खड्गजीत बराल

**खड्गजीत बराल** (वि.सं. १९८५, वैशाख ५-२०७८ जेठ ५) नेपाल प्रहरीका पूर्व महानिरीक्षक थिए। प्रहरी सेवाबाट अवकाश प्राप्त गरेपछि उनले ६ वर्षसम्म बर्माको लागि आवासीय नेपाली राजदूत, इन्डोनेसिया, सिङ्गापुर र फ्रेन्च इन्डो-चाइना (लाओस, कम्बोडिया, भियतनाम)को लागि गैरआवासीय नेपाली राजदूतको रूपमा सेवा गरेका थिए। 
बर्माका लागि नेपाली राजदूतबाट निवृत्त प्राप्त गरेपछि उनी राष्ट्रिय पञ्चायतमा मनोनित सांसद भएका थिए। 

उनी बर्माका लागि नेपाली राजदूत रहँदा बर्मामा अधिकार विहीन शरणार्थी सरह बसिरहेका नेपालीहरूलाई बर्मेली नागरिकता प्रदान गर्नुका साथै बर्मामा पशुपतिनाथ मन्दिर निर्माण गर्दै त्यहाँ भानुजयन्ती मनाउने परम्पराको सुरूवात गरेका थिए।

## प्रारम्भिक तथा शैक्षिक जीवन
वि.सं. १९८५, वैशाख ५ मा नवलपरासीको देवचुलीस्थित चुलीबोझा गाउँमा उनको जन्म भएको थियो। उनको बुबाको नाम बहादुरसिंह बराल र आमाको नाम सरस्वती बरालका हो। 
 

उनको बुवा बहादुरसिंह बराल फुटबल र हकीको राम्रो खेलाडी भएकाले बाल्यावस्था देखिनै खड्गजीतको खेलकुदप्रति अभिरूचि रहेको थियो। यसका साथै उनले रवीन्द्रनाथ ठाकुर र आफ्ना पिताको कविता तथा रचनाहरूबाट प्रभावित भएका थिए।   पछि बराल धनुषाको जलेश्वर स्थित प्रहरी नायव उपरीक्षक कार्यालयको प्रमुख भए।

### प्रहरी उपरीक्षक (वि.सं. २०२०-२०२४) 
तत्कालीन प्रहरी उपरीक्षक बराल नेपालगञ्ज प्रहरी कार्यालयको प्रमुख भई भेरी, सेती, महाकाली र कर्णाली अञ्चलहरूको सुरक्षाको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए। नेपाल पुलिस क्लबको आवश्यकता महसुस गरी बरालले तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक पहल सिंह लामालाई त्यसको स्थापनार्थ आह्वान गरे; पुलिस क्लबको स्थापनार्थ बराल र स्वर्गीय हर्क बहादुर थापा प्रदर्शनी मार्ग स्थित जग्गा हेर्न गएका थिए। तद्अनुरूप वि.सं. २०२३ (जेठ २८) मा नेपाल पुलिस क्लब स्थापना भएको थियो। 

खड्गजीत बराल वि.सं. २०२२ देखि वि.सं. २०२४ सम्म तत्कालीन सदर प्रहरी तालीम केन्द्र (हाल राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, महाराजगञ्ज) को समादेशक भई प्रहरी तालिमेहरूलाई समय सापेक्ष प्रशिक्षण प्रदान गरी दक्ष तथा व्यवासयिक प्रहरी जनशक्ति तयार गर्ने उद्देश्य अनुरूप तालीमको आधुनिकीकरण गरेको र शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्जमा गुम्बा स्थापनार्थ योगदान पुर्‍याएका थिए।

### प्रहरी नायव महानिरीक्षक (वि.सं. २०२४ - २०२९) 
खड्गजीत बरालले २०२५ साल मङ्सिर १० देखि २०२७ साल जेठ २९ सम्म सुर्खेत (नेपालगञ्ज) स्थित पश्चिम क्षेत्र प्रहरी नायव महानिरीक्षक कार्यालयको प्रमुखको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए। सो क्रममा उनले त्यहाँ वीरेन्द्र प्रहरी व्यायामशाला निर्माण गरेका थिए।  

