open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ममता बनर्जी

**ममता बनर्जी** (जन्म: ५ जनवरी १९५५) एक भारतीय राजनीतिज्ञ हुन् जसले २० मे २०११ देखि भारतीय राज्य पश्चिम बङ्गालको आठौँ र वर्तमान मुख्यमन्त्रीको रूपमा सेवा गरिरहेकी छिन्। केन्द्रीय मन्त्रिपरिषद्मा मन्त्रीको रूपमा धेरै पटक सेवा गरिसकेकी ममता बनर्जी सन् २०११ मा पहिलो पटक पश्चिम बङ्गालको मुख्यमन्त्री बनेकी थिइन्। उनले सन् १९९८ मा भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसबाट अलग भएपछि अखिल भारतीय तृणमूल काङ्ग्रेसको स्थापना गरेकी थिइन् र पछि सन् २००१ मा यसको दोस्रो अध्यक्ष बनेकी थिइन्। उनलाई प्राय: 'दीदी'को नामले सम्बोधन गरिन्छ।

पहिलो महिला मन्त्रीको रूपमा बनर्जीले यसअघि दुई पटक रेलमन्त्रीको रूपमा काम गरिसकेकी छिन्। उनी भारत सरकारको मन्त्रिपरिषद्मा कोइला मन्त्रालय र मानव संसाधन विकास, युवा मामिला र खेलकुद, महिला र बाल विकास मन्त्रालय सम्हाल्ने दोस्रो महिला मन्त्री हुन्। पश्चिम बङ्गालमा विशेष आर्थिक क्षेत्रहरूको लागि कम्युनिस्ट नेतृत्वको सरकारको औद्योगीकरणको लागि तत्कालीन भूमि अधिग्रहण नीतिहरूको विरोध गरेपछि उनी प्रख्यात बनेकी थिइन्। सन् २०११ मा, बनर्जीले पश्चिम बङ्गालमा अखिल भारतीय तृणमूल काङ्ग्रेस गठबन्धनको लागि एक शानदार विजय हासिल गरेकी थिइन्, जसले ३४ वर्ष पुरानो भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी) नेतृत्वको वाम मोर्चा सरकारलाई पराजित गरेकी थिइन्, जुन यस प्रक्रियामा विश्वको सबैभन्दा लामो समयसम्म प्रजातान्त्रिक रूपमा निर्वाचित कम्युनिस्ट नेतृत्वको सरकार थियो।

उनले सन् २०११ देखि २०२१ सम्म भवानीपुरबाट पश्चिम बङ्गाल विधानसभाको सदस्यको रूपमा काम गरेकी थिइन्। सन् २०२१ को पश्चिम बङ्गाल विधानसभा निर्वाचनमा उनले नन्दीग्राम विधानसभा सिटबाट चुनाव लडेकी थिइन् र भाजपाका सुभेन्दु अधिकारीसँग पराजित भएकी थिइन्, यद्यपि उनको पार्टीले ठूलो बहुमत सिट जितेको थियो। सन् १९६७ मा प्रफुल्लचन्द्र सेन र सन् २०११ मा बुद्धदेव भट्टाचार्यपछि आफ्नै निर्वाचन क्षेत्रबाट चुनाव हार्ने उनी पश्चिम बङ्गालको तेस्रो मुख्यमन्त्री हुन्।  ममताले नन्दीग्राम निर्वाचन क्षेत्रको परिणामलाई कलकत्ता उच्च अदालतमा चुनौती दिएकी थिइन् र यो मुद्दा अदालतमा विचाराधीन छ। उनले सन् २०२१ को पश्चिम बङ्गाल विधानसभा निर्वाचनमा आफ्नो पार्टीलाई भारी जित दिलाएकी थिइन्।  उनी उपनिर्वाचनमा भवानीपुर निर्वाचन क्षेत्रबाट पश्चिम बङ्गाल विधान सभाको सदस्यको रूपमा पुनः निर्वाचित भएकी थिइन्। उनी हाल भारतमा एक मात्र महिला वर्तमान मुख्यमन्त्री हुन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू 
## बाह्य कडीहरू 
* 
* 
* 
* आधिकारिक वेबसाइट (मुख्यमन्त्रीको कार्यालय)
* तृणमूल काङ्ग्रेसको वेबसाइटमा आधिकारिक पृष्ठ
* प्रोफाइल *बीबीसी*मा

श्रेणी:भारतीय नेता
श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:बङ्गाली मानिसहरू
श्रेणी:बङ्गाली हिन्दुहरू
श्रेणी:हिन्दु कविहरू
चिचेन इट्जा

**चिचेन इट्जा** कोलम्बस पूर्वको युगमा माया सभ्यताका मनिसहरूले निर्माण गरेको सहर हो। यो हाल मेक्सिकोको युकाटान राज्यको टिनुम नगरपालिकामा अवस्थित छ।

## सन्दर्भ सूची
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:आधुनिक विश्वका सात आश्चर्यहरू
श्रेणी:विश्वका आश्चर्यहरू
श्रेणी:मेक्सिको
कोलोसियम

**कोलोसियम** इटालीको राजधानी सहर रोमको मध्य भागमा अवस्थित रंगशाला हो । यसको निर्माण रोमन साम्राज्य विस्तारको समयमा भएको थियो ।

श्रेणी:विश्वका आश्चर्यहरू
फुलचोकी

**फुलचोकी** ललितपुर जिल्लाको प्रसिद्ध पर्यटकीय स्थल हो । यो स्थान पाटन देखि करिब १० किलोमिटर दक्षिण पूर्वमा अवस्थित छ ।
". समुद्री सतह देखि २,७६२ मि ,को उचाईमा रहेको यस पर्वत काठमाडौ उपत्यकाको सबैभन्दा अग्लो स्थान हो । यहाँको प्रमुख विशेषताहरूमा कुनै पनि वाधा विना चारै तर्फको ३६० डिग्रीको कोणमा सम्पूर्ण तराईको समथर फाँट देखि उत्तरका गगन चुम्बी हिमालयहरू सम्म । यहाँको अन्य आकर्षणहरूमा यहाँको वनस्पति तथा वन्यजन्तुहरू पनि हुन् ।यो स्थान विभिन्न किसिमका पुतलीहरू , २५० भन्दा बढी प्रजातीका चराहरू र चितुवा र मृगहरु समेत । सेता , प्याजी र राता रंगका गुराँस र विभिन्न किसिमका सुनाखरीहरूले पर्यटकहरूको मन लोभ्याउँछ ।यस प्रगमकारको रंगमय र सुगन्धित वातावरण
रहने यस फुलचोकीको अर्थ भने "फूल पर्वत" भन्ने हुन्छ ।

फूल चोकीको शिखरमा टेलिभिजन र रेडियोका प्रसारण एन्टेनाहरू रहेका छन् र यहाँ फूलचोकी माईको सानो एक मन्दिर पनि रहेको छ , यसै शिखरको तल गोदावरीमा फूलचोकी माताको अर्को पनि मन्दिर रहेको छ सेन्ट जेभियर कलेजको पछाडि ।

यसै शिखरको फेदिमा गोदावरी अवस्थित छ जसको पनि पर्यटकीय र वैज्ञानिक महत्त्वहरू रहेका छन् ।

