open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iesselgouw

De **Iesselgouw**, in 1086 espeld as **Islegowe** (Oldsaksisch), eerder ok as **Iselgo** (Oldfries) en ok wal bekend onder de namen **Hisloa**, **pagus Hisloi** of **pagus Isloi** (Latien), was in de middelieuwen een Fraankische gouw an de Iessel. De belangriekste plaatse was Dèventer, daoras de bisschop van Utrecht een tiedlaank zien zetel had.

## Oorsprong
De gouw nuumt ze as eerste in een oorkonde van 29 juni 797, waorin een grootgrondbezitter verscheiden goederen weggef an de Sunte Salvatorkarke in Wichmond, waoronder onontgonnen laand in de bossen langes de *Hisla*; de eerste vermelding van de Iessel in de geschiedenis. De gouw zölf nuumt ze *Hisloi*.

## Grèenzen
Een diel lag an de westelijke oever, grèenzend an Felua (de Veluwe). In 't noorden grèensden de Iesselgouw an Salon; de grèenze leup van Rande oaver Holten en Westerflier naor Lochem. In 't oosten umvatten de gouw een diel van de latere Graofschop Zutfent. In 't zuden haj de Liemers, daoras de Iesselgouw een beste tied Hamalaand mit evörmd hef. Op 23 augustus 1046 schunk Hendrik III de IJsselgouw, of in elk geval 't diel ten noorden van de Dortherbeke (of *Honepe*) an 't Sticht Utrecht.

## Ende
De tegen keizer Hendrik IV opstaandige Egbert I van Meißen, die ok graof van Midden-Frieslaand was, geldt as de leste gouwgraof; die zien grondgebied in de IJsselgouw vervöl terogge an de kroon. Op 3 april 1086 dreug de keizer 't laand oaver an bisschop Koendert van Utrecht. Van toen ofan maakten 't gebied diel uut van 't Oaversticht.

## Uutgaonde verwiezing
* Kaorte van gouwen in de Lege Laanden in de 9e ieuw

## Bronnen
*Hove, J. ten i.o.v. Historisch Centrum Overijssel (2007), *Het Overijsselse Geschiedenisboek*, Zwolle: Waanders
*B.H. Slicher van Bath e.a. (1979), *Geschiedenis van Overijssel*, Zwolle: Waanders
Salon (gouw)

**Salon** was de name van een Fraankische gouw in 't westen van wat as now de pervincie Overiessel is. De grèenzen leupen waorschienlijk samen mit de Iessel, de Vechte, 't Zwarte Water (of-eleid van *[[Zwet (toponiem)|zwet]]*, wat grèenze beduudt), de Regge en de Skipbekke. Van Salon kump de hudige name Sallaand, die veur een groter gebied gebruukt wördt.

An de oaverkaante van de Iessel haj Felua (Veluwe); in 't noordwesten van Salon haj de gouw Swifterbant an de monding van de Iessel en 't Zwarte Water (in de vrogge middelieuwen is dizze gouw goeddiels weg-espuuld); ten noorden van de Vechte haj Treanth (Drenthe), in 't oosten haj Twente; tenslotte lag stroomopwaarts de Iesselgouw (Hisloa, Isloi). Urk was de graof van Salon ok de baos van.

't Gebied wördden vanof de 6e ieuw bewoond deur de Saksen; de dialecten die tègenwoordig wördt espreuken in Sallaand ('t Sallands) bint nog altied Nedersaksisch. Christelijke zendelingen hebt eperbeerd de bevolking te kerstenen, wat niet makkelijk verleup. Tiedens de Saksenoorlogen (772-804) wördden 't gebied onderwörpen deur de Fraanken en bi'j heur riek edaone as de gouw *Salon.*

## Uutgaonde verwiezing
* Kaorte van gouwen in de Lege Laanden in de 9e ieuw
Twente (gouw)

**Twente** vörmden in de Frankische tied een gouw, een gebied bestriekend det tègenwoordig roegweg de Nedergraofschop Benthem en 't oostelijke diel van Oaveriessel umvat. De name *Twente* kump waorschienlijk van de stam van de Tubanten.

## Vrogste schriefvörmen
De gouw heure wi'j veur 't eerst van in 797 as *pagus Northtuianti*. Ok in 799 wördt 't gebied nog *Norht-Tueanti* enuumd, mar in 851 *pagus Thuehenti* en in de 11e ieuw *Tuuente*, *Thuente*. Vermoedelijk kwaamp in dizze ieuw 't noordelijke diel van de gouw in de macht van de heren van de Graofschop Benthem.

## Ofbakening
De grèenzen van de gouw waren in 't noorden 't reviertien de Riest, det Twente van Drenthe scheidden, in 't zuden de gouw Hamalaand of de Graofschop Zutfent, in 't oosten de Graofschop Benthem (waorschienlijk strekten hum Twente hier töt an de Vechte uut), en in 't westen een diel van Hamalaand en Salon, daoras 't reviertien de Regge de gröppe vörmden. As toen nog heurend bi'j Twente wördt enuumd: in 799 Hasungum (de mark Hesingen, haalf Benthems) in 851 Wilshem (Wilsum in de Graofschop Benthem), en in 1131 Ulsnen (Uelsen in de Graofschop Benthem).

## Bestuur
Uut een brief van de Utrechtse bisschop Bernold (véur 1054) blik det toentertied een Godescalcus graof van Twente was (*"infra comitatum Godescalci comitis Thuente nuncupatum"*). Ok blik uut dizze brief det Gore, 't hudige Goor, as heufdstad gold.

## Bron
*Laurent Philippe Charles van den Bergh (1852), ''Handboek der middel-nederlandsche geographie'', Leiden: E.J. Brill

## Uutgaonde verwiezing
* Kaorte van gouwen in de Lege Laanden in de 9e ieuw
Aone

**Aone** (Nederlaands: *Ane*) is een buurtschop in de gemiente Hardenbarg in de Nederlaandse pervincie Oaveriessel. D'r woont zo'n 530 mèensen, waorvan zo'n 100 op 't dörp Aone zölf en de rest op 't laand in de bi'j Aone erekende buurtschoppen De Schans en Engelaand. Aone lig zo'n vief kilometer ten noordoosten van de stad Hardenbarg.

In 't laandschop hej verscheiden hallenboerderi'jen: dit type boerderi'je, det bestiet uut een middenbeuk mit ziedbeuken, is van architectonisch, cultuurhistorisch en laandschoppelijk belang. Ok hej d'r nog een meule, de Aonermeule.

## Bedrievigheid
De NAM hef d'r een antal putten waorin naor eerdgas wördt ezöcht.

## Geschiedenis
In 1227 versleug hier Roelfe van Coevern mit een legertien Drèenten de bisschop van Utrecht Otto van Lippe en zien bondgeneuten in de Slag bi'j Aone.
Boeddhisme

't **Boeddhisme** is 'n lewensbeschouwlike en rilligieuze streuming wölken volgns de overlevering is begunt bi'j Gautama Boeddha. Bi'j de boeddhisten giet 't der umme dat zi'j bevri'jd wödden wult uut de kringlope van de wedergeboorte en daormet nooit meer hoeven te lieden.

't Boeddhisme hef zich geliedlik an over aandre delen van Azië uutbreid, en hef 'n centrale rol espeuld in de spirretuwelen, culturelen en socialen ontwikkelingen van de Oosterse weerld. Teegnworig hef 't Boeddhisme weerldwied oongeveer 451 miljoen anhangers.


