Nedersaksisch V

Hier stoat woorden die of in 't **Nedersaksisch mit V begunt** oet 't Nedersaksisch woordenboek. De woorden bint underverdield op alfabetische volgorde van 't Nederlaandse woord. 

## Vaart (snelheid)
*Nederlands: 
***vaart*
***snelheid*

*Achterhooks: *gang*
*Drèents: ...
*Grönnegs: *gang* ("Ik heb wat gang neudeg om de bult op tou kommen", "Hai ree mit n noodgang noar beneden."
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: *snelhied*
*Tweants: 
***gaank*
***veart*
*Urkers: ...
*Veluws: *snelheid*

## Vaart (met schip)
*Nederlands: *vaart*

*Achterhooks: ...
*Drèents: ...
*Grönnegs: *voart*
*Sallaans: *vaort*
*Stellingwarfs: *vaort*
*Tweants: *voart*
*Urkers: *vaort*
*Veluws: *vaort*

## Vaatdoek

## Vader

## Vagina
In 't Nedersaksisch bin de benamingen veur de geslachsdelen vake een bietjen *grof*.
*Nederlands: *vagina*

*Achterhooks: 
***flamoeze*
***proeme*
***vazel*
***promusselken*
*Drèents: ...
*Grönnegs: *schaid**
*Sallaans: 
***kutte*
***fluite*
***kruus*
***splete*
***deuze*
*Stellingwarfs: ...
*Tweants: 
***flamoeze*
***proeme*
***voare*
***deuze*, *deuske*
***vazel*
***de voestlapn*
***n spöltuin*
*Urkers: ...
*Veluws: 
** *poes*
** *trut* (Armelo, Ugchelen, Bunsjoten)
** *kut*
** *moes* (Oldebroek, Wezep)
** *muus* (Nunspeet, Une, Vaossen, Apeldoorne)
** *pruum*, *prume*, *proeme*
** *scheur*, *snee*, *gleuf*
** *flamoes*, *flamoeze*
** *flors* (Niekark, Bunsjoten)
** *plasser*
** *fluit*
** *bèze* (Wezep)
** *doos* (Deelen)
** *klivia* (Klanenbeek)
** *kruus*
** *piepin* (Lieren)
** *preuter*, *pretpark* (Loen)
** *pietjen* (Nunspeet)
** *van onderen* (Wenum-Wiesel)
** *veurbibs*
** *vrouwelijkheid* (Niekark)

*Veur de "vagina" bestoan der ien t Grönnegs, ien tegenstellen tot de "penis", nait veul grovve woorden. Dit omrezen dit respektloos tou vraauwluu wezen zol. Manluu zollen dit respekt nait neudeg hebben, omrezen zai dit van oldsheer al op n hail ìnde aander gebieden hebben zollen. Dit idejoalisme stamt nog oet de 19. aiw.*

## Vallen
* Nederlands: *vallen*

* Achterhoeks: *pleern* Vb: hee pleern van de fietse.
* Grönnegs: 
***valen*
***pleuren*
***dondern*
***mietern*
***kukeln* (over t raandje ~)
***De eerste vaaier sloan veuraal op t neerkommen, ien tieds dat de lèste (kukeln) meer t prozes van t valen omvat, dus van t stoan, tot de reden (bv. strukeln) en t noar beneden goan, mòr t aanroaken van de grond ozw. wordt hier maisttieds nait mit bedould.
* Tweants: 
***valn* 
***vuur/teegn de vlakte/vloere/groond/t groondhoolt goan*
***van de bene goan*
***oonderoet goan*
***noar dealtn komn*
***noar de plette komn* (iets wat oew tegemeute vaalt)
***pleern*, *plearn* (met nen smakkerd dale komn. *houwn* kan dus ook *plearn* wean).
***flikkern*
***doondern*
*Veluws:
***vallen*
***onderuut gaon*
***donderen*
***flikkeren*
***pleuren*
***kukelen* (over 't raandjen ~)

## Varken
* Nederlands: *varken*

* Achterhoeks: *pogge*
* Drèents: 
***zwien*
***varken*
* Grönnegs: 
***swien*, *svien*
* Oostfreisk:  *swien* (Platduutse skriefwies *Swin*)
* Sallaans: *keune* (Hooltns)
* Stellingwarfs: *varken*
* Tweants: 
***bign*
***kuurken*
***vearkn* 
***varkn*
***voarkn* (Riesns)
***vaarkn* (Eanters)
***zwien*
***iej veraandert van n vaarkn in n zwien* (Tweantse ummezetting van t hollaandse "al draagt een aap een gouden ring...")
* Urkers: *varken*
* Veluws: 
***varken*
*****[[värken]]*** (Oost-Veluws)
***zwien* 
***keu*

