open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
दादासाहेब फाल्के

**धुण्डिराज गोविन्द फाल्के ** (उच्चारण: [d̪ʱuɳɖiɾaːd͡ʒ pʰaːɭke]), जसलाई दादासाहेब फाल्के (३० अप्रिल १८७० - १६ फेब्रुअरी १९४४) भनेर चिनिन्छ, एक भारतीय निर्माता-निर्देशक-पटकथा लेखक थिए,"भारतीय सिनेमाको पिता" भनेर चिनिन्छ।. 

उनको पहिलो फिल्म, *राजा हरिश्चन्द्र*, 1913 मा रिलीज भएको पहिलो भारतीय चलचित्र थियो, र अहिले भारतको पहिलो पूर्ण-लम्बाइ फिचर फिल्मको रूपमा चिनिन्छ।उनले आफ्नो करियरमा 95 फीचर-लम्बाइका फिल्महरू र 27 छोटो फिल्महरू बनाए, 19 वर्षसम्म फैलिएको, 1937 सम्म, जसमा उनको सबैभन्दा उल्लेखनीय कामहरू समावेश छन्: *मोहिनी भस्मासुर* (१९१३), *सत्यवान सावित्री* (१९१४),*लंका दहन* (१९१७),*श्री कृष्ण जन्म* (१९१८) र *कालिया मर्दान* (१९१९)। उनको सम्मानमा, भारत सरकार द्वारा राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार अन्तर्गत दादासाहेब फाल्के पुरस्कार सर्वोच्च सम्मानको रूपमा स्थापित गरिएको थियो।

## प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा
धुण्डिराज फाल्केको जन्म ३० अप्रिल १८७० मा त्र्यम्बक, बम्बे प्रेसिडेन्सीमा मराठी भाषी चित्पावन ब्राह्मण परिवारमा भएको थियो।उनका बुबा, गोविन्द सदाशिव फाल्के उर्फ ​​दाजीशास्त्री, एक संस्कृत विद्वान थिए र धार्मिक समारोहहरू सञ्चालन गर्ने हिन्दू पुजारीको रूपमा काम गर्थे र उनकी आमा, द्वारकाबाई, एक गृहिणी थिइन्। दम्पतीका तीन छोरा र चार छोरी गरी सात सन्तान थिए। जेठा शिवरामपन्त फाल्केभन्दा १२ वर्ष जेठा थिए र बडोदा मा काम गर्थे। उनले संक्षिप्त रूपमा जवाहर रियासतको दीवान (मुख्य प्रशासक) को रूपमा काम गरे र 1921 मा 63 वर्षको उमेरमा उनको मृत्यु भयो। फाल्केका दोस्रो भाइ रघुनाथरावले पनि पुजारीको रूपमा काम गरे र २१ वर्षको उमेरमा उनको मृत्यु भयो। दाजीशास्त्रीले फाल्केलाई यज्ञ र औषधि वितरण जस्ता धार्मिक अनुष्ठान गर्न सिकाउनुभयो। फाल्केले आफ्नो प्राथमिक शिक्षा त्र्यम्बकेश्वरमा र म्याट्रिक बम्बईमा पूरा गरे।

## चयन गरिएको फिल्मोग्राफी
*   Ankurachi Wadh ..Short Film (1912)
* *Raja Harishchandra* (1913)
* *Mohini Bhasmasur* (1913)
* *Satyavan Savitri* (1914)
* *Lanka Dahan* (1917)
* *Shri Krishna Janma* (1918)
* *Kaliya Mardan* (1919)
* *Buddhadev* (1923)
* *Setu Bandhan* (1932)
* *Gangavataran* (1937)

## विरासत 
दादा साहेब फाल्के पुरस्कार, सिनेमामा आजीवन योगदानको लागि, भारत सरकार द्वारा 1969 मा उनको सम्मानमा स्थापना गरिएको थियो। यो पुरस्कार भारतीय सिनेमामा सबैभन्दा प्रतिष्ठित पुरस्कारहरू मध्ये एक हो र यो देशमा चलचित्र व्यक्तित्वहरूको लागि सर्वोच्च आधिकारिक मान्यता हो। उनको समानता भएको हुलाक टिकट भारत पोस्ट द्वारा 1971 मा उनको सम्मानमा जारी गरिएको थियो। दादासाहेब फाल्के एकेडेमी मुम्बईबाट एक मानार्थ पुरस्कार भारतीय सिनेमामा आजीवन उपलब्धिको लागि, 2001 मा पेश गरिएको थियो।

## सन्दर्भ 
## ग्रन्थसूची
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## बाह्य लिङ्कहरू
*
काठमाडौँ गोर्खाज

**काठमाण्डौ गोर्खाज** (), पहिले काठमाडौँ गोर्खाको नामले परिचित एक नेपाली व्यावसायिक क्रिकेट टोली काठमाडौँ, बागमती प्रदेशमा आधारित हो। टोलीले नेपाल प्रिमियर लिग मा प्रतिस्पर्धा गर्दछ र २०८१ मा सम्मिलित आठ फ्रन्टिज मध्ये एक थियो। उनीहरूको घर मैदान मूलपानी क्रिकेट रङ्गशाला हो र काठमाडौँ स्पोर्ट्स डेभलोमेन्ट भेन्चर द्वारा स्वामित्वमा छ।

करन केसी यस टोलीको एक मात्र स्ट्यान्डआउट खेलाडी थिए। नामिबियाली क्रिकेटर ग्रेशर्ड एरेडस र अष्ट्रेलियाली क्रिकेटर स्तिवान एस्किनाजी एनपीएलको प्रथम मौसममा काठमाडौं गोरखासका लागि पनि आकर्षणहरू थिए।

## इतिहास
२०८१ साउनमा नेपाल क्रिकेट सङ्घले घोषणा गर्यो कि नेपाल प्रिमियर लिगको उद्घाटन मौसममा मङ्सिर र पुस २०८१ मा हुनेछ। २०८१ साउन १८, नेपाल क्रिकेट सङ्घ टोली स्वामित्वको लागि प्रस्ताव (RFP) को लागि अनुरोध जारी गरियो। काठमाडौंमा आधारित टोली काठमाडौँ स्पोर्ट्स डेभलोमेन्ट भेन्चरलाई रु. ३.३३ करोडको लागि बेचियो।

### २०८१ वर्ष
गोरखाले २०८१ नेपाल प्रीमियर लिगमा आफ्नो डेटर बनायो। तिनीहरूसँग एक धेरै सभ्य मैन मौसम थियो जब उनीहरूले रनदर दरबारको साँघुरो मार्जिनबाट छुटकारा पाउँदा, चार खेलबाट चार खेलबाट पाँचौं अंशमा पाँचौं समाप्त भयो। १७ मंसिर २०८१ मा, उनीहरूले नेपाल प्रिमियर लिगको इतिहासमा आफ्नो पहिलो खेल चितवन राइनोज विरुद्ध त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा खेले तर ५ विकेटले हराए। टोलीले आफ्नो पहिलो विजय २१ मंसिर २०८१, कर्णाली याक्सको विरुद्ध 
३ विकेटले जीते। तर एक दिन पछि, तिनीहरू सुदूरपश्चिम रोयल्स द्वारा धेरै खराब तरिकाले ७२ रनले हराए। अन्तमा उनीहरूले लुम्बिनी लायन्स विरुद्ध कम स्कोर गर्ने थ्रिलर १८ रनले जीते। यद्यपि, उनीहरूले आफ्नो जितको लय कायम राख्न सकेनन् र जनकपुर बोल्ट्ससँग ५ विकेटले पराजित भए। त्यसपछि, उनीहरूले पोखरा एभेन्जर्स र विराटनगर किङ्ग्स विरुद्ध लगातार खेलहरू क्रमशः ६ विकेट र १ विकेटले जिते र आफ्नो सिजन विजयी नोटमा समाप्त गरे। 

यस सिजनमा, स्टीफन एस्किनाजी सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडी बने र कप्तान करण केसी फ्रेन्चाइजका सर्वाधिक विकेट लिने खेलाडी बने।

## क्रेस्ट र रंगहरू
लोगोमा सुरुमा कालो पृष्ठभूमि भएको ढाल डिजाइन र ब्याटिङ पोजिसनमा क्रिकेटरलाई चित्रण गरिएको केन्द्रसहितको प्रमुख सुनौलो किनारा र टोलीको नाम सेतो र तल्लो बीचमा दुई क्रस गरिएका खुकुरीहरू सहितको थियो, जसले शक्ति र गोर्खा सम्पदाको प्रतीक हो।

२०८२ मा, काठमाडौँ गोर्खाजलाई काठमाडौं गोर्खाजमा नामकरण गरिएपछि लोगो परिवर्तन गरिएको छ। यसमा काठमाडौँ उपत्यकाका प्रतिष्ठित प्रतीकहरू समावेश छन्। यसमा केन्द्रमा प्रमुख "केजी" मोनोग्राम भएको प्यागोडा शैलीको मन्दिरको सिल्हूट र सेतो र सुनौलो रंगमा टोलीको नाम र तल्लो केन्द्रमा दुई क्रस गरिएका खुकुरीहरू छन्। यो गोर्खा भावनाको बहादुरी र लचिलोपनको प्रतीक हो।

## ब्रान्ड
गोर्खाहरू नेपालका सबैभन्दा मूल्यवान खेलकुद फ्रान्चाइजीहरूमा निरन्तर नामित हुँदै आएका छन्।

मेडिसिटी अटोमोबाइल निर्माण कम्पनी, BYD नेपाल प्रीमियर लिग २०८१ मा टोलीको लागि पहिलो शर्ट प्रायोजक बन्यो। २०८२ सिजन अगाडि, वर्ल्डलिङ्क प्राथमिक शर्ट प्रायोजक बन्यो।

## स्वामित्व
२०८१ मा नेपाल प्रीमियर लिग सुरु हुँदा, काठमाडौं फ्रान्चाइजी काठमाडौँ स्पोर्ट्स डेभलपमेन्ट भेन्चरलाई रु. ३.३३ करोड मा बेचिएको थियो, जसले गर्दा यो लिगको दोस्रो महँगो टोली बन्यो।

## प्रशासनिक र सहयोगी कर्मचारी
## तथ्याङ्क
### सिजन अनुसार
स्रोत: *ESPNcricinfo*

### विरोधी अनुसार
*पछिल्लो अपडेट: ६ पुष २०८१*

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:नेपाल प्रिमियर लिगका टोलीहरू
टासीडिङ

**टासीडिङ** भारतको पूर्वी हिमालय क्षेत्रको सिक्किम राज्यको गेजिङ जिल्लाको गेजिङ सहरबाट करिब २७ किलोमिटर को दुरीमा रहेको पहाडको टुप्पोमा अवस्थित एउटा सानो सहर हो। टासीडिङको अर्थ "समर्पित केन्द्रीय महिमा" हो। यो गाउँ समुन्द्री सतहबाट करिब २५० मिटर को उचाइमा अवस्थित छ र उप-उष्णकटिबन्धीय जलवायु छ। सन् २०११ को मतदाता नामावलीमा टासीडिङ युक्सोम-टासीडिङको विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र अन्तर्गत पर्दछ।

