open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lende

De **Lende** is 'n reviertien in de Stellingwarven. De revier stroomt zudelik van de riege dörpen Hooltpae - Wolvege - Sunnege - Ooldetriene en noordelik van de dörpenriege Buil - Noordwoolde -Vinkege - Steggerde - Peperge - Blesdieke - Ooldemark. 

Veur de anleg van de Noordoostpolder monde de Lende bi'j de Kuunder uut in de Zuderzee. De Lendevallei is tegensworig een risservaot van 't Fryske Gea en hadde in 2007 een grootte van 785 bunder.

Westelike van Blesdieke vormt de Lende de natuurlike greens tussen de perveensies Frieslaand en Overiessel.

De Lendelinie was in de laete 16e ieuw en in de 17e ieuw een onderdiel van de Friese waeterlinie. In 1672 wodde de Lendelinie onder waeter zet om een mogelike anval van Bernhard van Galen tegen te holen.

## Eksterne verwiezings

*Website van 't Fryske Gea
Wooldbarg

De **Wooldbarg** is een 26 meter hoge bulte in Stienwiekerlaand, noordelik van Stienwiek. Derbovenop staot een uutkiektoren.
1856

## Gebeurtenissen
* 30 meert - de vrede van Paries maakt n ende an nen Krimoorlog
* 8 oktober - een Engelse opiumsmokkelaar wörd arresteerd deur China, t begin van n tweede opiumoorlog
* t Stadsknoal is voltooid

## Geboren
* 16 meert - Napoleon Eugène Bonaparte, zunne van keizer Napoleon III († 1879)
* 6 meie - Sigmund Freud, psycholoog († 1939)
* 10 juli - Nikola Tesla, elektrotechnicus, natuurkundige en uutvinder († 1943)
* 29 november - Georgi Plechanov, Russisch revolutionair († 1918)
* 18 december - Joseph John Thomson, ontdekker van t elektron

## Uut de tied
* …
Oklahoma

**Oklahoma** (*sprek oet: ookla-HO-ma*) is ne stoat van de Verenigde Stoaten van Amerika. t Har bie ne telling in 2005 3.450.654 inwonners, op n gebeed van 181.196&nbsp;km². De heuwdstad is Oklahoma City. t Woard *Oklahoma* keump oet de choctaw-sproake: *okla* beteeknt meanske, *humma* is *rood*. Te hope beteeknt det dan zovölle as "t laand van n roodn kearl". Oklahoma hef ok nen bienaam: *The Sooner State*. Dat hef dr met te doon dat de eerste kolonistn dee't t laand van de Indiaann ekocht hadn al met zeein begunn doo't ze doar nog geels gin toostemming vuur hadn (sooner = eer det).

Oklahoma mut t wat de finansiën angeet hebn van de luchtvoart, energieopwekking, telekommunikasie en biotechnologie. Doarnöast dut Oklahoma völle met eardgas, öllie en laandbouw. Oklahoma City en Tulsa zeent de belangriekste ekonomiese kernen van de stoat, woer't zowat 60% van alle inwonners wont.

## Inwonners
6,8% van de inwonners van dissen stoat zeent Indiaann (det is 244.326 leu). Det is dudelik mear as in n duursnee van de Verenigde Stoatn. De belangriekste Indiaannstämme van dissen stoat zeent de Cherokee, de Chickasaw, de Choctaw, de Comanchen, de Kiowa en de Muskogee. 7,4% is Afrikaans-Amerikaans, 75,4% is blaank.

Völle inwonners stamt of van Duutsers, Iern, en Indiaann. Dr wordt 25 inheemse Indiaanse sproakn esprökn, t meeste van alle stoatn. Oklahoma ligt precies op ne stea woer at dree grote Amerikaanse kultuurstrekn te hope komt; t was vroger nen weg vuur veedriewers, n doel vuur zudelike kolonistn en n duur de regearing anweezn plek vuur de Indiaann. t Is ook ene van de meest konservatieve kristelike stoatn; t is deel van n Amerikaansen Biebelgördel.

## Laandbeskriewing
Oklahoma steet op de 20ste plaatse wat stoatsumvaank angeet. t Beslöt n gebeed van 181.035km², woervan't 3.188&nbsp;km² water is. Op t oostn lignt de stoatn Arkansas en Missouri. Op t noordn ligt Kansas, op t noordwestn ligt Kolorado. Op t westn ligt Niej Mexiko en op t zuudn en zuudwestn ligt Texas.

t Grötste deel van Oklahoma heurt bie de Grote Vlaktes (*Great Plains*) en de Amerikaanse Inlaandse Hooglaandn, woer't vake zwoar wear vuurkeump (onmeundig dreuge, zwoare störme, ezw.). t Hef völle bos, prairies en kleaine boargriegen. Oklahoma is opdeeld in 77 groafskopn of gemeentes:

## Oetgoande koppeling
* Offisjele Stoatswebstea
Singalees

**Singalees** (සිංහල, ISO 15919: siṁhala, sprek oet ), ook wal bekeand as **Helebasa**, is de modersproake van de Singaleezn, wat de grötste inheemse groep leu is in Sri Lanka. t Hef ongevear 18 miljoen sprekkers, woervan't 15 miljoen zelf Singalees zeent, en 3 miljoen van aandere inheemse ofkomst. t Heurt bie dee Indo-Ariese tak van de Indo-Europese sproakfemilie. t Is seend 1965, nöast t Tamil, een van de offisjele sproakn van Sri Lanka.

Dr zeent n hoop Portugese, Neerlaandse en Engelse leenwöarde in de sproake, duur t koloniale verleedn.

## Eskreewn vörm
Singalees hef n eegn skriefstelsel, t Singalese Alfabet, wat tooheurt an de Bramaanse groep van skriefstelsels, en t stamt of van t oolde Indiese Brahmiskrift. De euldste Singalese inskripsies komt oet n 6den eeuw vuur Kristus op eardewaark. t Euldst-bewoarde literaire skrift keump oet de 9e eeuw n.Kr.

## Verwaante sproakn
t Meest verwaant is de sproake van de Mallediven en t Indiese eailaand Minikoy: t Divehi.
Paries

**Paries** (ok wal de *Lechstad* eneumd) is de heufdstad van Frankriek, en de grootste stad in et laand. Zee is zon 105 veerkante kilometer groot, en der wont rond de 2,15 miljoen leu, moar a'j de veursteaden metrekkent, bunt dat der 12 miljoen.

De Seine-reviere streumt deur et oldste stuk van Paries, woardeur de stad in tweejen edeeld wörd. Et noordoosteleke deel is umsgeveer tweemoal zo groot as et zuudoosteleke deel. Rond de reviere stoat verskeidene bossen.

Paries is et harte van de Fraanse ekenemie, politiek en kultuur. Der bunt völle kunstmusea en historiese bouwwarken te vinden. Paries is ok ne knuppe in et Fraanse verkeer, met ne oetebreide metro, vleegvelden en stations. De Metro is ebouwd in 1900 en de totale metrolienen bunt meer as 200 km lang.

De stad hef ne multikulturele oetstroaling, onder meer umdat meer as 20% van de leu neet oet Frankriek kump. Doardeur hef Paries n varieerd anbod van restaurants, met kökkens oet alle deeln van de weald. 