## Veen
* Nederlands: *veen*

*Achterhooks: *veen*, *vene*
*Drèents: *veen*, *vene*
*Grönnegs: 
** *veen*
** *faan* (wör broekt sikkom tot WO II tou)
** *klain*
** *moor* (geogroafisch, Nl: *wij wonen in/op het veen*)
*Oostfreisk: 
***veen* (Platduutske skriefwies: *fehn*)
***moor* (geogroufisk, Hdt: *wir wohnen im Fehn*)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ***[[vene (grondsoorte)|vene]]***
*Tweants:
***venne*
***vjenne* (Vjens)
*Urkers: ...
*Veluws: *veen*, *vene*

## Ver
*Nederlands: *ver*

*Achterhooks: *wiet*
*Drèents:
***wied* (algemien gebruukt. 't Riempien giet: *Wie wet waor Willem Wever woont? --Willem Wever woont wied weg.*)
****wied of* (=ver weg; ZWZ)
***varre* (ZWZ)
***een end uut de buurte* (ZWZ)
***een ende vort* (ZWZ)
***een end weg* (ZWZ)
*Grönnegs: 
***wied*
***vèr*
*Stellingwarfs
**wied
**op Alteveer (idioom: * 't is niet op Alteveer*; 't is niet wied vört. Eheurd van een spreker uut de Kop van Oaveriessel)
*Tweants:
***wied*
***vear*
*Veluws: *veer*

## Verdomme
*Nederlands: *verdomme* (vloekwoord)

*Achterhooks: ...
*Drèents: ...
*Grönnegs: *vergemie*
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants: 
**verdomd* 
***verdöpt* (ofzwakking)
***verduld* (ofzwakking)
***(god)dooksemie*, *-tooksemie*, *teuksemie* (jan-en-gin-eande)
***tom(t)*
*Urkers: ...
*Veluws: ...

## Vergiet
*Nederlands: *vergiet*

*Achterhooks: *deurslag*
*Drèents: ...
*Grönnegs: *gatjespan*
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants: ...
*Urkers: ...
*Veluws: *vergiet*

## Verlamd (in de benen)
*Nederlands: 
***verlamd*
***invalide*
***kreupel*

*Achterhooks: 
** *kröppel*
*Drèents: ...
*Grönnegs: 
***kruppel* (aangeboren)
***ongelokkeg/-lukkeg* (mit n noaboorliekse oorzoak: ongeluk, zaikte, o.z.w.)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants: *kröppel*
*Urkers: ...
*Veluws: ...

## Verliezen (spel of wedstrijd)
*Nederlands: *verliezen*

*Achterhooks:
***verspöllen*
*Grönnegs:
***verspeulen*
***verlaizen*

## Verliezen (kwijtraken)
*Nederlands: *verliezen*

*Achterhooks:
***kwiet wodden* 
***verlezen*
*Grönnegs:
***kwietworden* (as aine der wat aan doun kin/kon)
***kwietroaken* (as aine der niks aan doun kin/kon)

## Verweerd
*Nederlands: *verweerd*

*Achterhooks: *verspocht*
*Drèents: ...
*Grönnegs: *t Weer het der ien kommen* (= Het is verweerd)
*Sallaans: ...
*Stellingwarfs: ...
*Tweants:
***verspikt*
***verspocht*
*Urkers: ...
*Veluws:
***verweerd*
****t weer zit derin'' (= Het is verweerd)

==Viool==
*[[Nederlands]]: ''viool''

*[[Achterhooks]]: 
**''fiedel''
**''viool''
**''viole''
*[[Drèents]]: 
**''fiedel''
**''vedel''
**''viool''
**''viole''
*[[Grönnegs]]: 
*****[[fioul]]*** 
**''fioe''
**''fiedel'' (aigelks n middelaivse vèrzie van de fioul)
***Waarkwoord: ''fiedeln''
*[[Sallaans]]: ...
*[[Stellingwarfs]]: 
**''fiedel''
**''vedel''
**''vioele''
*[[Tweants]]:
**''fiedel''
**''viool''
**''viole''
*[[Urkers]]: ...
*[[Veluws]]: ''jammerhout'', ''viool''

