open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wisch

**Wisch** was tot an de gemeenteleke herindeling van 1 januari 2005 een zelfstandige gemeente in de previnsie Gelderland in Nederland. De gemeente bestond uut de kernen Bontebrug, Healweg, Sillevolde, Sinderen (gedeeltelek), Terborg, Varsseveld (gemeentehuis) en Westendarp. Bi-j de herindeling ging Wisch samen met de gemeente Gendringen op in de ni-je gemeente Olde Iesselstreek.

## Geschiedenis
Wisch is vrogger ontstaon uut de heerlekheid Wisch. De Heren van Wisch woonden op het Huus Wisch in Terborg, wat nog altied besteet. Wisch was zelf ok al een fusiegemeente. In de 19e eeuw bunt de toenmalige gemeentes Terborg en Varsseveld samen-egoan. Ut gemeentehuus was eerst in de stad Terborg. Later verhuusde ut gemeentehuus naor een vroggere schole in Varsseveld. Daornao hef ut gemeentehuus altied in Varsseveld estaon.
Sillevolde

**Sillevolde** of **Zillewold** (Nederlands: *Silvolde*) is een darp in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland.

Sillevolde heft ruum 5800 inwoners en hef een goeie repetatie op het gebied van onderwies (Almende College) en cultuurevenementen (Silvolde Cultuurdorp). Het darp hef een leavendig verenigingsleaven op het gebied van muziek, theater en entertainment. In Sillevolde bunt de afgelopen jaoren de Heuvelstraat en het Patrijsplein opni-j in-ericht. Samen met de bewoners is hard ewarkt um de kwaliteit van wonen in Sillevolde hoog te hoden. Korts is het appartementengebouw Bongershoek ebouwd.

In het gebied tussen Sillevolde en Terborg is in 2004 een sportcomplex verschenen, waorin particulier initiatief (een sportschole) en gemeentelek initiatief (een moderne sporthal) mekare verstarkt. De beboste heuvel kort bi-j het complex is de Paosberg, een old rivierduinencomplex, opgeweaid rond de iestied, toen hier niet de Olde Iessel, maar een veurloper van de Rien deur het gebied streumde.   

Sillevolde ligt in een natuurleke umgeving. Heemtuin ‘De Anemonenkuul’ is een vroggere zandafgraving. Hier zie'j bezundere planten en laoten vlinders en vogels zich graag zien en heuren. Als bezienswaordigheid bunt de Nederlands Hervormde Karke en de Rooms-Katholieke Karke te numen. Ook de Gerritsmölle is het bezichtigen weerd. De wekkelekse markte is op donderdagmargen.

Sillevolde kent de volgende evenementen:
* Schutteri-j Karmis (derde weekend van september)
* Zillewoldse Zommermarkt (derde zondag van juni)
* Concours Hippique (vierde wekke van april)
* Huntenpop
* Daklozenparty
* Hemelvaartfeesten

## Sagen of legendes oaver Sillevolde
*Den möldersknech
Terborg

**Terborg** is ne stad in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland.

Terborg, met ruum 4600 inwonners, is de enige stad van de gemeente. Terborg kreeg in 1419 stadsrechten van de Heeren van Wisch. De stad is vernuumd naar de Burcht (‘ter burght’) van de Heeren van Wisch, den ze in de twaalfde eeuw an de oever van de Olde Iessel ebouwd hebt. Dèn burcht, woaran de vroggere gemeente Wisch eure name dankten, is inmiddels verdwenen: het tegenswoordige kasteel Wisch in Terborg stamt uut de dertiende eeuw. 

Terborg hef tegenswoordigs veural ne winkelfunctie. Der bunt plannen om het centrum van Terborg groots an te pakken: deur de bebouwing an de Hoofdstraot en Walstraot en het St. Jorisplein an te passen zal het centrum meer het aanzicht kriegen van ne gezellige kleine stad. De horecafunctie wödt uut-ebreid en de beide mooie karken en kasteel Wisch mot nao de geplande herinrichting better tot eur recht kommen.
	
De Oranjehof en de prinses Margrietstraot bunt al renoveerd en de jeugd hef een eigen Jongeren Ontmoetingsplaats (JOP) ekregen. In de Kameleon is ne ruumte als jeugdhonk in-ericht.

Bi-j het station is korts de woonwiek Veurbroek ebouwd.

Elken vri-jdagmeddag is d'r markte. Jaorleks terugkerende evenementen bunt:
* De Terborgse Karmis (eersten zondag van oktober)
* Hemelvaartsmarkte (Hemelvaartsdag)
* het Euregio Vocalisten Concours (in oktober)
Ulft

**Ulft** is een darp in de Liemers in de gemeente Olde Iesselstreek, previnsie Gelderland in Nederland.

Met bi-jnao 10.800 inwoners is Ulft de grootste plaatse in gemeente Olde Iesselstreek. De iezerindustrie hef in Ulft ziene sporen achter-elaoten. Met het vertrek van de olde metaalindustrie bunt terreinen bi-j het centrum van het darp vri-j-ekommen die binnenkort een grote verandering ondergaot: de Hutten, met zo’n 450 woningen. De meeste grote bedrieven bunt now evestigd aan de rand van Ulft, op de bedrieventerreinen de Rieze IV en V. Ook DRU en ETNA zult naor verwachting hier een ni-je vestigingsplaatse vinden. Pelgrim en ATAG hebt - niet langer ebonden aan de grondstof iezeroer en de Olde Iessel veur transport- een ni-je vestigingsplaats evonden in Duven. 	

Ulft hef een uutgebreid winkelbestand en een bluujend verenigingsleaven (met onder meer het Ulfts Mannenkoor en de Ulftse Nachtegalen). Ulft hef een modern zorgcentrum, Debbeshoek, en een aoverdekt zwembad De Blenk. Völ culturele activiteiten vindt plaats in gemeenschapshuus de Smeltkroes, ok in het centrum van Ulft. In het centrum vind i-j Spaans centrum/educatief centrum de Sluseborch en het Turks-Islamities centrum. In Ulft is ok de Wesenthorst, onderdeel van het Almende College evestigd.
 
Zaoterdags is der van 09.00 tot 14.00 uur markte in Ulft, op het Kennedyplein.

## Kultuur
*Huntenpop, popfestival
Tollundman

De **Tollundman** (Deens: Tollundmanden) is n in 1950 bie Silkeborg (Tollund), Denmaark vonden veenliek. t Lichoam is uutzönderlk goud bewoard bleven. t Is t best bewoard bleven lichoam uut de prehistorie. 

Uut C14-dateern bliekt dat de Tollundman om en bie 350 v. Kr. (iedertied) om t leven komen is. Hai was dou woarschienelk 40 joar old. Hai wuir ophongen of mit n taauw wurgd, woarschienelk as offer aan de goden. t Taauw zit tegenswoordeg nog aal om zien nek hìn. 

De Tollundman ligt tegenswoordeg in t Silkeborgmuseum. 

## Hìnwieze
* Museum Silkeborg
Voorst (Olde Iesselstreek)

**Voorst** is een buurtschap in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland.

Buurtschap Voorst is met zo’n 260 inwoners het kleinste buurtschap van gemeente Olde Iesselstreek. 