Et bekendste bouwwark in Paries is den Eiffeltoorn, fealek n tiedelek gebouw veur de wearldoetstalling van 1889, en ontworpen deur Gustave Eiffel. Et is met 327 meter ok et hoogste gebouw in de stad, en trök völle toeristen.

De breedste, duurste en bekendste stroate van Paries is de Champs-Élysées, die niet allenig in Paries bekend is moar ok wearldwied.
Trekker trek

**Trekker trek**, ok wal **trekkerslep** of **tractor pulling**, is ne mechaniese sport, woar 't ze met nen standard of spesjaal an-epasten trekker ne zwoare slöpkoare ovver n zaandterrein van zon 100 meter prebeert te trekken. Den trekker den et wietste kump hef ewonnen. As der meer trekkers in ne klasse an et ende van et terrein komt (full pull), maakt ze de slöpkoare zwoarder, tot den winnaar bekend is. De sport is geleefd in Amerika, Europa en Australië. 

De slöpkoare hef ne speciale konstruktie, met n gewicht derop dat in et begin achterop de koare steet, moar hoo wieter de koare etrokken wöd, wieter noar veurten kump. Et gewicht kump dan steureg meer op ne plate op de grond te rösten, woardeur et zwoarder wörd um de koare nog wieter te trekken.

De trekkers dee't metdoot könt normale landbouwtrekkers wean, moar et spektakulearst bunt de klassen met spesjale trekkers. Disse trekkers könt meer as enen motor hebben, spesjale braandstoffen gebroeken, en zelfs stroalmotoren komt veur. De starkste trekkers hebt dan ok doezenden pk's. 

Noast de motoren en ne starke konstruktie, bunt de (achter)baanden alderbastend belangriek, um genog grip te hebben um de koare nog wieter te trekken.
Motorcross

**Motorcross**, of op zien Engels motocross of moto-x (x = cross) is nen vorm van motorsport woar met motoren wedstrieden op of-eslotten, onverharde banen eholden wodt. Et is  ontstoan oet trials in et Vereanegd Könninkriek in et begin van de veurege eeuwe. Doar wodden et eerst nog scrambles eneumd. Later veranderen den name noar motocross, ne saamntrekking van et Fraanse moto met cross-country (deur et laand). 

## Kompetities
In Europa is et weeldkampioenskop van de FIM et meest bekend, met Grand Prix in verskeidene laanden ovver de weeld, veurnamelek in Europa.

In Amerika is et laandelek kampioenskop van de AMA belangriek.

Verskeidene laanden hebt ok nationale kompetities, in Nederlaand onder de vlagge van de KNMV.

Noast de individuele kompetities besteet der ok ne landenwedstried, de Motocross des Nations, woar dree rieders veur eur laand oetkomt. Et weeldkampionskop doarveur wöd op enen dag oet evochten, met verskeidene wedstrieden, woarbi-j de punten van de rieders veur n laand bi-j mekare eteld wodt.
Archimedes

**Archimedes** (Grieks: *Ἀρχιμήδης*; 287 veur Christus – 212 veur Christus) was nen Grieksen wiskundegen, natuurkundegen, ingenieur, oetvinder en steernskundegen. Der is neet völle ovver zien laeven bekend, toch wöd e ezene as ene van de belangriekste wettenskoppers in de klassieke oldheid. In de natuurkunde hef e de grondvesten elegd veur ondermeer de hydrostatika en de warking van den hefboom. Hee hef, volgens de ovverlaevering, völle verni-jende machines ontworpen, woaronder kriegswarktugen as den katapult, en ne riege van spegels woarmet e skaepen in braand kon zetten. Moar hee dee ok oetvindingen veur et börgerlaeven, zoas ne waterpompe op grond van n soort wormrad, wat nog altied de skroeve van Archimes eneumd wödt, en katrollen en hefbeume. 

Den wet van Archimedes (de opweertse kracht op n veurwarp is geliek an et gewicht van de hoovölheid verplaatste vleujstof) hef e volgens sommege verhalen oetevonden toon at e in et bad zat, woarnoa hee in de blote konte de stroate opleep, en "Eureka!" (ik heb et evonden) reerden.

Ok in de wiskunde hef e ziene spoorn verdeend: hee hef ne alderbastend sekure benoadering van et getal pi egovven, en met et berekkenen van sommen van on-endege riegen en den inhold van oppervlaktes dee um ne asse edraejd wodt was e de tied veuroet.
Michelangelo

**Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni** (6 meert 1475 – 18 febrewaori 1564), better bekend as **Michelangelo**, was nen Italiaansen Renaissance skilder, beeldhouwer, architekt, dichter en ingenieur. Krek as Leonardo da Vinci wöd e wal nen "Renaissancekaerl" of "homo universalis" eneumd, wat inhöld dat e völle talent had in verskeidene gebeden.

Michelangelo hef n alderbastend drok laeven eleid, woarin e völle kunstwarken emaakt hef, ondermeer de marmeren beelden Pieta in den Sunte Pieters Basiliek en David den vrogger in Florence stond, moar noo in de Accademia Gallery. Michelangelo's bekendste skilderi-jen bunt grote freskoos (kalkskilderingen) op et plafond van de Sixtiense Kapelle en et Leste Eurdeel. Op het gebeed van bouwkunde / architektuur bunt den oostvlöggel en den koepel van de Sixtiense Kapelle bekend.

Umdat Michelangelo völle hef eskreven: breven, gedichten en dagbeuke is der ne bulte ovver um bekend. En umdat e tiedens zien laeven ok al bekend was, was e den eersten artiest woarvan de biografie (et laevensverhaal) al bi-j et laeven publiseerd wodden. Zienen biograaf, Giorgio Vasari, he ezegd dat e den grootsten artiest van de Renaissance was. Ze neumden de ok wal Il Divino ("de goddeleken"). Andere artiesten hebt ezegd dat e *terribilità* had, (zien wark was zo groot en vol emoties dat ze der skrik van kreggen).

File:Michelangelo Bacchus.jpg|
File:Firenze.Palvecchio.500.Michelangelo2.JPG|
File:Autori vari, arca di san domenico, angelo reggicandelabro di michelangelo, 1494, 01.jpg|
File:Madonna michelangelo1.jpg|Madonna
File:Leda and the Swan, After Michelangelo.jpg|Leda 
File:Michelangelo pietà rondanini.jpg|*Pietà Rondanini*

File:StPetersDomePD.jpg|
File:Dying slave Louvre MR 1590.jpg| 
File:Rebellious Slave (Michelangelo).jpg|
File:Andr37.jpg| Ganymede, copia de 1532.
File:Buonarotti-scala.jpg|Madonna
File:Michelangelo's Pieta 5450 cut out black.jpg|
Berlien

**Berlien** is de heufdstad van Duutslaand, en ene van de zestien deelstoaten in et laand. Der wont 3,4 miljoen leu en is doarmet Duutslaands grootste stad. De stad zelf is de tweede stad van Europa noa Londen. Met de veursteaden meterekkend is et et achtste versteadelekt gebeed van de Europese Unie. Zee ligt in et noordoosten van Duutslaand, en is et middelpunt van de Berlien/Brandenburg regio, met meer as 4,4 miljoen leu oet ovver 190 laanden. 

Berlien hef n emoategd klimaat deur eure ligging. Een daarde van de stad besteet oet bossen, parken, revieren en meern.