## जनसङ्ख्या 
टासीडिङ गाउँमा, गाउँको अधिकांश जनसङ्ख्या अनुसूचित जनजातिको छ। टासीडिङ गाउँको कुल जनसङ्ख्याको ५१.७६% अनुसूचित जनजाति र १३.६७% अनुसूचित जाति रहेका छन्।

टासीडिङ गाउँमा कुल जनसङ्ख्यामध्ये ६५० जना काममा संलग्न थिए। ९५.८५% श्रमिकहरूले आफ्नो कामलाई मुख्य काम (रोजगार वा ६ महिना भन्दा बढी कमाई) को रूपमा वर्णन गरेका छन् भने ४.१५% ६ महिना भन्दा कम जीविकोपार्जन प्रदान गर्ने सीमान्त गतिविधिमा संलग्न थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:गेजिङ जिल्लाका गाउँहरू
पटेर्वा, धनुषा

**पटेर्वा** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चल, धनुषा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४९४१ रहेको थियो जसमध्ये २४४९ पुरुष र २४९२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८२९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सबैला नगरपालिकामा पर्दछ।

यो सबैला नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:धनुषा जिल्लाका ठाउँहरू
जनकपुर बोल्टस

जनकपुर बोल्ट्स नेपाल प्रिमियर लिगमा खेल्ने जनकपुर, नेपालको एक व्यावसायिक क्रिकेट फ्रेन्चाइजी टोली हो। यो फ्रान्चाइजी ड्रिम स्पोर्ट्स प्रालिको स्वामित्वमा छ ।
विराटनगर किंग्स

विराटनगर किंग्स नेपाल प्रिमियर लिगमा खेल्ने विराटनगर, नेपालको एक व्यावसायिक क्रिकेट फ्रेन्चाइजी टोली हो। फ्रान्चाइजी एम ए डी कम्पनी को स्वामित्वमा छ।
ह्रस्व दीर्घ (चलचित्र)

अङ्गुठाकार

**ह्रस्व दीर्घ** २०८१ सालमा प्रदर्शन हुने एक नेपाली फिल्म हो जसको निर्देशन चन्द्र पन्तले गरेका छन्। यो उनको निर्देशनमा बनेको पहिलो चलचित्र हो, जसले पारिवारिक प्रेम, सामाजिक सम्बन्ध र संघर्षलाई आधार बनाएर कथा प्रस्तुत गरेको छ। चलचित्रमा प्रमुख पात्रहरूको रूपमा नेपाली कलाकार हरिहर अधिकारी, निता ढुंगाना, र दक्षिण भारतीय हास्य अभिनेता ब्रह्मानन्दम रहेका छन्। 

## कथावस्तु 
फिल्म *ह्रस्व दीर्घ* प्रेम, बलिदान र पारिवारिक सम्बन्धका विभिन्न पक्षहरूलाई उजागर गर्ने पारिवारिक प्रेमकथामा आधारित छ। फिल्मले प्रेमको विभिन्न स्वरूपहरूलाई व्यक्त गर्न खोजेको छ, जसमा मुख्य पात्रहरूले आफ्नो सम्बन्धलाई सम्हाल्दै जीवनमा आएको चुनौतीलाई समाधान गर्ने प्रयास गरेका छन्। निर्देशक पन्तले यसलाई पूर्णतया धार्मिक कथामा नभई, समाज र संवेदनामा आधारित पारिवारिक ड्रामा भनिएको छ।

## निर्माण 
चलचित्रको निर्माण *नीता फिल्मस*को ब्यानरमा भएको हो। निर्देशक चन्द्र पन्तको यो पहिलो निर्देशन हो, जसमा उनले भोजपुरी चलचित्रहरूमा प्राप्त अनुभवलाई नेपाली सिनेमामा उतार्ने प्रयास गरेका छन्। चलचित्रमा बलिउडका चर्चित सिनेमाटोग्राफर कवीरलालले छायांकन गरेका छन्, जसले चलचित्रलाई भिजुअल रूपमा प्रभावकारी बनाएको बताइएको छ। हरिहर अधिकारीले लेखेको कथालाई प्रतीक पौडेल र चन्द्र पन्तले थप विकसित गर्दै पटकथा तयार पारेका हुन्। 

## प्रमुख कलाकारहरू 
चलचित्रमा नेपाली कलाकारहरूसँगै दक्षिण भारतीय हास्य अभिनेता ब्रह्मानन्दम र सुनील वर्मा पनि प्रमुख भूमिकामा रहेका छन्। प्रमुख पात्रहरूमा हरिहर अधिकारी, नीता ढुंगाना, विपना थापा, प्रशान्त ताम्राकार, संचिता लुइटेल, गरिमा शर्मा, र किरण केसी रहेका छन्। विपना थापाले लामो समयपछि यस फिल्मबाट नेपाली सिने उद्योगमा पुनरागमन गरेकी छिन्। उनको भूमिकाले दर्शकलाई आकर्षित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। विपना थापाका अनुसार फिल्मले नेपाली कलाकारलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने अवसर दिने विश्वास लिएको बताएकी छ्न ।

## प्रदर्शन 
नेपालका लागि यो चलचित्र २०८१ कार्तिक ३० गते रिलिज हुने पक्का भएको छ। यो चलचित्र नेपालसहित जापानका प्रमुख शहरहरूमा समेत प्रदर्शन हुने तयारीमा छ। जापानका टोकियो, नारिता, नागोया, फुकुओका, ओशाका, कोबे, क्योतो, सिजुओका, निगाता र ओकिनावा लगायतका १४ शहरहरूमा चलचित्रको प्रि-सेल टिकेट सोल्ड आउट भइसकेको बताइएको छ, जसले नेपाली चलचित्रको लोकप्रियतालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा बढाएको छ। यस चलचित्रको वितरण अधिकार व्याङ्कटेस इन्टरटेनमेन्टले लिएको छ।

## विशिष्टता 
*ह्रस्व दीर्घ* नेपाली चलचित्र उद्योगको विकासमा महत्त्वपूर्ण कदमको रूपमा लिइएको छ किनकि यो नेपाली, हिन्दी, र तेलुगु तीन भाषामा रिलिज हुने तयारीमा छ। यसले नेपाली सिने उद्योगलाई अन्य भारतीय भाषाहरूमा पनि लैजाने प्रयास गरेको छ। दक्षिण भारतीय कलाकारहरूको सहभागिताले यसलाई थप आकर्षण दिन्छ र यसको माध्यमबाट नेपाली चलचित्र उद्योगलाई नयाँ स्तरमा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ। 

## प्रतिक्रियाहरू 
चलचित्रको ट्रेलर रिलिजसँगै दर्शकबाट राम्रो प्रतिक्रिया प्राप्त भएको छ। यस चलचित्रको विशेषताले नेपाली दर्शकहरूसँगै विदेशी दर्शकलाई पनि आकर्षित गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। ट्रेलरले २० घण्टाभित्रै १० लाख भ्यूज प्राप्त गरेको थियो, जसले यसप्रतिको जनचासो उच्च रहेको देखाएको छ।

## बाह्य लिङ्क 
* ह्रस्व दीर्घको आधिकारिक वेबसाइट
* आर्ट खबरमा ‘ह्रस्व दीर्घ’को समाचार
* हाम्रासिनेमामा ‘ह्रस्व दीर्घ’

## सन्दर्भहरू
करुणिया

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको नारायणी अञ्चल, रौतहट जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ७५४७ रहेको थियो जसमध्ये ३७९२ पुरुष र ३७५५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०७० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल देवाही गोनाही नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको सविकका १-५ वडाहरू देवाही गोनाही नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ६-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:रौतहट जिल्लाका ठाउँहरू
नेवारी लिपिहरू

नेवारी लिपि (नेपाल लिपि: 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐁𑐏𑐮, देवनागरी:  नेवाल आखल) नेपाली मण्डलमा नेवारहरूले मुख्यतया नेपाल भाषा लेख्नका लागि प्रयोग गर्ने वर्णमाला प्रणालीको परिवार हो। यो संस्कृत र पाली प्रतिलिपि बनाउन पनि प्रयोग गरिएको छ। 

यी लिपिहरू १०औँ शताब्दीदेखि २०औँ शताब्दीको प्रारम्भसम्म व्यापक रूपमा प्रयोग गरिएका थिए, तर त्यसबेलादेखि धेरै हदसम्म देवनागरी लिपिले यिनलाई प्रतिस्थापन गरेको छ। पुराना लिपिहरू मध्ये नेपाल लिपिमा लेखिएका करिब ५० हजार पाण्डुलिपिहरू सङ्ग्रहित गरिएका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू
श्रेणी:नेवारी भाषा
पुरानो चाम

चामसँग अस्ट्रोनेसियाली भाषा मध्येमा सबैभन्दा पुरानो साहित्यिक इतिहास छ। पुरानो चाममा लेखिएको "डोङ येन चाउ" शिलालेख चौथो शताब्दीको उत्तरार्धको हो।

## चाम लिपि 
चामहरूको आफ्नै लिपि थियो, जसलाई चाम लिपि भनिन्छ, जुन मन्दिरको पर्खाल, स्टेल र अन्य सतहहरूमा शिलालेखका लागि प्रयोग गरिन्थ्यो। यो लिपिको विकास भारतीय लिपिहरू बाट भएको र योसचाम ंस्कृतिको विशिष्ट विशेषताहरू मध्ये एक हो। यसलाई धार्मिक र औपचारिक उद्देश्यका लागि प्रयोग गर्ने चलन ।छ
भेक्टर चित्रण

**भेक्टर ग्राफिक्स** यस्तो कम्प्युटर ग्राफिक्स हो, जुन रेखा, वृत्त, बहुभुज वा सामान्य वक्र (स्प्लिन्स) जस्ता ग्राफिक आदिम बनेको हुन्छ। प्रायः वेक्टर ग्राफिक्स ल  त्यस्तो चित्रणलाई बुझाउँछ, जसको आदिम दुई आयाम स्तर वर्णन गर्न सकिन्छ, जस्तै विश्लेषणात्मक ज्यामिति भेक्टर।  तीन आयाम आदिमहरूमा आधारित चित्र वर्णनलाई थ्रीडी मोडेल वा दृश्य भनिन्छ, र दुई आयामी रेखा र क्षेत्र ग्राफिक्स र त्यस्ता थ्रीडी मोडलहरूबाट फोटो यथार्थवादी छविहरू उत्पादनलाई छवि सिंथेसिस वा प्रतिपादन भनिन्छ।

उदाहरणका लागि, एउटा वृत्तको चित्रलाई भण्डारण गर्नको लागि, एउटा भेक्टर ग्राफिक्सले कम्तिमा दुई मानहरू आवश्यक पर्दछः वृत्तको केन्द्रबिन्दुको स्थान र वृत्तको व्यास। ग्राफिक आदिमहरूको आकार र स्थानको अतिरिक्त, सम्भवतः रंग, पङ्क्तिको कडाई, विभिन्न भरिने ढाँचाहरू र अन्य, उपस्थिति निर्धारण गर्ने डाटा पनि दिइनेछ।
प्रचलित लिपि

