open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Speygel der leyen

De ***Speygel der leyen*** ('Lekenspiegel') is een Nedersaksischtalig boek det in 1496 in Lubeek epubliceerd wördden. De uutgever was Hans van Ghetelen, die de drokkerije dreef waor tegenswoordig in 't Hoogduuts naor verwezen wördt as 't *Mohnkopfoffizin* (de klaproosbol-drokkerije).

## Inhold
De *Speygel der leyen* is een godsdienstig wark: diels stichtelijke lectuur, diels catechese en diels algemien lekenonderricht. 't Nemp de vörm an van een gesprek tussen en leraar en zien leerling, welke leste vol eerbied is veur de kennis van de leraar. Dizzend is slim bliede det e zien kennis kan deurgeven.

De lessen gaot aover de innerlijke holding onder 't bidden en 't bijwonen van de mis: boetveerdigheid, berouw en vertrouwen op God. Ok gaot ze aover de neudzake um geleuf en warken mit mekare te verbienden. Der wördt onderscheid emeuken tussen lessen die alle leken angaot en lessen die bint toe-esnene op misdienaars.

## Achtergrond
De lessen in de *Speygel der leyen* gaot terogge op de schrieverije van de karkevaders zowal as middelieuwse theologische geschriften. Een meugelijke directe bron hef 't tweede boek van 't dreidielige Middelnederlaandse *Spieghel der sonderen ofte der leken* ewest. Hiervan bestiet een Saksische aoverzetting in haandschrift uut Münster uut 1444.

In de tied det de *Speygel der leyen* verscheen was Lubeek as leidende stad binnen de Hanze een centrum van de Saksische taal en de verspreiding daorvan. De schrievers en bewarkers van de deur Van Ghetelen edrokte warken vörmden een kring waorvan 't giestelijke gedachtegoed verknupt was mit 't Franciscaner Katharinenklooster in Lubeek en mit de Mederne Devotie.

Van de oorspronkelijke drok bint acht exemplaren bewaord ebleven. In 1952 verscheen in Helsinki *Speygel der Leyen, Neuausgabe eines Lübecker Mohnkopfdruckes aus dem Jahre 1496*, ineleid en herzien deur Pekka Katara. Dit betreft een herdrok; mederne vertalings van de *Speygel der Leyen* bint der niet.

## Bronnen
Theodor Brüggemann en Otto Brunken (red.) (1987), *Handbuch zur Kinder- und Jugendliteratur: Vom Beginn des Buchdrucks bis 1570*, Stuttgart: J. B. Metzlersche Verlagsbuchhandlung
Hendrik Mulert

**Hendrik Mulert** (Zwolle, 15e ieuw - Stralsund, 18 augustus 1521) was een rechtsgeleerde en perfester uut 't Aoversticht. Hij diende as rector van de Universiteit Griepswohld in de Pommerse Hanzestad Griepswohld en was betrökken bij de hervörming van 't rechtsstelsel in 't Hartogdom Pommern.

## Levensloop
Hendrik Mulert was der iene uut 't veuranstaonde Sallaandse geslacht Mulert. Hij gunk naor universiteiten in de Lege Laanden, Fraankriek en Rostock. In Rostock kwaamp e in de kunde mit de humanist en dichter Ulrich von Hutten. Hartog Bogislaw X van Pommern haalde hum as vörstelijk raodsheer naor Stettin. Krek as Petrus van Ravenna was Mulert ien van de geleerden die van wied vurt deur Bogislaw anetrökken wördden um 't recht en bestuur van Pommern op de schuppe te nemen.

In 1513 stelde de hartog hum an de juridische faculteit van de Universiteit Griepswohld an. 't Kan wezen det Mulert een stemme had in de anstelling an de keunstfaculteit van Johan Luwens uut Asselt, de dichter Johannes Hadeke en de perfesters en politici Peter en Georg Gruel. In 1514, 1416 en 1520 was Mulert rector van de universiteit. Studenten die onder hum heur doctoraat behaalden waren onder aandere de rechtsgeleerden Johannes Otto, Johan Oldendorp en Hinrik Bukow. Dizze lu kregen later zölf anstellings an de universiteit.

In 1518 trouwde Mulert mit de weduwe van Joachim Stevelin. Tiedens een verblief in Stralsund kwaamp e in 1521 uut de tied.
Flos unde Blankeflos

***Flos unde Blankeflos*** is een vieftiende-ieuwse Middelsaksische roman in varzen aover de alleraoverheersende liefde tussen een heidense preens en een christelijke slavin. 't Gedicht giet, krek as bewarkings in verscheiden talen, weerumme op 't twaalfde-ieuwse Oldfraanse *[[Floire et Blanceflor]]*. Een vroggere bewarking daorvan is 't dartiende-ieuwse Vlaamse *[[Floris ende Blancefloer]]*.

## Inhold
In 't verhaal giet de heidense preens Flos op zuuk naor zien christelijke geliefde Blankeflos, die as slavin an een oosterse heerser verkocht is. Deur een list wet e mit heur verienigd te wörden, mar de beiden wördt ter dood veroordield. Ze mut perberen heurzölf vrij te pleiten.

## Haandschriften
*Flos unde Blankeflos* is aovereleverd in vief codices (bundelingen van lösse vellen). Dizze vief codices bint verzamelhaandschriften; in ien daorvan, 't Stockholmse haandschrift, bint wieder nog de ridderroman *[[Valentin unde Namelos]]*, 't verhaal *[[De vorlorne sone]]*, een leesbewarking van 't tenielstok *[[Theophilus (tenielstok)|Theophilus]]* en drei körtere, kluchtige teksten te vienden. De vief aovereleverde manuscripten van *Flos unde Blankeflos* bint onvolledig. Speuren van kwieteraakte tekstuele tussenstadia bewiest det der ooit veule meer ewest hef.

Van de drei compleetste haandschriften van *Flos unde Blankeflos* bint der twee an de Oostzeekust onstaon; dizzend wördt now in Berlien en Stockholm bewaord. 't Darde haandschrift is in de buurte van Broenswiek ontstaon en wördt vandage de dag in 't wiederop elegen Wulfenbüttel bewaord.

## Bronnen
*Elisabeth de Bruijn (2011), 'De codex spreekt boekdelen. Drie handschriften als sleutel tot de receptie van de Middelnederduitse *Flos unde Blankeflos*, in *Nieuw Letterkundig Magazijn*, jaorgaank 29.
De Düdesche Schlömer

***De Düdesche Schlömer*** ('De Duutse vlegel') is een Laatmiddelsaksisch tenielstok deur de Holstiense, in Lubeek dalestreken Lutherse domeneer en tenielschriever Johannes Stricker. 't Verscheen in Lubeek in 1587 van de drokkerije van Johan Balhorn. 't Stok, een originele bewarking van de Elckerlyc-materie, geldt as veuranstaond wark in de Saksische schrieverije.

## Inhold
't Stok brengt de riffermatorische, in 't bezunder melanchtonische, rechtveerdigingslere in tenielvörm. De Schlömer is een zoeperd en een flierefluiter, een uutzoeger die hum toeëigend hef wat de karke toekump. As zien leste ure slag, wördt hum zien zunden veureholden. 't Ieuwige hellevuur drig. De vraoge is as God hum nog kan vergeven.