Al 't kwaoje gedrag uut de wege gaon,
't goeie ondernemmen,
de eigen geest ontwikkelen,
di-s de leer van de Boeddha's.

:Boeddha (Dhammapada vers 183)
Veurbi'j goed en kwaod

**Jenseits von Gut und Böse** (Nedersaksies: 'Veurbi'j goed en kwaod') is 'n filesofies boek, eschreevn deur de Duutse filosoof Friedrich Nietzsche in 1886. In dit boek gef e op 'n neutrale wyse, en zonder ienig verhaalliende, weer wat e dachten over moraal, de zeedn en zien weerldbekiek. Wat der uut ekommn is, is 'n wat ingewikkeld boek wat e schreevn zo as e ok dachten. Wat wal te markn is an de chaotiese schriefwieze in dit boek.

In dit boek maakt e 't hele morele syteem van de kristlike, West-Europese zeedn met de grond vlak. Wat hi-j ok nie veur et lest zol doen, want in de warkn hiernao giet e der allinnig mar verder op deur. 't Eerste heufdstuk endigd ok met 't idee dat de hudige zeedn niks te weerd bint.

*Andrerseits: ist man einmal mit seinem Schiffe hierhin verschlagen, nun! wohlan! jetzt tüchtig die Zähne zusammengebissen! die Augen aufgemacht! die Hand fest am Steuer!—wir fahren geradewegs über die Moral weg, wir erdrücken, wir zermalmen vielleicht dabei unsren eignen Rest Moralität, indem wir dorthin unsre Fahrt machen und wagen,—aber was liegt an uns! Niemals noch hat sich verwegenen Reisenden und Abenteurern eine tiefere Welt der Einsicht eröffnet.*

Vertaling:

*Aanderzieds: bint de luy now ienmaol met zien skip hier terechte kommn, noh! alloh! Noe de taandn stewig op mekare! de oong'n oopn! de haandn vaste an 't roer! - wi-j vaort rechtsreeks over 't moraal hen, wi-j verpletterd, wi-j drukt de bulte plat, en doarbi-j verbrîezelt wi-j messkien nog 'n restaant van oonsr eing'n moraal umda'w der overhen dörft te voarn, - mar wat maakt oons dat uut! Geniene hef zich veur roeklooze reizigers en avonturiers 'n diepere weerld van inzichn oopnd.*
Guldensporenslag

De **Guldensporenslag** vund plaats op 't Groeningheslagveld bi'j Körtriek op woensdag 11 juli 1302 tussen milities van de Graofschop Vlaandern en 't leger van de keunink van Fraankriek. De slag was in militair opzicht opmarkelijk, umdet piekeniers en boogschutters in staot bleken een ridderleger onder de kni'je te kriegen. Dit was daormit aans nog niet 't ende van dizze ridderlegers, zoas onder meer bleek bi'j Kassel (1328) en Westrozebeke (1382).

In historiografisch opzicht is de slag van belang deur de rolle die dizze vanof de 19e ieuw speulden in de Vlaamse bewustwörding en de gruui van de Vlaamse Beweging. Hierbi'j raakten de feodaole, sociaole en economische redens op de achtergrond en kreeg 't conflict een nationaol kerakter. Een belangrieke bi'jdrage an de mandielige bewustwörding van dizze gebeurtenis in Vlaandern leverden ok Hendrik Conscience mit zien roman De leeuw van Vlaanderen (1838), die een geromantiseerd bield van dizze stried gef.

De oaverwinning op 't starkste ridderleger van Europa deur voetvolk betiekenden 't begun van 't einde veur ridders as militaire kaste. Dit hef ok socioale effecten in hiel Europa ehad. Een vergeliekber waopenfeit, allewal op kleinere schaol, had eerder plaatsevunden toen in de Slag bi'j Aone (1227) een leger opstaandige Drenten 't ridderleger van de bisschop van Utrecht uutmoordden.
Zwartewatersklooster

**Zwartewatersklooster**, ok **t Klooster**, is een buurtschop in de gemiente Zwattewaeterlaand, in de Nederlaanse perveensie Overiessel. De buurtschop lig in de Kop van Overiessel en hef de naeme van et klooster dat daor in de middelieuwen lag. De buurtschop hef een stok of vuuftien huzen en zo'n veertig inwoners.

## Ligging
De buurtschop lig rond de gelieknaemige weg, ten zuudoosten van De Sluus, ten noorden van Asselt, ten oosten van et Zwarte Waeter en de perveensiaole weg N331 (De Sluus-Asselt) en ten oosten van de buurtschop De Velde. Geografisch bekeken is Zwartewatersklooster een esdörp, elegen op een olde oeverwal van et Zwarte Waeter. In et oosten greenst de buurtschop an et netuurgebied de Olde Maoten in de gemiente Stapperst.

## Geschiedenis
Et Zwartewaterklooster of Mariënklooster was een nonnenklooster dat in et jaor 1233 losedaone wodden as boetedoening veur de in 1227 in de Slag bi'j Aone ommekomen bisschop van Utrecht, Otto van Lippe. Op et end van de 16de ieuw, toe as et kloosterleven deur de Riffermaosie tot een ende ekomen was, hebben ze et klooster ofebreuken.

Töt 1811 völlen de buurtschoppen Zwartewatersklooster, Kievitsnest en De Velde onder et Scholtambt Asselterkarspel. In dat jaor wodden ze bi'j de gemiente Asselt edaone. In 1818 wodden ze daorvan ofesplitst en kwamen ze onder de gemiente De Sluus te valen. Bi'j de opheffing van die gemiente in et jaor 2000 kwamen ze bi'j de ni'je gemiente Zwattewaeterlaand.

De buurtschop Zwartewatersklooster vaalt now, ok veur de postadressen, onder et dörp De Sluus. Hoe dan ok vienen de bewoners van De Velde en Zwartewatersklooster heurzelfs gien Sluzigers of Asselters: de beide buurtschoppen hebben heur eigen identiteit.

## Bronnen
*Plaatsengids.nl over Zwartewatersklooster
Venlo

**Venlo** is een stad en gemiente in 't noordelijke diel van de Nederlaandse pervincie Limbörg. De stad hef 39.115 inwoners (per 2012, bron: CBS).

Venlo lig an een bochte in de Maos en hef een historisch centrum, al bint deur bombardementen in de Tweide Wereldoorlog en deur sloop kört d'rveur en d'rnao veul middelieuwse gebouwen verleuren egaone. 't Stadhuus uut 1597 stiet d'r nog. De stad is bekend um zien *vastelaovend* (carnaval).

Venlo is een haandels-, vervoers- en industriestad. De stad is 't centrum veur de wiede umtrekken en ok een koopcentrum veur 't naobernde Duutse Ruhrgebied. De gemiente Venlo grèenst an de Duutse districten Kleef en Viersen.

Qua industrie wördden de stad veural in de vervoersbranche an 't begun van de 20e ieuw groot, deur de strategische ligging an de laandsgrèenze en op een krusing van de Maos en 't spoor. D'r is een goeie verbinding mit de Duutse A61 (de Linksrheinische Autobahn) en de A40, richting Duisbörg. De Maos hebt ze een steugien in mindere maote gebruukt as vervoersaoder, mar sinds de bouw van een barge-terminal is 't vervoer oaver de Maos veur Venlo weer in opkomst.

