Nedersaksisch Z

Hier stoat woorden die of in 't **Nedersaksisch mit Z begunt** oet 't Nedersaksisch woordenboek. De woorden bint underverdield op alfabetische volgorde van 't Nederlaandse woord. 

## Zakje
*Nederlands: *zakje*

*Achterhooks: *toete*
*Drèents:
***zakkien* (ZWZ)
*Grönnegs:
*****[[puut]]***
***pude* (VEK)
***pute* (Reiderlaands)
***tuutje* (WEV)
*Oostfreisk: *puut* (Platduutske skriefwies: *püüt*)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants: 
***tuutje*, *toetn*
***buu(d)l*, *buulken*
***zäkn*, *zäksken*
*Urkers: ...
*Veluws: 
***zakjen*, *zäkkien*
***puut*
***buul*

## Zeis
*Nederlands: *zeis*

*Achterhooks: ...
*Drèents:
***zende* (ZWZ)
*Grönnegs: 
***swoag*
***snit*
***saais*/*saaize*
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants: 
***zeaisel* (oold-Riesns)
*Urkers: ...
*Veluws: 
***zeis*
***zeisem* (o.a. Putten, Elspeet)

## Zenuwachtig
* Nederlands: 
***zenuwachtig*
***gejaagd*

*Achterhooks: 
***kreggel*
*Grönnegs: 
***zeneg*
***iedel*
***iedeljipsk*
*Tweants: 
***jachterig*
***drokte* (bv. *wat he'j toch vuur (kale) drokte?*)

## Zeuren
*Nederlands: 
***zeuren*
***piekeren* (kleine ergernisjes uiten)
***zaniken*
***zemelen*

*Achterhooks: 
***dramn*
*Drèents: ...
*Grönnegs: 
***zaimeln*, *zemeln*
***jeuzeln* (piekeren of janken van kleine kinderen omdat ze iets niet krijgen)
***jammern* (piekeren)
***zoezen* of *soezen*
***zoegen* (aine dij geern zeuren mag wordt n *Ol zoegerd* nuimd)
***mieren* 
****ouwe zeurpiet* = *ol zoegerd* of *plaze* (hail onbeleefd)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants:
***dramn*
***nöaln* (hooft neet negatief te wean, mer kan ook *gezellige onzin* beteekn)
***mekkern*
***zemmeln*
***ansteln* (met klemtoon op *an*, *steln* met de *-e* van *pette*)
*Urkers: ...
*Veluws: 
***zeuren*
***drammen*
***mekkeren*
***twenen*
***zeurpiet = *zepezeikerd* of *tweneklotse*

## Zolder
* Nederlands: 
** *zolder*
** *vliering* (foutief gebruuk, verwis oorspronkelijk naor kleine ruumte baoven de warkelijke zolder)

*Achterhooks: *zoller*
*Drèents:
***beune* (zoldertien boaven kelder of pompestraote) (ZWZ)
***hilde* (zoldertien boaven de koenen) (ZWZ)
***vliering* (ZWZ)
***zolder* (ZWZ)
*Grönnegs: ***[[beune|beun]]***
*Oostfreisk: 
***beun* (Platduutske skriefwies: *böhn*)
***hil* (Platduutske skriefwies: *hill*)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants: 
***vliering*
***zoolder*
***bönne*
*Urkers: ...
*Veluws: 
***zolder*
***vliering*
***boven*
***op de balk*

## Zoenen
*Nederlands:
***zoenen*
***vrijen* (hevig)
***tongen*
***bekken*

*Grönnegs:
***smokken*
***bekken*
***snaaien* (jeugdtoal, deur jongen zègd over wichter)
***snoetjeknovveln*
*Tweants:
***kusn*
***smokn* (ofzeunderlike kusn)
***snoetnspek*
**Dr zeent völle Tweantse oetdrukkings dee't vuural beskriewend zeent:
****Mekaar in de kennebakn bietn*
****mekaar oet n krop voorn*
****op n tocht stoan*
****rundken um de keark*

## Zon
*Nederlands: *zon*

*Achterhooks: *zunne*
*Drèents: *zun*, *luie Evert*
*Grönnegs: zun, ***[[zunne]]***
*Oostfreisk: *zun* (Platduutske skriefwies: *Sünn*)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: *zunne*, *Evert*, *luie Evert*
*Tweants: *zunne* of *zönne*
*Urkers: ...
*Veluws: *zunne* of *zon*

## Zonnehoed
*Nederlands: *zonnehoed*

*Achterhooks: *hood*
*Drèents: ...
*Grönnegs: 
***laandhoud*
***krab(be)houd* (VEK; van vrouger bie t eerdappelkrabben)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants: *hood*
*Urkers: ...
*Veluws: *hoed*

In Tweante/Op de Veluwe hadn de woarkleu vroger ne pette op. Nen hood was vuur de hoge hearn. Leu met nen hood op wordt verdacht van *oet de heugte doon*.

## Zoon
*Nederlands: *zoon*

*Grönnegs: 
***zeun*
**... *heurent/zienent* (verwiezend noar ain van de olders, bv. "Jantje heurent" = "de zeun van Jantje")
*Tweants: *zön<small>(</small>ne<small>)</small>*

## Zuipen
*Nederlands: *zuipen*

*Achterhooks: 
***zoepen*
***boezen*
*Drèents: ...
*Grönnegs: 
***zoepen*
***doenjen* (lett. dronken worden)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: *zoepen*
*Tweants:
***zoepn*'
***sleutn*
***tuln* (oorsproonkelike betekenis. Rechtevoort beduudt t mear "doemzoegen")
*Urkers: ...
*Veluws: 
***zupen* 
***drinken*

## Zus
*Nederlands: 
***zus*
***zuster* (oldmoods)

*Achterhooks: *zuster* 
*Drèents: *zus*, *zusse* (ZWZ), *zuster*
*Grönnegs: *zuster*
*Oostfreisk: *zuster* (Platduutske skriefwies: *Süster*)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: *zus*
*Tweants: *zuster* 
*Urkers: ...
*Veluws: *zuster*, *zus*

## Zwoegen, hard werken
*Nederlands: 
***zwoegen*
***wroeten*

*Achterhooks: 
***pokkeln* 
***öäzen* 
*Grönnegs: *wuilen*
*Tweants:
***pokkeln*
***marteln*
***öazn*
**Wieter beskrif t Tweants mear direkt wat dr an de haande is, direkt bie ofzeunderlike haandelingn:
****slepn* (ne zwoare last dreagn)
****torn* (met völle möaite iets verdan trekn)
****beunn* (met kracht wat gedoan probeern te kriegn)
****brekn* (zoonder *woarkmansgeveul* wat  met doonder en geweeld terechte maakn)
****ezw.*