## सन्दर्भहरू
पिपिरिमा

**पिपिरिमा** अथवा **पात बाना** चिल्लो पातको छेउलाई दुई ओठको बीचमा राखि फुकेर विभिन्न भाका निकाली बजाईने बाजा हो ।पिपिरिमा घाँस - दाउरा, खेतिपाति तथा यात्रा आदिको कुनै स्थानमा पनि बजाईन्छ। यो पूर्वी नेपालको पहाडि भाग तिर चल्तीको बाजा हो|

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
बाजा

•वीणा

•शङ्ख

•घन्टी

•ढोल

•नागरा

•दमहा
*नौमती बाजा
*नागबेली बाजा
*पञ्चेबाजा
*सारंगी
*धिमय् 
*सहनाई
*मादल
*तबला
*खैंजडी
*डम्फु
*डमरू
*बिनायो
*टुङ्ना
*पुङ सिङ
*चोङ्वारी
*मुर्चुङगा
*सिलिमी
*बाँसुरी
*मुरली
*पिपिरिमा
*एकतारे
*कर्नाल
*खैंजरी
*झ्याम्टा
*झ्याली
*ट्याम्को
*टुङ्ना
*ढ्याङ्ग्रो
*तबला
*नरसिंगा
*भुभुजेला
*सितार
*हार्मोनियम
*हुड्को

श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
बुढी मोरङ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चल, धनकुटा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३६०३ रहेको थियो जसमध्ये १६६७ पुरुष र १९३६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८४७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल साँगुरीगढी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,६-८ नम्बर वडाहरू साँगुरीगढी गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने २-५,९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:धनकुटा जिल्लाका ठाउँहरू
आलापोट

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३१५९ रहेको थियो जसमध्ये १५६१ पुरुष र १५९८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६७१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकामा पर्दछ।

यो कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
खड्का भद्रकाली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०७६१ रहेको थियो जसमध्ये ५३३६ पुरुष र ५४२५ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५८२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बूढानीलकण्ठ नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-५ नम्बर वडाहरू बूढानीलकण्ठ नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ६-९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
गोङ्गबु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५४४१० रहेको थियो जसमध्ये २८०१५ पुरुष र २६३९५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १४४५६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल टोखा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-२ वडाहरू टोखा नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने ३ नम्बर वडा वडा नम्बर ८ र ४,६ वडाहरू वडा नम्बर ९ र ५,७ वडाहरू वडा नम्बर १० र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
मूलपानी

**मूलपानी** शब्दले निम्न लिखित कुराहरू बुझ्न सकिन्छ :-
* मूलपानी, काठमाडौँ-काठमाडौँ जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति  हो।
* मूलपानी, धादिङ-धादिङ जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति  हो।
* मूलपानी, भोजपुर-भोजपुर जिल्लाको एक गाउँ विकास समिति  हो।
जोरपाटी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८४५६७ रहेको थियो जसमध्ये ४२४४५ पुरुष र ४२१२२ महिला रहेका थिए भने यहाँ २१८६२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गोकर्णेश्वर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-२ वडाहरू गोकर्णेश्वर नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने ३-४ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ६, ५ नम्बर वडा वडा नम्बर ७ हो भने ६-७ वडाहरू वडा नम्बर ८ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
गोलढुङ्गा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १६१७४ रहेको थियो जसमध्ये ८३२५ पुरुष र ७८४९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३८०६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तारकेश्वर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-२ वडाहरू तारकेश्वर नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने ३-९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
थानकोट

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १२०४७ रहेको थियो जसमध्ये ६१०६ पुरुष र ५९४१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २८२० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चन्द्रागिरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका २,८ नम्बर वडाहरू चन्द्रागिरी नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १,३-७,९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

थानकोट नाका नेपालको संघीय राजधानी काठमाडाैं भित्रने प्रमुख सडक नाका हो । त्यसैले थानकोट नाका निकै महत्वपूर्ण नाकाका रुपमा रहेको छ । थानकोट नाका र नागढुङ्गा नाका एकै हुन् । तथापी थानकोट चन्द्रागिरि नगरपालिका वडा नं. ३ र ४ क्षेत्रमा पर्दछ भने नागढुङ्गा चन्द्रागिरि नगरपालिका वडा नं. २ मा पर्दछ । थानकोट नेवार समुदायको बसोबास रहँदै आएको एक ऐतिहासिक बस्ती समेत हो । थानकोटलाई शोणितपुर, थःक्वा लगायतका नामले समेत चिन्ने गरिन्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
टोखा सरस्वती

'*** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५१५२ रहेको थियो जसमध्ये २५५४ पुरुष र २४८८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११८९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल टोखा नगरपालिकामा पर्दछ।

यो टोखा नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## परिचय
टोखा सरस्वतीलाई **टोखा*' का नामले पनि चिनिन्छ। जुन प्राचिन नेवार सामुदायले भरिएको एक सुन्दर सहर हो। काठमाडौको उत्तरी प्रबेशद्वारको रूपमा चिनिएको प्राचिन सहर टोखा, टोखाचाकु ले प्रसिद्ध छ। यस बाहेक बैशाख १ गते मनाईने सपनातिर्थ मेलाले पनि प्रख्यात छ।

## चाडपर्बहरू
टोखामा मनाइने मुख्य चाडपर्वहरू
# टोखा बिस्केट जात्रा
# देवाली पुजा
# सिथि नख:
# ह्वोगं जात्रा
# घण्टाकर्ण जात्रा
# श्रीक्रिष्ण जन्माष्टमी 
# इन्द्रजात्रा
# गाईजात्रा
# दशै
# खंण् द्य जात्रा 
# योमरि पुन्हि
# हरमार पुन्हि
# घ्युचाकु सन्हु
# शिवरात्रि
# लखद्य सन्ङ्क्टामाई जात्रा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
बालुवा

thumb|बालुवा

ढङ्गाको सानो सानो कणलाई बालुवा भनिन्छ।

## तस्वीरहरू 

File:Beaches of Israel 03 2016 (29).jpg|बालुवा
File:Varieties of Gravel in different shapes and size. 02.jpg|बालुवा
File:Gravel 3 2018-06-17.JPG|बालुवा
File:Gravel.jpg|बालुवा
File:Gravel near White Down Cross - geograph.org.uk - 1765878.jpg|बालुवा
File:Varieties of Gravel in different shapes and size. 01.jpg|बालुवा

श्रेणी:निर्माण सामग्री
मनमैंजु

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४०४१६ रहेको थियो जसमध्ये २०७६१ पुरुष र १९६५५ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०९४९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तारकेश्वर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ८ नम्बर वडा तारकेश्वर नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने ३,४,६,७ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ९, २,५ वडाहरू वडा नम्बर १० र १,९ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।

यो काठमाडौँ उपत्यकाको उर्तरी भेगमा पर्ने धार्मिक र ऐतिहासिक महात्व बोकेको एउटा पुरानो नेवार गाँउ हो। यँहा नेवारमा पनि महर्जन उपजातीको बहुलेता रहेको पाइन्छ। काठमाडौँमा बसाइसराइ बडे अनुरुप यहाँ पनि देशको विभिन्न  क्ष‌‌ेत्रबाट विभिन्न जातजाती, धर्मिक समप्रदायको बसाइसराइ बडदो छ।यो नगरोन्मुख गा.वि.स हो। यो गा.वि.स प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं ६ मा पर्छ भने जि.वि.स क्षेत्र नं १० मा पर्छ।यसको क्षेत्रफल ६५०० रोपनी छ। यस गा.वि.स मा पुरुषको संख्य २०७६१ र महिलाको १९६५५ गरी जम्म ४०४१६ छन्

