open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Patriesbeze

De **patriesbeze** (*Mitchella repens*)  is de bekendste plaante uut t geslacht *[[Mitchella]]*. t Is n krupende kruudachtige en houterige dwargstruke die van nature veurkömp in Noord-Amerika en Japan. De struke beheurt tot de steernblaojigenfamilie (*Rubiaceae*). *Mitchella repens* is een van de veule soorten die as eerst beschreven wördden deur Carolus Linnaeus. t Plaantjen wördden deur verschillende indianenstammen gebruukt veur klachten die mit name van doon hadden mit de mannelike en vrouwelike geslachtsdelen.

## Umschrieving
De patriesbeze is n greunblievende plaante die niet hoger wörden as 6 sentimeter, en hef krupende takken die 15 tot 30 sentimeter lange wörden. De greunblievende, donkergreune en glanzende blaojen bin ovaal tot hartvormig. De bladsteel is kort, en de blaojen staon in paoren tegenover mekaar. An t einde van de veurjaor krig t witte bloemetjes. Der zitten der twee tegelieke an n kelkblad, allebeie de bloemen hebben vier meeldraojen en n stamper, in de ene bloeme is de stamper groot en de meeldraojen klein, in de aandere bloeme is t krek aandersumme. Dit veurkömp dat de plaante zichzelf bevrucht. De twee bloemen vormen samen sarres n glanzende rooie beze, die de hele wienter an de struke kan blieven zitten tot de volgende bleui. De bezen bin tussen juli en oktober riepe, en bin eetbaor. In elke patriesbeze zitten ongeveer acht zaojen, de oogst is nooit alderbarstends veule. An de bezen zit niet barstends veule smaak, en lik n bietjen op n veenbeze, daorumme wörden t meestentieds verwarkt, in bieveurbeeld sjem en taarten. De bezen wörden egeten deur verschillende voegelsoorten, vossen, witvootmuzen en stinkdieren. t Blad wörden soms egeten deur witstartharten.

## Verspreiding
De patriesbeze kömp in t oosten van Noord-Amerika veur, van oost-Kanada tot an Florida en Texas, en Guatemala. t Greuit in dreuge of vochtige bossen, langes oevers en zaanderige hellingen.
Ossenbrugge

**Ossenbrugge** (Hoogduuts: *Osnabrück*) is ne plaatse in de boondsstoat Niedersachsen in Duutslaand. De plaatse ligt kort bie de grenze met Westfalen, en vrogger heuren ze ok bi'j Westfalen, wat in de kultuur nog te zeen is.  Et is noa Hannover, Brunswiek en Oldenborg de grötste stad van de boondsstoat Niedersachsen, met 164.374 inwonners (2017). Doarvan zeent 28.000 studeanten, wat 14% van de hele bevolking is. Ossenbrugge is ne kreisfreie stad en vaalt dus besteurlik rechtstreeks oonder de boondsstoat.

Et is ene van de twee steaden woer as in 1648 de Vreade van Westfalen slötten wör. Doarmet stopten den 30-joarigen oorlog. In den Tweeden Wearldoorlog wör de oolde binnenstad kapot esmetten met bommen. Et roadhoes woer as de Vreade van Westfalen oonderskrewen wör, steet nog oawereande.

## Verleden
Ossenbrugge hef seend 780 ne Rooms-Katholieke bisskopszetel. Bisdom Ossenbrugge was et eerste Saksiese bisdom wat Koarel den Groten stichten. roondum de bisskopskaarke wörden heanig an mear huze bouwd. In 1147 wör et vuur et eerste ne stad eneumd. 1157 meug Ossenbrugge zik van keaizer Frederik Barbarossa verstaarken met stadsmuren. Um mear haandel te kriegen, stichten Ossenbrugge met Meunster, Minden en Herford in 1246 de Laadbaarger Maarktboond. Dit was de vuurloper van de Westfaalse Steadenboond, dee in et 14de joarhoonderd bie de Haanze kömmen.

Tusken 1643 en 1648 wörd der in Ossenbrugge en Meunster ekuierd oawer de Vreade van Westfalen. Hiermet kömmen den Dartigjöarigen en den Tachtigjoarigen Oorlog an den eande. Et vreadesverboond har as vuurwearde det nen regearenden preens-bisskop vanof toen et ene moal Rooms en et aandere moal Protestaants wean mos. Den Protestaantsen bisskop wör dan beneumd töt Hartog van Brunswiek-Luneborg. Et preensbisdom wör in 1803 op ehewen. In de Fraanske tied köm Ossenbrugge oonder besteur van Hannower. In 1866 wör et doarduur Prusies en in 1871 Duuts.
Vossebeze

De **vossebeze** of **rooie bosbeze** (*Vaccinium vitis-idaea*) is n plaante uut de heedfamilie (*Ericaceae*).

## Botaniese beschrieving
De dwargstruke wörden tussen de 10 en 40 sentimeter groot en hef n kompakte, rechtopstaonde vorm. De ovale blaojen bin aofwisselend eplaotst en tweedelig erangschikt, donkergreun en leerachtig. An t einde van de greuischeuten hangen de trossen mit witte, soms raozige, klokvormige bloemen. De bloemtrossen bestaon uut vier bloemen. Bie aandere soorten bosbezen is dat meestentieds vuuf bloemen. An t einde van augustus en begin september riepen de bezen in vuuf tot zes weken van wit naor helderrood. Kultivars riepen onder goeie umstaandighejen nog n tweede keer in september en oktober. De vossebeze is greunblievend.

## Veurkoemen
Umdat de vossebeze vorstbestendig is (temperaturen tot -22&nbsp;°C wörden verdragen), kömp de soort overal op t noordelik halfrond veur, van de noordelike gemaotigde klimaotszaone tot in t bereik van de Noordpoolsirkel (71 °N in Greunlaand). In Nederlaand is de soort onder meer te vienen op de Sallaandse heuvelrogge en op de Veluwe. t Tiert best in zunnige en dreuge staandplaotsen op zure, schraole grond en verdraagt zelfs nog schaoduwrieke bossen en voedingsarme zaandgronden.

## Vermeerdering
Vossebezen vermeerderen der eigen naost de gebrukelike weg via bestuving oek deur ondergrondse uutlopers. Allewel vossebezen meestentieds in de buurte van blauwe bosbezen (*Vaccinium myrtillus*) greuien, hybridiseren beie soorten zelden. De hybride tussen beie soorten heet *Vaccinium × intermedium*.

## Gebruuk
In Noord- en Sentraal-Europa wörden vossebezen vake bie wildgerechten egeten, veural in de Skandinaviese laanden, Polen, Slowakije en Karelië (Ruslaand). Vanwegen zien vrange, zure smaak, die deur t hoge gehalte an fruitzuren wörden veroorzaakt (onder meer askorbinezuur, benzoëzuur en salisylzuur), wörden de vrucht haost niet rauw egeten en meestentieds verwarkt in n sjem of kompot.

In de vruchten zitten veule gezonde stoffen zo as vitamine C, vitamine B1, vitamine B2, vitamine B3, β-karoteen, proanthosyanidine, kwersitine en arbutine. Oek zitten der mineralen in de vruchten zo as kalium, kalsium, magnesium en fosfaot.

