकैको मुहानको सङ्ग्रहबाट उत्पन्न भएको मानिन्छ।

१९११ को बेलायती परिभाषामा, महाकाली नदी दुई मुख्य पानीको मिलनबाट बनेको हो: लिपुलेक भन्ज्याङ मुनिबाट उत्पत्ति हुने कालापानी नदी र लिम्पियाधुरा पर्वत शृङ्खला मुनिबाट बग्ने कुठी याङ्क्ती नदी, तर दुवै धाराहरूलाई फरक-फरक अवसरहरूमा "काली नदी" भनेर सम्बोधन गरिएको छ।

महाकाली नदीले उत्तराखण्डको कुमाउँ मण्डल र नेपाल बीचको सीमानाको रूपमा काम गर्दछ "कालापानी छाउनी स्थलभन्दा अलि तल" (३०°१३′०१″उत्तर ८०°५४′१४″पूर्व﻿ / ﻿३०.२१७°उत्तर ८०.९०४°पूर्व)। लिपुलेक दर्रा साथै लिम्पायधुरा दर्रा (वा लिम्पिया दर्रा) तिब्बतसँगको उत्तराखण्डको सिमानामा छन्।

## जलाधार 
नेपालमा, महाकाली नदी पूर्ण रूपमा नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेश र महाकाली अञ्चलमा पर्दछ जसमा चार प्रशासनिक जिल्लाहरू छन् - बैतडी जिल्ला जसको सदरमुकाम दशरथचन्द नगरपालिका, डडेल्धुरा जिल्ला जसको सदरमुकाम अमरगढी नगरपालिका, दार्चुला जिल्ला जसको सदरमुकाम खलङ्गा र कञ्चनपुर जिल्ला जसको सदरमुकाम महेन्द्रनगर हो।

भारतमा यो उत्तराखण्ड राज्यको कुमाउँ मण्डलमा अवस्थित छ, पिथौरागढ जिल्ला, चम्पावत जिल्ला र उधमसिंह नगर जिल्लाको केही भाग महाकाली जलाधार अन्तर्गत पर्दछ।  उत्तर प्रदेशमा, लखीमपुर खेरी जिल्लाको केही भाग पनि महाकाली जलाधार अन्तर्गत पर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:भारतका नदीहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका नदीहरू
श्रेणी:उत्तराखण्डका नदीहरू
मादी नदी

**मादी** नेपालको एक नदी हो । यो नदी गण्डकी नदीको सहायक नदी हो। मादी नदीको अन्नपुर्ण दोस्रो हिमालमा उद्गमग बिन्दु रहेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:भूगोल

## सन्दर्भ सामग्री
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:भूगोलEn:Madi River
तिनाउ नदी

**तिनाउ नदी** नेपालको एक नदी हो। यसको उद्गम स्थल पाल्पा जिल्ला  हो। यो नदी पाल्पा हुँदै रुपन्देही जिल्लामा आएको छ। यसको किनारा मा सिद्द बाबा धाम छ जहाँ भक्तालुजनहरू पूजा आजा गर्न जान्छन। अनि यसको किनार मा बुटवल बजार छ। किनारा मा क्रेसेर मिलहरू छन् जहाँबाट गिट्टी ढुंगा बालुवा भारत तर्फ निकासी हुन्छ। बुटवल भल्बारी भैरहवा हुँदै यो नदि नेपाल को सिमाना देखि बाहिरिएको छ।  अन्तत यो नदि भारत को उत्तर प्रदेश मा गएको छ।

## यो पनि हेर्नुहोस
*चुरे

## सन्दर्भ सामग्री
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नदीहरू
म्याग्दी खोला

**म्याग्दी खोला** म्याग्दी जिल्ला भएर बग्ने नेपालको नदी हो। यो नदी धौलागिरी हिमालबाट उत्पति भएर गण्डकी नदीमा गएर मिसिन्छ। यो खोलामा बाह्रै महिना पानी हुन्छ। 

## शब्दोपति
यो नदीको नाम मगर भाषाको **मेङ** र **दी** बाट बनेको छ। 'मेङ'को अर्थ मगर मानिस हुन्छ भने 'दी'को अर्थ पानी हुन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका नदीहरू
चेपे

**चेपे** नेपालको एक नदी हो। बौद्ध हिमालबाट उत्पति भई दूधपोखरीको निकाससमेत समावेश गरी गोरखा जिल्लाको पश्चिम सिमाना बोद्ध हिमालदेखी राइनाशटारको पुच्छारमा पुग्दछ र मस्र्याङ्गदीमा मिसिन्छ। मिर्दी खोला साघ्ही खोला खारखोला र कदलीखोला गोरखाबाट बगेका चेपेका साहायक खोलाहरू हुन् भने लाङ्दी कूएले खोलो चिल्ली खोलो र बोराङ खोलो जम्जुङ्गबाट बगेका चेपेका सहायक खोलाहरू हुन्। मल्लाटार च्याङ्लीटार जस्ता टारहरूमा चेपेबाट सिचाई गर्न सकिन्छ। चिल्ली खोलाको दोभानबाट निमार्ण गरिएको नहरले जम्जुङ्गका साहि‌लीटार अल्काटार तीनपिप्ले र गरमबेसी आदीमा सिचाई सुविधा पुगिसकेको छ। 

