open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oosterhout (Noordbråbant)

**Oosterhout** (verneadersassisked: *Ousterholt*) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is et lyknamige Oosterhout. Der woanet 56.232 lüde up ne uppervlakde van 73,09 km². 
Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Baarschot, Den Hout, Dorst, Eind van den Hout, Groenendijk, Heikant, Heistraat, Hespelaar, Oosteind, Seters, Steelhoven, Steenoven, Ter Aalst, Vijfhuizen en Vrachelen.

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Dörd

**Dörd** kan verwiezen naor:
* 't Dörp Nei-Dörd in Drenthe;
* De stad Dordrecht, waor dat Nij-Dörd naor vernömd is
Båkske Bekke

De **Båkske Bekke** is ne bekke midden in den Achterhook. De bekke hevt höär öärsprung in et Korenbürgerveane en Leevelde, dee vlööit döär Reurle en Vorden når den Yssel. De bekke sörget vöär nen deyl van de afwåtering van de landbowgründen van den Achterhook. Dit wyr vanav et ende van de 19e eeuwe steads intensiver rundum de bekke, wårdöär de bewöyners van wåteroaverlast last kregen. Dårup wyr in 1919 et wåterskap Båkske Bekke uperichtet, dat de wåterstand in et gebeed mos reagelen. Tüsken 1926 en 1940 wyren der vöär warkverskavving verskydene projekten uutevoord um den wåteroaverlast in winter en sommer too beparken. De avvoorkapasiteit van sowal de Båkske Bekke as de Veengout wyr vergröyt en wyren völle sekundaire wåterlöype in et gebeed verruumd en uutedeped. De Veengout löpt geruume tyd evenwydig an de bekke en vlööit ter höygte van Wichmond såmen met de Båkske Bekke. Vanav dår takt ouk et Ströymkanål van Hackfort av når den Yssel. Et Wåterskap Ryn en Yssel hevt in de 21e eeuwe untwikkeld um et gebeed rundum de bekke weder antrekkeliker te måken vöär natuurvörming. Der süllet rekreatsy en kultuurhistory ne plekke krygen, under andere döär olde voordes wyder terüg too brengen en olde wåtermöllens terüg too plåtsen.
Jannie Bakker-Rietman

**Jannie Bakker-Rietman**, ok publicerend as **Jannie Bakker** (Gällemuden, 5 oktober 1953), is een Nedersaksisch schriefster uut Aoveriessel.

Ze studeerde Nederlaands in Stad bij Hendrik Entjes en schref vanof begun jaoren zeuventig gedichten, verhalen en columns in 't Gällemunigers. Stokkies van heur hebt in dagblad de Stentor estaone.

In 1973 naamp ze 't initiatief veur de schrieversveriening de Gællemuniger Taelkrink. Mit de studenten Tim Scherings uut Aisen, Henk Bloemhoff uut Ni'jberkoop en Ton Kolkman uut Eanske begunde ze 't aandere jaor Nedersaksisch literair tiedschrift *[[De Pennevogel]]*.

Bij de Iesselakkedemie kwaamp in 2005 heur dichtbundel *Meer geliek as eigen* uut. Een centraol thema daorin is de problematiek van een opgruiend gezin. Wieder stiet ze in haoste alle bundels van de Iesselakkedemie waorin de risseltaoten van de tweejaorlijkse schriefwedstried van de akkedemie epubliceerd wördt.

Mit Frank Löwik schreef Jannie Bakker-Rietman 't heufdstok 'Streektaalliteraturen in Overijssel' veur 't *Handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde* (Van Gorcum, 2008). Ze is lid van de Schrieversbond Oaveriessel en de regionaole warkgroep Noord-West Oaveriesselse Schrieverskring.

Op de Mannefestaosie Nedersaksische literetuur in 2021 dreug ze gedichten veur uut *Meer geliek as eigen*, zowal as wat neiere gedichten. Dizze keuze wördden openeumen in 't *Jaorboek Nedersaksisch 2 (2021)*.

## Bronnen
*Stokkien op Mijn Stad Mijn Dorp
*Henk Bloemhoff, Jurjen van der Kooi, Hermann Niebaum en Siemon Reker (red.) (2008), *Handboek Nedersaksische Taal- en Letterkunde*, Assen: Van Gorcum
*Henk Bloemhoff en Henk Nijkeuter (red.) (2021), *Jaorboek Nedersaksisch 2 (2021)*, Oosterwoolde; Zwaag: Stichting Sasland i.s.m. boekenbestellen.nl
Bardische name

Een **bardische name** (Welsh: *enw barddol*), Cornisch: *hanow bardhek*) is een pseudoniem det in Wales, Cornwall en Bretagne wal gebruukt wördt deur dichters en aandere keunstenaars. Bardische namen bint veural in gebruuk onder lu die betrökken bint bij de bewegingen veur de Keltische talen en culturen van det laand en die gebieden.

## Oorsprong
't Keltische woord *bard* (dichter) verwees eerst naor de Welshe dichters van de middelieuwen, die mangs rondtrökken en mangs bij 't huusholden van een edele heurden. Der waren der die bekendstuden onder pseudoniem, zoas Cynddelw Brydydd Mawr (Cynddelw de Meister-dichter), warkzaam tussen 1155 en 1200, en Iolo Goch (Iolo de Rooie), c. 1320 – c. 1398. 't Bardschop lek aordig old te wezen; zo nuumt de Welshe geschiedkundige Nennius zesde-ieuwse bards as Talhaearn Tad Awen, Blwchfardd, Culfardd, Taliesin en Aneirin.

Umdet achternamen in Wales vake patroniemen bint, zoas Evans en Williams, dielt een bulte mèensen een beparkt antal achternamen. 't Was mit ok um heurzölf van gelieknamigen te onderscheiden det sommige dichters een bardische name keuzen. De 19de-ieuwse dichter John Jones naamp daorumme een bardische name an, Talhaiarn (naor zien geboorteplaatse).

## Heropleving
't Annemen van een bardische name kwaamp weer in zwang mit det de Welshe antiquariaat Iolo Morganwg in de 18de ieuw de middelieuwse tredisie nei leven inbleus. 't Gebruuk breidde hum ok uut naor Bretagne en Cornwall. In Cornwall wördt der naor sommige pioniers van de Cornische taalbeweging verwezen mit heur bardische name, zoas Mordon veur Robert Morton Nance en Talek veur E. G. Retallack Hooper.

## Soortementen bardische name
De Welshe domeneer en schriever Joseph Harris (Gomer) haalde zien bardische name uut de Biebel. Nog aandern gebruukt heur dichterlijke inspiratie, zoas de Welshe dichter Ellis Humphrey Evans (Hedd Wyn, oftewal Pure Vrede).

