open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sisiliaans

t **Sisiliaans** (*lu sicilianu, lingua siciliana*) is n Romaanse streektaal die espreuken wörden op t Zuud-Italiaanse eilaand Sisilië, Zuud- en Sentraal-Kalabrië (waor t Zuud-Kalabries eneumd wörden), in de streek Salento in Zuud-Apulië (waor t *Salentino* heet) en in Kampanië, op t vastelaand van Italië (waor t *Cilentanto* heet). Sommigen denken dat t Sisiliaans de oudste Romaanse taal veurstelt die van t Volkslatien aofstamp, mer hef gien breed draagvlak onder taalwetenschappers, en wörden somtieds hevig bekritiseerd. t Antal sprekers wörden eschat op zo'n acht miljoen sprekers.

## Heufddialekten van t Sisiliaans
*West-Sisiliaans (in Palermo, Trapani, Sentraal-West-Agrigentino)
*Sentraal-Metafonetica (in t midden van Sisilië, hierbie wörden sommige delen van de provinsies Caltanissetta, Messina, Enna, Palermo en Agrigento erekend)
*Zuudoost-Metafonetica (in de provinsie Ragusa en de anliggende gebiejen van de provinsie Syracuse)
*Ennees (in de provinsie Enna)
*Oost-Nonmetafonetica (in de stad en provinsie Catania, de tweede grootste stad in Sisilië, en de anliggende gebiejen binnen de provinsie Syrakuse)
*Messinees (in de provinsie Messina)
*Isole Eolie (in de Eoliese Eilaanden)
*Pantesco (op t eilaand Pantelleria)
*Zuud- en Sentraal-Kalabries (in t zujen en t sentrale deel van Kalabrië, hierbie wörden sommige delen van de provinsies Reggio Calabria, Vibo Valentia, Catanzaro en t grootste gedeelte van Crotone erekend)
*Zuud-Apulië (*Pugliese*) (oek wel Salentino eneumd, en t schient, n dialekt van t Sisiliaans op t schiereilaandgedeelte van Apulië)
*Cilentano (in de geografiese regio van Cilento in Kampanië)

## Veurbeelden van de eschreven taal
### Lu Patri Nostru (Onzevaor)

### Uuttreksel van [[Antoniu Venezianu]]
#### Celia, Lib. 2
(~1575)
:Non è xhiamma ordinaria, no, la mia
:è xhiamma chi sul'iu tegnu e rizettu,
:xhiamma pura e celesti, ch'ardi 'n mia;
:per gran misteriu e cu stupendu effettu.
:Amuri, 'ntentu a fari idulatria,
:s'ha novamenti sazerdoti elettu;
:tu, sculpita 'ntra st'alma, sì la dia;
:sacrifiziu lu cori, ara stu pettu.

### Uuttreksel van [[Giovanni Meli]]
#### Don Chisciotti e Sanciu Panza (Cantu quintu)
(~1790)
:Stracanciatu di notti soli jiri;
:S'ammuccia ntra purtuni e cantuneri;
:cu vacabunni ci mustra piaciri;
:poi lu so sbiu sunnu li sumeri,
:li pruteggi e li pigghia a ben vuliri,
:li tratta pri parenti e amici veri;
:siccomu ancura è n'amicu viraci
:di li bizzari, capricciusi e audaci.

### Uuttreksel van [[Ninu Martogliu]]
#### Briscula 'n Cumpagni
(~1900)
:—Càrricu, mancu? Cca cc'è 'n sei di spati!...
:—E chi schifiu è, di sta manera?
:Don Peppi Nnappa, d'accussì jucati?

:—Misseri e sceccu ccu tutta 'a tistera,
:comu vi l'haju a diri, a vastunati,
:ca mancu haju sali di salera!
Leeuwarder Courant

De **Leeuwarder Courant** is in 1752 opricht en is hiermit de ooldste onder dezelde titel opererende kraante van Nederlaand. De kraante is de grootste kraante van Frieslaand en wodt uutgeven deur de NDC Mediagroep, die ok et Dagblad van het Noorden onder zien naeme het. De Leeuwarder Courant (LC) is over et algemien Nederlaanstaolig, mar d'r staon ok Friese stokken in. Butendat wodden Friese citaoten ok in et Fries opschreven. De Stellingwarver schriever Johan Veenstra het ok stokkies veur et LC schreven.
De Four Tak

**De Four Tak** was nen smartlapnband oet Oold-Gastel in Noord-Broabaant, opricht deur Henk en Cees Tak.  Later kömn hier nog Kees en Fons Tak (gin familie) bie. Henk dee zingn, Cees dee drumn, Kees en Fons deedn gitaar spöln. In 1972 skeaidn n band dr met oet. Henk gung met zinne vrouwe Corrie verdan as Duo Corrie & Henk. In 1983 köm de groep wier bie mekoar vuur hereanigingskonsertn.

n Band har n kontrakt bie plaatnmoatskoppieje Telstar, van Johnny Hoes. Ze verkochen mear as n miljoen plaatn. Ook vandeage n dag zeent öare verskes onmeundig geleefd en bekeand bie (leefhebbers van) zeandpiraatn, en hebt n soort kultstoatus ekreegn. Nommers as *Ik heb een hart zo groot als een klerenkast*, *Waarom moet ik nu lijden* en *Zorgen om Maria* wordt duur zeandpiraatn nog hoaste elken dag dreeid. Op etherpiraten.com, ne webstea vuur zeandpiraatn duur heel Neerlaand, stoat de Four Tak met ofstaand op nommer 1 in de Top 100 Aller Tiedn, met t leedke *Het geluk dat ik miste*.

De Four Tak hef n herkenboar geluud, met nen slaggitaar wat noapikket, n hammondörgelken wat mangs lange en mangs stotterige akkoordn en n mellodiejken spölt. Meestal spöln ze n soort ska, rumba of wals.

n 24sten januwoari 2010 köm groondlegger en zanger Henk Tak met 71 joar oet de tied duur prostaatkaanker.

## Wat plaatn

## Verwiezings
Alborosie

**Alborosie** (geboorn in 1977 in Marsala, Sisilië, Italië as **Alberto D'Ascola**) is nen reggaeartiest. Hee wont rechtevoort in Kingston, Jamaika. He spölt verskeidene instrumeantn, zo as gitaar, bas, drums en piano. Alborosie begun in 1993 too't he 15 was met reggae maakn in n Italjaansen reggaeband Reggae National Tickets oet Bergamo. Hee har dootieds n bienaam *Stena*.

In 2001 gung Alborosie t op zikzelf probeern. Hee verhuusdn noar Jamaika um kort bie de wörtels van de muziek en de rastakultuur te wean. Doar begun he te woarkn as geluudsman en muziekproduseant. Hee hef ewoarket met artieste zo as Gentleman en Ky-Mani Marley. Zin eerste album was *Soul Pirate*. In 2009 köm zin tweede album oet; *Escape from Babylon* Augustus 2008 spöln Alborosie op t Uppsala Reggae Festival in Zweedn.

n Naam 'Alborosie' keump van nen bienaam den't he kreeg in zinne eerste joarn in Jamaika:

"Borosie neumn ze mie. Loa'w t zo steln. Mien eerste ervoaringn in Jamaika warn... nit zo mooi. Ze neumn mie Borosie, en det beteeknt wat negatiefs. Dus ik zea: "ik goa dissen naam gebroekn en dr fleenk met an de weg timmern, en wat negatiefs umzetn in wat positiefs!" Feaitelik is mien naam Albert, dus ik plakn dr "Al" bie vuur - Al-borosie. Mer ik zeg oe nit wat borosie beteeknt!"