द्रव्य शाह गोरखाका राजा  र नरहरि शाह (लमजुङका राजा) दाजु-भाइबीच झगडा भए पछि दुबै राजाकी आमाले दूधपोखरीमा पुगी चेपे नदीमा आफ्नो दूधको धारा बगाइ दुई भाइलाई सीमा छुट्ट्याएको किंबदन्ती छ ।

 

श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:भूगोल

## सन्दर्भ
बबई नदी

**बबई ** नेपालको एक नदी हो । बबई नदी  दाङ उपत्यका हुँदै सल्यान जिल्लामा पुग्छ। सल्यानबाट बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जलाई पार गर्दै भारत प्रवेश गर्दछ।

## चित्र दीर्घा

File:Babai River.jpg|बबई नदी
File:Babai River 09.jpg|बबई नदी
File:Babai River 10.jpg|बबई नदी
File:Babai River 11.jpg|बबई नदी
File:Babai River with cocordile.jpg|बबई नदीमा रहेको गोही
File:Babai Bridge 01.jpg|बबई नदी बाँध
File:Babai Bridge 02.jpg|बबई नदी बाँध
File:Babai Bridge 03.jpg|बबई नदी बाँध
File:Babai Bridge 04.jpg|बबई नदी बाँध
File:Babai Bridge 05.jpg|बबई नदी बाँध
File:Babai Bridge 06.jpg|बबई नदी बाँध

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नदीहरू
जुलाई

**जुलाई** जुली र ग्रेगोरी पात्रोमा वर्षको सातौँ महिना हो र लम्बाई ३१ दिन हुने सात महिनामध्ये चौथो महिना हो। ईसापूर्व ४४ मा रोमी सेनापति जुलियस सिजरको सम्मानमा रोमी सिनेटले यसको नामकरण गरेको थियो। त्यसअघि यसलाई क्विन्टिलिस भनिन्थ्यो, जुन पात्रोको पाँचौँ महिना थियो जुन मार्चबाट सुरु भएको थियो।

यो उत्तरी गोलार्धको अधिकांश भागहरूमा औसतमा सबैभन्दा न्यानो महिना हो, जहाँ यो गर्मीको दोस्रो महिना हो, र दक्षिणी गोलार्धको अधिकांश भागमा सबैभन्दा चिसो महिना हो, जहाँ यो जाडोको दोस्रो महिना हो। वर्षको उत्तरार्द्ध जुलाईमा सुरु हुन्छ। दक्षिणी गोलार्धमा, जुलाई उत्तरी गोलार्धमा जनवरीको मौसमी बराबर हो।

उत्तरी गोलार्धमा जुलाईको सुरुमा "कुकुरको दिन" सुरु हुने मानिन्छ, जब गर्मीको तातो उमसपूर्ण मौसम सामान्यतया सुरु हुन्छ। हिउँदको अन्त वा वसन्त ऋतुको सुरुमा जन्मेका भेडाका पाठाहरू सामान्यतया जुलाई १ भन्दा पहिले नै बेचिन्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 

*०७
जनावर

**जनावर** बहुकोषीय शरीर भएका तथा जन्तु जगत अन्तर्गत पर्ने जीवित प्राणीहरू हुन् । जनावरलाई स्तनधारी, जलचर, सरीसृप, उभयचर तथा पंक्षी आदि विभिन्न किसिमले बर्गीकरण गर्न सकिन्छ । जीव विज्ञानले मानिसलाई पनि जन्तु जगत अन्तर्गत राखेता पनि सामान्यतया यस अन्तर्गतका अमानवीय प्राणीलाई मात्र जनावर भनिन्छ ।
left|thumb|कुकुर घर पालुवा जनावर
जनावरहरु विविन्न प्रकारका हुन्छन्। घर पालुवा र जङ्गली जनावर ।घरमा हेरचाह गरी,संगै पाल्ने ,खुवाउने  र खेल्न मिल्ने जनावरलाई घरपालुवा जनावर भनिन्छ ।

जङ्गली जनावर स्वतन्त्र रूपमा  जङ्गलमा बस्छन् । उनीहरू खोजि गरी आहारा खान रुचाउने हुन्छन्  ।  
left|thumb|स्वतन्त्र जनावर बाघ