Een bardische name kan diel uutmaken van een eerbetoon, zoas wanneer de Gorsedh Kernow, de organisatie veur 't Keltische kerakter van Cornwall, iene 't bardschop verlient. Ie kiest dan een bardische name.
Foodvalley

**Foodvalley** is en samenwarkingsverbaand van acht gemeyndes üüt de Gelderske Vallei, med as doel um Europese topregio op 't gebied van agrifood te wörden en blieven. De samenwarking is in juli 2008 begünnen en is en samenvoogsel van de samenwarkings WERV en Regio De Vallei. Med verskillende kennisinstellings en vudselbedryven warkt Foodvalley samen vöär de Foodvalley Ambitieschets 2020. 

## Deylnemmende partyen

### Gemeyndes dee deylnemt:

### Kennisinstellings dee meddoot:
Disse kennisinstellings doot med an ondersöken en projekten in de Foodvalley.

* Christelijke Hogeschool Ede
* Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
* Wageningen University & Research

### Bedryven dee meddoot:
In de Foodvalley bint meyr as 2600 bedryven en instellings dee samen vöär 21.700 an banen hebt.

* Arla Foods
* Struik Europe
* Bieze Food Group
* FrieslandCampina
* NIZO food research
* Koninklijke De Heus
* Dishman
* Hatchtech

## Verwysings
* Webstea van regio Foodvalley
Ingeborg Nienhuis

**Ingeborg Nienhuis** (Zoltkamp, 1981) is een schriefster in 't Grunnings en Nederlaands, en streektaalfunctionaris bij 't Bureau Groninger Taal en Cultuur.

## Studie
Nienhuis studeerde Nederlaands en journalistiek an de Rieksuniversiteit Grunning en behaalde een master in de pedagogiek.

## Streektaalfunctionaris
Op 1 april 2016 wördden Nienhuis in de plekke van Eline Brontsema streektaalfunctionaris bij 't Bureau Groninger Taal en Cultuur van de Rieksuniversiteit Grunning. Dizze functie is der veur 't onderzuken, vasteleggen en anjagen van de Grunninger taal.

Sinds september 2020 verzörgt Nienhuis De Grunneger Podcast, die as mit op Spotify beschikber is.

## Schrieverije
Bij uutgeverije Het Drentse Boek verscheen in 2016 de dubbeluutgave *10: Gronings telwoordenboek* / *10: Drents telwoordenboek*, waorvan Nienhuis 't Grunningse part schreef en Abel Darwinkel 't Drèentse.

In 2017 kwaamp *De Groningin: De wereld door de ogen van een Groninger Paard* uut bij Uitgeverij Ingetekstueel. In vieftien aoventuren beschrif 't peerd Prelude hoe ze ankik tegen 't mèenselijk haandeln en hoe vrömd zij det vake viendt.

In 2020 verscheen van Nienhuis de Grunningstalige novelle *Schoem of De Voarende Zoltkamper*, uutegeven deur Stichting Grunneger Bouk. De novelle, die hiel best verkocht, giet aover roege, potige en levenslustige jongelu in een esleuten gemienschop, en hoe of zij ummegaot mit veraanderingen.

In 2021 verscheen Nienhuis heur Nederlaandse debuutroman *Randfiguren*.

## Wieder
Nienhuis woont in Vaaierhoezen op 't Hoogelaand. Ze warkt ok as onderwiezeres Nederlaands en tekstschriefster, en döt endredactiewark veur uutgevers.

## Bronnen
*Webloug aover Nienhuis heur anstelling as streektaalfunctionaris
*Webloug aover ''10: Gronings telwoordenboek'' / ''10: Drents telwoordenboek''
*''Dagblad van het Noorden'' aover Nienhuis heur schrieverije
Oss

**Oss** is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is de lyknamige stad Oss. Der woanet 92.517 lüde up ne uppervlakde van 170,93 km². 

Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint 
* Berghem	(10.370 inwoaners)
*Demen	(180)
*Deursen (med Dennenburg der by) (685)
*Dieden	(210)
*Geffen	(4.970)
*Haren	(720)
*Herpen	(2.900)
*Huisseling	(340)
*Keent	(60)
*Koolwijk	(2.900)
*Lith	(3.125)
*Lithoijen	(895)
*Macharen	(740)
*Maren-Kessel	(1.370)
*Megen	(1.680)
*Neerlangel	(70)
*Neerloon	(205)
*Oijen	(1.270)
*Overlangel	(445)
*Ravenstein	(3.070)
*Teeffelen	(190)
Wyders gevt et noch de nåberskappen Achterste Heide, Duurendseind, Gement, Boveneind, Benedeneind, Kleine Koolwijk en Voorste Heide.
## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Reusel-De Mierden

**Reusel - De Mierden** (spreak uut: *rösel de myrden*) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is et dorp Reusel. Der woanet 13.127 lüde up ne uppervlakde van 78,66 km². 

Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Hooge Mierde, Hulsel en Lage Mierde.

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Podcast

Nen **podcast** is ne gelüüdsupname wat oaver internet of up nen gelüüdsdraeger belüsterd worden kan. De upname kan en radioprogramma weasen, mär ouk vöäredragene korte verhalen kummet vöär.

De uutsendingen untstünden do as et amerikaanske technologybedryv Apple de eyrste digitale geluudsdraeger, de iPod, up de markt brachten. Et woord *Podcast* is dan ouk ne samenstelling van iPod en et engelske *broadcast* (uutsending). Oarsprungelik was de bedoling üm nen podcast up nen iPod of anderen geluudsdraeger te setten, sou dat den tohöyrder der up eygene tyd en wyse når lüsteren kunde. Rechtevoord sint vöäle podcasts ouk rechtstreyks oaver internet te ströymen en hoovt se neet meyr eyrst binnenehaald te worden.

In nen podcast kan et oaver van allens en noch wat gån. Et hangt der mär net vanaf wat den uprichter der van maket. Ouk magt de makers heylemål selv weaten wo vake se der eyne maket en wo lange as ne upname duurt. Mangs drait nen podcast üm gesprekken med gäste, mangs is der en vast koppel lüde wat et an mekander küret, mär ouk lüde dee as ne ård kolumn-achtige podcasts maket. Wat podcasts wordet vulleydig improviseerd, anderen volget en strak uuteskreaven verhaal. Mangs is nen podcast bedoold üm anderen wat by te brengen, mangs ouk gewoan vöär de wille.

Gröttere podcasts kryget geld van bedryve üm underwyl reklame te maken. Dårmed kan et ne inkumstenbrunne weasen vöär de makers.