बरालले २०२७ जेष्ठ २८ - २०२९ आषाढ ३२ सम्म काठमाडौँको भृकुटीमण्डप स्थित मध्य क्षेत्र प्रहरी नायव महानिरीक्षक कार्यालयको प्रमुखको जिम्मेवारी पाएका थिए।   बराल सो कार्यालयको प्रमुख छँदा वि.सं. २०२७ मा अच्युतकृष्ण खरेल, ध्रुवबहादुर प्रधान र प्रदिप शमशेर ज.ब.रा. प्रहरी निरीक्षक नियुक्त भएका थिए। २०२७ सालमा सो उनी सो टोलीको आधारभूत तालिमको परीक्षा समितिका अध्यक्ष समेत थिए।''**

### प्रहरी महानिरीक्षक (वि.सं. २०२९ साउन - २०३५ जेठ)
बराल लोक सेवा आयोग (नेपाल) को खुल्ला प्रतिस्पर्धाबाट नेपाल प्रहरीमा प्रवेश गरी क्रमश बढुवा हुँदै नेपालको तत्कालीन सरकारमा प्रहरी महानिरीक्षकमा नियुक्त हुने सर्वप्रथम स्नातकोत्तर उतीर्ण प्रहरी अधिकृत थिए। ४४ वर्षको कनिष्ठ उमेरमा प्रहरी महानिरीक्षक हुने उनी सर्वप्रथम व्यक्ति थिए।  उनी भन्दा अघिका सबै प्रहरी प्रमुख मुक्ति सेनाबाट प्रहरीमा समायोजन भएर वा सेनाबाट सरूवा भई प्रहरीमा प्रवेश गरेका थिए भने उनी चाहिँ प्रहरी ऐन २०१२ बनेपछि विधिवत रूपमा प्रहरीमा भर्ना भई प्रहरी महानिरीक्षकमा नियुक्त हुने प्रथम व्यक्ति थिए। आफ्ना पूर्ववर्ती स्वर्गीय आईजीपी रोमबहादुर थापाका साथै बराल ६ वर्षका लागि प्रहरी प्रमुख भई सबैभन्दा बढी समयको लागि प्रहरी प्रमुखको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए।
   
 

बरालको कार्यकाल अघिसम्म नेपाल प्रहरीका अधिकांश भवन पाटीपौवा तथा जीर्ण भवनबाट सञ्चालित थिए । प्रहरी महानिरीक्षक बरालकै अग्रसरतामा जनता प्रहरी मैत्री बनून् र प्रहरी भवनहरूलाई न्यायको मन्दिरका रूपमा हरेर प्रहरीको पनि जनताको सेवा गर्ने (जनमैत्री) मनोबल बडोस् भनी वि.सं. २०३१ मा इन्जिनियरिङ शाखा स्थापना    पुर्वमा मेची देखि पश्चिममा महाकालीसम्म प्रहरी थाना र चौकी निर्माण गरी बराल आफैले उद्घाटन गरेका थिए। 
 

प्रहरीले आफ्नै तलबबाट वा ऋण लिएर पोशाक किन्न, वा अरूबाट अधारोमा पोशाक लगाउन नपरून् भनेर आइजीपी बरालले २०३३ सालमा नि:शुल्क पोशाकको व्यवस्था गरेका थिए। <**
तसर्थ प्रहरीको मनोबल बढाउनका निम्ति तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजीत बरालले नेपाल प्रहरी सङ्गठनमामा रासन, बास र पोशाकको व्यवस्था गरेका थिए।  प्रहरी प्रमुखको हैसियतले भारत भ्रमण गर्ने क्रममा तत्कालीन भारतीय सरकारबाट नेपाल प्रहरीको लागि २५-शैय्याको अस्पताल बनाइदिन तत्कालीन प्रहरी महानिरिक्षक बरालकै पहलमा स्वीकृति पाइएको थियो,  

