open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Woapen van Loster

t **Woapen van Loster** is t woapen van de Oaweriesselse gemeante Loster. t Woapen wörn deur n Köninklik Besloet öp 1 noveamber 1898 an de gemeante geawen.

## Blazoenerige
De ömskriewige van t woapen is (in t Neerlaands):

*"Gedeeld : I in azuur een kruis van goud, vergezeld in het eerste kwartier van een ten halve lijve uit den rechter-kruisarm opkomenden omgewenden bisschop, met aangezicht en handen van natuurlijke kleur, mijter en gewaad van goud en zilver en een kromstaf van goud, II in keel drie schietspoelen van goud, geplaatst 2 en 1".*

In de heraldiek mö'j leenks en rechts as van achter t skild bekieken. Van veurne is leenks veur de kieker dus rechts, en rechts leenks. Met "omgewend" bedoolt zee de't stuk heraldiesk noar leenks kiekt.

De heraldieske kleurn bint gold (geel), azuur (blaauw), zilver (wit), en keel (rood).

## Skiednisse
De baauw van de Stoatenzoale van t verleantiedse gouvernementsgebaauw van de Proveensie Oaweriessel in Zwol was veur Loster en ok völle oare Oaweriesselse gemeanten de reden öm n gemeantewoapen an te vroagen. In dee zoale is der n veanster met alle gemeantewoapens van de proveensie.

In 1811 skeed Loster zich as gemeante of van t richtersambt van Oldnzel. n Olden baand met Oldnzel kö'j nög immer zeen öp de rechterhelfte van t skild (leenks veur de kieker), woarin t woapen van Oldnzel öp-nömn is (t zölfde kö'j zeen in vb. t woapen van Weersel). De skietspeule bint ne herinnerige an de wichtigste bronne van Losters bestoan doe.

## Glieksoartige woapens

File:Oldenzaal wapen.svg|Woapen van Oldnzel.
File:Weerselo wapen.svg|Woapen van Weersel.
Wielrennen

**Wielrennen** is nen sport woerbie as leu met ne fietse zo hard of wied meugelik fietsen doot. Hiervuur broekt ze spesiale fietsen, met een dun, lecht frame en dunne beandkes, um zo min meugelik locht- en wegwierstaand te hebben. De meeste leu doot wielrennen vuur de wille, mer et gef ook wedstrieden en hele wearldkampioenskoppen. Topwielrenners köant op zin härdst roond de 60 km/u fietsen. Van den bult of keump de snelhead mangs boawen de 120 km/u.

Meesttieds wörd met et woard wielrennen et *wegwielrennen* bedoold. Aandere soorten wielrennen zeent baanwielrennen, BMX en mountainbike. Wielrennen kö'j allene doon of met nen groep. Der zeent ook wielrenvereniges, dee as zik meestal op ene van de twee wielerstreumingen richtet: toeren of wedstrieden. Toerklubs goat regelmoatig lange tochten fietsen. Wedstriedvereniges doot vuural trainen op (amateur)wedstrieden. 

De sport wörd wearldwied ansteurd en regeld duur de Internasjonale Wielerunie, de UCI.

## Bekeande wedstrieden
Wellicht de bekeandste wielrenwedstried is de Roonde van Fraankriek. Ne tweede bekeande wedstried is de Giro d'Italia (de Roonde van Italië). Mer ook de wearldkampioenskoppen trekt aait völle andacht. Doarnöast zeent der in Europa een antal wedstrieden oawer ne vaste roonde (mangs in nen binnenstad of duur ne proveensie of laandstrekke). Dit wordt *klassiekers* eneumd. Bekeande klassiekers zeent Luik-Bastenaken-Luik, de Amstel Gold Race, Paries-Roubaix en Milaan-San Remo. Doarnöast gef et zowat in elke gemeente in Nederlaand wal ne lokale wielerroonde, dee as vuural vuur promosie van bedriewe en de sport geeldt.

## Internasjonaal bekeande fietsers
De lieste hieroonder löt willekurig een antal bekeande fietsers zeen:

*Miguel Indurain
*Marco Pantani
*Lance Armstrong
*Alexander Vinokourov
*Alejandro Valverde Belmonte
*Thor Hushovd
*Jaques Anquetil
*Mario Cipollini

## Bekeande fietsers oet Nederlaand
* Michael Boogert
* Marianne Vos
* Joep Zoetemelk
* Tom Stamsnijder
* Bram Tankink
* Theo de Rooij
* Leontien Zijlaard-van Moorsel
Kontinint

n **Kontinint** is n grote laandmassa op Eerde die niet of aost niet mit angere laandmassa's verboenden is. Ierbij wort allienig elet op laand in waoter, niet op de waoterdiepte, ongerziese bargroggen of t kontinintaol plat. Op aarde eaw je, erangskikt van groot naor klean, de volgende kontininten: Eurazië (bestaonde eut de warelddielen Azië in Europa), Afrika, Amerika (Noord-Amerika, Zuid-Amerika), Antarktika in Australië.

## Eilaand, skiereilaand in warelddiel
n Laandmassa die te klean is om n kontinint enuumd te worren, is n eilaand. Over t algemien wort Gruunlaand ezien as t grootste eilaand in Australië (vier keer zo groot) as t kleanste kontinint. n Kleane laandmassa die via n vrij kleane laandingte mit n angere laandmassa verboenden is, iet n skiereilaand.

t Woord *kontinint* wort soms verward mit warelddiel, maar n warelddiel is n geopolitieke indieling in gien geologiese indieling. Soms is n warelddiel bijna gelik an n kontinint, zo as t geval is bij Afrika. Soms is n warelddiel n diel van n kontinint, zo as t warelddiel Europa dat diel eutmaakt van t kontinint Eurazië.

As de Britten t over t vastelaand van Europa eawen, dan zeggen ze miestal "the Continent".

## Begrenzing
Volgens de gebreukelike definisie binnen Noord-Amerika in Zuid-Amerika aparte kontininten. Ze binnen allebeie groot genoeg in ze binnen allienig maar duur n smalle laandingte mit enkanger verboenden. Ok Afrika geldt as n apart kontinint. t Kontinint Eurazië is eskeien van Afrika duur t Suezkanaol.

De grins van de twie Amerika's in de grins van Afrika liggen niet krek vast. Je kunen zeggen dat t Panamakanaol (tussen Noord- in Zuid-Amerika) in t Suezkanaol (tussen Eurazië in Afrika) tot gevolg eawen dat de kontininten ge-iel duur waoter van enkanger eskeien binnen. De grins lopt dan duur de duur minsen emaakte kanaolen. As je venen dat n kunstmaotige waoterweg niet mietelt, dan wort de grins de plekke waor de laandingte t smalst is (dat is ongeveer t zelfde) of, om praktiese redenen, bij n laandgrins (dus tussen Panama in Kolombia in tussen Israël in Egypte).

## Angere definisies
Der worren ok dubbelkontininten onderskeien zo as Amerika (Noord- in Zuid-Amerika samen) in zelfs superkontininten zo as Afrika-Eurazië. Vuurbielden van superkontininten in de loop van de geskiedenis van de aarde bin Rodinia, Pannotia, Pangea, Laurazië in Gondwana.