De bezen bin goed bie t laoten verdwienen van nierstenen, t kan scheurbuuk veurkoemen en de vitamine C en de flavonoïden kunnen n positieve invleud op t aofweersysteem hebben. t Zol oek goed ween veur de ogen. Naost de bezen zitten der oek in de blaojen alderhaande stoffen mit n geneeskrachtige warking, zo bin blaojen veural goed te gebruken bie n vergrote prostaot of bie blaosontstekingen.

## Plaotjes

Bestaand:Preiselbeeren-WJP-1.jpg
Bestaand:Preiselbeeren-WJP-2.jpg
Bestaand:Preiselbeeren-WJP-3.jpg
Bestaand:Cowberry.jpg


## Voedingsweerde

Bron: EU (EU NWKRL 90/496/EWG)

Bron: EU (EU NWKRL 90/496/EWG)

## Trivia
Vake wörden de blaojen an-etast deur de schimmel *[[Exobasidium vaccinii]]*.

## Uutgaonde verwiezing
* Soortenbank.nl: vossebeze (''Vaccinium vitis-idaea'')
Band (samenleaving)

Een **band** of **bandsamenleaving** is de meyst eynvoldige wyse van samenleaven by mensken. Wat hyr körtby kümt is de groutfamily, klan of sibbe, wat besteyt üüt neet meyr as 30 töt 50 man.

Alle tyden so'n betty bint bands jager-gadderaar lüde. Der is een årdige gelykheid tüsken de mensken; se hebbet geyn last van 'ledders' en as der eyne wat houger steyt as een ander is dat mar tydelik, neet te arven.
Et volk levt sleppend, vöärsöt sichsülven van wat se nöydig bint en hebbet noit te vöäle. Dårümme besteyt der ouk amper-an handel en ümdat wetten en reagels neet vaste ståt, hebbet se ouk geyn behoovde an skryven. Se hebbet geyn polityke groupen en hebbet geyn vasten leider, wülk eköäsen wörd nå syn gode dåden. Beslissings wördet ait demokratisk of-epråt.
Niger

**Niger** kan meardere dinge beduden:
* Niger (laand) - Een laand in West-Afrika.
* Niger (rivier) - Ne rivier in West-Afrika dee duur et et laand hierboawen en duur et laand Nigeria löp.
Stichtse Vecht

**Stichtse Vecht** is n gemeente in de Nederlangdse provinsie Utrecht. De gemeente is op 1 jannewaori 2011 ontstaon deur samenvoeging van de gemeenten Breukelen, Loenen en Meerssen. Stichtse Vecht het ongeveer 63.000 inwoeners.

## Ligging en indeling
Stichtse Vecht leit tussen de steden Utrecht, Hilversum en Amsterdam. Sentraol deur de gemeente loopt de rivier de Vecht. Vanaof de gemeente Utrecht liggen tal van plaotsen langes de rivier in de gemeente Stichtse Vecht. In t noordelike stroomgebied vallen plaotsen zo as Weesp en Mujen daorbuten.

De gemeente het twaolf kernen, die veural uut darpen of buurtsjappen bestaon. Ruwweg van noord naor zuud he'j de volgende kernen: Nigtevecht, Vreelangd, Loenersloot, Loenen an de Vecht, Nieuwersluus, Nieuwer Ter Ao, Breukelen, Kockengen, Meerssen-Darp, Meerssenbroek, Tienhoven/ (Oud) Meersseveen/ Bethune- en Meulepolder, en Oud-Zulen.

## Gesjiedenis
Vanaof de middeleeuwen vormde de rivier "De Vecht" n belangrieke verkeersaoder. Vroege bewoening was der in de Vechtstreek op de oeverwallen. Daorbie wurren der an weerskangten van de rivier uutestrekte veenmoerassen. t Zujelike stroomgebied kwam in de middeleeuwen merendeels te vallen onger t Sticht Utrecht, t noordelike stroomgebied onger t Graafsjap Hollangd. Gaondeweg wieren de moerasgebiejen langes de rivier op grote sjaol ontgonnen.

Langes de rivier wieren kastelen en dure huzen ebouwd waorvan der nog veul overengd staon zo as Slot Zuylen, Kasteel Nijenrode en ridderhofstad Gunterstein. In de 17e en 18e eeuw bouwden veural rieke Amsterdamse koopluui hun butenhuzen an de rivier. De zoemerse stank van de singels en grachten dreef ze naor de Vechtstreek. Veurbeelden van de in totaol 72 butenplaotsen binnen de gemeentegrenzen binnen Goudestein, Over-Hollangd en Rupelmongde. t Bröcht riekdom en welvaort in de darpen an de rivier.

In 2012 telde Stichtse Vecht ongeveer 760 rieksmonumenten en versjillende besjarmde darpsgezichten. Veural nao de Tweede Wereldoorlog is op n antal plekken binnen de gemeentegrenzen veul nieuwbouw ontstaon. Meerssenbroek as kern met t hoogste antal inwoeners (rongd de 23.000) is daor n veurbeeld van.

## Foto-uutstalling

Gem-StichtseVecht-OpenTopo.jpg|Topografiese gemeentekaart van Stichtse Vecht, september 2014
Vegtvliet-voorkant.jpg|Butenplaots Vechtvliet langes de rivier de Vecht
Netherlands, Stichtse Vecht, Buurtschap Spengen.JPG|Polderlangdsjap bie de buurtsjap Spengen


## Referensies
Geuldene snede

De **geuldene snede **is ne opdeling van lienen in twee delen noar ne bepoalde verhoolding. Et grötste deel van dee twee verheuld zik doarbie töt den kleansten as de hele liene töt et grötste stukke. As wie et grötste stukke *a* neumt en et kleanste *b*, is de verhoolding a : b = (a+b) : a. Et wörd ook wal as de verdeling in oeterste en middelste reden neumd. 

De a/b-verhoolding neumt ze et geuldene getal. Dit beskriewt ze met den Greeksen letter \varphi (phi). Den formule hierbie is:

:\varphi = \frac{1+\sqrt{5}}{2} \approx 1{,}618

Rekkenkeundigen zeent al seend de Ooldheid gangs met disse verhoolding. Den term "geuldene snede" keump pas oet de dartiger joaren van et 19de joarhoonderd.

## Verleden

### Rekkenkeunde

Der wör in et begin vuural rekkenkeundig oawer de geuldene snede skrewen. Et eerste zol Theano ewest hebben. Hee was nen dokter en rekkenkeundigen den zik bie anhangers van Pythagoras rekkenden. Et book wat hee der oawer skreef zol verlöaren wean. Den eerstvolgenden was Euclides van Alexandrië. In zinne Ellemeanten gavven hee den eersten umskriewing van de geuldene snede: "extreme en gemiddelde verhoolding". Zinne beskriewing wör pas wier ontdekt in 1509 duur den Italjaan Luca Pacioli. hee neumt et in zin book *De Divinia Proportione* de *Hemmelse Verhoolding*.

Johannes Kepler skreef at de geuldene snede een "kostboar juweel" was: "De metkeunde hef twee grote skatten: den eersten is de stelling van Pythagoras, en den aanderen is de opdeling van lienen in extreme en gemiddelde verhooldingen. Den eersten kö'w vergelieken met nen pot goold, den tweeden is een kostboar juweel."