## यो पनि हेर्नुहोस्
* जीव विज्ञान
* मानिस

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:जनावरहरू
दाँत

मान्छे, जनावर आदीको मुख भित्र मजबुत हड्डीले बनेको एउटा ढाँचा जसले भोजनलाई चपाउन, टोक्न, काट्न आदीको काम गर्छ।
दरौदी नदी

**दरौंदी नदी** नेपालको एक नदी हो । सप्त गण्डकीका सात शाखा नदी मध्येको एउटा यो नदीको उद्गम स्थल बुद्व हिमाल हो । बुद्व हिमालकै काखमा रहेको नारद पोखरीबाट प्रवाहित जल दरौदी नदीका रुपमा बग्ने गर्दछ । गोरखा जिल्लामा पर्ने यो नदी गोरखाको रामशाह घाटमा पुगेर मर्याङ्दी नदी संग मिल्दछ । 

## सन्दर्भ सामग्री
## यो पनि हेर्नुहोस्
श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:भूगोल
छापामारको छोरो

**छापामारको छोरो** नेपाली साहित्यकार महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएको कथा हो । विसं २०६३को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल छापामारको छोरो (कथासङ्ग्रह)मा सङ्ग्रहित यो कथा नेपालमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा रहेको सामाजिक परिवेशलाई चित्रण गर्दै लेखिएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
## यो पनि हेर्नुहोस
## स्रोत
श्रेणी :मदन पुरस्कार प्राप्त कृतिहरू
श्रेणी:कथाहरू
श्रेणी:नेपाली कथाहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य
श्रेणी:महेशविक्रम शाहका कृतिहरू
महेशविक्रम शाह

**महेशविक्रम शाह** नेपाली साहित्यकार हुन्। जन्म वि.स. २०२२ भाद्र १५ गते। उनी नेपाल प्रहरीमा सेवारत छन्। उनका ‘ज्याक्सन हाइट’, ‘अफ्रिगन अमिगो’, ‘सिपाहीकी स्वास्नी’, ‘काठमान्डुमा कामरेड’ र 'भुइँखाट' कथा सङ्ग्रहहरु प्रकाशित छन्। उनको कथा सङ्ग्रह ‘छापामारको छोरो’को लागि उनले वि.सं. २०६३ को मदन पुरस्कार पाएका छन्। नेपाली साहित्यका चर्चित कथाकार महेशविक्रम शाहको कथालेखनमा आफ्नै विशिष्ट पहिचान छ।

## कृति
उनी कथाका लागि बढी कलम चलाउँछन् । 
* *सटाहा (कथासङ्ग्रह,* वि.सं. २०५३)
* *सिपाहीकी स्वास्नी* (कथासङ्ग्रह, वि.सं. २०५९)
* *अफ्रिकन अमिगो* (कथासङ्ग्रह, वि.सं. २०६०)
* *छापामारको छोरो* (कथासङ्ग्रह, वि.सं. २०६३)
* *काठमाडौँमा कामरेड* (कथासङ्ग्रह, वि.सं. २०६५)
* *ज्याक्सन हाइट* (कथासङ्ग्रह, वि.सं. २०६९)
* *भुइँखाट* (कथासङ्ग्रह, वि.सं. २०७४)

## पुरस्कार
उनले 'छापामारको छोरो'का लागि वि.सं. २०६३ सालको मदन पुरस्कार पाएका हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाहिरी लिङ्कहरू
* मदन पुरस्कार गुठी
* महेशविक्रम शाहद्वारा लेखिएका पुस्तकहरू
* मदन पुरस्कार प्राप्त कृतिः छापामारको छोरो
* जोडिए कथाकार

श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:मदन पुरस्कार विजेताहरू
उपनिवेश

सार्वभौमसत्ता संपन्न एवम स्वतन्त्र राष्ट द्वारा **नियन्त्रित एवम प्रशासित क्षेत्र (हरू)** जहा का वासिन्दा हरू लाई ऐन तथा कानुन बनाउने स्वतन्त्रता हुदैन |उपनिवेशवाद एक राजनीतिक र सैन्य प्रभुत्वको प्रणाली जसबाट महानगरको रूपमा चिनिने शक्तिले अर्को क्षेत्रमा औपचारिक र प्रत्यक्ष नियन्त्रण प्रयोग गर्दछ।। उपनिवेशवादलाई उपनिवेश स्थापना र कायम राख्नको प्रवृत्ति पनि भनिन्छ।

यसैले उपनिवेशवाद अर्को क्षेत्र वा देशको इलाकाको स्थानीय जनसंख्याको बलले प्रभुत्व जमाउँछ, उपराष्ट्रिय वा दूर औपनिवेशिक शक्तिको लागि, र नयाँ विजय प्राप्त क्षेत्रमा उपनिवेशको बस्ती।