De volledige tekst op 't titelblad löd: *"De Düdesche Schlömer: Dat ys Ein Geistlick Spil darinne affgemalet, gewarnet vnd tho warer Bothe vormanet werden alle Gades vorgetene, wilde, rökelose vnd sekere Minschen, vp dat se mit dissem Schlömer bekeret vnd salich werden möchten. Allen Vunbothferdigen tho trüwer vorwarninge vnd warschuwinge, Ock allen Angefochtenen, sundeslick in Dodes nöden tho troste gestellet".*

## Latere speuren
In 't dörpien Cismar in Sleeswiek-Holstien stiet een staandbield mit drei bronzen feguren uut Stricker zien stok: de Schlömer, de domeneer en een vrouwe.

In 1984 verscheen in Chöttingen een aoverzetting van 't stok in medern Platduuts deur Heinrich Schmidt-Barrien, *De dütsche Slömer : neuniederdeutsche Fassung des Dramas von Johannes Stricker, dem Original De Düdesche Schlömer gegenübergestellt*.

In 2007 wördden in de Lubeekse Sunte-Katharinakarke een mederne Platduutse bewarking van 't stok opevoerd deur de Niederdeutsche Bühne zu Lübeck.

Een körte Grunninger bewarking, *[https://web.archive.org/web/20210613071649/http://www.kreuzekeuze.nl/kreuzewebstee/pdfs/kreuze_58.pdf De Duutse Slamper]*, verscheen in Grunningstalig online-tiedschrift *[[Kreuze (tiedschrift)|Krieze]]* nummer 58, jannewari 2016.

## Uutgaonde verwiezings
*Digitale versie van De Düdesche Schlömer
Maandblad Groningen

't ***Maandblad Groningen*** was een Grunnings cultureel tiedschrift det verscheen van 1918 töt 1949. 't Hef verscheiden ondertitels ehad, waoronder *Geïllustreerd maandblad voor geschiedenis, volkstaal, kunst, industrie en landbouw in stad en lande*. 't Tiedschrift had een belangrieke rolle veur de Grunninger taal en schrieverije, en verscheiden mitwarkers gruiden uut töt veuranstaonde Grunningstalige schrievers.
Jelte Dijkstra

**Jelte Dijkstra** (Gruupskerk, 1879 - 1946) was n Grunneger schriever en onderwiezer. Hai was leraar ien Noordbrouk en loater schoulheufd ien Stad. Hai schreef, dails onder de schrieversnoam Nikloas Griep (ook Nikl. Griep), ien t Westerkertiers en Oldambtsters.

## Bronnen
*Centrum Groninger Taal & Cultuur: Jelte Dijkstra
Peter Borger

**Peter Borger**, ook **Peter Börger**, was dr aine dij Grunnegstoalige gedichten stoan har ien Nedersaksisch blad *[['t Swieniegeltje]]*, dat oetkwam van 1954 tot 1959.

## Bronnen
** 't Swieniegeltje*, darde joargaang, Knoal: J. A. Eerelman.
Hans Elema

**Johannes (Hans) Elema** (Leerms, 30 juni 1904 – Hoaren, 31 juli 1977) was een Grunneger onderwiezer en dichter dij schreef ien t Grunnegs en Nederlaands. Ien Stad was er hoogleroar ien de Duutse letterkunde. Hai was ain van de aanjoagers van Stichting t Grunneger Bouk.

Van 1958 tot 1967 was Elema redactieveurzitter van *[[Maandblad Groningen]]*. Zien eerste gedicht ien t Grunnegs waas doarin in 1925 verschenen. Ook ston waark van hom ien tiedschriften as *[[De Warf]]* en *[[Groningen (tiedschrift)|Groningen]]*. Hai stelde twei bloemlezens soamen mit waark van Jacob Rietema en J.H. Neuteboom.

Nao zien wegroaken het Willem Diemer n dail van zien waark soamenbraacht ien *Hans Elema, gedichten*. Zien Nederlaandstoalige gedichten verschenen ien bundel *Stad en Dorp*.
Ger Siks

**Gerrit Hendrik (Ger) Siks** (Boertang, 16 maai 1942 – Stad, 31 jannewoari 2023) waas n Grunnegs groafisch kunstenoar, onderwiezer en dichter en schriever ien t Grunnegs.

Siks weur oplaaid en waas leroar aan Academie Minerva. In Grunneger tiedschriften *[[Krödde (tiedschrift)|Krödde]]* en *[[Toal en Taiken]]* en in Drìnts tiedschrift *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]* stund waark van hom. Hai schreef geern körde gedichtjes zoas haiku's; ook schreef er Slim Körte Verhoaltjes.
Jurrie Bosker

**Jurrie Bosker**, schrieversname van **R. K. Doff** (Delfziel, 1951), is n Grunnegstoalige dichter. Hai gebroekt ook t alias Yur. 

Vanof 1987 publiceerde Bosker ien Grunneger tiedschriften *[[Krödde (tiedschrift)|Krödde]]* en *[[Toal en Taiken]]*. Veur zien bundel *Hoog wotter* (1994) langde hom Stichting t Grunneger Bouk de Literaire Pries 1994 oet. Kinst hom vienden ien *De 100 mooiste Groninger gedichten* (kleine Uil, 2006).

## Zölfstaandige publikoatsies
**Hoog wotter* (Styx, 1994)
**Hongerige wolf, aan t staarfber van mien voader* (aigen beheer, 1999)
**Venijn* (aigen beheer, 2000)
**Parseïlion* (aigen beheer, 2000)

## Bronnen
*Centrum Groningen Taal & Cultuur over Jurrie Bosker
Jan Zantinge

**Jan Zantinge** (Dwingel, 23 april 1927 - Neilusen, 28 meie 1996) was een onderwiezer en Drèentstalige schriever uut Drenthe.

## Leven
Zantinge wördden op 't Westeinde bij Dwingel geboren. Zien jeugd wördden aoverschaduwd deur de crisisjaoren. Hij deu de legere schoele en de mulo, en was tussen 1947 en 1950 dienstplichtig militair in Nederlaands-Indië. Weerumme in Nederlaand haalde e zien onderwiezersakte en begunde e in 1954 in 't onderwies. Vanof 1956 was e schoelheufd op Neilusen, Aoveriessel. In 1983 gunk e mit vervrogd pensioen. Det jaor kwaamp e uutgebreid in de publiciteit toe as e 't opnaamp veur de vergeten Indië-veteraonen.

## Schrieverije
Vanof 1986 stunden verhalen en gedichten van Zantinge in Drèents tiedschrift *[[Oeze Volk]]*; vanof 1987 in *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]*. Aoverheersende thema's in zien wark bint de politionele acties in Nederlaands-Indië, de hechte kammeraodschoppen en 't verlies van kammeraoden in de gördel van smaragd. Zokse onderwarpen waren nog niet eerder veurekomen in de Drèentse schrieverije.

In de postuum verschenen bundel *Flustern zunder zwiegen* (2007), bezörgd deur Henk Nijkeuter, staot verhalen die eerder in *Oeze Volk* en *Roet* stunden, asok niet eerder epubliceerd wark.