## Kernen

## Buurgemeenten

## Kunnigheid
*Jolande Sap, politica van GreunLinks
*Geert Wilders, politicus van de PVV
Pebliek domein

Warken in 't **peblieke domein** bint warken waorvan de intellectuele eigendomsrechten bint verleupen, niet meer geldig bint of niet van toepassing bint. Veurbielden bint 't wark van Shakespeare en Beethoven, de mieste vrogge stomme films, de formules van de Newtoniaanse netuurkunde en de patenten op 't gemotoriseerde vliegen. De term wördt gewoonlijk niet gebruukt as de schöpper van een wark daor nog een bepaolde maote van recht op hef: in zokke gevallen wördt ezegd det 't wark een licensie hef, of mit toestemming gebruukt wördt.

In informeel taalgebruuk slat 't peblieke domein op warken die pebliek beschikber bint, intied det de formele term slat op warken die *gien* privé-eigendom kunt wèzen of die *wal* pebliek eigendom kunt wèzen. Umdet rechten per laand of rechtsgebied bepaold wördt, kan 't wèzen det d'r in een bepaold rechtsgebied rechten geldt op een bepaold wark en in een aander rechtsgebied niet. Sommige rechten mut per laand vastelegd wörden; 't ontbreken van zokke registratie in een laand waor dit opgiet gef dan an det 't wark in 't peblieke domein heurt.
Venray

**Venray** (Limbörgs: *Venroj* of *Rooy*) is een plaatse en gemiente in de Nederlaandse pervincie Limbörg. In de stad woon't zo'n 30.000 mèensen. Venray is nao Venlo de tweede stad van Noord-Limbörg, en de plaatse speult een belangrieke rolle in de regio.

Venray is pas in de 20e ieuw töt stad uutegruuid; daorumme hef 't een echte dörpskern en een bescheiden karke. De contreien ten zuden van Venray bint aordig bosriek: daor lig 't Nationaol Park De Groote Peel.

## Oaverige kernen

Ten noordoosten van Venray lig 't natuurgebied Boshuzerbargen.
Bregje Heinen

**Bregje Heinen** (n 5den meart 1993) is n model oet Borkulo oet n Achterhook. 

Hee wör oontdekt via hyves duur n Amsterdams modelnburo. Augustus 2012 wör bekeand at he t gezichte geet wordn van Victoria's Secret, ene van de bekeandste lingerie-weenkels van de wearld. Doar was he al länger in dienst en leup he modeshows en was he te zeen in reklames van t oondergoodmoark, mer non is he promoveerd ewördn as ne *Victoria's Angel*, wat inhoold at he mear op de vuurgroond keump.

## loopbaan
Heinen steund met 17 joar al op de vuurkaante van de Duutse *Elle*. Wieders steund he ook nog in de *Vogue*, *Grazia*, *Blend* en *MOOD*. Hee leup shows vuur *Replay*, *Super Trash* en *Claes Iversen*, mer ook internasjonale haute couturemoarkn wusn um al te strikn, zo as *DNKY*, *Rodarte*, *Ports*, *Dolce&Gabbana*, *VPL*, *Versace* en nog ne hele riege mear.

Doarnöast steund he ook nog op de vuurkaante  van o.a. *Flair*, *Elle*, *Vogue* en *Jackie*.

Heinen hef ook al es met edoan in ne videoclip van n bekeandn Amerikaansen band Maroon 5.
Heinen wont rechtevoort in Niej-York.

## Liefbeskriewing
Heinen hef blaauwe oogne, bloond hoar, en is 1.75 laank. Hee hef ne börstumtrek van 76 cm, n middel van 59 cm en bie de hupn is he 85 cm van umtrek.
1340

## Gebeurtenissen
* 7 juni - Rotterdam krig stadsrechten van graof Willem IV van Hollaand en Zeelaand
Biermerk Brand opgericht

## Geboren
* 20 augustus - Geert Grote, diaken, godgeleerde, schriever, kloosterhervörmer en boeteprediker
* rond 1340 - Johannes Cele, onderwiesverni'jer en rector van de Latiense skole in Zwolle

## Uut de tied
* …
1472

## Gebeurtenissen
* …

## Geboren
* …

## Uut de tied
* 25 juli - Thomas a Kempis, augustiener kanunnik, schriever, aoverschriever en mysticus
1932

## Gebeurtenissen
* 4 febrewaori - Japan bezet Harbin in China
* 10 meie - t Wilhelmus wörd t Nederlaanse volkslied
* 28 meie - De Ofsluutdiek wörd eslötten

## Geboren
* 22 jannewaori - Gerard Nijenhuis, schriever in 't Drèents en Nederlaands

## Uut de tied
* …
Kasjaka

Ne **Kasjaka** (Ook vake **Kosika**, **Aslatua**, **Asalato**, **Televi** en nog völle mear naamn neumd) is n van oorsproonk West-Afrikaans slagwoarkinstrumeant. t Besteet oet twee bällekes (kalebäskes van n swawaboom) an n töwken, met doarin opdreugnde zöadkes of keikes. t Ene bälleken wörd lösjes tusken n doem, wiesvinger en middelvinger eheuldn, terwiel t töwken tusken wies- en middelvinger duurlöp. Duur t aandere bälleken um n haand hen en wier te slingern, raakt beaide bällekes mekoar, wat n klaknd geluud gef. De zöadkes in de bällekes ruust met elken beweaging, wat t geluud gef van maracas. Duur met n peenk en reenkvinger t slingerbälleke op te vangn kö'j t klakn ofwisseln. Duur met twee kasjaka's te spöln, kö'j ingewikkelde ritmiese patroonn maakn.

t Instrumeant is vuural in Afrika bekeand en völgebroekt. t Is ja n goodkoop spölledeenk, woer'j oe met n betn oefening toch deagelaank met köant vermaakn. Doarnöast is t ook in Japan onmeundig geleefd ewördn, en doar hooldt ze dr hele wedstriedn met.
Geleuven (gedrag)

**Geleuven** is 'n psychiese toestaand woarin 'n meanse onder bepoalde veurweerden 'n bepoalden bewering veur woar wil nemmen. Geleuf en geleuven bint tarms die op 'n bepoalde meniere wel met mekare te maken hebt, maar doar giet 't artikel later op verder.

D' eersten betekkenisse van geleuven is de anname dat iets woar of nie woar is. Geleuven in dizze zinne is as 'n inschatting die ienene maakt dat 'n bewering met 'n zekeren woarschienlikheid woar of onwoar zollen kunnen wèèn. Dizze woarschienlikheid is in 't geval van 'geleuven' groter as wenneer men 'gien idee' hef, en kleaner as wenneer men iets 'zeker wet'. Dizze woarschienlikhèden wöd deur luu persoonlik toe-ekend. In dizze betekkenisse van geleuven geldt dus dat ter gien zekerheid is oaver 't geval.

'n Tweeden betekkenisse van geleuven is 't hebben van vertrouwen of oavertuging in 'n verwachting in iets of ienene, wat beveurbeeld töt uuting kump in de uutsprake "zi-j geleuft in mi-j". In dizze betekkenisse giet 't dus umme 'n persoonliken overtuging dat iets zo is, giet gebeuren of vastestiet. Geleuven is dan vertrouwen en vervoolgs stellen dat iets zo is.