Eankele hits van Alborosie zeent "Rastafari Anthem", "Kingston Town" en "Call UP Jah". t Meest sproakmaaknde nommer van um is "Herbalist", wat zelfs verböadn wör op de Jamaikaanse radio. Hee hef optreadns edoan oawer de hele wearld, woeroonder t grötste deel van Europa en Jamaika.

## Perseunlik
He wör geboorn in Marsala op Sisilië, in Italië op n 4den juli van 1977. Zin vader is nen pensioneerden plietsiekearl en zin moo was hoesvrouwe.

## Plaatnriege
### Volledige Albums

* *Rough Tune* (2007)
* *Soul Pirate* (2008)
* *Soul Pirate: European Tour 2008 Limited Edition* (2008)
* *Escape From Babylon* (2009)
* *Escape From Babylon to the Kingdom of Zion* (2010)
* *2 Times Revolution* (2011)
* *Sound the System* (2013)

## Verwiezings
Manx

t **Manx** of **Manx-Gaols** (uutspraak: ) is n taal die tot in de jaoren zeuventig van de 20e eeuw espreuken wörden op t eilaand Man. t Is taalkundig ezien t meest verwaant an t ouwe Iers-Gaols, en dan veural t dialekt van Ulster, de dialekten van Galloway en de variaant van t Schots-Gaols zo as dat op de Hebriden espreuken wörden. De taal is ontstaon rond de 5e eeuw en wörden deur heur sprekers *Gaelg Vanninagh* eneumd.

De leste echte moerstaalspreker van t Manx was Ned Maddrell, die in 1974 uut de tied kwam. Daornao leefden t Manx kunstmaotig weer op, en meensen begunnen t weer as tweede taal te leren. Veule kienders die noen geboren wörden, wörden in t Engels en t Manx op-evoed. De regering van t eilaand bevordert de taal en der kunnen lessen enz. in t Manx evolgd wörden.

t Manx is t meest van alle Keltiese talen beïnvleud deur t Oudnoors, umdat der veule Vikingen op t eilaand woenden.

Al mit al is/was t Manx dus n minderheidstaal, en zo wörden t oek erkend deur de Europese Unie, t Verenigd Koninkriek en Ierlaand. De taal wörden ereguleerd deur de *Coonseil ny Gaelgey* (de Manx-Gaolse Raod). Vanaof de 17e eeuw wördden boeken as de Biebel oek in t Manx vertaald, mer veur die tied bin der mer min eschreven bronnen van de taal weerevunnen.

Umdat t Manx zien eigen zonder literatuur of geschriften hef ontwikkeld, en de eerste oorspronkelike tekste (n Biebelvertaling) in disse taal eerst in 1830 uutkwam, wörden t eschreven zo as n Engelsman die de taal veur t eerst zol heuren en zol schrieven, mit referensies naor de schriefwieze die al bestung veur t Iers-Gaols.

## Veurbeelden
De volgende veurbeelden koemen uut de Broderick 1984–86, 1:178–79 en 1:350–53. t Eerste veurbeeld is van n spreker van  Noord-Manx, de tweede van Ned Maddrell, n spreker van t Zuud-Manx.

## Uutgaonde verwiezingen
* Breedvoerig woordeboek Manx-Engels /Engels-Manx (mit PDF-versie)
Sukerfeest

T **Sukerfeest** is nen feestdag waorop moslims t ende van de ramadan viert. Der wöd völle egaeten, wat in de ramadan tussen zonsopgang en zonsondergang verbaoden is, met veural veur de kinder völle snoop en zeutigheid, vandaor de name.
Kampers

t **Kampers** is n zogenuumd stadsdialekt det in de Overiesselse stad Kampen espreuken wördt. t Kampers valt onder de  Sallandse dialektgroep en eurt bi'j t Nedersaksies. Net as veule andere stadsdialekten zo as t Deventers, t Zutfens en t Zwols, ef t Kampers n brouw -r, [ʀ]. Iesselmuden en Steenwiek hebt disse brouw-r ook. In de achttiende eeuw begun de bovenklasse van de Kampers en oek de Zwolse bevolking de taal mit n Frans aksent te kleuren umme zo belangrieker over te doen komen. Eén van de gevolgen was det ze de h vortlieten. n Ander kenmerk van t Kamper dialekt is det bi'j de *ao*-klank veur een /r/ (/ɔː/) veranderde in n *öö*-klank (/œː/), zo as in *wöör* (algemeen: waor of woar), dit verskiensel zie'j ok in t Zwols, Deventers en t Zutfens, maar niet in et Steenwieks en Iesselmudens. Dit zol meugelik komen deur de brouw-r. In vergelieking met et Deventers en t Zwols ef et Kampers in woorden zoas eten, geute en komen lange klinkers wööras t Deventers en Zwols hier erekte of körte klinkers hebben. Döörnööst ef et Kampers veur de ie-vörm de uutgang -en, wööras et Zwols en Deventers -t hebben. Samen met et Zwols ef et Kampers wel de -en uutgang bi'j wi'j, et Deventers ef dit dan weer niet.

Volgens de Taaltelling Nedersaksisch van het Nedersaksisch Instituut (2005) zegt 61% van de ondervraogde mensen in Zwolle, Deventer en Kampen eur stadsdialect te kunnen praoten.

## Kampers as kultuurtaal
t Kamperse stadsdialekt wördt veurnamelik espreuken maar der is ok wat skrieverieje uutegeven in t Kampers. Veur de streektaal van West-Overiessel, wööronder t Kampers, ef t streekkennissentrum de Iesselakademie spellingsrichtlienen op-ezet.

Vanof ongeveer 1945 verskeen in de plaatselike krante wekeliks n kollum in t Kamper dialekt onder de naam *’Eij ’t ook ’eurd*. Jan B. Keuter skreef disse stukkies onder de naam  Drikus.

De Iesselakademie ef in 2000 t “Woordenboek van de Kamper Taal” uutegeven. As anvulling is later n niet-offisiële “Woordenlijst Nederlands-Kampers” samenesteld deur Ph. Bloemhoff-de Bruijn.

## Publikasies
**Woordenboek van de Kamper Taal*, A. Fien c.s., ISBN 9066971096, 2000

## Referensies
Da Lat

**Da Lat** (Vietnamees: *Đà Lạt*) is de heufdstad van de perveensie Lâm Đồng in centraol Vietnam. Et stadsgebied is 393 km² groot en had in 2009 zoe'n 206.000 inwoners. Da Lat leit omdebi'j 310 km in et zuden van Ho Chi Minh City. Dong Hoi is bereikbaor over de weg (Nationaole weg 14) en deur de locht (Vlochthaeven Lien Khuong).
De stad ef ok een universiteit, waor onder andere Romano Prodi ooit as hoogleraor in dienst was.
Lundy

**Lundy** is t grootste aailaand in t Daip van Bristol. t Ligt 19 kilometer van de kust van Devon (Engelaand) aof en is dail van t distrikt Torridge.

Lundy wordt t maist deur dagjeslu bezöcht. Lundy het n rieke fauna en flora. Ook is der n pub, n postkantoor/winkeltje, n kamping en verschaaidene hoeskes dij te huur binnen. Ook is der n ploats en n kearke. t Aailaand is te bezuiken mit de boot vanoet Devon.

Lundy het zien aigen postzegels. Ook hebben zai aigen munten had (oetgeven in 1929 en 1965), n Puffin en n haalve Puffin. Op t momeant betoalt man gewoon mit de Britse pond.