उपनिवेशवादमा, प्रश्नको शक्तिले अर्को व्यक्तिलाई यसको राजनीतिक प्रणाली, यसको संस्था, संस्कृति, यहाँसम्म कि यसको भाषा र धर्मको अधीनमा राख्छ र यसले आफ्नो आर्थिक स्रोतहरूको व्यवस्थापन र शोषण गर्छ।

यस तरिकाले, औपनिवेशिक प्रभुत्वको प्रणालीमा, औपनिवेशिक क्षेत्र पूर्ण रूपमा महानगरमा निर्भर छन् राजनीतिक, आर्थिक र सैन्य मामिलामा, र तिनीहरू स्वतन्त्रता वा आत्मनिर्णयको अधिकार उपभोग गर्दैनन्। वास्तवमा यसको स्थानीय जनसंख्यामा पनि उपनिवेशको जस्तो अधिकार हुँदैन।

{Binod giri}}

श्रेणी:भूगोल
कुमार बस्नेत

**कुमार बस्नेत** नेपालका लोक गायक तथा लोकगीतका सर्जक हुन्। उनले ‘छोरी भन्दा आमा तरुनी’, ‘लैबरी लै’, ‘डल्ली मगरनी हो’ जस्ता चर्चित लोकगीतहरू गाएका छन्। समाजका विकृति, विसङ्गती, कुसंस्कारहरूलाई लोकगीतमार्फत् जनतामा ल्याउने उनको विशेषता हो। उनी काठमाडौंको कमल पोखरीमा जन्मिए पनि उनको बाल्यकाल भने दोलखामा बित्यो। हाल उनी बालुवाटारमा बस्छन् । मूलतः उनी लोकगायक भए पनि उनले सञ्चय कोषमा ३९ वर्ष जागिर खाए ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:गायक
श्रेणी:सङ्गीत
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:सङ्गीतकारहरू
श्रेणी:नेपाली सङ्गीत
सुकमित गुरुङ

सुकमित गुरुङले गाउन शुरु गर्दा 'नेपाली पप' बिधा जन्मिएकै थिएन। नेपाली पपको जग बसाल्ने काममा उनको ठूलो देन छ। ओ मेरो प्रियतम, ढुकढुक र रेलिमाई गीतहरूले नेपाली पपको जग नै बसाइदिए। सन् १९८०को दशकका यी गीतहरूले आज पनि रेडियो, क्यासेट या लाई भ अडियन्स्लाई जगाइदिन्छन्। अरूसँग दाँज्नु पर्दा सुकमित गुरुङ नेपाली सङ्गीतकी टिना र्टनर हुन्- प्रभावशाली, भावपूर्ण र स्टेजमा सफल गायिका। सुकमित गुरुङको गला पाएपछि ठिकठिकै कम्पोजिशन् पनि अलौकिक बन्दछन्। नयाँ गायक र गायिकाले रोल मोडल खोज्नुपर्दा सुकमित गुरुङलाई हेरे हुन्छ।

श्रेणी:गायक
श्रेणी:सङ्गीत
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:सङ्गीतकारहरू
श्रेणी:नेपाली सङ्गीत
श्रेणी:भारतका नेपाली भाषाका गायकहरू
प्रकाश श्रेष्ठ

प्रकाश श्रेष्ठ आधुनिक नेपाली गायक हुन्।

'छेकेर छेकिन्न' देखि 'सफल तिम्रो त्यो जिन्दागी' 'गहिराईमा डुब्दै नडुब ' र पोखराको आगनमा लै लै 'जस्ता हजारौ गीत मार्फत उहा नेपाली संागीतिक क्षेत्रको चम्किलो गायकको रूपमा चिनिएको छ। जीवनको आधा भन्दा बढि समय गीत संगीतमै खर्चेर अझै पनि निरन्तर लागीरहनु भएका श्रेष्ठ धेरै उच्च पदक तथा उत्कृष्ठ नेपाली सांगितिक पुरस्कारबाट सम्माननित हुनु भएको छ। गीत संगीतसंगै टेबलटेनिस र कि्रकेट खेलको नेशनल च्याम्पियन समेत हुनु भएका उहा बहुप्रतिभाशाली हुनुहुन्छ |

श्रेणी:सन् १९५७ मा जन्म
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:सङ्गीतकारहरू
श्रेणी:वीरगन्जका मानिसहरू
कुन्ती मोक्तान

**कुन्ती मोक्तान** (सुन्दास) नेपाली गायिका हुन्। नेपाली लोक शैलीलाई आधार बनाएर आधुनिक गीत गाउने कुन्ती मोक्तानका *खुट्टा तान्दै गर*, *माथि माथि सैलुङ्गेमा* र *निष्ठुरी मायालु* जस्ता गीतहरूले निकै मनपराईएका गीतहरू हुन।

