Mariekolver

De **mariekolver** (*Garrulus glandarius*,  en ) is n opvallend ekleurde kreiachtige.

## Verspreiding
Disse voegel kömp veur in t kultuurlaand en de bossen. Hij is over heel Europa verspreid behalve in t hoge noorden. In niejbouwwieken zie'j in eerste instansie vake de eekster, as de bomen en struken in t openbaore greun en in de tunen groter wörden, wörden de eekster zeutjes-an verdröngen deur de mariekolver.

## Voedsel
Voedsel vient de mariekolver in bomen en struken, in de lucht en op de grond; t hef n aofwisselend dierlik en plaantaordig eetpatroon: insekten en ongewarvelden (mit veule plaagdieren), ekels, beukenoetjes, haozenoeten en aandere zaojen en noeten, vruchten as brummels, frambozen en liesterkrallen. t Eet oek kleine of jonge zangvoegels, eiers en kleine knaagdieren. Mit de starke snavel hakt de mariekolver gaoten in harde umhulsels zo as slekkehuzen, noetedoppen en eierschaolen en vroet e in de bojem, beestepoep en meenselik aofval.

De eek is aofhankelik van de mariekolver veur t verspreien van ekels: de mariekolver vervoert ze in zien keel en tussen zien snavel naor plaotsen mit n zachte ondergrond, daornao duwt e de ekels in grond in. Zo leeg e n wienterveurraod an. Hij vergeet allinnig n paor plekjes, die die oek niet weer vient en wat uut kan greuien tot n nieje eek. Vandaor dat mariekolver oek wel 'de grootste bosbouwer' eneumd wörden.

## Oorsprong van de naam
Mariekolver, markolf en variaanten daorvan bin gebrukelike vormen in t oosten van t laand, mer oek in Utrecht, t Rijnlaand en delen van Braobaant en Limburg. De naam kömp uut n ouwe Germaanse sage en betekent letterlik *grenswolf* (mark-wolf), t is waorschienlik geïnspireerd deur de oosterse aofgod *Markolis*, die in de Oriëntaals-Byzantiense verhaaltradisie optreet as duvelse tegenstaander van de wieze Salomon. In de Germaanse sagen wördden dat duvelse personazie n personazie die alderhaande gedaonten kan annemen en rond 1500 ontsteet der n nieje verhaaltradisie van kluchten, waorin Markolf aofezwakt is tot n boerse spotter die schune grappen maakt. De naam *Markolf* kömp oek veur in t volksboek *Salomon ende Marculphus* waorin de voegel de stemmen van aandere voegels naodung.

In de Duutse, Noorse en Zweedse namen veur de mariekolver (Eichelhäher, Nøtteskrik(j)e, Nötskrika = ekel-/noetegaaie) kömp t gedrag naor veuren. De Deense en Friese namen verwiezen naor de bosrieke umgeving waor t woent: skovskade (boseekster) en houtekster (houteekster).

## Geluud
Luud geschrouw, ku'j haost niet in t wiere haolen mit t geluud van aandere voegels.


Bestaand:Garrulus_glandarius_1_(Marek_Szczepanek).jpg
Bestaand:Garrulus_glandarius_2_(Marek_Szczepanek).jpg
Garrulus glandarius rufitergum MHNT 232 Weymouth.jpg 
Bestaand:Garrulus glandarius3.jpg
Bestaand:VlaamseGaaiVeertje1480.JPG
Bestaand:Garrulus_glandarius_distribution.jpg


## Nedersaksies
*Achterhooks: 
** *markolver*
** *markolder*
*Drèents: *marklover* (ZWD), *-leuver* of *-loper* (ZWZ), *-loze* (Rune), *-rover*
*Graafschopper Platt: *markloawe* (Platduutse schriefwieze *Markloawe*)
*Grönnegs: *holtoakster*
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs:
***hooltakster*, *hooltekster*
***markloper*
*Tweants: 
***markloawe* (Oldnzel)
***moarkloawe* (Riesn)
***maarkloave* (Eanter)
*Urkers: ...
*Veluws: 
***vlaamse gaai*, *-gaoi*
***vlaomse gaaie* (Apeldoorne)
***vlaomse gaoi* (Harskamp)
***vlaomse gaoie* (Vaossen)
***marikaole* (Vaossen, Emst, Apeldoorne)
***marrekaole* (Une)
***marikolle* (Oldebroek, Wezep)
***markaole*, *märkaole*
***markol*, *markolle*, *märkolle*
***marrikol* (Uddel)
***marrekol* (Wezep, Lunteren, Garder)
***marekolf* (Putten)
***majekolf* (Speuld)
***marikolver* (Nunspeet)
***marienkolder* (Elspeet)
***marekoef* (Armelo)
***merzikol* (Klanenbeek)
***klapekster* (Waopenvelde)

## Uutgaonde verwiezingen

* SoortenBank.nl - beschrieving, aofbeeldingen en geluud
* SOVON - Verspreiding en antalontwikkeling van de mariekolver in Nederlaand