## Foto-oetstallen

File:Oldenburger.jpg|De Oldenburger, de boot dij noar Lundy voart
File:De haven van Lundy.jpg|t Hoavenpje van Lundy mit op de aachtergrond de nije (witte) vuurtoren
File:De nieuwe vuurtoren.jpg|De nije (witte) vuurtoren
File:Vuurtoren op Lundy.jpg|De olde vuurtoren
File:Sika hert op Lundy.jpg|t Sikahaart, dat veul veurkomt op Lundy
File:Puffin op Lundy.jpg|n Puffin (papegaaiduker)
File:Fratercula arctica Lundy.jpg|Postzegels oet Lundy (weerde in Puffins)
File:Lundy post.jpg|Lundypostbak
File:Pub op Lundy.jpg|Aailaandbier in de pub op Lundy
File:Millcombe House.jpg|Millcombe House
File:Lundy, Dorpsgezicht.jpg|St. Helena's Kearke
File:Marisco Castle Lundy.jpg|Kastail Marisco	
File:1puffin1929.JPG|1 Puffin-munt oet 1929
Belvedere Schöne Höhe

**Belvedere Schöne Höhe** is n torenachtig palais ien t daarp Elbersdorf, t is om en bie 1831-1833 baauwd ien opdraacht van de laandaigender *Johann Gottlob von Quandt*. 

Ien 1925 is t kastail verkocht aan de stad Dreesden. Ien 1997 is t kastail overdroagen en weeromgeven aan de gemainte Dürrröhrsdorf-Dittersbach, woarnoa t restaureerd is. De ien 1836 aangelegde kastailtoen is maor veur n dail bewoard bleven.
Akrotiri en Dhekelia

**Akrotiri en Dhekelia** (Grieks: Ακρωτήρι, Δεκέλεια; Törks: Agrotur, Dikelya), binnen twai gebieden op t aailaand Zyprus, dij nait bie de republiek Zyprus heuren. Dizze gebieden stoan bekend as t *Souvereign Base Area* en heuren tou Groot-Brittanje en binnen militaere gebieden. In dizze gebieden gelden dan ook de Britse wetten. Zie hebben n aigen politsie, braandweer, douane, winkels, restauraants en n gevangenis. t Het ook Britse stroatnoamen. 

De gebieden binnen overbliefsels van de Britse kolonie op t aailaand. Noadat t Veraind Keunenkriek Zyprus aofnomen haar van t Ottomoanse riek in 1878, wör t aailaand n Brits protektoroat. Ien 1960 kreeg Zyprus heur onaofhankelkhaid. Akrotiri en Dhekelia bleven Brits, wegens t grote verlet dat t VK haar ien de regioon (Izrel en t Suezknoal). 14 joar loater wollen de Griekse Zyprioten zuch bie Griekenlaand vougen, wat laaide tot n börgeroorlog. t Aailaand wör verdaild in Törks Noord-Zyprus en Grieks Zuud-Zyprus mit doar tuzzenin n neutroale zone. Akrotiri en Dhekelia wörren nait beïnvloud deur dizze opdailing en bleven neutroal. De Törkse troepen dij Noord-Zyprus holpen tiedens de börgeroorlog vuilen de enkloaves ook nait aan, om konflikten mit t VK te veurkommen. 

## Foto-oetstallen

SBA police car.jpg|SBA-politsie-auto
SBA police patch.jpg|SBA-politsieploatje 
Sba motor.jpg|SBA-politsieman op politsiemotor
Dhekelia.jpg|Dhekelia
Gibraltar lane.jpg|Gibraltar lane
Britse telefooncel op Cyprus.jpg|Britse telefooncel in Dhekelia
SBA bord.jpg|Pas op! du verloat nu SBA


## Boetende heanwiezen
* Webstee van de Sovereign Military Base
Gruine lien

De **gruine lien, neutroale zone of bufferzone** is n schaaiden op Zyprus, dij over t haile aailand lopt, en t Törkse dail van t Griekse dail schaaidt. Dizze zone wordt beheerd deur de VN, en is zonder toustemmen van de VN verboden gebied. D'r binnen veul laandmienvelden in de zone.

De VN-missie UNFICYP patrouilleert met plietsie en met miltairen in dizze zone. Ook Nederlaand het van dizze missie dail uutmokt, met zowel plietsie as militairen. Begun dit joar nimt Nederlaand gain dail meer an UNFICYP.

In de heufdstad Nicosia is dizze zone midden in de stad, en bestaait uut huzen die now onbewoond binnen. t Olle vlaigveld van Nicosia ligt in de bufferzone, en is nait meer in gebruuk.

Momenteel binnen d'r een poar greensposten in gebruuk, zodat aine over dizze buffer noar t aandere gebied kan.

## Foto-oetstallen

File:UN bufferzone.jpg|Gruine lien
File:Mijnveld.jpg|Woarschaauwen veur mienveld
File:UN bufferzone in Nicosia.jpg|Gruine lien in Nicosia
File:Bufferzone.jpg|Nicosia
File:grenspost.jpg|Grenspost in Nicosia
File:Un patrouille in bufferzone.jpg|VN-patrouille in bufferzone
File:Boeren in bufferzone.jpg|Boeren in bufferzone
File:Einde bufferzone.jpg|Inde Gruine lien
Sark

t Eilaand **Sark** is ien van de Kanaoleilaanden an de Fraanse kust van Normandië, en beheurt tot t autonome baljuwskop Guernsey, n Brits Kroonbezit, mar het n eigen regeringsvorm en eigen bestuur. De Fraanse naeme veur t eilaand is *Sercq*, of in t oolde Sarks-Fraans *Sèr*.

Sark is n rustig eilaand waor gien motorvoertugen kommen maggen. De plaetselike bevolking ommezeilt t verbod deur trekkers te gebruken as vervoersmiddel. Veerder worden de fietse en peerd en waegen bruukt. Der wonen zoe'n 600 luden op Sark. De ekonomie is baseerd op t toerisme en de laandbouw.

Der is amperan verlochting op t eilaand waordeur je goed de steerns kunnen bekieken zonder da'j last hebben van lochtversmering. t Eilaand wordde in 2011 uutreupen tot de eerste *Dark Sky Community*, deur de International Dark-Sky Association. Sark het ok n vuurtoren *Point Robert*, mar die schient allienig over zee.

Sark het gien polisie, t recht wordt daor deur vri'jwilligers in de haand hoolden. As der iene oppakt wordt, dan wordt e in n sel opsleuten die der al sund 1856 staot, daornao wordt e ophaeld deur de polisie van Guernsey.

Elk jaor wordt op t eilaand t *Sark Folk Festival* hoolden.

## Foto-uutstalling

File:Verbinding tussen liitle en great Sark.jpg|verbinding tussen little en great Sark
File:Sark shopping centre.jpg|postkantoor van Sark
File:Hotel op Sark.jpg|hotel op Sark
File:Het vervoer op Sark.jpg|vervoer op Sark
File:Natuur op Sark.jpg|de natuur
File:Haventje van Sark.jpg|de hoaven
Herm (aailaand)

**Herm** is n aailaand veur de Fraanse kust van Normandië, t beheurt tou aan t baljuwschop van Guernsey. Herm is t klainste aailaand van de knoalaailaanden, dat vraai tougaankelik is. Net as op Sark binnen motorvoertugen verboden op t aailaand, maor op Herm binnen ook fietsen verboden. Deur de witte zaandstraanden (onder aandere Shell Beach) is Herm n paradies veur waandeloars.

Herm wordt deur regeren van Guernsey verhuurd. t Aailaand wordt sund 1 oktober 2008 verhuurd aan t bedrief *Herm Island Ltd*, dij de loatste veertig joar van de huuroverainkomst opkocht het van n echtpoar dij t aailaand eerder huurde. Ze binnen ook aigender van aal bedrieven op t aailaand. 