Geleuven is 'n algemien begrip, dat vake in verbaand ebrach wödt met rilligie. Maar men kan nöas 't geleuven in God, ok geleuven in beveurbeeld parrenormale verschiensels, zolaank zuk soort zaken nie vastestiet. Wèten en geleuven (in de zinne van overtuging en vertrouwen) goat vake saam, en stoat nie in tègenstelling töt mekare. Geleuven en weten in de betekenisse van 'n wetenskaplik bewezen waorheid of onwaorheid stiet echter vaker teengnover mekare. As 'n feit bewezen is ('de aarde is rond'), is 't muuilik te geleuven in 't teengndeel dervan.

Wenneer men deankt dat men iets wet is der vake ok 'n illement van overtuuging of geleuven anwezig, dat men echter manks nie graag wil erkennen. Men is manks eneigd 'n eangn menings zo objektief meuglik te wullen ziene, waorbi'j 't anwezig ween van geleuf of vertrouwen in de eangn mening 't objektieven kerakter dervan vermindert, en daorumme veur de butenweerld onweanslik is. 't Sprek veur zich dat iene arns in kan geleuven zunder dat der veur dit geleuf (wetenschaplik) bewies bestiet, net as dat men kan deanken iets te weten, maa 't desondaanks toch fout hef.

Geleuven (in de betekenisse van overtuging) kan 'n zekere exklusiviteit inhoalden. Geleuven in 't iene slöt immers 't geleuf in iets wat daormet in teengnsprake is, van nature uut.
Marc Houtzager

**Marc Houtzager** (* 9 januarie 1971 Rouvaene, Aoveriessel) is nen nederlaandsen rieder in de peerdesport, in t onderdeel springen. Op 6 augustus 2012 hef e met t Nederlaandse laandenteam zilver ewonnen op de Olympiese zommerspöllen 2012. Nao de series stond t team samen met Groot-Brittanie op de eerste plaatse, waordeur der ne 'barrage'/'jump off' neudig was. Disse worden verloren waordeur t team zilver haalden.
Sanne Nijhof

**Sanne Nijhof** (20 oktober 1987) is n model oet n Ham in Tweante.

## Duurbraak
2006 wun Nijhof de eerste riege van de tellevisieverkiezige *[[Holland's Next Top Model]]*, woerbie't de heuwdpries n kontrakt was bie t buro Max Models vuur 50.000 euro en ne foto op de vuurkaante van t blad Glamour. Ook hef he oet naam van Neerlaand met edoan an de internasjonale modelnwedstried *[[Supermodel of the World]]* van t modelnburo Ford, den't he op n 17den jannuwoari 2007 wun. De pries besteund oet n kontrakt met Ford Models vuur 250.000 dollar. Oonderwiel skeaidn he dr oet bie Max Models en begun bie *Wilma Wakker Model Management*, mer ook doar is he seend november 2010 nit mear bie. Woerumme at he stopn bie Max Models is nit dudelik.

## Perseunlik
Nijhof dut rechtevoort wier studeern en is doarumme n zetjen oet eskeaidn met modelnwoark. Wieders dut he gearne peardriedn en weenkeln.
 
## Loopbaan
### Modelnburo's
Huudig
*Fresh Model Management - Hoofddorp
*Stockholmsgruppen Models
*Mannequin Studio - Singapore
*IMG Models - Milaan
*Mega Model Agency - Berlien

Vroger
*2008 - 2011 Group Model Management - Barcelona
*2008 - 2011 Wilma Wakker Model Management - Amsterdam
*2006 - 2008 Max Models -Rotterdam

### Adverteansies
*Maybelline

### Vuurkaantn van blaadn
**Glamour* - December 2006 (Neerlaand)
**Style* - April 2011 (Singapore)
**L'Officie* - Mei 2011 (Singapore)
**Qvest*- September 2011 (Duutslaand)

## Woarkmappe
Sanne Nijhof woarkn vuur blaadn as Beau Monde, Glamour, ELLE en MarieClaire, deed shows loopn vuur o.m. Tommy Hilfiger en woarkn as model vuur Maybelline en Swarovski

## Verwiezingn
Snorri Sturluson

**Snorri Sturluson** (1179 - 23 september 1241) was nen Ieslaandsen geskiedkeundigen, dichter en politikus. Hee wör tweemoal ekeuzn as rechtsprekker in t Ieslaandse parlemeant, t Althing. Hee skreef de *[[edda|Verhaal-Edda]]* of *Jongere Edda*, wat besteet oet *[[Gylfaginning]]* ("t Bedrog teegn Gylfi"), n verteelsel oet de Noordse mythologie, t *[[Skáldskaparmál]]*, n book met dichterlik sproakgebroek, en de *[[Háttatal]]*, ne lieste met dichtvörme. Hee skreef ook de *[[Heimskringla]]*, ne geskiedenisse van de Noorske keuninks, wat begun met legendeverhaaln in de *[[Ynglinga saga]]* (De jongelinkssaga) en löp zo duur de geskiedenisse van vrog-Middeleews Skandinavië. Snorri wörd ook vake zeen as de skriewer van de *[[Egil's saga]]*, umdet doar de stiel en skriefwieze an völle op lik. 

As geskiedkeundigen en mythograaf is Snorri opmoarkelik, umdet he in de Verhaal-Edda t idee neumt det mythologiese goodn ooit as meanskelike kriegshearn en keuninks begunn, woervan't de begreafplekn zik oontwikkelt as anbedingsplekn. Wonnear't leu n doodn kriegshear anroopt as ze in de stried goat, of n doodn keunink as ze t zwoar hebt in t leawn, begeent ze t figuur te verearn. Noa nen zet wörd den keunink of kriegshear allenig nog as god hereenerd. Snorri kömn doarbie met t idee det as stamn wint van aandern, ze öare oawerwinning köant verkloarn duurdet öare goodn met dee van de verslaagnen vöchtn.
1179

## Gebeurtenissen
* …

## Geboren
* Snorre Sturluson, Ieslaands geskiedkeundige, dichter en politikus

## Uut de tied
* …
1241

## Gebeurtenissen
* Lübeck en Hambörg vormt ne alliantie: anvang van de Hanze

## Geboren
* 4 september - Alexander III van Schotlaand, Schots koning

## Uut de tied
* 22 augustus - Paus Gregorius IX
* 23 september - Snorre Sturluson, Ieslaands geskiedkeundige, dichter en politikus
Evangely når Filippus

**Filippus Evangely** of **Evangely når Filippus** is een old gnostisk geskrivt, wülke uut ende  van de veerde ewye of begün vyvde eywe kümt, en wülke sy samen hebbet evünden med 51 andere boken, up Nag Hammadi. Dit is eyne van de verlöären evangelys, de olde geskrivten dee döär de katolyke karke van et vrogge christendom verkettered en vernetiged bint. Up enkelen nå dan. Et evangely besteyt uut vöäle wysheidsspröäken, disse wysheid sol van Jezus Christus of ekummen weasen. 

In dit vrogkristlike wark steyt de brülfte in et middenpünte: Et brülftevertek wår een menske sich med syn godsvlamme samen kümt; et deepste innerlik van een menske samen kümt med Christus.