नेवा, **नेवार**, **नेवारी**, वा **नेपाल लिपि** भनेर पनि चिनिने प्रचलित नेपाली लिपि एक प्रकारको अबुगिदा लिपि हो। यो लिपि ब्राह्मी लिपि देखि आएको ब्राह्मी लिपिको परिवारको एक भाग हो। यस लिपि नेपाल भाषा, संस्कृत र पाली लेख्न प्रयोग गरिएको थियो। *सिक्किम हेराल्ड* सिक्किम सरकारको बुलेटिन (नेवारी संस्करण) सहित विभिन्न प्रकाशनहरू अझै पनि यस लिपिमा प्रकाशित हुँदैछन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:लिपि
म्याकओएस

म्याकओएस, मूल रूपमा **म्याक **ओएस एक्स, जुन'''''' पहिले ओएस एक्सको रूपमा छोटो गरिएको थियो, एक अपरेटिङ सिस्टम हो जुन २००१ देखि एप्पलले विकसित र मार्केटिङ गर्दै आएको छ। यो एप्पलको म्याक कम्प्युटरहरूका लागि प्राथमिक सञ्चालन प्रणाली हो। 

यसको अन्तर्निहित वास्तुकला नेक्स्टको नेक्स्टस्टेप बाट आएको हो, एप्पलले नेक्स्टको अधिग्रहण गर्दाको परिणामको रूपमा, जसले स्टीभ जब्सलाई पनि एप्पलमा फिर्ता ल्यायो।

पहिलो डेस्कटप संस्करण, म्याक ओएस एक्स १०.० मार्च २४, २००१मा जारी गरिएको थियो। सबै म्याकओएसका रिलिजहरू युनिक्स 03 प्रमाणित छन्।
चाम लिपि

**चाम लिपि** (च्यामः ꨀꨇꩉ) एक ब्राह्मिक अबुगिदा हो जुन चाम लेख्न प्रयोग गरिन्छ, जुन भियतनाम र कम्बोडिया करिब 245,000 चामहरूले बोल्ने अस्ट्रोनेशियन भाषा हो। यो अन्य ब्राह्मिक अबुगिडाहरू जस्तै तेर्सो बायाँदेखि दायाँ लेखिएको छ।
शास्त्रीय नेवारी

**शास्त्रीय नेवारी** वा **शास्त्रीय नेपाल भाषा** (आधुनिक नेवार *पुलम भाय*, "पुरानो भाषा" जसलाई **पुरानो नेवार** पनि भनिन्छ, 19 औं शताब्दी भन्दा पहिले प्रयोग गरिएको नेपाल भाषाको स्थानीय भाषा र साहित्यिक रूप हो। यो शब्द सामान्यतया मल्ल वंशका पाण्डुलिपि र अन्य स्रोतहरूमा प्रयोग हुने नेपाल भाषा रूप वर्णन गर्न प्रयोग गरिन्छ।   

नेवार भाषाको  कति पुरानो हो भन्ने कुरा थाहा छैन।
तुम्लोङको सन्धि

**तुम्लोङको सन्धि** सन् १८६१ को मार्चमा ब्रिटिस साम्राज्य र सिक्किम अधिराज्यबीच वर्तमान उत्तर-पूर्वी भारतमा भएको सन्धि थियो। अङ्ग्रेजहरूको तर्फबाट सर एश्ले इडेन र सिक्किमी छोग्यालद्वारा हस्ताक्षरित, सिद्क्योङ नामग्यालले जब उनका पिता सुफुद नामग्यालले तिब्बतबाट फर्कन अस्वीकार गरे, यस सन्धिले सिक्किमका यात्रीहरूको लागि सुरक्षा सुनिश्चित गर्यो र स्वतन्त्र व्यापारको ग्यारेन्टी गर्यो, जसले गर्दा राज्य वास्तवमा ब्रिटिस संरक्षित राज्य बन्यो।

## प्रावधान 
यस सन्धि अनुसार सिक्किममा अङ्ग्रेजहरूको आक्रमणलाई उक्साएबापत सिक्किमले ७,०००/- भारु क्षतिपूर्ति तिर्नु पर्थ्यो। यो रकम सिक्किम राज्यको सात वर्षको राजस्व बराबर थियो। अङ्ग्रेजहरूलाई देशको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्न अनुमति दिइएको थियो र धारा ८ अन्तर्गत ब्रिटिस प्रजाद्वारा यात्रा र व्यापारमा सबै प्रतिबन्धहरू समाप्त गरिएको थियो। धारा १३ ले सिक्किम हुँदै सडक निर्माण गर्न अनुमति दिएको छ र तिब्बत, भुटान र नेपालमा देश हुँदै स्थानान्तरण गरिएका सामानहरू बाहेक सबै बेलायती सामानहरू शुल्कमुक्त गरेको छ, यस अवस्थामा अधिकतम ५% भन्सार शुल्क तिर्नु पर्नेछ।

## सन्धि पछि 
सन् १८८९ मा जोन क्लाउड ह्वाइट सिक्किमको राजधानी गान्तोकमा ब्रिटिश राजनीतिक अधिकारी नियुक्त भए। ह्वाइटले राजस्व उत्पन्न गर्ने कृषि गतिविधिहरू सुरु गरे र ठूलो संख्यामा मानिसहरूलाई विश्वका विभिन्न भागहरूबाट आप्रवासन गर्न प्रोत्साहित गरे। साथै उनले सामन्ती अखण्डताको रक्षाका लागि भुटिया र आदिवासी लेप्चाहरूबाट अन्य कुनै पनि समुदायले जग्गा खरिद गर्न नपाओस् भन्ने सुनिश्चित गरे ।

चीनले सन् १८९० मा कलकत्तामा भएको सम्मेलनद्वारा सिक्किमलाई बेलायती संरक्षित राज्यको रूपमा मान्यता दिएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिक्किमको इतिहास
श्रेणी:सिक्किमले गरेका सन्धिहरू
२०२४-२५ युएफा च्याम्पियन्स लिग

**२०२४-२५ युएफा च्याम्पियन्स लिग** युएफा च्याम्पियन्स लिग युरोपेली फुटबल महासङ्घ युइएफएद्वारा आयोजित युरोपको प्रिमियर क्लब फुटबल प्रतियोगिताको ७०औँ सिजन  हो, र युरोपियन च्याम्पियन क्लब कपबाट युइएफए च्याम्पियन लिगमा नामाकरण गरिएपछिको ३३ औँ सिजन हो। यो नयाँ ढाँचा अन्तर्गत पहिलो सिजन हुनेछ, जसमा ३६ सहभागी टोलीहरूले लिग चरणमा विभिन्न विपक्षीहरू विरुद्ध आठ खेलहरू खेल्नेछन्, सबै टोलीहरू संयुक्त समूहमा स्थान पाइन्छन्। यसले प्रतियोगितामा खेलिने खेलहरूको कुल सङ्ख्या १२५ बाट बढाएर १८९ (छनोट चरणहरू बाहेक) गर्नेछ। 

३१ मे २०२५ मा जर्मनीको म्यूनिखको एलियान्ज एरेनामा भएको फाइनलमा लुइस एनरिकेको पेरिस सेन्ट जर्मेनले सिमोन सिमोनी इन्जागीको इन्टर मिलानलाई ५-० ले हराएर आफ्नो पहिलो च्याम्पियन्स लिग उपाधी जित्यो।  As winners of the Champions League, Paris Saint-Germain automatically qualified for the 2025–26 UEFA Champions League league phase, the 2025 FIFA Intercontinental Cup finals, the 2029 FIFA Club World Cup group stage, and earned the right to play against Tottenham Hotspur, the winners of the 2024–25 UEFA Europa League, in the 2025 UEFA Super Cup. Paris Saint-Germain became the second French side to win after Olympique Marseille in the 1992–93 edition. युएफा च्याम्पियन्स लिगको विजेताहरू स्वत रूपमा २०२५-२६ युएफा च्याम्पियन लिग चरण, २०२५ फिफा इन्टरकन्टिनेन्टल कप, २०२९ फिफा क्लब विश्व कपका लागि छनोट हुनेछ, र युएफा युरोपा लिगको विजेताको बिरूद्ध खेल्न पाउँनेछ । 

१५औं उपाधि जितेको रियल म्याड्रिड डिफेन्डिङ च्याम्पियन हो।

## लिग चरण 
२०२४-२५ युएफा च्याम्पियन्स लिगको लिग चरणको ड्र २९ अगस्ट २०२४,  मध्य युरोपेली समय १८:००मा मोनाकोको ग्रिमाल्डी फोरममा भएको थियो।  ३६ टोलीहरूलाई उनीहरूको युएफा क्लब गुणांकको आधारमा नौ टोलीको चार पटमा विभाजन गरिएको थियो, च्याम्पियन्स लिग डिफेन्डिङ च्याम्पियन बाहेक, जसलाई स्वचालित रूपमा पट १ मा शीर्ष वरीयताको रूपमा राखिएको थियो।

लिग चरणमा जम्मा १६ राष्ट्रिय संघहरूको प्रतिनिधित्व छ।

### टेबल 
शीर्ष आठ स्थानमा रहेका टोलीहरूले राउन्ड अफ १६ को लागि बाई पाउनेछन्। ९ औं देखि २४ औं स्थानमा रहेका टोलीहरूले नकआउट चरणको प्ले-अफमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्, जसमा ९ औं देखि १६ औं स्थानमा रहेका टोलीहरू ड्रको लागि छनौट हुनेछन्। २५ औं देखि ३६ औं स्थानमा रहेका टोलीहरू सबै प्रतियोगिताहरूबाट बाहिरिनेछन्, र २०२४-२५ युएफा युरोपा लिगमा पहुँच पाउने छैनन्।

## नक-आउट चरण 
### ब्राकेट

## सन्दर्भहरू 
## बाह्य लिङ्कहरू 
*
चन्द्रकान्त सम्पत

**चन्द्रकान्त सम्पत** (१९२९-२०१५) को सन् १९२९ मा गुजराती परिवारमा जन्म भएको थियो। सन् १९५० को दशकमा आफ्नो पारिवारिक व्यवसाय छाडेर २६ वर्षको उमेरमा उनले भारतीय बजारमा लगानी गर्न थाले । उनको सफल लगानी रणनीतिका लागि उनलाई वारेन बफेटसँग तुलना गर्थे। 