Voorst viert karmis op Pinkstermaondag en -dinsdag.
Westendarp (Olde Iesselstreek)

**Westendarp** (Nederlands: Westendorp) is een buurtschap in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland.

Het buurtschap Westendarp met bi-jnao 1200 inwoners is veurnamelek agrarisch. Het hef een prachtige umgeving, dèn besteet uut de natuurgebieden Tandem en Noorderbroek. Westendarp hef een actief verenigingsleaven, met onder andere een populaire toneelvereniging en een eigen voetbalvereniging V.V. Westendarp. 

In Westendorp staot twee basisscholen met een bi-jzunder karakter: de Jenaplanschool "de Knienenbult" en een schole veur Daltononderwies "De Leemvoort".
Voorst

**Voorst** kan verwiezen naor:

*Voorst (Olde Iesselstreek) - buurtschap in de gemeente Olde Iesselstreek
*Voorst (darp) - darp in Gelderlaand
*Voorst (gemeente) - gemeente in Gelderlaand
*Voorst (Zwolle) - bedriefsterrein in Zwolle
Barle

**Barle** (Nederlands: *Barlo*) is een buurtschap in de gemeente Aalten in de previnsie Gelderland in Nederland. Barle steet bekend um zien Coöperatieve Warktuuge Veraeniging (CWV) en uutgoansgelaegenheid *De Loods* dee bi-j de jeugd uut de wieden umgaeving in trek is, en vollaedig deur vri-jwillers wöd beheerd.

Vanof 2000 hebt ze in Barle nen boerderi-j museum woar ze loat zeen hoe boernleu in olde tieden laefden en warkten.

## Barls volkslied
*(tekst: Erwin Stronks, Thae Onnink, Willem te Molder)*
:Waor kan ik hen, ik kan neet naor Aalten,
:Ik kan neet naor Aalten, daor bunt ze te streng.
:Waor kan ik hen, ik kan neet naor Dale,
:Ik wil neet naor Dale, daor bunt ze zo eng!
:'k Wil neet wonnen in Lintel, want Lintel dat is mi-j te vrech
:en wat Breevoort betreft, völ laezen doo'k neet echt.
:Waor kan ik hen, ik kan neet naor Dinxper,
:Ik gao neet naor Dinxper, da's andèz as hier.
:Waor mot ik hen, mo'k misschien naor Wenters,
:Maor ik wil neet naor Wenters, daor is gin vertier.
:'k Wil neet wonnen in Zieuwent, want Zieuwent dat is te wied weg.
:en ok Vraogender völt af, dee leu bunt völ te maf!

:Refrein:
:Hier wi'k laeven sowieso, 
:hier kan'k dansen in 't rond.
:Mien beide bene staot as wortels,
:in de Barlse grond.

:Waor kan ik hen, ik wil neet naor Duutsland,
:Ik wil neet naor Duutsland, daor aet ze te vet.
:Waor mot ik hen, ik wil neet naor België,
:Ik gao neet naor België, ik wil gin friet-met.
:'k wil neet wonnen in England, want England dat is mien te nat.
:En van leu in 't Franse land, krie'k lever gin verstand.

:Refrein:
:'k Heb 'etwiefeld aover Iezerlo,
:Umdat iedereen daor lacht.
:'k Heb 'etwiefeld aover Iezerlo,
:Maor ik heb mi-j snel bedacht.
:'k Stond zelfs in dubio, maor ik nam gin enkel risico.
:Ik blieve toch in Ba-ar-lo!
:Ba-ar-lo!
:Ba-ar-lo!
:Ba-ar-lo! 

## Uutgoande verwiezingen
*Webstee Barlo
*Webstee Boerderiemuseum
Dale

**Dale** is een buurtschap in de gemeente Aalten in de previnsie Gelderland in Nederland.

## Bekende leu oet Dale
*Henk Lettink, Achterhooksen skriever en vertaler
Varsselder-Veldhunten

**Varsselder-Veldhunten** bunt twee darpen in de gemeente Olde Iesselstreek in de previnsie Gelderland in Nederland.

Varsselder hef bi-jnao 800 inwoners. Varsselder-Veldhunten steet ook wal bekend als het darp met de twee namen, wat onterecht is want het bunt toch echt twee gescheiden kernen. Varsselder wordt als buurtschap al in de 15e eeuw enuumd.

Van vrogger heer had Varsselder een verspreide bebouwing van boerderi-jen. In het begin van de 20e eeuw kreeg de buurtschap meer de status van een darp. Tot het ende van de jaren vieftig bestond Varsselder allenig uut lintbebouwing langs de Hoofdstraot met de grootste dichtheid aan beide kanten van de karke. In de zestiger jaoren vonden uutbreidingen van de bebouwing plaats aan de Vicarisweg en de Pastoor Balkstraot. Later wodden langs de Leemlandseweg en de Barghseweg ebouwd. 

Het gehucht Veldhunten wordt al in de 14e eeuw in officiële papieren enuumd en is eengaals een kleine woonkern ebleven, van veural boerderi-jen. Middelpunt is sinds mensenheugnis de harbarg veurhen 't Holteren Peard', sinds 1842 café/zalencentrum 'De Zon'. Veldhunten gruujde uit van hofmark naar gildegemeenschap. De weinige boerderi-jen bevonden zich in de buurte van het 'Goed Hunten' waorvan het al genuumde café 'De Zon' het middelpunt was.

Vanaf 1989 steet Varsselder-Veldhunten op de kaarte, ok internationaal, met het Huntenpopfestival, ok wel het Pinkpop van het Oosten enuumd. In 2009 is Huntenpop verplaetst noar het Drupark bi-j de Drufabriek in Ulft.
Dinsper

**Dinsper** of **Dinxper** (Nederlands: *Dinxperlo*) is een darp in de previnsie Gelderland in Nederland.

Tot 1 januari 2005 was Dinsper een zelfstandige gemeente waor de buurtschap De Heurne ok onder viel. Met de gemeenteleke herindeling wodden Dinsper bi-j de gemeente Aalten evoegd, waor 95% van de Dinspersen tegen was.

## Geschiedenis
In 1260 wodden Dinsper veur t eerst enuumd. An te nemmen dat al eeuwen veur dèn tied boerderi-jen waren ebouwd op de hoge grond van t darp naor het noordoosten. In de 14e eeuw wodden Dinsper deel van de heerlekheid Breevoort. Umdat Dinsper beheurlik riek was wodden ut in 1260 meugelek ne parochiekarke te bouwen op de plaatse waor now de darpskarke steet. Nao den Tweede Wereldoorlog wodden disse karke helemaol restaureerd. Dinsper wodden in 1945 bi-jna helemaol verwoest, umdat t op de grenze van Nederland en Duutsland ligt.

## Dinsper en Zoerik

Samen met t darp Zoerik (Duuts: *Suderwick*) in Duutsland vormt Dinsper in feite één darp. Op de Anholtseweg, Healweg en Keuperstraot ligt de landsgrenze. Zudelek van disse straoten is Duutsland en noordelek Nederland. In de 1e wereldoorlog wodden disse straoten deur een hek in twee-en esplitst, zodat Duutse vluchtelingen het neutrale Nederlandse Dinsper niet in konnen. Vrogger is der in Dinsper völle esmokkeld. Een beeldengroep van een smokkelaar en een kommies op de grenze herinnert daor no nog an.