Med de kumst van de klookfoon en ströymingsdeenste as Spotify en iTunes is podcasten en podcast lüsteren en populäär tydverdryv ewörden. In et neadersassiske gebeed sint verskeidene podcasts te belüsteren. Seet dårvöär de lyste van neadersassiske podcasts.
Roosendaal

**Roosendaal** is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is de lyknamige stad Roosendaal. Der woanet 77.201 lüde up ne uppervlakde van 107,16 km². 

Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Wouw, Heerle, Nispen, Wouwse Plantage en Moerstraten.

Nåberskoppen sint:
* Akker
* Boeiink
* Borteldonk
* Brembosch
* Bulkenaar
* De Rotting
* Everland
* Haiink
* Hazelaar
* Heijbeek
* Hoevestein
* Hollandsdiep
* Hulsdonk
*Kruisstraat
* Nieuwenberg
* Oostlaar
* Plantage Centrum
* Vijfhoek
* Vinkenbroek
* Visdonk
* Vleet
* Vroenhout
* Wouwse Hil
* Zoomvliet

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Sint Anthonis

**Sint Anthonis ** (Neadersassisk: *Sünt Töänis*) is ne vöärmålige gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant, sinds 1 januari 2022 behöyrt et töt de gemeynde Land van Cuijk. De höyvdsteade van de gemeynde was et lyknamige Sünt Anton. Der woanden 11.688 lüde up ne uppervlakde van 99,76 km². 
Andere dörpe en kernen in de gemeynde waren Landhorst, Ledeacker, Oploo, Stevensbeek, Wanroij en Westerbeek.

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Sint-Michielsgestel

**Sint-Michielsgestel** (Sünte Michielsgästel) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is et lyknamige Sünte Michielsgästel. Der woanet 29.512 lüde up ne uppervlakde van 59,34 km². 
Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Berlicum, Den Dungen en Gemonde. Andere nåberskappen sint Beekveld, Berlicum, Besselaar, De Bus, Doornhoek, Haanwijk, Halder, De Hogert, De Loofaert, Den Dungen, Gemonde, Heikantse Hoeve, Hersend, Heult, Hezelaar, Hoek, Horzik, Kerkeind, Laar, Maaskantje, Middelrode, Nijvelaar, Plein, Poeldonk, Ruimel, Tielse Hoeve, Wielsche Hoeven, Wamberg en Woud.

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Son en Breugel

**Son en Breugel** (*Sun en Bröägel*) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is Son. Der woanet 17.553 lüde up ne uppervlakde van 26,51 km². De gemeynde Son en Breugel besteyt enkel uut de twey kernen Son en Breugel.

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Steenbargen

**Steenbergen** (verneadersassisked: *Steynbargen*) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is de stad Steynbargen. Der woanet 24.304 lüde up ne uppervlakde van 159,14 km². 
Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint De Heen, Dinteloord, Kruisland en Nieuw-Vossemeer.

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Söökmachine

Ne **söökmachine** is ne komputertopassing wårmed y et internet künnet döärsöken. Der beståt meyrdere söökmachines up et werldwyde web, sou as Google, Yahoo en Bing.

## Warking
Woneyr y ne söökterme invoret, kryg y allerlei söökresultåten. Våke bünt de söökresultåten eordend up relevanty - in wo wyd de tekst van ne websteade oavereynkümt med de söökterme -, mår sortering up båsis van dåtum kümt ouk vöär. De söökresultåten bünt et gevolg van nen sööktocht oaver et werldwyde web når passende websteades döär de söökmachine. Meystal wördet der ne vöärvertöyning van de websteades etöynd, wårmed de söökmachine en beald gevt van de evunden söökresultåten.

## Söökupdracht en söökwoord
Ne söökterme kan underskeyden wörden in nen söökupdracht, en antal wöörden of nen heylen sin en in en söökwoord, wår slechts eyn woord of såmenvattende stekwöörden wördet inevoord.1. Gebrukers van de söökmachine måket gebruuk van sökupdrachten, online marketeers gebruket söökwöörden.
Zouk Machine

**Zouk Machine** is nen geheyl uut vrouwlüde bestånden kompa ov zouk müsykgroop uut Guadeloupe, den enkele internationåle hits hevt eskoord, vöärnåmelik in Frankryk. Zouk Machine is et meyst bekend van et nümmer Maldòn (la musique dans la peau) uut 1990, wat ouk de nåme van et album is. Et nümmer håleden under anderen in de franske SNEP Singles Chart de nümmer 1 positsy en wyr werldwyd meyr as 1 miljoon mål verkocht.

## Geskydenis
Zouk Machine wyr in 1986 uperichted döär de leden van Experience 7, Guy Houiller en Yves Honoré, en såmenestelled uut dree vrouwlüde uut Guadeloupe: Joëlle Ursull, Christiane Obydol en Dominique Zorobabel. Et eyrsten album was *Sové lanmou,* eskreaven döär Guy Houiller en Yves Honoré, broder en swåger van Christiane Obydol. Joëlle Ursull verleet den groop en ging vöär ne solokarriere. Sy wyr in 1990 tweyds up et Eurovisie Songfesitival med et leed **, ecomponered döär Serge Gainsbourg en Sylvain Augier.

Begin jåren '90 kwam Jane Fostin by den groop. Öär single Maldòn wyr nen werldhit en stund 9 weaken up nümmer 1 in Frankryk. Den groop toureden verskeydene målen rund de werld en bracht twey albums uut: *Sa ké cho* en *Clin d'œil.*

In 1995 kwam den groop in ne krisis terechte en plåtenmåtskappy BMG bracht *Best of Zouk Machine* uut. Jane Fostin verleet uutendelik den groop en begon ne solokarriere.

## Eksterne links

* Zouk Machine, chronology Étoile-productions.be
J.M. Legtenberg

**Johannes Maria (Johan) Legtenberg** (Hertem, den 13. juni 1888 – Hengel, den 11. oktober 1958) was nen twentsken skryver en dichter. Al wör Legtenberg jung up ne buurderye in Hertem, souwat syn heyle wydere leaven woanden hee in de stad Hengel. Warken deade hee by de Hengelosche Electrische en Mechanische Apparaten Fabriek (Heemaf). 

Mär eyn wark, *Bloemen ôet nen Dieselkaomp*, is der van em uutekümmen, al is bekend dat der noch heyl wat van em unsorteerd in de archiven ligt. Et wark besteyt uut sou'n 120 bladsyden an stilistisk starke gedichten en artikelen oaver de twentske språke. Dee lätsten sint vöäral ne afspegeling van syne eygene oavertügingen. Legtenberg was autodidakt, wat der up dale küm dat hee vöäral vöäle selv versün, sunder recht språkenkündige underbouwing. Hee meynden byvöärbeald dat de uutspråke van et twentsk dichtby natüürlike klanken stünd, ümdat wat warkwöörde em wat onomatopeisk vöärkümmen.