As eerste eneumd in de 13e eeuw, Berlien was op de riege de heufdstad van et Prusiese Könninkriek (1701–1918), et Duutse Riek (1871–1918), de Weimar Republiek (1919–1933) en et Daarde Riek (1933–1945). Noa den tweeden wealdoorlog was de stad in tweejen verdeald. Oostberlien wodden de heufdstad van Oostduutslaand, Westberlien wodden ne Westduutse eksklave, umgevven deur de Berliense mure (1961–1989). Noa de hereaneging van de beide Duutslaanden in 1990 wodde de stad weer de heufdstad van Duutslaand.


Berlin Aussichten vom Dom asv2023-02 img05.jpg
Berlin-Fernsehturm-02-Mauer-Bernauer Strasse-2016-gje.jpg
Berlin-Spreetour-22-Moltkebruecke-2017-gje.jpg
Berlin-Aliiertenmuseum-12-innen-2016-gje.jpg
Berlin-Juedisches Museum-16-Achse des Holocaust-2017-gje.jpg
Berlin-Siegessaeule-02-2016-gje.jpg
Berlin-Haupttelegraphenamt-02-2006-gje.jpg
Berlin-Interbau 1957-28-Werner Duettmann-Akademie der Kuenste-2017-gje.jpg
Berlin-Wittenbergplatz-02-Brunnen-2017-gje.jpg
Berlin-Spuk an der Fussgaengerampel-02-2016-gje.jpg
Stockholm

**Stockholm** (Nedersaksiese oetspraok: , Zweedse oetspraok: ) is de heufdstad en grootste stad van Zweden en t dichtstbevolkte gebeed van Skandinavië. In de stad bevindt zich de Zweedse regering, de Riksdag (parlement), de residensie van den Zweedsen könning en den minister-president. In 2010 wonden zon 22% van de Zweedse bevolking in t staedelik gebeed rond de stad. Stockholm is de dichtsbevolkte stad van Zweden, met 988.786 inwonners in de stad zelf (2024), 1.617.407 miljoen in t verstaedelikte gebeed rond de stad (2020) en meer as 2,4 miljoen in de 6,519 km2 van de regio (2024).
1475

## Gebeurtenissen
* …

## Geboren
* 6 meert - Michelangelo, Italiaansen Renaissance skilder, beeldhouwer, architekt, dichter en ingenieur

## Uut de tied
* …
Bosbarg

De **Bosbarg** is een 26,6 meter hoge heuvel in Ooststellingwarf, zudelik van Appelsche in et Nationaol Park Drents-Friese Woold. 

## Uutkiektoren
Op'e Bosbarg staot de Belvedèr, een uutkiektoren van 17 meter hoogte. De Belvedèr is mit 42,90 meter bover N.A.P. et hoogste punt van Ooststellingwarf. 

## Eupenlochttheater
Op'e bosbarg hej' ok een eupenlochttheater. Et theater wodde vanof 2003 renoveerd deur de 'Historische Vereniging Appelscha' en wodde op 1 juli 2010 weer eupend. Et eupenlochttheater was al in de fieftiger t/m zeuventiger jaoren een attraktie van fermaot. Et ni'je eupenlochttheater het meer dan 500 zitplaotsen.

## Uutgaonde verwiezings
*Ofbeeldingen eupenlochttheater Bosbarg
*Ofbeeldingen uutkiektoren Belvedèr
Peter Stuyvesant

**Pieter (laeter Petrus, nog laeter Peter) Stuyvesant** (hoogstwarschienlik Peperge in Weststellingwarf), 1611 of 1612 - New York, 1672) was een Nederlaans kloniaol bestuurder. Stuyvesant was vanof 1647 direkteur-generaal van de Nederlaanse klonie Ni'j-Nederlaand, totdat disse in 1664 veroverd wodde deur de Ingelsen.

## Geboorteplak
D'r wodt riegelmaotig onjuust zegd dat hi'j in 1592 of 1602 geboren wodde in Scharpenzeel. Zien heit (Balthazar Stuifsant) was pas vanof 1619 predikaant in Scharpenzeel en ston daorveur in Peperge. Peter is dus wel grootbrocht in Scharpenzeel. Zien mem was Margaretha van Hardenstein (1575-1625).

## Vernuumd
* Et New Yorkse straotien Stuyvesant Street is naor de bestuurder vernuumd en is ien van de ooldste straoten van de stad. Ok een New Yorkse schoele (Stuyvesant High School en Stuyvesant Middle School) en een buurte (Stuyvesant Town) bin naor 'm vernuumd.
* Op Curaçao is et Peter Stuyvesant College naor him vernuumd. In meert 2011 wodde disse vernuumd naor Alejandro 'Jandi' Paula.
* Ok bin d'r straoten naor him vernuumd in Liwwadden en Spange.
* *Peter Stuyvesant* is een sigarettemark van Reemtsma in Hamburg, et Duutse dochterbedrief van de Imperial Tobacco Group (ITG).
* Stuyvesant is heufdpersoon in de Suske en Wiske-strip *De stugge Stuyvesant*. Hierin wodt hi'j naor oonze eigen tied haeld en wol hi'j opni'j de macht euver New York in hanen kriegen.
* In De Blesse staot et "Eet- en Feestruim Pieter Poot". Pieter Poot wos de bi'jnaeme van Peter Stuyvesant.

## Monementengaleri'je

Ofbeelding:Stuyvesant Wolvega 05c.JPG|Monement in Wolvege
Ofbeelding:Stuyvesant 04c.JPG|Monement bi'j Scharpenzeel
Ofbeelding:Stuyvesant Peperga 04.JPG|Monement in Peperge
Ofbeelding:Petrus Stuyvesant statue.jpg|Bostbeeld in New York veur de St. Mark's Church in-the-Bowery, maekt deur Toon Dupuis.


## Verwiezings

* De wereld van Peter Stuyvesant
* Over de jeugd van Pieter Stuyvesant
* Pieter Stuyvesant Kuiertocht
* E-boek op gutenberg.org: ''Peter Stuyvesant, the Last Dutch Governor of New Amsterdam'' schrieven John S. C. Abbott 
* Journael van Nieu Nederlandt 1647. Beschreven in de jaeren 1641. 1642. 1643. 1644. 1645. en 1646
Stellingwarver Laandrecht

Et **Stellingwarver Laanrecht**, in 1480 drokt, is een bewies van de Friese Vri'jhied in de Stellingwarven, naodat de luden daor heur vri'jmaekt hadden van de bisschop van Utrecht. Tot dat mement heurden ze bi'j Drenthe dat onderdeel wos van et Oversticht. Nao een opstaand die in 1309 begon, wodden de Stellingwarven een zelsstaandige ienhied.

In 2009 wodde in et Gelders Archief in Arnhem de 15e eeuwse tekst van et laandrecht van Stellingwarf ontdekt deur Oebele Vries, universitair lerer en onderzuker an de universiteit in Grunningen. De oorspronkelike tekst wodde in et Latien schreven. De geldighied van et laandrecht van Stellingwarf is aendigd in et jaor 1504, toegelieke mit die van et Ooldfries recht.

In et Freeska Landriucht (in 1480 as drokt boek publiceerd) staot Stellingwarf in et Traktaat van de Zeuven Zeelanen bi'j et vierde Zeelaand nuumd.