Tegenswoordigs is met de komst van de Europese Unie vri-je handel meugelek tussen de lidstaten. De Dinspersen gaot benzine tanken an de aoverkante van de straote en de Zoeriksen koopt eure koffie an de Nederlandse kante. In beide darpen wordt t zelfde dialekt epraot: achterhooks met een bitjen Duuts accent. Een bekend sprekwoord in den Achterhook is dan ok: *"In Dinxpèr is allès annès, de sukèr te zute en de zalt te zalte"*.

De vri-jwillige brandweer en de politie van beide darpen warkt heel nauw samen. T politiebureau an de Raodhuusstraote hef dan ok de woorden "Politie" en "Polizei" met de bi-jbeheurende emblemen van de Nederlandse en Duutse politie op den lufel staon. Agenten uut beide landen warkt in dit buro.

## Bekende leu oet Dinsper
*Hans Keuper - Achterhooksen muzikaant (Boh Foj Toch) en skriever
*Henk Wijnrock - Skriever van t lied: Mien Dinsper.

## Oetgaonde verwiezingen
De Heurne (Aalten)

**De Heurne** is een darp in de gemeente Aalten in de previnsie Gelderland in Nederland. Tot de gemeenteleke herindeling op 1 januari 2005 heurden De Heurne bi-j de vroggere gemeente Dinsper. In de Heurne stoat onder andere ne prottestantse karke en ne schole.
Iezerlo

**Iezerlo** of **den Nestiezern** (Nederlands: *IJzerlo*) is een buurtschap in de gemeente Aalten in de previnsie Gelderland in Nederland. Iezerlo hef ne eigen Chisteleke basisschole "'t Warmelinck" en een riek verenigingslaeven. Centrum van et buurtschap is et Dorpshuus, waor ok de bibliotheek is evestigd.

## Uutgoande verbundings
* Officiële webstae van Iezerlo
* Boerderi-je westendorp(poasvuur)
't Klooster (Aalten)

** 't Klooster** is 'n buurtskop in de gemeente Aalten in den Geldersen Achterhook. In de vieftienden eeuwe hef in dizzen noaberschap warkelek 'n klooster stoan, en wal t klooster Nazareth, ok wal klooster Schaer eneumd. Dit verdwenen kloster heurd'n bi-j de bewaeging van de 'Moderne Devotie'. Doarnaost hebt zi'j op 5 november 2005 'n beeldjen onthuld. Et bronzen beeldjen, 'emaakt deur den Eibergse kunstenaar Jan te Kulve, teunt 'n bewonner van kloster Schaer in de klaer'n van zien klosterorde (kanunniken van Sint-Augustinus). Sinds 1980 is t een zelfstandig noaberschap in de gemeente Aalten.

## Uutgoande verwiezing
*Webstee 't Klooster
Lintel

**Lintel** (Nederlands: *Lintelo*) is een buurtschap in de gemeente Aalten in de previnsie Gelderland in Nederland. Lintel besteet uut ut butengebied en Lintel-kern. Lintel is landelek veural bekend um de möllenbouwer Vaogs (Nederlands: *Vaags*).

## Lintels volkslied
:Wi’j wont hier op et platteland,
:wi’j haalt niet elken dag de krant.
:De bûrgers en de boeren,
:doe’t et hier met mekaar,
:zônder môt of misbaar,
:ook loat wi’j ons niet voeren,
:want wi’j helpt ons mekaar uut d’n brand.
:Van Hent tut an de Bombêêksbrug,
:deur ’t Brook noar ‘t Monument terug.
:Langs Halt en Broakenstegge,
:Sondernweg en Schooldiek,
:En ’t Gebouw umsgeliek...
:Dat is um zo te zeggen
:De plek woar a’j Lintel an kent.
:Toch he’w op ‘t Lintels platteland,
:alles op loop- of fietsafstand.
:‘t Is ons nét êvenvûlle:
:Zingen of Gymnastiek,
:Sjoelen, Schieten, Muziek...
:Een Clausbos en een Mûlle...
:Zélfs een “Dri’j-timp” he’w in ons bestand!
:Een Slinge en een Keizersbêêk,
:en Disco- aovend elke wêêk.
:School en Oranje-vreening...
:Zeg now zélf; wat ontbrûk
:nog an ’t Lintels geluk?
:Hooguut een Bank van lening,
:een A.H. en op zondag een prêêk ..!
:Moar Lintelo en eur “Belang”,
:die jaagt ze voort nog niet op stang.
:Nog met gin zeuven peerde...
:Buutenaf, in de Kern,
:Puberaal, Post-modern,
:Elk hef zien eigen weerde
:en dan spûlt der gin standen of rang..!

## Bekende leu oet Lintel
*Ankh Gussinklo, Achterhookse skriefster

## Oetgoande verwiezingen
*Kulturhus Lintelo
*Ondernemmend Lintel
*Christeleke Oranjevereneging Lintel
Beltrum

**Beltrum** is een darp in de gemeente Berkelland in de previnsie Gelderland in Nederland. 

Beltrum is ok ne vroggere gemeente, dat toondertied bestaon hef uut Beltrum, Lintvelde, Auste en Zwolle (Gld). In 1819 is de gemeente Beltrum op-eheven en bi'j de gemeente Eibargen eveugd. Deur de gemeentelike herindeling op 1 januari 2005 is de gemeente Eibargen onderdeel ewodden van de ni'je gemeente Berkelland.

## Geschiedenis
De geschiedenis van Beltrum geet weerumme naor 1236. In dat jaor verkoch een jonkheer van Borklo schienbaor uut geldnood de villa Grolle en een stuk grond der umheer an den graaf van Zutfent. Van toon af was de latere stad Grolle ne enclave in et gebeed van Borklo.

Bi'j de volkstelling in et jaor 1748 wodden in Beltrum 233 gezinnen eteld waorvan 122 in ut buurtschap Beltrum, 40 in Lintvelde, 34 in Auste, en 27 in Zwolle. Bi'j ne gemiddelde huusholling van 5 personen kump de totale bevolking umsgeveer uut op 1115 inwoners. In 1811 had Beltrum 1724 inwoners.

In 1795 wodden Beltrum ne zelfstandige gemeente, maor had een völs te klein financieel draagvlak. Bi'j Köninklik Besluut van 17 februari 1819 wodden Beltrum bi'j de gemeente Eibargen eveugd. De bevolking van een groot deel van Beltrum is, ondanks dat zi'j bi'j de prottestante gemeente Eibargen heurden altied op et Kattelieke Grolle oriënteerd ewest. Een deel van de vroggere gemeente Eibargen is in 2005 bi'j de gemeente Oost Gelre gaon heuren (de buurtschappen Zwolle, delen van Auste en Veur-Beltrum). Dit betekenden veur disse buurtschappen de opheffing van de scheiding tussen kerspel (parochie) en stad Grolle, dèn in 1236 deur de verkoop van de Villa Grolle was ontstaon.