## Rifferensies
Brexit

**Brexit** is een saemenstelling tussen 'Britain' en 'exit' (letterlik: *Britse uuttreding*). De term het betrekking op et uuttreden van et Verienigd Keuninkriek uut de Europese Unie (EU) in 2016. Op de zelde maniere ontston et woord 'grexit', dat betrekking het op et (uutbleven) uuttreden van Griekenlaand uut de eurozone. 

Op 23 juni 2016 wordde der een volksraodpleging organiseerd deur de Britse regering over et wel of niet uut de EU treden van et Verienigd Keuninkriek. Et Brexit-kamp wun, waordeur op 31 jannewaori 2020 et Verienigd Keuninkriek uuttrad uut de EU.

## Aachtergrond
Et Britse EU-lidmaotskop het lange tied een kontroversieel onderwarp west in et Verienigd Keuninkriek. Euroskeptisi die van mening weren dat et Verienigd Keuninkriek beter of zol wezen buten de EU, wollen dat et laand uuttrad.

Een eerdere volksraodpleging over et Britse lidmaotskop van een verienigd Europa vun plaetse in 1975. Een meerderhied van et Britse volk steunde de vortzetting van et lidmaotskop van et Verienigd Keuninkriek van de Europese Ekonomische Gemienskop (EEG), een veurganger van de EU.

## Uutslag van de volksraodpleging
In de ochtend nao de volksraodpleging bleek et Brexit-kamp wunnen te hebben mit een meerderhied van 51,9 %. Opvalend bi'j disse uutslag is et verskil tussen Engelaand en Kumrië, waor telkens een meerderhied van ongeveer 53% veur de Brexit keus en Skotlaand en Noord-Ierlaand waor et "remain"-kamp een dudelike meerderhied behaelde (in Skotlaand zels in alle kiesdistrikten). De opkomst was 72,2%.

Deurdat de doemaolige premier David Cameron veur de -groep kampanje voerd het is zien posisie wankel worden en het hi'j de ochtend naodat de uutslag definitief bekend maekt was, zegd dat hi'j zal oftreden omdat hi'j himzels niet meer in staot vient om et laand nog te leiden.

## Skotlaand
Now et Verienigd Keuninkriek de EU hef verlaoten, wil Skotlaand een volksraodpleging hoolden om onofhaankelik te worden van et Verienigd Keuninkriek. In Skotlaand het 62% stemd om in de EU te blieven. Disse uutslag zol et neffens de Skotse regering rechtveerdigen om weer een onofhaankelikhiedsrifferendum te hoolden. In 2014 het Skotlaand al een onofhaankelikhiedsrifferendum hoolden mit as uutslag 55% tegen uuttreding uut et Verienigd Keuninkriek.

## Meugelik twiede volksraodpleging
Vortdrekt nao de uutslag van de volksraodpleging is der een petisie op internet zet over een twiede volksraodpleging. Twie daegen naodat de petisie op internet zet was, weren der al meer as aanderhalf miljoen haandtekenings verzaemeld, roem zat om de petisie deur te laoten gaon. De organisatoren van de volksraodpleging vienen dat de uutslag van de twiede volksraodpleging pas mitteld worden mag as een meerderhied van temeensen 60% veurstaander van vertrek is en mit een opkomstpersentazie van temeensen 75%.

## Rifferensies
Milaan

**Milaan** (Italjaans: *Milano*, Lombardies: *Milan*, in Duuts-Nedersaksisch ook wal es *Meailand* neumd) is de heuwdstad van de strekke Lombardië en de een noa grötste stad van Italië. De stad hef 1,3 miljoen inwonners. In de versteadelikte, umliggende stadsdelen wont bie mekaar 5,5 miljoen leu. Det is de op veer noa grötste in de Europese Unie. De metropool *Groot-Milaan* hef 7 töt 10 miljoen inwonners.

Milaan heurt bie n zo neumden Blaauwen Banaan: noa Londen en Paries hef Milaan de grötste ekonomie van alle Europese steaden en de grötste oonder neet-heuwdsteaden van Europa. Milaan löp vuurop in de keunst, haandel, ontwoarp, oonderwies, vermaak, mode, geeldzaken, zörg, media, ekonomiese deensten, oonderzeuk en toerisme. Milaan wörd wal es de *morele heuwdstad van Italië* neumd.

In et zakelike distrikt zit de Borsa Italiana (de Italjaanse Beurze) en de heuwdkantoren van de grötste nasjonale en internasjonale baanken en bedriewen. De stad is ene van de grötste middelpeunten vuur wearldmode en ontwoarp. Der wordt verskeadene internasjonale modemoarkten eheulden, zo as de Milan Fashion Week en de Milan Furniture Fair. In Milaan zit een groot antal kultuurhuze, akademies en universiteaten. 11% van alle Italjaanse studeanten geet noar Milaan.

Milaans museums, theaters en bekeande stadszichten (zo as de Kathedroale van Milaan, Kasteel Sforza en de skilderwoarken van Leonardo da Vinci zo as Et Leste Oawendmoal) trekt joarliks mear as 8 miljoen bezeukers. Ethuze in Milaan hebt bie mekaar et een noa heugste antal Michelin-stearns van et laand. 

Milaan is de thoesbasis vuur twee van Italië's bekeandste vootbalmanskoppen: AC Milan en FC Internazionale.

## Reffereansies
Woudrichem

**Woudrichem** kan verwiezen naor:

*Woudrichem (veurmaolige gemeente) - veurmaolige gemiente in Noord-Braobaant
*Woudrichem (stad) - stad in de gelieknaemige gemiente
Gooise Meren

**Gooise Meren** is n gemeente in t zuudoosten van de Nederlaandse provinsie Noord-Hollaand. De gemeente is per 1 jannewaori 2016 ontstaon uut n fusie tussen Bussum, Naarden en Muden; wieder umvat t nog t darp Muderbarg en n deel van de buurtschap Crailo. 

De gemeente is enuumd naor t Gooi, de streek waor Naarden en Bussum deel van uutmaken en de meren in de gemeente, zo as t Gooimeer, IJmeer en t Naardermeer. Muden beheurt histories niet tot t Gooi, mar tot de Vechtstreek. De heufdplaatse en de grootste plaatse van de gemeente is Bussum, hier stiet dan ok t gemeentehuus.

De fusie is nao jaoren van onderhandelingen over schaolvergroting n feit. In elk stadium was ok de gemeente Weesp bie de plannen betrökken; bescheidenere plannen gungen dan weer uut van n fusie tussen allenig Naarden en Bussum.
Robaais

**Robaais** of **Roubaix** (in et Frans zölf: *Roubaix*, Nederlands: *Robaais*) is ne olde industriële stad in de veurmoalige provincie Frans-Vlaanderen in et noorden van Frankriek, kortbie de Belgiese greans. Samen mit de noabersteaden Riesel, Toerkonje, Niejstad-Ast  en 86 andere gemeenten, vörmt Robaais een grootsteadelik gebeed woar meer as een miljoen inwonners wont: de Europese metropool van Riesel. Robaais had mit ongeveer zes-en-negentig doezend leu in jannewoari 2013 noa Riesel en Amiens, et deardemeeste antal inwonners van et gewest Upper-Frankriek . 