In 2002 was de totoale bevolking om de bie de 60 personen.

Herm is maor 2,5 kilometer lang en minder as 800 meter breed. t Aailaand ligt zo dat de grootste lengte noord-zuud loopt. t Noordelike dail van de kust bestaait oet zaandstraanden en t zudelike dail is veural rotsachtig.

## Foto-oetstallen

Bestaand:Ferry to Herm.jpg|Boot noar Herm
Bestaand:Herm 1.jpg|Sfeerploatje van Herm
Bestaand:Herm 2.jpg|Schier Herm
Bestaand:Toren op Herm.jpg|Toren op Herm
Bestaand:Huizen op Herm.jpg|Hoezen op Herm
Bestaand:Herm natuur.jpg|Natuur van Herm
International Police Association

De **International Police Association** (aofkort: I.P.A.) is de grootste plietsieverainen in de wereld. In meer as zestig laanden is de verainen aktief. De liefspreuk van de I.P.A. is *Servo per Amikeco*, 'dienen deur vriendschap'. t Is n spreuk in t Esperanto.

De I.P.A. weur in de joaren vieftig opricht deur Arthur Troop in Engelaand. In Neaderland bestaait de I.P.A. sinds 1953. Ook in provinsie Grunnen is n aofdailen aktief, opricht in 1969. In Slochtern hest n  muzijom mit plietsiepetten uut hoast de haile wereld, uniformen en aander plietsiegrei in t olde statsionsgebaauw, dat ook dient as plietsieburo.

## Aofbeeldens

Schloss Gimborn 2010 SteDi3.jpg|Int. IPA GIMBORN congrescentrum
Slochteren IPA 3.JPG|t olde statsionsgebaauw
IPA politie museum Slochteren.jpg|Plietsiemuzijom Slochtern
Slochteren 6.JPG|Plietsiemuzijom Slochtern
Slochteren 2.JPG|Plietsiemuzijom Slochtern


## Boetende heanwiezen
* I.P.A. Nederland
* Internationale Politiepetten Collectie
Nino Xypolitas

**Nino Xypolitas** (Grieks: *Στέφανος "Νίνο" Ξυπολητάς*) is n Griekse zanger, die oek wel bekend steet as kortweg **Nino**. In 2003 wördden e bekend nao zien deelname an t televisieprogramma *Fame Story*. Sinds die tied hef e vuuf verschillende albums uutebröcht.

Nino is op 29 juni 1981 geboren in Stockholm, Zweden, kort daornao is e mit zien familie weerekeerd naor t Griekse eilaand Rodos. Nao n paor jaor te hebben op-etrejen bie kleine gelegenheen, besleut Nino mee te doon mit t Griekse televisieprogramma *Fame Story*, hierdeur wördden e merakels bekend in heel Griekelaand. 

## Albums
*2004 - *Νίνο, Νίνο, Νίνο* (Nino, Nino, Nino)
*2005 - *Ειλικρινής* (Ilikrinis)
*2006 - *Επηρεάστηκα* (Epireastika)
*2007 - *Θαύματα* (Thavmata)
*2009 - *Η παράσταση αρχίζει* (I Parastasi Archizi)
*2011 - *OK*

## Uutgaonde verwiezing
*Diskografie
Elbersdorf

**Elbersdorf** is n daarp ien de gemainte Dürrröhrsdorf-Dittersbach dat beheurt tot t distrikt Sächsische Schweiz-Osterzgebirge ien de Duutse dailstoat Saksen. t Daarp wuir ien 1412 nuimd as "Elbistorff" en staait bekeand om de Belvedere Schöne Höhe. t Ligt aan de rivier de Wesenitz. 


Ofbeelding:Elbersdorf.jpg|Ploatsnoambred
Ofbeelding:Belvedere Schöne Höhe.jpg|Belvedere Schöne Höhe
Ofbeelding:Wappen_elbersdorf.gif‎|Woapen Elbersdorf
Idaho Panhandle

n **Idaho [[Panhandle]]** is t noordlikste, oetsteknde peunt van n Amerikoanse stoat Idaho. De inwönners doar nömt t *North Idaho* (Noord-Idaho). t Zuudlikste deil van n regioo hett ok wal *Noord-Sentroal-Idaho*. t Hef greanzn met Washington in t westn, Montana in t oostn, Brits-Kolumbia in Kanada in t noordn en n rest van Idaho in t zuudn.

t Öppervlak van n regioo is 54.422,49&nbsp;km², dös 25,39% van t öppervlak van n stoat. t Hef ok n woateröppervlak zoo gröt as 839,07&nbsp;km². t Har in 2004 önnevear 295,160 inwönnern.

## Skiednisse

n Idaho Panhandle kömn in de tied a't Montanaterritoriöm oe't Idahoterritoriöm doan wörn in 1864.

A'n zettel van de territorioale regearige in 1864 van Lewiston öp Boise an gung, docht zee det regearn meujlik wean zol in n panhandle, en zee harn idean öm n panhandle nen amparten stoat te moakn. Det gung oetiendlik nich, moar t kömn wear trög in 1901. Dan zegn zee de't miskien wal n good idea was a'n panhanle en Oost-Washington saamngungn en n Stoat van Lincoln wörn, moar ok det idea gung oet de tied. In 1889 gung n Universeteait van Idaho in Moscow stoan.

## Groafsköppe

n Panhandle hef 10 groafsköppe. De liste steet hier önner.
*Benewah Country
*Bonner County
*Boundary County
*Clearwater County
*Idaho County
*Kootenai County
*Latah County
*Lewis County
*Nez Perce County
*Shoshone County

## Wichtigste emeansköppe

*Bonners Ferry
*Coeur d'Alene
*Dalton Gardens
*Grangeville
*Hayden
*Kellogg
*Lewiston
*Moscow
*Orofino
*Postfalls
*Rathdrum
*Sandpoint
*St. Maries

## Indioannreservöate
*Coeur d'Alene-indioannreservoat
*Koetenai-indioannreservoat
*Nez Perce-indioannreservoat

## De meujte woard te bekiekn

*n Idaho Panhandle Nasjonoal Bos
*Priest Lake
*t Mar van Pend Oreille
*t Mar van Coeur d'Alene
*n Koetenairivier
*t Silverwoodpretpark
SC Heerenveen

**SC Heerenveen** is een voetbalklup van Et Vene. De klup wodde opricht in 1920 en speult sund 1993 in de eredivisie. 

## Geschiedenis
Tussen 1941 en 1951 wodde de klup negen keer noordelik kampioen. Dit was ok de tied van Abe Lenstra.

In 1989/90 promoveerde Et Vene naor de hoogste kompetisie van et Nederlaanse voetbal. Nao een hiel min eerste seizoen in de eredivisie volgde de degradaosie naor de eerste divisie. Onder Foppe de Haan promoveerde de klup in et seizoen 1993/94 weeromme naor de eredivisie. Sund die tied bin ze niet meer degradeerd.

Et Vene het ok drie keer de finale van de KNVB-beker speuld. De eerste keer doe Et Vene in de finale kwam, speulde de klup nog in de eerste divisie. De eerste bekerfinale speulde Et Vene tegen AFC Ajax en verleurde de wedstried mit 6-2. De twiede bekerfinale was tegen Roda JC in 1997. Et Vene verleur de wedstried mit 4-2. De dadde keer bekerfinale van Et Vene was in 2009 tegen FC Twente. Et Vene won de wedstried nao strafschoppen mit 5-4 (eindstaand 2-2).