## Boekpublicaties
**Flustern zunder zwiegen* (Het Drentse Boek, 2007. Verhalen vanuut 't perspectief van een tropensoldaot)

## Bronnen
*Rouke Broersma (red.) (2003), *Scheupers van de taol: Bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003*, Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek (blz. 121-123)
*Huus van de Taol aover Zantinge - 1
*Huus van de Taol aover Zantinge - 2
Lübecker Biebel

**Lübecker Biebel** kan verwiezen naor:

*Lübecker Biebel (1494), een Saksische aoverzetting van de Latiense Vulgaatbiebel
*Bugenhagenbiebel of Lübecker Biebel van 1533/4, een Saksische aoverzetting van de Hoogduutse Lutherbiebel
Rieks Siebering

**Rieks Siebering** (Nei-Baolinge, 1941- 24 Februari 2025) was een onderwiezer en Drèentstalige schriever uut Drenthe.

## Leven
Siebering gruide op Nei-Baolinge op, daor as zien va schoelheufd was. Nao de middelbare schoele deu e de kweekschoele in Coevern, daor as e via zien leraar Nederlaands in de kunde kwaamp mit mederne Nederlaandse poëzie. In 1964 wördden e onderwiezer op een schoele veur speciaal onderwies op 't Ogeveine. Ok daor was e vanof 1975 directeur van de School voor Praktische Vorming (voortezet speciaol onderwies). Sinds een hartanval in 1987 warkte e dieltieds. Vanof 1998 was e baoverschoels directeur bestuurszaken.

Op 24 februari 2025 kwam e uut de tied.

## Literair wark
Tiedens een psychiatrische behaandeling in 't Ogeveinse ziekenhuus in 1983 zette de therapeut van Siebering hum an töt schrieven in de taal daor as e in dreumde, 't Drèents. In 1987 stund e veur 't eerst in Drèents letterkundig tiedschrift *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]*. 't Aandere jaor verscheen zien eerste dichtbundel, *In de varte giet de harmonie veurbij*, daor as e in 1989 de Reyer Onno van Ettingen-pries, een literaire anfieterpries van *Roet*, mit wun.

Siebering orgeniseerde optredens van Drèentse schrievers en prissenteerde veertien jaor laank 't Vara-café, een politiek-culturele talkshow. Vanof 1993 gunk 't Vara-café wieder as Taal an taofel, een pergramma mit Drèentstalige veurdrachten, Drèentstalige meziek en streekkost. Wieder was e bestuurslid van Stichting Het Drentse Boek en veurzitter van de pregrammaraod van RTV Drenthe. In 2001 richtte hij Multi Culturele Rijkdom op, een orgenisatie die optredens van allochtone en autochtone schrievers verzörgde. Ok zette hij de warkgroep Publicatie Allochtone Landgenoten op, waorvan in 2002 een eerste bundel uutkwaamp.

In opdracht van Stichting Drentse Taol wördden der een schrieverspetret van Siebering op dvd emeuken. Veur zien in de weer wezen veur de Drèentse taal kreeg e in 2008 't eretieken van 't Huus van de Taol, de orgenisatie waorin Stichting Drentse Taol in 2007 was opegaone. 't Veurjaorsnummer 2013 van *Roet* was een an hum ewijd themanummer.

## Boekpublicaties
**In de varte giet de harmonie veurbij* (gedichten, Het Drentse Boek, 1988)
**An een bevreuren riviere* (gedichten, Het Drentse Boek, 1992)
**Asof het zummer* was (novelle, Het Drentse Boek, 1996)
**Stromen deur leeg laand* (verhalen, Het Drentse Boek, 2001)

## Bronnen
*Rouke Broersma (red.) (2003), *Scheupers van de taol: Bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003*, Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek (blz. 141-6)
*Huus van de Taol aover Rieks Siebering
Lübecker Biebel (1494)

De **Lübecker Biebel** is een in 1494 deur Steffen Arndes in Lübeck edrokte Middelsaksische uutgave van een Biebel mit glossen. De aoverzetting volgt de Vulgaatbiebel. Wat de kwaliteit van de taal, drok en ofbieldings anbelangt, nemp de Lübecker Biebel een veuranstaonde plaatse in onder de Veurlutherse Biebelaoverzettings. Hij stiet te boek as de belangriekste volkstalige Biebel van veur de Riffermatie en een heugtepunt in de laatmiddelieuwse stichtelijke literetuur.

Ie mut niet in de toeze wezen tussen dizze uut de Vulgaat vertaalde Biebel en de Bugenhagenbiebel of Lübecker Biebel van 1533/4, een Saksische aoverzetting van Maarten Luther zien Hoogduutse Biebelvertaling.

## Bronnen
*Olaf Schwencke, 'Lübecker Bibel', in *Verfasserlexikon. Band 6*, blz. 983–5, s.v. *Niederdeutsche Bibeldrucke*.
Bugenhagenbiebel

De **Bugenhagenbiebel** of **Lübecker Biebel** van 1533/4 is de eerste Middelsaksische aoverzetting van de Vrogneihoogduutse Lutherbiebel. Dizze aoverzetting wördden deur de reformator Johannes Bugenhagen uutegeven in de Vrije Hanzestad Lübeck. 't Was in 't gebied van 't latere Duutslaand de eerste uutgave van een volledige Biebel nao Maarten Luther zien aoverzetting, en verscheen nog véur de eerste volledige Hoogduutse uutgave.

Ie mut niet in de toeze wezen mit dizze Lutherse Biebel en de eerdere, uut de Vulgaat vertaalde Lübecker Biebel van 1494.
Schepenkroniek

De **Schepenkroniek**, gewoonlijk de **Magdebörger Schepenkroniek** enuumd, is een middelieuwse Saksischtalige kroniek waorin een periode uut de geschiedenis van de stad Magdebörg opetiekend stiet. De kroniek ontstund tussen 1350 en 1516 en was bedoeld veur bestuurlijk gebruuk deur de schepens en de stadsraod. Zowal rechterlijke as poletieke beslissings mussen deur de kroniek ondersteund wörden.

## Fragment
:*Dit bok wil ik deylen an drey deyl Der erste deyl schal syn van der tyd dat de sassen hir in dit landt kemen Vnd in vngelouen seten wente an karle den groten Vnd wo he de sassen cristen makede Vnd wo se do seten wente an keyser Otten den groten Vnd eer ik der rede begynne so wil ik eersten kortliken schriuen van ortspringhe disser stad magdeborch Dat ander deil desses boken schal syn van der tyd des groten keyser Otten went an dat veirtigede jar Bischopes Otten van hessen Dat was na godes gebort dusent iar dreyhundert iar In dem veftigesten iare Do dat grote steruent was by vnsen daghen In dem begynne desses deyles schal myn rede syn van dem kore des rykes wo de tokomen syn Vnde wo dat rike to sassen komen sy. Dat dridde deil desses bokes schal syn van der tyt bischopes Otten Vnd von den dinghen de ik suluen ghehort vnd geseen hebbe Des deyles wil ik begynnen vnd de na my komen de mogen dat vulschriuen*
Keulse Biebels

De **Keulse Biebels** van 1478/79 bint twee in Keulen edrokte veurlutherse Biebelaoverzettings. Ien van de beide uutgaves hef tekst in 't Middelsaksisch; de aandere hef tekst in 't Nederriens. Umdet in de regio dizze twee onderscheiden taalgroepen bij menare kwamen, waren der twee taalversies neudig.