De evünden geskrivten up Nag Hammadi bint een 52 teksten, en dissend  waren verpakked in darteen papyrusboken. Et Filippus Evangely was verpakked samen med et Tomas Evangely en noch vyve andere warken in de tweyde band.

Et Filippus Evangely is eskreaven in et koptisk, mar wårskynlik is dissend wear vertaled vanuut et greeksk, mar lüde denket ouk dat de skryver weat ehad hebben mütten van et arameesk. Ouk nemmet lüde an dat et van Syrie vandån is. Et hevt ouk vöäle gelykenisse med valentiniaansk-gnostiske denkwyses en dårümme is et een readen ümme de originele skryverye, in et greeksk, te dateyren in de tweyde hälvte van de tweyde eywe, of noch heyl misskyn vrog in de darde eywe. Et is düs neet so as et Tomas Evangely dat et een vrogge brunne is oaver Jesus; ümdat Tomas eyrtyds eskreaven is as al de boken uut et Nye Testament.

## Inhold
Et evangely (oldsassisk: godspell) besteyt uut een 100 en 1 mål wysheidspröäken, wülken neet rap te begrypen bint, en heylemåle is een bepålde gnostiske weaten en meditaty nöydig. De uutspråken, of stükkyns, wördet ouk wal 'logions' enöömd. De tekste wörd wal et Filippus Evangely enöömd, mar de eynige mål dat Filippus der in vöärkümt is in logion 72 (vandår de benaming van Evangely *når* Filippus). Et mystery van et brüüdsvertrek steyt in et middenpünte in dit vrogchristlike wark, sy vereyniged ouk Kristus 'Adam' en 'Eva' in et geystelike brüüdsvertrek, symbool van de hereyniging van een menske med syn godsvlamme. Ouk hevt Maria van Magdala een wat mål een düdelike rolle, wat ouk typerend is vöär de gnostiske boken, want de karke hevt höyr ait vord emüvveld en höyr verdrüngen töt eyne wülken sy volgens de vrogge christenen en gnostiken neet was, algemeyn wörd sy beskouwd as eyne van de tröywste leyrlinge van Jesus, en in mangsmålske teksten kümt sülvs in vöär dat Jesus en Maria van Magdala mekander küsset.
Ranomi Kromowidjojo

**Ranomi Kromowidjojo** (Sauwerd, 20 augustus 1990) is ne Nederlaandse zwemster. Zee hef dree maol gold ewonnen op de Olympiese Spöllen (1x in 2008, en 2x in 2012) en worden zes maol weerldkampioene. Op t moment is zee olympies kampioene op de 50 en 100 meter vri'je slag. Daornoast hef ze op de Olympiese spöllen in 2012 zilver ewonnen op de 4x100 m wisselslag.
1685

## Gebeurtenissen
* …

## Geboren
* 23 febrewaori - Georg Friedrich Händel, Duuts/Engels komponist en dirigent († 1759)
* 21 meert - Johann Sebastian Bach, Duuts komponist en organist († 1750)

## Uut de tied
* …
1750

## Gebeurtenissen
* 20 meie - Een groot deel van Eanske wodt deur braand verwoest

## Geboren
* …

## Uut de tied
* 28 juli - Johann Sebastian Bach, Duuts compenist en orgenist
Volendams

't **Volendams** is een Waterlaandse taalvariaant, espreuken in 't Noord-Hollaandse dörp Volendam.

Veur Nederlaandssprekenden van buten 't dörp is 't knap lastig um 't zuvere Voldendams te begriepen. Ok sprekers van aandere Waterlaandse variaanten viendt 't nog niet zo makkelijk. De letter *h* wördt niet uutespreuken (waoras dit wal gebeurt, is det invloed van 't Standerdnederlaands). Aj in 't Volendams praot oaver iets wat ankomen donderdag giet gebeuren, zeg ie miestal: *Et gait een donderdag gebeure* (vergeliekt Stellingwarfs* Et gaot 'n donderdag gebeuren*). Ie kunt 't miestal goed heuren as een Volendammer Nederlaands praot, en aansumme kuj 't ok goed heuren as iene van buten (of *jas*, zoas de Volendammers mèensen nuumt die niet op 't dörp bint geboren) Volendams perbeert te praoten.

't Volendams hef zien unieke kerakter te daanken an 't isolement daoras 't dörp ieuwenlaank in lag. Hierdeur kunden veul typische klaanken ontstaon, zoas de geronde *eu* veur de gewone Hollaandse *eej* en de wiede *ai* veur *eê*. D'r bint, krek as in 't Enkhuzens, een bult invloeden uut de taalvariaanten van aandere vissersplaatsen rond de vroggere Zuderzee. Slim bezunder is 't veurkomen van umlaut in de verkleinwoorden: 't Voldendams is de ienige Hollaandse/westelijke taalvariaant daoraj det in vienden (*pot*-*pötje*). Dizze vrömdigheid mient ze det in de 19e ieuw mit-ebrocht is deur kattelieke ni'jkomers van Schoklaand, die nao de ontruming van heur eilaand in 1859 naor Volendam verhuusden en 't Schokkers mitbrochten.

Een woordenliesien:
**Volendams - Zuudwest-Zuud-Drèents**
* nair - naor
* nai - nee
* bedakke - pech (hebben)
* ailegoar - hielemaole, kats, altegare
* verom - weerumme
* allegoar - allemaole, altegare
* Volledam - Volendam *(uutspraoke Voolndam)*
* Aidam - Edam
* gemiente - gemiente
* usters - klompen
* bab - grofva, opa
* ooitje - oma *(vrogger* ote, otien*)*
* skoer - scholder
* ien - iene
* twai - tweie
* vurtien - veertiene

De Volendammers Dick Brinkkemper en Klaas Karregat hebt zo'n 2500 woorden en uutdrokkingen in 't Volendams verzameld, plus verhaalties en liedties in 't Voldendams. Wieder verzamelden ze veurnamen, achternamen en de in Volendam belangrieke bi'jnamen. Dit alles hebt ze bi'j mekare brocht in 't boek *t Volledams deujr de jaojre eujn*. Ok boekhandelaar K. Simons legden een verzameling Volendamse woorden en uutdrokkingen an en maakten daor end jaoren tachtig een boekien van.

## Uutgaonde verwiezings
* twee Biebelteksten in 't Volendams
* 1000 Volendamse woorden en uutdrokkingen
* 't Volledams deujr de jaojre eujn
* geluudsfragmenten Nederlaandse dialecten, waoronder Volendams
Overisel

**Overisel** is een plaatse (bestuurlijk georganiseerd as *[[civil township]]*) in Allegan County in de Amerikaanse staot Michigan. Op 't dörp is de wiskundige George David Birkhoff (1884-1944) geboren, 't miest bekend um zien 'ergodische theorie'.

Overisel is enuumd naor de Nederlaandse pervincie Oaveriessel. In de umgeving van Overisel hej veul plaatsen die naor Nederlaandse pervincies en dörpen enuumd bint, umdet in de 19e ieuw veul Nederlaanders naor die regio emigreerd bint.

Bi'j de bevolkingstelling van 2000 had Overisel 2594 inwoners. 't Grondgebied beslat 93 km2, allemaole laand.