## Weblinks
* Website van SC Heerenveen
* facebook van sc Heervenveen
* SOCCERWAY
* Transfermarkt
* Globalsportsarchive
Zeuvenhuzen (Leek)

**Zeuvenhuzen** of **Zeuvenhoezen** is n dörp ien de vrougere gemainte Leek. Bie de noam Zeuvenhuzen denkst nait geliek aan n groot dörp, maor op 1 jannewoarie 2021 haar t dörp 2.725 ienwoner.

Ien 2011 is t as *leukste dörp van Grunnen* kozen.

## Referensies
Ekkelbeumkes

De **Ekkelbeumkes** was n Tweants Zaankduo, wat besteund oet Gert en Jack Ekkelboom. Zee haaldn laandelike bekeandheaid met t leedke *En dat gef allemoal niks, want wie hoald van mekaar*. Dit versken begun met de walbekeande regel: "en Adam sleug Eva met ne sukerbiete veur de kont". Doarnöast deedn ze veural völle oawer t mooie Tweante zingen, zo as *Mooi Twenteland*, *Heimwee noar Twente* en * Ik hoal van Twente*. Doo't Gert Ekkelboom in 2004 oet de tied köm, was t gebuurd met de Ekkelbeumkes. 

## Plaatnriege
**"Instrumentaal en gezongen"* (Ekkelboom Music, ?)
**"Bie Dinkel en Regge, deel1" (Ekkelboom Music EMCD 94010, 1994)*

## Verwiezing
Twentse Taalbank

De **Twentse Taalbank** (*Tweantse Sproakbaanke*) is ne wearkplaats van de Oudheidkamer Twente, woar alns wat dr in t verledn is skrevn, oetbracht, zungn en dichtet in en oaver t Tweants bie mekaar gadderd wördt op ene stea, zodat t veur alman toogankelik is.

De Sproakbaanke is ne deurloopnde ondernemming, dee t veural mut hebn van vriewilligers. Konservator is Goaitsen van der Vliet, burometwearker is Hans Hassink. De Sproakbaanke is oonderbracht in t hoes van de Vereniging Oudheidkamer Twente, teggenoaver n vroggern ingaank van TwentseWelle wat noe de Museumfabriek is.

## Oetgoande koppeling
*Offisjele webstea
Normandisk

Et **normandisk** is en romaanske taal dee espröäken wördt in Normandie en up de normandiske eilanden. Et normandisk wördt meystentyds eseen as en fransk dialekt, mär verskilt årdig van et standardfransk, dit kümt under andere döärdat et normandisk in de tyd van de Vikingen vöäle woorden van et oldnoordsk hevt oaverenöämen. De taal slüt in et noorden an up et pikardisk, in et süüdwesten up et gallo en in et süüdousten up et fransk.

## Varieteiten
Et normandisk is mid de normandiske invasy meadebröcht nå de britske eilanden, wår de taal en groute üütwarking up et engelsk ehad hevt. Up de britske Kanaaleilanden wördt et noch altyd espröäken, en up elk van disse eilanden spreaken se so'n beetjen en amparte varieteit van et normandisk dat nochal es kan verskillen van et vasteland-normandisk. Weale variëteiten van et normandisk binnen inmiddels üütestörven of up starven nå doud. Up Jersey wördt der jerseysk (*Jèrriais*) espröäken, dit is de groutste taal van de kanaaleilanden en is en officiele taal up Jersey wårvan et gebrüük, alhowel et geen bestüürstaal is, döär de regering aneveyterd wördt. Up Guernsey wördt der guernseysk (*Guernésiais* of *Dgèrnésiais*) espröäken, en up Sark heb jy et sarksk (*Sercquiais*), en varieteit dat sik untwikkeld hevt vanüüt et jerseyske dialekt dat in de 15. eyw döär kolonisten is meadebröcht. Up et eiland Alderney wördden der vrogger alderneysk (*Auregnais*) espreuken, mär dit dialekt is vandage de dag üütestörven. Et Contenin-normandisk (*Cotentinais*) is de varieteit dee in et normandiske Contentin espröäken wördt en tot slot heb jy noch et cauchois dat espröäken wördt in et normandiske Pays de Caux.

## Oldnoordsk in et normandisk
Vöärbealden van woorden mid en oldnoordske oorsprung:

## Normandisk in et engelsk
Vöärbealden van normandiske woorden dee in et engelsk, en in en enkel geval in et neadersassisk en et neaderlandsk (hyr vetedrukked), terechteköämen binnen:
Noord-Amerika

**Noord-Amerika** is t wearlddeel op t noordn van t wearlddeel Amerika. t Ligt tusken n Atlantiesen, n Grootn Oseaan en de Noordelike Ieszee in. t Beslöt n laandoppervlakte 24.346.000 km².

## Laanden van Noord-Amerika
*Bie Noord-Amerika heurt vanoet geografies oogpeunt de volgende laandn:*

### Onofhaankelike laandn
* Antigua en Barbuda
* Bahamas
* Barbados
* Belize
* Dominika
* Dominikaanse Reppubliek
* El Salvador
* Grenada
* Guatemala
* Haïti
* Honduras
* Jamaika
* Kanada
* Kosta Rika
* Kuba
* Mexico
* Nikaragua
* Panama
* Saint Kitts en Nevis
* Saint Lucia
* Saint Vincent en de Grenadines
* Trinidad en Tobago
* Verenigde Stoaten

### Nit-onofhaankelike gebeedn
* Amerikaanse Maagdeneilaanden
* Anguilla
* Aruba
* Bermuda
* Britse Maagdeneilaanden
* Greunlaand
* Kaaimaneilaanden
* Kurasou
* Montserrat
* Navassa
* Puerto Riko
* Saint-Pierre en Miquelon
* Sint-Maarten
* Turks- en Kaikoseilanden

### Oonderdeeln van [[Europa (continent)|Europese]] laandn
* Fraankriek (oawerzeese departemeantn Guadeloupe en Martinique en gemeenskopn Sint-Maarten en Saint-Barthélemy)
* Nederlaand (biezeundere gemeentes Boneare, Sint Eustatius en Saba)
Starbucks

**Starbucks Corporation** is ne innernasjonale ketn van koffiehuuze oet Seattle in de VSA. De ketn is in 1971 in dee stad öpricht. t Teekn van Starbucks is ne sirene.

t Is de grötste koffiehoesketn van n wearld, met 17.009 huuze in 50 laandn. Dr zeent mear as 11.000 huuze in de VSA, 1000 in Kanada, 700 in t Vereanigd Könnigriek en mear as 150 in Turkiej. n Antal van dee huuze is in t bezit van n aander öf warkt saamn met Starbucks.

Starbucks verkoopt nich allean koffie moar ok aandere waarme en kolde draankn, koffieboonn, salades, dubbelstoete, häpperskens en taarte. Doarboawnop verkoopt t ok nog beuke, muziek en films biej de Starbucks-Entertainment-ofdealige en met t mark Hear Music. In supermärkte kö'j koffieboonn en room-ies van Starbucks veendn. Dr zeent ok Starbucksn dee in aandere koophuuze zeent, biej veurbeald in beukehuuze en supermärkte.

## Skiednisse
De earste vestige van Starbucks gung lös in 1979 in Seattle önner de leaidige van Jerry Baldwin, Zev Siegel en Gordon Bowker. Disse drea verkeupn in de earste Starbuckskoophuuze koffiebeune van heuge kwoaliteait en masjienes öm koffie te moakn. Tiejdn t earste joar hoaln zee öare beune biej Peet's Coffee and Tea, noa det joar hoaln zee t dreks van de koffieboern zölf.
Shelta

t **Shelta** is n mengtaal, en is de tradisionele taal is van de *Ierse Reizigers* (*Irish Travellers*), n Ierse bevolkingsgroep mit n nomadiese levensstiel. Aandere namen bin *Gammon*, *Sheldru* of *the Cant*.