## नामाकरण 
मनमैजु नामाकरण सम्बन्धमा ऐतिहासिक लेखहरु र किंवदन्तीहरूमा धेरै कुराहरु उल्‍लेख गरिको छ। ऐतिहासिक किंवदन्ती अनुसार लिच्छविकालमा राजा गुण कामदेव एक दिन नागार्जुन डाँडा (बालाजु रानीवन) मा सिकारका क्रममा त्यहीँ बास बसेको र राती मनमैजु देवी(अजिमा; ईन्द्रायणी) प्रकट भई  चैत्र शुक्ल पूर्णिमाका दिन पुजा अर्चना गरी जात्रा चलाएमा मनो आकाङक्षा पूरा हुने भनी सपना देखेछन्। भोलि बिहान अग्लो स्थानबाट चारैतिर हेदा पानीको दह भएको, काँडाहरूको झयाङैझयाङ वीच एउटा मन्दिर र स-साना वस्तीहरु देखेपछि गुणकाम देवले उक्त मन्दिरसम्म पुग्‍ने बाटो निर्माण गरी त्यहाँको स्थानीय वासीलाई जागृत गराई ईन्द्रायणीको नित्य पुजा अर्चना सहित चार दिनसम्म जात्रा गरी पाँचौँ दिनमा ईन्द्रायणी देवीको चिनो स्वरुप छोडिएको हिरामोतीले जडिएको भोटो देखाउँदा  गुण कामदेव र स्थानीय वासीको मनको आकाङक्षा पुरा भएकोले त्यस समयदेखी नै मनमैंजु देवी नामबाटै यस गाँउको नाम मनमैजु रहनगएको मानिन्छ।

## धार्मिक स्थल
#### मनमैजु अजिमा (ईन्द्रायणी, मनमैजु देवी) मन्दिर 
मनमैजु अजिमा मन्दिर मल्‍लकालीन शैलीमा निर्माण भएको दुई तले मन्दिर हो। यस मन्दिरको प्राङ्गणमा रहेको शिलापत्रमा उल्‍लेख भए अनुसार यस मन्दिरको स्थापना प्रताप मल्‍लद्वारा  वि.सं. १७१९ (नेपाल सम्बत् ७८३) मा भएको प्रमाण भेटिन्छ। वि.सं. १८५८ (नेपाल सम्बत् ९२१)मा  श्री ५ गीर्वाणयुद्ध शाहको पालामा मान्दिरको पूजाआजा चलाउन गुठीको स्थापना गरेको पाइन्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
शेषनारायण मन्दिर

**शेषनारायण मन्दिर** बाग्मती अञ्चल अन्तर्गत हालको दक्षिणकाली नगरपालिका पर्ने एउटा प्रसिद्ध धार्मिक स्थल हो । काठमाडौँको प्रसिद्ध चार नारायण मध्य शेषनारायण पनि एक हो र हरेक हरिबोधनी एकादशीको दिन यस मन्दिरमा ठुलो मेला लाग्ने गर्दछ। राजधानीबाट करिब १५ कि मि को दुरिमा रहेको यस ठाउँमा अन्य दिनहरूमा पनि चहलपहल हुने गर्दछ । मनोरम दृष्य, शितल अनि शान्त वातावरणको अनुभुती हुने यस पवित्र मन्दिरलाई बौद्ध धर्माबलम्बीहरूले पनि विशेष महत्त्वका साथ दर्शन गर्ने गर्दछन। 

## उत्पत्ति 
शेषनारायणका बारेमा विभिन्न किम्बदन्तीहरु प्रचलित रहेका छन् । तर यसको उत्त्पतिको कारण यही नै हो भन्ने यकिन प्रमाण भने कही कतै पाईेको अवस्था छैन । 

## जलविद्युत 
शेषनारायणको पानी प्रयोग गरी नेपालको पहिलो जलविद्युत (चन्द्र ज्योति) को उत्पादन सुरु गरिएको थियो र हाल सम्म पनि प्रयोग नै गरिएको छ भने ललितपुरका विभिन्न भागमा आजपनि यही स्थानको पानीलाई पिउने पानीको रूपमा वितरण गर्ने गरिएको छ ।

## सन्दर्भहरू
रामकोट

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८७५९ रहेको थियो जसमध्ये ४३९९ पुरुष र ४३६० महिला रहेका थिए भने यहाँ १९३७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल नागार्जुन नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ४-९ नम्बर वडाहरू नागार्जुन नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने १-३ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
मत्स्यनारायाण मेला

thumb|200px|right| मच्छेगाउँको प्रशिद्ध मच्छेनारायण मन्दिर
**मत्स्यनारायण मेला** काठमाडौँ जिल्ला, चन्द्रागिरि नगरपालिका वडा नम्बर ९ को मच्छेगाउँ (मत्स्यगाउँ) मा लाग्छ । हरेक पुरुषोत्तम मास वा अधिक मासमा यहाँको मच्छेनारायण मन्दिरमा एक महिना लामो मेला लाग्छ। एक महिना भरी मेला लाग्ने हुँदा यसलाई एक महिने मलमास मेला पनि भनिन्छ । काठमाडौँ उपत्यका वरपर र देशै भरिका लाखौं भक्तजनहरुको घुइँचो यो महिना लाग्ने गर्दछ । मेला व्यवस्थापनका लागि स्थानीय बासिन्दाको पहलमा मत्स्य नारायण मेला व्यवस्थापन समिति गठन भएको छ ।  
## पौराणिक कथा
पौराणिक कथनअनुसार भगवान विष्णुले मच्छेगाउँमा दस अवतारमध्ये पहिलो मत्स्य अवतार ग्रहण गरेको मान्यता छ । पौराणिक राजा सत्यव्रतले कुवा खनाएको र पछि भगवान विष्णुले त्यही कुवामा मत्स्यावतार धारण गरेको तथ्य विभिन्न पुराणमा उल्लेखित छ । गोपाल वंशका पालामा मात्रै कुवाको अस्तित्व सार्वजनिक भएको र मन्दिर लिच्छवि कालमा निर्माण भएको विश्वास गरिन्छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
श्रेणी:पर्व
श्रेणी:मेला
विद्यालय

**विद्यालय** त्यो स्थल हो जहाँ दैनिक पठनपाठनको अतिरिक्त, सहपाठी सिकाइ, अतिरिक्त क्रियाकलाप, खेलकुद, नाचगान मार्फत बालबालिकालाई अधिकतम ज्ञान प्रदान गर्ने गरिन्छ । यसमा धेरै तहका विद्यालयहरू पर्दछन्। संरचनागत दृष्टिले विद्यालयलाई पूर्व- प्राथमिक, आधारभूत र माध्यमिक तह गरी तीन तहमा विभाजन गरिएको छ।  जसमा कक्षा एल के जी यो के जी पढाइन्छ जसलाई नर्सरी भनिन्छ। दोस्रो जहाँ कक्षा एक देखि पाँचसम्म पढाइन्छ जसलाई प्राथमिक विद्यालय भनेर जानिन्छ। तेस्रो कक्षा एकदेखि आठौँ श्रेणीसम पढाइन्छ र यसलाई निम्न माध्यमिक विद्यालय भनिन्छ। चौथो- कक्षा दशौँ सम्म पढाइन्छ जसलाई माध्मिक विद्यालय भनिन्छ। पाचौँ- कक्षा बह्रौंसम्म पढाइन्छ यसलाई उच्च माध्यमिक विद्यालय भनिन्छ अनि इण्टर कलेज पनि भनिन्छ।