## Referensies
Monique Knol

**Monique Knol** (Wolvege, 31 meert 1964) is een veurmaolig hadfietster. Zi'j was medailliewinner van et gold en broons bi'j et dameshadfietsen op de Olympische Speulen van 1988 in Seoul, Zuud-Korea.
Olde Smilde

**Olde Smilde** is et diel van de Smilde dat t eerst op de schoppe komen is bij de vervenings en wat dus ok t oldste stuk van de Smilde is.  De verveenderije kwam van de Möppelse kaante noar de Smilde toe. Toen hef de Smilde zien nème kreegn noar de stroom die hier leup: de Smelte (ok de nème van de Asser Iesbène zal hier wel met te mèken hebben). Het giet dus om het zudeleke diel van de Smilde, roegweg: van de Geeuwenbrogge en t Wiede Gat (een diel van de voart doar woaras de schepen roemte haren om te keren) tot an de Liembrogge (Leembrug). 

Smillegers duden een plek hoast altied an deur de brogge woar die stee et dichste bij in de buurte lig. As Smildeger kiend mus ie doarom ok zo gauw as t kön de nèmen van alle broggen op volgorde opzeggen kunnen. Eerst van Dieverbrogge of tot an de Norgervoart en dan weeromme, as t even kun met alle dreigies (de smalle dreibroggies woaraj allenneg lopendes of met de fietse of brommert over kunt) der bij. 

Bij de P.H.-brogge (Pieter Hummelenbrug) lig de kern van de olle Smilde. Doar bent ok  wat stroaten met huzen die niet an de voart, een kanaal of an een wieke ligt. Zeg moar om en bij de tillevisietoren en de 'nijbouw' an de oost en de westkaante van de brogge. Die tillevisietoren is pas in de viefteger joaren bouwd, dus dat hef eigenlijk weinig met de echte olde Smilde te mèken.  

Bij de Olde Smilde heerste altied wat het gevuul dat de meinsen op e Nije Smilde het wat hoger in de kop haren. Het gung ok al een betie richting Assen,zie, doar woar t gezag en de veurnèmheid zat. Ok de dokter en de notares en zuk volk mus ie niet op de Olde Smilde zuken mor in Nij Smilde. (Willem Hartholt, (Olde) Smilde 29 augustus 1955)
Klijndiek

**Klijndiek** is een dörp in 't zuden van Börger-Oring. Ze neumt 't ok wel De Zietak, naor de zietak naor Oring van 't Oranjeknoal.

In Klijndiek weur radio- en tillevisiemaoker Max Douwes geboren.
Heracles Almelo

**Heracles Almelo** is nen profvootbalklub oet Almelo, op ericht op 3 mei 1903 en doarmet ene van de oaldere profvootbalklubs van Nederlaand. Ze spölt in et Asito Stadion.

Heracles wör kampioen van Nederland in 1927 en 1941. Doarnoa had et nog ne kleaine opleawing midden joaren zestig. Noa de degradasie in 1966 spölden ze meestentieds in de Eerste Divisie, tot as ze doar in 2005 kampioen van wörden. In de Eredivisie deu Heracles et völle better as de meeste leu verwocht harren. Ze hoofden in gin eankel joar noakompetisie te spöllen en eandigden mangs zölfs in de subtop. In 2012 haalden ze de finale van de KNVB-beker, in 2016 wunnen ze de play-offs veur Europees vootbal. Hierdeur geet de klub in et seizoen 2015/16 veur et eerst Europees vootbal spöllen.

## Naam
De klub is eneumd noar den Grieksen haalfgod Herakles. Der bunt leu in Nederlaand dee as den name van de klub oetsprekt as HEE-rakles, moar anhangers van de klub (en ok verslaggevvers as Tom Egbers) zegt He-RAA-kles. In 't Oaldgrieks lea et akseant op de leste lettergreep, met ne perispomenè (circumflexum): Ἡρακλῆς 'HeraKLÊS'. In Nederland wörd et Grieks meestentieds volgens de Latiense dreesyllabenwet oetspreuken. In dat geval zol de platte oetsproake met et akseant op de veurleste lettergreep good wean. De oetsproake met de klemtoon an et begin keump woarschienlik van de Latiense name *Hercules*.

## Weblinks
* Website van Heracles Almelo
* facebook van Heracles Amelo
* SOCCERWAY
* Transfermarkt
* Globalsportsarchive
1903

## Gebeurtenissen
* 3 mei - oprichting van Heracles Almelo
* eerste Roonde van Fraankriek
* 17 december - eerste succesvolle vlocht met n vleegtuug deur de Wrightbreurs
* Pierre en Marie Curie, en Antoine Henri Becquerel kriegt de Nobelpries veur netuurkunde

## Geboren
* 12 april - Jan Tinbergen, Nederlaanse ekenoom († 1994).

## Uut de tied
* 20 juli - Paus Leo XIII (93)
Niejen Bodbreef

n **Niejen Bodbreef** (ook wal ofkortt: *Bodbreef*) is et blad van de Kreenk vuur de Twentse Sproak, volledig in de Tweantse sproake. Ook de adverteerders doot Tweants. Et blad keump eens in et kwartaal oet. In 2011 har et ne oploage van 700 stuks.

Et *Niejen* in 'n naam wis der op dat der eerst nen olden was. Den wör ook duur de KTS oetegewen, mer treuk nit völle volk. Töt at Gerrit Dannenberg et anvatten en mear en mear volk in de penne kreeg.

'n Bodbreef hef as doel um allens wat der oawer et Tweants en Tweante te doon is op te nemmen en kunnig bie et volk te maken. Alle leden van 'n Kreenk köant metskriewen en stukkes andreagen, mer der zint een paar vaste metskriewers. Et blad hef stukke oawer de sproake, columns, körte verhalen, gedichten en verslagleggingen van zaken dee as der et leste kwartaal gebuurd zint op Tweants gebeed. 

## Oetgoande koppeling
*Deelziede oaver 'n Bodbreef van Kreenk.nl
Amersfoort (Zuud-Afrika)

**Amersfoort** is n stad in de Zuud-Afrikaonse provinsie Mpumalanga. De stad is ebouwd in 1888 rondom n in 1876 ebouwde kaark. t Stadje leit 1664 meter boven zeenivo. t Gebied wier veur t eerst bebouwd toen in 1876 twee boeren uut t gebied langd an de kaark gaffen waor Frans Lion Cachet besloot n Nederlangdse Hervormde kaark te bouwen. t Nieuwe daarp wier verneumd naor de thuusstad (Amersfoort in Nederlangd) van de Nederlangdse boeren. Toen t gebied te klein wier veur de snel greuiende nederzetting koften ze meer langd van de oorspronkelike sjenkers. In 1888 wier t nieuwe Amersfoort n stadje. De brug over de rivier de Vaol wier ebouwd in 1896 en is n nasionaol monument.

t Daarp eZamokuhle leit kortbie Amersfoort en draagt veur n groot deel bie an de ekonomie van Amersfoort.
Vlagge van Eibarge

De **vlagge van [[Eibarge]]** is blauw met links 5, 3 en 1 gelle veerkanten en vanof dat ene veerkant ne gel-blauw-gel-blauw-gelle bane, op zien Hollaands: "Blauw, met een van 3 treden getrapte broekingdriehoek, met een over het midden van de vlucht, ter hoogte van 1/5 van de vlaghoogte 5 smalle banen afwisselend van geel blauw." De dree gelle banen staot veur de dree karkdörpe Eibarge, Beltrum en Rekken. De twee blauwe banen wee't d'r tussen staot verwiest naor de beide rivieren in de gemeente Eibarge: d'n Barkel en de Slinge.

