Sittard

**Sittard** (Limburgs: *Zittert* of *Zitterd*) is n stad in de gemeente Sittard-Geleen in Nederlands-Limburg, n gemeente die in 2001 evormd is bie n samenvoeging van de gemeentes Sittard en Geleen. t Antal inwoeners wort eschat op zo'n 36.960 (per 1 jannewaori 2005). Over de schriefwieze van de Limburgse naam bestaot wat onenigheid; op de plaotsnaamborden an de stadsgrenzen staot *Zitterd* (mit n ), terwiel de plaotsnameliest van de dialektvereniging Veldeke *Zittert* veurschrieft (mit n ).

## Kernen
* *Broeksittard* (Broukzittert)
* *Haagsittard-Park* (Haagzittert-Park)
* *Kollenberg* (Kolleberg)
* *Lahrhof* (Laarhof)
* *Leijenbroek* (Leiebrouk)
* *Limbrichterveld* (Lömmericherveld)
* *Sanderbout*
* *Spaarkolonie* (Sjpaorkollenie)
* *Ophoven* (Ophaove)
* *Overhoven* (Euverhaove)
* *Stadbroek* (Sjtadbrouk)
* *Vrangendael*
* *Hoogveld* (Hoogveldj)

## Geschiedenis

De stad Sittard mot argens in de regeringsperiode van Kaorel de Grote (700-1100) esticht wezen. De eerste vermelding van Sittard dateert uut 1157. De plaots wort hier vermeld as *Siter* (van t Oudhoogduutse *sîte*), dat warschienlik n vruchtbaor stuk groend tussen de Geleenbeek en de Rooie Beek was. t Gebied was toe al wel veul langer bewoend; roend 5300 v. Chr. hen zich hier de bandkeramiekers evestigd. 

Tussen 1400 en 1794 heurde Sittard bie t hartogdom Gulik. In 1243 kreeg Sittard stadsrechten. In t jaor 1677 wort oek wel t Sittardse rampjaor eneumd, umdat de stad toe in drie keer (22 augustus, 2 september, 12 september) grotendeels vertestewierd worde deur de Fransen. De stad is eerst in dat jaor n vestingstad eworren.

In 1839, bie de verdeling van Limburg in n Belgiese en n Nederlandse provinsie, kwam Sittard definitief bie Nederland.

## Oenderwies en kultuur
Sittard het oek altied n sentrum van oenderwies en spiritualiteit eweest. Veul instellingen die mit t geleuf van doen hen, hen zich hier evestigd. Der is n kapittel en der bin verscheiene kloosters. t Middelbaor oenderwies wort somstieds nog egeuven deur Jezuïeten en Fransiskanen en t hogere oenderwies deur Dominikanen en Ursulinen. De grootste middelbaore school is de *Trevianum Scholengroep* (kortweg: *Trevianum*) dat is ontstaon uut n fusie tussen t *Serviam Sittard* en t *College Sittard*.   

De *Hogeschool Zuyd* het n *HEAO*-ofdeling in Sittard. Der is oek n grote vestiging van *Fontys Hogescholen*.

## Dialekt
t Dialekt van Sittard is t Sittards (plaotselik *Zittesj* eneumd).

## Stadsbeeld

De bekendste beziensweerdighejen in Sittard bin de Sunt-Petruskark in maasgotiek uut de elfde eeuw, mit zien tachtig meter hoge toren en vuuftig klokken. Binnen staot n rokokopreekstoel uut 1774, die emaakt is in Maastricht. De Sunt-Michielskark is in barokstiel ebouwd. In t ouwe sentrum, mit as middenpunt de mart, bin nog n paor ouwe panden te vienen, sommige in vakwark, mar t grootste deel is sinds de vuuftiger jaoren van de twintigste eeuw helemaol op-eknapt. De O.L. Vrouw van t Heilig Hart is n neogotiese kark, die ontwörpen is deur Johannes Kayser. Disse kark was de eerste Nederlandse kark die de titel *[[basiliek|Basilica Minor]]* het ekregen.

An de rand van de stad leit t bedrieveterrein Fortuna, mit t voetbalstadion van Fortuna Sittard.

## Bekend volk uut Sittard
*Charles Beltjens, dichter
*Guus van Eck (1958), kunstschilder
*Jo Erens, zanger en liedjesschriever
*Frits Rademacher, (1928) zanger en liedjesschriever
*Toon Hermans, grappemaker
*Emile Mastenbroek, politikus, gouverneur van 1990 tot 1993
*Danny Nelissen, wielrunner
*Huub Stevens, voetballer en voetbaltrener
*Arnold Vanderlyde, boxer
*Joost Zweegers (Novastar, 1971), zanger en liedjesschriever

## Foto-uutstalling

Petrus Stoel van Antiochekerk Sittard1.jpg|Petrus Stoel van Antochiëkark te Sittard
Sint Michaelskerk Sittard.jpg|Sunt-Michaëlskark te Sittard
Sittard Panorama 4.JPG|Mart
Sittard, monumentale panden op centraal plein foto1 2007-07-15 10.45.JPG|Sittard, monumentaole panden
Rosa kapel Sittard.jpg|Sunt-Rosa is de patroenheilige van Sittard
Sittard 040.JPG|Stadsmuur


## Referensies


## Uutgaonde verwiezing
*Stichting Historie Sittard