श्रेणी:शिक्षा
श्रेणी:ज्ञान
श्रेणी:विद्यालय
पुडेन्डल क्लेफ्ट

**पुडेन्डल क्लेफ्ट** वा **क्लेफ्ट अफ भेनस** महिलाको तिघ्राको कापमा मोन्स प्यूबिसको आधारमा रहेको चिरा हो जहाँ यो बाह्य भगोष्ठमा बिभाजित हुन्छ। क्लेफ्ट अफ भेनस भन्ने शब्द रोमन प्रेमकि देवि भेनसको नामबाट आएको हो। केही महिलाहरूमा भगांकुर र भित्री भगोष्ठ पुडेन्डल क्लेफ्टबाट बाहिर झोल्लिएको हुन्छ।

श्रेणी:जीव विज्ञान
श्रेणी:मानिस
श्रेणी:प्रजनन प्रणाली
श्रेणी:स्त्री प्रजनन प्रणाली
अजिङ्गारा

**अजिङ्गारा** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५,१८२ रहेको थियो जसमध्ये २,६३१ पुरुष र २,५५१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६७७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कृष्णनगर नगरपालिकामा पर्दछ।

यो कृष्णनगर नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
अभिराव

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६९०८ रहेको थियो जसमध्ये ३५६० पुरुष र ३३४८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७९२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मायादेवी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो मायादेवी गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
महादेवस्थान, काठमाडौं

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १५५१४ रहेको थियो जसमध्ये ७७३१ पुरुष र ७७८३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३७३१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चन्द्रागिरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,२,९ नम्बर वडाहरू चन्द्रागिरी नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने ३-५ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ६ र ६-८ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
कोपवा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०५३० रहेको थियो जसमध्ये ४८८९ पुरुष र ५६४१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २१४२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल वाणगङ्गा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,२,३,५,७ वडाहरू वाणगङ्गा नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने ४,६,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
गणेशपुर, डडेल्धुरा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, डडेल्धुरा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५९२ रहेको थियो जसमध्ये १४८५ पुरुष र २१०७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७१५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गन्यापधुरा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो गन्यापधुरा गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:डडेल्धुरा जिल्लाका ठाउँहरू
सेतीदेवी, काठमाडौं

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४२४८ रहेको थियो जसमध्ये २११७ पुरुष र २१३१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०३९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल दक्षिणकाली नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ६ नम्बर वडा दक्षिणकाली नगरपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर ३ र ५,७-९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
महाराजगञ्ज नगरपालिका

'''''' कपिलवस्तु जिल्लाका ६ वटा नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका महाराजगन्ज, सिसवा, उदयपुर, भलवारी, कुशवा, कजर्हवा, हर्दौना, बलरामपुर र बरैपुर गाविसहरू गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ६४,६४५ रहेको छ भने यहाँ ९,८२० घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, कपिलवस्तु 

श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू
निग्लिहवा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११२३५ रहेको थियो जसमध्ये ५४३५ पुरुष र ५८०० महिला रहेका थिए भने यहाँ १९४१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कपिलवस्तु नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३,६,९ वडाहरू कपिलवस्तु नगरपालिकाको वडा नम्बर ९ हो भने ४,५,७,८ वडाहरू वडा नम्बर १० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
स्यूचाटार

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १३४१२ रहेको थियो जसमध्ये ६८५५ पुरुष र ६५५७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३३७८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल नागार्जुन नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ७-९ नम्बर वडाहरू नागार्जुन नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने १,३,६ वडाहरू वडा नम्बर ९ र २,४,५ वडाहरू वडा नम्बर १० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
शिवपुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १७५६८ रहेको थियो जसमध्ये ८४५० पुरुष र ९११८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३२२० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल शिवराज नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,२,७,८ वडाहरू शिवराज नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ३-५ वडाहरू वडा नम्बर २, ६ नम्बर वडा वडा नम्बर ५ र ९ नम्बर वडा वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
हरानामपुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८२७ रहेको थियो जसमध्ये २४२४ पुरुष र २४०३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६८८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मायादेवी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो मायादेवी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
ईमेज एफएम

**ईमेज एफएम**  एक मनोरञ्जनात्मक नेपाली एफ एम च्यानल हो। यस एफ एम च्यानलको स्वामित्व	इमेज ग्रूप (प्रा.) लि.सँग रहेको छ । यस एफ एम च्यानलको मुख्यालय काठमाण्डौमा छ ।

## फ्रिक्वेन्सी
यसको फ्रिक्वेन्सी ९७.९ मेगाहर्ज हो।

## कार्यक्रम
यसले मनोरञ्जनात्मक तथा सूचनामूलक कार्यक्रमहरू प्रस्तुत गर्ने गर्दछ।

## वेबसाईट
http://imagechannels.com 

श्रेणी:नेपाली सञ्चारगृहहरू
श्रेणी:रेडियो
श्रेणी:एफएम रेडियो
श्रेणी:नेपाली रेडियो च्यानल
श्रेणी:सञ्चार
अन्नपूर्ण (स्पष्टता)

**अन्नपूर्ण**ले निम्न विषयहरूलाई जनाउछ ।
* अन्नपूर्ण हिमाल
* अन्नपूर्ण पोष्ट
*अन्नपूर्ण ब्याज
*अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र
*अन्नपूर्ण विकास बैङ्क लिमिटेड
*अन्नपूर्ण, भोजपुर
*अन्नपूर्ण फाइनान्स कम्पनी लिमिटेड
*अन्नपूर्ण गाउँपालिका (स्पष्टता)
रेडियो एबीसी

**रेडियो एबीसी** काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको बनेपाबाट प्रसारण हुने एफएम रेडियो हो। यो ८९.८ मेगाहर्जमा प्रसारण भइरहेको छ।
मकालु टेलिभिजन

**मकालु टेलिभिजन** पूर्वी नेपालबाट् प्रसारण हुन्छ। पहिलो पटक मिति २०६८ कार्तिक १८ गते देखि यसको प्रसारण विधिवत प्रारम्भ भएको हो । नेपालका ख्याती प्राप्त केही उद्योगपती, केवल व्यवसायी, सञ्चारकर्मी तथा प्राध्यापकहरू समेत गरी १८ जनाको प्रत्यक्ष लगानीमा मकालु टेलिभिजनको स्थापना गरिएको हो ।

## च्यानल
नेपाल सरकार बाट आधिकारिक सम्वन्धन प्राप्त गरी प्रसारण भईरहेको मकालु टेलिभिजन टेरिष्टोरियल र केवल प्रविधि मार्फत पूर्वाञ्चलबाट प्रसारण हुने गर्दछ । केवल नजोडेका गाँउ गाउमा समेत मकालु टेलिभिजन साधारण एण्टेनाको सहयोगमा सजिलैसँग हेर्न सकिन्छ । मकालु टेलिभिजन पूर्वाञ्चलको सदरमुकाम औद्योगिक, राजनीतिक तथा ऐतिहासिक नगरी विराटनगर बाट प्रसारण भइरहेको छ । टेलिभिजनको मुख्य कार्यालय विराटनगर १५ वसपार्कमा रहेको छ । इटहरी, धरान, दमक र विर्तामोडमा पनि शाखा कार्यालय र स्टुडियो स्थापना गरी मकालु टेलिभिजनले स्थानीय विषयवस्तुलाई प्राथमिकताका साथ प्रसारण गरिरहेको छ । स्थानीयता, आफ्नोपन, गाउँघर र सहकर्मीहरू सँधै आफ्ना लागि प्यारा हुन्छन् भन्ने कुरालाई मकालु टेलिभिजनले आत्मासाथ गर्दै आइरहेको छ । “स्थानीयता, विकास र प्रवर्दन” भन्ने मुल नाराका साथ स्थापीत मकालु टेलिभिजन प्रसारणको छोटो अवधि मै लोकप्रिय भइसकेको छ । मकालु टेलिभिजन आम जनतालाई सुसुचित गराउदै सूचना, अभिप्रेरणा, शिक्षा र मनोरञ्जन प्रदान गर्ने पूर्वाञ्चलवासीको साझा संस्था हो । मकालु टेलिभिजनले समाचार, समाचारमुलक कार्यक्रमलाई जोड दिदै मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रम पनि प्रसारण गर्दछ ।