## Uutgaande verwiezingen
* Historische Kring Eibergen - "De vlag van de gemeente Eibergen", Peters Rutgers, bladen 17-32
* fiberworld.nl - Vlagge van Eibarge

## Referenties
Onno Zwier van Haren

**Onno Zwier van Haren** (Sunt-Annaperochie, 2 april 1713 – Wolvege, 2 september 1779) was een politikus en dichter uut et geslacht van de Van Haren's en bewoner van de butenplaetse Lindenoord. 

## Wark

* *Aanspraak gedaan als president van den Raad van Staate op den 29 Dec. 1746*
* *Deductie voor Jr. O.Z. van Haren [...] ter zyner noodwendige zuiveringe, van de lasterlyke geruchten en imputatiën, tegen hem verspreid en ingebragt* (1761)
* *Lijkreeden over wijlen sijne Hoogheid Willem de IVde* (Leeuwarden 1766, Amsterdam 1832)
* *Zeedige aanmerkingen over de veengraveryen in Friesland* (Leeuwarden 1766)
* *De koophandel. Lierzang* (Zwolle 1769)
* *Aan het vaderland (1769)* en *De Geusen* (2e druk, (de eerste druk verscheen onder de titel *Aan het Vaderland*, Leeuwarden 1769, Zwolle 1771, 5e dr. bezorgd door Bilderdijk, 1785)
* ''Agon, sulthan van Bantam'', treurspel (Leeuwarden 1769, 3e dr. ald, 1779)
* *Proeve op de Levensbeschrijving der Nederlandsche Doorluchtige Mannen behelzende het leven van Johannes Kamphuis* (Leeuwarden 1772)
* *Willem de Eerste*, treurspel (Zwolle 1773)
* *Van Japan, met betrekking tot de Hollandsche natie en de Christelijke Godsdienst* (Zwolle 1775)
* *Proeve van overzetting uit het Engelsch. Pope's Essay on Man* (Zwolle 1776)
* *De komst van den Messias. Lofzang* (Zwolle 1776)
* *De Herschijning. Lierzang aan Adelheide* (1776)
* *Verhandeling over de nationale of vaderlandsche gedichten* (in de verhandelingen van het Zeeuwsche Genootschap)
* *De Landbouw. Lierzang* (Zwolle 1777)
* *De Inenting. Lierzang* (Zwolle 1777)
* *Nieuwjaarsbrief aan mijn jongsten zoon* (1778)
* *De Vrijheid. Lierzang* (1778)
* *Vaarwel van een ouden vader aan sijn soon, vaarende op 's Lands schip van oorlog de Argo. Lierzang* (1778)
* *De Koopman* (Zwolle 1778)
* *De Staatsman* (Zwolle 1778)
* *De Schimmen. Lierzang* (Zwolle 1778)
* *Proeve van eene nationale zeedelijke Leer-reden* (Zwolle 1779)
* *Pietje en Agnietje of de Doos van Pandora*, toneelspel (1779)
* *De offerhande van Themistocles. Lierzang van Pindarus. Een onbekend gedicht van een bekenden dichter door J.H. Halbertsma* (Deventer 1835).
Gerrit de Vries

**Gerrit de Vries** (Berkoop, 1967) is een veurmaolige hadfietser. Hi'j wun in 1986 et wereldkampioenschop 100km ploegentiedrit. Hi'j het ok zes keer mitdaon an de Tour de France.

## Tour de France
*1990 – 67e 
*1991 – 34e
*1993 – 55e
*1994 – 77e
*1996 – 119e
*1997 – 125e
1956

## Gebeurtenissen
* 5 jannewaori - Eerste NTS journaal op de Nederlaanse tillevisie
* 2 meert - Marokko wonnen onofhankelijk
* 20 meert - Tunesië wonnen onofhankelijk
* 19 april - Filmactrice Grace Kelly trouwt mit prins Rainier III van Monaco
* 4 meie - Keuningin Juliana onthult et Nationaol Monement op de Dam in Amsterdam
* 27 juli - Op de Amerikaanse luchtmachtbasis Lakenheath in t Britse Suffolk an de Noordzee ontploft de braandstoftank van een B-47 bommenwarper naost ne opslagplaose mit kernwapens
* 13 september - De diek um de nieje Iesselmeerpolder Oostelijk Flevolaand wonnen esleuten
* Oprichting Oeze Volk / Maandewark, maondblad veur skrieveri'je in 't Drèents

## Geboarn
* 22 meert - Groothertogin Maria Teresa van Luxemburg
* 7 meie - Jan Peter Balkenende, van 2002 töt 2010 minister-president van Neerlaand
* 2 juli - Marga Bult, ne Tweantse zangeresse en presentatrise
* 14 september - Maxime Verhagen, Nederlaans politicus
* 30 september - Frank Löwik, Twèents historicus en skriever
* Hendrik Nijkeuter - Drèents literatuurhistoricus
* Dick Schlüter - dichter van de proveensie Oaweriessel

## Oet de tied
* 14 augustus - Bertold Brecht, Duuts schriever
* Hendrik van Dijk - Drèents schriever, onderwiezer en journalist
Jelmer Gussinklo

**Jelmer Gussinklo** (geboarn 14 januari 1982 Wenters, op egreujd in Iezerlo bi-j Aalten),  is nen Nederlaandsen radioprissentator.

Hee begon as radiotechnikus veur et de NOB. Too Rob Stenders verhuzen van 3FM noar Yorin FM nam e Gussinklo met. Den kump doarmet dan ok geregeld op de radio. Hee maken onder meer ne Achterhookse parodie op et nummer *[[Watskeburt]]* van De Jeugd van Tegenwoordig. Ok was e te heurn as sidekick (dat wil zeggen: ko-prissentator, angevver, assistent-DJ) in et radioprogramma van Henk Westbroek.

Sund april 2006 werken hee als sidekick voor den radiozender Caz! in et programma Môgge Caz!. Op et ende van juni 2007 ging Jelmer Gussinklo weer vort bi-j Caz um producer te wodden van et programma Stenders Eetvermaak van Rob Stenders op 3FM.
Vanof september 2010 is Gussinklo te heuren in de radioshows van Rob Stenders veur PowNed op 3FM

Samen met Leon Polman ging Jelmer in december 2007 de stried an um zovöl meugelek 'zelf' emaakte singels te verkopen veur et goode doel.
Et nummer *Dom, lomp en famous* wodden um ezat in *Klein, stoer en boer*, en *Aye* van Dio ft. Sef wodden *Boerûh*

In januari 2006 leerdn Nederlaand Jelmer kennen as streaker: hee renden in de blote konte et veld op tiedens den wedstried Sparta-NEC.
Universiteat Utrecht

De **Universiteat van Utrecht** (UU) is ne Neerlaandse universiteat in de stad Utrecht. Töt midln joarn '90 heetn t *Rieksuniversiteat Utrecht* (RUU). De UU hef ongevear 29.000 studeantn (ongevear 6.500 niejn in t joar). Doarmet is t de tweedegrötste universiteat van Neerlaand. Dr woarket ongevear 8.000 leu op de UU, woervan't 640 hooglearaar zeent. UU hef 48 bacheloropleaidings, 122 minors en 198 masteropleaidings. UU hef zeuwn vakgroepn (*fakulteatn*, woerin't verwaante opleaidings op enömn zeent) en joarliks ongevear 650 miljoen euro te besteedn. t Heuwd van de universiteat is prof. dr. Bert van der Zwaan.

