Zuud-Afrikaans Engels

t **Zuud-Afrikaans Engels** (aofekort: **ZAE**; offisieel aofekort as: **SAfrE**, **SAfrEng**, **SAE**, **en-ZA**) is t Engels dat espreuken wörden in Zuud-Afrika. t Engels van eerstetaalsprekers uut Zimbabwe, Zambië en Namibië wörden erkend as vertakkingen dervan. 

Der bin wel wat sosiale en regionale verschillen binnen t Zuud-Afrikaans Engels. Sosiale verschillen binnen t Zuud-Afrikaans Engels bin in dree groepen verdeeld: **Ekultiveerd** (Cultivated), t luustert nauw naor t deftige Engels (wat de Engelsen Received Pronunciation neumen) en wörden in verbaand ebröcht mit de bovenklasse; **Algemeen** (General), n sosiaal kenmark van de middenklasse, en **Breed** (Broad), wörden in verbaand ebröcht mit t warkvolk, en lik arg op t Engels zo as t espreuken wörden deur Afrikaanstaligen. In t Australies Engels he'j n zelfde soort situasie.

## Uutspraak
Liekas t Brits Engels in Zuud-England, is t Zuud-Afrikaans Engels niet-rhoties (dit betekent da'j de r nao n klinker minder rollend uutspreken; bie sprekers die n Afrikaanse invleud hebben kan dat wel zo ween) en hef zogeneumde *trap-bath*-splitsing, wat inhölt der n uutspraakverschil is tussen de Engelse woorden *trap* (IPA: ) en *bath* (IPA: ). An t einde van n woord völt de r vake zelfs helemaole vort, bv. in 'car' en 'cure' dat uutespreuken wörden as  en .

De twee heufdkenmarken van de Zuud-Afrikaans Engelse klankleer bin t gedrag van de klinkers in *kit* en *bath*. De klinker in *kit* neigt naor n "splitsing", zodat der n dudelike allofone variasie is tussen de esleuten,  veur in de mond en n wat sentralere . De klinker in *bath* is karakteristiek open en achter in de keel in de Algemene en Breje variëteiten van t Zuud-Afrikaans Engels. De neiging um beie  en  te vereenklanken tot  en  respektievelik, bin typiese kenmarken van t Algemene en Breje Zuud-Afrikaans Engels. Woorden as *pin* en *bit* klinken in t Zuud-Afrikaans Engels eerder as  en , dit is vergeliekbaor mit de Afrikaanse uutspraak veur de i.

Eigenschappen die betrekkige hebben op medeklinkers bin onder aandere de neiging um stemloze plofklanken, waor de klemtoon op völt, an t begin van n woord ongeaspireerd uut te spreken,  * tunes* (tonen) en  *dunes* (dunen) klinken dan as  en . De  hef n starke neiging um an t begin van n woord stemhebbend te ween.

Oek hef t Zuud-Afrikaans Engels de Afrikaanse/Nederlaandse g-klank in partie woorden (IPA: ), bv. *ag*, *gogga*, *gooi*, enz.

## Woordeschat
### Veurbeelden

t Zuud-Afrikaans Engels hef n bulte woorden die in t Britse of t Amerikaanse Engels niet veurkoemen, meestentieds stammen disse woorden aof van t Afrikaans of Bantoetalen (zo as Zoeloe of Xhosa), mer veural in Durban he'j wat invleujen uut de Indiese talen. Woorden die t ZAE gemeen hef mit t Noord-Amerikaans Engels bin *mom* (moene; in de meeste Brits Engelse dialekten en in t Australies Engels is t: 'mum'), *freeway* of *highway* (Brits Engels: 'motorway'), *cellphone* (mobiele telefoon; in t Brits en Australies Engels: mobile) en *buck* veur geld (de Zuud-Afrikaanse raand, in dit geval, en niet de dollar), *ou/oke* veur n 'keerltjen'. 

Zuud-Afrikanen maken n onderscheid tussen voetbal (*soccer* tegenover t Standardengelse 'football') en rugby. Der bin wel wat verschillen binnen de Zuud-Afrikaans Engelse variaanten: in Johannesburg is t Engels stark op t Engels ebaseerd, terwiel t in de Oost-Kaap n starke Afrikaanse invleud hef. Allewel de verschillen tussen de twee groot bin, bin der oek veule overeenkomsten.

Sommige woorden die allinnig in t Zuud-Afrikaans Engels veurkoemen bin: *takkies*, *tackie* of *tekkie* veur n 'sportscho' (Amerikaans Engels: sneakers; Brits Engels: trainers), *combi* of *kombi* veur n kleine busse vergeliekbaor mit n Volkswagen Kombi, *bakkie* veur n auto waorvan de achterkaante los is (Standardengels: pick-up truck), *kiff* veur 'cool', *lekker* veur 'leuk', *donga* veur 'geule', *dagga* veur 'kannabis', *[[braai]]* veur 'barbecue' en *jol* veur n 'feesjen'.

### In t Standardengels terechtekeumen
Der bin verschillende Zuud-Afrikaans Engelse woorden die in t Standardengels terechtekeumen bin, meestentieds vanuut t Afrikaans of n aandere inheemse taal uut de regio: *[[äärdvärken|aardvark]]* (eerdvarken); *[[apartheid]]*; *commando* (kommando); *veld*; *[[impala]]*; *[[mamba]]*; *[[trek]]* en *[[spoor]]* (spoor van n dier).

## Veurbeelden van ZAE-aksenten
(De volgende veurbeelden bin aofkomstig van ZAE-aksenten die op-eneumen bin veur de webstee http://accent.gmu.edu) 
*Eerstetaalspreker van t ZAE: n keerl uut Kaapstad, Zuud-Afrika
*Eerstetaalspreker van t ZAE: n deerne uut Kaapstad, Zuud-Afrika
*Eerstetaalspreker van t ZAE: n keerl uut Port Elizabeth, Zuud-Afrika
*Eerstetaalspreker van t ZAE: n keerl uut Nigel, Zuud-Afrika

## Referensies


## Uutgaonde verwiezingen
*English Academy of South Africa
*Straottaalwoordeboek van Zimbabwe
*"Surfrikan", t Zuud-Afrikaans Engels van surfers
*De invleud van t Afrikaans op t ZAE (in t burgers)
*The Expat Portal RSA Slang
*Verschillende ZAE-veurbeelden