Martin Ohm wörd an ewezen as denne wat as eerste den naam geuldene snede gebreuk in 1830.
Vossen

**Vossen** is n verzamelnaam veur n antal soorten hoendachtigen. De meeste soorten beheuren tot t geslacht *Vulpes*. De meest verspreide soort, en de enigste die van nature in Nederland veurkomt, is de gewone vos, *Vulpes vulpes*. De valse vossen – hoendachtigen in are geslachten as *Vulpes* – danken de benaming "vos" an t feit dat zo op de gewone vossen lieken.

n Koppel hoendachtigen die *vos* eneumd worren bin:
*Geslacht *[[Vulpes]]* (Echte vossen)
**Bengaalse vos (*Vulpes bengalensis*)
**Afghaanse vos (*Vulpes cana*)
**Kaapse vos of kamavos (*Vulpes chama*)
**Steppevos of korsakvos (*Vulpes corsac*)
**Midden-Aziatiese vos of Tibetaanse vos (*Vulpes ferrilata*)
**Grootoorkitvos (*Vulpes macrotis*)
**Oostelike zandvos of vale vos (*Vulpes pallida*)
**Zandvos (*Vulpes rueppelli*)
**Kitvos (*Vulpes velox*)
**Gewone vos of rooie vos (*Vulpes vulpes*)
**Poolvos (*Vulpes lagopus*)
**Fennek of woestienvos (*Vulpes zerda*)
*Geslacht *[[Cerdocyon]]*
**Krabbenetende vos (*Cerdocyon thous*)
*Geslacht *[[Lycalopex]]*
**Andesvos (*Lycalopex culpaeus*)
**Patagoniese vos of Argentiense vos (*Lycalopex griseus*)
*Geslacht *[[Pseudalopex]]*
**Azaravos (*Pseudalopex gymnocercus*)
*Geslacht *[[Otocyon]]*
**Grootoorvos of lepelhoend (*Otocyon megalotis*)
*Geslacht *[[Urocyon]]*
**Grieze vos (*Urocyon cinereoargenteus*)
**Eilandvos (*Urocyon littoralis*)
Kieftsbloeme

De **kieftsbloeme** (*Fritillaria meleagris*) is n plaante uut de leliefamilie (*Liliaceae*). t Is n bolgewas dat in t wild in Nederlaand iezelig zeldzaam veurkömp, t  is dan oek wettelik bescharmp. De bloeme hef paors (somtieds wit) eblokten bloemblaodjes. t Plaantjen hef n merakels tere stengel mit smalle blaodjes, die n paor maonden nao de bleui aofstarft. De plaanten doon der n jaor of achte over um in bleui te koemen. De zaojen bin in verhouding groot en verspreien zich drievend op t waoter. De plaante is veur z'n verspreiding van de zaojen dan oek volledig aofhankelik van overstreumingen en swienters n hoge waoterstaand.

De belangriekste greuiplaotse van de wilde kieftsbloeme is langes de oevers van de Vechte en t Zwarte Waoter in Zwolle. Hier vie'j ongeveer tachetig prosent van de Nederlaandse kieftsbloemen. Eertieds kwam de kieftsbloeme veur in gebiejen mit klei-op-vene en dan veural de gebiejen die swienters onder waoter stungen. De plaante kan alderbarstends slicht tegen anpassingen an t grondwaoterpeil en is op de meeste plaotsen al veur de Tweede Wereldoorlog uutestörven.

n Bekende verwaant van de kieftsbloeme is de uut Azië aofkomstige keizerskrone (*Fritillaria imperialis*), die oek in Nederlaand as wienterhard bolgewas ehöllen kan wörden.

## Tunen
Vanwegen de mooie bloemen wördden de kieftsbloeme vake uutespit en in de tune ezet. Dat dit gebeurden is onder meer bekend uut de umgeving van Wolterswolde. Tegenswoordig ku'j m gewoon in t tuunsentrum kopen, zowel in de witte as paorse variaant. De plaante is teer en mut dan goed mit rust eleuten wörden um goed an te slaon en zich uut te breien.

## Nedersaksies
*Drèents:
** *kievitsbloem*
** *muntenkappien* (ZOZ)
*Sallaans:
** *wilde tulpe*, *weelde tulpe*
** *kieft(e)sbloeme*
*Tweants:
** *kieft(e)sbloom*

## Galleri-je

Bestaand:Kievitsbloem.jpg
Bestaand:Fritillaria meleagris0.jpg


Bestaand:Fritillaria meleagris1.jpg
Bestaand:Fritillaria meleagris.jpg


## Uutgaonde verwiezingen

* Wilde kieftsbloeme (''Fritillaria meleagris'')
Lepeldiefjen

t **Lepeldiefjen** (oek wel **lepeltjen**, **harderstasjen** of **herderstasjen** eneumd; *Capsella bursa-pastoris*) is n plaante uut de kruusbloemenfamilie (*Brassicaceae*).

De plaante wördt ezien as ruut as e veurkömp in siertunen, in moestunen, in greslaand en op akkers. De benaming *harder-* of *herderstasjen* (of variaanten daorvan) kömp deur de hartvormige, 6–9&nbsp;mm lange zaoddeusjes, die t model hebben van de tasse die vrogger deur schepers (herders) en boeren gebruukt wördden. n Aandere benaming is *lepeltjesdief*, dit kömp deur t lepelvormige blad.

## Beschrieving

De rechtopstaonde, tot 60 sm hoge plaante is een- of tweejaorig. t Lepeldiefjen is wienterhard. De penvormige wortel is vake verhout. Rondumme de speulvormige wortel staon de bochtig etaanden blaojen in n wortelrozet.

De plaante bleuit van meert tot september mit witte bloemen, die egroepeerd staon in n trosse. De bloemen hebben vier tot 9&nbsp;mm lange, witte kroonblaodjes. De kelkblaojen bin tot half zo lank as de kroonblaojen.

## Veurkoemen
De plaante kömp over de hele wereld veur behalven op Polynesië, van Ieslaand in t noorden tot in de Alpen en de Pyreneeën op 3000 meter heugte. Hoewel de plaante deur veule insekten bezöcht wördt, kömp mer min kruusbestuving veur. Wel is der vake sprake van zelfbestuving.

De plaante kömp waorschienlik oorspronkelik uut t Middellaandse Zeegebied.

## Staandplaotse
De soort verlangt n goed waoterdeurlaotende, wat zaanderige, stikstofhouwende grond in zunne of halfschaoduw.

## Ekologie

t Lepeldiefjen wördt dikkels an-etast deur witte roest (*[[Albugo candida]]*). Utingen hiervan bin onder meer plaotselike verdikkingen en n witte anslag.

## Gebruken
De plaante wördt in verschillende haandelsprodukten edaon. In de volksgeneeskunde wörden aoftreksels gebruukt tegen bloeiingen, ontstekingen van de urinewegen, en as kompres op open bloeiende wonden. Oek wördt t samen mit maretakke en meidoorne gebruukt tegen hoge bloeddrok. Jonge rozetblaodjes kunnen gebruukt wörden in de slaot, of esmoord in soepen.

## Bloemdiagram

Capsella bursa-pastoris floral diagram.jpg


## Nedersaksies
De naam *lepeldiefjen*, en variaanten op disse vorm, kömp van t spelletjen waorbie kienders de lepelvormige blaojen van de plaanten aofhaolen, en dus 'lepeldieven' bin. Disse benaming is overesprungen van 'daoder' op 'slachtoffer'.