De UU begun in 1634 as *illustere skole*, en wör twee joar later opweardeert töt universiteat. In de Fraanske tied wör de UU degradeerd töt "ecôle secundaire" (*middelbere skole*), mer kreeg noa de bevrieding de universiteatsrechten wier terugge.

## Vakgroepn
De UU hef zeuwn opleaidingsvakgroepn:

*Geestesweetnskopn (sproaklear, muziekweetnskopn, kultuurweetnskopn, godgeleardheaid, filosofie)
*Rechtgeleardheaid, Ekonomie, Besteur en Organisasie
*Eardwetenskopn
*Geneaskeunde - oonderdeel van t UMC Utrecht
*Deergeneaskeunde
*Sosjale Weetnskopn (oawer moatskoppieje en gedrag)
*Bètaweetnskopn (rekkenen, natuurkeunde, skeaidkeunde)

## Geböwwe
De Universiteat van Utrecht zit in verskilnde geböwwe. De meeste vakgroepn zeent oonder ebracht in de geböwwe van de Uithof. Dit is n gebeed wat net boetn Utrecht ligt, op t zuudn van De Bilt. De aandere vakgroepn zitt vuural in de binnstad van Utrecht, in oolde gebouwn dee't op t oonderwies zeent verbouwd en an epast, zo as de *Trans*, *Achter de Dom*, *Kromme Nieuwe Gracht* (woeran't ook t kompjoeterhoes zit) en t *Ledig Erf*.

Aandere geböwwe zitt op t University College, wat ne aparte stoatus hef binn de UU. Hier zitt internasjonale studeantn op nen kaamp bie mekoar, op de oolde Kromhout Kazerne van t leager.

## Bibliotheek
De UU hef twee bibliotheekn, één in de binnstad en één op de Uithof.

## Oetgoande Koppeling
*offisjele webstea van de UU
Ralf Krewinkel

**Ralf Karel Hubert Krewinkel** (Karkraode, 12 november 1974) is 'nen Nederlandsen politicus. Krewinkel is lid van de PvdA.

Van 31 augustus 2015 tot 18 maart 2019 was he burgermeester van de gemeente Heerlen in de proveensie Limburg. 

Van 2011 tot 2015 was het burgermeester van de gemeente Beak. Van 1998 tot 2006 was het lid van de gemeenteroad van de Limburgse gemeente Karkraode en van 2006 tot 2011 wetholder van Karkraode.

## Uutgaonde verwiezingen
* Ralf Krewinkel nieuwe burgemeester Beek, Rijksoverheid.nl, 25 meert 2011
* Benoeming burgemeester Heerlen, Rijksoverheid.nl, 3 juli 2015
Lieste van hunebedden in Nederlaand

In deze **lieste van hunebedden in Nederlaand** staot alle nog bestaonde hunebedden in Nederlaand.

## Drenthe

## Grönning
D1

**Hunebed D1** is een hunebed van 't type portaolgraf bie de plaotse Steinbargen in de Nederlaandse pervincie Drenthe. 't Hunebed is 't noordoostelijkst elegen in de pervincie en hef daarom 't nummer 1 ekregen. 't Hunebed lig tegen een helling van zaand dichtebie een verharde weg. 't Hunebed is goed bewaord ebleven en bestiet uut 12 draogstenen, 6 dekstenen en 2 sluutstenen. De poorte van 't hunebed bestiet uut 2 draogstenen en 1 dekstene. In de jaoren 1953 en 1954 is 't hunebed erestaureerd deur prefessor Albert van Giffen.
Guernsey

**Guernsey** (Normandies/Dgèrnésiais: *Guernési*, Fraansk: *Guernesey*) is ene van de Kanaaleailaandn, dee't vuur de kuste van de Noord-Fraanske strekke Bretanje lignt. Op Jersey noa is Guernsey t grötste eailaand. Net as Jersey en t eilaand Man in de Ierse zee is Guernsey gin deel van t Verenigd Keuninkriek, mer Brits Kroonbezit. t Heurt ook nit bie de EU. Ook de kanaaleailaandn Alderney, Herm en Sark vaalt oonder t Baljuwskop Guernsey. De Heuwdstad is Saint Peter Port (*St. Pietershaawn*). t Hef ongevear 65.000 inwonners. t Eailaand hef twee offisjele sproakn: Engels en Fraansk.

t Eailaand is bekeand as Belastingsparadies, umdet dr gin dividend-, vermogens-, oawerdrachtsbelasting of BTW eheewn wörd. Ook wörd dr gin aarfrecht ind.

## Laandsbeskriewing
t Laandskop geet van kenmaarkend Engels Midwest töt Fraanske wiengaardn. De Kustliene geet van straand töt krietrotsn.

De Kanaaleailaandn lignt in n gebeed met n getiednverskil van 7 töt 11 meter: n haawn in t noordn van t eailaand ligt met n eb helemoal dreuge en stekt de skepe oet t laand. n Poar uur later, as t vlood is ewördn is dr ineenn nen onmeundigen haawn.

## Toerisme
*Little Chapel* trekt de meeste toeristn an op Guernsey. Dit is n kleain köarksken wat is op ebouwd met klurige skelpn, steender en skaarven.

## Parochies

t Eailand Guernsey is verdeeld in tien parochies. De kleaindere eailaandn Alderney en Sark zeent gin parochies van Guernsey, behalve as t oawer de kaarke geet (de parochies van Guernsey vaallt oonder t bisdom van Winchester. Öare parochiekaarkn zeent Saint Anne en Saint Peter).

## Verwiezings
D2

**Hunebed D2** is een hunebed van 't type portaolgraf bie de plaotse Westervelde in de Nederlaandse pervincie Drenthe. 't Hunebed is een klein hunebed en had vrogger 4 dekstenen. Iene daorvan lig in 't graf, twee bent weer trogge eplaotst op de draogstenen en iene ontbrek. Verder bestaot 't hunebed uut 8 draogstenen en 2 sluutstenen en hef 't 2 poortstenen. In 1871 is 't hunebed door J.L. Tonckens an de pervincie eschonken.
Pes

**Pes** (Nederlaands: *Pesse*) is een dörp in Nederlaand, in de Drèentse gemiente 't Hogevene. 't Dörp hef ongeveer 1800 inwoners. 't Lig langes de A28 en is bereikbaor via de ofrit 28.

Wanneer Pes nou krek ontstaon is, is niet zeker, maor in 1141 wordt d'r al spreuken van Petthe, nuumd naor Peth (= moeras). Warschienlijk was Pes doe een nederzetting van boeren. Rond die tied moeten d'r in Pesse zes *vaelten*, of grote boerenarven, staon hebben.

Pes is veural bekend vanwege de boot van Pes, de oldste boot (boomstamkano) ter wereld die in 1955 opgraven is bij de anleg van de A28. De boot is maakt tussen 8200 en 7600 veur Christus. De boot kuj bekieken in 't Drents Museum in Assen.