## Geboren in Beltrum
* Willem Terhorst (28 september 1949) - bassist van Normaal
Auste

**Auste** (Nederlands: *Avest*) is ne buurtschop in de gemeente Berkelland in de previnsie Gelderland in Nederland. Van eursprong heurden Auste bi-j de heerlekheid Borklo, 't karspel Grolle en de voogdi-j Beltrum. Uut disse voogdi-j is later de gemeente Beltrum ontstoan. De gemeente Beltrum is in 1819 op-ehaeven en bi-j de gemeente Eibarge evoegd. Eibargen is deur de gemeenteleke herindeling op 1 januari 2005 op-egoan in de ni-je gemeente Berkelland. De buurtschop ligt in 't zuden van de Hupselse Bekke.
Heurne

**Heurne** of **De Heurne** kan verwiezen naor:

*De Heurne (Aalten)
*Heurne (Berkelland & Bronckhorst) - et buurtschop (De) Heurne, dat in veur nen deel in Bronckhorst en Berkelland leg.
*Heurne (Oudenaarde) - darp en deelgemeente in Oost-Vlaanderen.
Borklo

**Borklo** (Nederlands:  *Borculo*) is ne stad in de gemeente Berkelland in de previnsie Gelderland in Nederland. Dwars deur de stad streumt t riviertjen de Berkel, woar de gemeente noar enuumd is.

Tot 1 januari 2005 was Borklo een zelfstandige gemeente. Op 1 januari van dat joar ging Borklo met de vroggere gemeentes Eibergen, Nee en Reurle samen in de ni-je gemeente Berkelland. Noast Borklo heurden ok Geesteren, Gelster, Haarlo en Leo-Stichting bi-j de vroggere gemeente Borklo. 

Borklo besteet al sinds de 12e eeuw. Het heuren toen toe an de Heren van Borklo. De nederzetting bi-j t kasteel Borklo kreeg in 1375 stadsrechten. Disse rechten bunt allene bekend van een document uut 1590, umdat t originele document bi-j de grote stadsbrand op 5 september van dat joar verloren was egoan. In 1777 kocht Prins Willem V stad en heerlekheid Borklo. Vandoar, dat Koningin Beatrix nog eengaals de titel van "Vrouwe van Borculo" hef. In 1795 onstond tegeliek met de gemeente Geesteren de gemeente Borklo. In 1817 bunt de twee gemeentes samen-evoegd tot de gemeente Borklo. Op 10 augustus 1925 wodden Borklo etroffen deur een tornado, dèn een groot deel van de stad verwoest hef. In Borklo is nog altied een museum ter noagedachtenis an dissen ramp.

## Bekende leu oet Borklo
*Bregje Heinen, model
Gallerieje (bouw)

Een **gallerieje**, **galderieje** of een **gang** is een an de ziedkaante open overdekken gang, an de butenkaante van een gebouw. An de open kaante zurgen pilaren veur de ondersteuning.

Vake bin der bie winkels galleriejen. Een gallerieje beschut neet allinnig tegen de regen, mar oek tegen de drekte zunnestraoling. 't Is neet veur niks dat der veul galleriejen in Zuud-Europa bin.

De Zwitserse stad Bern hef de grootste lengte an galleriejen.

Oek flats hem galleriejen. Dit bin de lange deurgaonde 'balkons' waor de ingangen van de woenigen bin.
Gallerieje

Een **gallerieje** of een **galderieje** kan verwiezen naor:

*Een gallerieje (bouw) - bouwkundig onderdeel
*Een gallerieje (museum) - een zaol in een museum
*Een kunstentoonstelling en -verkoopplaotse; zie gallerieje (kuns).
Ri'jgieshuus

Een **ri'jgieshuus** of een **ri'jgieswoning**, is een huus dat in een ri'jgien staot. Et wodt van beide kaanten insleuten deur een aander, meerstal identiek huus. Vaeke staon d'r 4 of meer huzen in een ri'jgien, mit op 'e hoeken een hoekhuus dat meerstal meer grond het, en soms een gerage. Over et algemien hebben ri'jgieshuzen een veur- en een aachtertuun. As et om twie huzen gaot, dan wodt et gien ri'jgieshuus nuumd mar een twie-onder-ien-kapwoning. Disse stiel van wonen is introduceerd an et aende van de 17e ieuw.

## [[Nedersaksisch]]
* Achterhooks: *riegenhuus*
* Stellingwarfs: *ri'jgieshuus*, *ri'jgieswoning*
* Urkers: *rijtjeseus*
* Veluws: 
** *rietjeshuus*, *rietieshuus*, *riegieshuus* 
** *ri'jgiesuus* (Attem)
** *rijtjeshuus* (Terwolde, Barreveld)
** *pattermoniumhuus* (Wezep, olderwets)
Däänsk

**Däänsk** (in de taal selv: *dansk*) is een noordgermaanske taal. Et wordt esprokken döär ümsgevear 5,5 miljoon mensken. Et is de taal van bynå alle dänen en is de eynigste officiele landstaal van Dänemarken. In de däänske gebeedsdeylen de Färöer en Gröönland wordt et däänsk döär mår een kleine minderheid van de bevolking esprokken, mår hevt dår nåst de volkstaal wal een officiele ståtus. Et däänsk dat up de Färöer esprokken wordt, wordt ouk wal Gøtudanskt (*stråtdäänsk*) enöömd. Ouk in et düütske Sleyswyk-Holstein is der noch een kleine bevolkingsgrup den däänsk pråt, wår et de officiele ståtus van minderheidstaal hevt. Up Ysland, een vroggere kolony van Dänemarken, wordt et däänsk vake as tweyde of darde taal esprokken, en is et een verplicht skoolvak up de basisskole.

Med et sweedsk en noorsk is et däänsk, vöäral in de woordenskat, in de Hansetyd slim beinvloded döär et neadersassisk.

## Däänsk alfabet
Et däänsk wordt eskreaven in et latynske alfabet, dat nå de Z anevuld wordt med dree däänske letters, de Æ (æ) (üütesprokken as /ɛ(ː)/, so as in *literäär*), de Å (å) (dat lykas de sassiske *å*, *ao* of *oa* üütesprokken wordt as /ɔː/, of so as in et engelske *thought*) en de Ø (ø) (üütesprokken as /øː/ so as in *nöäte*). De V wordt üütesprokken as W. In et däänsk wordet de letters Q, W, X en Z håst neet gebrüked. 

## Kenmarken
Een kenmark van de däänske üütspråke is de glottisslag oftewal de däänske stød. In summige woorden slåt de stembanden nå een lange klinker evven dichte. In de sassiske dialekten geböärt dat ouk in byvöärbeald et woord 'loupen'; et wordt dan üütesprokken as /loː(p)ʔm̩/ (of 'maken' as /maːkʔŋ/). In de germaanske talen bint dat wyders üütsunderingen. Mår in et däänsk heb y woorden dee underskeiden wordet van mekare döär of se wal of gin stød hebbet, et is verwand med et toonunderskeid in byvöärbeald et sweedsk en noorsk en ouk in et limbörgsk. Et däänsk is heyl nauw verbunden med et noorsk, wat ümsgevear etselvde eskreaven wordt, mår wal een andere üütspråke hevt. Noorweagen hevt een tyd lang deyl üütemaked van et Koaningryk Dänemarken. Vanüüt taalkundig upsicht sol et noorsk as een däänsk dialekt eseen künnen worden. Vanüüt dat standpunt sollen 10 miljoon mensken däänsk sprekken.