## विकास
मकालु टेलिभिजनले पूर्वाञ्चलको आर्थिक व्यवसायिक, व्यपारिक, शैक्षिक, धार्मीक सामाजिक, साँस्कृतिक एवम् पर्याटकीय क्षेत्रको विकास, संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्नमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याइरहेको छ ।

## सन्दर्भ सामग्री
## आधिकारिक वेबसाईट
मकालु टेलिभिजन 

श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन च्यानलहरू
श्रेणी:टेलिभिजन
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन
श्रेणी:सञ्चार
दीपक लिम्बू

प्रथम नेपालका नेपाली तारा दिपक लिम्वु, जिल्ला सुनसरी, प्रकाशपुर गा.वि.स. वडा नं. ८ स्थित जन्मेका थिए। वि.सं.२०६५ असौज १५ गते प्रथम नेपाली तारा घोषित भएका थिए।
उनी बहुप्रशिद्द नेपाली आधुनिक तथा पार्श्व गायक हुन्.

### दिपक लिम्बुले स्वर दिएका चलचित्रहरू
*मौसम
*नाई नभन्नू ल!
*आँधी बाटो

श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म
श्रेणी:सुनसरी जिल्लाका मानिसहरू

हिम्मत

किस्मत

सपना
माउन्टेन टेलिभिजन

**समाउन्टेन टेलिभिजन**  नेपालको एक समाचार टेलिभिजन च्यानल हो।

## आधिकारिक वेबसाईट
माउन्टेन टेलिभिजन 
नेपालमा अहिले १३ वटा राष्ट्रियस्तरका टेलिभिजन च्यान प्रसारणमा छन् । त्यसमध्ये माउन्टेन टेलिभिजन पनि एक हो । यो टेलिभिजन समाचारको नयाँ परिभाषाको नारा लिएर २०६७ साल भदौबाट नियमित प्रसारणमा आएको थियो । थाइल्याण्डको थाइकम स्टा हुँदै अहिले यो इपिस्टार सेभेन सेटलाईटबाट प्रसारण हुन्छ । सुरुमा एनबीएक्स माउन्टेनको नाममा भक्तपुरको लोकन्थलीबाट प्रसारणमा आएको यो टेलिभिजन नयाँ व्यवस्थापनले खरिद गरेपछि काठमाण्डकौ डिल्लि बजार हुँदै अहिले ललितपुरको कुपण्डोलबाट प्रसारण भइरहेको छ । पद्मा समूहको  मिडिया नेटवर्क अन्तर्ग प्रसारणमा रहेको माउन्टेन टेलिभिजन मूलतः समाचार प्रधान टेलिभिजन हो । यसले ६४ जिल्लामा आफ्ना संवाददाता मार्फत सूचना सङ्कलन गरी प्रत्येक घन्टा समाचार र समाचार मूलक कार्यक्रम प्रसारण गर्दै आएको छ । 
नयाँ व्यवस्थापन अन्तर्गत माउन्टेन टेलिभिजनको समाचार विभाग सुरुवातको केही महिना वरिष्ठ पत्रकार दुर्गानाथ शर्मा र समाचार निर्देशकको रूपमा गोपाल बस्नेत (रेडियो नेपालका समाचार वाचक) ले सम्हालेका थिए । त्यसपछि युवा पत्रकार पुरुषोत्तम लम्सालले झण्डै दुई वर्ष समाचार प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हाले । यो बीचमा २०६९ सालको जेठको आसपासमा टेलिभिजनले राष्ट्रिय बहस र विवादको विषयलार्य सनसनीपूर्ण रूपमा प्रसारण गरी राष्ट्रिय टेलिभिजनहरूको भीडमा आफ्नो पहिचान स्थापित गर्यो । मूलतः जातीय पहिचान सहितको सङ्घीय राज्यको विरुद्ध माउन्टेन टेलिभिजनका प्रस्तुती केन्द्रित रहेको भन्दै केही जनजातीका अगुवा र नेकपा माओवादी, एकीकृत नेकपा माओवादी समेतले टेलिभिजनको विरुद्ध सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिए । मल्ल के सुन्दर लगायतका अधिकारकमीृ बताउनेहरूले समेत बसन्तपुरको सभाबाट माउन्टेन टेलिभिजनलाई आगो लगाउने बताएर टेलिभिजनको एजेण्डा लाई उनकै जनजाती समूहमा स्थापित गर्न सहयोग पुर्याएका थिए । 
आन्दोलनताका जनजाती आन्दोलनकारीहरूको निशानामा परेको थियो यो टेलिभिजन । 
उनीहरूको आरोप टेलिभिजन ब्राम्हण क्षेत्रीको पक्षमा आग्रह भएको थियो । 
तर एकातिर उनीहरू टेलिभिजन आग्रही र पूर्वाग्रही भएको आरोप लगाउँदै टेलिभिजन र टेलिभिजनका संचारकर्मी विरुद्ध खुलेआम कारबाही गर्ने घोषणा गर्दैउ हिंड्थे, अर्कातिर सोही टेलिभिजनमा अन्तर्वार्ता पनि दिइरहेका हुन्थे । यस मानेमा टेलिभिजनले सतही होइन, सन्तुलित, एक पक्षीय होइन बहूपक्षी दृष्टिकोणलार्य सफलता पूर्वक आत्मसाथ गरेको थियो । राष्ट्रिय सरोकारका विभिन्न मुद्दाहरु लाई अभियानको रूपमा प्रस्तुत गरेर पनि टेलिभिजनले राम्रा कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरेको थियो ।

## यो पनि हेर्नुहोस
श्रेणी:नेपाली सञ्चारगृहहरू
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन च्यानलहरू
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन
श्रेणी:टेलिभिजन
श्रेणी:सञ्चार
आमचौरा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८०२ रहेको थियो जसमध्ये २११७ पुरुष र २६८५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ८९१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल पञ्चेश्वर गाउँपालिकामा पर्दछ। 

यो पञ्चेश्वर गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बैतडी जिल्लाका ठाउँहरू
सूर्यमुखी फूल