Naost dizze boot bint d'r in Pes nog meer sporen van vroegere bewoning vunden waoronder huusplattegronden van boerderijen uut de bronstied, de iezertied en de vroege middeleeuwen tot 't jaor 1000. De meeste van dizze vondsten bint daon in 't zuden van de hudige weg de Oostering in Pes. Bij dizze opgravingen bint ok resten naor boven kommen van een neolithisch grafveld. Van dit prehistorische vleden van Pes is buten 't dörp nog iets te zien; in 't westen van de Boerveenseplassen lig nog een grafheuvel (brandheuvel) uut de iezertied/Romeinse tied.
1894

## Gebeurtenissen
* 6 febrewaori - 2e patent veur nen willewipper
* 12 meert - Coca Cola wonnen veur 't eers in flessen verkoch.
* …

## Geboren
* 16 april - Nikita Chroesjtsjov, eerste sikretaris Centraal Comité USSR
* 18 augustus - Willem Hendrik Dingeldein, oonderzeuker van t Tweants
* …

## Uut de tied
* …
Nathalie Baartman

**Nathalie Baartman** (Boarne, n 2den september 1973) is ne Tweantse kabaretjeare en skriewer van nöalstuks. Hee is seend 2004 gangs met kabaret, en skrif nöalstuks vuur de zöandagskraante van De Tubantia.
## Leawn
Doo't Baartman acht joar oold was, skreef he al körte verhaalkes. Zin vuurbeeld was Oma Knots oet de tellevisieriege De Familie Knots.

Met 17 joar gung Baartman noar Niejmeagn hen psychologie, filosofie en oontwikkelingsstudies studeern. Doarnoa deud he ne opleaiding vuur dramatherapie. Oonderwiel deu he in de vrieje tied de amateurtheaterskole in Niejmeagn en deud t eerste joar van de opleaiding dramalearaar op de HKU in Utrecht.

Oeteaindelik wol he kleainkeunst maakn, en wördn an enömn op de Koningstheaterakademie in Den Bosch. Vuur zin eerste programma *STAM* kreeg he de perseunlikheaidspries op t Camarettenfestival 2004 en de "Voor de Leeuwen-trofee" 2005. Det is nen pries vuur lestejoars-theaterstudeantn van alle keunstenhogeskooln. Doarnoa maakn he van *STAM* n oawndprogramma, woer't he tusken 2006 en 2008 met duur Neerlaand gung.

April 2008 gung he an t oetprobeern met öare nieje vuurstelling *LOS*, woermet he oeteaindelik op de plaankn steund töt in 2010. Hee spöln in meart 2008 nog met in *Girls Comedy Night*.

Noajoar 2010 gung he an t probeern met t nieje programma *RAAK*. In dee tied deud he ook nog met in ne *vrouweneindejaarsconference* "Wachten op Vrijdag", woer't t volk en de pers good oawer te sprekn warn. Meart 2011 verzorgen he vuurleasmoarns vuur t Toon Tellegenfestival in Eanske.

Seend 2007 skrif Baartman vuur de Twentse Courant Tubantia nöalstuks in de zöandagkraante. Mangs dut he ook skriewn vuur TM. Wieders hef Baartman met eskreewn an de komedieriege Groote Markt 30 van RTV Oost.

## Stiel
In zinne sjoos is Nathalie Baartman bezorgd oawer de wearld en geet hierop oawer an t filosofeern. De meeste karakters dee't he spölt leawt in vroger tiedn, wat blik oet bievuurbeeld zinne boekdaans-akt op kloompn en in kleardracht.

## Sjoos
**STAM* - 2006
**LOS* - 2008
**RAAK* - 2010

## Oetgoande koppelings
*Offisjele webstea
*Beskriewing op webstea van Kikproductions
*Beskriewing op adaerts.nl
Vlagge van Drenthe

De **vlagge van Drenthe** is de vlagge van de Nederlaandse pervincie Drenthe. De vlagge is op 19 febrewaori 1947 officieel aannomen. Drenthe was daormit de eerste pervincie van Nederlaand met n pervincievlagge.

De vlagge hef de traditionele Nedersaksische kleuren rood en wit. D'r stiet twee rode balken, 6 rode sterren en n zwarte toren op de vlagge. De sterren stiet veur de 6 dingspellen Zudenveld, Oostermoer, Noordenveld, Raol, Beilen en Dever. De toren verwiest naor 't Kastiel van Koevern vanwaor de burggraoven van Koevern naomens de bisschop van Utrecht de wet haandhaafden.
Joekelille

Ne **joekelille** of **ukelele** (in andere språken vake skreaven as *ukelele* of *ukulele*) is een klein snaarinstrument. Et wördt vake (unterecht) nen "minigitaar" enömed, üm dat et dår wat vorm angeyt wal vöäle up likt. In teagenstelling töt gitaren hevt ne ukelele mär veer snåren (nen gitaar hevt der ja sesse). De ukelele kenmarket sik döär een sacht, leevlik geluud.

De ukelele stammet uut et Hawaii van de 19de eywe. Et was ne lokale anpassing van de cavaquinho, den as döär portugeyske immigranten når et eiland bracht wör. In de 1920er jåren van de 20ste eywe wör et instrument slim populäär in de Vereanigde Ståten van Amerika.

Ukeleles heb y in 4 måten: sopraan, concert, tenoor en bariton.

## Stemming
Ukeleles sint meysttyds estemmed in *GCEA*. Dårby is de C de bassnåre en de G is nen oktaaf höyger. Dit wörd C-stemming enömed. Ne andere populaere stemming is *BDF#A* (D-stemming). Döärdat de snåren hyr al in een good-klinkend akkoord estemmed ståt, is disse stemming dübbel so makkelik üm te bespöllen.

## Ukeleles in de [[Saksenmarken]]
In et Neadersassiske gebeed sint ukeleles nooit heyl seriöös döär edrüngen. Net as in de rest van (Noord) Europa wördt et instrument meysttyds nit vöär vul an eseen. Den bekendsten neadersassisken artist den as mangs wat med ne ukelele düt is Daniël Lohues. Yts minder bekend was Harm oet Riessen, den as der een heyl värsken an wydden.

In Noord-Düütskland is vöäral Ina Müller bekend van ne vöärstelling samen med Edda Schnittgard, wårin as se ukeleles bespöllet.

## Bekende spöllers
Den ukelelespöller den as et instrument wearldwyde bekendheid verskaffeden was Israel Kamakawiwo'ole uut Hawaii. Syne versy van *Somewhere over the Rainbow/What a Wonderful World* wör nen wearldwyden hit. In de dartiger jåren van de 20e eywe sorgeden den britsken George Formby vöär ne ukelele-gekte in Groot-Brittanie. In Neaderland düt kabarettiste Brigitte Kaandorp reygelmåtig up ne ukelele in öäre vöärstellingen. 

In 2010 had den amerikaansken band Train nen wearldhit med öär nummer "Hey Soul Sister". Hyrin nemt de ukele ne vöärname steade in. In 2011 köäm Eddie Vedder, 'n sanger van den band Pearl Jam, med een solo-album *Ukelele Songs*, med dårup 16 originäle nummers med enkel ne ukelele as begeleiding.

Up YouTube is den amerikaan Jake Shimabukuro bekend üm syne behearsing van et instrument.

## Uutgånde koppeling
*Websteyde oaver ukeleles, med stemhülpe
Peerd van Ome Loeks

t **Peerd van Ome Loeks** kìn zain worden as ain van de symbolen van Stad. t Beeld het zien bestoan te daanken aan n Grunnegs vôlkswiesje mit de zölfde titel. t Beeld staait veur t statsion van Stad.