## Uutgaonde verwiezing

* SoortenBank.nl - beschrieving en aofbeeldingen
2015

t Jaor **2015** is n jaortal volgens de christelike jaortelling.

## Gebeurtenissen
### Jannewaori
*1 - Letlaand nimp t veurzitterschap van de Raod van de Europese Unie over van Italië.
*1 - Litouwen treet toe tot de eurozaone, t ummewisselen van Litouwse litas veur euro's is begunnen.

## Geboren
*...

## Uut de tied
*...
Bolstoen

**Bolstoen** (Engels: *Boston*) is n kleine havenstad en n distrikt in t Engelse graafschap Lincolnshire. t Distrikt had in 2011 oengeveer 64.637 inwoeners, en het n oppervlakte van 361,5 km². 

De stad leit an de rivier de Witham, zo'n zes kilometer vanof de plek waor de Witham in t estuarium The Wash stroomt. De plaots leit in t vlakke, moerasachtige en butengebied The Fens. t Meest opvallende gebouw van Bolstoen is de St Botolph's-kark (*The Stump*), ebouwd van 1309 tot 1460; t is de grootste parish-kark in Engeland mit een van de hoogste torens van t land.

Bolstoen is waorschienlik esticht in de elfde eeuw, hoewel 'Bolstoen' niet in t Domesday Book van 1086 vermeld staot, as deel van t toe belangriekere Skirbeck. De stad gaf zien naam an oender meer de Amerikaanse stad Boston.

## Stadsbeeld

Bestaand:River in Boston 06.JPG|*Getiejenrivier in Bolstoen*
Bestaand:Houses in Boston 01.JPG|*Huzen in Bolstoen*
Bestaand:Hussey Tower, Boston, Lincs - geograph.org.uk - 62845.jpg|*De Hussey-toren*
Bestaand:MaudFosterWindmill.JPG|*De Maud Foster-meul*
Sportclub Enschede

**Sportclub Enschede** is ne Neerlaandse voetbalverenige uut Eanske. *Sportclub* is opricht in 1910. In 1965 goat ze saam  met Enschedese Boys om FC Twente op te rich. *Sportclub* goat verder as amateurclub.
In 1926 wör *SC Enschede*  laandskampioen van Neerlaand.

*Sportclub* spealde vröger in 't Diekmanstadion, maar sinds ze amateurvoetbal speelt, speelt ze in 'n klein stadion op 'Sportpark Het Diekman'.

## Weblinks
* Website van Sportclub Enschede
* facebook van sc Enschende
* Transfermarkt
* Globalsportsarchive
* historiebetaaldvoetbal.nl
Earedivisie (voetbal)

De **Eredivisie** (*Eareklasse*) is et heugste wedstriedverbaand vuur Nederlaandse betaalde vootbalvereniges. Et besteet seend 1954. As der oawer Eredivisie kuierd wörd, bedoolt ze hier duur mekaar kearlsvootbal met, mer et gef ook ne Eareklasse vuur vrouwleu. Vereniges in de Eredivisie striedt um den titel Nederlaands Kampioen Betaald Vootbal. Wedstrieden wordt espöld van augustus töt mei, met ne *weenterstop* in januwoari. Der spölt achtteen vereniges in in de Eredivisie.

As ne verenige de Eredivisie wint, mag dee metdoon in de Champions League.

## Verloop
Ne verenige kan zik opwaarken duur in alle oonderliggende klasses achter mekaar kampioen te worden. Aandersumme mut de verenige dee as 18e wörd, et joar doarop metdoon in de legere Eerste Divisie (*eerste klasse*). De kampioen van de Eerste Divisie neamp dan de plek oawer van de *degraderende* verenige.
Niamey

**Niamey** is de heuwdstad van et West-Afrikaanse laand Niger. Et lig in et zuudwesten van et laand, an de rivier de Niger. In 2006 wonden der 774.235 leu. 
Um Niamey wordt völle apennötten verbouwd. De industrie dut vuural met keramiek, semeant, steenfabrieken en weaweriejen.
Wiedters zit de regearing van Niger in de stad. Der is nen universiteat en een nasjonaal museum.
2014

t Jaor **2014** is n jaortal volgens de christelike jaortelling.

## Gebeurtenissen
### Jannewaori
* 1 - Griekelaand nimp t veurzitterschap van de Raod van de Europese Unie over van Litouwen.
* 1 - Letlaand treet toe tot de eurozaone, t ummewisselen van Letse lati veur euro's is daormee begunnen.
* 1 - t Verbod um alkoholiese dranken te verkopen of te schenken an jongeluui in Nederlaand (vasteleegd in de *Drank- en Horecawet*) is verhoogd van 16 tot 18 jaor.
* 27 - t Parlement van Noord-Syprus schrapt de strafbepaoling veur seks tussen volwassen keerls uut t strafwetboek, waormee in heel Europa homoseksualiteit legaal is ewörden.

### Febrewaori
* De Ebola-uutbraak in West-Afrika begint mit de eerste verspreiding van t virus in n antal distrikten van Guinee tiejens de maond febrewaori. 
* 7-23 - Olympiese Wienterspeulen in Sotsji, Ruslaand. Deur suksessen bie t schaotsen eindigt Nederlaand op de vuufde plekke in t medaljeklassement mit n recordantal van 24 medaljes.

### Meert
* 10 - In Nederlaand bin t paspoorte en de identiteitskaorte in t vervolg 10 jaor geldig. Veur n identiteitskaorte he'j oek gien vingeraofdrokken meer neudig.
* 29 - De Nederlaandse Grondwet besteet 200 jaor. De Nederlaandse Grondwet is nao de Amerikaanse de oudste ter wereld.

### April
* 26 - Eerste viering van Koningsdag in Nederlaand. Koningsdag wördt evierd op 27 april, behalven as t op n zundag völt (zo as in 2014)
* 27 - Paus Johannes Paulus II en paus Johannes XXIII wörden heilig verklaord.

### Mei
* 1 - In Brunei wördt de sharia van kracht.
* 31 - De internetsensasie Gangnam Style van de Zuud-Koreaanse räpper-zanger PSY is de eerste video die twee miljard keer is bekeken op YouTube.

### Juni
* 24-25 juni - Koning Willem-Alexander en konegin Máxima brengen an Polen hun eerste offisiële staotsbezeuk.

### Juli
* 1 - Italië nimp t veurzitterschap van de Raod van de Europese Unie over van Griekelaand.
* 9 - In Nederlaand wördt t papieren treinkaortjen aofeschaft.
* 17 - Malaysia Airlines-vlucht 17 stort neer in Oekraïne. Der is der gienene die t overleeft. Der waren 196 Nederlaanders bie betrökken.

### Augustus
* ...

### September
* 18 - Schotlaand hölt n volksraodpleging over onaofhankelikheid. n Krappe meerderheid stemt tegen onaofhankelikheid, waordeur Schotlaand bie t Verenigd Koninkriek blif. 
* 23 - t Nieje 10 eurobiljet, uut de Europaserie, wördt verspreid.
* 28 - Der vallen dree dooien en 24 gewonden as der n monstertruck t publiek inrit bie n evenement in de Nederlaandse plaotse Hoksbarge.