De Biebels wördden emeuken deur een consortium bestaond uut Henrik Quentell, Bartholomäus van Unckel en Anton Koberger. 't Is onbekend wie of de opdrachtgever was en wie of ze feilijk edrokt hef. De Keulse Biebels völlen op deur de schiere uutgave, mit 123 holtsnedes op groot fermaot. Ze vörmden de basis veur veule latere Biebeluutgaves. Koberger beveurbield gebruukte de drokplaten veurdaolijk veur een Opperduutse Biebeluutgave.
Ab Drijver

**Aaldert (Ab) Drijver** (Assen, 29 april 1944) is een Drèentse verslaggever, zanger en schriever die hum ok inezet hef veur 't Drèents.

## Journalistiek wark
Nao een riege baanties warkte Drijver as journalist bij de bladen van de Drents Groningse Pers. Tien jaor laank was e coördinator, interviewer en recensent van de streektaalbladziede van de DGP-bladen. Drèentstalige columns van hum verschenen onder de name Aoldert van Geesie. Onder dizze name was e ok riegelmaotig veur Radio Drenthe. Wieder schreef e opiniërende stokken veur 't Algemeen Handelsblad.

## Muzikale carrière
In 1963 wun Drijver 't Amateur TT-Festival; in militaire dienst raakten e bekend as De zingende militair. Hij zung in 't Duo Nimbus, 't Moorland Trio, 't Moorland Kwartet en Resound. As Bob Driver zunk e veureerst in 't Nederlaands en Engels. In 1980 richtten e de country- en westerngroep Nashville Express op.

Vanof 1970 legt Drijver hum toe op 't Drèentstalige lied; hij gebruukt teksten van onder meer Roel Reijntjes en Frans Westenbrink. In 1985 wördden e op 't Drents liedjesfestival begeleid deur de groep Toermalijn uut Assen. Sinds 2006 treedt e samen op mit Janke Lameris.

## Schrieverije
Drèentstalige verhalen van hum stunden in letterkundig tiedschrift *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]*; ok wördden der verhalen en gedichten van hum in bloemlezings openeumen. Zien tenielstok *Het wichie dat te veul geluk har* (1991) leverde openhartige kritiek op de mitgaondheid van veul Drèenten in de Tweede Wereldoorlog. Zien Drèentstalige wark is nog niet bij mekare ebracht.

## Discografie
**Seizoenen* (lp, 1974)
**Songbird* (lp, 1980)
**Zolang er leven is* (lp, 1986)
**Ab Drijver* (cd, Drèentstalig, 1990)
**Luster naor de radio* (cd, mit aandern, 1991)
**Girrelzaand* (cd, mit aandern, 1993)
**10 jaar Radio Drenthe* (cd, mit aandern)
**Vanneis* (cd, mit aandern)
**Altied in de buurt* (cd, mit aandern, 2002)

## Publicaties
**De nieuwe dag in gouden glans* (1981)
**Wat wilde ik ook weer zeggen?* (gedichten, Zuudwolde, 1982, Nederlaandstalig, 1982)
**Assen Anno; het boek bij de film* (1983)
**Een wereld die voorbij ging. Kinderen van de vorige eeuw vertellen over hun jeugd in Drenthe* (Zuudwolde, 1985)
**Van boekenkist tot beeldscherm* (1988)

## Bronnen
*Rouke Broersma (red.) (2003), *Scheupers van de taol: Bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003*, Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek (blz. 147-8)
*Streektaalzang.nl aover Ab Drijver

## Uutgaonde verwiezings
* Lied 'De Helterbult' deur Ab Drijver, ebaseerd op Grietje Clewits heur gedicht 'd'Elterbult'

## Uutgaonde verwiezings
* Ab Drijver zien webstee
Jannie Boerema

**Jannie Boerema** (Nörg, 1946) is een Drèentse schriefster die in 't Drèents en Nederlaands schrif.

Boerema kump uut een boerengezin en studeerde Engelse taal en lettern an de Universiteit van Cambridge. Weerumme in Nederlaand warkte ze as directie-secretaresse, gaf Engels en deu journalistiek wark; ze woonde achterienvolgens in Yde, Vreeis en Zeijen. Ze is beëdigd tolk/vertaalster Drèents en Engels.

Veureerst schreef Boerema in 't Nederlaands; de Drèentse dichter en radiomaker Hans Heyting wees heur op de meugelijkheden van heur moedertaal, 't Noordenvelds. Gedichten en verhalen van heur stunden in de tiedschriften *[[Oeze Volk]]* en *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]*. Ze vertaalde wark van Shakespeare en Oscar Wilde in 't Drèents en schreef liedteksten veur Drèentse zangers. In 1985 was ze de eerste ontvangster van de literaire anfieterpries van *Roet*, de Reyer Onno van Ettingen-pries.

Op 't gebied van de Drèentse taal hef Boerema ok nog aandere activiteiten uut stro ezet. Ze redigeerde *Stoelendaans* (1985), een boek mit teksten van en informatie aover twintig Drèentse schrievers. In 1988 organiseerde ze Perspextief, een samenwarkingsproject van Drèentse keunstenaars en dichters. Ze warkte mit an 't cursusboek Noordenvelds *Wieder met mekaor* en was een toertien bestuurslid van de Drentse Schrieverskring. Begun jaoren negentig maakte ze as redacteur van 't *[[Maandblad Drenthe]]* interviews mit spraokmakende Drenten.

In 2006 kwaamp der van Stichting Drentse Taol een schrieverspetret veur video en dvd van Jannie Boerema uut.

## Schrieverije
**Onder andere over olijven* (proza, 1979, Nederlaandstalig)
**Het begint te dooien* (poëzie, 1980)
**Leeid van de sirene* (proza en poëzie, Zuudwolde, 1985)
**Dialoog met een eilaand* (poëzie, Möppelt, 1986)
**Een roze wolk* (proza, sprokies, Amsterdam, 2000, verschenen in een Drèentstalige en een Nederlaandstalige editie)
**Over de Regenboog* (poëzie, Zuudwolde, 2005)
**Kinderen van de NSB* (2010)
**Leeive Lieve Eva* (poëzie, Beilen, 2017)

## Bronnen
*Rouke Broersma (red.) (2003), *Scheupers van de taol: Bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003*, Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek (blz. 149-53)
*Huus van de Taol aover Jannie Boerema
Johann Hinnerk Fehrs

**Johann Hinnerk Fehrs** (Möhlenbarbek, 10 april 1838 - Itzho, 17 augustus 1916) was een Platduutse verteller en schriever. Hij schreef een bulte vertellegies en gedichten; zien bekendste wark is de dörpsroman *Maren* (1907), die speult in Ilenbek, een fictieve versie van Möhlenbarbek.

Fehrs was de zeune van een veearts en gunk in de Holstiense plaatse Möhlenbarbek naor de volksschoele. Hij deu lerarenopleidings in Altno (Hambörg) en Eckernföör; vervolgens stund e veur de klasse in Reinfeld, Itzho en Altno. Van 1863 töt 1865 was e schoelemeister veur weeskiender in Itzho; van 1867 töt 1903 was e ok daor 't heufd van een privéschoele veur maagies. De Fehrsschule in Itzho is naor hum vernuumd.