सन् १९७० को दशकमा विदेशी विनिमय नियमन ऐन (FERA) लागू भएपछि अन्य लगानीकर्ताहरूले आफ्नो आन्तरिक मूल्यभन्दा कम मूल्यमा इक्विटी घटाउने कम्पनीहरूको वास्तविक मूल्य बुझ्नुअघि नै बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू उठाएर उनले ठूलो सम्पत्ति कमाए। "भारतमा मूल्य लगानीको पिता" भनेर चिनिने चन्द्रकान्त सम्पतले लगानीकर्ताहरूको सम्पूर्ण पुस्तालाई प्रेरित गरे। उहाँ दृढता र कडा अनुशासनको व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो, यसले उहाँलाई भारतको सबैभन्दा ठूलो लगानीकर्ता बनायो। उनले डी-मार्ट रिटेल चेनका संस्थापक र मालिक र मूल्य लगानीकर्ता राधाकिशन दमानी लगायत धेरै भारतीय लगानीकर्ताहरूलाई प्रेरित र मार्गदर्शन गरेको भनिन्छ।
## व्यक्तिगत जीवन
चन्द्रकान्त सम्पत योग र दौड सहित सक्रिय र सरल जीवन बिताइरहेका थिए। उनको दैनिकी ८ मिनेटमा एक माइल दौडने थियो । कार भए पनि कार्यालय जानका लागि उनी प्रायः सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्थे । आफ्नो वर्ली अपार्टमेन्टको सुत्ने कोठामा किताब र पत्रिकाहरूले घेरिएका सम्पत देशका सबैभन्दा सफल लगानीकर्ताहरूमध्ये एक थिए।

## मृत्यु
८६ वर्षीय लगानीकर्ता सक्रिय सादा जीवन बिताए। सन् २०१५ को सुरुमा ८६ वर्षको उमेरमा सम्पतको निधन भएको थियो । 

## सन्दर्भ 
## यो पनि हेर्नुहोस्
*सेयर बजार क्र्यास
*आर्थिक सङ्कटहरूको सूची
चाम भाषा

**चाम** (चामः ꨌꩌ, ल्याटिन लिपिः Cham) अस्ट्रोनेशियन परिवारको मलायो-पोलिनेसियन भाषा हो, जुन दक्षिणपूर्व एशियाका चामहरूद्वारा बोलिन्छ। यो मुख्यतया चम्पा पूर्व राज्यको क्षेत्रमा बोलिन्छ, जुन आधुनिक दक्षिणी भियतनाममा फैलिएको थियो, साथै कम्बोडियामा पनि महत्त्वपूर्ण जनसङ्ख्याद्वारा बोलिन्छ जुन चम्पाको पतन र पतनको समयमा भागेका शरणार्थीहरूबाट आएको हो। पश्चिमी बोली कम्बोडिया 2,20,000 र भियतनाम 25,000 मानिसहरूले बोल्छन्। पूर्वी बोलिको लागि, भियतनाममा लगभग 73,000 भाषा वक्ताहरू छन्। कुल लगभग 491,448 छन्।

चाम चामिक भाषाहरू सम्बन्धित छ, जुन मुख्य भूमि दक्षिणपूर्व एसिया, इन्डोनेसियाको आचे प्रान्त र हाइनान टापुका भागहरूमा बोलिन्छ। चाम सबैभन्दा पुरानो प्रमाणित अस्ट्रोनेसियन भाषा हो, डोङ येन चाउ शिलालेख प्रमाणित रूपमा चौथो शताब्दी ईस्वीको उत्तरार्धमा रहेको छ। यसमा धेरै बोलीहरू छन्, जसमा पूर्वी चाम (फाफान रङ्ग चाम), क्याम पाइ र पश्चिमी चाम (काम पुर) मुख्य रहेका छन्।  प्राचीन भारतीय लिपि व्युत्पन्न चाम लिपि अझै पनि औपचारिक र धार्मिक उद्देश्यका लागि चामहरू प्रयोग गर्दछन।
वेडेल सागर

**वेडेल सागर** दक्षिणी महासागरको एक भाग हो र यसमा वेडेल गियर छ ।  यसको भूमि सीमा कोट्स ल्याण्ड र अन्टार्कटिक प्रायद्वीपको तटबाट बनेको खाडीले परिभाषित गरेको छ ।  सबैभन्दा पूर्वी बिन्दु केप नर्वेजिया हो जुन राजकुमारी मार्था कोस्ट, क्वीन मौड ल्याण्डमा छ ।  केप नर्वेजियाको पूर्वमा राजा हाकोन सातौं सागर छ ।  समुद्रको दक्षिणी भागको धेरै भाग स्थायी, विशाल आइस शेल्फ क्षेत्र, फिलचनर-रोन आइस शेल्फले ढाकिएको छ ।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
पूँजीगत लाभ कर

**पूँजीगत लाभ कर** '*  () भनेको गैर-वस्तुगत सम्पत्ति बिक्रीमा प्राप्त हुने नाफामा लाग्ने कर हो। सामान्यतया पूँजीगत लाभ स्टक, बन्ड, बहुमूल्य धातु, घर जग्गा  अचल सम्पत्ति र सम्पत्तिको बिक्रीबाट प्राप्त हुन्छ।

सबै देशहरूमा पूँजीगत लाभ कर लाग्दैन, र अधिकांशमा व्यक्ति र कर्पोरेटको लागि करको दर फरक फरक छन्। बहराइन, बार्बाडोस, बेलीज, केमन आइल्यान्ड, आइल अफ म्यान, जमैका, न्युजिल्यान्ड, श्रीलङ्का, सिङ्गापुर र अन्य देशहरूमा पूँजीगत लाभ कर लाग्दैन । न्युजिल्यान्ड र सिङ्गापुर जस्ता केही देशहरूमा, व्यावसायिक व्यापारीहरू र बारम्बार खरिद बिक्री गर्नेहरूलाई व्यावसायिक आयको रूपमा यस्तो नाफामा कर लगाइन्छ। स्विडेन, लगानी बचत खाता (आइएसके-*इन्भेस्टरिङ्स्पार्कन्टो'') सन् २०१२ मा संसदले कोष र इक्विटीमा बचतलाई प्रोत्साहित गर्न सुरु गरिएको थियो। आइएसकेमा पूँजीगत लाभमा कुनै कर छैन, बचतकर्ताले करको वार्षिक निश्चित कम दर तिर्छ। कोष बचतकर्ताहरूले आजकल मुख्यतया लगानी बचत खाताहरू मार्फत कोष बचत गर्न रोज्छन्।  

पूँजीगत लाभ कर नाफामा बिक्री गरिएका बहुमूल्य वस्तुहरू वा सम्पत्तिहरूमा भुक्तानी गरिन्छ। यदि नाफा पर्याप्त छ भने प्राचीन वस्तुहरू, सेयर, बहुमूल्य धातुहरू र घरजग्गा सबै करको अधीनमा हुन सक्छन्। नाफाको सीमा सरकारले तय गरेको हुन्छ। यदि लाभ यो सीमाभन्दा कम छ भने यो करमुक्त हुन्छ। नाफा धेरै जसो अवस्थामा सम्पत्ति बेचेको रकम (वा मूल्य) र यसलाई किनेको रकम बीचको भिन्नता हो।

### क्रोएसिया 
क्रोएसिया पूँजीगत लाभ कर १०% छ।  यो सन् २०१५ मा १२% को दरमा प्रस्तुत गरिएको थियो र सन् २०२१ मा घटेर १०% भयो। 

### आइसल्याण्ड 
१ जनवरी २०१८ देखि आइसल्याण्डमा पूँजीगत लाभ कर २२% छ। यो भन्दा पहिले २०% थियो (एक पूरा वर्षको लागि, २०११ देखि २०१७ सम्म) जुन अघिल्लो वर्षहरूमा प्रगतिशील वृद्धिको परिणाम थियो 

;  २००९ (३० जुन सम्म) :१०%  २००९ (१ जुलाई) :१५%  २०१०: १८%  २०११–२०१७: २०%  २०१८ :२२% 

### भारत 
**वित्तीय वर्ष २०१७-१८ (निर्धारण वर्ष २०१८-१९) का लागि पूँजीगत लाभ करका दरहरू  **

### इन्डोनेसिया 
पूँजीगत लाभ सामान्यतया निश्चित आय दरमा मूल्याङ्कन गरिन्छ। अपवादहरुः

* इन्डोनेसिया अवस्थित जग्गा र/वा भवनहरूको बिक्री: ५% 
* इन्डोनेसिया स्टक एक्सचेन्ज कारोबार गरिएका सेयरहरूको बिक्री। कर बिक्री आय मा ० .०१%  अन्तिम कर हो।

### इटाली 
कर्पोरेट आयकरको पूँजीगत लाभ कर २७.५%। 

व्यक्तिहरूका लागि पूँजीगत लाभले २६% कर लाग्नेछ। 

### मेक्सिको 
मेक्सिको स्टक बजारमा मुनाफाको लागि लाभ करको दर १०% लाभ छ।

### नेपाल 
नेपालमा पूँजीगत लाभ करले कुनै पनि सम्पत्ति वा सम्पत्तिको बिक्रीमा भएको लाभलाई जनाउँछ। १७ जुलाई २०२१ देखि नेपाल सरकार सेयर बिक्रीपछिको लाभमा दीर्घकालीन कर र छोटो अवधिको कर लागु गरेको छ। 

व्यक्तिहरूका लागि, दीर्घकालीन कर दर ब्रोकरेज र कमिसन कटौती पछि लाभको ५% हुन्छ र छोटो अवधिको कर दर ब्रोकारेज र कमिसन कटौतीपछि लाभको ७.५% हुन्छ। 

### श्रीलङ्का 
हाल श्रीलङ्का कुनै पूँजीगत लाभ कर छैन।

### संयुक्त राज्य अमेरिका 
दायाँ|अङ्गुठाकार|500x500पिक्सेल|अमेरिकी पूँजीगत लाभ करको इतिहास
संयुक्त राज्य अमेरिकामा, केही अपवादहरू बाहेक, व्यक्ति र व्यवसायहरूले आफ्ना सबै पूँजीगत लाभको खुद जम्मामा आय कर तिर्छन्। छोटो अवधिको पूँजीगत लाभलाई उच्च दरमा कर लगाइन्छः सामान्य आयकर दर। 

"दीर्घकालीन पूँजीगत लाभ" मा व्यक्तिहरूका लागि कर दर, जुन बेच्नअघि एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि राखिएका सम्पत्तिहरूमा हुने लाभ हो, सामान्य आयकर दरभन्दा कम छ, र केही कर कोष्ठकहरूमा त्यस्ता लाभहरूमा कुनै कर लाग्दैन।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कर
मुन धर्म

**मुन** वा **बुङथिङ** लेप्चा जातिको परम्परागत धर्म हो। यो सातौँ शताब्दीको लेप्चा लामावादी बौद्ध धर्ममा रूपान्तरण हुनुभन्दा पहिलेको हो, र त्यस समयदेखि, लेप्चाहरूले बौद्ध धर्मसँग मिलेर यसको अभ्यास गर्दै आएका छन्। उन्नाइसौं शताब्दीमा क्रिश्चियन मिसनरीहरूको आगमनदेखि नै मुन परम्पराहरू त्यस धर्मसँगै पालन गरिएको छ।

## विश्वास 
मुनको विश्वास प्रणाली जीववाद हो, र प्राकृतिक वातावरणले यसको धेरै आधार प्रदान गर्दछ। प्राकृतिक रूपमा पाइने आत्माहरू औपचारिक समर्पणको वस्तु हुन् र तिनीहरू रूख, चट्टान र नदीहरू जस्ता वस्तुहरूमा बस्छन्। यो एक समकालीन धर्म पनि हो जुन सातौँ शताब्दीमा यसको आगमनदेखि महायान बौद्ध धर्मसँग सह-अस्तित्वमा रहेको छ, जसमा अभ्यासकर्ताहरूले एकै समयमा दुवै धर्महरू पछ्याउँदछन्।