### Oktober
* ...

### November
* 9 - Der wördt n (niet deur de Spaanse regering erkende) volksraodpleging over onaofhankelikheid ehöllen in Katalonië.
* 15 - In t Utrechtse darpjen Hekendarp brik n vorm van de voegelgriep uut. Op 21 november brik de ziekte oek uut in Kampervene.

### Desember
* ...

## Geboren
* ...

## Uut de tied
*11 jan - Ariel Sharon, Israeliese minister-president
*11 aug - Robin Williams, Amerikaanse akteur en grappenmaker
Missouri (duurverwiesziede)

**Missouri** kan verwiezen noar:

* Missouri - nen stoat in de Verenigde Stoaten
* Missouri (rivier) - ne rivier in de Verenigde Stoaten
Tied

**Tied** is ne moate woerin at vuurvallen riegeld worden köant van et verleden töt non en et vuurliggende. Doarnöast geeld et ook as de moate van doer van gebuurtenisse en de ruumte doartusken. Tied wörd vake de veerde dimensie neumd, nöast de ruumtelike dimensies.

Van een vuurval kö'j zeggen at det noa een aander vuurval keump. Een vuurval lig op een tiedstip of ogenblik. *Tied* wörd vake anduudt as ne riege van tiedstippen of vuurvallen. Doarnöast kö'j de doer tusken disse vuurvallen metten. Dit neumt ze dan de *tiedsdoer*. Tied is dan de opeenvolging en doer van disse tiedstippen.

Tied is al lange een heuwdoonderwoarp in geleuf, filosofie en de wetenskop. Mer et zodöanig beskriewen det al disse vlakken bestrik zoonder in een kringsken te kuieren is nog ginnen wetenskopper elukket. Toch gebroekt et zakenleawen, de industrie, sport, de wetenskoppen en de beeldende keunste allemoal nen vörm van tied in öare metsteelsels. Et gef een antal seempele neet-sloetende umskriewingen van tied:  
*"Tied is wat de klokke met" - dit is te vaag en slot zikzelf der bie in; et gebrok et instrumeant wat et oonderwoarp met as de definisie van et oonderwoarp.
*"Tied is wat zorget at allens neet tegelieke vuurvaalt". Dit hef ginne betekenis zoonder ne beskriewing van geliektiedigheid in et lecht van de beperkingen van meanskelik geveul, woarnemming en begrip van de vuurvallen. 

Twee tegenstriedige meningen oawer tied verdeelt völle bekeande filosofen. Den eersten is det tied onmisboar deel is van den opbouw van et universum; ne dimensie wat vrie steet van vuurvallen, woerin as vuurvallen zik opeenvolgend vuurdoot. Sir Isaac Newton was hier anhanger van. Doarumme wörd et vake Newtoniaansen tied eneumd. Den tweeden is det tied neet slöt op nen soort "hoolder" woer as vuurvallen en dinge "duurhen beweagt" of ne entiteat wat "vlöait", mer det et juust een onmisboar deel is van nen intellektuelen opbouw (samen met ruumte en antal) woerbinnen een meanske vuurvallen riegelt en vergelik. Disse tweede gedachte wör an ehungen duur Gottfried Leibniz en Immanuel Kant. Et zeg det tied gin vuurval én gin deenk is. Et kan doarumme neet emetten of bereaizet worden. 

Tied is ene van zeuwen onmisboare fysieke weardes in et Internasjonale Eenhedenstelsel. Met tied kö'j ook aandere weardes metten (zo as snelheaid). Tied kö'j dus neet beskriewen in zulke wearden, umdet et dan nen kreenkredenasie is. 

A'j ne woarnemming nemt van ne herhaling van een of aander standaard vuurval (zo as et vriejelik slingeren van ne pendule) en det as standaardeenheid nemt, zo as de sekonde, kö'j dee achter mekoar zetten en zo de tied beskriewen (et antal vuurvallen optellen). Dit is onmeundig broekboar vuur ingewikkelde oonderzeuken en et dagelikse leawen. Toch löt disse woarkwieze de vroage in et middeln of tied wal besteet of vlöait of zik löt metten.

Wiedters kö'j der oawer distern of tied eankeld in de woarnemming van leu besteet. Doarnöast kö'j der nog oawer doon o'j tied köant vernemmen of at et een oordeel is.
Sölring

t **Sölring** (ok wel skreven as: *Söl'ring*) of **Sylters** is t Noordfriese dialekt dat spreuken wordt op t eilaand Sylt (in t Noordfries: *Söl*).

t Dialekt is verwaant an t Noordfries van Föhr en Amrum, t Fering en Öömrang. t Dialekt is veur aandere sprekers van t Noordfries slecht verstaonber. De reden daorvan is dat t eilaand Sylt vrogger in n unieke posisie zat: an de iene kaante lag t arg ofgezunderd, zodat t zien eigen klaanken kon ontwikkelen, en an de aandere kaante is t van alle kaanten beïnvloed: deur t naobi'je Deens, en dan in t biezunder t Jutlaandse dialekt (dat stark zien sporen naoleut in de woordeskat), deur verskillende aandere Noordfriese dialekten, deur t Platduuts en lichtkaans ok deur t Nederlaands en t Engels.

Mit de opkomst van t massatoerisme sund t aende van de negentiende ieuw - waor de anleg van de Hindenburgdamm nog extra an bi'jdreug - raekte t Sölring in verval. Der verhuusden vule sprekers van verskillende Duutse streektaelen, die veur de verstaonberhied overstapten op t Hoogduuts. Ok verhuusden der meer sprekers van t Platduuts vanof t vaastelaand naor t eilaand. Hierdeur gongen de meerste Friezen uutaendelik over op t Duuts as tael veur daegelikse kommunikaosie, de tael die ze ok heur kiender bi'jbrochten. Ok de taelonderdrokking onder Adolf Hitler dreug bi'j an t verval van dit dialekt. Tegenwoordig het t Sölring nog mar zoe'n peer honderd sprekers, dit is mar n peer persent van de totaole Sylter bevolking.

t Kleine antal sprekers dat nog Sölring praot mag him verheugen in erkenning en pogings van de overhied om t gebruuk van de tael an te vieteren. Der binnen n peer peuterspeulzaelen waor de kiender de tael te heuren kriegen, zodat ze bi'jkaans as memmetaelsprekers opgruuien. Ok op verskillende basisskoelen wordt de tael onderwezen. Over t algemien wordt der positief tegen de tael ankeken. De *Söl'ring Foriining* is de organisaosie die him inzet veur t Fries van Sylt. De saemenwarking mit anvieterers veur de aandere Deense taelminderhied en de streektael Platduuts, verlopt goed.

n Bekende Sylter dichter was Jens Emil Mungard (1885 - 1940), hi'j skreef zien gedichten in t Sölring. Hi'j skreef meer as 700 gedichten, 6 theaterstokken en verskillende proza.
The Beatles

**The Beatles** was n muziekgroep uut de Engelse stad Liverpool. Ze bint in 1963 veur t eerst deurbroken in Nederlaand, mit t liedtien *Love me do*. Ze hebt maor acht jaor sukses had, toch hebt ze een allebarstends repertoire met liedties as: *I Want to Hold Your Hand*, *Penny Lane*, *Strawberry Fields Forever* en *Let it Be*. T album "Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band" wordt zien as ien vun de belangriekste albums die as ooit maakt bint.