De stad was belangriek bie de opkomst van de industriële revolusie in Noord-Frankriek. An et begin van et twentigste joarhoonderd was Robaais oetegröaid töt internasionaal textielcentrum met zowat  inwonners.

Robaais is veural bekeand vanweage de klassieker Paries-Robaais.

## Oetgoande verwiezings
* Officiële webstea van de gemeente (Frans)
* Officiële webstea veur toerisme (Frans) (Engels) (Nederlands)
* Officiële webstea van et kunst- en industriemuseum (Frans)
* Officiële webstea van et textielmuseum (Frans) (Engels) (Nederlands)

## Referensies
Woapen van Oldnzel

t **Woapen van Oldnzel** is t gemeantelik woapen van de Oaweriesselse gemeante Oldnzel. t Woapen wörn me't Köninklik Besloet öp 24 növeamber 1819 an de gemeante geawen.

## Blazoenerige
De ömskriewige van t woapen is (in t Neerlaands):

"*Van lazuur, beladen met een kruis van goud in de bovenste regterhoek is geplaatst het borstbeeld eens bisschops van goud en gekeerd ter linkerzijde van het schild. Het schild gedekt met eene kroon van goud.*"

In de woapenömskriewige wör der niks zegd oawer t feait de't woapen ne krone met vief fleurons hef.

In de heraldiek mö'j leenks en rechts as van achter t skild bekieken. Van veurne is leenks veur de kieker dus rechts, en rechts leenks.

De kleurn van t woapen bint de riekskleurn.

## Skiednisse
t Woapen van de gemeante is of-leaid van t stadswoapen van Oldnzel. Doarmet kömt t kwa veurstellige oawerean, moar kwa kleurn nich. t Stadswoapen is noamlik van rood en zilwer, tarwiel t gemeantewoapen besteet oet de riekskleurn.

Völgens de oawerleawerige wörn t woapen an de stad geawen deur biskop Balderik van Utrech. Hee was den geanen, den t kapittel van Oldnzel öpzetten. Men deankt de't zin börstbeald is det in t earste kwertier steet.

t Woapen kömt al veur öp n zeggel oet 1528.

In 1811 skeiden de gemeante Loster zich of van t richterambt Oldnzel. n Olden baand met Oldnzel blif in herinnerige deurdet n earsten hälft van t skild van t woapen van Loster oe't woapen van Oldnzel besteet.

## Glieksoartige woapens

File:Oldenzaal stadswapen.svg|Stadswoapen in de Atlas van Loon.
File:Losser wapen.svg|Woapen van Loster.
Bestaand:Weerselo wapen.svg|Woapen van Weersel.
Sanne Wevers

**Sanne Wevers** (Leeuwarden, den 17 september 1991) is ne Nederlaandse turnster oet et Tweantse Oldenzel. Wevers krig sund 2001 trening van earen vaar Vincent Wevers, bie verennige TON Oldenzel. Zee is ne tweelingzuster van Lieke Wevers, dee ok turnen döt. Op de Olympiese Spöllen van 2016 wun zee ne goaldene plakke veur et onnerdeel eavenwichtsbalken.

## Leaven

Bie ne wearldbekkerwedstried in et Skotse Glasgow op 18 oktober 2008 wun zee twee goaldene plakken: op de brug en op n balkn. Op 1 januari 2009 wör zee met wielrennen Maarten de Jonge kroond töt sportvrouw en -kearl van Oaweriessel.

Bie de wearldkampioenskoppen turnen op 17 oktober 2010 in Rotterdam voren Sanne Wevers ear eigensbedachte haandeling oet: op n eavenwichtsbalken nen dubbelen pirouette met strekt been in de heugte. Bie de Wearldkapioenskoppen Turnen van 2011 in Tokio kon ze der nich bie wean, Bie de Zommerspöllen in Londen en van de Tweantse topturnsters - zuster Lieke, Yvette Moshage en Wyomi Masela - kon eankel Wevers metdoon bie de eerste WK-plaatsingswedstrieden in Winterswiek. Met boondscoach Gerben Wiersma meugen de vrouwleu noar de Zommerspöllen van Rio de Janeiro in Brazilië. Nederlaand deu veur et eerst sund 1976 weer met een team met. In de laandenwedstried halen zee met ear team de zövvvende stea.

Op 15 augustus 2016 wun Sanne Wevers de eerste Nederlaandse goaldene turnplak op de Olympiese spöllen ooit. Zee maken met ear toer op n balken 15,466 peunten, woarmet as zee twee Amerikaansen, ne Fraanske en ne Braziljaanse achter zik leut.

## Reffereansies


## Oetgaonde verwiezing
Weite

**Weite** is een van de veurnaamste graonen die as voedselbron dient veur de meens. Oorspronkelik kömp t uut t Levantgebied in t Midden-Oosten en de Ethiopiese hooglaanden, mer wördt tegenswoordig over de hele wereld verbouwd. t Steet samen mit mais op n edeelden eerste plekke. In Nederlaand wördden in 2015 zo'n 127.467 bunder wienterweite en zo'n 15.001 bunder zoemerweite eteeld. Weite is n zelfbestuvend gewas.

## Oorsprong
Weite is een van de oudste edomestiseerden plaanten. De domestikasie van weite vun waorschienlik al ongeveer 10.000 jaor elejen plaotse in t Midden-Oosten en Noord-Afrika, van Syrië tot Kasjmir en naor t zujen tot in Ethiopië. Ongeveer 5.000 jaor elejen hef t verbouwen van weite oek t grootste gedeelte van Europa bereikt. n Jaorhonderd laoter maakten de Chinesen kennis mit t gewas. Mit de komst van zeevaort, hef weite zich verspreid naor de Nieje Wereld en t zujelik halfrond.

## Verbouwing
Weite is n eenjaorig gewas. Eeuwenlank wördden der veredeling toe-epast um tot betere weitekultivars te koemen. Der is bieveurbeeld wienterweite die sarres ezeid wördt, zoemerweite die swienters ezeid wördt en dan he'j nog overgangsweite um in elk seizoen weite veurhaanden te hebben. Ofhankelik van t type weite dat gebruukt wördt ku'j t gebruken veur t bakken van brood, gebak of mopjes. Durumweite wördt veural gebruukt veur t maken van pasta.

t Zaod kump veur in de vorm van aoren, en ongeacht de soort, dragen de meeste weite-aoren dartig tot vuuftig korrels.

Weite wördt op de akker ezeid en deur grote dorskasten eoost die de weite-aoren aofsnit en de weitekorrels van de rest van de plaante scheit. De overbliefsels van t edorsten graon wördt kaf eneumd.