## Verwiezingen
*Walter Romig (1986), *Michigan Place Names*, Detroit: Wayne State University Press

## Uutgaonde verwiezing
* Overiseltownship.org - Webstee van Overisel Township
Thomas Ainsworth

**Thomas Ainsworth** (22 december 1795, Bolton Le Moors, Verienigd Keuninkriek - 13 febrewaori 1841, Wierden) was een Britse industrieel en de grondlegger van de Twèentse textielindustrie.

Ainsworth warkten een steugien bi'j 't staolbedrief Cockerill in 't Belgische Seraing; ok warkten e in 't westen van Nederlaand. Vanof 1831 voerden e in oost-Nederlaand en Westfaolen opdrachten uut. Een toevallige ontmoeting in Hengelo mit Willem de Clerq, secretaris van de Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM), leidden töt de oprichting van een weefschoele in Goor in 1833, waoroaver Ainsworth de leiding kreeg (töt 1836). An Twèentse wevers wördden in rap tempo eleerd te warken op Calicot-getouwen mit een verbèterde snelspoel. Al vlogge wördden d'r ok weefschoelen lösedaone in Deepn, Eanter en Holten.

De textieltechnicus Ainsworth begunden pruven te nemen mit nog fienere soorten ketoen zoas drokketoen en cambric. De NHM vreug hum een modelweveri'je en vlasspinneri'je te stichten ecombineerd mit een agentschop. Zien keuze völ op de umgeving van 't kruuspunt van de straotweg van Zwolle naor Almelo mit de revier de Regge. In een directievergaderige wördden veur dizze plek een name uuteprakkezeerd: Nijverdal. De bedrievigheid zol uutgruuien töt de tègenwoordige plaatse mit dizze name. De eerste stien veur 't febriek wördden elegd op 14 meie 1836.

Ainsworth kwaamp te wonen in de körtbi'j elegen olde havezate De Eversberg. Daor kwaamp e in 1841 onverdachts uut de tied. Hi'j wördden begraven in Goor, daoraj zien grafmonement - deur de plaatselijke bevolking uut daankberheid op-ericht - nog altied kunt vienden op de olde gemientelijke begraafplaatse an de Laarstraote - Heman Heijermanstraote.

## Rifferenties
*Ainsworth en zien graf op www.dodenakkers.nl
*Een brief van Ainsworth op de webstee van 't Nationaal Archief
1933

## Gebeurtenissen
* 15 febrewaori - Prissedent Franklin Roosevelt ontsnapt krap-an an een moordanslag
* Anvang van Nazi-Duutslaand
** 1 febrewaori - Eerste toespraak van Adolf Hitler via de zenders van de Duutse umroep
** 27 febrewaori - De Rieksdag, t Duutse parlementsgebouw, wonnen in fik esteuken
** 14 juli - In Duutslaand wonnen alle politieke partiejen behalve de NSDAP verboden

## Geboren
* 20 meie - Johan Gigengack, skriewer in t Tweants
* 5 september - Jacob Roelof Zijlstra, Nederlaands dichter, schriever en predikaant

## Uut de tied
* 8 september - Koning Faysal van Irak
1955

## Gebeurtenissen
* 3 meert - Elvis Presley verschien veur t eerst op de (Amerikaanse) tillevisie.
* 9 meie - West-Duutslaand treedt toe tot de NAVO
* 14 meie - Acht Oost-Europese lanen richten t Warschaupakt op as verdediging tegen de NAVO
* 15 meie - Oostenriek herkriegt zien soevereiniteit nao de bezetting deur Nazi-Duutslaand en de allieerden
* 5 november - Oprichting Dialektkringe Salland en OostVeluwe
* Opstelling Vosbergenschriefwiese
* Opgraving van de boot van Pes, de oldst bekende boot ter wereld

## Geboren
* 6 jannewaori - Rowan Atkinson, Engels acteur en komiek
* 30 augustus - Helge Schneider, Duuts muzikaant, skriewer en akteur

## Uut de tied
* 11 meert - Alexander Fleming, Britse wetenschopper, ontdekker van penicilline
* 18 april - Albert Einstein, Duuts theoretisch natuurkundige
* 9 juni - Cornelis Jetses, Nederlaands illustraotor
1811

## Gebeurtenissen
* Napoleon veurt gemienten, rechtbaanken en de burgerlike staand in
* Opheffing van de universiteit van Harderwiek

## Geboren
* 20 meert - Napoleon II
* 17 oktober - Albertus van Raalte, gereformierde dominee en emigraantenleider

## Uut de tied
* …
1876

## Gebeurtenissen
* 7 meert - Alexander Graham Bell krig t patent op de tillefoon

## Geboren
* …

## Uut de tied
* 27 juli - Albertus van Raalte, gereformierde dominee en emigraantenleider
1841

## Gebeurtenissen
* 26 jannewaori - t Verenigd Keuninkriek bezet Hongkong

## Geboren
* …

## Uut de tied
* 13 febrewaori - Thomas Ainsworth, grondlegger van de Twèentse textielindustrie
Skoonebeek

**Skoonebeek** (ok: **Aold-Skoonebeek**) is een dorpie in de gemiente Emmen, pakweg twintig kilemeter bezuden 't centrum van Emmen.

Het dorpie is veural bekend deur zien ölliepompen, de zo'eheten jaoknikkers.
William Shakespeare

**William Shakespeare** (Stratford-upon-Avon, 26 april 1564 (edeupt) – aldaor, 23 april 1616) was een Engelse tenielschriever, dichter en acteur. Hi'j wördt deur veulen eziene as de grootste schriever in de Engelse taal, niet alleen wegens de kwaliteit van zien wark, mar ok wegens zien gloepense invloed op de taal: honderden woorden, uutdrokkingen en citaoten die nog altied gebruukt wördt, bint an hum toe te schrieven.

Hi'j wördt vaak de nasjenale dichter van Engelaand en de *Bard of Avon* enuumd. Zien oavereleverde warken, waoronder een antal samenwarkingen, bestaot uut ongeveer 38 tenielstokken, 154 sonnetten, twee lange verhalende gedichten en verscheiden aandere gedichten. Zien tenielstokken bint in alle grote talen vertaald, en wördt vaker espeuld as wie zie warken dan ok.

Shakespeare is geboren en op-egruuid in Stratford-upon-Avon. Op 18-jaorige leeftied trouwden e mit Anne Hathaway, mit wie e drei kiender kreeg: Susanna en de tweeling Hamnet en Judith. Tussen 1585 en 1592 begund'e een succesvolle loopbaan in Londen as speuler, schriever en iene van de eigenaars van 't tenielgezelschop de Lord Chamberlain's Men, later bekend as de King's Men. Rond 1613 - toen as e 49 was - mut e naor Stratford teroggekeerd wezen; d'r bint gien tenielstokken van nao det jaor van hum bekend. In 1616 kwaamp e daor uut de tied.

D'r is niet slim veul documentatie oaver zien privéleven, en d'r wördt aalgedurig drok especuleerd oaver zaken as zien uterlijk, geaordheid en geleuf, en of zien warken lichtkaans deur aandern bint eschreven.

't Leeuwendiel van zien oavereleverde wark schreef Shakespeare tussen 1589 en 1613. Zien vrogge tenielstokken bint veural bliedspeulen en historiespeulen, genres die e tegen 't end van de 16e eeuw töt grote heugtes brocht. Vervolgens schreef e veural treurspeulen töt ongeveer 1608, waoronder *[[Hamlet]]*, *[[King Lear]]*, *[[Othello]]* en *[[Macbeth]]*, die töt de schierste warken in de Engelse taal wördt erekend. In zie leste periode schreef e tragikomedies, ok wal romances enuumd, en warkten e samen mit aandere tenielschrievers.