**सूर्यमुखी फूल**को वैज्ञानिक नाम हेलिएन्थस अ्यान्युअस (*Helianthus annuus*) हो । ठूला-ठूला थुंगा भएको फूल फुल्ने यो वनस्पति अमेरिकाको रैथाने वनस्पति हो । सुर्यमुखी हेलिएन्थस अ्यान्युअस नामक वनस्पतिमा फुल्ने फूलको नाम हो । जता सूर्य छ त्यतै यसले आफ्नो मोहडा फर्काउने भएर यसको नाम नै **सूर्यमुखी** भएको हो, अक्जिनको कारणले गर्दा सूर्यमूखी फूल सूर्यतिर फर्किने गर्दछ । यसलाई नेपालमा तारामण्डल पनि भनिन्छ। यसको मूख्य उपयोग बगैंचा तथा घर सजावटमा हुने गर्दछ भने यसको बिऊ तेलहनको रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

thumb|200px|right|नेपालमा गरिएको सूर्यमुखी फूलको खेति
## विवरण 
यस बोटको ठाडो खस्रो रौं भएको डाँठ छ, जुन  को सामान्य उचाइमा पुग्छ। रेकर्डमा रहेको सबैभन्दा अग्लो सूर्यमुखीले  प्राप्त गर्यो। सूर्यमुखीका पातहरू चौडा, खस्रो दाँत भएका, खस्रो र प्रायः वैकल्पिक हुन्छन्; तल नजिकै रहेकाहरू सबैभन्दा ठूला र सामान्यतया मुटुको आकारको हुन्छन्।
### फूल 
बिरुवा गर्मीमा फुल्छ। सूर्यमुखीको "फूल" भनेर चिनिने कुरा वास्तवमा "फूलको टाउको" (स्यूडान्थियम),  चौडा,  खेतमा सूर्यमुखी फूलको टाउकोको एकरूप पङ्क्तिबद्धताले केही मानिसहरूलाई फूलहरूले सूर्यलाई पछ्याइरहेका छन् भन्ने गलत धारणा दिन सक्छ।
## तस्विर सङ्ग्रह

File:Sunflower seed444.jpg
Image:Sunflower After Rain.jpg
Image:Sunflower_Bumbebee.jpg
Image:Sunflower DSC01056.jpg
Image:Sunflower seedlings.jpg
Image:Sunflower-fruiting_head.jpg
Image:Sunflower_seeds.jpg
Image:Red_sunflowers.jpg
Image:SunFlower1.jpg
Image:SunflowerAgainstBlueSky.jpg
Image:Laitche-P029.jpg
Image:Verticillium dahliae.jpg
Image:Sunflower (Helianthus annuus) seeds.jpg

श्रेणी:फूलहरू
श्रेणी:कृषि
श्रेणी:तेलहन बाली
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति
फुन्छोलिङ

**फुन्छोलिङ्ग** (जोंगखा: ཕུན་ཚོགས་གླིང་, ) दक्षिणी भुटानको एक सीमावर्ती सहर हो। यो भारतिय सहर जयगाउँको छेवैमा छ। यो छुखा जोखाङ्गमा पर्छ। भुटानको सीमापार व्यापारको यो प्रमुख नाकाले स्थानीय अर्थव्यवस्था र सम्पन्नतामा प्रभाव पारेको छ। यो सहरले केन्द्रीय बैङ्कको प्रधान कार्यालयको रूपमा सेवा गर्दछ। २००५को जनगणना यो सहरको जनसङ्ख्या अनुसार २०,५३७ छ। 

## पहुँच
पुग्न सकिने नै सडक मार्गबाट मात्र, सहर प्रमुख भारतीय रेल नेटवर्क न्यू जलपाईगुडीको भागसँग जोडिएको छ। पश्चिम बङ्गालको उत्तरी सहरहरूबाट, फुन्छोलिङ्ग जान जोसुकैले कुनै स्थानीय बस टर्मिनलहरूबाट बस लिनु पर्ने छ। भारतीय र भुटानी दुवै सरकारद्वारा चलाइएकाछन्। यात्राको समय लगभग ६-८ घन्टा छ। [१]

## विशेषता
सीमानाको बारपारमा संस्क्रितीमा प्रष्टरूपमा भिन्नता छ, जुन एउटा तिब्बती शैलीको द्वार भएको लामो पर्खालले छुट्याएको छ। कहिले काँही स्थानीय मानिसहरू कागजात बिना पार गर्न पनि सक्छन, तर भारतीय पासपोर्टको बिनाको घुमुवाले पंजीकृत टूर गाइडद्वारा प्रस्तुत भिषा आबश्य ठान्दछ। द्वार भुटानी सेना गार्डद्वारा ब्यबस्थित गरिएको छ। द्वार पछि भुबनौट घटदो छ।

सीमाले स्पष्ट रूपले एकदमै भिन्न दुई संस्कृति र मानिसलाई अलग गर्छ। जयगाउँ हलचल र कोलाहलपूर्ण छ,पश्चिम बङ्गाल अरु ब्यबसायीक केन्द्रहरूको समान, भिन्न धेरै स्पष्ट देखिने भुटानी पसलेसंग। फुन्छोलिङ्ग अन्य भुटानी सहरहरू भन्दा नौलो रूपमा सहरी छ, छिमेकी संस्कृति अवशोषित गरेको, तर स्पष्ट रूपमा धेरै शान्त र आफ्नो छिमेकी भन्दा व्यवस्थित। सामान्य रूपमा उपग्रह तस्वीर हेर्दा, जयगाउँ साना घरहरूले भरिएको छ, जबकि फुन्छोलिङ्ग पंक्तियहरूमा राखिएको ठुला भबनको अधिपत्यमा परेको छ। फुन्छोलिङ्ग नेपाली शरणार्थी लागि बनेको भुटानको आवास परियोजनाको संचालक पनि हो।

भुटानमा जाने किनबेच गरिएको धेरै जसो मालसमान छ, र यो भुटानमा भारतीय बजारलाई सजिलै पुग्न सकिने रूपमा स्वागत गर्ने, जयगाउँ धेरै ठुलो छ र धेरै घुमुवा प्राप्त गर्दछ। सबै भारतीहरूको लागि भुटानमा प्रवेश स्वतन्त्र छन्, र मुद्रा (जो वास्तवमा समतुल्य) समान रूपले व्यवहार गरिन्छ। भारतीय रूपयाको नोट्स भुटानको लगभग हरेक ठाउँ स्वीकार गरिन्छ।

## थिम्पूको लागि सडक
सहरको लगभग जहासुकै ठाउबाट पनि, पहाडी भागमा सर्प जस्तो जेलिएको रूपमा थिम्पु जाने बाटो जोसुकैले देख्न सक्छ, र रातीको समयमा राजधानी तिर बढिरहेको टाढाकोको अगाडिको बत्ती सजिलै देख्न सकिन्छ। ठुलो मैदान पीएसएको पछाडी सडक छ जसले भुटानको बाँकी सहरहरूलाई जोडदछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:भुटानका ठाउँहरू
हर्दौना

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, कपिलवस्तु जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८४१ रहेको थियो जसमध्ये २५१७ पुरुष र २३२४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल महाराजगन्ज नगरपालिकामा पर्दछ।

यो महाराजगन्ज नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कपिलवस्तु जिल्लाका ठाउँहरू
डिलासैनी गाउँपालिका

'''''' बैतडी जिल्लाका ६ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा ‍मठैराज, कोटपेटारा, गोकुलेश्वर, डिलासैनी र रुद्रेश्वर गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २२,९६६ रहेको छ भने यहाँ ४,५०९ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, बैतडी

श्रेणी:बैतडी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका गाउँपालिकाहरू
एबीसी टेलिभिजन

**एबीसी टेलिभिजन** नेपालको एक समाचार टेलिभिजन च्यानल हो। गणतन्त्र नेपालको वास्तविक समाचार भन्ने मूल नाराका साथ यो टेलिभिजन सन् २००८ मा स्थापना भएको थियो ।