## Belangriekste soorten
* *Triticum aestivum* (Gewone weite) n hexaploïde soort die wereldwied t meest verbouwd wördt.
* *Triticum aethiopicum*
* *Triticum araraticum*
* *Triticum boeoticum*
* *Triticum carthlicum*
* *Triticum compactum* (Dwargweite)
* *Triticum dicoccum* (Emmerweite of tweekoren) n tetraploïde soort, mit wilde emmerweite en ekultiveerden variaanten. In t vere vlejen verbouwd mer nog mer weinig gebruukt.
* *Triticum durum* (Durum) de enigste tetraploïde soort die nog veule verbouwd wördt.
* *Triticum ispahanicum*
* *Triticum karamyschevii*
* *Triticum militinae*
* *Triticum monococcum* (Eenkoren) n diploïde soort mit wilde en ekultiveerden variaanten. Een van de vrogst ekultiveerden soorten mer tegenswoordig zelden gebruukt.
* *Triticum polonicum* (Poolse weite) n tetraploïde soort, oorspronkelik uut t Midden-Oosten.
* *Triticum spelta* (Dinkelweite of spelt) nog n hexaploïde soort die in kleine hoeveulhejen verbouwd wördt.
* *Triticum timopheevii*
* *Triticum trunciale*
* *Triticum turanicum*
* *Triticum turgidum*
* *Triticum urartu*
* *Triticum vavilovii*
* *Triticum zhukovskyi*

## Nedersaksies

## Uutgaonde verwiezingen
Wietmörsken

**Wietmörsken** (Platduuts: *Wietmöschken*; Duuts: *Wietmarschen*) is n eenheidsgemeente in t distrikt (landkreis) Graofschap Benthem in de Duutse deelstaot Nedersaksen. De gemeente hef 11.863 inwoeners (desember 2015). Wietmörsken ligt tussen Nothoorn en Lingen in. t Hoogste punt in de gemeente is de Rupingsbarg in t darp Lohne. t Ligt op zo'n 49 meter heugte. Wietmörsken is sinds de middeleeuwen n bedevaortsoord van de heilige maagd Maria.

Tiejens de Tweede Wereldoorlog zat t *Kamp Wietmarschen* net buten t darp.

## Bestuurlike indeling van de gemeente
De gemeente wördt bestuurlik in-edeeld in zes darpen:
* Füchtenfeld
* Lohne (t grootste darp)
* Lohnerbrogge
* Noordlohne
* Schwartenpohl
* Wietmörsken

## Uutgaonde verwiezing
Lieste mit benamingen veur ginnerasies

Hieronder vie'j n **lieste mit benamingen veur de ginnerasies** in n kwartierstraote. De Nederlandse varianten veur disse benamingen worden gebruukt deur de *Nederlandse Genealogie Vereniging*, n vereniging die zich bezighöldt mit stamboomonderzuuk. Naost dit aoverzicht bint der bin nog wel meer van zoksoort liesten die nog wel es van mekare verschillen kunt.

* Ginnerasie 66 t/m 129 = Ginnerasie 2 t/m 65 met 'aarts' derveur.
* Ginnerasie 130 t/m 257 = Ginnerasie 2 t/m 129 met 'upper' derveur.
* Ginnerasie 258 t/m 513 = Ginnerasie 2 t/m 257 met 'hoog' derveur. Ginnerasie 513 is volgens dit schema hoogupperaartsveuredelstamoldbetaovergrootolder
* t Veurvoegsel 'bet' in betaovergrootmoe en betaovergrootva beduudt *baeter*, *meer*.

## Rifferensies
389

## Gebeurtenissen
* ...

## Geboorn
* Geiserik, keunink van de Vandalen en Alanen (rond dit jaor)
* Galla Placidia, keizerinne en dochter van Theodosius I (lichtkaans dit jaor)
* Simeon de Pilaorheilige, Syrische wieze en heilige (lichtkaans dit jaor)

## Oet de tied
* 25 jannewaori - Gregorius van Nazianze (59), theoloog en bisschop van Constantinopel
* Keizerinne Mao, Chineze keizerinne en vrouwe van keizer Fu Deng
Woapen van Riesn-Hooltn

Et **Woapen van Riessen-Hoolten** is et woapen van de Oaweriesselse gemeante Riesn-Hooltn. Et woapen wörren met Köninklik Besloet öp 18 augustus 2004 an de gemeante geawen.

## Blazoenering
De ömskriewing van et woapen is (in et Nederlaands):

*"Gedeeld; I in azuur een rijstak van goud; II in goud drie zwijnskoppen van keel met slagtanden van zilver, boven elkaar geplaatst. Het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren."*

De heraldieske kleuren bint gold (geel), azuur (blaauw), keel (rood), en zilver (wit).

## Geskiednisse
Et woapen dut de woapens van de eermoalige gemeanten Riessen (nen goldenen tak) en Hoolten (de zwieneköppe) bie mekaar. n Riessensen tak kömp al veur op nen zeggelofdruk oet 1511. Et Riessense woapen is ok een sprekkend woapen: n "rijs" of "ries" is een old woard veur een täksken. Oawer de wegkomst van de zwieneköppen we'w niks, nich biej et archief van de Hoge Raad van Adel mer ok nich biej t gemeantearchief. Wat wal vaststeet, is dat Hoolten zik mangs ook et *[[keu]]nedarp* neumt; ne *keu* is een anner woard veur *'biggen*.

De Hoge Raad van Adel döa tiedens de woapenanvroage et veurstel öm et woapen van Riessen (dat in de riekskleuren oet-voord is) te veranderen. Völgens det veurstel zollen et skild greun worden, met nen tak van zilver. Tusken twee zwieneköppe zollen ne sterre of lelie kommen wat de maagd Maria mos veurstellen. Mer de gemeante vönnen de olde kleuren better en har nich zovöl met Maria. De gemeante kömn doe met et veurstel van et deelde woapen, zo as et ok an et ende an de gemeante verleand is.

## Glieksoartige woapens

Bestaand:Rijssen wapen.svg|Woapen van Riesn
Bestaand:Holten wapen.svg|Woapen van Hooltn


## Referensies
200

't Jaor 200, CC in Romeinse ciefers, was een schrikkeljaor det begunde op een dinsdag volgens de Juliaanse kelender. Doedestieds wördden dernaor verwezen as 't **Jaor van 't Consulschop van Severus en Victorianus** of, minder vake, **jaor 953 ''[[Ab urbe condita]]''.** De benaming 200 is in gebruuk sinds de vrogge middelieuwen, toen de christelijke jaortelling de gangbere methode wördden in Europa.

## Gebeurtenissen
* De mèenselijke bevolking bereikte een umvang van zo'n 257 miljoen.

## Geboren in of rond 200
* Diophantus van Alexandrië, Grieks wiskundige
* Marcus Claudius Tacitus, Romeins keizer
* Publius Licinius Valerianus (Valerianus I), Romeins keizer

## Uut de tied ekomen
* Sun Ce, Chinees kriegsheer die de basis legde veur 't Keuninkriek Wu
* Xu Gong, Chinees kriegsheer en bestuurder
* Zheng Xuan, Chinees filosoof, politicus en schriever
2016