De woordeschat is grotendeels ebaseerd op t Iers-Gaols (de woorden bin vake dervan aofeleid deur verwisseling van klanken, zo as oek in t Franse verlan). A'j naor de grammatika kieken, bin der liekewels veule overeenkomsten mit t Engels. Oek bin der wat invleujen van t Romani, hoewel de Ierse Reizigers zelf gien Roma bin.

In de hele wereld bin der zo’n 86.000 sprekers van t Shelta, waorvan 6.000 tot 25.000 in Ierlaand. De taal zol al sinds de 13e eeuw bestaon en sinds 1870 is t zwat “ekatalogiseerd”.

De benaming Shelta zol koemen van t Iers-Gaolse “siúlta” dat “wandelend/kuierend” betekent. Dat verwis vanzelf naor de nomadiese levensstiel van de Ierse Reizigers. Ze wördden vrogger in Engelaand *The Walking People* (de kuierende meensen) eneumd.
Geschiedenis van Oaveriessel

Dit artikel beschref de geschiedenis van de Nederlaandse provincie Oaveriessel.

## Prehistorie en de Romeinse tied

De eerste meensn die in Oaveriessel lefn waarn jagers en verzameloars. Zie lefn van t verzameln van vruchn en greuntn, en gungn op jacht of visn. Rund 2500 veur Christus gung men zuch op ne vaste plaatse västign. De laandbouw kwam op, en de laandbouwers vestigdn zuch veural langes de riviern de Vaechte en de Regge of op de zaandgroondn. De Iesselstreeke werd pas völ later bewoond, rond de vrogge Middeleeuwn.

In de Romeinse tied werd Oaveriessel bewoond deur de Tubanten.

## Middeleeuwn

### Onderwarping, karstening en untginning
In de 8e eeuwe maaktn Oaveriessel en de umlignde gebiedn kennis met t Christendum. Oaveriessel en Draenthe wardn bekeerd onder leiding van Sint Lebuïnus. In die tied werd ok de eerste karke esticht, noamelijk in Deventer. Die karke werd effenwel verwoest in 772 deur de Saksen, uut wroak veur de Frankische vernietiging van de Irminsul eerder dat joar, wukke bekend stund as 'n groot Saksisch heiligdum. Hiermet begun de Sakseneurloogn, woarin de Saksen meermoaln verslaagn werdn, mar steeds opnej in opstand kwaemn. Zie werdn eleid deur hun hertog Widukind en enkele keern bie estoan deur de Friesn, die zelf al grootndeuls deur de Franken waarn onderwurpen. Tenslotte mussen de Saksen in 804 de strijdbiele begroavn. t Gebied wurd inneliefd bie t Frankische Riek, onderverdeuld in gouwn, de karstening werd der langzaaman deurdrukt (o.a. door Liudger) en de groond werd ontgonn.

### Vörming van t Oaversticht
Veur t weerldlik gezag van de bisskop van Utrecht in het Oaversticht (dat 't hudige Oaveriessel, Draenthe, het Gorecht en de Stellingwervn omvatn) werd de groondslag elegd deur schenkingn van keizer Hendrik III (1039–1054) an bisskop Bernold (Bernulfus, 1027–1054), in t koader van t riekskarkenstelsel. In de lup van de 11de eeuwe kwam hiel Oaveriessel onder dit gezag, mar 't spul bleef deurluppnd wankel. Noa en deur de totstandkoming van 't Concordaat van Worms (1122) verkreegn de greaven van Holland en de greavn (vanof 1339 hertogen) van Gelre 'n belangriek oaverwicht op de biskoppen van Utrecht. Herhoaldelik werd zie edwungn deuln van 't Oaversticht an Gelre te verpenden.
Weensum

**Weensum** (Nederlaands: *Windesheim*) is een dörp en buurt in de gemiente Zwolle in de Nederlaandse pervincie Oaveriessel. 't Lig ten zuden van Zwolle, een endtien ten oosten van de Iessel. Op Weensum woont zo'n 800 mèensen. Net buten 't dörp stiet de Weensumer mölle an de N337.

Weensum lig op een revierduun die evörmd is in 't Preboreaol, een tiedvak binnen 't Holoceen. De oldste speuren van bewoning stamt uut de jonge stientied.

Töt 1944 stund in 't dörp 't Huus te Weensum. Een geallieerde bom hef dit Huus verwoest.

Van 1866 töt 1936 had Weensum een treinstesjon an de spoorliende Zwolle-Deamter.

## De Congregatie van Weensum
In de late Middelieuwen stund in Weensum een klooster. Van hieruut is de Congregatie van Weensum ontstaon, de kloostergemienschop van Augustiener koorheren. 't In 1387 in-ewijde klooster was toonangevend in de religieuze hervörmingsbeweging van de Mederne devotie, naor de ideeën van Geert Grote.

't Klooster hef waorschienlijk ten zuden van de dörpsstraote elegen. Tiedens de Riffermaotie en de opstaand tègen Spanje wördden 't deur de Oranjegezinde watergeuzen verrinneweerd. Vandage viej d'r nog twee kelders en de brouweri'je van 't kloostercomplex. Dizze brouweri'je wördden in 1634 in gebruuk eneumen as Nederduuts Hervörmde Karke.
Windesheim (deurverwiespagina)

**Windesheim** of **Weensum** kan waezen:

*Weensum (Windesheim), n dörp in de Nederlandse gemeente Zwolle
*Weensum (Duutsland) (Windesheim), n gemeente in de deelstaot Rienland-Palts
*Kongregasie van Weensum, n kloosterörde
*Christelike Hogeschoele Windesheim in Zwolle
*Windesheim Flevolaand, n instelling veur hoger onderwies en onderzuuk in Flevoland
Jan Veenstra

**Jan Veenstra** (Noordscheschut, 16 april 1951 – Linde, 25 november 2025) was een Drèents- en Nederlaandstalige schriever.

Hi'j debuteerde mit verhalen in 't Drèentse blad Oeze Volk en hef Nedersaksisch wark eschreven veur Radio Noord, maakten 't dreiboek veur de film *Tweitalig* en schreef columns veur regionaole kraanten en de radio. Ok hef e satirische teksten, parodieën, tenielstokken en liedteksten veur zangers as Egbert Meyers en 't Duo Karst eschreven. Vanof 1982 schreef e in 't Drèentse literaire tiedschrift *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]*, daoras e van 1984 töt en mit 1998 van in de redactie zat.

Mit Dick Blanke, Marga Kool en Albert Haar maakten e een pooslaank 't theaterpregramma de Hunebed-Turbo-Show. Hi'j was iene van de verzörgers van de Taaltheaternachten in Emmen en van bi'jienkomsten van Nedersaksische schrievers uut Nederlaand en Duutslaand. Dizzend hebt eleid töt 't ontstaon van 't Oostfriese literaire tiedschrift *[[Diesel (tiedschrift)|Diesel]]*, tegenhanger van *Roet* en van 't Grunningse *[[Krödde (tiedschrift)|Krödde]]*.

In 1997 hef Veenstra de SNS-literetuurpries ekregen.

Op 't muzikale vlak hef e trompet espeuld in 't meziekcorps van Noordscheschut en basgitaar in verscheiden rock-n-roll-bandties van körte aosem.