## Albums
* Please Please Me (1963)
* With the Beatles (1963)
* A Hard Day’s Night (1964)
* Beatles for Sale (1964)
* Help! (1965)
* Rubber Soul (1965)
* Revolver (1966)
* Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (1967)
* Magical Mystery Tour (1967)
* The Beatles (1968)
* Yellow Submarine (1969)
* Abbey Road (1969)
* Let It Be (1970)
Kansas

**Kansas** is nen stoat in de Verenigde Stoaten van Amerika. Et heurt bie et Midwesten van de VS. De heufdstad is Topeka en de grötste stad is Wichita. 

Den stoat is eneumd noar et Kansavolk, nen stam van Inheems Amerikaanse leu dee as der et eerste wonden. Diss leu neumt zikzelf de *kką:ze*. Det zol "leu van de weend" beduden of "leu van de zuderweend", mer et is woarskienlik neet de oorsproonkelike naam. Inwonners van Kansas wordt "Kansanen" neumd. Kansas was doezenden joaren et laand van verskeidene Inheems Amerikaanse stämme. In et oosten wonden disse leu vake in döarpe in de rivierdalen. De stämme oet et westen treuken roond en deden völle jagen op bison. Europese Amerikanen kömmen pas noa 1830, mer dee toostreum nöm noa 1850 rap too, toen as de oorleuge oawer slawendriewerieje oetbreuken.

Toen as in 1854 Kansas offisjeel lös edoan wör vuur kolonisasie duur de regearing, maakten vuur- en tegenstaanders van et slawendriewen det ze der kömmen um oet te vechten of Kansas nen Vriestoat of slawenstoat wör. Doarduur was geweeld dageliksen kost, umdet disse groepen et regelmoatig met mekoar in et mot harren. Den stoat kreeg zelfs den naam *Bleeding Kansas* (Blodend Kansas). De tegenstaanders van et slawendriewen kregen oeteandelik de oawerhaande op den 29sten januwoari 1861. Kansas wör lid van et Verboond as nen vriestoat. Noa den Börgeroorlog gröaiden et inwonnertal van Kansas rap, toen as alverdan mear intrekkers de prairiegroond in bouwlaand veraanderden.

Rechtervoort is Kansas ene van de bestboerende stoaten van Amerika. Den stoat hef grote eugste van groan, mais, sorghum en sojabonen. Met 213.000 km² is Kansas den 15den grötsten Amerikaansen stoat. Der wont ongevear 2,9 miljoen leu. Et heugste peunt is de Zunnebloom, nen boarg van 1232 meter hoge.

## Verwiezings
Arizona (duurverwiesziede)

**Arizona** kan verwiezen noar:

* Arizona - nen stoat van de Verenigde Stoaten
* Arizona-stad - nen stad in de stoat Arizona (nit de heuwdstad)
* Arizona (Honduras) - n plaatse in Honduras
Kansas (duurverwiesziede)

**Kansas** kan verwiezen noarː

* Kansas - nen stoat in de Verenigde Stoaten van Amerika

;Plaatsen in de VS:
* Kansas (Alabama)
* Kansas (Illinois)
* Kansas-stad (Kansas)
* Kansas-stad (Missouri)

;Aanders:
* Kansas (rivier)
* Kansas (baand)
Delaware County

**Delaware County** kan verwiezen noar de volgende Amerikaanse groafskoppen:
* Delaware County (Indiana)
* Delaware County (Iowa)
* Delaware County (Niej-York)
* Delaware County (Ohio)
* Delaware County (Oklahoma)
* Delaware County (Pennsylvanië)
Florida (duurverwiesziede)

**Florida** kan verwiezen noar:

**VS:**
*Florida - nen stoat in de Verenigde Stoaten van Amerika
*Florida-stad - n plaatse in de stoat Florida
*Florida (Massachusetts) - n plaatse in de stoat Massachusetts
*Florida (Missouri) - n plaatse in de stoat Missouri
*Florida (Montgomery County) - n plaatse in Montgomery County in de stoat Niej-York
*Florida (Ohio) - n plaatse in de stoat Ohio
*Florida (Orange County) - n plaatse in Orange County in de stoat Niej-York

**Aanders:**
*Florida (provinsie) - n provinsie in Bolivia
*Florida (Buenos Aires) - n plaatse in de Argentiense provinsie Buenos Aires
*Florida (Chili) - n gemeente in de Chileense provinsie Concepción
*Florida (Honduras) - n gemeente in t Hondurese departement Copán
*Florida (Puerto Rico) - n plaatse in Puerto Rico
*Florida (Uruguay) - n plaatse in Uruguay
*Florida (departement) - n departement van Uruguay
*Flórida - n gemeente in de Braziliaanse deelstoat Paraná
*Florida (Valle del Cauca) - n gemeente in t Kolombiaanse departement Valle del Cauca
*La Florida (Kolombia) - n gemeente in t Kolombiaanse departement Nariño
*Florida-eilaanden - n eilaandengroep in de Salomonseilaanden
Arkansas (duurverwiesziede)

**Arkansas** kan verwiezen noar:

*Arkansas - nen stoat in de Verenigde Stoaten
*Arkansas (rivier) - nen rivier in de Verenigde Stoaten
Niej-Mexiko (duurverwiesziede)

**Niej-Mexiko** kan verwiezen noar:
*Niej-Mexiko - nen stoat van de Verenigde Stoaten
*Niej-Mexiko (territorium) - nen veurmaolig territorium van Mexiko
*Niej-Mexiko (Mexiko) - ne plaatse in de Mexikaanse stoat Jalisco
Virginia (duurverwiesziede)

**Virginia** kan verwiezen noar:
*Virginia - nen stoat van de Verenigde Stoaten van Amerika
*Virginia (Illinois) - ne plaatse in de Amerikaanse stoat Illinois
*Virginia (Minnesota) - ne plaatse in de Amerikaanse stoat Minnesota
*Virginia (Nebraska) - ne plaatse in de Amerikaanse stoat Nebraska
*Virginia (Ierlaand) - ne plaatse in de groafskop Cavan in Ierlaand
*Virginia (Vriejstoat) - n döarp in Zuud-Afrika
*Virginia (vuurname) - n meakensname
*West Virginia - ne Amerikaanse stoat die zich tiedens de Amerikaanse börgeroorlog van Virginia ofskeidde
Sint Odiliënbarg

**Sint Odiliënbarg** (Limburgs: *Berg ane Roer*) is een dörp in 't midden van de previncie Limburg. 't Dörp ligt in 't oosten van de rivier de Maas en in 't zuden van Roermond, aan de oevers van de rivier Roer. 't Het ongeveer 3.600 inwoners en heurt bie de gemeeinte Roerdalen. 

't Was tot 2007 eein van de dreei kernen van de gemeeinte Ambt Montfort, nou eein van de zes van de gemeeinte Roerdalen en veur 1991 was 't een eigen gemeeinte.

## Uutgaonde verwiezings
Wulv

Een **wulv** (*Canis lupus*) is een sougdeer uut de family van de hundachtigen (*Canidae*), den höyrt by de rouvderen (*Carnivora*).

## Kenmarken
In et wild kan een wulv so sesse töt achte jår old wörden. Een vulwassen wulv hevt de skolderhöygte up sestig töt neagentig centimeater. De rüggelängde van een vulwassen kan van eyne meater töt hunderdsestig centimeater weasen. Up syn hardsten kan een wulv wal teagen de sestig kilomeater de uur rennen. Een vulwassen mannegyn kan so een dertig töt tachtig kilo weagen. Een vrouwegyn wal yts minder, so een vyventwintig töt vyvenvyvtig kilo.