Veul van zien tenielstokken wördden bi'j zien leven epubliceerd in uutgaves van wisselnde kwaliteit en zörgvuldigheid. In 1623 publiceerden twee van zien veurmalige theatercollega's de First Folio, zien verzamelde tenielwark, waorin aj alle tenielstokken vienden die now as Shakespeare zien wark wördt erkend, op twee nao.

Shakespeare was al bi'j leven een gewaardeerde dichter en tenielschriever, mar de immense bewondering die hum tegenwoordig toevalt, kwam op in de 19e eeuw. Mit name de romantici loofden zien kunnen, en in de Victoriaanse tied wördden e zo fanatiek bewonderd det George Bernard Shaw 't had oaver *[[bardolatry]]*. In de 20ste eeuw is zien wark herhaaldelijk gebruukt en herontdekt deur onderscheiden stromingen in de wetenschop en dramatische kunsten. Zien tenielstokken wördt nog de hiele tied bestudeerd, op-evoerd en opni'j geïnterpreteerd in verschillende culturele en politieke contexten in de hiele wereld.
Maikel van der Vleuten

**Maikel van der Vleuten** (10 februari 1988, Geldrop) is nen Nederlaandsen springruter den veur Nederlaand oetkwaamp met zien peerd Verdi op de Olympiese Spöllen 2012 in Londen. Hee hef met t Nederlaandse landenteam ne zilveren medaille ewonnen.
Diogenes van Sinope

**Diogenes van Sinope** (Oldgrieks: , *Diogénês*), körtweg **Diogenes** (Sinope, 404 v. Chr. - Korinthe, 323 v. Chr.) was 'n filesoof uut de skoele van n cynici.

Hi'j wörn as zeune van 'n baankiere geboren in Sinope, n Grieksn kelonie an de zuudkuste van de Zwarte Zee. Met n eersn wille zol he zien vaar op voolngn t baankiern in, moar noa betrökkenheid bi'j 'n schandaal over valsemunteri'je mös e de stad verloaten. D'r bint in Sinope inderdoad munten evönden woarvan de beeldenaar was of-eschuurd en die veurzien waren van de naam van Diogenes' va, Hicesias. Diogenes göng noar Athene, et centrum van de Griekse wereld, en ontmuutte d'r Antisthenes, bi'j wie hi'j zich onmiddellijk en onveurwoardelijk ansleut.

Voolgs n bekendn legende sleup he buten in 'n reengntonne, moar tonnen zollen pas later uut-evunnen ween. 't Zol dan wel goa um 'n grote kruke, voolg op n Grieksn amfora, west ween kunnnn. An-eziene hi'j leefden as 'n hond, kreengn he uuteanlik ok de bi'jname 'hond'. Zien ienige bezittings warrn 'n mantel, n komme um uut te ettn en 'n nap um uut te dreenkn. Op kloarlichte dag zol he op 'n marktplein met 'n lanteern noar 'n meanse" ezöch hemmen (woarmet he n goed en n earlik meanse beduuldn) (waor 'n Duutsn filesoof Friedrich Nietzsche wear 'n tekste op inspereern in zien De vrolike wetenschap). Noadat he iene n stukkn stoete zaangn gebruken as börd en zien haanden as nap, ontdeun he zich ok van zien komme en zien nap.

Bekend van Diogenes is ok dat e vaker in de openbaarheid stön te masturberen. Toen aandern hum hierop anspraken zoln he zegd hemmen: "Och, was 't ok mar meugelijk oe honger te stillen deur over oen maage te wrieven". Zölfbevrediging in 't openbaar was volgens hum 't toppunt van autarkie en wiesheid.

Volgens een deur Plutarchus op-etekend verhaal was Alexander de Grote zeer interesseerd in Diogenes. Hi'j maakten volgens dat verhaal 'n lange reis um hum te ontmuten. Toen Alexander hum op 'n zunnige dag antröf, vroeg e an hum wat e wolden hebben. Hi'j konnen alles kriegen. Diogenes zee toen half ontwiekend, woarschienlijk beducht veur 'n twistgesprek met de licht ontvlambare veroveraar: "A-k alles kan kriegen, wol ie dan 'n stap opzied doen, want ie stoat veur de zunne". Hierop zee Alexander: "A-k Alexander nie ware, zol ik Diogenes willen wezen". Diogenes zee doarop: "A-k Diogenes nie ware, zol ik ok Diogenes willen wezen".

Over Diogenes bint völle verhalen en anekdotes over-eleverd, met name in teksten die via de islamitische geleerden 't westen beriekten. Volgens iene d'rvan störf Diogenes deur zien oadem in te holden. Veul van de anekdotes werden ok over-eleverd deur Diogenes Laërtius in zien boek Leven en leer van beruumde filosofen.
Deurkoksel

Een **deurkoksel** (Nederlaans: **stamppot**, Vlaanderen: **stoemp**) is 'n tradisjoneel Nederlaans gerecht, emaakt van de combenatie van eerappelpuree met iene of meerdere gruunten, manks ok met spek. 

Disse bekoksel is van oldsher onder meer vake samen met zoerkool, andievie, moos, spinazie, raapstelen, of wortel en siepel (de combenatie van de leste tweeje stiet bekend as hutspot in Nederlaand en as wortelstoemp in België). 't Wödt miestal serveerd met rookwos (in Nederlaand vake rookt, in België eerder ebakken) of estoofd vleis. 

Deurkoksel kan wödden eköcht bi'j winkels en supermarkten. 't Kan ok wödden besteld in et-caffees, mar de combenatie van strengere recente regelgeving over toe-estaone voedingsmiddelen in tavernes versus restaurants (en sinds juli 2011 over 't roken) hef derveur zörgt dat 't anbieden van ienvoldige gerechten in 'n groten antal Belgiese cafés minder ewödden is.

De orsprung van deurkoksel is onbekend, mar 't is 'n algemien bekend Nederlaans gerechie en 't is 'n goedkope, stewige maoltied.
Diek (weg)

Een **diek** (in 't Nedersaksisch) of **dijk** (in 't Nederlaands) is in grote dielen van Oost- en Zuud-Nederlaand en 't van oorsprong Platduuts praotende diel van Duutslaand veural een keunstmaotig an-elegde, hoger elegen, rechte weg deur een (veurmaolig) drassig gebied, en mar zelden uutslutend een waterkering. Zokke diekwegen wördden vake an-elegd um de ontginning van een gebied meugelk te maken. Ok 't Friese woord *dyk* gebruukt ze in de betiekenis van weg.

## Veendieken
Veul dieken loopt in (vroggere) veengebieden; soms d'r umhen, vake d'r deurhen. Dizze 'veendieken' waren zowal waterkeringen as wegen umme deur 't veen te lopen of mit de kaore of wagen wat te vervoeren. Veendieken viej in Nederlaand in de Achterhoek, Sallaand, Twente, Drenthe en Grunning. Behalve een smalle, lange, verheugde weg kan een diek ok een briede riedweg wezen; dizze leste betiekenis mut de ni'jere wezen.