## Skryverye
Et kan good weasen dat syne bloomryke warken nen vlücht warren uut syne städelike fabrikümgeaving. In et tweyde deyl van den dartigsten jårgang van et Inschrien, et blad wat et Van Deinse Instituut uutgavven, stünd te leasen dat Legtenberg döäsevul gedichten had eskreaven. Toch is der mär eynen bündel van em uutekümmen: *Bloemen ôet nen Dieselkaomp*. Vöär den Tweyden Wearldoorlog an skreav Legtenberg al syne eyrste gedichten, mär hee had de tyd neet med. Tydens en kort nå den oorlog hadden lüde wal wat anders an de kop as romantiske dichterye. En syne eygenwyse skryvwyse makeden et neet heyl togangelik vöär de lüde dee as der wal up satten te wachten.

Toch völ syne fynsinnige en elegante wyse van skryven by de kenners medeyne up. Nen anderen grouten name in de twentske skryverswearld, Johan Buursink, skreav em in 1949 vul lov to dat hee neet underdeade vöär grouten as Johanna van Buren. In de Twentsche Courant, den vöärlouper van de hüdige Tubantia, stünd ne lovende kritik, wårin Legtenberg syn wark ‘et beste wat der töt nu to in et twentsk is eskreaven’ wör enöömd.

Legtenberg makeden sikselv neet populäärder döär syne eygensinnige en vöär minder ovende leasers van et neadersassisk undöärgrundelike skryvwyse. Up kritik dårup seade hee dat as lüde echt interesseerd warren, se dår ouk wal möödde vöär doon solden. Hee volgden et neaderlandsk löskes, mär was druk up leaseteykens. En woord as 'hyr' skreav hee byvöärbeald stark fonetisk as *hi’e*. In allerhande artikelen tüsken syne gedichten döär deade hee dee spelling en syne seenswysen uut de döke. Uut dee artikelen blikt ouk nen hang når ‘süver twentsk’ en olde segswysen en gebruken, sou as ouk Kårel van den Notåris uut Ryssen dee skreav.

## Styl
Legtenberg had en fyn gevööl vöär ritme en metrum en syne warken doot denken an laat-romantiske dichters uut et Düütskland van de 19. eywe. Hee löt sik stark vöärskilderen döär de natuur en syne gedichten ståt vul bloomryke språke. 

## Uutgaves
* 1947: *Bloemen öet nen Dieselkaomp* (Dichterye en artikelen oaver språke)

## Uutgånde verwysing
*Legtenberg syn profil up de Twentske Taalbanke
Pestengasthuus

't **Pestengasthuus** (Zwols: *Pestengastuus*, mit stomme ''h'') is een historisch gebouw in de binnenstad van de Aoveriesselse heufdstad Zwolle. In de loop van de tied hef 't verscheiden functies ehad.

't Wördden zo rond 1450 dalezet as gasthuus, een soortement verpleeghuus, veur mèensen die an de pest leden. Anvaankelk stund 't buten de stadsmuren, mar det veraanderde toen de muren deur de grui van de stad verplaatst wördden.

Toen de pestepidemie veurbij was, diende 't Pestengasthuus as hospitaal veur saldaoten en as gildehuus veur 't weversgilde. 't Pleintien veur 't gebouw het nog altied 't Weversgildeplein.

't Gebouw kreeg nog een riege aandere functies en vandage de dag zit der restaurant 't Pestengasthuys in. Sinds 1996 vaalt 't paand onder monumentenzörg.
Pèperbusse

De **Pèperbusse**, op zien Zwols uut te spreken mit de è van *crème*,  is een laatgotische karketoren in de Aoveriesselse heufdstad Zwolle. 't Is de toren van de Basiliek van Oonze-Lieve-Vrouwe-ten-Hemelopneming, een karke an de Ossenmark in de binnenstad. 'De Pèperbusse' is feilijk de bijname, inegeven deur de vörm, van wat formeler de Oonze-Lieve-Vrouwetoren het.

Mit zien 75 meter heugte kuj de Pèperbusse van wiedof zien. 't Is ien van de miest herkenbere bouwwarken van Zwolle en is iconisch veur de stad.

## Geschiedenis
De Pèperbusse is gebouwd tussen 1454 en 1463. In 't begun was de toren stomp van baoven. Naodet de toren van de Grote of Sunte-Michaëlskarke in 1669 ofebraand was, wolden ze een neie representatieve toren veur Zwolle. Daorumme wördden der in 1727 een siepelvörmige kap op de Oonze-Lieve-Vrouwetoren ezet.

In 1815 wördden 't baovenste diel van de toren verwoest deur braand. Bij 't herstel wördden 't hudige koepelvörmige dak in neoclassicistische stijl derop ezet.

## Restauratie
Van 2002 töt en mit 2005 hebt ze de Pèperbusse duchtig erestaureerd, umdet der deur de jaoren hen aordig wat bouwkundige gebreken an ontstaon waren. Op 2 november 2004 wördden der vier neie klokken in 't carillon eplaatst. Mit now 51 klokken is dit ien van de grootste carillons van 't laand.

## Heugte
De Pèperbusse hef een heugte van 75 meter. Nao et instörtten van toren van de Sint-Michaëlskarke (115 töt 120 meter heuge) op 17 december 1682 stund 't bekend as de hoogste toren van de stad, mar sinds de bouw van kantorencomplex de Iesseltoren (96 meter, opeleverd in 2006) is det niet meer zo. 

De Pèperbusse kuj op töt an de eerste ummegaank, op 51 meter heugte. Dit stiet geliek an 236 traptreden. De tweede ummegaank, op 65 meter, maj as pebliek niet op.

## Culturele invloed
Naor de toren is een kruudkoeke vernuumd, de "(Zwolse) Pèperbuskoeke", mit onder meer sukade, gember, basterdsuker en hunnig. Ok hef de toren zien name egeven an *De Peperbus*, een huus-an-huuskraantien det alle weken vergees verspreid wördt in Zwolle en contreien.

In *Op zien Zwols: Woordenboek van de Zwolse taal* (Iesselakkedemie, 2009) wördt de Pèperbusse umscheven as: "toren van de Onze Lieve Vrouwenkerk op de Ossenmarkt, en de trots van elke Zwollenaar."