### देवता 
लेप्चा धर्मको प्रमुख देवी नोज्योङ्निउ हुन्। माता-सृष्टिकर्ता एक महिला पृथ्वी देवता हो, यो बुमु हो। अन्य दुई महिला देवताहरू मुन आत्माहरूको प्रमुख हुन्।

परम्परागत लेप्चा विश्वासमा परिवार, कुल (वा वंश, पुत्शो), गाउँ, क्षेत्र र व्यापक स्तरको शासन गर्ने देवताहरू समावेश छन्। कुल देवताहरूको नाम पर्वत शिखर वा नदीहरूको नामबाट राख्न सकिन्छ, जबकि क्षेत्रहरू कञ्चनजङ्घासँग सम्बन्धित देवताहरूको घर हो।

## यो पनि हेर्नुहोस् 
* बोन धर्म
* लेप्चा जाति

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भुटानमा धर्म
मनोभाषाविज्ञान

भाषा र मनोविज्ञानबीचको बहुआयामिक अन्तरसम्बन्धहरूको अध्ययनलाई नै मनोभाषाविज्ञान भनिन्छ। यसमा भाषाको प्रयोग (वा प्रयोगको अभाव) ले दिमागमा पार्ने प्रभाव र दिमागी अवस्थाले भाषा बुझाई र प्रयोगमा पार्ने प्रभाव दुवैलाई अध्ययन गरिन्छ। यसको ध्येय दिमाग वा मस्तिषकमा कसरी भाषाको संसाधन र प्रसोधन हुन्छ भन्ने बुझेर कसरी दिमागले बोलिने र नबोलिने (जस्तै, साङ्केतिक) भाषा कसरी बुझ्छ भन्नेबारे सम्पूर्ण प्रक्रियाहरू पत्ता लगाउनु नै हो। यसमा भाषा बुझाइ मात्र नभएर भाषाको उत्पादन, अर्थात् बोलिचाली वा सङ्केत जनाउने कामको पनि जाँच हुन्छ।

मनोभाषाविद्हरूले व्यवहारको अवलोकन, ई.ई.जी., एफ.एम.आर.आाई., आदि विविध विधि प्रयोग गर्दै  भाषा र दिमागको सम्बन्ध उजागर गर्दछन्।
तुम्लोङ

**तुम्लोङ** भारतको उत्तरपूर्वी राज्य सिक्किमको एउटा गाउँ हो। यो उत्तरी सिक्किम जिल्लाको मङ्गन उप-मण्डलमा अवस्थित छ। यो टिस्टा नदीको सहायक नदी डिक्चु नदीको किनारमा अवस्थित छ।

तुमलोङ सन् १७९३ देखि १८६१ सम्म सिक्किम अधिराज्यको राजधानी थियो। सिक्किम छोग्यालहरूको यहाँ एउटा महल थियो र तल्लो चुम्बी उपत्यकाको चुम्बीमा ग्रीष्मकालीन महल थियो। चो ला पास हुँदै यी दुई स्थानबीच बाटो थियो। सन् १८६१ मा ब्रिटिस राजको अधीनमा रहेको दार्जिलिङ जिल्लासँग नजिक हुनका लागि राजधानी गान्तोकमा सारिएको थियो।

यस स्थानमा सन् १८६१ मा अङ्ग्रेज र सिक्किमबीच तुम्लोङ सन्धिमा हस्ताक्षर भएको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिक्किमको इतिहास
श्रेणी:मङ्गन जिल्लाका सहर र नगरहरू
मूर्तिपूजा

मूर्ति]]
**मूर्तिपूजा** भनेको एक सांस्कृतिक प्रतीक/ छवि वा "मूर्ति" लाई एक देवता मानेर गरिने पूजा हो। अब्राहमिक पन्थहरू (यहूदी, सामरी , इसाई, बहाई धर्म, र इस्लाम) मूर्तिपूजाले अब्राहमिक भगवान बाहेक अरू कुनै कुराको पूजा गर्ने अर्थ राख्छ। एकेश्वरवादी धर्महरूमा, मूर्तिपूजालाई "झूटा देवताहरूको पूजा" को रूपमा लिइन्छ र दस आज्ञा जस्ता ग्रन्थहरूद्वारा निषेध गरिएको छ।

धेरै भारतीय धर्महरूमा (हिन्दू धर्म, बौद्ध धर्म र जैन धर्म), मूर्तिहरूलाई निरपेक्षको प्रतीक , वा आध्यात्मिक विचारको प्रतीक, [1) वा ईश्वरीयको मूर्त रूप मानिन्छ। यो आफ्नो धार्मिक कार्य र पूजा केन्द्रित गर्ने माध्यम हो (*भक्ति*)  प्राचीन इजिप्ट, ग्रीस, रोम, अफ्रिका, एसिया, अमेरिका र अन्य ठाउँका परम्परागत धर्महरूमा, कल्ट छविहरू वा मूर्तिहरूको श्रद्धा पुरातन कालदेखि नै सामान्य अभ्यास भएको छ, र कल्ट छविहरूले धर्मको इतिहास फरक अर्थ र महत्त्व बोकेका छन्। यसबाहेक, एक देवता वा अधिक देवताहरूको भौतिक चित्रणले सँधै विश्वका सबै संस्कृतिहरू प्रख्यात भूमिका खेलेको छ।

## अब्राहमिक पन्थ 
### ईसाई धर्म 
ईसाई धर्ममा मूर्तिपूजाका विचारहरू दस आदेशहरू (Ten Commandments)मध्ये पहिलोमा आधारित छन्।

मूर्तिपूजाको क्रिस्चियन दृष्टिकोणलाई सामान्यतया दुई सामान्य वर्गहरूमा विभाजन गर्न सकिन्छ: क्याथोलिक र पूर्वी अर्थोडक्स दृष्टिकोण जसले धार्मिक प्रतीकहरूको प्रयोगलाई स्वीकार गर्दछ, धेरै प्रोटेस्टेन्ट चर्चहरूको विचार जसले प्रतीकको प्रयोगलाई धेरै प्रतिबन्धित गर्दछ। यद्यपि, धेरै प्रोटेस्टेन्टहरूले क्रसको चिन्हलाई प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरेका छन्।

## भारतीय धर्म 
### हिन्दू धर्म
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
किलोवाट-घण्टा

**किलोवाट-घण्टा** (एकाइ प्रतीक **kW ¶h** वा kW h′ सामान्यतया kWh′ ) ३.६ मेगाजुल बराबर ऊर्जाको एक गैर-एसआई एकाइ हो। एक किलोवाट पावरले एक घण्टामा उत्सर्जन वा खपत गर्ने उर्जा नै हो।  किलोवाट-घण्टा विद्युतीय उपयोगितामा आपूर्ति गरिने विद्युतीय ऊर्जाका लागि सामान्य बिलिङ एकाइ हो। 

## परिभाषा 
**किलोवाट-घण्टा** एक किलोवाट (kW) एक घण्टा सञ्चालन गर्न ( द्वारा गुणन) आवस्यक बराबर ऊर्जाको एक मिश्रित एकाइ हो । अन्तर्राष्ट्रिय एकाइ प्रणाली (एस आइ आइ) -यस बिचमा ऊर्जाको एकाइ जुल (सिम्बोल जे) हो। एक वाट परिभाषा अनुसार एक जूल प्रति सेकेन्ड हो, र एक घण्टामा ३६०० सेकेन्डहरू छन्, एक **किलोवाट घन्टा**मा ३६०० किलोजुल वा ३.६ मेगाजुल बराबर हुन्छ।&nbsp;&nbsp;
## एकाइ रूपान्तरण
To convert a quantity measured in a unit in the left column to the units in the top row, multiply by the factor in the cell where the row and column intersect.

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
कार्बन मोनोअक्साइड

**कार्बन मोनोअक्साइड** (रासायनिक सूत्र: CO) एक विषाक्त, ज्वलनशील ग्यास हो। यो रंगहीन, गन्धहीन, स्वादहीन र हावा भन्दा थोरै कम घना हुन्छ। कार्बन मोनोअक्साइडमा एउटा कार्बन अणु र एउटा अक्सिजन अणु ट्रिपल बन्डद्वारा जोडिएका हुन्छन्। यो सबैभन्दा सरल कार्बनको अक्साइड हो। कोअर्डिनेसन कम्प्लेक्समा, कार्बन मोनोअक्साइड लिग्यान्डलाई *कार्बोनिल* भनिन्छ। यो औद्योगिक रसायनमा धेरै प्रक्रियाहरूमा एक प्रमुख अंश हो ।

कार्बन मोनोअक्साइडको सबैभन्दा सामान्य स्रोत कार्बन युक्त यौगिकहरूको आंशिक दहन हो। धेरै वातावरणीय र जैविक स्रोतहरूले पनि कार्बन मोनोअक्साइड उत्पादन गर्छन्। उद्योगमा, कार्बन मोनोअक्साइड औषधी, ड्रग्स, सुगन्ध, र ईन्धन सहित धेरै यौगिकहरूको उत्पादनको लागि महत्त्वपूर्ण छ। वायुमण्डलमा उत्सर्जन भएपछि, कार्बन मोनोअक्साइडले जलवायु परिवर्तन योगदान पुर्याउने धेरै प्रक्रियाहरूलाई असर गर्छ।

## भौतिक र रासायनिक गुणहरू 
## प्रदुषण तथा स्वास्थ प्रभाव 
## उत्पादन 
### औद्योगिक उत्पादन 
कार्बन डाइअक्साइडको एक प्रमुख औद्योगिक स्रोत प्रड्युसर ग्याँस हो। प्रड्युसर ग्याँस कार्बन मोनोअक्साइड र नाइट्रोजनको मिश्रण हो, जुन कार्बनको अधिकता हुँदा उच्च तापक्रममा हावामा कार्बनको दहनबाट बनिन्छ। ओभनमा, हावालाई कोकबाट पार गरिन्छ। 

सुरुमा उत्पादन गरिएको  ले तातो कार्बनसँग प्रतिकृया गरी CO बन्छ। कार्बनसँग कार्बनडाइअक्साइडको प्रतिक्रियालाई बौडोअर्ड प्रतिक्रियाको रूपमा वर्णन गरिएको छ। ८००°C भन्दा माथि, CO प्रमुख उत्पादन होः&nbsp;

 CO2 (g) + C (s) → 2 CO (g) (Δ*H*r = 170 kJ/mol)

:

अर्को स्रोत "वाटर ग्याँस" हो। वाटर ग्याँस भनेको हाइड्रोजन र कार्बन मोनोअक्साइडको मिश्रणहो। वाष्प र कार्बनको एन्डोथर्मिक प्रतिक्रियाको माध्यमबाट उत्पादन हुन्छ।

H2O (g) + C (s) → H2 (g) + CO (g) (Δ*H*r = 131 kJ/mol)