In 't pleistocene diel van Noord-Braobaant bedoelt ze mit een *dijk* een weg die loodrecht op een reviertien stiet. Umdet 't reviertien in natte periodes buten de oevers kun treden, legden ze de weg an op een verhoging.

## De diek as toponiem
De name van zo'n weg hef vake 't toponiem *diek*/*dijk*, verbunden mit een plaatsname of een aander element. Een *Prinsendijk* is miestal an-elegd in verbaand mit vechteri'je in de Tachtigjaorige Oorlog. Veur diekwegen in Oost-Nederlaand ziej op kaorten gewoonlijk de Nederlaandse vörm *dijk*, al kan daorumme nog wal de Nedersaksische vörm in 't spraokgebruuk in ummeloop wezen. In Duutslaand is de Platduutse vörm *Diek* gebrukelijk, naost 't Hoogduutse *Deich*.

Veurbielden:
*de Hamdijk bi'j Schaanze
*de Oll'diek bi'j Bunde
*de Reindersdijk bi'j Coevern
*de Haftenkamper Diek en Ramakers Diek bi'j Emmelkaamp
*de Gasthuisdijk bi'j Steenwiek
*de Groenedijk bi'j Kloosterhaar
*de Munsterdijk bi'j Hoksebarge
*de Oude Klaverdijk bi'j Grolle
*de Vredener Dyk bi'j Vrene
*de Burloer Diek en Klosterdiek bi'j Burlo
*de Nijmansdijk en Spekkendijk bi'j De Heurne
*de Gochse Dijk en Hülmer Deich bi'j Goch
*In de Gelderse gemiente Montferland hej de buurtschoppen Old-Diek en Den Diek.

## Rifferenties
Lieste mit Nedersaksiese exoniemen

Sommige plaotsen buten t Nedersaksiese taalgebied, en buten Nederlaand, hebben oek n Nedersaksiese variaant. Dit is veural t geval bie plaotsen die kortbie liggen. Plaotsen die wat veerder van t Nedersaksiese taalgebied aof liggen minder vake. As der dan al n Nedersaksiese plaotsnaam veur besteet dan is t vake n anpassing van n Nederlaandse of Duutse plaotsnaam (of vanuut n aandere plaotselike taal). De plaotselike naam wördt t *endoniem* eneumd, de Nedersaksiese naam t *exoniem*. Hieronder volgt n lieste mit exoniemen.

## Overzichte
1616

## Gebeurtenissen
* …

## Geboren
* …

## Uut de tied
* 23 april - William Shakespeare (52), Britse schriever
Franse Nederlaanden

De **Franse Nederlaanden** (Frans: "*Pays-Bas français*") is t gebied dat tegenswoordig besteet uut de Franse regio Nord-Pas-de-Calais-Picardie (*Noord-Nauw-van-Kales-Pikardië*) boven de rivier de Somme.

## Oorsprong
In 1549 bepaolden keizer Kaorel V in de Pragmatieke Sanksie (1549) dat de Boergondiese Kreits in de toekomst ondeelbaor zol ween en bie overarving over zol gaon binnen de mannelike en vrouwelike liende van zien familie. Daormee scheidden e de **Nederlaanden** (de naam die hij an dit gebied gaf) aof van Frankriek en van t Duutse Riek. In de Pragmatieke Sanksie verklaorden keizer Karel V: 
        
*"Wij, Karel, bij de gratie Gods Rooms Keizer (...) laten weten aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, dat wij geoordeeld hebben dat het van groot belang is voor onze voornoemde landen (...) dat zij in de toekomst altijd onder eenzelfde vorst zouden blijven die ze in één geheel zou houden, wetend dat hun deling ten gevolge van succesies en erfenissen hun ondergang en ruïne zou betekenen. Afgescheurd en van elkaar gescheiden zouden zij ten prooi kunnen vallen aan buurstaten (...). Dit zal echter kunnen vermeden worden indien onze landen altijd in het bezit blijven van één vorst die ze als één geheel bestuurt. Gegeven in onze stad Brussel in de maand november van het jaar Onzes Heeren 1549."*

## Annexasie mit Frankriek
De Franse Nederlaanden bin in verschillende stappen deur Frankriek an-eneumen onder aandere as uutvleuisel van de Vrede van de Pyreneeën; die de aofsluting vormden van de Dartigjaorige Oorlog tussen Spanje en Frankriek. Laoter in 1677, as  resultaot van de deur Stadhouwer Willem III verleuren Slag an de Pene, wördden n deel van Vlaonderen an-eneumen. t Een en aander wördden definitief vastesteld tiejens de Vrede van Nijmegen. Dat disse geschiedenisse oek noen nog lif in disse streek blik onder aandere uut t feit dat ze n paor jaor elejen in Noordpene (Frankriek) n klein museum ebouwd hebben um disse veldslag te herdenken (bezeukerssentrum 'Slag an de Pene').

## Territorium
De Franse Nederlaanden bestaon uut t gebied dat vrogger bie de Nederlaanden heurden mer tegenswoordig in Frankriek lig: 
* Frans-Vlaonderen of *Zuud-Vlaonderen*, t zujelike deel van t graafschap Vlaonderen
* Frans-Henegouwen, t westelike deel van t graafschap Henegouwen
* Kameriek en t Kameriekse
* Artesië
* Pikardië, boven de rivier de Somme

## Naamgebruuk
De naam wörden dikkels gebruukt in projekten die gungen over de kulturele baand tussen Noord-Frankriek en t Nederlaandse taalgebied.

De kulturele verenigige Ons Erfdeel brengt sinds 1976 n jaorboek "De Franse Nederlanden - Les Pays-Bas Français" uut over t gebied en zien kulturele relasie mit Vlaonderen en Nederlaand. In de Kortriekse universiteit KULAK he'j de "Bibliotheek De Franse Nederlanden", mit n verzameling an literatuur en geschiedenisse van de regio, liekas n "Archief de Franse Nederlanden" mit dokumenten over regionalistiese bewegingen in Noord-Frankriek.

In Noord-Frankriek stuurden aksiegroepen petisies rond um de naam te veraanderen en Dowei weer as heufdstad an te stellen.

## Referensies


## Uutgaonde verwiezingen
* De nieje Franse Nederlaanden
Mustafa Kemal Atatürk

**Mustafa Kemal Atatürk**, ok **Mustafa Kemal Paşa** (töt 1921) en **Gazi Mustafa Kemal** (van 1921-1934) (19 meie 1881, Saloniki (tingwoordig Thessaloniki in Griekenland) – 10 november 1938, Istanbul) was een Turks veldmaarschalk, revolutionair staatsman, schriever en de oprichter van de Turkse Rippebliek. Van september 1923 tot 10 november 1938 was e daorvan de eerste president. Hij voerde grootschaolige veuruutstrevende hervörmings deur, waordeur Turkije een sekuliere, industriële staot wodden. Qua ideologie was Atatürk een sekularist en een nationalist. Zien beleid en sociaol-poletieke prakkezaotsies bin bekend koemen te staon as Kemalisme.

Mit dat de geallieerden van de Eerste Wereldoorlog et deur de Turken bestuurde Ottomaanse Riek versleugen en nao de oorlog een diel dervan bezetten, wodden et riek opedield. Onder Atatürk begunden de Turken een onofhaankelikheidsoorlog teugen de geallieerde bezettingsmacht. Hieruut kwaamp de rippebliek Turkije voort.