## Ofbieldingen

Ofbeelding:Zwolle, straatzicht2 met Peperbus foto2 2010-07-03 08.42.JPG|Straote mit de Pèperbusse
Ofbeelding:Zwolle Peperbus Bevrijding.JPEG|De Pèperbusse vanof de voete van de toren, mit de Zwolse vlagge
Ofbeelding:Zwolle Peperbus Vlag.JPG|De Pèperbusse mit de Nederlaandse vlagge
Ofbeelding:Peperbus_Zwolle.jpg|De Pèperbusse eziene vanof de stadsgracht
Ofbeelding:Peperbus Zwolle vanuit reuzenrad 25-12-2011.jpg|De Pèperbusse eziene vanuut 't reuzenrad op 't Rodetorenplein


## Uutgaonde verwiezingen
* Officiële webstee
Peperbusse

**Peperbusse** kan verwiezen naor:

*peperstreier, een pottien veur peper
*de Pèperbusse, een laatgotische karketoren in Zwolle
*Peperbus (Bargen op Zoom), een karketoren van rond 1370
*Peperbus ('s-Heer Hendrikskiender), een 15e-ieuwse karketoren
*Peperbus (Gent), een omwallingstorentien in Gent
*Peperbus (Media Park), een omroepstudio in Hilversum
*Myriostoma coliforme, een paddenstoel
*Peperbusse (waopen), een vuurwaopen
*Anplakzuil, een reclamezuil in de vörm van een peperbusse
*Transformatorzuil, een transformatorhuussien as reclamezuil
*Erkertoren, een uutbouw op een vestingmure
Basiliek van Oonze-Lieve-Vrouwe-ten-Hemelopneming

De **Basiliek van Oonze-Lieve-Vrouwe-ten-Hemelopneming** is een middelieuwse kruuskarke an de Ossenmark in de Aoveriesselse heufdstad Zwolle. Van oorsprong was de karke een kapel, de Oonze-Lieve-Vrouwekapel, die ondergeschikt was an de Sunte-Michaëlskarke. De toren van de karke stiet bekend as de Pèperbusse en geldt as een symbool van Zwolle.

## Geschiedenis
't Gebouw wördden in vier bedrieven dalezet. Veureerst wördden, tussen 1394 en 1399, 't koor ebouwd. Daornao wördden 't dwarsschip en de oostelijke travee van 't schip ebouwd; dit was in 1417 klaor. Töt en mit 1452 stunden de warkzemheden tumig. In 1454 kwaamp 't schip gereed. Tussen 1462 en 1484 wördden de Oonze-Lieve-Vrouwetoren ebouwd, die bekendstiet as de Pèperbusse.

Tussen 1580 en 1810 is de basiliek veur alderhaande niet-karkelijke doelen gebruukt. In 1809 wördden de karke an de kathelieken egeven. Die voerden de neudige ripperasies en anpassings uut en namen 't gebouw in 1811 in gebruuk. In 1871 wördden der ziedbeuken toeëvoegd, die in 1975 vurtehaald bint.

Bij 't zeshonderdjaorig bestaon van de karke kreeg dizzend op 18 oktober 1999 van Paus Johannes Paulus II de eretitel van basiliek.

## Waj der kunt zien
De stoffelijke resten van de middelieuwse schriever en mysticus Thomas a Kempis wördt in de basiliek in een kissien bewaord. Oorspronkelijk laggen dizze begraven op Begraafplaatse Bargklooster. Vervolgens wördden ze bewaord in de olde Sunte-Michaëlkarke. Die wördden in 1965 esloopt, waornao de reliekschrien aoverebracht wördden naor de neie Sunte-Michaëlkarke an de Bisschop Willebrandlane. Toen ok dizze karke dichtegunk, wördden de schrien mit Pinkstern 2006 onderebracht in de Basiliek van Oonze-Lieve-Vrouwe-ten-Hemelopneming.

In de basiliek stiet wieder een bield van Sunte-Michaël, de schutspatroon van Zwolle. Dit bield is afkomstig van de vroggere Diezerpoorte.

## Ofbieldingen

Ofbeelding:Thomas a Kempis Schrijn.JPG|Schrien van Thomas a Kempis
Ofbeelding:Archangel Michael Zwolle.JPG|Bield van Sunte-Michaël
Ofbeelding:Zwolle_Peperbus.jpg|De Pèperbusse, de toren van de basiliek
Ofbeelding:Zwolle Basiliek Raam.JPG|Glas-in-loodraam baoven de ingaank
Ofbeelding:Sint-Willibrord Beeld Zwolle.JPG|Bield van Sunte-Willibrord
Ofbeelding:O.L.V. ten hemelopneming Zwolle wapen.svg|Waopen van de basiliek mit motto "Regnum Dei intra vos est" (Gods riek is binnenin oe)


## Uutgaonde verwiezingen
*Webstee van de basiliek
Manizja

**Manizja Dalerovna Sangin** of **Manizja**, of *MANIZHA* (geboren as **Manizja Dalerovna Chamrajeva**, up 8 juli 1991 in Dusjanbe in Tadzjikistan) is en Russiske sangeresse.

See wyr in 2021 tweyds up et Eurovisie Songfesitival in Rötterdam med et leed *Russian Woman*.

## Diskogråfy

### Album
* *Manuscript* (2017)
* *ЯIAM* (2018)

### EP
* *Womanizha* (2019)
Tilburg

**Tilburg** is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is de lyknamige stad Tilburg. Der woanet 220.513 lüde up ne uppervlakde van 118,13 km². 

Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Berkel-Enschot (12.325 inwoaners), Udenhout (8.340) en Biezenmortel (1.465).
 
## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Uden

**Uden** (verneadersassisked: *Üden*) is ne vöärmålige gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant, sinds 1 januari 2022 is de gemeynde såmenegåne med Landerd töt de gemeynde Måshurst. De höyvdsteade van de gemeynde was et lyknamige Uden. Der woanden 42.293 lüde up ne uppervlakde van 67,53 km².

Andere dörpe en kernen in de gemeynde waren Volkel (3.440 inwoaners) en Odiliapeel (2.050). Wydere nåberskappen sint Bedaf · Biesthoek · Duifhuis · Eikenheuvel · Heikant · Hengstheuvel · Hoogveld · Hultje · Kleuter · Kooldert · Lagenheuvel · Lankes · Loo · Maatsehei · Moleneind · Niemeskant · Oosterens · Rakt · Schadron · Slabroek · Strepen · Velmolen · Vloet · Weeg.

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Valkenswaard (gemeynde)

**Valkenswaard** (verneadersassisked: *Valkenswaerd*) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is et lyknamige Valkenswaerd. Der woanet 31.230 lüde up ne uppervlakde van 56,50 km². 
Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Dommelen en Borkel en Schaft.
 
## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Veldhoven

**Veldhoven** is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is et lyknamige Veldhoven. Der woanet 45.625 lüde up ne uppervlakde van 31,89 km². 