## Schrieveri'je
**[[Zangeres van zulver]]* (novelle, Zuudwolde, 1989)
**Die nacht een feest en andere verhalen* (Zuudwolde, 1998)
**Tammo Tiesing en het liek op zolder* (speurdersroman, Zuudwolde, 2004)
**De zomer van '59* (Grunning, 2007, Nederlaandstalig)
**Dörpsstraot, oes dörp* (2009, boekenweekkedo veur de Drèentse Boekenweke, mit Ton Peters)
**Here weg* (roman, Passage, 2012)
**De secondant* (2016)
**Het heen en weer* (2017, mit Marga Kool)

## Bronnen
*Rouke Broersma (samenstelling en inleiding) (2003), *Scheupers van de taol: bloemlezing van de Drèentse Schrieverij 1837-2003*, Zuudwolde: Het Drentse Boek, p. 187

## Uutgaonde verwiezing
*Het Drentse Boek oaver Jan Veenstra
Beulaeke

**Beulaeke** of **Beulake** was een dörp dat bestond vanof begun 15e eeuw töt 1776 in de Kop van Overiessel, ongeveer ten noordoosten van Et Klooster en ten noordwesten van Ronduite. Et dörp is deur stormvloed in 1776 verdrunken in wat now de Beulakerwiede het.

## Naeme
De naeme is of-eleid van Bodelaecke, waorvan *bode* verwant is mit et Duutse *Bude* (stal), et Friese *bode* (schure) en et Nedersaksische *boô*, een hut veur koenen of schaopen; een *laecke* is een moerassig gebied.

## Ontstaon en gruui
In de beguntied was Beulaeke een buurtschop mit een paer huzen, waorschienlijk bewoond deur veenarbeiders. Ok in et laetere Beulaeke haj veurnaemelik intensieve törfwinning. Et dörp kwam töt staand langes een wat hoger elegen pad - et Beulaekerpad. Daorlanges wodden huzen ebouwd; de törfstikkers kregen de törf direkt achter et huus weg. Disse wodden of-evoerd via een paer kenalen, waoronder de Arembergergracht die now nog zudelk richting De Sluus löp. Via de haven van Blokziel en laeter De Sluus wodden de törf over de Zuderzee of-evoerd naor Amsterdam en doar verkocht. Van 1650 töt 1751 gruuide et dörp uut töt 45 volweerdige woningen mit 247 bewoners.

## Wilde vervening
Deur de grote behoefte an törf gebruukten de törfstikkers elke vierkaante meter, waordeur et waeter steeds meer ruumte kreeg. Om et vene te laoten dreugen, waren lang-erekte akkerstroken oftewal legakkers neudig. Deur gebrek an een kontrolerende instantie - wat wilde vervening enuumd wodden - wodden ok de legakkers meer en meer of-esteuken, waordeur ze vuus te smalle wodden. Bi'j een bietien storm kalfden de waeterkaante steeds vedder of, töt d'r een groot meer ontstund.

Et Beulaekerpad breuk hier en daor deur, waordeur veural 's winters een normaal dörpsleven niet meer meugelik was. De kiender gongen niet meer naor schoele, et karkebezuuk wodden slim belemmerd, en de baker kon niet meer op tied bi'j een bevalling koemen. Daorumme gongen steeds meer dörpsbewoners vot.

## Overstroming en einde van de bewoning
Bi'j de grote storm van 14 op 15 november 1775 brak de Zuderzeediek bi'j Veno deur. Een jaor laeter op 21 november 1776 was d'r een tweede storm en de krek gerippereerde diek brak vanni'js deur. De vieftig overebleven bewoners van Beulaeke vlochtten naor et hoger elegen karkien, van waor ze nao aanderhaalve dag per boot konden votkoemen naor Veno.

Mar twee huzen en de karke overleefden disse storm. De prekestoele en de kroonlochters van de karke wodden verkocht an de Kleine Karke op Veno, daoraj ze nog altied kunnen zien. Een diel van et Beulaeker karkien is verwarkt in een kap van een boerderi'je in de omgeving.

Wat nog van et dörp over was, kwam in de 19e eeuw onder waeter te staon. D'r bin aordig wat restaanten van huzen en huusraod terogge vunden op 'e bodem van de Beulakerwiede. 

## Uutgaonde verwiezingen
*de Stentor: artikel ''Het doodvonnis van Beulake''
*''De Arembergergracht en het Hoge Moer omstreeks 1600'' deur ir. D.M. van der Schrier '''(PDF)'''
Schoterlaand

Et **Schoterlaand** is een veurmaolige gemiente an de Kuunder. Et dörp Ooldeschoot was et heufdplak van de gemiente. 

'De Drie Pilaren' an de 'Schoterlandseweg' is et vroggere grieteni'jhuus van Schoterlaand. In 1828 wodde de Oenemastate op Et Vene et grieteni'jhuus en in 1851 wodde dat et gemientehuus. In 1934 wodde de gemiente opheven. Een diel gong naor de gemiente Et Vene, een ander diel naor de veurmaolige gemiente Haskerlaand die in 1984 weer veur t grootste diel opgaon is in de gemiente Scharsterlaand.
Ria Westerhuis

**Ria Westerhuis**, ok wal op zien Drèents **Ria Westerhuus** enuumd (Old-Averiest, 1959) is een schriefster van gedichten, liedteksten en verhalen in 't Drèents en 't Nederlaands.

Westerhuis is op-egruuid op Old-Averiest en verhuusde in 1980 naor De Wiek. Sinds 2004 is ze mit schriefwark bezig; ze publiceert onder meer in 't Drèentse literaire tiedschrift *[[Roet (tiedschrift)|Roet]]*.

Veur zanger-pianist Geert Jan Brader zien cd *Nog zoveul doen* (2009) hef Westerhuis een köppel liedteksten eschreven. Ok schrif ze teksten veur de Stichting Drentse Muziek Maatschappij.

In 2009 kwaamp bi'j Het Drentse Boek *Minnezinne* uut, een bundel mit een kleine vieftig erotische gedichten die ze mit Delia Bremer hef emeuken. De bundel maakten hiel wat lös; d'r wördden in een jaor tied zowat duzend exemplaren van verkocht, en de schriefsters kwamen op de laandelijke tillevisie. Westerhuis en Bremer schreven beiden al vaker licht erotische gedichten, al dan niet in 't Drèents, daoras ze mekare mit uutdaagden, mit as risseltaat dizze bundel.

In oktober 2009 kwaamp de cd *Dichter bij elkaar* uut, mit vier Drèentse en zes Nederlaandse gedichten, veurelezen deur Westerhuis mit gitaarbegeleiding van Rob Zandgrond.

In febrewaori 2011 verscheen de bundel *Zundags goed* mit zeuventig ni'je Drèentse gedichten. Ok in 't Nederlaands kwaamp der een bundel uut, in 2013 was daor *Teugelloos* in eigen beheer. Daorna schreef ze nog *Nachtsleutel* in 2015, mit gedichten in 't Drèents en in 't Nederlaands. Westerhuus heur viefde dichtbundel, *Dwaalstroom*, verscheen in 2022. Veur dizze bundel leut ze heur inspireren deur de netuur bij De Wiek en heur kuiertochten in 't Riestdal. Naost Drèentstalige gedichten staot der tien Nederlaandstalige in; bename podiumgedichten die as ze veurdrag bij optredens deur 't hiele laand.

Wieder organiseert en prissenteert Westerhuis veurdrachtaovends, vertaalt ze gedichten in 't Drèents, schrif ze gedichten in opdracht en ontwarpt ze wenskaorten.

## Bronnen
*Het Drentse Boek oaver Ria Westerhuis
*De webstee van Ria Westerhuis
Linde (De Wolden)

**Linde** is een buurtschop in de Drèentse gemiente De Wolden. De buurtschop lig ten oosten van de pervinciaole weg 48 en zuudoostelk van Zuudwolde in dezölfde gemiente.