प्राकृतिक ग्याँस र अन्य इन्धनहरूबाट अन्य समान "सिन्थेसिस ग्याँस"  प्राप्त गर्न सकिन्छ।

## प्रयोग 
### रासायनिक उद्योग 
### धातु विज्ञान 
### लेजर 
कार्बन मोनोअक्साइडलाई उच्च-शक्ति इन्फ्रारेड लेजरमा लेसिङ माध्यमको रूपमा पनि प्रयोग गरिएको छ।

### मंगल ग्रहमा इन्धनको रूपमा प्रस्तावित प्रयोग 
कार्बन मोनोअक्साइडलाई मंगल ग्रहमा इन्धनको रूपमा प्रयोग गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। 

कार्बन मोनोअक्साइड/अक्सिजन इन्जिन प्रारम्भिक सतह यातायात प्रयोगको लागि सुझाउ दिइएको छ किनकि कार्बन मोनोअक्साइड र अक्सिजन दुबैलाई मंगल ग्रहको कार्बन डाइअक्साइड वातावरणबाट जिरकोनिया इलेक्ट्रोलिसिसद्वारा उत्पादन गर्न सकिन्छ, कुनै पनि मंगल जल स्रोतहरू प्रयोग नगरी हाइड्रोजन प्राप्त गर्न, जुन मिथेन वा कुनै पनि हाइड्रोजन-आधारित ईन्धन बनाउन आवश्यक पर्दछ।

## जैविक र शारीरिक गुणहरू 
### फिजियोलोजी 
#### चिकित्सा 
### माइक्रोबायोलोजी 
#### खाद्य विज्ञान 
### विषाक्तता 
#### हतियारकरण 
प्राचीन इतिहासमा, ह्यानिबलले दोस्रो प्युनिक युद्धको समयमा कोइला धुवाँले रोमन कैदीहरूलाई मृत्युदण्ड दिए।

केही सफाया शिविरमा नरसंहार समयमा चेल्मोनोमा ग्यास भ्यानहरू सबैभन्दा उल्लेखनीय, र एक्शन टी४ "इच्छामृत्यु" कार्यक्रममा कार्बन मोनोअक्साइड प्रयोग गरिएको थियो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
बर्फोक

**बर्फोक** सिक्किमको मङ्गन जिल्लाको मङ्गन उपविभागको एउटा गाउँ हो। यस गाउँको कुल भौगोलिक क्षेत्रफल ८३६.१५ हेक्टर रहेको छ। बर्फोकको कुल जनसङ्ख्या ५८६ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ३०७ र महिलाको जनसङ्ख्या २७९ रहेको छ। बर्फोक गाउँको साक्षरता दर ७१.१६% रहेको छ जसमध्ये ७६.५५% पुरुष र ६५.२३% महिला साक्षर छन्। बर्फोक गाउँमा करिब १ घर छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:मङ्गन जिल्लाका सहर र नगरहरू
तिमी चिया बारी

thumb|300px|तिमी चिया बारी

सिक्किमका अन्तिम शासक तत्कालीन राजा पाल्देन थोन्डुप नामग्यालले सन् १९६९ मा स्थापना गरेको तिमी चिया बारी भारतको उत्तरपूर्वी राज्य सिक्किमको नाम्चीमा अवस्थित छ। यो सिक्किमको एक मात्र चिया बारी हो र यसलाई भारत र विश्वमा सर्वश्रेष्ठ मध्ये एक मानिन्छ। उच्च गुणस्तरको चिया उत्पादन हुन्छ, जसको अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा माग छ। बगैँचा बिस्तारै ढलान भएको डाँडामा राखिएको छ।

## लोकप्रियता 
यस चिया बारीमा उत्पादित चिया कोलकाता टी अक्सन सेन्टरमा लिलाम गरिन्छ र यसको चियाको लागि सबैभन्दा बढी बोलपत्र प्राप्त गर्न सफल भएको छ। यसको निर्यात सम्भाव्यता क्रमशः बढ्दै गएको छ र बगानको चिया बोर्डले अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने प्रयास गरिरहेको छ। सिक्किममा चियाको उत्पादन बढाउने प्रयासमा सिक्किमको उद्योग विभागले उद्यमीहरूलाई सिक्किममा थप चिया बारीहरू स्थापना गर्न खुला निमन्त्रणा दिएको छ।

## पुरस्कार 
भारतीय चिया बोर्डले सन् १९९४ र १९९५ मा लगातार दुई वर्षसम्म तिमी चिया बारीलाई 'अल इन्डिया क्वालिटी अवार्ड' प्रदान गरेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिक्किमका संरक्षित क्षेत्रहरू
रुम्टेक गुम्बा

**रुम्टेक गुम्बा**, जसलाई **धर्म चक्र केन्द्र** पनि भनिन्छ, राजधानी गान्तोक नजिकै सिक्किम राज्यमा अवस्थित एक गुम्बा हो। यो ग्याल्वाङ कर्मापाको निर्वासनमा रहेको स्थान हो, जसको उद्घाटन सन् १९६६ मा १६औँ कर्मापाले गरेका थिए। यो तिब्बती बौद्ध धर्मको कर्मा काग्यु विद्यालयभित्र साम्प्रदायिक तनावको केन्द्रबिन्दु पनि हो जुन १७औँ कर्मापा विवादको विशेषता हो।

यो गुम्बा अहिले सिक्किमको सबैभन्दा ठुलो गुम्बा हो। यो भिक्षुहरूको समुदायको घर हो र जहाँ उनीहरूले कर्म काग्यु वंशको अनुष्ठान र अभ्यासहरू गर्छन्। सुनको स्तूपमा १६औँ कर्मापाका अवशेषहरू छन्। उक्त भवनको ठीक अगाडि कर्मश्री नालन्द उच्च बौद्ध अध्ययन संस्थाननामक कलेज छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:सिक्किममा बौद्ध गुम्बाहरू
श्रेणी:गान्तोक
श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारतमा पर्यटन
जिरे खुर्सानी

**जिरे खुर्सानी** एक लोकप्रिय नेपाली हास्य धारावाहिक शृङ्खला थियो जुन हरेक बुधबार राति ९ बजे नेपाल टेलिभिजन प्रसारण हुने गर्दथ्यो।  यो नेपालमा सबैभन्दा धेरै हेरिने टेलिभिजन कार्यक्रमहरू मध्ये एक थियो। यसको निर्माण मिडिया हब प्रालिद्वारा निर्माण गरिएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय र वेब प्रसारणका लागि *जिरे खुर्सानी* विशेष प्रतिलिपि अधिकार राम सरस्वती (रामसर मिडिया प्रालि)सँग रहेको छ।

## प्रारम्भ 
यो शृङ्खला सन् २००३ मा सुरु भएको थियो र १२ वर्षको निरन्तर प्रसारणपछि सन् २०१५ मा प्रशारण बन्द भएको थियो। यसको निर्माण तथा निर्देशन कार्यक्रमको मुख्य कलाकार रहेका जितु नेपाल र शिवहरी पौडेलले गरेका थिए।

## पात्रहरू 
*

## कथावस्तु 
जिरे खुर्सानीले दैनिक मानिसहरूले भोगिरहेका सामाजिक समस्याहरूलाई हास्यपूर्ण तरिकाले चित्रण गरेको छ। कार्यक्रममा शिवहरी पौडलका दुई श्रीमतीहरू आफ्ना छोराहरूसँग एउटै छतमुनि बस्ने बहुविवाहको कुरा मुद्दा पनि प्रस्तुत गरिएको छ।

जितु नेपालले मुन्द्रेको भूमिका निर्वाह गरेका छन् जसले आफू आफ्नो सम्पूर्ण परिवारमा एसएलसी पास गर्ने पहिलो व्यक्ति भएकोमा निकै गर्वका साथ बताउँछन्। उनले वर्षभरि ऊनको टोपी र धेरै गहना लगाउँछन्। उनका पिता असिना प्रसादको भूमिका शिवहरी पौडलले निभाएका छन्, जसलाई सधैँ "मुखामा हन्नू जास्तो" भन्ने बानी छ। उनका दुई पत्नी छन् जसमध्ये पछिल्लो मुन्द्राकी आमा हुन्। अर्को ठूली हुन्, जसको छोरा भोके हो।

मामाको भूमिका किरण के. सी. ले निर्वाह गरेका छन् जसलाई "ए राता मकै" भन्ने बानी छ र उनको विवाह एउटी धनी शेर्पा केटीसँग भएको थियो जसले उनलाई केवल इच्छाको रूपमा प्रयोग गर्छिन्। कार्यक्रम एक बेचैन र हल्ला परिवार वरिपरि घुम्छ। मुन्द्राका ठुलो बा को भूमिकामा राजाराम पौडलको पनि विशेष भूमिका रहेको छ।

## बन्द 
मिडिया हबले समयमा पैसा दिन नसकेर विगतमा पनि लामो समय जिरे खुर्सानी बन्द भएको थियो । तर, पुरानो पैसा चुक्ता गर्ने र अब पैसाको समस्या आउन नदिने भनेर आश्वासन पाएपछि २५ हप्ता अगाडिदेखि जितुले जिरे खुर्सानीलाई पुन अघि बढाएका थिए। तर मिडिया हब पुरानै समस्यामा देखिएको जितुले बताएका थिए। 

२०७५ मा नेपाल टेलिभिजनबाट प्रसारण हुने हास्य टेलिशृङ्खलाहरू मेरी बास्सै, जिरे खुर्सानी र भद्रगोल पुन प्रसारण हुने कुरा सार्वजनिक भएको थियो। 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* मिडिया हब नेपाल
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन शृङ्खलाहरू
सेकेन्ड लेफ्टिनेन्ट

अधिकांश सशस्त्र सेनामा, **सेकेन्ड लेफ्टिनेन्ट** जुनियर कमिशन्ड अधिकृत सैन्य पद हो। यो सामान्यतया लेफ्टिनेन्ट वा फर्स्ट लेफ्टिनेन्टभन्दा तल राखिन्छ।

## अष्ट्रेलिया 
अस्ट्रेलियाली सेनामा सेकेन्ड लेफ्टिनेन्टको पद सन् १९८६ सम्म अस्तित्वमा थियो।

## संयुक्त अधिराज्य र अन्य राष्ट्रमण्डल देशहरू 
सेकेन्ड लेफ्टिनेन्टको पद (2Lt) सन् १८७७ मा ब्रिटिस सेना मा सुरु भएको थियो ।  सब-लेफ्टिनेन्ट अल्पकालीन पदलाई प्रतिस्थापन गर्न सुरु गरिएको थियो, यो श्रेणी सन् १८८१ मा समाप्त भयो तर सन् १८८७ मा पुनः प्रस्तुत गरियो। 

## संयुक्त राज्य अमेरिका 
अङ्गुठाकार|175x175पिक्सेल|संयुक्त राज्य अमेरिकाको सशस्त्र बलको दोस्रो लेफ्टिनेन्ट दर्ज्यानी चिन्ह।
संयुक्त राज्य अमेरिकामा, सेकेन्ड लेफ्टिनेन्ट सेना, मरीन कर्प्स, एयर फोर्स, र स्पेस फोर्स अधिकांश कमिशन्ड अफिसरहरूका लागि प्रवेश-स्तरको पद हो। 