शिलाबहादुर मोक्तानसँग विवाहित कुन्तीको सफलताका भाग शिलाबहादुर मोक्तान पनि हुन्, जसको सृजनाले उनल गाएका गीतहरू उत्कृष्ट मानिएका छन्।

## व्यक्तिगत जीवन
कुन्ती मोक्तानको जन्म भारतको दार्जिलिङमा भएको थियो। उनी १९८३ मा सङ्गीतमा आफ्नो कार्यकाल शुरु गर्नको लागि नेपालको राजधानी काठमाडौँ आइन्। पछि उनले नेपाली सङ्गीतकार एवम् गीतकार शिलाबहादुर मोक्तानसँग विवाह गरिन्। उनका दुई छोरीहरू शीतल र शुबानी मोक्तान पनि सङ्गीत क्षेत्रमै कार्यरत छन्।

## सङ्गीतीक कार्यकाल
कुन्तीले सानो उमेरबाटनै गायन क्षेत्रमा रुचि राख्दथिन्। उनले आफ्नो सङ्गीत यात्रा, भारतको दिलाराम स्थित सेन्ट जेभियर्स विद्यालयबाट शुरु गरेकी थिइन्। कक्षा ८ मा, उनले दार्जिलिङको कुर्सियाङ्गमा रहेको आकाशवाणी नामक रेडियो स्टेसनमा स्वर परीक्षण पार गरेकी थिइन् र १५ वर्षको उमेरमा आकाशवाणी (अखिल भारतीय रेडियो)सँग पहिलो गीत र रेडियो नेपालमा दोस्रो गीत १९८० मा १८ वर्षको उमेर छँदा रेकर्ड गराएकी थिइन्। दुबै कुन्ती र उनका श्रीमान शिलाबहादुरले सोनादाका जगदीश चन्द्र राईबाट सङ्गीत सिकेका थिए। भारत, संयुक्त राज्य अमेरिका, जापान, बेलायत, हङकङ, जर्मनी, स्विट्जरल्याण्ड र दक्षिण कोरिया गरी कुन्तीले अहिलेसम्म लगभग २० वटा भन्दा बढी देशहरूमा आफ्नो प्रस्तुति दिइसकेकि छिन्।  गायन बाहेक, उनी हार्मोनियम बजाउन पनि अब्बल छिन्। उनका केही लोकप्रिय गीतहरूमा *खुट्टा तान्दै गर*, *चोली राम्रो पाल्पाली ढाकाको*, *सुनकै भाउ छ*, *भन्छन् कोही जिन्दगी यो*, *माथि माथि सैलुङ्गेमा* र *डाली डालीमा* आदि पर्दछन्।

## एल्बमहरू
* *कहिले काँही*
* *मायालु लाई*
* *मेरो मन*
* *कृति*
* *कुसुम*
* *कमेरो*
* *सैलुङ्गे*
* *मनको सपना*
* *चोली राम्रो*
* *निष्ठुरी मायालु*

## पुरस्कारहरू
*छिन्नलता गीत पुरस्कार, नेपाल
*भूपालमान सिंह युवा पुरस्कार, नेपाल
*निर्मन सम्मान, सिक्किम
*हिट्स एफएम म्युजिक अवार्ड, नेपाल
*बुढा सुब्बा म्युजिक अवार्ड

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* कुन्ती मोक्तानका गीतहरू 
* अन्तरबार्ता
* अन्तरबार्ता, सिला बहादुर मोक्तानसहित

श्रेणी:सन् १९६२ मा जन्म लिएका मानिसहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली गायिकाहरू
श्रेणी:दार्जिलिङ जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपाली गायिकाहरू
श्रेणी:नेपाली कलाकार
श्रेणी:नेपाली कलाकारहरू
श्रेणी:सङ्गीतकारहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:सन् १९६२ मा जन्म
कर्णाली चिसापानी

कर्णाली चिसापानी कर्णाली नदीले पहाड छिचोलेर तराईमा निस्कने स्थान हो। यो स्थान कैलाली जिल्लाको सुँगरखाल गाविस र बलिया गाविसको सिमानामा पर्दछ। चिसापानीको भू-भाग पनि आधा बलिया गा.वि.स.मा पर्छ भने आधा सुँगरखाल गा.वि.स.मा पर्दछ। कर्णाली चिसापानीलाई नेपालको सुदूर तथा मध्य पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रका जिल्लाहरू सुर्खेत जिल्ला, अछाम जिल्ला, बाजुरा जिल्ला, दैलेख जिल्ला र कर्णाली अञ्चलका पाँचवटै जिल्लाहरूको मुख्य व्यापारीक स्थलको रूपमा लिइएको छ।  
## भुगोल
कर्णाली चिसापानी कर्णाली नदीको किनारा चुरे पहाड सृंखलाको फेदीमा अवस्थित छ। यसको सिमाना पूर्व र दक्षिणमा बर्दिया जिल्लाको बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज, पश्चिममा कैलाली जिल्लाको बलिया गा.वि.स. उत्तरमा कैलाली जिल्लाकै सुँगरखाल गा.वि.स.सँग जोडिएको छ। चिसापानीको पूर्व, उत्तर र दक्षिण तर्फ दुइवटा पहाडी शृङ्खला छन् भने पश्चिम तर्फ तराईको समथल फाँट छ।