Veldhoven valt in de gröttere metropole van Eindhoven.

## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Waalwijk (gemeynde)

**Waalwijk** (bråbantsk: *Wólluk*, verneadersassisked: *Waalwyk*) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is et lyknamige Waalwyk. Der woanet 48.801 lüde up ne uppervlakde van 67,65 km². 
Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Sprang-Capelle en Waspik.
 
## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Woonsdrecht

**Woensdrecht** (verneadersassisked: *woonsdrecht*) is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is Hoogerheide. Der woanet 22.019 lüde up ne uppervlakde van 91,97 km². 

Andere dörpe en kernen in de gemeynde sint Huijbergen, Ossendrecht, Putte en Woonsdrecht.
 
## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Irony

**Irony** (uut oldgreeksk *εἰρωνεία* "eirōneía", oaversat as 'veinsde unweatendheid'), is en retorisk middel, literären technik of geböärtenis wårby dat wat up et eyrste ouge likt te weasen as verwacht, radikaal anders is.

Irony kan verdeyld worden in meyrdere soorten, sou as spröäkene irony, dramatiske irony en situationele irony. Disse wordet vake bruked üm de wårheid in et teagendeyl te benådrükken. Ymand kan de bedüding van ne uutspråke ekstra kracht bysetten döär upsettelik wöörde te gebruken dee as et teagenoaverestelde bewäret, et teagendeyl van de wårheid untkennet, of en feitelik verband drastisk en vöärdehandliggend af te swakken.

## Definity
Der sint heyl wat definitys van irony, dee as allemåle min of meyr der up dale kummet dat by irony et bedoolde en esegde neet oavereyne kummet en döär den wårneamer 'tüsken de regels döär' eleasen müt worden. In situationele irony is et de teagenstelling tüsken en warkelik geböärde en et verwachte.

Eyne den as segt dat hee der "skik an hevt as teen douden", gebrukt spröäkene irony in et neadersassisk, üm an te geaven dat hee argens heylemål gin pleseer an hevt. Ouk et kommentaar dat et 'heyrlik weader' is terwyl as et dat neet is, is en vöärbeald van irony.

## Underskeid med sarkasme

Irony wördt vake döär mekander haald med sarkasme. Et verskil is dat irony vake wördt gebruked üm kommentaar up ne situaty te geaven, wåras sarkasme en (mangs stark oaverdreaven) kommentaar up en unwünskelike handeling of karaktertrek van en persoon is. Sarkasme is bedoold üm et algemeyne denken oaver ymand syn gedrag te beïnvloden, döär et up oaverdreavene wyse te benådrükken. Byvöärbeald as nen unhandigen knecht nen pot med varve ümmestoat, dat de baas segt: "dat hest du weader mooi versierd."
Chris Canter

**Chris Canter** (Zwolle, den 4. oktober 1980) is nen skryver en dichter in et neadersassisk. Van syne hande küm under meyr de verhalenbündel *Moenen* uut. 

In 2006 debuteerden Canter in et drentske literäre tydskrivt Roet, med ne ümmesetting van et neagende-eywske latynske leed *Ut quid iubes pusiole*. Twey jår dårup küm syn eyrste eygene verhaal in datselvde blad. Seyd dee tyd sint dårin med regelmåt verhalen en essays van em te leasen. Up internet swarvet twey neaderlandske verhalen van em.

Wyders warkeden hee med an *Vueltaal. Op fietse deur Drenthe*, en böökske van et drentske Huus van de Taol, wat uutegeaven wör vanweage de start van de Runde van Spanje (de *Vuelta*) in de Provincy Drenthe. Dårin warren verskillende handige sinnekes in neaderlandsk, drentsk en spaansk upenöämen. De spaanske oaversettingen warren van Canter.

Wat dichterye angeyt warket Canter vake tüsken verskillende språken. Hee düt vöäle oaversetten uut et engelsk in et neadersassisk, mär ouk franske en spaanske sittet der tüsken.

In 2019 küm synen verhalenbundel *Moenen* uut by Het Drentse Boek. By deeselvde uutgeaverye publiceerden hee in 2023 synen dichtbündel *Hieltied Onbekender*, wårin as nöäst drentske oaversettingen van under meyr Dylan Thomas ouk eygen wark in drentsk, engelsk, spaansk, fransk un afrikaansk steyt. 

## Skryvstyl
As skryver valt Canter up döär syne bealdende, ryke wyse van uutdrukken. In al syne verhalen, of dee nu in Oaveryssel of Drenthe spöälet of wyd dårbuten, probeert hee en neadersassisk språkgevööl te leggen. Mangs sittet der verwysingen når oustneaderlandske jöägdkultuur in, sou as de autorodeo, al mag hee dår gaerne van afwyken. In synen verhalenbündel *Moenen* (2019) kaart hee ouk gröätere tema's an, sou as upwårming van de aerde en vlüchtelingenproblematik. 

In vöäle van syne warken vervaget de grensen tüsken wat natuurlik is en wår as de fantasy et unverwachts oavernemt, mangs by et kafkaeske af. Eygentydsk is et altyd.

## Persöönlik
Canter wör geboaren in Zwolle as söäne van nen britsken vader en noordoaveriesselske moder. Hee brachten en grout deyl van syne jöägd döär in et kortby liggende dorp Nylüsen. Dårnöäst hevt Canter family in Süüdafrika. Et leaverden em en stark untwikkeld gevööl vöär språken up en ouk nen houp inspiraty vöär korte verhalen. Canter küürt en skrivt selv nöäst neadersassisk ouk neaderlandsk, afrikaansk, engelsk, düütsk, fransk en spaansk. Wyders hevt hee interesse in däänsk en kornisk. Ouk sint bydragen an de neadersassiske wikipedia deyl van syne leevhebberye, wårby as hee vöärnamelik skrivt oaver literatuur.

Ouk binnen et neadersassisk weat hee nen weg tüsken verskillende drentske varianten en et stellingwarvsk.

In et dagelikse leaven is Canter oaversetter van beroop en woanet in Madrid.

## Uutgaves
* *Moenen* (2019)
* *Hieltied onbekender* (2023)

## Brunnen
*Canter syn profil up de websteade van et Huus van de Taol
Waalre

**Waalre** is ne gemeynde in de neaderlandske provincy Noordbråbant. De höyvdsteade van de gemeynde is Waalre-dorp. Der woanet 17.544 lüde up ne uppervlakde van 22,66 km². 
Et andere dorpin de gemeynde is Aalst.
 