## Gebeurtenissen
* 1 jannewaori - Saoedi-Arabië executeert 47 meansen, weronder de sjiitische geestelike Nimr al-Nimr.
* 29 jannewaori - Het kabinet-Rutte II giet akkoord met een verzoek van de Verenigde Staten um terreurgroep IS ok in Syrië te bombarderen.
* 31 jannewaori - Bi'j anslagen bi'j et Tsjaadmeer en Dalori (Nigeria) valt in totaal 88 doden en 221 gewonden. De anslagen wödden op e-eist deur Boko Haram.
* 12 Feberwaori - Bi'j een schietparti'je op een middelbare schoele in de Amerikaanse staot Arizona komt twie tienermäägies om 't leaven.
* 16 Feberwaori - Naodät de winkels van V&D op 31 december 2015 failliet verklaord bint, gaot alle filialen definitief dichte. Pogings om een deurstart te maken mislukken.
* 23 Feberwaori - Bi'j het kantelen van een trein in de buurte van Dalsen valt iene dode.
* 26 Feberwaori - Gianni Infantino wöd benuumd töt de ni'je veurzitter van de FIFA. Hi'j volgt Sepp Blatter op.
* 27 Feberwaori - In Syrië wöd een staakt-het-vuren of-eköndigd.
* 11 maart - Cuba tekent veur een samenwerkingsverbaand met de Europese Unie.
* 13 maart - In Ankara wöd een aanslag epleegd waorbi'j 34 meansen om et leven komt.
* 18 maart - Terreurverdachte Salah Abdeslam wöd op-epakt in Möllebeeke.
* 20 maart - De Europese Unie sluut een vluchtelingsverdrag met Turkije.
* 21 maart - Op disse daotum had Nederlaand veur het eerst zeuventien miljoen inwonners.
* 22 maart - 35 meansen bint om 't leaven ekömmen bi'j anslagen in de metro van Brussel en op et vliegveld van Brussel.
* 25 maart - Het Nederlaandse dierenpark Emmen verhuust naor de ni'je lokasie op de Es en giet vanof dan värder onder de näme Wildlands.
* 27 maart - Bi'j een anslag in Lahore kommt minstens zeuventig meansen om et leaven.
*September - September 2016 was een slim hiete, dreuge en zunnige maond. Met 17,3 graoden gemiddeld (14,5 is normäle) was de maond de op twie nao wärmste sunds 1706.

## Geboren
* ...

## Uut de tied
*3 juni - Mohammed Ali uut de tied
2017

## Gebeurtenissen
* 1 jannewaori - De ni-je Noord-Braobantse gemeante Meierijstad ontsteet deur et bi-j mekare doon van Veghel, Schiendel en Sint-Oedenrode.
*20 jannewaori - Joe Biden wör de 46e presideant van de Verenigde Stoaten van Amerika.

## Geboorn
* ...

## Overlaeden
* ...
2021

## Gebeurtenissen
* 6 januari - Radicale anhangers van de Amerikaanse president Donald Trump bestörmd et Capitool.
*15 januari - Et Kabinet Rutte-III scheidt er met uut vanweage de Toeslagenaffaire.
*15 januari - Er wördt eschat det zo'n twie miljoen meansen uut de tied bint egaon deur COVID-19.
*20 januari - Joe Biden wördden de 46e president van de Verienigde Staoten van Amerika.
*23 januari - Veur et eerst sinds de Twiede Wereldoorlog is er in Nederlaand weer een aovendklok. De aovendklok is in ezet teagen et coronavirus en duurt töt 10 februari. Van 21:00 töt 04:30 uur mogen allenig meansen met een 'Eigen verklaoring aovendklok' op straote wean.
*24 januari - Rellen in verschillende Nederlaandse steden en op aandere plekken
*25 januari - Opni'j rellen in verschillende plekken in Nederlaand.
*1 februari - Aung San Suu Kyi wier ofezet deur et leger van Myanmar tiedens een coup.
*10 juni - In Noord-Amerika, Europa en Azië is er een ringvörmige zunsverduustering te zien.
*4 december - Op Antarctica en in dielen van de Grote Oceaan is er een totaole zunsverduustering te zien.

## Geboren
* ...

## Uut de tied
* ...
2020

## Gebeurtenissen
* 15 meert - Nederlaand giet in lockdown teagen de verspreiding van et coronavirus
*14 december - Nederlaand giet opni'j in lockdown um de verspreiding van et coronavirus te verminderen.

## Geboorn
* ...

## Oet de tied
* ...
2126

## Gebeurtenissen
* In 2126 there will be foldable houses that can open on facescan. We can teleport too, but you have to take a nap after because it makes you tired! 

## Geboorn
* ...

## Oet de tied
* ...
141

## Gebeurtenissen
* ...

## Geboorn
* ...

## Uut de tied
* Philos van Byblos, een Griekse schriever en geschiedkundige
* Faustina de Oldere, vrouwe van de Romeinse keizer Antoninus Pius
Middelburg

De naom **Middelburg** kan verwiezen naor:

*Een gemeente in de pervincie Zeelaand: Middelburg (gemeente)
*Een stad in de gemeente: Middelburg (stad) (ook wal *Milburg*)
Noord-Korea

**Noord-Korea** is n land in t noorden van t Koreaanse skiereiland, in t noardoosten van Azië. Den offisiële name van Noord-Korea is de **Demokratiese Volksrepubliek Korea**, **조선민주주의인민공화국** in t Koreaanse skrift (Hangeul) en **朝鮮民主主義人民共和國** in Chinese karakters (Hanja). Umsgevear 3,3 miljoen van de rond de 24 miljoen inwonners laeft in de heufdstad Pyongyang.
Korea

**Korea** is n skiereilaand in t noardoosten van Azië. 

Korea besteet uut de volgende laanden:
* Noord-Korea
* Zuud-Korea

Der wont al 100.000 joar leu op t Koreaanse skiereilaand.
Ommen

**Ommen** kan verwiezen naor:

* Ommen (stad) - ne stad in Oaveriessel
* Ommen (gemiente) - de gelieknaomige gemiente
Doebai

**Doebai** kan verwiezen naor:

*Doebai (emiraot) - n emiraot van de Verenigde Arabiese Emiraoten
*Doebai (stad) - n stad in t gelieknamige emiraot
Intersaksiese schriefwieze

De schriefwieze van t Nedersaksies kan in de schriftelike kommunikasie tussen n Nederlaandse en Duutse spreker van t Nedersaksies nogal es verwarring en onbegrip veroorzaken. Der bin dan oek verschillende pogingen edaon um n algemene **intersaksiese schriefwieze** op te stellen, zonder veul sukses. n Veurbeeld van zo'n spelling is de Vosbergenschriefwiese en de inkomplete Algemeyne Schryvwys' die allinnig deels uutewörken is veur t Noord-Platduuts. Ondertussen bin der oek verschillende vormen ontstaon die in informele situasies gebruukt wörden. Meestentieds wördt der daorbie ekeken naor de spelling van t Middelnedersaksies. Wa'j haost altied weerzien in zoksoort schriefwiezen is:

* t laoten vervallen van t grootschrieven van zelfstaandige naamwoorden (bv. *dörp* in plaotse van *Dörp*).
* *v* in woorden waor t Duuts *f* hef (bv. *vör* in plaotse van *för*)
* *d* in woorden waor t Duuts *t* hef (bv. *woord* in plaotse van *Woort*)
* *oo* waor t Duuts *oh* hef (bv. *ko* in plaotse van *Koh*)
* *ee* of *ey* waor t Duuts *eh* hef (bv. *meer* in plaotse van *mehr*)
* *ö* of *öö* in plaotse van de Nederlaandse *eu*
* *ao*, *oa* (en de Noord-Platduutse a/aa die altied as å klinkt) wörden eschreven as *å* of *åå* (wat oek in t Middelnedersaksies gebeurden).