## नामाकरण
यो ठाउँको नाम चिसापानी किन रहन गएको हो भन्ने कुनै ठोस प्रमाण त छैन। अनुमानका आधारमा र किँवदंतीहरूको आधारमा यो ठाउँको नामाकरणको लागि निम्न सुत्रहरूलाई लिन सकिन्छ।
*चिसापानी तराइको भूभाग भए पनि बैशाख देखि भदौ सम्म मात्र केही गर्मी महसुस हुन्छ। अरु वर्ष भरि नै हावा चलि रहने भएकाले र कर्णाली नदीको किनारा भएका कारण साह्रै चिसो हुन्छ। यसैले यसको नाम चिसापानी राखिएको हो।
*पहिले यो पश्चिम नेपालका मानिसहरू आफुलाई चाहिने आवश्यक सामग्री ल्याउन महिनौँ लगाएर राजापुर, नेपालगञ्ज, सति, भारतको पिलिभित, गोला, काशिपुर आदी ठाउँमा हाट गर्न जान्थे। पिठिउँमा डोको त्यसमा घिउका कनिस्तर, आफुलाई चाहिने आवश्यक सामग्री (चामल, पिठो, दाल, तरकारी, पकाउने भाँडाकुडा, खाने भाँडाकुडा, आदी) साथमा बोकेर हिँड्ने ति पैदल यात्रीलाई स्थानिय भाषामा "हटेरु" (हाट जाने/हाटबाट फर्केका) भनिन्थ्यो। यि हटेरुहरू सुर्खेत जिल्लाको तातापानी पर्ने तातापानीबाट विहान हिडेर चिसापानी बेलुका वास बस्न जान्थे। चिसा पानी बजार नजीकै रहेको पानीको धारो (जसको पानी पनि केही चिसो छ)मा भात पकाएर खाने गर्थे। यिनै हटेरुहरूले यो ठाउँको नाम चिसापानी राखेको अनुमान लगाउन सकिन्छ।
*एक किँवदंति अनुसार कालिकोट जिल्लाको चिलखाया गा.वि.स. पहिले कुनै राजाको राज्य थियो। त्यो राजाकी राजकुमारीको विवाह तराइमा भएको थियो। उनी आफ्नो माइती भेट्न जाँदा माइतीहरूले दाईजो के लिने भनेर सोधेको बेला "तराईको गर्मिबाट बच्न चिलखायाको चिसो बतास चाहियो" भन्ने माग गरेकीले माईतीहरूले उनलाई चिलखायाबाट हावा पठाइदिए त्यो हावा चिसपानीमा छोडेकाले यो ठाउँको नाम चिसापानी रहेको। जे जति किँवदंतीहरू भए पनि चिसो बढी हुने कारणले चिसापानी नाम राखियको अनुमान गरिन्छ।

## पर्यटन
पर्यटन दृष्टीकोणले चिसापानीलाई पश्चिम नेपालको एक प्रसिद्ध स्थलको रूपमा लिन सकिन्छ। चिसापानीको सिमाना सँगै जोडिएको बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज र विश्वकै दोस्रो पुलको नामले चिनिने कर्णाली पुल हेर्नको लागि यहाँ पर्यटकहरूको घुइँचो लागेको हुन्छ। यसका साथै चिसापानीलाई पिकनिक स्थलको रूपमा पनि लिइएको छ। नेपालका विभिन्न क्षेत्रहरूबाट पिकनिक मनाउन आएका विद्यार्थी तथा अन्य पिकनिक टोलीको आवागमन पनि दिन प्रतिदिन बढ्दै गएको छ। नेपालको तराई भूभाग मध्य चिसापानी सबै भन्दा बढी हावा चल्ने ठाउँ भएकाले यहाँ विभिन्न सुटिङ्ग कार्यक्रमहरूको पनि आयोजना गरिएको देखिन्छ। यसका साथै कर्णाली नदीमा राफ्ट गर्ने विदेसी पर्यटकहरूका राफ्टिङ् टोलीहरूको पनि यहाँ घुइँचो लागेको हुन्छ। पहिले यहाँ हटेरुहरूको पनि निकै घुईँचो हुन्थ्यो तर अब कर्णाली राजमार्ग लगायत धेरै जसो पहाडी सडकहरूको निर्माण भए यता भने हटेरुहरूको संख्यामा निकै कमि आएको छ।