#### नेपाल पुलिस माउन्टेनियरीङ्ग एन्ड एड्भेन्चर फाउन्डेसन (हिमाली शाखा)
नेपालीहरू विदेशी पर्वतारोहीहरूको भरियामा मात्र सीमित नभई आफैँ पनि आरोहणमा संलग्न भै सफल होउन् भनी तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक बरालकै अग्रसरतामा बरालले वि.सं. २०३० सालतिर नेपाल पुलिस माउन्टेनियरीङ्ग एन्ड एड्भेन्चर फाउन्डेसन अर्थात् हिमाली शाखाको परिकल्पना गरी २०३३ सालमा नेपाल प्रहरीमा सो शाखा स्थापना गरिएको थियो।
  

बरालले प्रहरी सुधार योजना नेपालको तत्कालीन सरकारबाट स्वीकृत गराई त्यसलाई कार्यान्वयन गरेर प्रहरी प्रधान कार्यालय लगायतका अन्य प्रहरी ईकाइहरूमा नियन्त्रण सुपरीपेक्षण प्रबन्ध आदिको प्रशासनिक व्यवस्था, प्रहरीको काम, कर्तव्य आदि विविध पक्षमा सुधारात्मक कार्यहरू गरेका थिए। 

#### सीमा प्रहरी चौकीको स्थापना
बरालले सिमा सुरक्षाका लागि 'सिमा सुरक्षा प्रहरी' गठन गरी नेपाल-भारत सिमा भरी सिमा प्रहरी चौकी स्थापना गरेका थिए। २०२९ सालमा प्रहरी प्रमुखमा नियुक्त भएपछि ‘सीमा सुरक्षा प्रहरी चौकी’ को योजना बनाइएको थियो। यस योजना अन्तर्गत उनले २०३५ सालको प्रारम्भमा प्रहरीबाट अवकाश पाउनु अघिसम्म नेपाल-चीन सीमामा ताप्लेजुङस्थित ओलाङचुङगोला, सङ्खुवासभाको किमाथाङ्का, सोलुखुम्बुको थ्याङबोचे, गोरखास्थित छेकम्पार, मनाङस्थित हुम्दे, मुस्ताङको लोमान्थाङ, हुम्लाका मुचू र यारी, डोल्पाको तिन्जे र मुगुमा सीमा प्रहरी चौकीहरू स्थापना भएका थिए।

त्यस्तै, नेपाल-भारत सीमामा दार्चुलाको दत्तु, डोटीको साँगडी, महोत्तरीको कट्टीकटैया, सर्लाहीको संग्रामपुर, कपिलवस्तुको कृष्णनगर, झापाको काँकडभिट्टा, इलामका पशुपतिनगर र मानेभञ्ज्याङ (दार्जिलिङ नजिक), भैरहवाको बेलहिया र दुवै नेपाल-भारत र नेपाल-चीन सीमा हेर्ने दार्चुलाको तिङकर सहित २० ठाउँमा सीमा प्रहरी चौकीहरू स्थापना भएका थिए।

#### अन्य 
वि.सं. २०३३ सालमा काङ्ग्रेसी नेताहरू विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला र गणेशमान सिंह राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति लिई नेपाल आएपछि तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजीत बरालले उनीहरूलाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट सदर प्रहरी तालिम केन्द्र (हाल राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, महाराजगञ्ज) लगेर राखेका थिए।

तत्कालीन महानिरीक्षक बरालले वि.सं. २०३१ सालमा स्वर्गीय राजा वीरेन्द्रको राज्याभिषेक समारोहको सुरक्षा व्यवस्थाको जिम्मेवारी पाएका थिए।     

