Fotografie

**Fotografie** is het met hulpe van lech en andere vormen van straling maken van afbeeldingen van veurwarpen en verschienselen. Het woord is af-eleid van het Grieks en betekent letterlek schrieven met lech. (φωτος phootos=licht, γραφειν grafein=schrieven)

Iemand den (beroepsmoateg) fotografie verricht wördt fotograaf enuumd. Veur et maken van nn foto wöd gebruuk emaakt van nen kamera. Nen afdruk van een veurwarp dat direct op lichtgeveuleg materiaal elegd is en doarnoa belicht, is een fotogram.

## Geschiedenisse
In 1816 maken Joseph Nicephore Niépce nen foto vanuut een raam deur ne plate met een lichtgeveuleg materiaal in een kamera obskura bloot te stellen an lech. Et beeld dat evormd wodden was een negatiefbeeld dat neet was fixeerd, en dus deur wietere belichting buten den kamera obskura verloren ging. De beelden dee-t emaakt waren met disse techniek nuumden hi'j *retinas*.

In 1826 maken Niépce den eersten foto op ne plate dee was bedekt met bitumen (asfalt). Hi'j had hierveur ne belichtingstied van maor leefst acht uur neudig bi'j helder zonlicht. De foto maken hi'j van zienen achtertuin en deur het dreajen van de zunne zag e de schimme van twee kanten. Disse bitumen-beelden, die naost zwart en wit ook griestinten konden tonen, konden ok worden fixeerd en in positieve beelden worden um-ezet.

Moar Louis Daguerre wödt ook vaak ezene as den uutvinder van de fotografie. In 1831 zetten Daguerre de proefnemmingen van Niépce veurt met zilverjodide. In 1837 ontdekken Daguerre bi'j tooval de meugelekheid van ontwikkeling van et latente beeld. Hi'j had ne jödeerde verzilverde kopperplate kort belicht en hiernao bloot esteld an kwikdamp. Hierop blek zich een beeld te hebben evörmd. Hi'j nuumden dit proces Daguerreotype. 

In 1834 begon William Henry Fox Talbot te experimenteren. Hi'j ontwikkelden ne methode um papier lichtgeveuleg te maken deur het te dompelen in ne zwakke zaltoplossing en doarnoa in ne zilvernitraot oplossing. De lichtgevuligheid van zilvernitraat was al in 1727 ontdekt deur Johann Heinrich Schulze moar was tot dan too niet meer as een kuriositeit en kermisattraktie. Thomas Wedgwood en Sir Humphrey Davy slaagden der in 1802 al in onder invleud van lech een beeld te vangen op veurbewarkt papier. Alleen lukken et eur neet dit beeld te fixeren. Maar Talbot lukken et de beelden te fixeren deur ze te dompelen in ne starke zaltoplossing. Ook ontdekken hi'j ht negatief-positiefprocedé. 

De 'uutvinding van de fotografie' wodden in januari 1839 bi'jnoa geliektiedig in Paries en in Londen an-ekondigd. Oaverigens steet in et Franse plaetske Saint-Loup-de-Varennes - de plaatse woar Joseph Nicephore Niépce ziene eerste proeven deed - een monument met de tekst "DANS CE VILLAGE NICEPHORE NIEPCE INVENTA la PHOTOGRAPHIE en 1822".

Umstreaks 1850 wodden de papieren drager deur glas vervangen en hechen zi'j de zilverhalogeniden met behulp van ne collodiumloage op dissen deurzichtigen basis. Diss glasplaten mossen as ze nat waren worden belicht en meteen worden af-ewarkt. In 1871 vond de Engelse arts Maddox ne dreuge methode uut, hij gebruken ne glasplate woarop zilverbromide in ne gelatine loage ingebed wodden. Dit is in feite den oervörm van de hudege fotografiese films.

Ne ni'je ontwikkeling is de digitale fotografie. Hierbi'j wöd de traditionele kamera, geladen met film (woarvan de chemische eigenschappen verandert deur de belichting) vervangen deur nen kamera met nen lichtgevuligen elektroniesen sensor.

## Relatie met andere uutdrukkingsvörmen
In vergelieking met andere uutdrukkingsvörmen als pictogrammen, diagrammen en kaarten, maar ook tekste zörgt de fotografie veur de zuverste benadering (maar niet per definitie: beste benadering) van de warkelekheid, as digitale manipulatie uutblif. Doarmet draagt foto's maximaal bi'j aan een juuste kommunikatie bi-j et oaverbrengen van ne bepoalde gedachte oaver (een deel van) de warkelekheid. 

## Stereofotografie
Stereofotografie besteet uut het maken van twee opnames, geliektiedig emaakt, op ong. 6,5 cm van mekaar wat oaverenkömp met de gemiddelde afstand tussen twee mensenogen. Doarmet is het meugelek om diepte te zien.

## Terminologie
* fotografietechniek: ISO/ASA, softfokus

* *optika*: kamera, objektief, lens, diafragma, spegelreflex, spegelreflexkamera, parallax

* *chemie*: negatief, positief, doka, ontwikkelen, fixeren

## Bekiekt ok
* Regel van darden
* Instagram