In 1916 wördden in Hambörg 't Fehrs-Gilde opezet umme Fehrs zien wark en de Saksische taal in 't algemien leventig te holden. In 1958 wördden Fehrs zien vertellegien 'Kattengold' as heurspöl uutezunden deur de NDR.
Albert Peter Johann Krüger

**Albert Peter Johann Krüger** (Hambörg, 17 november 1810 - ok daor, 15 september 1883) was een Duutse tenielspeuler, schriever en dichter die zowal Platduuts as Hoogduuts wark eleverd hef. Vanof 1855 was e redacteur van de literaire kraante *Amicitia und Fidelitas*, die sinds 1862 onder de titel *Hamburger Novellenzeitung* verscheen.

Onder zien wark vaalt *Hanne Nüte un de lütte Pudel: Charakterbild in drei Aufzügen (neun Bildern) nach Fritz Reuter* (1887) en *De plattdütsche Pulterobend: För vergneugte Lüüd* (1902, mit Heinrich Schacht).
Heinrich Krüger

**Heinrich Karl Adolf Krüger** (Schönberg, Mekelnbörg, 9 november 1878 - Lauenstein, 28 augustus 1964) was een Duuts literair historicus en schriever, miest in 't Platduuts. Hij gebruukte de schrieversname **Thies Ruge**. Op zien name stiet een geschiedenis van de Saksische literatuur van 't Oldsaksisch töt an zien eigen tied.

Krüger, de zeune van een postmeister, gunk naor 't Realgymnasium in Rostock. An de Universiteit van Rostock studeerde hij een steugien Neiere Talen; vervolgens kwaamp e bij de posterijen te warken. Rond 1914 was e Oberpostsekretär in Swerin (in 't hartogdom Mekelnbörg-Swerin). In 1927 wördden e directeur van 't postkantoor in Parchen, ok in die wereld. In 1932 wördden e veurzitter van 't Platduutse Laandsverbaand in Parchen. Een verhuzing naor Lauenstein, bij Hameln in de buurte, volgde in 1946.

## Schrieverije
**Ut swore Tiden. De Parchimsch Chronik nahvertellt* (Parchen, 1910)
**Geschichte der niederdeutschen oder plattdeutschen Literatur vom Heliand bis zur Gegenwart* (Swerin, 1913)
**Uut Stoff un Stoom. En Sang von'n Krieg* (Swerin, 1915)
**Dat Läuschenbauk. Ein Strauß guter Läuschen* (Hambörg, 1919)
**En Sommerdrom* (Swerin, 1924)
**De Spöök. Plattdeutsches Lustspiel in 3 Aufzügen* (1925)
Hermann Boßdorf

**Hermann Boßdorf** (Wiesenbörg/Mark, 29 oktober 1877 - Hambörg, 24 september 1921) was een Platduuts tenielschriever.

In 1888 gunk 't gezin Boßdorf naor Hambörg. Krek as zien va kwaamp Hermann bij de posterijen te warken. Hij was een bezeten lezer en schriever en stund mit de tenielschriever Fritz Stavenhagen hij an de wiege van 't moderne Platduutse teniel. Zien wark, beïnvloed deur de Zweedse schriever August Strindberg, wördt ekenmarkt deur symbolisme mit expressionistische elementen. Hij schreef een köppel volksbliedspöllen van hoge kwaliteit.

Boßdorf was zien hiele levend gengelig en had in 1915 een psychische instörting as gevolg van veule nachtdiensten bij de telegrafie in 't kader van de oorlog. In 1917 much e mit pensioen. Mit de schrieverije perbeerde hij meer te verdienen um te zörgen veur zien vrouwe en die heur inwonende moeder. Wieder ondersteunde hij zien eigen moeder en zien briedere familie. Toen as Boßdorf zien stok *De Fährkrog* in 1918 veur 't eerst opevoerd wördden, maakte det veule lös. Veur de Niederdeutsche Bühne van Richard Ohnsorg schreef e vervolgens, esteund en anefieterd deur Ohnsorg, een hiele riege stokken.

In Kiel viej de Hermann-Boßdorf-Weg; in Bremen de Boßdorfstraße.

## Schrieverije
**Hamborg de Baas!* (Hambörg: Quickborn-Verlag, 1938)
**Hermann Bossdorfs alte Heimat* (Hambörg: Hermes, 1950)
**Gesammelte Werke* (elf dielen onder redactie van Willy Krogmann, Hambörg: Hermes, 1952-57)
**Kramer Kray* (bliedspöl, Verden: Mahnke, 1960)
**De rode Ünnerrock* (bliedspöl, Verden: Mahnke, 1960)
**Bahnmeester Dood* (drama, Verden: Mahnke, 1960)
**De Fährkroog: En dramatisch Glieknis in dree Akten* (allegorische drei-akter, Verden: Mahnke, 1960)
**Dat Schattenspill* (bliedspöl, Verden: Mahnke, 1960)
**Swienegel op Reisen: Un anner fabel-hafte Tiergeschichten* (Hambörg: Quickborn-Verlag, 1983)

## Bronnen
*Hermann Boßdorf op Peter Hansen zien Die niederdeutsche Literatur
Redentiner Paosspöl

't ***Redentiner Paosspöl*** is een laatmiddelieuws mysteriespöl (karkelijk teniel veur 't volk), eschreven in 't Middelsaksisch. In 't haandschrift stiet baoven 't stok ***De resurrectione***; een latere haand hef toeëvoegd: ***Comoedia de CHRISTI passione et resurrectione Ao. 1464***. In Duutslaand wördt der miest in 't Hoogduuts naor 't stok verwezen as 't *Redentiner Osterspiel*.

## Inhold
't Saksischtalige spöl slöt an op een paospreke in 't Latien, waorin de opestaone Christus op vief menieren mit de zunne vergeleken wördt. Meugelijk was dizze preke een integraal onderdiel van de opvoering. 't Spöl zölf is een haandelingsriek tenielstok det 't gebeuren tussen Goeie Vrijdag en Paosen beschrif as de hellevaort van Christus en zien aoverwinning aover de duvel en de dood. De duvelsscènes bint hendige stokkies dichtwark.

## Ontstaon
't Ienige aovereleverde haandschrift, uut 1464, wördden vervaardigd in Redentin, vandage de dag een buurte in de Mekelnbörg-Veurpommerse gemiente Krusenhagen. Doedestieds völt Redentin onder 't Cisterciënzerklooster Doberan. Welken mient det 't spöl in Lübeck ontstaone kan wezen, en dej 't mut zien in nauwe samenhang mit de in 1463 eschilderde panoramische *[[Lübecker dodendaans]]*. Aandern mient det der gien spraoke is van een rechtstreeks verbaand tussen 't spöl en 't schilderije.

In 1951 wördden 't stok in medern Platduuts as heurspöl ebracht veur NWDR Hambörg, mit de titel *Dat Redentiner Osterspill*.