==Vis==


==Visser==
*[[Nederlands]]: 
**''visser''
**''hengelaar'' (hobbie/sport)

*[[Achterhooks]]: ''visser''
*[[Drèents]]: ...
*[[Grönnegs]]: 
**''viskeman'' (beroups)
**''visker'' (hobbie/sport)
**''angelder'' (hobbie/sport; Nederlaands: ''hengelaar'')
*[[Oostfreisk]]: 
*''viskeman'' (beroup; Platduutske skriefwies: ''Fiskemann'')
**''angler'' (hobbie/sport; Nederlansk: ''hengelaar'')
*[[Sallaans]]: ...
*[[Stellingwarfs]]: ''visker''
*[[Tweants]]:
**''visker''
**''angelder'', ''hengelder'', ''angelaar'', ''~oar''
**''visboer'' (verkoper)
*[[Urkers]]: ...
*[[Veluws]]: ''visser''

==Vlaamse gaai==
*[[Nederlands]]: ''vlaamse gaai''

*[[Achterhooks]]: 
** ''markolver''
** ''markolder''
*[[Drèents]]: ''marklover'' ([[Zuudwest-Drèents|ZWD]]), ''-leuver'' of ''-loper'' ([[ZWZ]]), ''-loze'' ([[Rune]]), ''-rover''
*[[Graafschopper Platt]]: ''markloawe'' (Platduutse schriefwieze ''Markloawe'')
*[[Grönnegs]]: ''holtoakster''
*[[Sallaans]]: ...
*[[Stellingwarfs]]:
**''hooltakster'', ''hooltekster''
**''markloper''
*[[Tweants]]: 
**''markloawe'' ([[Oldnzel]])
**''moarkloawe'' ([[Riesn]])
**''maarkloave'' ([[Eanter]])
*[[Urkers]]: ...
*[[Veluws]]: 
**''vlaamse gaai'', ''-gaoi''
**''vlaomse gaaie'' ([[Apeldoorne (stad)|Apeldoorne]])
**''vlaomse gaoi'' ([[Harskamp]])
**''vlaomse gaoie'' ([[Vaossen]])
**''marikaole'' ([[Vaossen]], [[Emst]], [[Apeldoorne (stad)|Apeldoorne]])
**''marrekaole'' ([[Une]])
**''marikolle'' ([[Oldebroek]], [[Wezep]])
**''markaole'', ''märkaole''
**''markol'', ''markolle'', ''märkolle''
**''marrikol'' ([[Uddel]])
**''marrekol'' ([[Wezep]], [[Lunteren]], [[Garder]])
**''marekolf'' ([[Putten]])
**''majekolf'' ([[Speuld]])
**''marikolver'' ([[Nunspeet]])
**''marienkolder'' ([[Elspeet]])
**''marekoef'' ([[Armelo]])
**''merzikol'' ([[Klanenbeek]])
**''klapekster'' ([[Waopenvelde]])

==Vleermuis==
*[[Nederlands]]: ''vleermuis''

*[[Achterhooks]]: ''vlearmoes''
*[[Grönnegs]]: 
**''vleddermoes''/''vladdermoes''
**''vleermuus'' (WEK)
*[[Tweants]]:''vlearmoes''
*[[Veluws]]: ''vleermuus''

==Vlees==
*[[Nederlands]]: 
**''vlees'' 

*[[Achterhooks]]: ''vleis''
*[[Grönnegs]]: 
**''vlais(k)''
**''vle(e)is'' (NVL, WEV)
**''vlees'' (VEK)
*[[Tweants]]:
**''vleais''
**''vleis''
*[[Veluws]]: ''vleis''

==Vleien==
*[[Nederlands]]: 
**''vleien'' 
**''slijmen''

*[[Achterhooks]]: 
**''smeichelen''
**''smiesteren''
**''vlenseken''
*[[Drèents]]: ...
*[[Grönnegs]]:
**''fliemstrieken''
**''flodden''
**''smaigeln''
*[[Sallaans]]: ...
*[[Stellingwarfs]]: ...
*[[Tweants]]:
**ginne direkte ummezetting: ''eenn dr suker an doon'' (letterlik: ''slijmen'')
*[[Urkers]]: ...
*[[Veluws]]: ...