Aandere zaken die'j meestentieds weerzien in n gemeenschappelike vorm van schrieven bin:
* *y* veur *ie* (bv. *hyr* in plaotse van *hier*) - hoewel dat in beie vormen van t Nedersaksies as *ie* eschreven wördt
* *ey* veur *ei* of *ee* (bv. *eynde* [einde] of *beyter* [beter])
* *ay* veur *ai* (bv. *nayt* [nait], *bayd*' [beid'])
* de Nederlaandse *u* wördt eschreven as *ü*
* de Nederlaandse *oe* wördt eschreven as *u/uu*
* de Nederlaandse *uu* wördt eschreven as *ü/üü* of *uy*
* *öa* of *öö* valt meestentieds samen mit *ö/öö* (eu)
* *z* wördt soms eschreven as *s* (bv. *söken* in plaotse van *zöken*)
* evt. t gebruuk van *æ* veur n lange è (ae/ea) [ɛː] (bv. *læven* veur *laeven* of *leaven*)

## Vergelieking van schriefwiezen
Hieronder zie'j n tabel mit vergeliekingen in schriefwiezen van de Algemeyne Schryvwys', de Vosbergenschriefwieze en de Nederlaands en Duuts ebaseerden schriefwiezen.

## Veurbeeldtekst: t [[doempien|tunekrupertjen]]

## Rifferensies
Doebai (emiraot)

**Doebai** (Arabies: دبي; uutespreuken as: *Doe-bei-i*) is een van de zeuven autonome emiraoten van de Verenigde Arabiese Emiraoten (VAE) en ligt op t Arabiese Schiereilaand an de Perziese Golf. De overgrote meerderheid van de bevolking (zo'n 95 persent) woent in de gelieknamige heufdstad.

Doebai hef n öppervlakte van 4.114 km², zo'n 4,9 persent in öppervlakte van de VAE. t Greuit nog altied in öppervlakte deur de anleg van nieje eilaanden in de Perziese Golf. Mit zo'n 2,2 miljoen inwoeners is Doebai t bevolkingsriekste emiraot in de federasie, nog veur Aboe Dhabi. 

t Emiraot, dat grotendeels uut weuste besteet, strekt vanuut de heufdstad an de Perziese Golf tot in t binnenlaand en grenst in t zujen an Aboe Dhabi en in t noorden en oosten an Sjardja. De oase Hatta, die op n heugte ligt van zo'n 330 meter boven zeenivo in t Hadjar-gebargte, vormp n exklave kortbie de grens mit Omaan.

De emir van Doebai is sjeik Mohammad bin Rasjid Al Maktoem, en oek dient as viseprissedent en premier van de VAE.
Uganda

**Uganda** (officieel **Republik Uganda**) is een land in Oustafrika. Et grenst med de klokke med an Süüdsudan in et noorden, Kenia in et noordousten, Tanzania in et süüdwesten, Rwanda in et süden en Kongo-Kinsjasa in et westen. Uganda ligt in de afrikaanske Groute Mearen-strekke. Et ligt ouk in et ströymgebeed van den Nyl en hevt een eavenårsklimaat.

De inwoaners van Uganda warren jager-gadderaars töt ungeväär 1700 of 2300 jår eleaden, do as bantuvolker up et süden antrökken. Et land splitteden sik up 9 oktober 1962 af van et Vereynigd Köäningryk. Den name hebbet se van et olde köäningryk Buganda. Dat beslöög et südelike deyl van et land, med inbegrip van de hüdige höyvdstad Kampala. Dårnöäst warren der in Uganda nog veer köäningryken: Ankole, Bunyoro-Kitara, Busoga en Togo.

Nå öäre afsplitsing bröäk der nen börgeroorlog uut, wårdöär der teendusenden uut de tyd köämen en meyr as nen miljoon lüde up de vlücht mosten. De unrüste in et land böyd under meyr Idi Amin nen kans üm de macht te grypen. Hee untwikkelden sik as eyne van de meyst gevreasde diktators van de wearld.

Uganda is nu ne republik med 77 distrikten oaver veer landsstreaken. Den hüdigen president is Yoweri Kaguta Museveni, den as nå nen sesjårigen bosoorlog in 1986 an de macht köäm. De officiele språken sint engelsk en swahili. Et luganda is ne språke wat döär et heyle land küürd wördet. Dårnöäst gevt et noch et runyoro, royankole, rukiga en et luo.
Holthuzen (Zaender)

**Holthuzen** (Nederlands: *Holthuizen*) is een buurtschap in de gemeente Zaender in de previnsie Gelderland in Nederland.
Babberik

**Babberik** (Nederlands: *Babberich*) is een darp in de gemeente Zaender in de previnsie Gelderland in Nederland.
De Heuven

**De Heuven** is een buurtschap in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland.
Zeek (plaatse)

**Zeek** is een buurtschap in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland.Hou je bek het bestaat niet eens.
Nick Muller

**Nick Muller** (Deutekem, 2 meert 1992) is een Achterhookse journalist en schriever.

Hee studaeren Journalistiek in Zwolle en Nederlandse Taal en Cultuur in Amsterdam. Sinds 2012 is e redacteur bi-j *HP/De Tijd*. Veur dat tiedschrift schrif hee interviews. Ok schrif e veur tiedschriften als *Playboy*, *Vogue Man* en *De Titaan*.

In 2015 verscheen zien bloemlezing *Gedichten die mannen aan het huilen maken*, woarin onder meer Bennie Jolink zien mooiste gedicht te kennen gaf.
Massachusetts

**Massachusetts** (sprek oet: massa-**sjoe**-sets), offisjeel et **Gemenebest Massachusetts**, is nen stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika.
SS Espagne (Anversois, 1909)

De **SS Espagne** was een Belgisch schip dat op 25 december 1917 deur een Duutse duukboot tot zinken ebracht is.

De Espagne was eigendom van rederi'je Armement Adolf Deppe en wodden ebouwd in Antwarpen. Et schip was 71,78 meter laank en 11 meter bried. Op 6 febrewaori 1909 wodden et te waeter eleuten; de eerste vaort was in meert.

Tiedens de Eerste Wereldoorlog wodden de Espagne op 25 december 1917 in de Noordzee torpedeerd deur een Duutse duukboot. Mit drei menuten was et schip ezunken. Ienentwintig opvaorenden kwamen uut de tied en drei bin d'r ered. Et wrak hebben ze ontdekt op een diepte van veertig meter.

## Rifferenties
Ben Feringa

**Bernard Lucas (Ben) Feringa** (Barger-Kompas (gemiente Emmen), 18 meie 1951) is een Drèentse scheikundege. Hi'j is hoogleraar an de Rieksuniversiteit Grunning.

In 2016 kreeg hi'j samen mit Jean-Pierre Sauvage and Fraser Stoddart de Nobelpries veur scheikunde. 

Ben Feringa woont in Eel-Potterwold.
SSID

Een **Service Set IDentifier (SSID)** (Letterlik uut Engels: *deynstenkoppelkenner*) is ne rygel van karakters dey by mekander ne eynsoortige naam geyvt an een drådloos lokaal netwark (WLAN). Nen anderen naam vuur SSID is düs *netwarknaam*. Met dissen naam könt wifi-toostellen verbinding leggen met et wöynskete netwark, as der in dezelfvde ümgewing ook meerdere lösstånde netwarke zind.