## Dialekten
In Dänemarken wordet verskillende dialekten esprokken. In Jütland wordt Jütlands esprokken. Jütlands kan upedeyld worden in *nørrejysk* en *sønderjysk* (in Süüdjütland / Sleyswyk). Et *nørrejysk* (Noordjütland) kan upedeyld worden in østjysk en vestjysk. Wyders wordt der *østdansk* (*oustdäänsk*, up Bornholm en in Skåne) en *ødansk* (Emål, up de eilanden Seeland en Fünen) esprokken. Disse dialekten wordet in Dänemarken neet as officiele streaktaal erkend. In Süüdjütland (in Noordsleyswyk) is der noch een kleine bevolkingsgrup den ouk sassisk (sleyswyksk) pråt.
Ankleedtafel

Een **ankleedtafel** is een soort kaste waor de spullen van baby's in-edaon wonnen zoas poeiers en luuiers en zo wat meer. De ankleedtafel hef een blad waor 't kiend op-eleg kan wonnen um te verschonen of aandere kleren an te doon. 't Syneniem veur de *ankleedtafel* - de *commode* - kump uut 't Frans, waor 't steet veur *een lege [[kaste]] op poten mit twee of meer laojen*.

## Nedersaksisch
*Stellingwarfs: *kemmode*
*Tweants: *kommode*
*Veluws: 
***kemmode, commode*
***ankleedtafel* (Nunspeet)
***ankleedtaofel* (Wenum Wiesel)
***kienderankleedplek* (Garder)
***babytaofel* (Apeldoorne)
Sleeswieks

**Sleeswieks** is een Noord-Nedersaksisch dialect dat in de Duutse deelstaot Sleeswiek-Holstein en een deel van de previnsie Noord-Sleeswiek in Denemarken esprokken wordt. 't Duutse Zuud-Sleeswiek en 't Deense Noord-Sleeswiek was een vrogger zelfstandig hertogdom met de name Sleeswiek. Veur de middeleeuwen wodden in de stad Sleeswiek en noordelek doarvan Deens eproat. In de late middeleeuwen kwam de Nedersaksische tale ok noar Sleeswiek / Zuud-Jytlaand.
Zuud-Jutland

**Zuud-Jutland** (Deens: *Sønderjyllands Amt*) was n provinsie in Denemarken. De regio die met de veurmaolige provinsie samenviel stong ok wel bekend as **Noord-Sleeswiek**. t Was ongeveer 3938 km groot en had in 2006 zo'n 252,433 inwoners. Op 1 jannewaori 2007 bunt de provinsies in Denemarken af-eschaft. Zuud-Jutland maakt now deel uut van de ni'je regio Zuud-Denemarken (Deens: *region Syddanmark*).

## Geschiedenis
De veurmaolige provinsie Zuud-Jutland völt samen met de regio Noord-Sleeswiek en vörmde t noorden van t Deense hartogdom Sleeswiek, waoraover Denemarken in de 19e eeuw met Prusen en Oostenriek in oorlog kwam, de zogenuumde Duuts-Deense oorlog of Sleeswiek-Holsteinse kwestie. In 1864 verloor Denemarken bi'j de slag um Dybbøl (Duuts: *Düppel*) dissen oorlog en mos heel Sleeswiek, Holstein en Lauenburg afstaon an t Koninkriek Prusen. Nao de Duutse nederlaog in 1918 (Eerste Wereldoorlog) mochten de inwoners van Sleeswiek volgens t Verdrag van Versailles stemmen bi'j welk land of ze heuren wollen. In Noord-Sleeswiek kaos de bevolking veur Denemarken en in Zuud-Sleeswiek veur Duutsland. In Zuud-Sleeswiek besteet der nog altied n Deense minderheid veural in en um de stad Sleeswiek. Daor bunt dan ok Deense scholen en gemeenschappen. An de andere kante besteet der in Zuud-Jutland ok nog steeds n Duutse minderheid, den ok n gemeenschap vörmt en eigen Duutse scholen hef.

## Gemeenten
Drempt

**Drempt** is ne plaatse in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland en besteet uut twee darpen: Veur-Drempt en Achter-Drempt.
Baok

**Baok** (Nederlands: *Baak*) is een darp in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland.

Baok is rond 1190 onstaon as buurtschap. Rond de, naor t antal inwoners ezene grote, kattelieke karke greujden et buurtschap later uut tot een klein darp. Buten t darp, onderweg noar Wichmond steet Huus Baok. Dit is één van de völle kastelen, dee-t der in den Achterhook staot. As t van te veuren af-esprokken is, is Huus Baok te bezichtigen, maor ok vanaf de weg is t kasteel te bewonderen.
Bekveld

**Bekveld** is een buurtschap in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland. Bekveld hef een eigen christeleke basisschole.
Bronkhorst

**Bronkhorst** is de enige plaatse met stadsrechten in de gemeente Bronckhorst, provinsie Gelderland in Nederland. Bronkhorst ligt an den Iessel. De gemeente, dèn op 2 januari 2005 is ontstaon is enuumd naor dit stadjen. Ondanks dat Bronkhorst maor 150 inwoners hef, hef t toch stadsrechten ekregen in 1482. Bronkhorst steet bekend as de kleinste stad van Nederland.

t Stadjen is ontstaon rondum t vroggere kasteel Bronkhorst, waor now allene nog maor n paar restanten van te zien bunt. In 1633 bunt alle middeleeuwse huzen in Bronkhorst deur n groten brand verwoest.

In Bronkhorst is toerisme n belangrieke bron van inkomsten. Eén van de toeristiese bezienwaordigheden is t Dickensmuseum, dat ok n eigen theaterken hef.

## Galleri'je

Bestaand:Bronkhorst huis2.jpg|t Hoogen Huus
Bestaand:Exterieur_OVERZICHT_OOSTGEVEL_-_Bronkhorst_-_20311466_-_RCE_(uitsnede).jpg|Karkjen
Bestaand:Bronkhorst molle.jpg|Bronkhorstermölle
Bestaand:Bronkhorst boerderij.jpg|Stadsboerderi'je
Eldrik

**Eldrik** is een klein buurtschap in de Liemers in de gemeente Bronckhorst in de Nederlandse previnsie Gelderland. Eldrik hef zo'n 95 inwoners verdeeld over 36 wooneenheden meestentieds boerderi-jen. Eldrik hef 1 heufdweg en 3 ziewegen. Het is een uut-estrekt landbouwgebeed mit heufdzakelek veeteelt bedrieven en daornaost enkele akkerbouwbedrieven. Der is een unieke wildpopulaotie, waoronder 45 reeën, die hum arg thuus veult op de wisselende begreuiing en optimaal profiteert en floreert op de akkerbouwgroonden.
Gooi

**Gooi** kan verwiezen naor:

*Gooi (Bronckhorst) - buurtschap in de Achterhoekse gemeente Bronckhorst
*'t Gooi - in Noord-Holland
Halle (Bronckhorst)

**Halle** is een darp in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland en besteet uut dri-j kernen: Halle, Halle-Heide en Halle-Ni-jman. De heufdkern is Halle.

## Scholen en karken
Halle hef een eigen basisschole, de "Dorpsschole" en een Hervormde karke.
Tussen de Darpstraote en de Roggestraote steet de "Koninkrijkszaal" van de Jehova's getugen.
In de Heide (Halle-Heide) steet een laegere schole en ok in de Ni'jman vin i'j ne schole: de "Ni'jmanse schole". Beide scholen valt onder 't biezunder onderwies: 't bunt christeleke scholen.