## हेर्नुहोस्
*कर्णाली पुल
*कर्णाली नदी
*कैलाली जिल्ला

श्रेणी:भूगोल
राबडी देवी

**श्रीमति राबडी देवी** भारत गणराज्यको बिहार प्रान्तको भूतपूर्व महिला मुख्यमन्त्री हुन। उहाँ बिहारको भूतपूर्व मुख्यमन्त्री अनि भूतपूर्व रेलमंत्री श्री लालू प्रसाद यादवकी पत्नी हुन।

## बैबाहिक जीवन 
१४ वर्ष को उमेरमा सन् १९७३ मा उनको विबाह  लालू प्रसाद यादवसँग भएको थियो | उनका सात छोरी र दुई छोरा छन् |

## राजनीति 
बिहार कि २१औं मुख्यमन्त्री |

## सन्दर्भ 
## बह्य्रा लिङ्कहरू 
श्रेणी:भारतीय नेता
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
नीतिश कुमार

**नीतिश कुमार** भारत गणराज्यको बिहार प्रान्तको वर्तमानको मुख्यमन्त्री हुनुहुन्छ। उहाँले सन २००५ मा मुख्यमन्त्री पदको भार सम्हालेपछि बिहार धेरै विकासको काम भएको छ।
## सन्दर्भहरू
श्रेणी:भारतीय नेता
श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञहरू
नेपाली कागज

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/A_letter_from_Tibet_Governor_to_a_Nepali_official.png/200px-A_letter_from_Tibet_Governor_to_a_Nepali_official.png|thumb|200x200px| तिब्बती गभर्नरले एक नेपाली अधिकारीलाई नेपाली कागजमा लेखिएको पत्र
**नेपाली कागज** नेपालको रैथाने जङ्गली शिल्प, हस्तनिर्मित कलाकारी स्वदेशी कागज हो।

## अवलोकन 
नेपाली हस्तनिर्मित लोकता कागज मुख्यतया 'लोकता'को दुई प्रजातिहरूबाट बनाइएको उच्च उचाइमा हुने 'बलुवा' र 'कागत पाते' नामक सदाबहार झाडीहरूको रेशेदार भित्री छालबाट बनाइने गरिन्छ जसलाई सामूहिक र स्थानीय भाषामा लोकता झाडी भनेर चिनिन्छ। 

लोकता झाडीहरूको बीचमा नेपालको हिमालय वनको दक्षिणी ढलानमा खुला समूह वा उपनिवेशहरूमा फैलिएका छन्। 

ऐतिहासिक रूपमा लोकता वनस्पति प्रयोग गरेर बनाइने नेपाली कागजको हस्तशिल्प नेपालको ग्रामीण क्षेत्र मुख्यतया बागलुङ जिल्लामा भएको थियो। आज नेपालका २२ जिल्लामा कच्चा लोकताको नेपाली कागज उत्पादन हुने गरेको भए पनि पूर्ण तयार नेपाली कागज काठमाडौं उपत्यका र जनकपुरमा मात्र उत्पादन हुने गरेको छ। 

## नेपाली कागज बनाउने इतिहास 
सबैभन्दा पुरानो जीवित नेपाली कागज र कागजात पवित्र बौद्ध ग्रन्थ, कर्ण्य बुह सूत्रको रूपमा काठमाडौँको नेपालको राष्ट्रिय अभिलेखालयमा देखा पर्दछ। कर्ण्य बुह सूत्र लिच्छवी लिपिमा लेखिएको थियो र लोकता कागजमा छापिएको ब्लक र १,००० देखि १,९०० वर्ष पुरानो अनुमान गरिएको छ। 

## कागज बनाउने प्रक्रिया 
नेपाली कागज वनमा आधारित उद्योग हो।  यसले परम्परागत कागज निर्माता र ब्लक छाप्नेहरूको सीप र अन्तिम उत्पादनको लागि लोकताको बोक्राको तयारी आपूर्तिमा निर्भर गर्दछ। लोकता कागज उत्पादन र बजारीकरणका मुख्य चार चरणहरू छन्: १) लोकताको बोक्रा उत्पादन गर्ने २) कागजको रेसा प्रशोधन गर्ने ३) तयार कागजबाट शिल्प उत्पादनहरू उत्पादन गर्ने ४) अन्तिम उत्पादनहरूको बजारीकरण।

## चित्र दीर्घा

Lokta_nepali_paper_menu.JPG|नेपाली कागज प्रयोग गरेर बनाइएको एक सामान्य नेपाली रेस्टुरेन्टको मेनु। नेपाली रेस्टुरेन्टहरूले आफ्नो रेस्टुरेन्टको मेनुमा यो पेपर प्रयोग गर्ने चलन छ।
Fabrication_papier_lokta.jpg| लोकता पेपर निर्माण, काठमाडौं