## Fragment

Primus angelus dicit:

Swiget al ghelike,
Beyde arm unde rike!
Wy willen ju eyn bilde gheven,
Wo sik van dode heft up gheheven
Godes sone Jhesus Crist,
De vor ju ghestorven ist.
Wo de upstandynghe is gheschen,
Dat moghe gy alle gherne sen.

Secundus angelus:

Settet ju nedder unde vrowet ju,
De hyr sint ghesammelt nu!
Vrowet ju an desser tid:
Gy moghen werden van sunden quyt.
Got de wil in desser tyt losen
De dar laten van dem bosen.
De dar huten myt gade upstan,
De scholen vrig van sunden gan.
Up dat ju dat allent sche,
En jewelk hore unde se.
Jouk

**Jouk** kan wezen:

*Jouk, een Stellingwarfstaelige naeme, ofeleid van Jacob
*De schrieversnaeme van Martinus Bakker (1926-1996), een Stellingwarfs- en Nederlaanstaelige schriever
Miny Hofsteenge

**Lammina Harmina (Miny) Hofsteenge** (Eksel, 11 september 1946 - Emmen, 2 juni 2018) was een Drèentstalige schriefster uut Drenthe, Nederlaand.

Hofsteenge gruide as boerendochter op Eksel op. Nao de huusholdschoele warkte ze töt heur trouwen in 1971 as verkoopster. Ze verhuusde hen Emmen en deu mavo-cursussen en cursussen creatief schrieven en tenielschrieven. Ze was bestuurslid van de Emmer bieb, de Waddenkunstkring en Stichting Drentse Taol. Een poze was ze administratief en artistiek betrökken bij volksdaansgroep 't Aol Volk.

## Schrieverije
Hofsteenge schreef veur groten en veur prugels. Vanof 1984 had ze verhalen en gedichten in Drèents letterkundig tiedschrift *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]* staon. In 1987 kreeg ze van *Roet* de Reyer Onno van Ettingenpries anelangd, de tweejaorlijkse literaire anfieterpries van 't tiedschrift. Ze dreug ok bij an de bladen *[[Oeze Volk]]*, *[[Maandblad Drenthe]]*, *Pennestreken* en *Surplus*, en schreef een köppeltien tenielstokken. Aover heur Drèentstalige schrieverije zee ze: "As ik Nederlands schrief, stiet der nooit wat der stiet. In het Drèents zeg ik wat ik zeggen wil."

Tussen 1987 en begun 2003 had ze, mit een onderbreking van drei jaor, alle maonden de Drèentstalige column 'Miny's Hof' in de *[[Drentse Courant]]* en anslutend in 't *[[Dagblad van het Noorden]]*. Heur wark kreeg een stee in verscheiden bloemlezings.

## Uutgaves
**Dwelen deur dook* (verhalen, Het Drentse Boek, Zuudwolde, 1993)
**Veenarbeiders in Emmer-Erfscheidenveen 1948-1954* (1994, mit Meent van der Sluis; gedichten van Hofsteenge)
**Marinus Moesie en aandere vertellegies* (Servo, Raol, 2000, mit Beate Plenter)
**Strapatsen* (verhalen, Stad, 2000)

## Bronnen
*Rouke Broersma (red.) (2003), *Scheupers van de taol: Bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003*, Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek (blz. 154-8)
*Huus van de Taol aover Miny Hofsteenge
*RTV Drenthe: 'Schrijfster Miny Hofsteenge overleden', 4 juni 2018
Gees Bartels-Martens

**Gees Bartels-Martens** is een Nederlaandse schriefster. Ze kump uut 't Drèentse Beilen en publiceert aover zaken die de pervincie Aoveriessel en heur woonplaatse daor, Neilusen, anbelangt. Ze schrif in 't Nederlaands, mar hef ok andacht veur 't Nedersaksisch van Aoveriessel en de schrieverije in die taal. Ze warkte mit an de Nedersaksische bloemlezings *Verrassend Nedersaksisch* (2010) en *Gloepends mooie verhalen* (2014).

Ze is betrökken bij de historische veriening Ni'jluusn van Vrogger en döt de endredactie van die heur kwartaalblad.

## Uutgaves
**Een rondje Nieuwleusen: Een bescheiden rondgang door de literatuur en geschiedenis van Nieuwleusen* (Kampen: Iesselakkedemie, 1997)
**Dit is wat ik heb gevonden. De poëzie van Overijssel* (bloemlezing, Kampen: Iesselakkedemie, 2000)
**Geen dag zonder gedicht. 365 Gedichten uit Overijssel* (mit J. Jansen-Willems en J.G. Kristen, Uitgeverij Wbooks, 2010)
**ABC daar begint het mee: jeugdliteratuur van Overijssel* (Nijverdal: Stichting Literaire wandelingen, 2016)
**Palthe en Nieuwleusen. Een verbintenis van 175 jaar* (mit René Folkert, Historische Vereniging Ni'jluusn van Vrogger, 2025)
Christa Brinkers

**Christa Brinkers** (Wietmöschken, Graofschop Benthem, 18 juli 1891 - Twist, Emslaand, 30 jannewari 1975) was een Duutse schriefster in 't Graofschopper plat en onderwiezeres.

## Opleiding en onderwieswark
Brinkers was de dochter van een boer en ondernemer. Töt heur veertiende gunk ze in Wietmöschken naor de volksschoele; daorop volgden twee jaor op 't lyceum en drei jaor op de lerarenopleiding in Ossenbrügge. In 1911 dee zeu heur lerarenexaomen veur de volksschoele. In de plaatse Stadthagen bij Hannover wördden ze lerares an de bisschöppelijke privéschoele. Vanof 1915 was ze plaatsvervöngend leraren in Haltern, in Hesepe en op Helgolaand. In 1920 kreeg ze een vaste anstelling in Herbrum (vandage onderdiel van Papenbörg). Van 1928 töt 1932 woonde ze in Ossenbrügge, waor ze exaomen deu in neiwark en in 't onderwiezen van nijverheid an beroepsschoelen. Umdet ze gien bane in een beroepsschoele vund, gunk ze weerumme naor de volksschoele in Herbrum. Vanof 1934 was ze lerares an de kathelieke volksschoele in Meppen in 't Emslaand.

Brinkers wördden veur de gouw Werser-Eems leidster van de nationaal-socialistische vrouwenveriening 't NS-Frauenschaft. In 1945 wördden ze uut heur dienst ontzet en gevöngen ezet; rond de jaorwisseling 1946-1947 kwaamp ze weer vrij. In 1948 gunk ze mit pensioen. Ze woonde in Meppen en vanof 1965 in Nordhorn; in 1971 gunk ze naor bejaordenhuus St. Anna in Twist.

## Schrieverije
In 1924/5 gunk Brinkers veur 't eerst an de schrieverije. Eerst nao heur pensionering kwaamp de literaire bedrievigheid vanneis op gaank. Ze was mitwarkster van de in 1948 opezette Emslandske Sellskup. Vanof 1954 had ze riegelmaotig bijdragen staon in de jaorboeken van de Emsländische Heimatbund en van de Heimatverein der Grafschaft Bentheim. Ok schreef ze in de kraante de *Grafschafter* en dreug ze bij an Nedersaksisch literair tiedschrift *[['t Swieniegeltje]]*. Mit *Geschichten und Gedichte aus der Grafschaft Bentheim und dem Emsland* (1992) verscheen der veur 't eerst een keuze uut heur volledige wark. Dizze uutgave was verlochtigd mit tiekenings van heur haand. Ze hef ok schilderijen emeuken.