## Winkelbestaand
Net as in völle andere kleine kernen bunt ok in Halle in de loop der jaoren völle winkels vedwenen, maor i'j könt ow d'r nog steeds redden: d'r is nog een supermarkt; en a'j de wasmaschine of de televisie kapot hebt köj d'r ok nog terechte, net as met een kapotte fietse, kachel of waterleiding. 

## Zwarte Cross
Halle is landelek bekend vanwaege de "Zwarte Cross", dèn tot 2006 in Halle op het terrein van de motorcrossvereniging "HALMAC" organiseerd wodden. Vanaf 2006 is de Zwarte Cross vanwaege plaatsgebrek noar Lechtenvoorde verhuusd. Op ut zelfde crossterrein wodden in de joaren '70 van de 20e eeuw de opnames emaakt van de Nederlandse spölfilm "Spetters".
Halle

**Halle** kan verwiezen naor:

* Halle (Bronckhorst) - in de gemeente Bronckhorst
* Halle-Vilvoorde - in België
* Halle (kanton) - een kanton in 't arrondissement Halle-Vilvoorde.
* Halle (Vlaoms-Braobant) - gemeente in Vlaoms-Braobant
* Halle (Zoersel) - deelgemeente van de Belgische gemeente Zoersel.
* Halle (Saale) - een stad in 't Duutse Saksen-Anhalt
Greuntetune

Een **greuntetune** (oek wel: *moestune*) is een tune waor greuntes ekweek wonnen veur eigen gebruuk. Een greuntetune is meestentieds onderdeel van een tune, waorvan de res as siertune in-rich is. As greuntes verbouwd wonnen op een akkertjen dat neet bie 't woenhuus is elegen, wonnen 't vake een volkstune eneumd. Een greuntetune waor beroepsmaotige greunteteelt plaosvient wonnen een tuunderieje eneumd.

## Zie oek
*Tune
*Veurtune
*Achtertune
*Bloemhof

## Nedersaksisch
*Drèents:
***gruuntetuun* of*gruuntetune*
***moestuun* of *moestune*
*Grunnegs: *moustoen(e)*
*Stellingwarfs: *gruuntetuun* of *moestuun*
*Urkers: *gruunteteun*
*Veluws:
***moestuun*, *moestuin* of *moestune*
***greuntetuun*, *greuntetune*
***gruuntetuin*, *gruuntetuun* (Epe en Emst)
***greuntehof* (Armelo en Elspeet), *gruuntehof* (Wezep en Epe)
***kruudhof* (Epe)
***hof* (alg.), *of* (Attem), *höffien* (Epe)
***land* (Apeldoorne)
***bongerd* (Wezep, Epe, Une, Vaossen)
***boomgaard* (Loen)
***bungertien* (Epe)
Erica (Drenthe)

**Erica** is een dorpie in de gemiente Emmen, pakweg tien kilemeter bezuden 't centrum van Emmen. De A37 löp deur dit dorp.

## Ontstaon
Erica ontstund as boekweitkelonie op de hoagere zaandgronden. 't Gruujde uut töt een echte veenkelonie toen umdebij 1863 de Oogeveinse Vaort klaorkwam. 't Centrum kwam toen an 't kenaal te liggen.

De eerste luu die as op Erica woonden binnen kenaolgraovers west die zich in 1863 nao 't klaorkommen van de Bladderswiek (een verlenging van 't Oranjekanaal) net bezuden 't Oranjekenaal bij Zuudbarge wollen vestigen. Ze worden vot jaagd deur de Zuudbarger boeren, die heur een end wieder wolden hebben. Zo kwammen ze een paar kilometer wieder naor 't zuden bij de uutlopers van de Hondsrug.

De mieste kenaalgravers waoren niet drok op dit plekkie en gungen trugge naor Slagharen waor dat ze wegkwamen, mar twie femilies, die van Geert Tien en Anton Lipholt, binnen bleben. Dizze femilies kwamen uut Duutslaand en trokken laangs Slagharen op Zuudoost-Drenthe an um kenalen te graoven. Um dizze reden binnen völle luu op Erica nog katteliek (44%).

In 't zölfde jaor kregen nog drie femilies uut Slagharen heur stee op Erica: de femilies van Geert Veltrop, Frans Fahrweg en Hendrikus Kotterink. Dit waoren boekweitboeren die verhuzen mossen umdat d'r ien de contreien van Slagharen gien veen meer over was um boekweit op te verbouwen. Dizze gezinnen hadden aordig wat kinder, waordeur d'r al een hiele nederzetting ontstund.

Dizze mensen hebben hun gehuchie de name geben van de plaotse waor dat ze weg kwammen, dus *Nij Slagharen*. Mar de borgemeister van Emmen, Mr. Lucas Oldenhuis Tonckens, hef 't dörp definitief Erica enuumd, de Latiense name veur döpheide.

In 1902 kreeg Erica een verbinding per stoomtram toen de DSM 't spoor van Nei-Amsterdam naor dizze plaots anlegde. De lien wordden op 't end deurtrokken naor Troapel. In 1947 kwaam 'r een end an 't vervoer mit de stoomtram.

## Teengswoordig
Erica hef umdebij 4800 inwoners, waor dat zo'n 1200 van jonger as 18 binnen. Völle van de kinder binnen bij de scouting of op een sport. D'r binnen sportvelden, een uutbreide sporthal en een zwembad, die as stichting hielemaol deur de luu op Erica betaald wordt.

De mieste mensen op Erica warken in de glastuunbouw. D'r is ok een groot bedrief dat kassen bouwt. De aanderen warken bij kleinere bedrieben, in de detailhandel of nog aans.

In 't laand kennen de mensen Erica as 't dorp waor dat de Drentstalige popgroep Skik en zien zanger Daniël Lohues zien stee hebben.

Keuningin Beatrix hef Erica op dartig oktober 1998 mit rubberstiefels an bezöcht tiedens de gloepense wateroverlast in 't tuunbouwcentrum. Een dag eerder was de toenmaolige premier Wim Kok al op Erica.
Veurtune

Een **veurtune** is een tune dee véúr 't huus steet. Naos de veurtune is der meestentieds oek een achtertune, disse tune is zoas 't woord al zeeg; achter 't huus. De veurtune is veur veul meensen een pronkstuk, hierveur wonnen zelfs wedstriejen ehuilen, mar der bin oek meensen dee der veurtune verwaorlozen. Van disse meensen wonnen vake ezeeg dat ze van neture gien oprumerige of nette meensen bin of dat ze te veul tied op 't wark deurbrengen. Een veurtune is zonder veul wark oek mooi te maken: deur bieveurbeeld mooie kiezelstenen of bestaoting neer te leggen. Oek de ouwerwetse hegge is vake weerumme te vienen in de veurtune.

## Zie oek
*Tune
*Achtertune
*Greuntetune
*Bloemhof
Hoog-Keppel

**Hoog-Keppel** is een darp in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland. In Hoog-Keppel begon in 1962 de Eerpelverwarkende Industrie Keppel en Umstreken (Nederlands Aardappel Verwerkende Industrie Keppel en Omstreken) Aviko met de produktie van patat. Aviko is inmiddels verhuusd noar Steenderen.
Hengel (Gelderland)

**Hengel** (Nederlands: *Hengelo*) is een darp in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland.
Tot an de gemeenteleke herindeling op 1 januari 2005 was Hengel ne zelfstandige gemeente. Samen met de vroggere gemeentes Hummelo en Keppel, Steenderen, Vorden en Zellem wodden Hengel de ni-je gemeente Bronckhorst. Ut gemeentehuus steet in Hengel.