## आधिकारिक वेबसाईट
एबिसी टेलिभिजन 

श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन च्यानलहरू
श्रेणी:सञ्चार
श्रेणी:टेलिभिजन
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन
मेलौली नगरपालिका

'''''' बैतडी जिल्लाका ४ नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २००७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा विशालपुर, मेलौली, सलेना, महारुद्र, दुर्गास्थान (१-३,८,९), रोडीदेवल (४-७) र शिवनाथ (६-९) गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २०,६५८ रहेको छ भने यहाँ ४,५३६ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, बैतडी

श्रेणी:बैतडी जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका नगरपालिकाहरू
महाकाली, बैतडी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५१३ रहेको थियो जसमध्ये १६३५ पुरुष र १८७८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ५५७ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (७-९) वडाहरू शिवनाथ गाउँपालिकामा पर्दछ भने (१-६) वडाहरू पञ्चेश्वर गाउँपालिकामा पर्दछ। 

यसको साविकका १-६ वडाहरू पञ्चेश्वर गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ७-९ वडाहरू शिवनाथ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बैतडी जिल्लाका ठाउँहरू
पाटन, बैतडी

**पाटन** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५२१७ रहेको थियो जसमध्ये २४०० पुरुष र २८१७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११३४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल पाटन नगरपालिकामा पर्दछ। 

यो पाटन नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।

## पाटनको नामाकण
पाटन गा. वि. स. एउटा सम्म परेको उपत्यका हो । पाटन भन्नाले सम्म परेको भू भागलाई जनाउँदछ । त्यसकारण यस गा. वि. स. मा पर्ने एक गाउँको नाम पाटन रहन गयो, पछि आएर त्यस नामबाट यस गा. वि. स. को नाम पाटन रहन गएको हो ।

## यातायात 
महाकाली राजमार्ग र पञ्चेश्वर सडक पाटन बजार भएर जान्छन् ।

## गाविसको प्रमुख धार्मिक स्थलहरु
पाटन गाउँ विकास समितीमा दुईवटा प्रमुख धार्मिक स्थलहरु रहेका छन् ।
# उदयदेव मन्दिर
# कृष्ण मन्दिर पाटन, बैतडी

## शिक्षा 
## विद्युत
पाटनमा सुर्नया नदीबाट २०० कि.वा क्षमता भएको पावर हाउस सञ्चालनमा रहेको छ । नेपाल विद्युत प्राधिकरणको राष्टिय प्रसारण लाईन र स्थानीय पावर हाउसबाट पाटनका सबै गाउँका घर घरमा विद्युतको सुबिधा रहेको छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बैतडी जिल्लाका ठाउँहरू
शिवलिङ्ग, बैतडी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४०७२ रहेको थियो जसमध्ये २०१३ पुरुष र २०५९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६७५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सिगास गाउँपालिकामा पर्दछ। 

यसको साविकका ६-९ वडाहरू सिगास गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने १-५ वडाहरू वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बैतडी जिल्लाका ठाउँहरू
शिवनाथ

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५४७१ रहेको थियो जसमध्ये २५४३ पुरुष र २९२८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९०० घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (६-९) वडाहरू हाल मेलौली नगरपालिकामा पर्दछ भने (१-५) वडाहरू शिवनाथ गाउँपालिकामा पर्दछ। 

यसको साविकका ६-९ वडाहरू मेलौली नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने २,३ वडाहरू शिवनाथ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ र १,४,५ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बैतडी जिल्लाका ठाउँहरू
सलेना

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३५६२ रहेको थियो जसमध्ये १६५१ पुरुष र १९११ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६१० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मेलौली नगरपालिकामा पर्दछ। 

यसको साविकका १-५ वडाहरू मेलौली नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ६-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:बैतडी जिल्लाका ठाउँहरू
थाली

थाल आकारको तर केही गहिरो भाग रहेको भाडो जुन पूजाअर्चनाको लागि प्रयोगमा ल्याइन्छ , यसको उत्पादनमा मूख्यतया तामा,स्पात या चादीँ जस्ता धातु उपयोगमा ल्याइन्छ।
धुपौरो

**धुपौरो** पूजाअर्चनाको बेला देवताको धुपधार गर्न प्रयोग गरिने भाँडो हो। यो माटो, खरिढुङ्गा वा धातुबाट  बनाइने गरिन्छ।

## हेर्नुहोस्
*मकल

श्रेणी:घरेलु उपकरणहरू
चमर

याकको पुच्छरबाट बनेको र मूख्यतया धार्मिक कार्यमा देवताको मूर्तिमा हम्कनको लागि प्रयोग गरिने वस्तु ।यसका साथै राई जातिको साकेला(चण्डी नाच )मा पनि हात मा बोकेर हल्लाउदै नाच्ने गरिन्छ ।

श्रेणी:पूजा सामग्री
श्रेणी:घरेलु उपकरणहरू
उर्मा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १५१८८ रहेको थियो जसमध्ये ७३०२ पुरुष र ७८८६ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५३३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल धनगढी उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,३ र ६ नम्बर वडाहरू धनगढी उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १५ हो भने ४-५ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर १६ र २ र ७ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर १७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
गोदावरी, कैलाली

**गोदावरी** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १५,५७२ रहेको थियो जसमध्ये ७,०५२ पुरुष र ८,५२० महिला रहेका थिए भने यहाँ २,९०६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गोदावरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ८ नम्बर वडा गोदावरी नगरपालिकाको वडा नम्बर ४,  १-२ र ४-५ वडाहरू वडा नम्बर ११ र ६-७,९ वडाहरू वडा नम्बर १२ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
खैलाड

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११९८५ रहेको थियो जसमध्ये ५८१७ पुरुष र ६१६८ महिला रहेका थिए भने यहाँ २०४३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल भजनी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ८-९ र ३-४,७ वडाहरू भजनी नगरपालिकाको वडा नम्बर ९ र १-२, ५-६ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
गेटा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १९३२९ रहेको थियो जसमध्ये ९४९४ पुरुष र ९८३५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३७२० घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका ७, ८ र ९ नम्बर वडाहरू धनगढी उपमहानगरपालिकामा पर्दछ भने १-६ वडाहरू गोदावरी नगरपालिका पर्दछ।

यसको साविकका ३ र ६ नम्बर वडाहरू गोदावरी नगरपालिकाको वडा नम्बर १, १-२ र ४-५ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो भने ७-९ वडाहरू धनगढी उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १३ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
उदासीपुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९३०४ रहेको थियो जसमध्ये ४४७४ पुरुष र ४८३० महिला रहेका थिए भने यहाँ १४९२ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका (१,२,५) वडाहरू हाल गौरीगङ्गा नगरपालिकामा पर्दछ भने (३,४,६-९) वडाहरू कैलारी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ३,४,६-९ वडाहरू कैलारी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने १-२ वडाहरू गौरीगङ्गा नगरपालिकाको वडा नम्बर १० र ५ नम्बर वडा वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
दोदोधरा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १९८२७ रहेको थियो जसमध्ये ९४३८ पुरुष र १०३८९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३५८८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बर्दगोरिया गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ७ नम्बर वडा बर्दगोरिया गाउँपालिकाको वडा नम्बर १, २-३ र ६,९ वडाहरू वडा नम्बर २, १ नम्बर वडा वडा नम्बर ३, ४-५ वडाहरू वडा नम्बर ५ र ८ नम्बर वडा वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
जोशीपुर गाउँपालिका