## Uutgaves
**Emsland singt und tanzt* (Meppen: Verlag des Emsländischen Heimatvereins, 1955)
**Emslandkinder singen, spielen und tanzen* (mit Maria Mönch-Tegeder, Meppen: Verlag des Emsländischen Heimatvereins, 1960)
**Sagen und Volkserzählungen aus dem Emsland* (Meppen: Verlag des Emsländischen Heimatvereins, 1962)
**Christa Brinkers* (gedichten, speciaoldrok uut 't Jahrbuch des Heimatvereins der Grafschaft Bentheim, Nordhorn, 1968)
**Geschichten und Gedichte aus der Grafschaft Bentheim und dem Emsland* (Heimatverein der Grafschaft Bentheim, 1992)
** Unse aule Platt: Gedichte und Geschichten aus der Grafschaft*, Nordhorn: Private Room, 1996)

## Bronnen
*Plattmakers aover Christa Brinkers
*Watt-up-platt.de aover Christa Brinkers
Dodendaans

De **dodendaans** of **danse macabre** is een allegorische keunstvörm uut de late middelieuwen die angef det iederiene iens uut de tied rak. 't Is een ofbielding waorop volk van alle soorten en achtergronden mit verpersoonlijkings van de dood bij heur graf langes daanst. Deurgaons wördt der een paus, een keizer, een keunink, een kiend en een arbeider ofebield.

't Effect is zowal lochtig as angstanjagend en vrag um een emotionele reactie van wie naor 't wark kik. Dodendaansen waren bedoeld as *memento mori* (Latien veur 'gedèenkt dej starven mut'), um lu deran te herinnern hoe kwetsber 't levend is en hoe iedel eerdse dieverdaotsie is.

Ze mient det de dodendaans veur 't eerst veurkwaamp in ofbieldings bij opeschreven prèken. De bekendste dodendaans was een muurschildering, intied verleuren egaone, in de Cimetière des Innocents in Paries van 1424/5. De laatgotische keunstenaor Bernd Notke hef der verscheiden emeuken; de ok verleuren egaone Lübecker dodendaans van 1463 schrieft ze an hum toe. Ok in Lübeck wördden in 1489 't Saksischtalige boek *[[Des dodes dantz]]* edrokt, een riege samenspraoken tussen mèensen en de dood. Een daorop ebaseerd wark, *[[Dodendantz]]*, wördden in 1520 deur de Lübecker drokker Hans van Ghetelen edrokt. Een fragment hieruut:


Alsus heth de sanck, den ick meen:
Bytterlyken sterven is de erste sanck,
De ander is der klocken klanck,
Der drydde is, in korter stunden
Werstu vorgetten van dynen frunden,
Umme dyn tydlyke gud ghan se to deele,
De worme umme dat flesz, de düvel umme de sele


## Uutgaonde verwiezings
*Dodedans.com aover ''Des dodes dantz'' (1489)
*Dodedans.com aover ''Dodendantz'' (1520)
Volkermoard

**Volkermoard** of **genocide** is et upsettelik vernetigen van en volk. In 1948 küm de Gaddering vöär Volkermoard van de Vereynigde Natys med de definity: "dåden dee leidet töt verwöösten van ne nationale, etniske, raciale of gelöyvsgrupe, in syn geheyl of deyls." Dårby kümmen se med ne lyste van vyv dåden: leyden van ne grupe douddoon, se slimme skade an et lyf of et gemood tobrengen, ne grupe soudöänig leavensvryheid inparken dat se der an underdöär gåt, geboardebeparken un med geweld vordvoren van kinder uut de grupe. Slachtoffers müttet et lyden ümdat se by ne grupe höyret (of ümdat de dåders dat meynet). 

Volgens de amerikaanske Taakgrupe Politike Instabiliteit warren der 43 volkermoarden tüsken 1956 un 2016. Dårby löäten ungeväär 50 miljoon lüde et leaven. Noch es 50 miljoon sint dårdöär up de vlücht egån. Et stelselmåtig uutmoarden van en volk wördt wyduut eseen as et toppunt van menskelik kwåd. Den term is belåden, ümdat et en waerdeoordeyl bevat. Grupen dee wordet beskuldigd van volkermoard, seet dat vake selv heyl anders. 

Bekende volkermoarden sint under andere de Holocaust, de volkermoard up de herero un nama un de armeynske volkermoard.
Wilsum

**Wilsum** kan wezen:

* Wilsum (Overiessel), een dörpien en veurmaolige gemeente in de Nederlaandse gemeente Kampen
* Wilsum (Nedersaksen), een dörpien in de Duutse dielstaot Nedersaksen
Auschwitz-Birkenau

**Koncentratykamp Auschwitz** (uutspreaken as *Ausjwyts*) was nen versameling van 40 vernetigings- un warkkampen kortby de stad Oświęcim in Polen tydens den Tweyden Wearldoorlog. Et was inerichted döär Nazidüütskland, dee Polen hadden besat. Et kamp was bedoold üm stelselmåtig lüde ümme to brengen, med name jödden, sovjetgevangenen, roma un sinti, geleyrden un homoseksuälen.

Tüsken 1940 un 1945 wörden hyr up syn minst 1,1 miljoon lüde doudewarked of vergast in dårvöär inerichte gaskamers. Et was eyne van de vöärnaamste steades wår de Holocaust, of in nazitermen de *Enduplössing vöär et [[Jöädske Sake|Jöddenprobleem]]* wör uutevoord.
Jans Polling

**Jans Polling** (Börger, 1946) is een Drèentstalige schriever, onderwiezer, cabaretier, radioprissentator en verhalenverteller uut de pervincie Drenthe, Nederlaand.

## Opleiding en onderwieswark
Polling gruide op in Börger, daor as zien olders een kefee hadden. Nao de ulo gunk e naor de kweekschoele in Coevern; in 1963 wördden e onderwiezer en waornemend heufd op een schoele in Drachten. Intied behaalde e de mo-aktes haandenarbeid en keunstgeschiedenis, umme die vakken op de middelbare schoele te geven. In 1973 wördden e dieltieds leraar haandenarbeid in 't voortgezet onderwies in Knoal. In 1975 gunk e in 't olderlijk huus in Börger wonen.

## Cabaret en radiowark
Polling schreef liedteksten en schetsen aover gezinslevend, vaderschop en opvoeden. Mit André Damming richtte e in 1987 't Drèentstalige Duo Dampo op; twaalf jaor laank traden ze bename in Drenthe op mit heur cabaretpergramma. Wieder verzörgde e mediatrainings, deu an pottenbakken en warkte veur Radio Noord en later Radio Drenthe as prissentator en verhalenverteller. Radiopergramma's van hum bint onder aandere 'Muzementen' en 't meziekmagazine 'Pollings Passie'.