## बङ्गलादेश 
बङ्गलादेश सेना र बङ्गलादेश नौसेना मुक्ति युद्धदेखि नै सेकेन्ड लेफ्टिनेन्टको पद रहेको छ। यो लेफ्टिनेन्ट भन्दा तलको र मास्टर वारेन्ट अफिसर भन्दा माथिको पद हो। सेनामा,सेकेन्ड लेफ्टिनेन्टले इकाइमा प्रशासनिक अधिकारी वा स्टाफ अफिसरको रूपमा काम गर्दछ। नौसेनामा सेकेन्ड लेफ्टिनेन्टको पद  छैन। यसको समकक्ष उप-लेफ्टिनेन्ट हुन्छ। 

## नेपाल 
नेपाली सेना सेकेन्ड लेफ्टिनेन्ट बाराअबाराको दर्जालाई सहायक सेनानी भनिन्छ ।

## सन्दर्भहरू
पूर्णबहादुरको सारङ्गी

**पूर्णबहादुरको सारङ्गी** सन् २०२४ मा महेश दवाडीद्वारा लिखित र सरोज पौडेलद्वारा निर्देशित एक नेपाली सामाजिक नाटक चलचित्र हो। सेभेन सीज सिनेमा र बासुरी फिल्मस्को ब्यानरमा निर्माण भएको फिल्मलाई विनोद पौडेल र प्याट्रिक सुवेदीले निर्माण गरेका हुन्। चलचित्रमा विजय बराल, मुकुन भुसाल, अञ्जना बराइली र प्रकाश सपुतको अभिनय रहेको छ। चलचित्रले गन्धर्व समुदायको सङ्घर्षलाई उजागर गरेको छ, सांस्कृतिक संरक्षण, प्रेम, वियोग र शिक्षामा पहुँचका लागि उनीहरूले सामना गर्नुपरेका चुनौतीहरूमा केन्द्रित छ। यसले सामाजिक र आर्थिक कठिनाइहरूको बीचमा उनीहरूको लचिलोपनलाई चित्रण गर्दछ।

हिन्दुधर्मावलम्बीको महान् चाड तिहारको तेस्रो दिन लक्ष्मीपूजाको पावन अवसरमा सन् २०२४ अक्टोबर ३१ मा यो चलचित्र प्रदर्शनमा आएको थियो। समीक्षकको सकारात्मक प्रतिक्रियाका साथ रिलिज भएको यस चलचित्रले विशेषगरी विजय बरालको अभिनय, कथा, निर्देशन र भावनात्मक वजनका लागि दर्शकको ताली पाएको थियो। नेपाली सिनेमाको इतिहासमा बक्स अफिसमा अभूतपूर्व प्रदर्शनका साथ, यो चलचित्र सर्वकालिक ब्लकबस्टरको रूपमा उदायो र केवल दुई हप्तामा नेपालमा सबैभन्दा धेरै कमाई गर्ने चलचित्र बन्न सफल भयो।

## कथा 
नेपालको ग्रामीण गाउँमा कमल गन्धर्वले आफ्नी छोरीले हजुरबुबाको बारेमा सोध्दा आफ्नो विगत सम्झन्छन्। कमलका पिता पूर्णबहादुर गन्धर्व एक गरीब सारङ्गी वादक थिए जसले गन्धर्वहरूप्रति सामाजिक अनादरसँग सङ्घर्ष गरे। पूर्णबहादुरले बाटुलीसँग विवाह गरे पनि गरिबीका कारण उनीहरूको जीवन कष्टकर हुन्छ। बटुली, आफ्नो छोरा कान्छाको लागि राम्रो जीवनको आशामा, उसलाई शहरमा लैजाने योजना बनाउँदछ तर उसको बाल्यकालको साथी हर्केले धोका दिन्छ, जसले उसको बेवफाईको अफवाह फैलाउँछ।

पूर्णबहादुरले आफ्नो बुबाको मृत्युमा शोक मनाइरहेका बेला आफ्नो छोरा कान्छा (पछि कमल नाम करण गरिएको) लाई राम्रो भविष्यको आशामा विद्यालय पठाउने निर्णय गरे। स्कुले नाटकमा डाक्टरको भूमिका खेल्दा पाएको सम्मानबाट प्रभावित कमल चिकित्सक बन्ने सपना देख्छन्। कमलले आफ्नो बुबाको सुरक्षाको लागि परीक्षामा अनुत्तीर्ण भएको बारे झूट बोल्ने लगायत आर्थिक कठिनाइहरूको सामना गरे तापनि अन्ततः उनी चिकित्सक बन्छन्। यद्यपि, निरक्षरताका कारण कमलको सफलताको बारेमा अनभिज्ञ उनका बुबा, छोराले आफ्नो सपना पूरा गरेको थाहा पाउनु अघि नै मृत्यु हुन्छ।

वर्तमानमा, कमलले आफ्नो परिवारको इतिहासलाई सम्झन्छन् र सही समय आएपछि आफ्नी हजुरआमाको कथा साझा गर्ने वाचा गर्छन्।

## कलाकार 
* विजय बराल: पूर्णबहादुर गन्धर्व
* अञ्जना बराइली: पूर्णबहादुरकी श्रीमती बाटुली
* प्रकाश सपुत: कमल गन्धर्व (कान्छा), पूर्णबहादुरका छोरा
* स्वयम केसी: युवा कमल
* मुकुन भुषाल: बिरे, पूर्णाका काका
* बुद्धि तामाङ: ढाक्रे माइला
* माओत्से गुरुङ: पसल साहु
* देशभक्त खनाल: पूर्णबहादुरका पिता, बाटुलीका ससुरा र कान्छाका हजुरबुवा
* भोलाराज सापकोटा: शिक्षक
* बिनोद न्यौपाने: हर्के

## सङ्गीत 
## यो पनि हेर्नुहोस्
* नेपालमा सर्वाधिक कमाइ गरेका चलचित्रहरूको सूची
* नेपाली चलचित्रहरूको सूची
* सबैभन्दा महँगो नेपाली चलचित्रहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
* 

श्रेणी:नेपाली नाटक चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली चलचित्रहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका चलचित्रहरू
श्रेणी:सन् २०२४ का चलचित्रहरू
पहिलो उद्धव थापा मन्त्रिपरिषद्

**उद्धव थापाको** पहिलो मन्त्रिपरिषद् कोशी प्रदेशको पाँचौं प्रदेश सरकार थियो । गत असार २२ गते कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा उद्धव थापाले सपथ लिएपछि पूर्व मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले विश्वासको मत जित्न नसकेपछि यो गठन भएको हो ।

## इतिहास 
वर्तमान मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले विश्वासको मत जुटाउन नसकेपछि उद्धव थापा मुख्यमन्त्री बनेका छन् । थापाले मुख्यमन्त्री बन्ने ४७ सिट (सभामुखसहित) बहुमतको दाबी गरेका छन् ।

## मन्त्रालयहरू 
## सन्दर्भहरू
तुलसीपुर राज्य

अङ्गुठाकार|302x302पिक्सेल|तुलसीपुर वंशका चौहान सरदार हरदयाल सिंह
अङ्गुठाकार|249x249पिक्सेल|४९औँ चौहान (तुलसीपुरका ठाकुर प्रचण्ड सिंह)
**तुलसीपुर राज्य** भारतको अवध क्षेत्रको एउटा सानो राज्य थियो जुन पछि ब्रिटिस राजअन्तर्गत आगरा र अवधको संयुक्त प्रान्त बन्यो। तुलसीपुरको सिमानाशिवालिकहरूको डुन्डवा पर्वतमालाभन्दा उत्तरतिर दाङ र देउखुरी उपत्यका फैलिएको थियो। दाङ र देउखुरी उपत्यका पछि नेपालको भाग बन्यो। यो परम्परागत रूपमा थारू जाति बसोबास गर्ने क्षेत्रहरू मध्ये एक थियो। 

तुलसीपुर राज्य लगभग १५० गुणा १५० माइल थियो। &nbsp;यसको सिमाना उत्तरमा सल्यान राज्य (नेपाल) र प्युठान, दक्षिणमा बलरामपुर रियासत (भारत), पूर्वमा मादी नदी (नेपाल) र अर्नाला नदी (बस्ती, भारत) र पश्चिममा बहराइच (भारत) थियो।

सन् १७८६ मा विलय हुनु अघिसम्म, तुलसीपुर राज्यलाई पहाडी क्षेत्र केन्द्रित *बाइसे राज्य*  मध्ये एक राज्यको रूपमा गणना गरिएको थियो।

## इतिहास 
परम्पराअनुसार तुलसीपुरको उत्पत्ति पौराणिक श्रावस्ती राज्यमा पुग्छ।

तुलसीपुर-दाङका राजाहरू चौहान राजपूत खानदानका थिए। उनीहरूलाई ठाकुर उपाधिले सम्बोधन गरिन्थ्यो । चौघेरा (घोराही, दाङ) बाट उनीहरूले दाङ र देउखुरी उपत्यका साथै शिवालिकहरू दक्षिणमा तुलसीपुर राज्य वरपरका क्षेत्रहरूमा शासन गरे, जुन अहिले भारतमा छ।

नेपालको एकीकरणको समयमा, शिवालिक र उत्तरका उपत्यकाहरूको भाग नेपाललाई दिइएको थियो। बाँकी भुभाग, भारतको अवध सामन्त राज्य तुलसीपुर राज्यको रूपमा परिचित भए।

सन् १८५० को दशकमा शासक  परिवारमा सम्पत्तिको लागि आन्तरिक द्वन्द भयो र सन् १८५६मा ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनीले राजालाई दबाब दिन सशस्त्र सेना पठायो। राजा आफूले उठाएको मालमोत(जग्गा राजस्व) कम्पनीलाई दिन अस्वीकार गर्दै आएकाधेरै तालुकुदारहरू मध्ये एक थिए, र अब कम्पनीले हालको राजस्व मात्र नभई बक्यौता पनि खोजिरहेको थियो।१८५७ को भारतीय विद्रोहको समयमा, तालुकदारका ५०० जना मानिसहरूले लखनऊको घेराबन्दी विद्रोही बलको हिस्सा बनेका थिए र  तुलसीपुरकी रानी ईश्वरी देवी एक प्रमुख व्यवस्था विरोधी व्यक्तित्व थिइन्। 

विद्रोहपछि , १८५९ मा  तुलसीपुर राज्य ब्रिटिस राज द्वारा विलय  गरियो, उत्तर-पश्चिमी प्रान्त र अवध, ब्रिटिस भारतको प्रान्तहरू मध्ये एकको हिस्सा बन्यो।
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
### ग्रन्थसूची
 
श्रेणी:उत्तर प्रदेशको इतिहास
श्रेणी:नेपालका साम्राज्य र राज्यहरू
श्रेणी:एसियाका भूतपूर्व राजतन्त्रहरू
श्रेणी:भारतका साम्राज्य र राज्यहरू
नेपालको प्रवेशाज्ञा नीति