Drådloze toostellen dey as rechtstreyks met mekander uutwesselt, wordt ne *basic service set (BSS)* nöymd; een basaal deynstenkoppel. Meerdere BSSen by mekander vormet eyn logys WLAN-segment, wat een *extended service set (ESS)* nöymd wörd, een uutbreid deynstenkoppel. Nen deynstenkoppelkenner (SSID) is niks anders as nen alfanümeryken naam vöör zonnen ESS.

## Vuyrbeyld
In bedryf A kan et drådloze netwark (ESS) meerdere togangspünte (*Access Points*, APs) hebben en tyntallen tostellen, dey as allemål datzelvde SSID bruukt. Een ander bedryf under dezelvde kappe (B) kan een egen WLAN bruken, met wyr egene APs en tostellen, up een ander SSID. Een SSID helpet tostellen in bedryf A üm de juyste APs van bedryf A te vinden en tegelyke APs van bedryf B vöörby te gån.

AP's trekt meerdere målen per sekonde andacht, döör båkens uut te zenden met den ESS-naam (SSID). Tostellen pikt dan disse AP's up döör rond te lüstern of et nog båkens gef. Ze könt ook zelv pröyvbåkens met et juyste SSID uutstuyren üm AP's te zöyken. As et toostel een toogangspünt met den goden naam treft, stuyrt et een verbindingsverzöyk met et juyste SSID. Et toogangspünt gef dan een verbindingsantwoord, ook met et SSID.

## Welle
* searchmobilecomputing.techtarget.com service set identifier
Hawaï (stoat)

**Hawaï** (Engelse skriefwieze: *Hawaii*, op zien Hawaïaans oet esprökken as ) is den 50en stoat van Amerika. Et köm as lesten stoat bie et Amerikaanse verboond, op 21 augustus 1959. Et is den ennigsten Amerikaansen stoat wat in Oseanië lig en volledig oet eilaanden besteet. Et is de meest noordelike eilaandengroep in Polinesië en beslöt nen archipel in den Groten Oseaan. Hawaï is den ennigsten stoat den as neet vaste zit an et Amerikaanse vastelaand.

Den stoat beslöt zowat den helen vulkaniesen Hawaiaanse Eilaandengroep, met hoonderden eilaanden verspread oawer 2400 km². De acht heuwdeilaanden ligt in et zuden. Van noordwest noar zuudoost zeent dit: Ni'ihau, Kauwa'i, O'ahu, Moloka'i, Lana'i, Kaho'olawe, Maui en et Hawai'i-eilaand. Den lesten is den grötsten in de groep. Et wörd meestal et "Grote Eilaand" neumd of "Hawai'i Eilaand" um verwarring met den stoat of de archipel te vuurkommen. beaide wat ligging en volk angeet heurt de archipel bie de Polynesiese oonderstrekke van Oseanië.

Duur Hawaï's oetstrekkende natuur, woarme tropiese klimaat, grote antal straanden, oseaanumgewing en nog woarkende vulkanen is et ne geleefde bestemming vuur toeristen, surfers, biologen en vulkanologen. Umdet et in et middelpeunt van den Groten Oseaan lig en der in et 19de joarhoonderd völle leu hentreuken vuur woark, hef de Hawaïaanse kultuur kenmoarken van Noord-Amerikaanse en Aziatiese volker, nöast de inheems Hawaïaanse kultuur. Et hef iets mear as nen miljoen vaste inwonners, nöast völle toeristen en Amerikaanse soldoaten. De heuwdstad is Honolulu op O'ahu.

In Hawaï is der ne Hawaiiaanse onofhankelikheadsbeweaging. Dee meant at et umsmieten van et Keuninkriek Hawaï in 1893 en de doarop volgende inname duur de Vereanigde Stoaten illegaal is. Zee wilt mear zelfsteuring vuur Hawaï, of zelfs onofhankelikhead..

De slim populeare Amerikaanse tellevisieriege Lost, oawer een vleegtuug wat dalekeump op een verloaten eilaand, wör op enömmen op O'ahu.

## Verwiezings
Ins

**Ins** is un plekke in ut zuidoosten van de gemiente Noordoostpolder an de N50. Ut durrep telt 2990 inwoeners.

## Durrep
In 1946 is Ins oppebouwd. Ut durrep is verneumd nor Ins, ut zuielikke diel van Skokkelaand

Ins et maardere basisskoelen in karken. Winkels binnen te veenden an de Boan in ut centrum van ut durrep. Ten zuidwesten van Ins legt ut Kaamperzaand, zaandige groenden die ebrukt worren vor de bloembollenteelt. Ten zuidoosten van de kern binnen maardere glasteunbouwers evestigd. De ploatselikke voetbalclub is SV Ens.

Ins legt langerst de N50, de weg tussen Emmeloord in Zwolle. In 2012 is de verkeerssituatie bai ut durrep drasties verangerd. De N50 is verploatst reum beuten ut durrep in verbried nor 2x2 boanen. Vor de verkeersofwikkeling is ur een klaverblad annelegd. De bushaltes van lijn 141 an de Boan binnen verploatst nor een plekke net beuten de durrepskern. De Ramspolbrugge over ut Ramsdiep tussen de Noordoostpolder in Overijssel is vervongen duur un nait veroogd exemploar. Zo hoeft de brugge minder vaak eupen vor de skiepsvoart. In ut Ramsdiep legt de groatste balgstuw van Europa.


Plaatsnaambord Ens.jpg|Ploatsnaambord Ins
Ens_Noordoostpolder.JPG|Centrum van Ins
Ens, kerk foto2 2013-04-28 12.40.jpg|Kark
Uitkijktoren met een open stalen overkapping - Ens - 20409850 - RCE.jpg|Eutkiektoren


## Trivia
* Evert van Benthem is oppegruuid in Ins. De ploatselikke sporthal is dan ok nor um verneumd.

## Bekinde Insenoaren
* Evert van Benthem, skoatser
* Wiert Omta, burregemèèster
Bargske kraier

De **bargske kraiers**, ouk wel **bargkraiers** nöömd, binnen et oldste düütske hoonderras, uut et hartogdom Barg. Typisk vöär de hoonders is et kraien, dat 10-15 sekonden duren kin.

Et ras is so seldsaam, dat et up düütske roude lyste in kategory "stark bedreigd" steyt. In Düütskland wordt al jår een kraiwedstryd organiseerd, wårby de hane dee et langst krait wint.

## Afbealdings

 Tab47 Hühner (Geflügel-Album, Jean Bungartz, 1885).jpg|Historiske akwarel uut 1885 (Jean Bungartz)
 Hanenkraaiwedstrijd.jpg|Hane by een kraiwedstryd (Zülpich, in 2015)
 Kräherküken.JPG|Küken
 BergseKraaierhenMetKuikens.jpg|Henne mid höär kükens


## Uutgånde verwysings
Oader (tiedschrift)

**Oader** is n digitoal tiedschrift veur Grunneger literatuur. t Is online goan op 12 december 2016, noadat n joar eerder t pepieren tiedschrift *[[Krödde (tiedschrift)|Krödde]]* votviel. Blad het 

Oader wil n podium weden veur ervoaren en begunnende schrievers. Over de titel van t tiedschrift het redakteur Jan Glas opmaarkt dat Oader n mooi en spannend woord is en dat t lezen en schrieven van Grunneger literatuur de schrievers aalmoal ien t bloed zit. t Blad het geen nummers: de ienhold wordt alle weken aanvuld. Moandeliks wordt een nijsmail stuurd noar wel hom aanmeld het. Hoofdredakteur is Tonko Ufkes; zien collega-redakteurs binnen Jan Glas en Hindry Schoonhoven.