## Leavenswyse
De wulv levt oaveral up et noordelik halvrund. Hee levt in sociale gruppen.

## Undersoorten
Der bint meyrdere undersoorten, wårvan der en porty bint den uutstürven bint.

### Hunden
De eynige vöärolder van den hund (*Canis lupus familiaris*) is de wulv. De wulv en den hund künnet samen nåkummelings krygen, en dårümme kün y den töt desülvde soorte rekkenen.

## Volkskultuur
Wulven kummen vöäle in vöär up de volkskultuur. Wodan güngen ait up pad med syn twey wulven. Roudkäppyn wördden up-egetten döär de *groute bouse* wulv, den sich as höär opu verkleydden. In De Lüt besteyt et verhaal van de karduushund, den ouk dår syn eigen standbeald hevt.
Colorado

**Colorado** is nen stoat in de Verenigde Stoaten van Amerika. Et beslöt et grötste deel van de Rocky Mountains, et noordoostelike deel van de Coloradoplate en et westelike deel van de Great Plains. Et is den achtstegrötsten stoat wat oppervlakte angeet. In 2014 wonden der ongevear 5.355.866 leu in Colorado.

Den stoat is neumd noar de Coloradorivier. Den daankt zinn naam an de Spaanse verkenners, dee as den rivier de *Río Colorado* (ekleurde rivier) neumden vanweage et rossige zilt wat oet de baargen metköm. Et gebeed Colorado wör in etekend op de kaarte op den 28sten februwoari 1861 en wör op den eersten augustus van 1876 as 38sten in de Verenigde Stoaten op enömmen. Colorado hef as bienaam de *Centennial* state, umdet et 100 joar noa de Amerikaanse verkloaring van onofhaankelikheid in de verenige op enömmen wör.

Colorado hef op et noorden ne greanze met Wyoming, met Nebraska op et noordoosten, met Kansas op et oosten, Oklahoma op et zuudoosten, Niej Mexiko op et zuden, Utah op et westen en met Arizona op et zuudwesten. Den stoat is vuural befaamd um zin ansprekkende, ofwesselende laandskop van baargen, woold, hoogvlaktes, mesa's, canyons, platen, rivieren en weustelaand.

De heuwdstad is Denver. Det is ook meteen de drokste stad van Colorado.
Kroezeboom

Den **Kroezeboom** is nen oalden eken met nen stamumtrek van 7,25 meter biej Fleringen in Tweante. Et is een van de öaldste beum op et Nederlaandse groondgebeed. Nöast den eken steet een Rooms kapelleken veur Maria. Den boom trekt völ bezeukers, umdat he tuske de 400 en 600 joar oald is, umdat et der heel heanig is en den boom op ne stea steet wat leu deurgoans as mooi ervaart. Koppels doot der gearn trouwen. Ook majt der jongeleu gearn op de beankskes roondhangen.

## Gebroek
Et wörd zejd dat den kroezeboom nen kruusboom was. Um laand te verdelen breuken boeren vrogger herkenningspeunten in et laand. Den boom zol op een kruuspeunt van verskillende stukken laand stoan hebben. Ook kan et wean at hier vrogger rechtdag höalden wör. Zo wör den boom et tekken van rechtsproak. Et gavven de umgewing nen gewichtigen anblik. 

Tusken et 16de en 17de joarhonnerd stund der een *Hilligenhuesken*. An wel of dit kapelleken wiedet was, is nich bekeand. In de tied van de Reformasie wörden alle Rooms-Katholieke tradities verböaden. Et kapelleken wör ook daal höwwen. Nen roondtrekkenden preester, Hendrik Smithoes, blef toch hemelik met ne waag onner 'n boom eucharistiedeenste opvoren. Et wör ne bedevoartsstea veur Roomsken. Roond 1730 was et oflopen met de vereringen roond den kroezeboom.

In et 20ste joarhonnerd begunnen de leu wier gelöwwige weerde an den kroezeboom te hechten. In 1909 höalden ze ne mis bie den boom um te vieren dat de H. Pancratiuskeark in Tubbig 100 joar doarveur weer teruw gevven was. In dat joar wör der ok weer ne kapel bouwd, in niejgotischen stiel. De kapel was wiedt an et Healige Hart van Kristus. Pastoor Von Bönninghausen leut een beeld van 1,50 meter hoog oet steen houwen. Dit steet sind 1971 in de St. Pankratiuskeark in Tubbig. Et kapelleken wör in 1944 weer ofbrökken en vervöngen deur ne neie, hoaltene kapel met vakwerkmuren.

## Leaftied
Van den boom geet et pröatke at he tusken de 700 en 1000 joar oald is, mer dat lik meer fantasie as woarheid. Fleringen wördt al in et joar 933 neumd, mer dat wil nog nich zeggen at den boom ok zo oald is. Boomkenners schatt em tusken de 400 en 500 joar oald. Op foto's van net noa 'n oorlog is te zeen at den boom nog nich deurmiddeln spletten is. Doaran is te zeen at he nog nich zo oald is as wat wal es dacht wördt.

## Onnerhoald
Et geet nich aait evven good met 'n Kroezeboom. Umdat den boom begun te splitten en doardeur in et middeln begun te rotten, hebt boomchirurgen et slechte hoalt vortschraapt en de twee delen met iezeren pennen an mekaar veraankerd. 'n Kroes wördt met stoalkabels biej mekaar höalden.

Umdat 'n Kroezeboom völ toeristen trekt en der nog regelmoatig gadderingen höalden wordt, blif 'n boom ne veurname stie veur de umgewing. Um der nen boomchirurg biej te halen is geald neudig. Doarum hebt ze in Fleringen zölfs ne stichting in de been hölpen veur et behoald van den boom.
Kentucky Fried Chicken

**Kentucky Fried Chicken **(meesttieds ofkortt töt ***KFC***) is een Amerikaans fastfood-bedrief met 16.000 vestigingen in 100 laanden. Et bedrief dut met frituurde hoonderprodukte. Rechtevoort vaalt et oonder de KFC Corporation. Et is ne franchiseketten.

Et heuwdkantoor van de KFC Corporation zit in Louisville in de Amerikaanse stoat Kentucky. Et bedrief is in 1952 egroondt duur Harland Sanders, den as vuural as *Colonel Sanders* bekeand wör. Hee köm in 1980 oet de tied, mer et bedrief gebrok zinnen foto nog aait in et logo en reklames.

Et bedrief is oonderwiel oawerkocht duur Yum! Brands, dee as ook Pizza Hut en Taco Bell hebt. Doarmet is det et grötste fastfoodbedrief van de wearld.
KFC

Den ofkörting **KFC** of **K.F.C.** kan vuur verskeaidene dinge stoan.

*Kentucky Fried Chicken - Een Amerikaans fastfoodbedrief
*KFC (band) - nen Duutsen punkband
*Verskeaidene vootbalvereniges woervuur a'w hier nog ginne artikels hebt.
Sisiliaanse Wikipedie

De **Sisiliaanse Wikipedie** (Sisiliaans: *Wikipedia ’n sicilianu*) is n uutgave in de Sisiliaanse taal van de digitale ensyklopedie Wikipedie. De Sisiliaanse Wikipedie gung in oktober 2004 van start. 