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
दिलीपकुमार शाही

डी के शाही अर्थात् दीलिप कुमार शाही (१९८८-२०५९) नेपाली राजनीतिज्ञ थिए।

राष्ट्रियसभाका पूर्व उपाध्यक्ष एवं नेपाली कांग्रेसका नेता दिलीपकुमार (डीके) शाहीको जन्म वि. सं. १९८८ जेठ २ गते जन्म भएको हो।

## राजनीति 
उनले २००३ सालमा नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको स्थापनादेखि पार्टीमा संलग्न भएर प्रजातान्त्रिक संघर्षमा लागेका शाहीले २००७ सालको क्रान्तिमा उल्लेखनीय योगदान गरे। शाही प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री वीपी कोइरालाको मन्त्रिमण्डलमा सहायकमन्त्री रहे। शाही २०५० देखि २०५४ सालसम्म राष्ट्रियसभाको उपाध्यक्ष भए।

## पत्रकारिता 
नियमित रूपमा पत्रपत्रिकामा राजनीतिक लेख लेख्ने शाही कांग्रेसको मुखपत्र नेपाल टुडेको सम्पादकसमेत भएका थिए।

## परिवारिक जीवन 
उनका श्रीमती राधा शाही, चार छोरा र तीन छोरी छन्। 
निधन
उनको ७१ वर्षको उमेरमा काठमाडौंको मेडिकेयर अस्पतालमा २०५९ साल कात्तिक १६ गते बिहान निधन भयो। टाइफाइड भएपछि शाहीलाई चितवनको गुन्जन नगर-६ भवानीबस्तीस्थित घरबाट उपचारका लागि राजधानी ल्याइएको थियो। उपचार गराउँदा-गराउँदै उनको निधन भएको हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
दिवी चाड

**दिवी चाड** पूर्वी तराईका झापा र मोरङ जिल्लाका सन्थाल जातिले दसैँ पर्वसँगै मनाउँछन् । दसैँको षष्ठीदेखि विजया दशमीसम्म मनाइने उक्त चाडमा सन्थाल समुदायले मिष्ठान्न भोजनसहित दुर्गा र कालीको पूजाआजा गर्छन्। उक्त चाडमा सन्थालका कला र संस्कृतिसमेत प्रस्तुत गरिन्छ । एकापसमा सुख र समृद्धिको कामना गर्दै ढोल बजाएर चार दिनसम्म नाचिने नाचलाई दशाए नाच भनिन्छ। 
सन्थाल संस्कृति अनुसार उक्त नाचमा सहभागी हुन आउनेलाई घरधनीले केराको पातमा सिन्दुर र कलश भिक्षादान दिइन्छ । उक्त भिक्षालाई सन्थाल गुरुले सुरक्षित रूपमा राखी दशमीका दिन काली तथा दुर्गा स्थानमा चढाउने परम्परा छ । 
देवी शक्तिका रूपमा मानिने उक्त चाड झापा र मोरङ जिल्लाका करिब ४८ हजारको संख्यामा रहेका सन्थाल जातीले फूलपातीको अघिल्लो दिनदेखि मनाउँछन् ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
श्रेणी:पर्व
वेबसाइट

**वेबसाइट** वेबपृष्ठहरूको एक समूह हो जुन एक अर्को पृष्ठसँग जोडिएका हुन्छन्। कुनै पनि व्यक्तिले कुनै पनि वेबसाइट एक प्रकारको इन्टरनेटसँग जोडिएको कम्प्युटरबाट खोलेर हेर्छन। वेबसाइटहरू इन्टरनेट भएका मोबाइल फोन अथवा टेलिभिजनबाट पनि हेर्न सकिन्छ। वेबसाइटहरू कम्प्युटर वेबसर्भरको मद्दतले खोलिन्छ।

श्रेणी:कम्प्युटर
ओम विक्रम विष्ट

**ओमबिक्रम बिष्ट** प्रसिद्ध नेपाली गायक हुन् । उनले गाएको 'म मौनतामा अल्झिरहेको एउटा जीवन..' नेपाली आधुनिक सँगीतमा कालजेयी रचनाको रूपमा उल्लेख गरिन्छ| उनको अत्याधुनिक शैली प्रशंसकहरू माझ अति लोकप्रिय रह्यो भने आलोचकहरूको लागि उत्तिकै आलोच्य| शारांशमा उनी नेपाली सँगीतका कोशेढुङा हुन्|
*गीत हरू
** म मौनतामा अल्झिरहेको एउटा जीवन.
** सुन चाँदीभन्दा
** बदनाम भै नजाऊ
** नभनिदेऊ, तिम्रो ओठको लाली
** म सम्झन्थे हो, मलाई मात्रै हो कि प्रिति बिझाएको

श्रेणी:गायक
श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू