open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tom Stamsnijder

**Tom Stamsnijder** (Almelo, 15 mei 1985) is nen prof-wielrenner oet Eanter in Tweante, Neerlaand. Hei dut fietsen bie de ploog van de Rabobaanke. Hei hef t fietsen van gennen vrömden; zin vaa is Hennie Stamsnijder, oold-wearldkampioen veeldrieden.

Zinne eerste oawerwinning was dat hei de eerste plaatse haalden bie t NK Cyclocross Kattegorie 7. Doarnoa wör hei Neerlaands Kampioen Tiedrieden bie de niejelingen. Doarop köm he te rieden bie de amateurploog van de Rabobaanke, woernoa't he drei joar later profrenner wör bie de Gerolsteinerploog.

## Zeges
:2000: 1e in NK, Op de weg, Ofzeunderlike tiedrit, Niejelingen
:2002: 1e in Ronde van Vlaanderen, Jeugnd
:2002: 1e in Regio Tour, Jeugnd
:2004: 1e in vuurroonde Mainfranken-Tour, U23
:2004: 1e in 2e ofstaand Mainfranken-Tour, U23
:2005: 1e in Vuurroonde Thüringen-Rundfahrt, U23
:2005: 1e in 3e ofstaand Tour de la Somme
:2006: 1e in 1e ofstaand Settimana Ciclista Lombarda
:2006: 1e in 4e ofstaand GP Tell
:2006: 1e in 2e ofstaand Roserittet DNV GP

## Plogen
*2003 - Rabobank TT3
*2004 - Rabobank TT3
*2005 - Rabobank Continental Team
*2006 - Rabobank Continental Team
*2007 - Team Gerolsteiner
*2008 - Team Gerolsteiner
*2009 - Rabobank
*2010 - Rabobank

## Oetgoande verbeendige
*Offisjele webstea
*Stamsnijder's Twitterprofiel
Bolnpeetr

**Bolnpeetr** (*Typha*) is et Riessense woord vuur *lisdodde*, een geslacht oet de lisdoddefamilie (*Typhaceae*).

Dr bint twee soortn lisdoddes dee at in Neerlaand vuurkomt:
*Nen grootn (*Typha latifolia*), en 
*Nen kleann (*Typha angustifolia*)

Nen grootn bolnpeetr is ne plaante oet de lisdoddefamilie (Typhaceae). Het is nen roem 2 m hooge plaante met lange groote blaadern, en nen karakteristieken broene 'segoare' ant oeteande van 'n stengel.

## [[Nedersaksisch]]
*Veluws: 
***papenkullen*
***lampepoetser*
***plumen*
***dullen*, *kattestart* (Bunsjoten)
***lisdodde*
***lange heileuverpoot* (Elburg)
***toezebolle* ('t Attemerbroek)

## Mooi um te weetn
*De Riessense karnavalsverenige *De Bolnpeetrs* is verneumd noar disse plaante.
Kiek Now Us

**Kiek Now Us** is nen boerenrockband oet n Achterhook, den't besteet seend 2004. Ze hebt bewaarkings in t plat van völle bekeande Rock en Rollnommers, mer ze doot ook eagne nommers skriewen.

Kiek Now Us besteet oet Erwin Banning (basgitaar), Jos Bleumink (saxofoon en zaank), Lars Karnebeek (zaank, gitaar), Koen Klein Goldewijk (drums) en Niek Albers (gitaar).

Duur optreadens vuur RTV Oost, TV Gelderland, 3FM, RTL4 neamp eare bekeandhead tau. In 2006 kömmen ze met öare eerste single *Viva la Roggebrood*, in 2008 kömmen ze met *Proosten op het Oosten* en in 2010 wör eare nieje single *Hemel zonder Bier* oet-ebracht. In 2014 kömmen ze laandelik in t niejs met öare singel *t Platteland is niet te koop*, woerin't ze angoat teegn leu oet steadelike deeln van Nederlaand dee laand koopt in n Achterhook, mer wieters niks met t volk of de kultuur te doon weelt hebn.

## Platenriege
### CD-singles
**Viva la Roggebrood* (2006)
**Proosten op het Oosten* (2008)
**Hemel zonder Bier* (2010)
* *Het platteland is niet te koop *(2014)

## Oetgoande verbeendige
*Offisjele webstea
Nijebrug

**Nijebrug** is een buurtschop zudelijk van de stad Ommen in de gemiente Ommen waor de weg noar Heldern de Regge kruust. T café bie de brugge war vrögger n harbarg, woar de Staten van Oaveriessel bi'jeen kwammen. Veur 1527 was d'r ok nog een afvoardiging uut Drenthe bie. 

## References
Wout Brama

**Wout Brama** (Almelo, 21 augustus 1986) is nen veurmoalig profvoetballer. Hee is vuural bekeand as spöller vuur de Neerlaandse verenige FC Tweante, mer leup ook bie PEC Zwolle en FC Utrecht. In 2023 skeiden hee der met oet, umdat FC Twente em verdan minder leut spöllen bie wedstrieden. 

## loopbaan
### Jeugnd
Brama begun met voetballen bie de plaatselike voetbalverenige PH Almelo. Noa negen joar doar evoetbald te hebben, wör hee oontdekt duur FC Tweante. Doo at he 12 joar was, gung he noar FC Tweante, woer't he de jeugndopleaidige volgen töt de A1-groep. In zin leste jeugndjoar oonderskreef hee t kontrakt vuur 3 joar te voetballen bie FC Tweante. Doarnöast köm he in 2005 direks in t eerste van Tweante.

### FC Tweante
In 2005 köm he as middelveelder oonder Rini Coolen in t eerste. Hee spölden det seizoen 29 kompetisiewedstrieden. Oonderwiel skeaiden Rini Coolen der met oet, en nöm t Jan van Staa oawer. In de twee joaren doarnoa was he vuural invalspöller, umdet dootieds Karim El Ahmadi duurbreuk, en dus völ mocht spöllen. Hee oonderskreef skoonwal in 2006/07 wier n kontrakt wat um töt 2010 an FC Tweante zol beenden. In 2008/09 köm n Engelsen trainer Steve McLaren an bie Tweante, woervan't Brama ne vaste plek kreeg op t veeld in de vuurroondes van de Champions League.

OP 9 februwoari oonderskreef he wier n niej kontrakt vuur FC Tweante, woerduur't he non töt 2012 bie dee verenige mut spöllen.

### Neerlaands Elftal
 
Bie de A-jeugnd wör Brama op-erop vuur t Neerlaands Elftal oonder 18, woernoa't he de jeugndseleksies duurleup töt en met Joonk Oranje. Oonder Foppe de Haan mocht he tien moal metdoon bie t hoogste jeugndelftal van de KNVB. Op 19 november 2008 deed he met zin eerste interlaand vuur Neerlaand B met. Hee steund rechtshalf tegen t Zweedse elftal. Ze verlöaren met 0-3 peunten. Oeteaindelik spölden he twee van de dree interlaands; doarnoa wör t elftal ontbeunden.
Op 10 november 2009 mocht Brama vuur t eerst metdoon met t Neerlaands Elftal, in de oefeninterlaands tegen Italië en Paraguay. Noa ofzeggings van Demy de Zeeuw en David Mendes da Silva keus de boondstrainer Brama. n Poar deage later dee Brama vuur t eerst met in de vreandskoppelike wedstried tegen Paraguay, den't eaindigen in ne 0-0 staand. Brama mos in n 71sten minuut invallen vuur Mark van Bommel.

## Stoatistieken
### Club

### Interlaands

## Verwiezings
1970-1979

## Gebeurtenissen en ontwikkelingen
* De jaoren zeuventig ku-j beschrieven as een periode van herstel van de nao-oorlogse welvaort. Luxegoederen zoas de automebiel, de tillevisie en vekanties in 't butenlaand, bin veur veule meensen bereikbaor ewönnen.
* In disse tied gungen ze naodenken over 't milieu, ofvalscheiige en amparte glasinzameling koemen opzetten en oek dat vuilt in de openbaore ruumte goed op. 
* Suriname wönnen onofhankelijk van Nederlaand op 25 november 1975, veule Surinamers koemen daordeur naor Nederlaand. 
* In 1970 begint 't preces van staotshervorming in België, dat in vier stappen zal leien tot een federale structuur. In 1980 wönnen der dree taalgemeenschappen uut-ezet: de Nederlaanse in 't noorden, de Franse in 't zujen en de Duutse in 't osen.
* In Zuud-Europa kump een democratische ontwikkeling opzetten. De dicteturen kriegen democratische regeringen (Portugal en Griekenlaand in 1974; Spanje in 1975) en beginnen an 't preces van toetrejing tot de Europese Gemeenschap.

## Belangriek volk in Nederlaand
* Koneginne Juliana
* Prins Bernhard
* Joop den Uyl
* Dries van Agt
* Hans Wiegel
* Wim Duisenberg
Betuws

t **Betuws** is t dialekt dat in de Betuwe (t rivierenland) epraot wort. Taolkundig ezien bestaot t begrip Betuws as *dialektgroep* niet: t wort namelik oenderverdeeld in de dialektgroepen Utrechts-Alblasserweerds en Zuud-Gelders. Disse grens loopt diagonaol over de Betuwe van Moerdiek naor Arem. t Dialekt van Tiel valt bieveurbeeld oender t Zuud-Gelders en t dialekt van Kulenburg valt weer oender t Utrechts-Alblasserweerds, hoewel t allebei in de Betuwe leit. 

Wel kan t Betuws ezien worren as overkoepelend begrip veur de dialekten op de Betuwe. Disse dialekten kunnen dan weer oenderverdeeld worren in t Overbetuws en t Nederbetuws; dat leste is feitelik meer n voortzetting van t Braobants.
Stellet Licht

**Stellet Licht** (*Stil locht*; Spaans: *Luz silenciosa*) is een film uut 2007, eschreven en eregisseerd deur de Mexicaanse filmmaker Carlos Reygadas en efilmd in Cuauhtémoc, Chihuahua, een stad in 't noorden van Mexico.

't Verhaal speult in een Mennonietengemienschop en giet oaver Johan (Cornelio Wall), een etrouwde man die een affaire hef mit Marianne (Maria Pankratz). Hi'j vuult det zien vrouwe Esther (Miriam Toews) niet de waore veur hum is en deelt zien stried mit zien beste vrund, mit zien va en uutendelijk mit zien vrouwe. De vredelievende en hechte aord van de religieuze gemienschop drif de acties en reacties van de betrökken personen. De dialoog is in 't Plautdietsch, de spraoke van de mieste Mennonieten.

Reygadas zien filmwark stiet bekend um de lange sequenties - beveurbield een oplochtende steernhemel, of de femilie van Johan die an taofel zit te bidden - en 't gebruuk van amateurspeulers. De film is een internationaole coproductie van productiehuzen in Mexico, Fraankriek en Nederlaand en hef een köppel priezen ewunnen, waoronder de jurypries van 't Filmfestival van Cannes (2007).

De hoofdrolspeulers geeft mit heur ofkumst een diel van de migratiegeschiedenis van de Mennonieten uut Ruslaand weer: Miriam Toews woont in Canada, daoras op 't end van de 19e eeuw flink wat Mennonieten uut 't doemaolige Zuud-Ruslaand (now Oekraïne) hen bint etrökken. Een diel daorvan stichtten vanof de jaoren twintig van de 20e eeuw ni'je kelonies in Mexico, daoras Cornelio Wall woont. De Mennonieten die töt an de Tweide Wereldoorlog in de Sovjetunie ebleven bint, bint daornao in Duutslaand terechte komen - daoronder Maria Pankratz, geboren in Kazachstan en now woonachtig in Espelkamp, Noordrien-Westfaolen.

## Uutgaonde verwiezings
* Officiële webstee
* Plautdietsch-Freunde association
Moatgreawn

n **Moatgreawn** is ne bekke in Tweante in Neerlaand. n Moatgreawn begeent op t oostn van Riesn, woernoa't he noordoostelik streumt en zogedöanig oetkeump in de Regge.

Oonderwiel streumt he ook nog n stukn duur Riesn hen. t Is ne waterloop den't duur meansken is egreawn, vanoet t Eelsenerveeld tusken Hooltn en Moarkel. In 1917 wör he met de haande deper egreawn en breder emaakt zodet t water better duur streumdn vanof t weaide-vennelaand op t zuudn en westn van Riesn.

## Oetstallige

Image:Maatgraven.jpg|Moatgreawn bie de Ploagslaagn
Image:Maatgraven 2.jpg|Moatgreawn bie de Venneslaagn
Pakistan

**Pakistan** (Urdu: پاکِستان), officieel de **Jamhuryat Islami Pakistan** (*Islamitische Reppubliek Pakistan*), is een laand in Zudelk Azië, op 't punt daoras Zudelk Azië, Centraol Azië en 't Midden-Oosten menare in de mute koomt. 't Hef in 't zuden een kustliende van 1046 km langes de Arabische Zee en de Golf van Oman en grèenst in 't westen an Afghanistan en Iran, in 't oosten an India en in 't wiede noordoosten an China. 't Gebied Kashmir hef Pakistan stried oaver mit India. Tadzjikistan lig ok dichte bi'j Pakistan, mar is d'rvan of-eskeiden deur de smalle Wachan-corridor.

De regio die as nowdaags Pakistan is, was 't centrum van de olde Indusbeschaving en kende daornao de Vedische, Perzische, Indo-Griekse, Turks-Mongoolse, islamitische en Sikh-culturen. 't Gebied is binnenevalen en/of bevolkt deur de Indo-Ariërs, de Perzen, de Grieken, de Arabieren, de Turken, de Afghanen, de Mongolen en de Britten.
Hagelslag

**Hagelslag** (ook wal **streuisukela** eneumd) is beleg vuur op de stoete wat besteet oet kleaine pielekes van sukela of ekluurde suker dee't an hagel doot deankn. De oorsproonkelike beduding van t woard "hagelslag" is "t dalekomn van hagel".

Streuisukela wör vuur t eerste maakt in 1936 duur de Neerlaandse sukelamakerieje Venz. Dit wörd edoan um n antal brewe van ene H. Bakker (toertieds 5 joar oold) met de vroage of Venz gin sukela vuur op de stoete kon bedeankn.

Streuisukela wörd direkt oet de verpakking op de stoete of aander bakkespul estreuid. t Is typies Neerlaands, en boetn Neerlaand, België, Suriname en Indonezië hoaste nit te kriegn. Mangs wörd t nog verkoft as taartnversierige, mer dan heuld t ook op.

Allene streuisukela woer't op zin meenst 35% kakao in zit mag *chocoladehagelslag* heetn. Streuisukela woer't meender in zit wörd *chocoladefantasie* eneumd. Nöast meender kakao hef disse streuisukela mear suker as normaal, woerduur't t meender good smeeltn kan, mer ook meender deur is.

Streuisukela keump in verskilnde smaakn, woervan't de bekeandste zeent:

* melksukela
* pure sukela
* pure en witte chocoladesukela duur mekoar
WEV

**WEV** kan de neegste beteikenissen hebben:

*Sproakkode on ofkörten van t Nedersaksische dialekt Westerwoolds
*Ofkörten veur de Oosterriekische Wiener Eissport Verein.
Haalfweg

**Haalfweg** is een buurtschop in de gemiente Stappest in de Nederlaandse pervincie Oaveriessel. De buurtschop lig in 't noorden van de gemiente, in 't Stappesterbos bi'j de grèenze mit Drenthe.

't Centraole punt in Haalfweg is eetkefee "Het Vergulde Ros". Vrogger waren d'r ok een meule, een zuvelfebriek en een warme bakker.

Vanuut 't dörp Stappest kooj via Haalfweg an 't dörpien De Rieverst. Aj op de krusing in Haalfweg linksof slaot, kooj oaver de Riest en via 't Tolhuusien van 't laandgoed Dickninge op 't Drèentse dörp De Wiek.

't Eetkefee is mit bekend deur de anwezigheid van een eileuversnöst op 't dak, daoras alle jaoren een eileuverpaar bröd. Dichtebi'j hej 't eileuverstesjon De Lokkeri'je, daoras alle jaoren tientallen eileuvers heur eier uutbruudt. In augustus kuj in de umgeving vake hiele parti'jen eileuvers antreffen, veurdet die naor 't zuden vliegt veur de oaverwintering.
Hoe? Zo!

De kabaretgroep **Hoe? Zo!** besteet sund umsgeveer 1990, too een antal (toon nog) jongeleu beslotten um samen een kabaretprogramma te gaon brengen, veur et grootste deel in eure eigen sproake.
 
Sund dee tied hef de groep, dee besteet oet, Henriët Fokkink, André Knoef, Erik Knoef, Karin Makkink, Yvonne Makkink en Gerrit Regelink niet stil ezetten. Dat hef naost een groot antal optraedens, in de regio maor ok wiet daorboet, resulteerd in een hoop lollerieje. Naost de schrievende pers, regionaal en ok landelek, schonk ok de radio andacht an disse groep. Eerst alleneg lokaal en regionaal maar later wodden der zelfs op-etraeden bi-j Jack Spijkerman in et programma "Spiekers met Köppe". En ok de televisiemakers hadden belangstelling veur ut "Kabaret met een Achterhooks aksent". Zo kwam ut dan dat de groep te zeen was in ut programma Van Gewest tot Gewest. Ut wark van "Hoe? Zo!" is zelfs al vast-elegd op nen cd met den titel: *Ut wöd allemaol wal weer better*. Hierop staot de liedjes oet et programma. 

De gedichies oet et programma (Kotte Riemkes) bunt, met nog ne bulte andere riemkes oet-ebracht as book.

## Den inhold

Et  programma kent völle onderwarpen. Völle aktuele thema's komt, vake komies maar mangs ok heel serieus, an bod. Hoowal ut programma "tweetaleg" is, is het ok veur den neet-dialektsprekker good te volgen. Den inhold is mangs best skarp maor der wöd neet as nen onbesoesden in de rondte eskupt.

Ut programma hef een "hoog muzikaal gehalte". De begeleiding van de liedjes is op gitaar, eenvoldeg maor funktioneel.
Marleen Veldhuis

**Magdalena Johanna Maria (Marleen) Veldhuis** (Boarne, 29 juni 1979) dut zwemmen op internasjonaal nivoo. Hee wör olympies kampioene, verskeaidene moalen wearldkampioene, verskeaidene moalen Europees kampioene en verskeaidene moalen Neerlaands kampioene op verskilnde zwemoonderdeeln. Hee zwum ook nog vief Neerlaandse rekords op de 50, 100 en 200 meter vrieje slag. In 2007 wör he ekeuzen as Sportvrouw van t Joar.

## Prieze
### Nasjonale titels
* Neerlaands kampioene korte bane 50 m vleender - 2007
* Neerlaands kampioene korte bane 200 m vleender - 2001
* Neerlaands kampioene korte bane 50 m vrieje slag - 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2008
* Neerlaands kampioene korte bane 100 m vrieje slag - 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2008
* Neerlaands kampioene korte bane 200 m vrieje slag - 2003, 2004
* Neerlaands kampioene 50 m vleender - 2007
* Neerlaands kampioene 100 m vleender - 2008
* Neerlaands kampioene 200 m vleender - 2001, 2009
* Neerlaands kampioene 50 m vrieje slag - 2002, 2003, 2004, 2005, 2007
* Neerlaands kampioene 100 m vrieje slag - 2002, 2003, 2004, 2005, 2007
* Neerlaands kampioene 200 m vrieje slag - 2003, 2004
* Amsterdams sportvrouwe van t joar - 2004
* Neerlaands sportvrouwe van t joar - 2007

## Rekords

## Persoonlike rekords
Niejstad

**Niejstad** is ne boerskop in de gemeente Deenkellaand in Tweante. Niejstad lig op t oostn van Weersel. n Naam wörd ok broekt deur de klootsketersverenige: *De Nijstad*.
T Stift

**t Stift** is n doarp met n beskearmd doarpszicht in de Tweantse gemeente Deenkellaand in de Neerlaandse proveensie Oaveriessel. Töt an de gemeentelike herindeling van 2001 heurdn t bie de gemeente Weersel bie an. t Lig op t westn van Weersel.

In t Stift steet de Stiftskeark oet 1400 en de Stiftshuze dee't rechtevoort nich mear van ne stichting bint, mer onderhoaln wordt deur de leu dee dr in wont.

## Geskiedenisse
In 1142 wör de keark van Weersel met alle bezittings an de ridder Hugo van Buren doan. Töt dee tied was dizze keark ne kapel dee vanoet de Sunt-Plechelmusbasiliek in Olnzel beheard wör. Hugo van Buren treuk dr zik in terugge met zinne metgezeln, um ofzoonderd te leavn veur boote en gebed. n 14den september 1152 wör de kapel inwiedt as klooster. t Was eerst n benediktienerklooster veur beade poaters en zusters. De eerste joarhoonderden doarnoa wör t spul vake löagreufd deur Tweantse hearn, veural deur de Hearn van Soasel. Noa ne tied trökn de poaters weg, en bleavn de zusters alleen. Doarnoa wördn vrouwleu en meaks van staand in t klooster loatn veur ne degelike opvoding en onderwies. Heanig an kömn de reagels van de Benediktieners op n achtergroond, en noa 1500 wör t klooster helemoal n vrie oadelik sticht, woar nog wal elken dag ne misdienst höaldn wör.

Sunt-Matn 1523 braandn t wongedeelte van t klooster töt de groond too of. In 1626, doo at Oldzel deur de Spanjooln was innömn, beslötn de Stoatn van Oaveriessel det t Stift protestaants mos wordn, en ze deudn dr nen gerefformeerdn domie hen. De Stiftkeark wör kaal maakt noar Kalvinisties gebroek, en opniej inricht. Keuning Lodewiek Napoleon Bonaparte van Hollaand veund in 1809 dat de keark te klein was veur de grote Roomske gemeenskop van Weersel, en dat doarum t Stift better veur de kleine hervörmde gemeenskop was. De Roomsken kreegn geald um zelf ne keark te bouwn dat better op t antal roomske kearkgangers bereknd was. In 1932 wör t Stift duchtig anpakt en opknapt. In 1974 wördn de Stiftshuze, dee um 1800 ofbrökn warn, wier optrökn op öar oale funderings noar de oale teeknings oet 1750.

## Eksterne verbeending
*Webstea van t Stift
*Webstea Protestaantse Stiftsgemeente
Thea Kroese

**Thea Kroese** is ne veurmoalige presentatrice van RTV Oost oet Doarseveld. Ze is oonder mear bekeand wördn van et neet mear bestoande programma Studio Oost. Kroese helpt met an völle kokprogramma's met vake strekmoaltieden, en ze is drok vuur de Kreenk vuur de Tweantse Sproake. Vroger was ze direktrice van t Van Deinse Instituut, woar't ze met ophöal doo dat oavergung in TwentseWelle. Wieters was ze vroger Fraanskleareres. In 2006 gung ze met pensioen.

Doarnöast gef ze völle leazings in t Sallaands-Tweantse oavergangsdialekt van Doarseveld. Ear leazings goat vake oaver kokken of wien. Ook helpt ze altied met an de Tweantse Oavende, woarbie ze alle biedreages van de deelnemmers an mekaar pröt.

Ze skreef met André Hottenhuis en Han Weustink t kokbook *Stip in de pan: de Twentse keuken, vroeger en nu*, woarin völle oolde Tweantse gerechten stoat. Doarnöast skreef ze een stukkie in t beukie *Echt Twents!* van Gert-Jan Hospers.

Ze spölt ook in 2020 in de film De beentjes van St Hildegard.
Magel (Tweanteraand)

**Magel** is ne boerskop in de Tweantse gemeente Tweanteraand, in de proveensie Oaweriessel in Neerlaand. t Ligt ongevear nen kilometer op t oostn van n Ham. Bie Magel he'j de *Magelder-es*, ne oolde es in t laandskop. Dr wont ongevear 1020 leu in Magel.

Magel wörd in 1394 al eneumd, en hef in de beuke verskeaidene naams, zo as *Magele*, *Magelo* en *Magentlo*. Vroger völ Magel oonder t Karspel n Ham.
Meer (Tweanteraand)

**Meer** is ne boerskop in de Oaveriesselse gemeente Tweanteraand, in Neerlaand. t Is n froai dunbevolkte boerskop. t ligt in t meest westerlike deel van de gemeente, op twee kilometer noar t westen van n Ham, kort bie de boersköppe Hallerhook en Noord-Meer.
Westerhoevn

**Westerhoevn** is ne woonkern in de gemeente Tweanteraand, in de Neerlaandse proveensie Oaveriessel. t Hef ongevear 160 inwonners. Westerhoevn ligt tusken Vjenne en Doarseveld in. De heufdweg het *Westerhoevnweg* en hef veer krusings: *Kreuzndiek*, *Buntgrösdiek*, *Russendiek* en *reetdiek*. An t eande geet de weg oaver in de *Stouweweg*. In 1945 was dr veur kortn tied n stasjunnegie van de Spoorweagen; Stopplek Westerhoeve.

In Westerhoevn wörd nog redelik wat eboerd. Seend 1975 is dr ne buurtverenige, dee't völle oonderneamp.
Noord-Meer (Tweanteraand)

**Noord-Meer** is ne boerskop in de Tweantse gemeente Tweanteraand, in de Neerlaandse proveensie Oaweriessel. Mangs wörd t as ene zeen met de boerskop Meer. Noord-Meer ligt in t westen van de gemeente, op ongevear twee kilometer van n Ham of, an de N341 richting Omn.
Hallerhook

**Hallerhook** is ne boerskop in de gemeente Tweanteraand, in de Neerlaandse proveensie Oaveriessel. t Ligt in t westen van de gemeente, twee kilometer op t zuudwesten van n Ham, richting de boerskop Egede oet de gemeente Healdern.
Bimmen

**Bimmen** is een darp van de Duutse gemeente Kleef in et westen van den deelstoat Noordrien-Westfalen, eleagen an den linkeroover (den zudeleken) van de revier den Rien, bi'j de grenze met de Nederlaandse gemeente Millingen an den Rijn.

Bimmen hef um en noabi'j de 170 inwonners en ne oppervlakte van 2,09 km².

## Uutgoande verwiezing
*Bimmen, Stadt Kleve (Duuts)
Gemientelike herindieling

Een **gemientelike herindieling** is een wieziging van de greenzen van gemienten, waorbi'j grondgebied van de iene gemiente naor de aandere gaot, of ni'je gemienten (fusiegemienten) vormd wodden uut oolde gemienten. 

In de twintigste ieuw hebben d'r in Nederlaand grote gemientelike herindielings west, waorbi'j een protte gemienten saemenvoegd binnen tot grotere gemienten. Et totaole antal gemienten is daorbi'j slim ofneumen.

## Zie ok
*Gemientelike herindielings in Nederlaand
Oosteinde (Nunspeet)

**Oosteinde** is n buurtschap in de gemeente Nunspeet, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt in t noordoosten van Nunspeet in de richtige van Wessinge en Doorspiek. Oosteinde is verneumd naor de bieliggende boerderieje *Huus Oosteinde*.
Westeinde (Nunspeet)

**Westeinde** is n buurtschap in de gemeente Nunspeet, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt in t westen van Nunspeet. De buurtschap ligt tussen de Harderwiekerweg (provinsiale weg 310) en t Veluwemeer.
Grote Klunje

**Grote Klunje** (Nederlaands: *Grote Kolonie*) is n buurtschap in de Nederlaandse gemeente Nunspeet. t Ligt in de provinsie Gelderlaand, ongeveer één kilometer ten westen van Elspeet.
Zeum (Nunspeet)

**Zeum** (Nederlaands: *Zoom*) is n buurtschap in de gemeente Nunspeet, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. t Ligt in t zuudwesten van Nunspeet in de richtige van Hulshorst. De buurtschap besteet uut twee wegen: de 'Schotweg' en 'Onder de bos'. 

De naam Zeum betekent de raand van n bos. Disse naam is toepasselik, want Zeum lig an de raand van de Veluwe.

Vrogger leup de zeum tot an t stasion van Nunspeet. t Gebied bestung uut zaanddunen, die lange tied t darp Nunspeet bedreigd hebben. In Nunspeet herinnert de naam *Zoomweg* an de plaotse waor de boszeum leup.
Marle (Healdern)

**Marle** is ne boerskop in de gemeente Healdern in t Neerlaandse Tweante. Skoonwal de gemeente bie Tweante wörd erekkend, heurt Marle van vroger oet an Sallaand. t Hef ongevear 583 inwonners. 

Dr is ginnen dudeliken kern in Marle, mer wal belangrieke plekken woer at Marle umhen lig, zo as bv.
**n Haandwiezer* - n kruuspeunt van de weagn Healdern-Doarle en Nijverdal-n Ham.
*Skole *De Marliaantjes*
*Buurtgebouw *De Leemkaamp*
*Kempersbrugge oawer t Oaveriessels Kanaal.

Marle wörd van Eeln en Rhaan en Healdern of esneden duur de Regge. Marle ligt ook nog an de gemeentes Tweanteraand en Wierdn. In Marle beent de leu völle bie vereniges. Det wörd heufdzakelik edoan in de Leemkaamp. Zo he'j doar de voetbal zitten (MVV '69), de bejoardengemmestiek, eulderensoos, ne bijartverenige, de Marlese boernedaansers, countrydaansers, en ne vrouwleuverenige. Wieters zit dr in Marle nog t Plaatselijk Belang.

Alle joaren wörd in Marle um Poasken evierd det t oawer de 1000 joar besteet, met dinge as de autorodeo, motorcross en trekkertrek.

## Vervoor
Marle ligt nit an grote weagen. Al joaren rid dr ne buurtbusse (liene 594), van Nijverdal (oawer Healdern) noar Doarle, en van doaroet noar Doarlseveld of n Ham.

## Oetgoande verbeendiges
*Plaatselijk Belang Marle
*Stichting Supporters Marle
Elst

**Elst** is n darp in de gemeente Overbetuwe in de provinsie Gelderland. Elst had op 1 jannewaori 2012 zo'n 21.230 inwoeners.
De Fofftig Penns

**De Fofftig Penns** (*De Vieftig Pennings*) was ne dreeköppige Platduutse muziekgroep. De dree jongs oet Bremen-Noord, Malte Battefeld (Riemelmeester Malde) oet Vegesack, Jakob Köhler (Kommodige Jaykopp) oet Grambke en Torben Otten (Plietsche Torbän) oet Aumond, zeent in 2003 bie mekoar ekömn um Hip-Hop- en Funk-leedkes met Platduutse tekste te maakn. Öarn naam keump van n Amerikaansen rapper 50 cent, umdet den zin nommer "P.I.M.P" vuurbeeld was vuur t eerste nommer van de Fofftig Penns.

December 2003 hebt ze öar eerste single "P.I.N.T" oet ebracht en meart 2004 öar tweede single "Jungkeerls (P.I.N.T.)". Vuur beaide nommers zeent ook videoklips op enömn. Noa vief moand skeaidn ze dr wier met oet.

Januari 2008 kömn ze wier bie mekoar um t eerste echte album op te nemn, den't in t zommer van det joar kloar was. t Eerste nommer was as single oetbracht wör was "Platt", wat duur verskeaidene DJs in NoordDuutslaand en Berlien regelmoatig edreeid wör. In öare 'pauze' zeent ze oawer skakeld noar ne stiel wat ze zelf elektro-hiphop neumt. De Fofftig Penns hebt ook n eegn Platenlabel: Kommodig Grambke.

"Dat gifft hüüttodaags so veel Rappers dee mer bloots över Geweld, Drugs un Vrouwlüüd snacken köönt. Wat dat ok anners geiht, dat wüllt wi de Lüüd, ok öllere Lüüd, wiesen." Vertelt Riemelmeester Malde de pärs. "Kommodig" in "Kommodig Grambke" is ne lange neuze noar t "Aggro" in "Aggro Berlin". Det is n platenlabel met rappers, dee gearne met geweld umme goat. "Al dee aggressie, det doot vie bespotn".

In 2018 skeiden ze der met oet.

## Plaatnriege
* December 2003: P.I.N.T. (cd)
* Meart 2004: Jungkeerls (P.I.N.T.) (cd)
* April 2004: De fofftig Penns - THE BEST OF (dvd)
* Augustus 2004: Die Grambker Fimfestspiele (dvd) mit ünner annern De fofftig Penns
* Jannuwoari 2008: Platt (cd)
* 26. November 2010: Platt - Single (BoingBoingRecords)
* 9. November 2012: Löppt - Single (Random Mode Records)
* 27. September 2013: Dialektro - Album (Welcome Home Music)
* 12. December 2014: Een Vun De Fofftig Penns (Welcome Home Music)
* 4. December 2015: Dascha 'n Ding - Single (Welcome Home Music)
* 11. November 2016: An de Noordseeküste (mit Klaus und Klaus) - Single (Welcome Home Music)
* 24. November 2017: Duuster (mit Flo Mega) - Single (Welcome Home Music)
* 7. December 2018: Dat läppert sik – Dat Beste vun De fofftig Penns - Album (Welcome Home Music)

## Oetgoande verbeendings

* Webstea van de Groep (plat- en hoogduuts)
* De fofftig Penns op MySpace (mp3s binnhaaln)
Eeln en Rhaan

**Eeln en Rhaan** beent twee boerskopn dee't aait saamn eneumd wordt, in de Neerlaandse proveensie Oaweriessel, in de gemeente Healdern. De boerskopn hebt tehope ongevear 569 inwonners. Dr stoat heuwdzakelik boerderiejn en de Jan Barbierskole an de Ommerweg.

## Oetgoande verbeendige
*Webstea van Plaatselijk Belang Egede, Hankate en Eeln en Rhaan
Hankate

**Hankate** is ne boerskop in de gemeente Healdern in de Neerlaandse proveensie Oaweriessel. t Ligt in t noordn van de gemeente an t Oaveriessels Kanaal, kort bie Rhaan en Egede.
Egede

**Egede** is ne boerskop in t noorden van de gemeente Healdern in de Neerlaandse proveensie Oaweriessel. t Ligt an t Oaweriessels Kanaal, ongevear nen kilometer van de boerskop Rhaan.
Piksen

**Piksen** is ne boerskop in de gemeente Healdern in de Neerlaandse proveensie Oaweriessel. t Ligt in t oostn van de gemeente, teegn de greanze met de gemeente Wierdn. t Lig 5 kilometer op t noordoosten van t doarp Healdern.
Ruut

**Ruut**:
* Onkruud, zee Krödde (plaanten)
* Roet (vinsterglas)
* Ruut (wiskonst): ne figuur met vier gelieke zieden
Veurlopen

**Veurlopen** is n paranormaal verschiensel dat vrouger veul veurkwam ien de Saksische en Fraise gebieden. Vrouger leufen mennege luu ien dizze gebieden dat dit echt was. t Verschiensel holdt ien dat man n "visioen" (toukomstbeeld) zag, dus man vernam wat, veurdat t echt gebeurde. Dit kon wezen ien vörm van lichten of geluden, mor bieveurbeeld ook symbolen. Zo ston n hoelende hond veur dood. As aine n vrumde, hoelende hond over t veld zag, betaikende dat voak dat der aine oet tied kommen zol. n Rooie hemel betaikende oorlog of n aander oprour, môr maisttieds zagen mìnzen dingen, voak lichten of zo wat, woar loater n autoweeg lègd is of n hoes baauwd is.  

Man nuimt dit ook wel "helderziendheid" (kloarzicht). Der binnen mennege verhoalen van luu dij vrouger schienboar dizze goave haren. Luu dij dit haren, doarvan wör ook wel zegd dat zai *mit helm op geboren* wazzen. Sumtieds wör t zain as wat duvels en sumtieds was t juust wat positiefs. 

Veurloopen is nauw verwànd met t gevuul wat wol ies "Deja-Vu" neimt wordt. Het gevuul da'j ietwat al is earder mitmoakt hem. 

Deur kultuur- en religiewaitenschoppers wordt t ook wel aanduud as "bijgeloof" en as haidens overbliefsel.  

Bie aander volker kent man dit ook. Zo broeken zigeuners n gloazen bol om ien tou kieken. De Inka's broeken bloader. De Maya gebroekten halluzenerende plaanten en paddestoulen en heur op de steerns bazeerde klinder. Bie tarot worden koarten broekt en ien astrologie wordt keken noar de staand van steerns en planeten. Aander luu zain veurlopens ien heur dreums of ien swaarde spaigels. Summege luu hebben der zulfs heur beroup van mokt, om aander luu heur toukomst tou veurspellen.  

Toch binnen "veurlopen" en "veurspellen" nait hailmoal t zulfde. Bie veurspellen dut aine zien best om de toukomst tou zain, ien tieds dat veurlopens oet zokzulf verschienen. 

t Probleem mit veurzain is dat t mennegmoal klopt, mor t is noeit waitenschoppelk bewezen hou of t waarkt en of t uberhaupt echt is. Tegenswoordeg leuven lutje luu dat t echt is.
Heksel

*Bedooldn iej [[Hoge Heksel]]?*
----

**Heksel** of **Hexel** is ne boerskop in de gemeente Healdern in de Neerlaandse proveensie Oaweriessel. t Ligt kort bie Nijverdal. Heksel heurt met Nötter, Sunnoa en Noessel töt de oolde boerskopn tusken Riessen en Nijverdal. Van vroger oet heurdn Heksel bie de boerskop Noessel, wat non ne wieke is van Nijverdal.

## Geskiedenisse
Heksel ligt oonderan de Sallaandse Heuwelrugge. Wonnear at dr de earste leu kömn te wonn is nit bekeand. De groond is froai skroa umdet n stuwwal nit völle keileem inhef. Vuur de meanske oet de prehistorie was hier nit völle te haaln, en dr zeent ook weainig spoers van bewonning oet dee tied eveundn. De Esgroondn zeent later pas vruchtber emaakt met onmeundig völle plagnmest.

## Anhaling
*Achter op het Hexel, woar de boerderiejen verkroepertje spölt*,
*zol ik graag wiln wonen as de tied de oadem inhölt.*
        (Willem van Noesel)
Hulsn (Healdern)

**Hulsn** is n doarp in de gemeente Healdern, in de Neerlaandse proveensie Oaveriessel. t har in 2005 ongevear 700 inwonners.

t Doarp is één geheel met de Nijverdalse Kruidenwijk (*kruudnwieke*). Doo't in de tied de plann vuur de Kruudnwieke op toafel kömn, zol t hele spul "Groot Hulsen" eneumd wordn. Ne roondvroage bie de inwonners van Nijverdal wees skoonwal oet det de wieke bie Nijverdal bie an mos. Dr wördn nieje plaatsbrödjes too ezat en grote deeln van Hulsn wördn too verdan an Nijverdal toobedeeld.

Hulsn wörd vake *Oaverwater* eneumd, mer dit is nit good. Oaverwater is t gedeelte an laanderiejn, boerderiejn en bedriewe wat roond de oawerwaterweg an de Regge lig.

## Sport
Hulsn hef ne voetbalverenige (De Hulzense Boys) dee't oetkeump in de zoaterdagamateursklasse. Wieders is dr nog ne natuuriesbane vuur wedstriedn. As t good vrös is den lös.

## Skooln
De legere skole dee't vroger nog "School met den Bijbel" heetn, het rechtevoort "de Bongerd", noar n bongerd den't vroger um de skole lea.
1988

De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in dit jaor

## Gebeurtenissen
* De monumentenwet wordt inevoerd.

## Geboaren
* 24 jannewaori - Eglė Jurgaitytė, ne Litouwse zangres
* 10 febrewaori - Maikel van der Vleuten, Nederlaandsen springruter

## Uut de tied
* ...
Internasjonoale vlaighoaven Tan Son Nhat

**Internasjonoalen vlaighoaven Tan Son Nhat** (IATA: SGN, ICAO: VVTS) (Vjetnamees: *Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất*) is Vjetnam zien grootste internasjonoale vlaighoaven, wat t oppervlak aangaait, sikkom 800 bunder, ien vergelieken tou de sikkom 650 bunder van Hanoi zien Noi Bai International Airport en Da Nang zien Da Nang International Airport. t Het n kappaziteit van sikkom 15-17 miljoen passezjiers per joar. Ien de joaren 30 van de 20. aiw is t ontstoan as lutje vlaigvèld van de Franse kelonioalisten en gruide ien de joaren 50, tiedens de Vjetnam-oorlog oet tou de belaangriekste vlaighoaven van Zuud-Vjetnam. Tegenswoordeg is t oetgruid, nait allend as de grootste Vjetnamese vlaighoaven op oppervlak, mòr ook wat t aantel passezjiers aangaait (mit n aantel van over 12,5 miljoen ien 2009). Zien riekwiedte omvat baaident Ho Chi Minhstad as Dong Nam Bo ien t zuden van Vjetnam. De IATA-kode van Tan Son Nhat is **SGN** wat komt van de vrougere noam van Ho Chi Minhstad, Saigon.

## Boetende hìnwieze
* Tan Son Nhat Airport Offisjele Webstee
Eglė Jurgaitytė

**Eglė Jurgaitytė** (Vilnius, 24 jannewaori 1998) is ne Litouwse zangres. In Litouwen is hee bekant van leedjes als *Angelas*, *Strazdas* en *Ela ir Bela*. Hee hef n beatje internasjonale bekandheid deur zinne deelname an t Junior Eurovisiesongfestival 2008 met zin versken *Laiminga Diena* woarmet he met 103 puntn ne derde plaatse kreegn, wat dus ok t heugste is wat Litouwen ooit op t Junior Eurovisiesongfestival ekriegn hef.

## Leawnsbeskriewing
Sind he veer joar old was hef Jurgaitytė an meerdere meziekwedstriedn met edoan in Litouwen. Hier wör ok de biezeundere kenmarken van zinne stemme ontdekt - de meeste verskes dee he zung warn emaakt veur volwassenen. Dit zorgen det he he op ne junge leaftied al meerdere stemmetechniekn vuur volgöaiden hef eleard. Hee is dan ok de winneres van völle meziekwedstriedn oaver t hele Europa, onder mear in Duutslaand, Pooln, Bulgerieje, Spanje en Oekraïne. 

Hee hef sind he veer was al mezieklesn van de beste Litouwse mezieklearaarn ekriegn. Hee is ok noch an ne mesiekskool, döt ballet en döt an tengeltangeln.

Heezelf zegt at hee de meeste wille hef as he kan dansn, zingn, toneelspöln en optreedn vuur völle leu. In zinne vrieje tied skrif he gedichen en de tekstn veur zinne leedjes.

## Oetgoande verbeendiges
* Jurgaitytė dee t leedke ''Ela ir Bela'' zingen dut
* Jurgaitytė dee t leedke ''Laiminga Diena'' zingen dut tiedens t Junior Eurovisiesongfestival.
Laura Omloop

**Laura Omloop** (18 mei 1999) is ne Belgische zangeres dee ok kandidoate was veur t Junior Eurovisiesongfestival 2009 woaran hee mit edoon hef mit t versken *Zo Verliefd*, woarin ok zin jodeltalent te heurn was.

Hee verteegenwoardigen België tiedens t Junior Eurovisiesongfestival in Kiev. Hee was doar mit zinne 10 jöare de jöngste van aale deilnöamers. Mit zin versken wöd hee oetiendelek de vierde, tarwiel Nederlaand de eerste plak kriegn. Veur n eerste kear in de gesjichte was t nich zo det de Oostbloklaandn aal öare stimmen noar öare noabers leet goan. Laura hoaln 113 punten en doarmit had hee dös de vierde plak ehoald. Hee kriegn vier kearn 't völle oantal (12) puntn, wat gin oander laand veur mekoar ekriegn hef.

## Oetgoande verwiezingn
*Laura Omloop zingt ''Zo Verliefd''.
Jeroen Heubach

**Jeroen Heubach** (Eanske, 24 september 1974) is nen Tweantsen vootbalspöller, den at t grötste deel van zinne vootballoopbaan bie FC Tweante spöld hef. De leste tied is he oet ehuurd an N.E.C..

## Loopbaan
Heubach dee vuur t eerste met Tweante met op 11 december 1994, thoes tegen MVV. Begin tweede helfte deed he invallen vuur Wilfried Elzinga. Dree seizoenen later har he skoonwal nog mer 17 wedstrieden met edoan. Doarumme vertreuk he noar MVV um mear wedstrieden met te können doon. Bie MVV steund he twee joar in de vaste opstellige, doarnoa gung he wierumme noar Tweante. Seizoen 2008/2009 was zin 13e spöljoar bie Tweante, en hee dee zin kontrakt nog verlengen töt zommer 2010. Weenter 2009/2010 wör he oet ehuurd an N.E.C.

## Earelieste
*KNVB beker: 2001 (FC Tweante) 
*UEFA Intertoto Cup: 2006 (FC Tweante) 

## Statistieken

## Mooi um te weten
*Tweante-anhangers neumt um *Heubach Hooligan*.
*30 december 2007 spölden he zinne 250e wedstried vuur Tweante.
1974

De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in dit jaor

## Gebeurtenissen
* Normaal wöd op-ericht
* 25 april - Anjerrevolusie in Portugal
* 6 meie - Oftreden van Willy Brandt as bondskanselier van West-Duutslaand
* 15 juli - Militaire staotsgrepe op Cyprus, woarnoa Turkije op 20 juli ingrip
* 10 september - Guinee-Bissau wonnen onofhankelijk van Portugal
* 12 september - Haile Selassi wöd of-ezet as keizer van Ethiopië

## Geboaren
* 24 september - Jeroen Heubach, nen Tweantsen vootbalspöller, den bie FC Tweante spöld hef
* 3 oktober - Marianne Timmer, skeuvelloopster, Olympies kampioene
* 11 november - Jarno Hams, Twaentsen krachtsporter

## Uut de tied
* 8 meert - Wim Sonneveld (56), Nederlaansen grappenmaker
* Frans Roes (72), Achterhooksen skriever.
1971

De volgende gebeurtenissen vunnen plaose in dit jaor

## Gebeurtenissen
* 25 jannewaori - Idi Amin zet via een coup Milton Obote of en wonnen prissedent van Oeganda.
* 15 febrewaori - Groot-Brittannië schakelt over op 't decimaole muntstelsel.
* 3 september - Qatar wonnen onofhankelijk van Groot-Brittannië.
* 16 december - Bahrein wonnen onofhankelijk van Groot-Brittannië.
* 16 december - Bangladesh wonnen onofhankelijk van Pakistan.

## Geboaren
* 9 jannewaori - Marc Houtzager, springrieder
* 17 meie - Máxima Zorreguieta, vrouw van Prins Willem-Alexander
* 8 juni - Gijs Jolink, Achterhooksen muzikaant en leedjesskriever
* 10 juli - Diederik Samsom, liesttrekker van de PvdA
* 3 november - Edda Schnittgard, Duutse zangeres, grappenmaakster en schriefster

## Uut de tied
* 31 december - Johannes Sass, Platduutse taelwetenschopper.
Soka

**Soka** is ne slim ritmiese muziekstiel oet t Karibies gebeed, wat is ontstoan op t eilaand Trinidad en Tobago. n Naam is feaitelik ne samenvoging van ***So'''ul'' ***Ka*'lypso*, wat verwis noar de Kalypso den't duur Afrikaanse slawen is met enömmen noar de Karibiese eilaanden. De beaide stielen lignt kort bie mekoar, met as oonderskeaid det soka mear ellektroniese instrumeanten gebrok. Soka is ne mengvörm van Afrikaanse en Oost-indiese ritmes.

t Belangriekste kenmoark is t slagwoark: ne grote tromme den't tooverdan de moate slöt, en n synkopies figuur van de kleaine tromme den at doar tegenin geet volgens t reuster wat hiereunter steet:

:|x . . . x . . . x . . . x . . . | 
:|. . . x . . x . . . . x . . x . |

Doar komt vake nog kleaine biejinstrumeanten bie.

As groondlegger van disse muziekstiel wörd meesttieds Lord shorty (offisjelen naam *Garfield Blackman*) an ewezen. Den köm in 1973 met t eerste sokanommer "Indrani".
Kampervene

**Kampervene** is n polder en veurmaolige gemeente in t zuden van de stad Kampen in de Nederlaandse provinsie Overiessel. t Be-eurt sinds 2002 tot de gemeente Kampen, toen de gemeenten Iesselmuden en Kampen samen-egaon bin. Tot 1937 was t n zelfstaandige gemeente. t Is ook de name van n klei-op-veengebied dät vanof ongeveer 1200 nao Christus ontgonnen is.

Kamperveen ef drie buurtskappen: De Zaande, Zuudeinde en Ogeweg. Disse buurtskappen ebben alle drie n eigen identiteit binnen de streek. Zuudeinde leunt meer op t kortbi'j elegen Oosterwolde terwiel De Zaande altied al ekenmärkt wördt deur zien ligging an de Ank, n ziedtakke van de rivier de Iessel. De Ogeweg ef, net as Zuudeinde, n kärke en n skole en ligt midden in de streek. Verspreid tussen disse drie kernen liggen veule boerenbedrieven die veural biesten olden.
Roonde van Fraankriek

De **Roonde van Fraankriek** (op zin Fraansk: **Tour de France** [], vake körtweg *De Tour* eneumd) is ne wielerwedstried den at vuur n groot deel duur Fraankriek geet. Samen met de Roonde van Italië en Spanje wörd t erekkend töt ene van de dree Grote Roondes.

De Roonde van Fraankriek is oontstoan in 1903, en wör doodestieds op ezat duur Henri Desgrange, den't heuwdredakteur was van t blad L'Auto. Hee har t idee van ene van zinne woarkleu, Georges Lefèvre, den't direkteur van de eerste Roonde wör. Seend dee tied is de Roonde oet egröaid töt belangriekste en meest earvolle joarlikse wielrenwedstried van de wearld.

De meeste Roondezeages stoat op naam van n Amerikaan Lance Armstrong, den't de roonde zeuwen moal op riege wun (1999-2005). Doarnoa komt twee Fraansken Jacques Anquetil en Bernard Hinault, n Belg Eddy Merckx, en Spanjool Miguel Indurain, dee't ne allemoal vief moal wunnen.

## Priesverdeling
De roonde besteet oet verskeaidene dagritten, de *etappes*. Den radloper den't de totale tied van dee dagritten t vlotste ofleg, wint de roonde. Den radloper den't gedoerende de Roonde boawenan in de lieste steet met de körtste dagrittieden, krig ne *gelle [[trui]]* an. n Gelle truidreager mut dus zorgen det he aait good met keump, aanders beent aandere renners um te vlot of, en is he zinne gelle trui wier kwiet.

Der zeent ook aandere truikluren te winnen: de *greune trui* is vuur n besten sprinter. Gedoerende de dagritten beent verskillende peunten te winnen duur te sprinten noar n bepoald peunt in n dagrit, of an t eande van zonnen dagrit. Wee't bie zulke sprints de meeste peunten haalt oawer de hele Roonde, mag de greune trui metnemmen noar thoes.

De doarde truikluur is de *bollekestrui*. Det is ne trui met rode stippen. Disse trui is vuur n besten klimmer. Op elken boarg woeras de radlopers tegenan mut is n antal peunten te winnen as ze doar as eerste ankomt. Nen froai stikken boarg leawert mear peunten op as n lecht heuwelken, en seend eankelte joaren wordt de peunten vuur n lesten boarg van elken dagrit verdubbeld.

De leste trui is de *witte trui*. Dee is vuur radlopers oonder de 25 joar oold dee't t heugst in de eandlieste stoat.

## Oetgoande verbeendige
* Offisjele webstea
Sukerjennigjen

**Sukerjennigjen** of **kamperfoelie** (*Lonicera*) is een geslach van slingerplaanteen en struken dat in Europa, China, Noordoost-Azië en in de Amerika veurkump. 't Geslach beheurt tot de kamperfoeliefemilie (*Caprifoliaceae*). De plaanten greuien um aandere plaanten en bomen hinne.

De bloemen hemmen veural 's avens een starke zeute geur. Ze bin der in verschillende kleuren, de roze-rooie en geel-witte koemen 't meest veur. De plaante ku-j makkelijk vermeerderen uut zoemer- of wienterstekken.

## Woordbetekenisse
De naam sukerjennigjen kump werschienlijk deurdat de geur 's avens beheurlijk zeut en stark is, en deurdat de bloemen een eetbaore zeute nectar anmaken. A-j de stengel van 't sukerjennigjen breken dan ku-j de zeute geur oek goed ruken.

't Sukerjennigjen, oek wè kamperfoelie eneumd, wönnen in sommigen dialekken oek wè *geitenblad* of *geitenklever* eneumd. Dat kump overene mit 't Franse 'chèvre-feuille', 't Duutse 'Geißblatt' en 't Italiaanse 'caprifoglio'. De naam kamperfoelie is een verbastering van de Italiaanse vorm.

De botanische naam *Lonicera* kump van de achternaam van de Duutse plaantkundige Adam Lonitzer.

## Klimmende soorten
* *[[Lonicera caprifolium]]* - 't gewone sukerjennigjen
* *Lonicera japonica*
* *[[Lonicera periclymenum]]* - 't wilde sukerjennigjen
* *Lonicera sempervirens*
* *Lonicera ×heckrotti* (*Lonicera americana* × *Lonicera sempervirens*)

## [[Greunblievend]]e struken
* *Lonicera fragrantissima*
* *[[Lonicera nitida]]* - 't Chinese sukerjennigjen
* *Lonicera pileata*
* *Lonicera korolkowii*
* *Lonicera ledebourii*
* *Lonicera maackii*
* *Lonicera morrowii*
* *Lonicera tatarica*
* *Lonicera xylosteum* - 't rooie sukerjennigjen
* *Lonicera syringantha*
* *Lonicera ×purpusii* (krusing *Lonicera standishii* × *Lonicera fragrantissima*)

## [[Nedersaksisch]]
* Stellingwarfs: *zoegepappe*
* Veluws:
** *kamperfoelie*
** *sukerjannegies* (Emst)
** *sukerjennigjen* (Nunspeet)
** *tutjes* (Barreveld)
** *handjeshout* (Niekark)
STD

**STD** kin verwiezen noar:

* Ôfkörten veur t Stadsgrunnegs

* Engelse ôfkörten veur Seksuweel Overdroagboare Mallade
* ôfkörten veur *standoard*
HGL

**HGL** kin verwiezen noar:

* Ôfkörten veur t Hoogelaandsters
* IATA-kode veur de vlaighoaven van Hellegolaand
* ICOA-kode veur Helgoland Airlines
* Ôfkörten veur t komputerspel Hell Gate London 
* Ôfkörten veur Hausgemeinschaftsleitung, vraaiwillege Kontrole-orgoan ien woonhoezen ien de DDR
OLD

**OLD** kin verwiezen noar:

* Ôfkörten veur t Oldambtsters
* Oxford Latin Dictionary

## Old
* t Tegenovergestelde van *nij* en *jong*
* n Ploats ien Hongaraai: Old (Hongaraai)
* n Ploats ien Engelaand: Old (Engelaand)
* Achternoam, zo as Lloyd Old
*Diarmuid Magorrian
WEK

**WEK** kin verwiezen noar:

* Ôfkörten veur t Westerkertiers
* *Windenergiekonverteur*, n duur woord veur/ onderdail van n Windmeulen

## Wek
* n Soedanees model: Alek Wek
Elvis Crespo

**Elvis Crespo** (Niej-Jork, VS, 30 juni 1971) is nen Amerikaans-Portorikaansen zänger den't vuural merenguemuziek maakt. Hee hef in t verleedn ne Grammy-pries ewunn en ne Latin Grammy.

Hee kreeg grote bekeandheaid met t nommer *Suavemente*, wat völle in diskotheekn en op latinfeeste dreeid wörd. t Nommer dut t ook in Europa nog aait good.

## Plaatnriege
Studioplaatn
*1998: Suavemente
*1999: Pintame
*1999: The Remixes
*2000: Wow! Flash
*2002: Urbano
*2004: Saboréalo
*2007: Regresó el Jefe

## Zeet ook
*merengue

## Oetgoande verbeendige
*Elvis Crespo op MySpace
Elvis Presley

**Elvis Aaron Presley** (8 januwoari 1935 - 16 augustus 1977) was ene van de bekeandste Amerikaanse zängers van t 20ste joarhoonderd. Hee is oet egröaid töt n begrip oawer de hele wearld, en vake is allene t neumn van zin vuurnaam al genog as t oawer um geet. Hee wörd vake de "King of Rock and Roll" (Keuning van de Rock en Roll) eneumd, of körtweg "de King". 

Hee wör geboorn in Tupelo, Mississippi, mer hee verhuuzn met t gezin noar Memphis in Tennessee doo't he 13 joar was. Hee begun met zinne zaankloopbane in 1954 doo't he strikt wör duur Sam Phillips, n baas van Sun Records, um t Afrikaans-Amerikaanse muziekgeluud bie n grötter publiek geleefd te kriegn. Presley wör biej estoan duur Scotty Moore op gitaar en Bill Black op basgitaar, en met mekaander veundn ze de muziekstiel rockabilly oet. Dit is ne saamnvlöaiige van countrymuziek en Rhythm en Blues. Duur Dries van Kuijk, better bekeand as Colonel Tom Parker, den't Presley zin optreadns regeln, kreeg Presley n kontrakt bie RCA Records. Presley zinne eerste plaat vuur dee moatskoppieje was "Heartbreak Hotel"; den köm oet in januwoari 1956, en wör nen grootn hit. Doarnöast wör he onmeundig bekeand duur zinne völle -en vuur dee tied oetbeundige- tellevisieoptreadns met zin nieje rock en rollgeluud. Hee wör doarduur onmeundig geleefd bie t grote publiek, mer kreeg ook nen kladn an t gat van det he zon lösbaandig figuur was. November 1956 dee hee met in zin eersten film Love Me Tender.

In 1958 mos hee oonder n deenst in t leager. Twee joar later gung he wieter met muziek maakn. Oet dee tied komt wat van zinne meest bekeande nommers. Hee gavn skoonwal mer weainig konsertn, en oonder leaidige van Kuijk deed he in de zestiger joarn nit völle aanders as metspöln in films en de muziek dr bie maakn, wat meesttieds nit heel best oontvöngn wör. In 1968 gavn he vuur tellevisie n rechtstreeks optreadn, woernoa't he völle an t toern gung, wat um de knippe good vuln. In 1973 gavn he t eerste rechtstreekse konsert wat wearldwied wör oet ezeundn. Det wör bekekn duur mear as 1,5 miljard leu. Presley gebreuk tevölle medisienn, woerduur't he aal ongezoonder wör. In 1977 köm he plots oet de tied. Hee was 42 joar.

Presley wörd ezeen as ene van de belangriekste figuurn oet de popkultuur van t 20ste joarhoonderd. Hee kon machtig völle met zinne stemme en har succes met verskeaidene stieln woereunter country, popballades, gospel en blues. Hee hef t grötste antal plaatn ooit verkocht as alleenwoarkenden artiest. Hee wun dree Grammy Awards mer wör veerteen moal as kaanshebber an edreagn. Doo't he 36 was kreeg he de Grammy Lifetime Achievement Award.

## Plaatnriege
### Plaatn op Nommer ene in de hitlieste

### Nommer Ene lösse nommers