Eritrea

**Eritrea**, officiääl de **Ståt Eritrea**, is en land in den Hoorn van Afrika, in Oustafrika. De grötste stad is de höyvdstad Asmara. Eritrea ligt an Etiopie in et süden, Sudan in et westen un Djibuti in et süüdousten. In et noordousten un ousten ligt Eritrea vöär en grout deyl an de Roude Sey. Dårin hevt et ouk twey eilandengrupen: de Dahlak-archipel un en paar van de Hanisj-eilanden. Et land hevt ne totaaluppervlak van ungeväär 117.600 kilometer in et veerkant.

De öldste menskelike resten dee as evünden sint in et hüdige Eritrea sint sou'n 1 miljoon jår old. Antropologisk undersöök wist uut dat der in de streake vöärname steades to vinden sint uut de evolutionäre geskedenisse van de menske. Et Eritrea van vandage den dag besteyt uut neagen erkende volker, dee ouk neagen språken sprekket. De wydstverbreyde språke is tigrinya. De anderen sint tigre, saho, kunama, nara, afar, beja, bilen un arabisk. Tigrinya, arabisk un engelsk sint de dree språken üm dinge gedån to krygen. De meyste Eritreers sprekket språken uut de afroasiatiske family, eyne van de etiopisk-semitiske språken of kusjitisk. Van de lüde is ungeväär 55% tigrinya, dan noch es 30% is tigre. Dårnöäst gevt et noch verskeidene nilosaharaansk nilotiske grupen. De meyste lüde sint kristelik of moslim. En klein deyl hangt natuurgodsdeenste an.

In de eyrste eywe nå Kristus beslöög et Köaningryk Aksum en grout deyl van wat nu Eritrea un et noorden van Etiopie is. Rund de 4. eywe wör et kristelik. Vöär et grötste deyl van de middeleywen höyrden Eritrea by an et köäningryk Medri Bahri. En klein deyl höyrden ouk by an Hamasien. Et hüdigendaagse Eritrea untstünd do as meyrere köäningryken (sou as Medri Bahri un et Sultanaat van Hamasien) wörden samenevoogd as italiaansk eritrea. Do as et italiaanske koloniale leager verslån wörde in 1942 küm et under Britsk militäär seggenskap töt 1952. Nå en besluut van de Algemeyne Vergåring van de Vereynigde Natys in 1952 solde Eritrea sikselv de bukse upholden med en lokaal bestüür behalve in butenlandske saken un et leager. Et solde ouk noch teen jår samen med Etiopie under federaal bestüür vallen. Mär in 1962 stüürden de etiopiske regeyring et parlement van Eritrea når huus hen un nöm Eritrea in. Al in 1961 förmden de afskeidingsbeweaging et Eritreeske bevrydingsleager. Dee vöchtden de Eritreeske Unafhangelikheidsoorlog töt et sik in 1991 de facto afskeidden. Twey jår later, in 1993, wör et officiääl nå en volksstemming vöär unafhangelikheid.

Eritrea is ne presidentiäle republik med eyne partye. Nationale wetgeavende un presidentiäle verkesingen sint der nooit eweasd. Isaias Afwerki is al seyd de unafhangelikheid van 1993 president. Volgens Human Rights Watch, de partye wat menskenrechten in de gate höldet, steyt Eritrea der neet best up wat menskenrechten angeyt. De eritreeske regeyring düt disse anklachten af as politike kunkelderye. Persvryheid is stark beparked. Volgens de Persvryheidsindeks hangt et steyds underan as eyne van de minst vrye landen. Volgens Verslaggeavers Sunder Grensen is et land seyd 2021 et minst vry van de wearld, selvs under Noordkorea. Alle media-uutgaves un de togang der to wordet skarp in de gate hölden.

Eritrea is lid van de Afrikaanske Uny, de Vereynigde Natys un de Intergouvernementale Untwikkelingsautoriteit. Et is wårneamend lid van de Arabiske Liga, nöäst Brasilie un Venesuela.