**नेपालको प्रवेशाज्ञा नीति**ले अधिकांश देशका नागरिकलाई अनलाइन पर्यटक प्रवेशाज्ञा वा अन अराइभल प्रवेशाज्ञा प्राप्त गर्न अनुमति दिन्छ भने भारतका नागरिकलाई आवतजावतको स्वतन्त्रता दिइएको छ। तर, अन्य मुलुकका नागरिकले भने नेपाली कूटनीतिक नियोगमध्ये कुनै एकबाट प्रवेशाज्ञा लिनुपर्ने हुन्छ।

सबै आगन्तुकसँग आगमन मितिले कम्तिमा ६ महिनाको लागि मान्य राहदानी हुनु पर्दछ र १ वर्षमा बढीमा १५० दिनको लागि नेपालमा बस्न अनुमति दिइन्छ।

## प्रवेशाज्ञा नीति नक्सा
## स्वतन्त्र आवतजावत 
भारतीय नागरिकलाई नेपाल प्रवेशका लागि प्रवेशाज्ञा आवश्यक पर्दैन। सन् १९५० को भारत–नेपाल शान्ति तथा मैत्री सन्धिको धारा ७ ले पारस्परिक आधारमा दुई देशबीच निर्वाध आवतजावत गर्न अनुमति दिने भएकाले उनीहरू स्थायी रूपमा देशमा बस्न सक्छन्। भारतीय नागरिकले भारतबाट नेपाल प्रवेश गर्न भारतीय राहदानी वा तस्वीर सहितको मतदाता परिचयपत्र प्रयोग गर्न सक्नेछन्।

## आगमनमा प्रवेशाज्ञा 
विदेशी नागरिकहरूले आगमनमा प्रवेशाज्ञा प्राप्त गर्न सक्दछन् र आगन्तुकलाई १५, ३० वा ९० दिन भन्दा बढी बस्न अनुमति दिँइदैन। यसबाहेक, विदेशी नागरिकहरूले विमानस्थलमा कियोस्कमार्फत प्रवेशाज्ञा प्राप्त गर्न सक्दछन्।

अस्थायी राहदानी धारकहरू कुनै पनि युरोपेली सङ्घ सदस्य राष्ट्रद्वारा जारी अस्थायी राहदानी नभएसम्म योग्य हुँदैनन्।

निम्नमा आगमनमा प्रवेशाज्ञा उपलब्ध छ:
* त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, काठमाडौँ
* वीरगन्ज (भारतीय सिमाना)
* भीमदत्त (भारतीय सिमाना)
* धनगढी (भारतीय सिमाना)
* नेपालगन्ज (भारतीय सिमाना)
* काँकडभिट्टा (भारत सिमाना)
* कोदारी (चीन सिमाना, पारी: खासा)
* सिद्धार्थनगर (भारत सीमा)

### नि:शुल्क आगमनमा प्रवेशाज्ञा 
दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन (सार्क) का सदस्य राष्ट्रका नागरिक (अफगानिस्तानबाहेक) ले ३० दिनको लागि आगमनमा निःशुल्क प्रवेशाज्ञा प्राप्त गर्न सक्नेछन्:

## असामान्य राहदानी 
देहायका मुलुकका कूटनीतिक वा सेवा राहदानी वाहकले ९० दिनसम्म (अन्यथा उल्लेख नगरिएमा) बिना प्रवेशाज्ञा नेपाल प्रवेश गर्न सक्नेछन्।

*सन् २०२४ को सेप्टेम्बरमा इन्डोनेसियासँग कूटनीतिक र सेवा राहदानीधारीका लागि प्रवेशाज्ञा छुट सम्झौता मा हस्ताक्षर भएको थियो, तर यो अझै अनुमोदन भएको छैन।

*सन् २०२४ को सेप्टेम्बरमा सर्बियासँग कूटनीतिक र आधिकारिक राहदानीधारीका लागि प्रवेशाज्ञा छुट सम्बन्धी सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो।

## अनलाइन पर्यटक प्रवेशाज्ञा 
विदेशी नागरिकले नेपाल प्रवेशका लागि अनलाइन पर्यटक प्रवेशाज्ञा पनि प्राप्त गर्न सक्नेछन्।

## अग्रिम प्रवेशाज्ञा आवश्यक 
निम्न देश र क्षेत्रका नागरिकहरूले नेपाली कूटनीतिक नियोगहरूमा प्रवेशाज्ञाको लागि आवेदन दिनुपर्नेछ:

## पर्यटक तथ्याङ्क 
पर्यटन प्रयोजनका लागि नेपाल आएका अधिकांश पर्यटकहरू निम्न देशहरू (भारत बाहेक) बाट आएका थिए:

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* अध्यागमन विभाग 
** अनलाइन सेवाहरू (प्रवेशाज्ञा सहित)

श्रेणी:नेपालको परराष्ट्र सम्बन्ध
श्रेणी:देश अनुसार प्रवेशाज्ञा नीति
नेपालमा वडा विभाजन

**वडा** नेपालको स्थानीय सरकारको सबैभन्दा सानो एकाइ हो। ७५३ मा विभाजित स्थानीय तह (गाउँपालिका र नगरपालिका) लाई थप ६ हजार ७ सय ४३ वडामा विभाजन गरिएको छ। यी वडाहरू पहिले एकल गाविस वा गाविसको एक भाग थिए। एक स्थानीय तहलाई न्यूनतम पाँच वडा वा बढीमा ३३ वडामा विभाजन गरिएको छ।

## वडा सङ्ख्या (जिल्ला र प्रदेश)
## वडा सङ्ख्या (स्थानीय तह)
नेपालमा ७५३ स्थानीय तहहरू छन् जसलाई थप ६,७४३ वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ जुन नेपालको स्थानीय सरकारको सबैभन्दा सानो एकाइ हो

 

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:नेपालमा स्थानीय सरकार
श्रेणी:नेपालको प्रशासनिक विभाजन
जलालगढ किल्ला

**जलालगढ किल्ला** पूर्णिया, बिहार, भारतको २० किलोमिटर उत्तरमा अवस्थित ३०० वर्षभन्दा पुरानो भग्नावशेष किल्ला हो।किल्ला १७२२ मा पूर्णियाका फौजदार सैफ खान द्वारा निर्माण गरिएको थियो।

किल्ला एक ठूलो चतुर्भुज संरचना हो र यसमा उच्च पर्खालहरू छन् जसले पर्खाललाई नेपाली आक्रमणबाट जोगाउन मद्दत गर्यो। किल्ला इस्लामिक वास्तुकलाको सौन्दर्यको मूर्त रूप हो।

## पुनर्स्थापना 
जनवरी २०१२ मा बिहारका मुख्यमन्त्री नितिश कुमारले बिहार सरकारले किल्लाको जीर्णोद्धार र मर्मत गर्ने घोषणा गरे। उनले पूर्णिया जिल्ला अधिकारीहरूलाई यो पुनर्स्थापना कार्य गर्न आदेश दिए।

## सन्दर्भहरू
गिनीका राष्ट्रपतिहरूको सूची

यस लेखमा गिनीका राष्ट्रपतिहरूलाई सूचीबद्ध गरिएको छ। देशले संवैधानिक जनमत सङ्ग्रहमा फ्रान्सेली समुदायमा सामेल हुन अस्वीकार गरेपछि सन् १९५८ मा, फ्रान्सबाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो।

## कार्यकाल 
सन् २०२१ सम्ममा गिनीको संविधानमा राष्ट्रपतिका लागि दुई कार्यकालको सीमा तोकिएको छ। यो सीमा सन् २००१ मा कोँतेका लागि र सन् २०२० मा कोँदे लागि हटाइएको थियो।

## सूची 
## टिप्पणीहरू 
## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
; सरकार
* गिनी सरकारको आधिकारिक वेबसाइट
*गिनीको राज्य संरचना

*
चेतनारायण आचार्य

**चेतनारायण आचार्य** एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्, जो नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)सँग सम्बन्धित छन्। उनी ०७ साउन २०८१ देखि लुम्बिनी प्रदेशको मुख्यमन्त्रीको जिम्मेवारीमा छन्। आचार्य २०७४ सालदेखि अर्घाखाँची १ (क) बाट लुम्बिनी प्रदेशसभा सदस्यका रुपमा कार्यरत छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
नेपाल प्रिमियर लिग २०८१

**नेपाल प्रिमियर लिग**, प्रायोजनका कारण अर्को नाम **सिद्धार्थ बैंक एनपिएल**, नेपालमा हरेक वर्ष आयोजना हुने पुरुष ट्वान्टी–२० (टी–२०) क्रिकेट लिग हो। नेपाल क्रिकेट सङ्घ द्वारा स्थापित यस लिगको यो संस्करणमा आठ वटा प्रदेश/सहरमा आधारित टोलीहरू रहेका छन्। प्रतियोगिता २०८१ साल मङ्सिर १५ देखि ६ पौष २०८१ सम्म आयोजना गरिएको थियो।

## लिलामी र सम्झौता 
टोलीको स्वामित्वको लागि लिलामी २०८१ भदौ २० मा आयोजित गरिएको थियो। पोखरा सबैभन्दा महङ्गो टिम थियो, जसको लागत ३ करोड ५७ लाख रुपैयाँ भन्दा बढी थियो। पहिलो एनपिएल सत्रको लागि, प्रत्येक टोलीको घरेलु लिलामीको लागि ९० लाख रूपैयाको तलब सीमा थियो। २०८१ भदौ २९ मा मार्कीका आठ खेलाडीलाई सूचिकृत गरिएको थियो। सन्दीप लामिछाने, कुशल मल्ल, आसिफ शेख, सोमपाल कामी, करण केसी, रोहित पौडेल, कुशल भुर्तेल र दीपेन्द्रसिंह ऐरीलाई मार्की खेलाडीको रूपमा वर्गीकृत गरिएको थियो।

## टोली तथा खेलाडीहरू
२०८१ असोज २० मा, खेलाडीहरूको लिलामी भएको थियो।

* *छड्के*मा मार्की खेलाडीहरू आ-आफ्नो टोलीका छन्।

## स्थान
## अभ्यास खेलहरू 
लिग चरण सुरु हुनुअघि मूलपानी क्रिकेट मैदानमा चार अभ्यास खेलहरू खेलिएका थिए।

----

----

----

## टोलीहरू र स्थिति
### अङ्क तालिका 
## जित-हार तालिका
## खेल सारांश तालिका
## समूह चरण 
सबै खेल तालिका २०८१ मङ्सिर ३ गते सार्वजनिक गरिएको थियो।

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## प्ले अफ
### इलिमिनेटर
### क्वालिफायर १
### क्वालिफायर २
### फाइनल
## संस्करण तथ्याङ्क 
### सर्वाधिक रन 
### सर्वाधिक विकेट 
## यो पनि हेर्नुहोस्
२०८१ नेपाल प्रिमियर लिगको फाइनल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू
* इएसपिएन क्रिक इन्फोमा नेपाल प्रिमियर लिग

श्रेणी:नेपाल प्रिमियर लिग
श्रेणी:नेपालका व्यावसायिक खेलकुद लिगहरू