Tiedens Dag van de Grunneger toal ien 2018 wèr de bundel *Tot woar of t gaait*, mit teksten dij op Oader publiceerd binnen, prezenteerd as weggeefbundel.
Meierijstad

**Meierijstad** is ne gemeente in de provinsie Noord-Braobant. De gemeente is ontstaon nao de gemeentelike herindeling op 1 januari 2017 uut n samenvoeging van de veurmaolige gemeenten Schiendel, Veghel en Sint-Oedenrode.

Meierijstad hef n oppervlak van 185,52 km² en 79.633 inwoners.

t Gemeentehuus staot in Veghel.
Zangeres van zulver

* *'Zangeres van zulver*' * is een Drèentstalige novelle uut 1989 deur Jan Veenstra, verschenen bij Het Drentse Boek. 't Was Veenstra zien eerste boekpublicatie.

De novelle giet aover Jos van Leer (de ik-persoon), een keunstschilder die een atelier betrökken hef in 't Drèentse dörp daoras e opegruuid is. Hij hef in de stad ewoond, mar wol wat weervienden van zien kienderleven. Mar 't 'ontbreken van schrille kontrasten' kump zien eigen creativiteit niet ten goede. 'Halfweg het umringende plattelaand ontgruid, is het dörp niet bij machte stad te worden.' De kleingiestigheid wördt verpersoonlijkt deur bouwambtenaor Kosse, die hum op de hoed zit umdet e zunder toestemming zien atelier verbouwd hef.

Van Leer leeft en warkt in een grèensgebied tussen blieven en gaon, tussen stad en plattelaand, tussen biending en onthechting. Kammeraodschop hef e an Sake, een old-studiegenoot die in de stad as ober in de stesjonsrestauratie warkt, gien grote ambities meer naojag en cynisch is aover de liefde. 

Maria Oldenburger, de vrouwe van een wetholder, kump de schilder vraogen as e heur petret wil schildern. Hij gef heur eerst te verstaon det e al lange gien petretten meer mak, umdet zien klaanten hum altied vreugen fotogies nao te schildern veur niet te veule geld. Mar Maria wil komen poseren, en vanwege heur uutstraling gef e toe. 'Heur ogen vangt een streep zunlocht uut de domeneersramen. Het zulver spatert mij in de muut.' Zij vertelt hum onder 't poseren aover heur leven en liekt méér te zuken as een petret.

## Citaot

:Een lange lege winkelstraot lag veur mij. Daor was de stad niet op zien best um die tied. Het decor van warme chaos vol kleur, geur en geluud was um zes uur meedogenloos vervangen deur een eindeloze riege rolloeken.
:Zölfs de graffitty op de stalen lamellen kun niet verhullen dat het bestaon in die straot 's aovonds beheerst wordt deur angst.
:Een poging van de stad um zuk veilig te vulen. Een hopeloze poging want het slöt buten. Het degenereert de veurbijganger tot paria en wakkert doarmit het verzet an.
:Een goeie stad is open en gastvrij. Een goeie stad giet alle risico's an. Een zölfbewuste stad duurt zien binnenkaant te laoten zien en bouwt gien kolossen die bekleed bint mit roestvrij staol en spiegelglas. Waor dat wel gebeurt, verbargt de stad zien schaamte, zoas mensen die heur niet in de ogen laot kieken maor die heur hiele hebben en holden wegstoppen achter zunnebrillen.
:Hoe groots en nei van vörm ok, het blif de architektuur van de benepen binnenwereld. Karakterloze weerspiegeling van de umgeving.


## Uutgaonde verwiezing
*Jan Veenstra op In en om Assen, mit fragmenten uut ''Zangeres van zulver''
Een feestelijk starfgeval

* *'Een feestelijk starfgeval*' * is een Drèentstalige novelle uut 1991 deur Klaas Kleine, verschenen bij Het Drentse Boek.

't Teniel van handeling is een Drèents dörp. Bouwvakker Nico Smalholt verkoopt zien rijgieshuus en zowat al zien huusraod en koopt 't bouwvallige boerderijgien van de aoverleden vrijgezel Berend Bos. Smalholt nemp genoegen mit de primitieve omstaandigheden in 't stulpien, det e begunt op te knappen. Twaalf jaor eerder hef zien vriendin Katja hum verruild veur een goeroe in 't Indiase Poona. Smalholt is niet van plan nog weer an de vrouwe te gaon. In zien *monologue intérieur* drokt hij hum smalend uut aover vrouwen en aover de dörpsroddels. D'r wördt ezegd det Katja's vader een NSB'er was en det zij de dochter van de domeneer ewest zol hebben. Heur moeder brocht eten naor de pastorie umdet de domeneer vermoedelijk onderdukers verbörgen höld.

De karke waor Smalholt naost woont wördt erestaureerd en in ruil veur bouwmateriaol beheert hij de sleutel van 't hekke um de karke. Lisa van Agt, een loensende architecte die 't aoverzicht aover de restauratiewarkzemheden hef, kump de sleutel bij hum halen en blif op bezuuk komen. Smalholt döt anvankelijk niet zien best um een goeie indrok te maken, mar al gauw is e onder de invloed van heur charme. Lisa betrekt hum weer meer bij 't heden, in plaatse van det e foetert op 't verleden. As hij tendentieus reageert op een ontboezeming van Lisa aover heur eigen vader, wref ze hum an det hij ofgef op de dörpspraoties mar daor zölf ok in mitgiet.

De novelle is bespreuken in *[[Maandblad Drenthe]]* 5, meie 1991.

## Citaot
:*Het laand hier rond umhen kik geel van de peerdebloemen. An de zuudkaante van mien huus stiet een seringebos in blui mit witte bloemen die lekkerder roekt as wat vrouwluu ooit uut een flessie achter de oren en op de polsen druppelt. In de sloot achter 't huus bint kikkers gangs mit de liefde. Altmit mit drei tegelieke. Dikke bulten kikkerdril ligt hier en daor in het water dat deur de zunne al lekker op temperatuur komp. Bij de holtwal lig de zeune van Sent Dekker weer mit zien meidtie. Kreien bint algedurig in de weer bij mien schösstien mit takken in de snavel mar zij maakt gien enkele kaans um te nusseln want veurige weke he'k ter een stuk kiepegaas aoverhen emeuken. Der is woningnood onder de kreien vanof de tied dat de karke in de braand gunk en de toren dus niet meer beschikber is. Veur mien part gaot ze een stee zuken in de pastorie, daor staot twei schösstienen op. Ik zie die domeneer nog niet het dak op gaon mit kiepegaas. Het leven zit vol onzekerheid.*

## Uutgaonde verwiezing
*'t Huus van de Taol aover Klaas Kleine