'''''' कैलाली जिल्लाका ६ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा ‍बौनिया र जोशीपुर गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए। 

जोशीपुर धनगढीदेखि ७५ किमी पूर्व र राजधानी काठमाडौँबाट ६१३ किमी पश्चिममा पर्छ। यसको वरिपरि लम्कीचुहा नगरपालिका, टीकापुर नगरपालिका र पूर्वमा जानकी गाउँपालिका, पश्चिममा घोडाघोडी नगरपालिका र भजनी नगरपालिका, उत्तरमा बर्दगोरिया गाउँपालिका र दक्षिणमा भजनी नगरपालिका रहेका छन्।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ३७,१७८ रहेको छ भने यहाँ ७,७५१ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, कैलाली

श्रेणी:कैलाली जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका गाउँपालिकाहरू‎
पथरैया

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १७३९६ रहेको थियो जसमध्ये ८०५७ पुरुष र ९३३९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३४४३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल जानकी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३ वडाहरू जानकी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ भने ४-६ वडाहरू वडा नम्बर ७ र ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
निगाली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६०२७ रहेको थियो जसमध्ये २९२० पुरुष र ३१०७ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०३० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल चुरे गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको २-७ नम्बर वडाहरू चुरे गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ८-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
फूलबारी, कैलाली

**फूलबारी** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८मा यहाँको जनसङ्ख्या २३,३६० रहेको थियो जसमध्ये १०,८७३ पुरुष र १२,४८७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४,९९६ घरधुरी रहेको थियो। यस गाविसको क्षेत्रफल ४४.६७ वर्ग किलोमिटर रहेको थियो। यो हाल धनगढी उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४-६ वडाहरू धनगढी उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १८ हो भने १-३ वडाहरू वडा नम्बर १९ र ७-९ वडाहरू वडा नम्बर १४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
पाण्डौन

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३४०४ रहेको थियो जसमध्ये १७७४ पुरुष र १६३० महिला रहेका थिए भने यहाँ ५८३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल मोहन्याल गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको २,४-९ नम्बर वडाहरू मोहन्याल गाउँपालिकाको वडा नम्बर २, १,३ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
प्रतापपुर, कैलाली

**प्रतापपुर** नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १४,०७३ रहेको थियो जसमध्ये ६,६७० पुरुष र ७,४०३ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,५३७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लम्कीचुहा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १,३,५,७ नम्बर वडाहरू लम्कीचुहा नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने २,४,६,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
नारायणपुर, कैलाली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११२०७ रहेको थियो जसमध्ये ५२१० पुरुष र ५९९७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २१८६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल टीकापुर नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-४,७ वडाहरू टीकापुर नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ५,६,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
चुहा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १९,८९१ रहेको थियो जसमध्ये ९,२४७ पुरुष र १०,६४४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३,६४७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लम्कीचुहा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ६-९ वडाहरू वडा लम्कीचुहा नगरपालिकाको वडा नम्बर ६, ४-५ वडाहरू वडा नम्बर ८ र १-३ वडाहरू वडा नम्बर १० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
भजनी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १४९१७ रहेको थियो जसमध्ये ७५०७ पुरुष र ७४१० महिला रहेका थिए भने यहाँ २५०७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल भजनी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ४-५ र ७-९ वडाहरू भजनी नगरपालिकाको वडा नम्बर ३, १ नम्बर वडा वडा नम्बर २ र २-३,६ वडाहरू वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
मसुरिया

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २२०१७ रहेको थियो जसमध्ये १०६७७ पुरुष र ११३४० महिला रहेका थिए भने यहाँ ३८२८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गौरीगङ्गा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १ नम्बर वडा गौरीगङ्गा नगरपालिकाको वडा नम्बर ५, २-३,६ वडाहरू वडा नम्बर ७, ४-५ वडाहरू वडा नम्बर ८, ७ र ९ वडाहरू वडा नम्बर ९ र ८ नम्बर वडा वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
मुनुवा

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११५५६ रहेको थियो जसमध्ये ५६०० पुरुष र ५९५६ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९९० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल जानकी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३,६ वडाहरू जानकी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ भने ४,५,७-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
मालाखेती

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २३८१४ रहेको थियो जसमध्ये ११३०० पुरुष र १२५१४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४८०३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गोदावरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ७-८ वडाहरू गोदावरी नगरपालिकाको वडा नम्बर २, १-३ वडाहरू वडा नम्बर ३, ९ नम्बर वडा वडा नम्बर ४ र ४-६ वडाहरू वडा नम्बर १० हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
कोटातुल्सीपुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १२८५६ रहेको थियो जसमध्ये ६२१५ पुरुष र ६६४१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २११५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बर्दगोरिया गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १,२ नम्बर वडाहरू बर्दगोरिया गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४, ८,९ वडाहरू वडा नम्बर ५ र ३-७ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
बसौटी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६३४७ रहेको थियो जसमध्ये ३०५७ पुरुष र ३२९० महिला रहेका थिए भने यहाँ १०५२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कैलारी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-६,८,९ वडाहरू कैलारी गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ७ नम्बर वडा वडा नम्बर ८ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
बेलादेवीपुर

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११४०० रहेको थियो जसमध्ये ५४२८ पुरुष र ५९७२ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९१२ घरधुरी रहेको थियो। यसको साविकका ४-९ नम्बर वडाहरू धनगढी उपमहानगरपालिकामा पर्दछ भने १-३ वडाहरू गोदावरी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३ नम्बर वडाहरू गोदावरी नगरपालिकाको वडा नम्बर ९ हो भने ४-९ वडाहरू धनगढी उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर ११ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
बलिया, कैलाली

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४१४६१ रहेको थियो जसमध्ये १९४९१ पुरुष र २१९७० महिला रहेका थिए भने यहाँ ८५७३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लम्कीचुहा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ८ नम्बर वडा लम्कीचुहा नगरपालिकाको वडा नम्बर १, ५ नम्बर वडा वडा नम्बर ५, ९ नम्बर वडा वडा नम्बर ३, १-४ वडाहरू वडा नम्बर ४ र ६-७ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
मोहन्याल गाउँपालिका

'''''' कैलाली जिल्लाका ६ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा ‍सुगरखाल, मोहन्याल, पाण्डौन गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

## जनसङ्ख्या
राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २१,०८२ रहेको छ भने यहाँ ४,३४७ घरधुरी रहेका छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
## बाह्य कडीहरू
*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, कैलाली

श्रेणी:कैलाली जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका गाउँपालिकाहरू‎
साँडेपानी

'''''' नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २४,८९२ रहेको थियो जसमध्ये १२,१४७ पुरुष र १२,७४५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४,२७८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल घोडाघोडी नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-२ वडाहरू घोडाघोडी नगरपालिकाको वडा नम्बर ३, ३-५ वडाहरू वडा नम्बर २, ६ नम्बर वडा वडा नम्बर ६, ७-८ वडाहरू वडा नम्बर २ र ९ नम्बर वडा वडा नम्बर १ हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
राजस्थानका सहरहरू

*अजमेर,
*अलवर,
*बाँसवाडा,
*भरतपुर,
*भीलवाडा,
*बूँदी,
*चित्तौडगढ,
*डूंगरपुर,
*जयपुर
*जोधपुर,
*जैसलमेर,
*कोटा,
*सीकर,
*उदयपुर,
*बाडमेर,
*बीकानेर
*चूरु
माउंट आबू
*झालावाड्
हनुमानगढ भटनेर

श्रेणी:राजस्थान