## Schrieverije
De Drèentse schriever en radiomaker Hans Heyting, de ontdekker van Polling as radioman, fieterde hum an um zien verhalen ok schriftelijk uut te brengen. In 2005 schreef Polling de roman *De Ring*, 't boekenweekkedo veur de Drèentse Boekenweke. 't Huus van de Taol maakte in 2012 een schrieverspetret van hum. In 2014 wördden e benuumd töt gemienteverteller van de gemiente Börger-Oring.

## Boekuutgaves
**Vaoderschap - vakmanschap?* (Zuudwolde, 1991)
**Troost veur kerels* (Zuudwolde, 1992)
**Ok veur vrouwluu* (1993)
**Wat 'n gedoe* (1994)
**t Kun minder* (1995)
**t Komt zoas 't valt* (1996)
**Klein leed* (1997)
**Veur riepe vaoders* (1998)
**Wat nou weer?* (zunder jaortal)
**Vaoderschap of Voederschap?* (2002)
**t Is wat, dat tweerad... de mooiste fiets- en bromfietsverhalen van Jans Polling* (2002)
**De Ring* (2005, boekenweekkedo)
**Het komp wel goed* (2006, bloemlezing van honderd van zien verhalen)
**De kok en de verteller* (Het Drentse Boek, 2012, recepten van tv-kok Roel Kuper mit verhalen van Polling aover eten)
**Jan, Jans en de fiets* (Het Drentse Boek, 2018, fietsverhalen, mit Jan Germs)

## Discografie
**Veur je... veur oe* (as Duo Dampo)
**Over vrouwluu en zo* (mit Harm & Roelof)

## Bronnen
*Rouke Broersma (red.) (2003), *Scheupers van de taol: Bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003*, Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek (blz. 159)
*Huus van de Taol aover Jans Polling
Hendricus Johannes Prakke

**Hendricus Johannes Prakke** (Alphen an de Rien, 26 april 1900 - Roon, 14 december 1992) was een Nederlaandse uutgever, hoogleraar in de publicistiek en veurvechter van de culturele emancipatie van de pervincie Drenthe.

Prakke was iene van de directeurs van uutgeverije Van Gorcum in Assen. In 1941 was e mit oprichter van de studiekring D.H. van der Scheer, daor as in 1947 Het Drents Genootschap uut voortkwaamp. Op 't end van de Tweede Wereldoorlog wördden e deur de bezetter vastezet. Nao de oorlog was e ien van de eersten die heur inzetten veur verzoening mit de Duutsers, wederzieds begrip en ketakt aover en weer. Zien veurzitterschop van Het Drents Genootschap dreug e in 1960 aover an de taalkundige Jan Naarding; in det jaor wördden e benuumd töt hoogleraar in de publicistiek an de Universiteit van Mönster.

As dichter schreef Prakke onder de name Hekkarpi, een anagram van H.I. Prakke. Op cultureel terrein was e zo drok doende det veulen hum zagen as de culturele emancipator van Drenthe. 't Erebörgerschop van Benthem en Coevern wördden hum verliend, en in 1960 kreeg e de Culturele Pries van Drenthe. Zien liefspreuke was *Homo res sacra homini*, 'Mag 't mèensdom veur mèensen een heilige zake wezen'.

## Uutgaonde verwiezings
*Geheugen van Drenthe aover Hendricus Johannes Prakke
Benthemer zaandstien

**Benthemer zaandstien** is een zuvere, aordig stevige soorte zaandstien mit een geliekmaotige structuur, die aj veur veul doelen gebruken kunt. De stien hef eerst een licht geelbroene kleur, die deur verwering almar donkerder wördt. Benthemer zaandstien wint ze in stiengroeves in de Duutse Graofschop Benthem. In Benthem stund 't wal bekend as 't Benthemer gold. Veul Benthemer zaandstien is aover de Vechte naor Nederlaand vervoerd. Ok bint haoste alle laatmiddelieuwse karken in Twente en Westfalen opetrökken uut dizze stiensoorte, beveurbield de Sunte-Plechelmusbasiliek in Oldnzel.
Dick Blancke

**Dick Blanke** (Schonbek, Drenthe, 1952) is een sociaal warker en Drèentstalige radiomaker en schriever van gedichten, verhalen, tenielstokken en liedteksten.

## Sociaal wark
Blanke gruide op in Schonbek in Zuudoost-Drenthe. Hij deu een middelbare beroepsopleiding sociaal en cultureel wark, en gunk as jeugdwarker an de slag in zien geboorteplaatse, in Börger en in Emmen. Het is Dik aan Nao in Nei-Zwindern en Linde ewoond te hebben, verhuusde e mit de vrund naor Arles-sur-Tech in Fraankriek bij de Spaanse grèenze.

## Schrieverije en teniel- en radiowark
Veur Radio Noord dreug Blancke körte Drèentstalige stokkies bij an 't pergramma *Mandielig*. Daornao prissenteerde e een eigen, Drèents-, Grunnings- en Nederlaandstalig kienderpergramma, *Het is Dik aan...*. Vanof 1989 was e redacteur en verslaggever bij Radio Drenthe.

Hij schreef maotschoppijkritische liedteksten, onder meer tegen 't vurtstoppen van atoomofval in Drèentse baodem, veur de Drèentstalige Schonbekker band Turf Jenever Achterdocht. Onder pseudoniem dreug e homo-erotische gedichten bij veur een nummer van Drèents letterkundig tiedschrift *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]* aover liefde. As eerste 
Drèentse schriever die openlijk 't thema homoseksualiteit in zien gedichten anreurde, baande e de weg veur oldere schrievers as Roel Reijntjes en Gerard Nijenhuis. Hij was een toer redactielid van *Roet* en sikketaoris van de Drentse Schrieverskring.

Wieder schreef e wagenspöllen daor as 't pebliek drok op was, kienderverhalen inspireerd deur zien wark, en Drèentstalige columns veur 't *[[Neisblad van het Noorden]]* en *[[Maandblad Drenthe]]*. Veur theatergroepen as 't Vrouwentoneel Erica schreef e stokken, waoronder *Wat zul Anna zegd hebben*. Mit Jan Veenstra, Marga Kool en Albert Haar maakte e 't theaterpregramma de Hunebed-Turbo-Show.

Wark van Blancke stund in 't *Drèents kienderboek* (Zuudwolde, 1984) en een köppel bloemlezings. Van zien mit tiekenares Trudy Kramer emeuken prentenboek *Kobus Knien op pad met Ad de Kat* kwaamp ok een Grunningstalige uutgave uut. In 2010 verscheen aover hum op video en dvd 't schrieverspetret *Met oes beiden*, emeuken in opdracht van 't Huus van de Taol.

## Uutgaves
**Samen kuj een hieleboel* (spannend kienderboek, Zuudwolde, 1986)
**Kobus Knien op pad met Ad de Kat* (prentenboek, mit tiekenares Trudy Kramer, Zuudwolde, 2000)
**Tattoo op mien scholderblad* (lied- en verhalenboek mit cd, Zuudwolde, 2001)
**Ellert en Brammert – twei Drentse donderstienen* (stripboek, tekst van Blancke mit tiekenings van Ben Huisjes, 2004)
**Twie ezels en meer... Verhalen uut Frankriek* (2017)

## Bronnen
*Rouke Broersma (red.) (2003), *Scheupers van de taol: Bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003*, Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek (blz. 194-6)
*Huus van de Taol aover Dick Blanke