Onder de buurtschop Linde vaalt ok de buurtschoppen Nolde, Peerdelaanden, Schrapvene en Voele Riete, die qua postcode bi'j Linde heurt.

## Geschiedenis
In 1290 vermeldt ze Linlo en in 1543 bij der Lynden. De betiekenis kan lindebos of bi'j de lindeboom wèden. In 1840 stunden d'r op Linde dartien huzen mit zeuventig inwoners. Tègenswoordig staot d'r zo'n 250 huzen mit zo'n 700 inwoners.

## Ligging
Zudelk van Linde hej 't reviertien de Riest en 't Oaveriessel dörp De Vaort. Boaven Linde hej 't Schottersveld, een stok heide daoras Schotse hooglaanders rondstruunt en daoraj de veenplasse 't Zwarte Gat viendt. In een bossien op 't Schottersveld lig een gedenkstien veur Mina Koes, een dienstmaagien det end 19e ieuw op dit veld vermoord wördden deur de boerenknecht Remmelt van der Hulst. 't Verhaal van de moord sprek töt de dag van vandage stark töt de verbielding; d'r wördden een moordlied op eschrèven en RTV Oost hef d'r een documentaire oaver emeuken.

## Wildviaducten
Bi'j de herinrichting van de N48, de autoweg die van kneuppunt 't Ogeveine naor de N34 en de N340 bi'j Ommen leidt, bint twee wildviaducten oaver dizze weg ebouwd. Bi'j Linde is end 2010 een ecoduct an-elegd. De wildviaducten mut de netuurgebieden 't Dwingeldeveld en de Sallaandse Heuvelrogge mit mekare verbienden en 't veiliger maken veur dieren um oaver te stikken.

## Inspiratie veur romans
Lucas Jonker zien fulletons en de latere romans *Harm, boerenlèven an de Riest* en *Harm, de boer van 't Hoogelaand* bint mit inspireerd deur de vertelsels van Jonker zien grofva Warner Wessels Ruine (Waander Rune), onderwiezer, kastelein en boer op Linde, en van Willem de Vries, heufdonderwiezer van de schoele op Linde.

## Bronnen
*Plaatsengids.nl: Linde

## Rifferenties
Sibculo

**Sibculo** is een klein dörp in de Oaveriesselse gemiente Hardenbarg. Töt 1941 heurden 't bi'j de gemiente Ambt Hardenbarg. Een haandvol panden an de oostkaante van de Bergweg en de Kloosterstraote vaalt onder de gemiente Tweanteraand, umdet de gemientegrèenze ter plekke bi'j die wegen langes löp.

Sibculo hef twee karken, een hervörmde en een griffermeerde. D'r is een christelijke nationaole schoele, Windesheim. De voetbalverieniging is SVV '56, op-ericht in 1956. Bi'j zaandwinplasse Lucasgat an de Bergweg kuj duken.

Bi'j Sibculo lag vrogger 't klooster Sibculo, esticht in 1406, det völt onder de beweging van de Mederne devotie. Van dit klooster is allennig een putte van Benthemer zaandstien oaver, daoras ze van beweert det d'r geneeskrachtig water in zit.
Delia Bremer

**Delia Bremer** ('t Ogeveine, 1969) is een Drèentse schriefster, dichteres, tiekenaar, daanseres en plastisch keunstenaor. Ze rönt wat ze nuumt een 'eenwijfsbedrijf' onder de name delibre.

## Daans
Bremer treedt riegelmaotig op in samenwarking mit meziek- en daansschoelen; heur daansstijl holdt 't midden tussen mederne daans en tai chi. Artiesten daoras ze mit in de maande hef ewarkt bint onder aandern Vicky Brown en Jan Vayne.

## Bieldende keunst
As schilderes gebruukt Bremer bi'j veurkeur acrylvarf op panelen of doek, mit diverse onderwarpen, strakke vörms en lienden en primaire kleuren. Veur kiender van gescheiden olders beschildert ze koffers mit een persoonlijk verhaal.

Ok exposeert ze mit riegelmaot heur keunstwarken die bint emeuken mit materiaol as iezerdraod, holt en pepier.

## Schriefwark
Bremer hef liedteksten eschreven veur de Stichting Drentse Muziek Maatschappij. In 2006 kreeg ze de pebliekspries van 't literaire evenement 'Lief' in Hasselt, België.

Heur vri'je gedichten beschrieft ervarings vanuut een ik-figuur en gaot over verlangst, lichamelijkheid en de teleurstellings van ewunnen en verleuren liefde.

In 2009 kwaamp bi'j Het Drentse Boek *Minnezinne* uut, een bundel mit een kleine vieftig erotische gedichten die ze mit Ria Westerhuis hef eschreven. De bundel maakten hiel wat lös; d'r wördden in een jaor tied zowat duzend exemplaren van verkocht, en de schriefsters kwamen op de laandelijke tillevisie. Bremer en Westerhuis schreven beiden al vaker licht erotische gedichten, al dan niet in 't Drèents, daoras ze mekare mit uutdaagden, mit as risseltaat dizze bundel.

Daans en dichtwark combineert Bremer mit heur uutvoeringen 'daans-op-dicht'.

## Aandere activiteiten
Bremer prissenteert een pregramma oaver keunst en cultuur bi'j Radio De Wolden. Wieder hef ze boekumslagen ontworpen en een steugien freelance-journalist ewest bi'j de Hoogeveensche Courant.

## Uutegèven wark
**Hemelkind* (dichtbundel, 1992)
**Een koe met schaatsen aan* (kienderboek, 2000)
**gebundeld (ge) dicht* (verzameldichtbundel, 2001)
**Woordsprongen vanuit een kindermond* (kiendergedichten, 2004)
**Grand Cru* (gedichten oaver verloren en gewunnen liefde, 2007)
**Hart & Zacht* (verzameldichtbundel, 2008)
**Minnezinne* (erotische gedichten, mit Ria Westerhuis, 2009)

## Bronnen
*Het Drentse Boek oaver Delia Bremer
*De webstee van Delia Bremer
Joppiesaus

**Joppiesaus** is ne koalde, gellige saus. t Is ne saus dee te kriegn is in verskeidene kafetaria's in Nederlaand en België. De saus wörd gewoonlik ovver de patat doan, of verskeidene snacks en hambörgers. t Wör bedacht deur n oetbater van n etkroam in Glanerbrug in Tweante. 

## Smaak en inhoald
Joppiesaus besteet net as de meeste sauzn oet öllie, water en nen menghulpstof (*emulgator*). Wieders zitt dr ok siepeln en kerrie deur, dee'j ok good preuvn köant. t Oorspronkelike resept van joppiesaus is nich openboar, moar op t internet goat verskilnde reseptn roond dee wat smaak angeet redelik in de buurte komt van t echte. Vaak steet in dee reseptn da'j mayonaise, curry en siepeln saamn met kerrie in ne bepoalde verhoalding onmeundig fien mut moaln en mengn. Zo wörd vaak ok "spesjaal" maakt.

De smaak "Patatje Joppie" wun in 2010 de "Maak de smaak"-wedstried van sjipsfabrikaant Lays.

Ok hef de maker van Joppiesaus, Elite Salades & Snacks B.V. oet Nee in n Achterhook ne Joppie salade maakt.

## Produksie
Joppiesaus wörd maakt bie Elite Salades & Snacks B.V. in Nee. Zee hebt t resept van etkroam Annie's Snackbar oet Glanerbrug ovverkocht en hebt ook de rechten op t meark "Joppiesaus".

## Oetgoande koppeling
*Offisjele site van Joppiesaus

## Verwiezings