तत्कालीन महानिरीक्षक खड्गजित बरालकै कार्यकालमा वि. स. २०३३ सालमा सहवीर थापा र वासुदेव ओलीलाई प्रहरी निरीक्षमा नियुक्त भए, जो पछि सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका प्रमुख भएका थिए।
बरालले प्रहरी प्रमुखका हैसियतले मिश्र, फ्रान्स, ब्राजिल, अर्जेन्टिना लगायत देशहरूमा इन्टरपोल सम्मेलनमा भाग लिएका थिए। करिब २२ वर्ष नेपाल प्रहरीमा सेवा गरेर बरालले नेपाल प्रहरीलाई एउटा आधुनिक प्रहरी सङ्गठनको रूपमा विकसित गराउन योगदान पुर्याएका थिए। उनले वि.सं. २०३५ जेठ मा प्रहरी सेवाबाट अवकाश पाएपछी तत्कालीन प्रहरी नायव महानिरीक्षक दुर्लभ कुमार थापालाई नेपालको तत्कालीन सरकारबाट प्रहरी महानिरीक्षकमा नियुक्त गरिएको थियो।

## कूटनीति सेवा
बरालले प्रहरी सेवाबाट अवकाश प्राप्त गरेपछि वि.सं २०३६ मा नेपालको तत्कालीन सरकारले उनलाई बर्मा, इन्डोनेसिया, लाओस, कोम्बोडिया, भियतनामका लागि नेपाली राजदूतमा नियुक्त भएका थिए। वि.सं. २०३७ मा तत्कालीन नेपाली राजदूत खड्गजीत बरालले बर्मामा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रको राष्ट्र प्रमुखको हैसियतले प्रथम औपचारिक भ्रमणको व्यवस्था गरेका थिए। नेपालद्वारा बर्मालाई उपहारको रूपमा दिइएको गौतम बुद्धको मूर्ति स्ह्वेडागन् पगोडा मै राखिएको थियो। राजदूत बरालको कार्यकालमा निर्मित महाविजया जेदी पगोडाले स्ह्वेडागन् पगोडा पछि बर्माको सबैभन्दा चर्चित पगोडाको स्थान ओगटेको छ। 

## खेलकुदमा योगदान 
तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक खड्गजीत बराल ८ वर्षसम्म नेपाल हकी सङ्घको अध्यक्ष रहेका थिए।  समेत भई नेपालमा खेलकुदको विकासका लागि जति सक्दो योगदान पुर्‍याएका थिए।

## अवकाशप्राप्त जीवन 
बराल पशुपति क्षेत्र विकास कोषको सदस्य (वि.सं. २०४३) समेत रहेका थिए। बरालले रोटरी क्लब अफ पशुपति-काठमाडौँको सदस्यको हैसियतले ट्राफिक प्रहरीलाई वार्षिक मास्क वितरण कार्यक्रम आयोजना गराएका थिए।  बरालले वि.सं. २०५५ अषाढ ११ मा नवलपरासीको देवचुलीस्थित चुली बोझामा प्रथम विद्यालय स्थापना गर्न सफल भएका थिए। वि.स. २०६६ मा प्रहरी दिवसको अवसरमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालद्वारा खड्गजीत बराललाई वर्ष प्राप्त पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।

## स्रोतहरू
## बाह्य कडीहरू
*खड्गजीत बरालको आधिकारिक फेसबुक पृष्ठ
*नेपाल प्रहरीको आधिकारिक वेबसाइट 
*नेपाल प्रहरीको आधिकारिक वेबसाइट 
*नेपाल प्रहरीको आधिकारिक पत्रिका 
*नेपाल प्रहरीको आधिकारिक पत्रिका 

|-

 
 

श्रेणी:सन् १९२८ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०२१ मा मृत्यु
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:बर्माका लागि नेपाली राजदूतहरू
श्रेणी:प्रजातन्त्रका योद्धा
श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
श्रेणी:नेपाल प्रहरीका अधिकारीहरू
श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका प्रहरी महानिरीक्षकहरू
श्रेणी:नवलपरासी जिल्लाका मानिसहरू