## Uutgånde verwysing
* Officiele gemeyndewebsteade
Jorien ter Mors

**Jorien ter Mors** (Eanske, den 21. december 1989) is ne neaderlandske skaatsenrydster en old-shorttrackster. By de Olympiske Winterspöllen van 2014 in et russiske Sotsji wün Ter Mors ne goldene plakke up beide de 1500 meter en de plogenachtervolging in et langebaanrennen. By de Olympiske winterspöllen van 2018 in et süüdkoreaanske Pyeongchang wün see ne goldene plakke up de 1000 meter in et langebaanrennen. In et shorttracken wün see med plooggenoutes Yara van Kerkhof, Lara van Ruijven en Suzanne Schulting ne brunsene plakke en västigden see en ny wearldrekord. Döärdat de plogen van China en Kanada in de A-finale ne faute makeden, sköäven Ter Mors en öär koppel up når de darde steade.

Up den 23. januåry 2022 makeden Ter Mors bekend dat see solde uutskeiden med skaatsen.
Heimdall

**Heimdall** of **heimdallr** (ouk bekend as **Rig**, **Hallinskiði**, **Gullintanni** en **Vindlér** of **Vindhlér**) is in de germaanske mythology den wachtersgod. Vanuut synen burcht Himinbjörg, wår de brandende reagenboagbrügge Bifröst samenkümt med de lucht, kikt hee uut vöär anvallers van et godenryk.

Den yslandsken skryver Snorri Sturluson meynden dat Heimdall ne söäne is van Wodan en neagen maagdelike dochters van Aegir, den sey-god. Heimdall is untstån uut den bruus van de sey-branding. Hee hevt vöärkennis en skarp sicht en gehöyr. Dårümme hoovt hee ouk neet voordan up wacht te stån, hee weat ja toch al wat der kümt. Hee drägt de klinkende hoorn Gjallarhorn üm alarm te pusten as der gevår is en ridt up *Gulltoppr*, en paerd med guldene manen. In syn huus hevt hee nen vöärråd meade. Hee hevt de sociale klassen van þrall (knecht), karl (buur) en jarl (graaf) under de mensken emaked.

Eyn nömenswaerdig verhaal van Heimdall is syne poging üm Freya's geleevde halskeatene Brísingamen terüg te krygen, terwyl as hee, in de verskyning van nen seyhund, vecht med Loki, den stoakebaas. De teagenstelde verholding med Loki is belangryk, ümdat de vöärspelling is dat see mekander ümmebrenget tydens Ragnarök.
Platform Nedersaksisch

't **Platform Nedersaksisch** is een samenwarkingsverbaand det in 2021 in de bienen kwaamp en det 't Nedersaksisch as taal en cultuur wil uutdragen. De samenwarkende partners bint 't Centrum Groninger Taal & Cultuur, de Stichting Stellingwarver Schrieversronte, 't Huus van de Taol, de Iesselakkedemie en Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers. Op 31 meert 2021 lanceerde 't platform de webstee Nedersaksisch.com.

Op de webstee wördt inegaone op verscheiden menieren waorop 't Nedersaksisch in de samenleving leeft en mèensen mit menare verbiendt. Daorbij is der andacht veur gebieden as taal, muziek, theater, film, schrieverije, tradities (zoas paosvuren, carbidschieten en naoberschop), toerisme en economische samenwarking tussen de Nedersaksische pervincies.

De webstee signaleert een nei Nedersaksisch gevuul in de samenleving en verwiest dernaor as 'naoberschap in de 21e eeuw'. Der wördt wat oogmarken eformuleerd: laoten zien det 't Nedersaksische gevuul leeft, laoten ervaren det 't verbiendt, en verkennen hoe of 't Nedersaksisch naoberschop in de 21ste eeuw benut kan wörden.

Op de webstee wördt een manifest anebeuden, 'Nedersaksisch leeft en verbindt'. Wieder bint der een neisofdieling en een agenda waoraj kunt vienden wat der op Nedersaksisch gebied zoal organiseerd wördt.

## Reacties
Een beste batse Nederlaandstalige neismedia en internetmagazines kondigden de komst van de webstee an.

In Nedersaksische Facebookgroepen was nog aordig wat te doen aover 't gegeven det de webstee, op wat lösse kreten nao, Nederlaandstalig is. Dizze reacties wördden op de webstee Wearldspråke samenevat in een artikel mit de titel 'Hollandsk up nye websteade Nedersaksisch.com ougstet vöäral unbegrip'.

## Bronnen
* De webstee Nedersaksisch.com van 't Platform Nedersaksisch
* Noaber: 'Lancering website Platform Nedersaksisch in de Meertmaond'
* Artikel 'Hollandsk up nye websteade Nedersaksisch.com ougstet vöäral unbegrip' (2 april 2021)
Geliefden van Valdaro

De **Geliefden van Valdaro** bint twee mèenselijke skeletten van zo'n zesduzend jaor old. Ze bint deur archeologen evunden in een neolitisch graf in San Giorgio in de buurte van Mantua, Italië, in 2007. De beiden waren begraven mit de gezichten naor menare toe en de naarms rond menare, waordeur ze een liefdespaartien liekt te wezen.

De opgraving wördden eleid deur archeologe Elena Maria Menotti. 't Stel bint een man en een vrouwe, beidend tussen de achttien en twintig jaor toen ze uut de tied kwamen en ongeveer 1m57 laank.

Bij de nakke van de man wördden een vuurstienen pielpunte evunden. Naost de dij van de vrouwe lag een fiks vuurstienen lemmet en onder heur pelvis lagen twee vuurstienen messen. Osteologisch onderzuuk leverden gien bewies veur een gewelddaodige dood, breuken of microtrauma. Grootkaans bint daorumme de vuurstienen veurwarpen mit de beiden begraven as grafgiften.

In september 2011 koj de skeletten veur 't eerst zien in 't Nationaal Archeologisch Museum van Mantua. In 2014 kwamen ze permanent in dit museum terechte, daor as ze onder barstbestendig glas te bekieken bint.

## Rifferenties
Robin Page

**Robin Frederick Page** (Londen, 2 november 1932 – Canada, 12 mei 2015) waar ain Brits-Canadees konstschilder en baildhaauwer. As perfesser waar 'e verbonden aan verschaidene Duutse academies veur de konsten.