Hengel steet wied en zied bekend um de joarlekse peerdenmarkt, dèn eholden wödt met de karmis in juli. Peerden hebt toch al een grote betekenisse veur het darp. Landelek bunt de concoursen, men-wedstrieden en koetsentochten bekend. Ut ONK wegracen veur motoren wödt elk joar op de Varselring eholden, wat in feite een stroatencircuit is. 

Hengel hef twee karken. De Hervormde Remigiuskarke an de Karkstroate hef olde muurschilderingen, die volgens kenners zeer waerdevol bunt. De Katholieke St. Willibrorduskarke steet an de Spalstroate. 

Ut natuurgebied Hengelse Zand is bekend van de hit Oerend Hard van de boerenrockgroep Normaal.

Het vroggere voetbalschoenenmark "Quick", wat tientallen joaren as de beste voetbalschoen wodden ezien, wodden in Hengel emaakt. Van dit mark is now nog altied de name "kiksen" oaver-ebleven. Quick is in 1992 met de produktie van de sportkleding estopt, moar sinds een aantal joaren kent het mark een ni-je oplaeving as sportief modemark.

## Bekende leu oet Hengel
*Gerrit Wolsink, motorcrosser;
*Herman van Velsen, skriewer
Hummel

**Hummel** is n darp in de gemeente Bronckhorst in den Geldersen Achterhook in Nederland. 

Hummelo wodden veur et eerst eneumd in ne oorkonde oet et jaar 828, en den name wöd verkloard as ne samenstelling van hummel (hop) en lo (bos). Et darp ligt op ne revierdune langs den Olden Iessel. De alter onstoane lintbebouwing nog altied te herkennen. Hummelo hef teggenswoordegs een bescharmd darpsgezichte. Ene van de meest herkenboare gebouwen is hotel "De Golden Karper", ene van de oldste hotels van den Achterhoek. Bennie Jolink, zanger en veurman van de boerenrockgroep Normaal is geboren en getogen in Hummelo. Nog altied is hi-j den bekendsten inwonner van t darp.

## Bekende leu oet Hummel
* Bennie Jolink
* Gijs Jolink (Jovink en de voederbietels)
Erica

**Erica** kan verwiezen naor:

*Erica, een veurname veur een wichien
*Döphei (*Erica*), een plaantengeslacht
*Erica (Drenthe), een dörpien ien Drenthe
*Erica (Australië), een plaots ien de staat Victoria, Australië
*Erica (tiedskrift) was een cultureel tiedskrift ien Drenthe

## Kiek ok bi'j
*Erika
Rooms-Katholieke Karke

De **Rooms-Katholieke Karke**, eigenlek Romeins-Katholieke Karke, wordt in de meeste landen kortweg katholieke Karke enuumd. 't Is de grootste christeleke Karke. Het Griekse woord *καθολικός* (katholikos) betekent "algemeen". I-j zollen 't dus kunnen vertalen as de algemene karke van de Romeinen. In de letste joaren van de vierde eeuw was dit inderdoad woar, want toen bestond het Romeinse Riek nog woarvan de (nog grotendeels ongedeelde) christeleke karke de officiële staatsgodsdienst was ewodden. In de viefde eeuw verdween het westeleke deel van het Riek en in de volgende eeuwen verdween ook de eenheid in de karke zelf. Disse karke is de grootste geleufsrichting in het christendom. De katholieke karke beroept zich op het Olde en 't Ni-je Testament van de Biebel, de Traditie en het leergezag van Rome. Tot aan de Reformatie had de Rooms-Katholieke Karke völle politieke macht. De leider van de Karke is de bisschop van Rome, better bekend als de Paus, dèn in Rome zien standplaatse hef en aan het heufd steet van de clerus; hi-j is ok ut staatsheufd van Vaticaanstad (een dwargstatien in de contreien van Italië).
Keijenborg

**Keijenborg** is een darp in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland. 't Darp hef een actief verenigingslaeven met onder andere schutteri-j "Schuttersgilde St. Jan" en de voetbalvereniging "Keyenburgse Boys". In et darp steet de Katholieke karke St. Jan de Doper.
Laeg-Keppel

**Laeg-Keppel** is een kleine stad in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland.

Et stadjen ligt an den Olde Iessel an de weg Deutekem-Doezebarg. Et kreg stadsrechten in 1401. De Darpsstroate is een beschermd darpsgezichte dat uutkump bi-j de ophaalbrugge oaver den Olde Iessel. Bij disse brugge steet een watermölle en een klein windmölleken. An den Olde Iessel steet ok et 19e eeuwse Kasteel Keppel, dat momenteel helemoal restaureerd wöd.
Olburgen

**Olburgen** is een darp in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland. Het buurtschap ligt an den Iessel en is veural bekend um ut waterrecreatiegebied "Dorado Beach".
Rhao

**Rhao** (Nederlands: *Rha*) is n buurtschap in de gemeente Bronckhorst in de provinsie Gelderland in Nederland. t Buurtschap hef maor 32 huze. Beltkorenmölle "de Hoop" is van 1998 tot 6 mei 2000 helemaol restaureerd deur de firma Vaogs (Nederlands: *Vaags*) uut Lintel en draeit weer volop.
Steenderen

**Steenderen** is een darp in de gemeente Bronckhorst in de previnsie Gelderland in Nederland. Steenderen was tot an de gemeenteleke herindeling op 1 januari 2005 een zelfstandige gemeente. In de vroggere botterfabriek van Steenderen wodden in 1970 de patatfabriek van Aviko evestigd, dèn tot dan toe in Hoog Keppel was. Inmiddels stoat der in Steenderen al vier fabrieken van ut tot internationale bekendheid uut-egruujde bedrief. Ut vroggere gemeentehuus van Steenderen huusvest tegenswoordigs één van de bi-jkantoren van Aviko. In ut vri-j sjieke pand kunt belangrieke gasten op gepaste wieze ontvangen worden.

## Beste keze van den weerld
Op acht meert wier ne keze uut de kezefabriek FrieslandCampina uuteroopen töt beste keze van den weerld op et World Championchip Cheese Contest in Madinson, ne plaotse in den Amerikaanse staot Wisconsin. De Steenderse keze versleug viefteen andere kezen uut onder andere Switserland, Amerika, Kanneda en Spanje
Toldiek

**Toldiek** (Nederlaands: *Toldijk*) is een buurtschap in de gemeente Bronckhorst in de previsie Gelderland in Nederland. Toldiek is een hechte gemeenschap. Joarleks wordt in juli deur de stichting "Oranjefeesten Toldiek" ut "Toldieks feest" een volksfeest met karmis en vogelschieten eholden. Ut darp hef een eigen christeleke basisschole, "De Rank".