In febrewaori 2011 had t omdebie de 16.250 artikels en hadden 9.926 gebrukers der eigen an-emeld.
Sardiese Wikipedie

De **Sardiese Wikipedie** (Sardies: *Bichipedia in limba sarda*) is n uutgave in de Sardiese taal van de digitale ensyklopedie Wikipedie. De Sardiese Wikipedie gung in april 2004 van start. 

In meert 2015 had t omdebie de 4.800 artikels en hadden 8.630 gebrukers der eigen an-emeld.
Italiaonse Wikipedie

De **Italiaonse Wikipedie** (Italiaons: *Wikipedia in italiano*) is n oetgave in de Italiaonse taol van de digitaole ensyklopedie Wikipedie. De Italiaonse Wikipedie gung in jannewaori 2002 van start. Sinds begin 2013 het de Italiaonse Wikipedie meer as n miljoen artikels.

## De Wikipedieën in verschillende Italiaonse taolen
* (Standard-)Italiaons

### Noord-Italië
* Piëmontees
** artikel over Piëmontees
* Venetsiaons
* Lumbaart, Lombardies
* Liguru, Liguries

#### Emilia-Romagna
* Arzan (Emilian e rumagnol), taol van Reggio-Emilia
* Bulgnais, Bolonjees
* Cararin, Carrarees
* Frares, Ferrarees
* Mantuan, Mantuaons
* Mudnes, Modenees
* Piasintein, Piasentees
* Pramzan, Parmees
* Rumagnol, taal van de Romagna

### Zuud-Italië
* Napulitano, Napolitaons
* Siculu, Sisiliaons

### Korsika
* Cursu, Korsikaons
* Vichipedìa in linga sassaresa

### Sardinië
* Sardies

## Uutgaonde verwiezing
Engelse Wikipedie

De **Engelse Wikipedie** (Engels: *English Wikipedia*) is de eerste uutgave van de digitale ensyklopedie Wikipedie. De Engelse Wikipedie gung op 15 jannewaori 2001 van start. Veule konvensies, richtlienden en funksies die ontwikkeld bin tiejens de opbouw van de Engelstalige Wikipedie, bin laoter overeneumen deur Wikipedieën in aandere talen. 

Nao ongeveer n jaor of vuve had de Engelse Wikipedie zo'n miljoen artikels. In september 2007 kreeg t zien twee miljoenste artikel. Begin 2015 had t omdebie de 4.750.000 artikels. Op de Engelstalige Wikipedie maggen verschillende soorten Engels naost mekaar gebruukt wörden, ze hebben wel liever dat a'j bv. n artikel over t Kanadees Engels of t Zuud-Afrikaans Engels anmaken da'j dat in t Kanadees Engels respektievelik Zuud-Afrikaans Engels schrieven. n Algemeen onderwarp wördt meestentieds in t Amerikaans Engels of t Brits Engels eschreven.
Houtribdiek

De **Houtribdiek** (oek wel bekend as: *Markerweerddiek* of *Diek Enkhuzen-Lelystad*) is n waoterkering in Nederlaand. De diek (feitelik n dam) is an-eleegd tussen 1963 en 1976 en scheit t Iesselmeer van t Markermeer. De 26 kilometer lange diek was bedoeld veur de inpoldering van t zujelike gedeelte van t Iesselmeer tot de Markerweerd, mer in 2003 hebben ze besleuten dat ze disse Flevopolder niet meer gaon anlegen.

Over de diek ligt n weg die de stejen Enkhuzen (provinsie Noord-Hollaand) en Lelystad (Flevolaand) verbient. Disse weg is onderdeel van de N302 en misschien in de toekomst van de N23. Veur de scheepvaort bin der dree sluzekomplexen: de Krabbersgatsluzen (beroepsvaort) en t Navidukt Krabbersgat (rekreasievaort) bie Enkhuzen, en de Houtribsluzen bie Lelystad. t Navidukt bie Enkhuzen is n kombinasie van n sluze mit n aquadukt en maakt t meugelik dat scheepvaort en wegverkeer mekaar kunnen krusen zonder dat ze last van mekaar hebben. Naost de Krabbersgatsluzen en de Houtribsluzen liggen spuisluzen die neudig bin veur de regeling van t waoterpeil in t Markermeer en Iesselmeer. Ongeveer halverwegen de diek ligt de uutwiekhaven Trintelhaven.

Der is n projekt Marker Wadden waorbie der n stel natuureilaanden an-eleegd wörden ten zujen van de Houtribdiek. Naor verwachting beginnen ze in 2016 mit dit projekt.

De gemeente Lelystad gaf de weg over de diek de naam *Markerweerddiek*. Offisieel wördt hiermee allinnig t gedeelte van Lelystad tot an de provinsiegrens an-eduud. De naam wördt liekewels oek veur de hele diek gebruukt.

## Busdiensten
In 1976 wördden deur de *Flevodienst* voort busliende 56 over de diek in gebruuk eneumen tussen Lelystad en Enkhuzen. Disse busse ree deurdeweeks tien keer per richtige, zaoterdes negen keer en zundes en op feestdagen zeuven keer per richtige in n patroon van een keer in t ure of een keer in de twee uren. Vanaof 1981 wördden de liende as busliende 146 deur de *Verenigde Autobus Diensten* (VAD) erejen (de Flevodienst was in de VAD op-egaon) en had n onregelmaotige dienst, mit n amparte zoemer- en wienterdienst. Zoemers was t zelfde as veurheer mit liende 56, swienters wördden der op alle dagen zeuven keer per richtige erejen (in t weekeinde mit laotere ritten as deurdeweeks, zundes weer laoter as zaoterdes). Vanaof 1988 wördden dit liende 150 die in Lelystad vanaof t nieje treinstasion gung in de plaotse van t Noorderwagenplein. Liende 150 ree deurdeweeks tien keer per richtige in de zoemer, en swienters n keer of achte; zaoterdes negen keer respektievelik zeuven keer en zundes zeuven keer per richtige (zoemer en wienter). In 1994 wördden de VAD onderdeel van t nieje Midnet. Naodat de bevoegdheid van disse liende in 1998 overgung naor de provinsie Noord-Hollaand (de konsessie van Midnet veur Gooi en Vechtstreek), wördden der alsmer meer eschrapt in de dienstregeling. Sinds desember 2008 is der allinnig nog mer n busliende veur schoelkienders een keer per dag n rit hinneweer over de diek.

## Foto-uutstallige

Bestaand:Houtribsluis.JPG|De Houtribsluzen bie Lelystad
Bestaand:Skyline Enkhuizen.jpg|Zicht vanaof de diek op Enkhuzen


## Referensies
Könningsbosch

**Könningsbosch** (Limburgs: *De Boesj*) is een dörp in 't midden van de previncie Limburg. 't Dörp ligt in 't oosten van de rivier de Maas en in 't zuden van Roermond, in een inham van Nederlaand in Duutslaand. 't Het ongeveer 1.700 inwoners en heurt bie de gemeeinte Echt-Susteren. 

't Was tot 2003 eein van de vief kernen van de gemeeinte Echt, nou eein van de negen van de gemeeinte Echt-Susteren.

## Uutgaonde verwiezings