==Vlieg==
*[[Nederlands]]: ''vlieg''
*[[Achterhooks]]: ''vlege''
*[[Grönnegs]]: ''mug''
*[[Tweants]]: ''vlege''

==Vliegenmepper==
* [[Nederlands]]: ''vliegenmepper''

* [[Grönnegs]]: ''muggenklapper''

==Vlinder==


==Vlinderdas==
*[[Nederlaands]]: ''vlinderdas'', ''~strik''

*[[Grönnegs]]: ''vlinderdaas'' 
*[[Tweants]]: ''muusken''

==Voederbiet==
*[[Nederlands]]: ''voederbiet''

*[[Achterhooks]]: ''mangel''
*[[Grönnegs]]: ''bait'' (gain spesjoal woord veur)
*[[Tweants]]: ''sukerbeet'', ''voorbeet''
*[[Veluws]]: ''biet'', ''voerbiet''

==Vogel==


==Volwassen==
*[[Nederlands]]: ''volwassen''

*[[Achterhooks]]: 
**''volwassen''
**''volgreuid''
*[[Drèents]]: ...
*[[Grönnegs]]: 
**''wazzen'' (aigenschop)
**''wazzene'' (persoon)
**''hailwazzen'' (aigenschop)
**''hailwazzene'' (persoon)
*[[Sallaans]]: ...
*[[Stellingwarfs]]: ...
*[[Tweants]]: 
**''volwasn''
**''volgröaid'', **volgreuid*
*[[Urkers]]: ...
*[[Veluws]]: 
** *volwassen*
** *volgreuid* ([[Armelo]])
** *volslägen* ([[Waopenvelde]])
** *groot*
** *kind of*
** *mundig*, *mondig*, *muntig*

==Vos==
*[[Nederlands]]: *vos*

*[[Achterhooks]]: *fökse*
*[[Drèents]]: ...
*[[Grönnegs]]: 
***voks* (ook schreven as *fox*, bv. ien de plaknoam *Foxhol*)
***vos*, *vozze*
*[[Sallaans]]: ...
*[[Stellingwarfs]]: ...
*[[Tweants]]: *voske*, *vösken*
*[[Urkers]]: ...
*[[Veluws]]: *vos*

==Vreemd==
*[[Nederlands]]: *vreemd*

*[[Achterhooks]]: *vrömd*
*[[Drèents]]: *vrömd(e)*
*[[Grönnegs]]: 
** *vrumd*
** *mal* (negoatief; bv. dat is n malle wond dijst doe doar hest)
*[[Sallaans]]: ...
*[[Stellingwarfs]]: ...
*[[Tweants]]: 
***vremd*, *vrömd*, *vrumd*
***apart*
***doar*, *döarig*
***doenöarig* (meer *eigenaardig*, as persoonsbeskriewing)
*[[Urkers]]: ...
*[[Veluws]]: *vremd*, *vremp*

==Vrouw==
*[[Nederlands]]: 
***vrouw*
***mevrouw* (vooral als aanspreektitel)
***dame*
***wijf* (zeer negatief)

*[[Achterhooks]]:
***wief(ken)* (mangsmoal negatief)
***vrouw* (eerbiedig)
***meansken* (leefkoazend; bedeuld veur 'n olden vrouw)
*[[Drèents]]:
***vraauw*
***vrouw*
***mèens* <small>(informeel/negatief)</small>
***mèensk* <small>(informeel/negatief)</small>
***minsk* <small>(informeel/negatief)</small>
***wief* <small>(informeel/negatief)</small>
*[[Grönnegs]]: 
*****[[vraauw]]*** (meervold: *vraauwluu*)
***wief* (negatief; ook voak broekt om *vraauwliekse echtgenoot* mit aan te duden)
***mìnsk* (negoatief; bedould veur n olle vraauw)
***mìnske* (laifkozend; bedould veur n olle vraauw)
*[[Sallaans]]: ...
*[[Stellingwarfs]]: *vrouw*
*[[Tweants]]:
***vrouwe*
***meanske* (euldere vrouwe, mangs ook negatief)
***wief* (negatief, mangs nog as grèpken bedoold)
***vrommes*
*[[Urkers]]: *vrouw, weef*
*[[Veluws]]:
***vrouw*
***vrouwmense*
***frommes*
***wief, weef'' (negetief)