## Laidje
Over t Peerd van Ome Loeks bestaait n laidje mit de onderstoande tekst. De melodie is t zölfde as dat van t Sunterkloaslaidje "Daar wordt aan de deur geklopt". t Laidje stamt oet sikkom 1900 en is n vertoalen van n Duuts studìntenlaidje.


Peerd van Ome Loeks is dood, Loeks is dood, Loeks is dood,
Peerd van Ome Loeks is dood, hartstikke dood.
Guster nog goud gezond, sluig e mit steert in t rond
Peerd van Ome Loeks is dood, hartstikke dood.

Peerd van Ome Loeks is dood, Loeks is dood, Loeks is dood,
Peerd van Ome Loeks is dood, hartstikke dood.
Haar k hom moar vreten geven, din was t wel in leven bleven.
Peerd van Ome Loeks is dood, hartstikke dood.


De regel *"hartstikke dood"* wordt ook wel zongen as *"hailendal dood"*.

## Rifferentsies


## Boetende hìnwiezen
Schinveld

**Schinveld** (Limburgs: *Sjilvend*) is n darp in de gemeente Beekdaelen in Nederlands-Limburg. Et darp ligt teggen de Duutse grenze an, zewat 500 meter ten noorden van Brunssem. In Schinveld bevund zich et gemeentehoes van de gemeante Onderbanken. Et darp hef ne kleine 5000 inwonners, en is de grootste plaatse van Onderbanken (meer as 8000 inwonners), en hef de meeste winkels van de gemeante.

In et zuudwesten van et dorpskern ligt de Schinvelder Hoeve (vrogger ok wal Sjilvender Huuske eneumd), dee't nog n deel van de olde grachte hef. De carréboerderi-je wodden veur et grootste deel in de 18e eeuwe ebouwd. Noo zit der een restaurant in. In Schinveld steet ok de Sint-Eligiuskarke.
Geofiksie

Bie **Geofictie** of **Verzunnen landskappen** geet et um et verzinnen van geografische eenheden as steaden, laanden en planeten. Ok skriewers van sagen, sciencefiction en fantasy verzint vake hele landskappen. Op wat skolen is et verzinnen van landskappen deel van lessen oaver ekonomie of moatskoppieje.

Wat leu doot et umdat ze et neet eens zint met wo as de hudige samenleaving in mekander stekt. Doarumme maakt ze ne utopische dreumachtige wearld. Anderen köant zik wat better vinden in de warkelike wearld en verzint zelf landkaarten, sproaken, muziek of nieje spoorweagen in bestoande landen.

Binnen geofictie kan allens verzunnen worden wat den anstichter in 'n kroam te passe kump, töt an grondwetten, geskiedenissen en hele dienstregelingen veur et (verzunnene) oapenboar vervoor an to.

## Zeenswiezen
Wat geoverzinners doot et vuur de wille. Et geet um et spöllen met de meugelikheden van de fantasie. Met de komst van et internet is der völle mear oetwesseling tusken geoverzinners. De projecten zint vake humoristisch en ne parodie op de echte wearld, mer mangs komt der verrassende nieje politieke inzichten oet.
Plaanken

**Plaanken** (van t Engelse *planking*), mangs ook wal **The Lying Down Game** enuumd (t *platligspel*) is ne rage woerbie luu zik op ongebroekelike pleatse plat op n boek legnt met de aarme strak langs t lief (as of ze in de hoolding stoat, mer dan vlak), en zik doarbie loatt fotograferen. De fotoos wordt dan op sosjale netwaarke zat. t Is ne wearldwiede rage wat is oawerweaid oet Australië. 

## Oorsproonk
Plaanken is begunnen in Australië in 2009. t Wör nog neet zovölle doan, tötdet t wearldwied andacht kreeg duurdet n 20-joarigen Acton Beale van zuuwn hoge te pletter völ noa at hei wol plaanken op de ballustrade van n balkon. Der besteet ne offisjelle facebook-ziede vuur plaankers, dee at op t ogenblik van skriewen al van 233.767 noar 233.824 leedn is egoan.

## Waarkwieze
Een persoon geet op ne ongebroekelike plek (leewst openbaar, zo as op stasjons, träppe, staandbeelde en op de stroate) zoonder ankondiging vuurof vlak op n boek lign en hoold doarbie de aarme strak langs t lief. Vrienden van de plaanker maakt der dan nen foto van en zett den op t internet.

## Gevoar
t Plaanken kan gevoarlik wean, umdet fotoos van plaanken op gevoarlike plekke heuger weardeert wordt. Dit zet völle luu an um tevölle risiko te nemmen. Dit hef der al tau leadt det op 15 mei 2011 t eerste deudelike plaankslachtoffer is evöllen.

## Neersassies
* Grönnegs: *bredjern*
* Tweants:
** *plaankn*
** *laankoetlign*

## in-tekstverwiezings


## Oetgoande koppelings
* NOS: 'Planking' waait over naar Nederland
* NU.nl: Planking-rage in Australië eist leven
* Rtl: Gevaarlijke Facebook-rage: planking
Hannover

**Hannover** (Platduuts: *Hannober*) is een stad in et noorden van Duutslaand. De stad leit an de rivier de Leine en het 532.163 inwoners (2015). Tussen 1814-1866 was et de heufdstad van et Keuningriek Hannover. Hannover is de hedendaegse heufdstad van de dielstaot Nedersaksen.

D'r bin grote industriële bedrieven, zoas Volkswagen, Continental (autobaanties), Varta (batteri'jen), en TUI (toerisme). Hannover het ok een bekende voetbalklub, Hannover 96. De klub is sund 2002 weeromme in de eerste Duutse voetbaldivisie, de Bundesliga. Hannover 96 speult in de AWD-Arena (plaetse veur 49.000 meensken).

Een bekende veronderstelling in Duutslaand is dat de inwoners van Hannover et beste Duuts zolden praoten. Plat wodt der amper nog praot.

## Verwiezings

*www.hannover.de/
Karel de Grote

**Karel de Grote** (waorschienlik 747 of 748 - 814) was vanof 768 koning van de Franken, en van 800 töt zien dood Rooms keizer. Hi'j was de zeune van Pepijn de Korte en Bertrada van Laon. Nao zien dood is e in-emetseld in een crypte onder de Dom van Aeken. Veur zowel de Fraansen as de Duutsers vörmt Karel de Grote vake et beginne van de geschiedschrieving van heur natie-staot.

Volgens onderzuukers van de Universiteit van Bonn is et meugelik dat et leven van Karel de Grote zoas wi'j dat vandaege kennen, een vervalsing was. Der is naemelik maor iene bron die Karel nuumt die ok uut zien eigen tied stamt: de Vita Karoli Magni van Einhard. Alle aandere bronnen binnen lange nao zien dood schreven. Der binnen ok dokumenten die zelf zeggen dat ze uut de tied van Karel stammen, maor die volgens de Universiteit Bonn in een laetere tied schreven binnen. Dit is onder aandere te zien an schriefwiezen en stielfouties.

Vanof 772 was hee in oorlog mit Widukind in de tied van de Saksenoorlog. Lestemoale gavven Widukind zikzelf oaver in 785.

## Verwiezings

Geschiedenis van Karel de Grote in et Duuts