## Høken
Toldiek is in den Achterhook veural bekent umdat den boerenrockband Normaal hier vake optreedt. Dit doet ziej biej Flophouse, 'n ontmoetingscentrum an den Hoogstraot.
Velswiek

**Velswiek** (Nederlands: *Velswijk*) is een buurtschap in de gemeente Bronckhorst in de previsie Gelderland in Nederland. De buurtvereniging Velswiek organiseert in augustus ut joarlekse buurtfeest met onder andere een optocht, volksspelen en vogelschieten.
Tiendeveine

**Tiendeveine** (Nederlaands: *Tiendeveen*) is een dörp ien de Zuud-Drèentse gemiente 't Oveine. 't Hef umdebi'j 800 ienwoaners en lig an 't Linthorst-Homankanaal.

De name Tiendeveine kömp van de ofspraok det veur een tiende diel törf much wörden egraven. *Uutleg ewenst: deur wele?* Rond 1830 har Tiendeveine drei veenvelden ("De Drei Veenen") die of-egraven wördden: 't Wijstersche, 't Spieringer en 't Drijbersche Tiendeveine. Ien 1849 köcht een groep van vier participaanten zeuvenhonderd bunder veengrond ien de zuudpunte van de gemiente Beilen um te laoten ofgraven. D'r kwaamp drokte tussen heur vieren en iene van de participaanten, Jan Coenraad Rahder, kreeg het allentrecht op 't grondgebied. Hi'j stichtten d'r ien 1863 een schoele veur de kiender van zien waarkluden. Mit det 't veen ofegraven was, wördden Tiendeveine een boerendörp. Later hebt d'r heur ok mèensen evestigd die ien de febrieken an 't Oveine waarkten.

Teengswoordig hef Tiendeveine een golfbane.

De kienderboekenschriefster Janne IJmker is geboren op Tiendeveine.
Vierakker

**Vierakker** is een darp in de gemeente Bronckhorst in de previsie Gelderland in Nederland. Vierakker werkt heel völle samen met Wichmond en wordt dan ok vake in één oadem met mekare enuumd. 

Het darp is onstoan rond de havezate Vieracker. In de 14e eeuw ontstond er een belangriek huus van Henrick van Suderoes, of dat huus toen al middeleeuwse verstarking had is niet bekend. De heufdgebouw wodden begin 1890 af-ebrokken, noadat het ondeugelek was ewodden, en iets ten oosten van de eurspronkeleke ligging opni-j ebouwd. Völle families met invloed hebt in het huus ewoond. In de 20e eeuw woonde Jonkheer Charles Joseph Maria Ruijs de Beerenbrouck in het huus, hi-j was etrouwd één van de dochters de familie Van der Heyde. Toen de Jonkheer in 1936 inens oaverleed wodden hi-j in Vierakker onder grote belangstelling van völle notabelen begraven.

Ondanks dat Vierakker groter was ewodden dan Wichmond (in 1810 had Vierakker 404 inwoners tegenoaver 291 in Wichmond) had het eeuwen lang gin eigen karke. Doar kwam in 1869/1870 verandering in, toen wodden der een Rooms-Katholieke karke ebouwd. Dissen is de Sint Willibrorduskarke enuumd, dèn momenteel (in 2006) wordt restaureerd. Noast de vri-j grote karke stoat der ok een pastorie en een kösterswoning in ut darp.
Kranenburg

**Kranenburg** kan verwiezen naor:

*Kranenburg (Gelderland) - een buurtschap in de gemeente Bronckhorst
*Kranenburg (Oaveriessel) - een vroggere havezate in Zwolle, Oaveriessel
*Kranenburg, Hoogduuts naam van Kranenborg (Nedersaksen) - gemeente in district Stood
*Kranenburg (Noordrien-Westfalen) - gemeente in district Kleef
Linde

**Linde** kan verwiezen naor:

* Lindeboom - een loofboom
* Lende (*Linde*) - een revier in Frieslaand
* Linde (Bronckhorst) - plaatse in Bronckhorst (Gelderland)
* Linde (Daeventer) - een buurtschap in de gemeente Daeventer (Oaveriessel)
* Linde (De Wolden) - een buurtschap in de gemeente De Wolden (Drenthe)
* Linde (Frankriek) (*Lynde*) - een gemeente in de Franse Westhoek (Frankriek)
* Linde (Tweanteraand) - ne boerskop in de Tweantse gemeente Tweanteraand
* Linde (veurnaam) - een meidennaam
Vogelschieten

**Vogelschieten** is een volksvermaak, woarbi-j met een geweer op een holten vogel eschotten wordt. De vogel is op-ehangen an een hoge maste. De (meestal) manneleke schutters mot eerst proberen de linkervleugel van de vogel af te schieten. Doarnoa is de kop en de starte an de beurte. As letste mot de romp deraf eschotten worden. Degene dèn de romp van de mast schöt, mag zich een joar koning numen. Vogelschieten wordt meestal op de zogenaamde schuttersfeesten van schutteri-jen of schuttersgildes in Katholieke contreien eholden, moar vanaf ut begin van de 20e eeuw ok op de zogenaamde volksfeesten in Protestante contreien, woar gin schutteri-jen bestoat.
Amerika

**Amerika** kan verwysen nå:
*Amerika (kontinent) - et kontinent Amerika
*Verienigde Staoten van Amerika - een land up et amerikaanske kontinent
*Amerika (Sassen) - een plaatse in Sassen, Düütskland
*Amerika (Drente) - een plaatse in Drente
Mossel

**Mossel** kan verwiezen naor:

*Mossel (zeedier) - een weekdier
*Mossel (Bronckhorst) - buurtschap in de gemeente Bronckhorst
Viever

Een **viever** is een deur de meens an-eleg, relatief klein waoter.

Vievers bin in stedelijke gebieden vake an-eleg veur de verfraoiing van parken en tunen. Daornaos dienen ze oek veur de barging van waoter, as meugelijkheid um waoter uut overstorten op te vangen en as potentiële reservoirs veur bluswaoter.

Oek wonnen vievers gebruuk veur de viskweek of 't bewaoren van vissen (zie: visviever).

Grote (sier)vievers vie-j oek wel in tunen van paleizen en kestelen zoas de vele vievers in de Franse tune.
 
Soms wonnen der een fontein in een viever ezet.

## Nedersaksisch
*Drèents:
***viever*
***plas(se)*, *plaas*, *plaaze*
***weier* (viever, sloot of grachte daoras vissen in ekweekt wördt)
*Stellingwarfs:
***viever*
***plasse*
*Urkers: *vijver*
*Veluws: *viever* of *vijver*
Plefon

Een **plefon**, **plafon** of een **zolder** is de bovenkaante van een leefruumte. 't Hef meerdere doelen, as eerste is 't bedoeld as ofscharming van elektriciteitsbuizen en aandere draojen, dit is neudig zodat de draojen neet beschaodigd wonnen en zodat der lampen op-ehungen kunnen wonnen. Ten tweede is 't vake bedoeld as versiering van een toch wat lillijke lege ruumte.

In kantoorgebouwen wonnen vake gebruuk emaak van *systeemplefons*. Dit bin plefons dee leger in-ebouwd bin mit lichte plaoten, dee emaak bin van een schumig materiaal, dat in een metalen richelwark vastemaak wonnen en an 't gewone plefon hang. Boven systeemplefons lopen dan vake kabels veur netwark en verlochting, en buizen van de centrale verwarming.

## Nedersaksisch
* Grunnegs: *plefon*
* Stellingwarfs: *plafond*
* Veluws: *plefon, plafon, zolder*