Page roakte bekend as ain van de veurmannen van konstbeweegen Fluxus en waar oprichter van kunstbeweegen Jape Art. Hai waarkte onder aigen noam, moar ook onder 't pseudoniem **Bluebeard** (*Blaauwboard*). As konstenoar haar Page n beulde talenten: hai was onder aandern cartoonist, muzikaant, konstschilder, staindrokker, baildhaauwer en podiumkonstenoar. Zien waark wordt vailal kenmerkt deur absurdisme en satire, woarbie mit noame de konstwaereld (en nait in leste stee de konstenoar zullen) op hak nomen wordt. Ondaanks t grote vakmanschap van zien waark en dailnoame aan Documenta - de wichtigste tentoonstellen van haidendoagse baildende konst op eerd - kreeg Page tiedens zien laiven anders nooit volledige erkennen veur zien waark. Woar hai wel erkennen veur kreeg waar zien invloud op meziek. Hai wordt zain as groundlegger van 't *guitar smashing* in de popmeziek.

Tiedens zien laiven exposeerde Page veurnoamelk in West-Europa. Doar trad e t maiste op. Waarkens van Page moaken dail oet van de verzoameln van onder aandere de Kunsthalle Bremen, Museum Abteiberg, de Staatsgalerie Stuttgart en de Austrian Ludwig Foundation for Art and Science.
Kezestölpe

Een **kezestölpe** is een gebruuksveurwarp veur in de keuken en op de eettaofel. 't Is een bol deksel, treditioneel van glas, mangs van keramiek en vandage de dag ok vake van plastic, um keze onder te bewaoren en (langer) goed te holden.

## Nut
Onder de stölpe dreugt de keze minder rap uut en kan dizzend op kamertemperatuur bewaord wörden. De keze wördt bescharmd tegen invloeden van butenof, zoas vliegen en schimmels. Ok kuj der de keze mit ofscheiden van de geuren van aandere levensmiddeln in de koelkaste. Wieder veurkomt de stölpe det oe de kamer naor keze giet roeken.

## Kenmarken
Kezestölpen hebt vake de deursnede van een etensbörd, of past daor aoverhenne, zodej de keze op 't börd kunt leggen en der de stölpe aoverhenne kunt plaatsen. Baovenop de stölpe zit een dikke knoppe, daor aj de stölpe mit kunt optillen en neerzetten. Mangs zit der an de baovenkaante van de stölpe wat gatties, zodet de keze kan aosemn.

Bij de stölpe kan ok een eigen schale of rond holten börd heuren. An de raand van zo'n börd kan rondum een glieve zitten, waor dan de raand van de stölpe in past. 't Holten börd kuj in iene muite deur gebruken as sniedplaanke veur de keze.

## Benumingen en uutdrokkings
In verscheiden talen het 't dink, naor de vörm dervan, een 'kezeklokke': Duuts *Käseglocke*, Deens *osteklokke*, Fraans *cloche à fromage*, Spaans *campana de queso*. 't Woord in 't Esperanto, *fromaĝokloŝo*, is ok de titel van 't blad van de Esperantoveriening in Alkmaar. Sommige gebouwen wördt wegens de vörm informeel 'de kezestölpe' enuumd, zoas in Duutslaand 't geval is mit gebouwen in Berlien, Dresden en 't keunstenersdörp Wörpswede.

De Nederlaandse uutdrokking 'iets onder de kaasstolp houden' wil zeggen dej wat niet naor buten wilt brengen. De Duutse uutdrokking 'unter der Käseglocke leben' wil zeggen: ofescheiden wezen van de warkelijkheid; in oen eigen wereldtien lèven.
Annie uut de Bochte (Bökkers)

**Annie uut de Bochte** is een nummer van de Sallaandse rockband Bökkers. Et nummer is een rocknummer. Et nummer is in 2014 emaakt en zit in et album Humme. Op 3 april 2021 was et nummer op YouTube ruum 1,7 miljoen keer an eklikt.

Et nummer giet oaver een maagien det met de bromfietse völs te härd deur de bochte hen gung en daordeur uut de bochte is evlöögen. Zie hef hiernao nooit meer heurzölf ewest.
Diskografy van Bökkers

Hyronder is en lyste te seen met de **diskografy van [[Bökkers]]**, en sallandske rockband. Vanof 2010 syn er eyn livealbüm üütebracht en ses stüdioalbüms (töt 2021).

## Albüms

### Stüdioalbüms

### Livealbüms
Loki

**Loki** is nen god in de germaanske mytology. In wat brunnen is Loki de söäne van Fárbauti en Laufey en nen bröder van Helblindi en Býleistr. Loki is etrouwd med Sigyn en se hebbet ne söäne, Narfi of Nari. Med de röäsinne Angrboða hevt Loki de dochter Hel, den wulv Fenrir en de wearldslange Jörmungandr. 

Do as Loki es in de gedaante van ne maere was, wör hee beswangerd döär den dekhengst Svaðilfari. Sou wörp Loki et achtbeynige paerd Sleipnir. In de vorhaal-edda wördt hee ouk de vader van Váli nöömd, al steyt der ouk twey mål in dat Woden de vader van Váli is.

Wo as Loki sik töt de andere goden vorholdet, hangt van et vorhaal af: mangs helpet Loki de goden, mangs is he kwådwillend. Loki kan sik van gedaante voranderen. Mangs is hee nen salm, ne maere, ne vlege en möägelik ouk ne olde vrouwe med name Þökk (oldnoorsk vöär 'danke'). In de goodwillende vorhalen med de andere goden bedecht hee den doud van den gold Balder en bindet Váli Loki vaste med de ingewanden van eyne van syne söäns. In beide de dicht- en vorhaaledda set de godinne Skaði ne groute slange boaven em as dat geböärt. De slange seywelt vorgif boaven em, wat Sigyn upvangt in ne skåle. Toch müt see mangs de skåle löädig smyten, en van de dröppels dee as Loki dan raket vorwringet hee sik van seyrde, wårdöär as mangs aerdbeavingen untståt. By den anvang van Ragnarök sal hee sik vry weaten te wringen en med de röäsen teagen de goden medvechten. Dårby löpt heeHeimdall teagen et lyv en söält de beide mekander ümme brengen.

Loki kümt vöär in de dicht-edda, et bookwark wat in de 13. eywe upstelled wör uut öldere traditionele brunnen en vortelkünst. Ouk wördt hee nöömd in de vorhaaledda en de Heimskringla den as in de 13. eywe döär den domåligen geskeedkünnigen Snorri Sturluson wör daleskreaven. Hee steyt ouk tüsken de Noorske Runedichtsels, wördt besüngen in de dichtsels van de Skalds en hevt ne rulle in skandinaviske volksvorhalen. Et kan good Loki weasen den as steyr up de runesteynder van Snaptun, Kirkby Stephen en et Krüüs van Gosforth. Volgens de meyste geleyrden is Loki den god van de undöägende. In vöäle populäre media wördt når Loki vorweysen.
Frigg

**Frigg** is ne gudinne uut de germaanske mytology. See is in de meyste verhalen de vrouwe van Woden en de moder van Donar, Balder en Höder. See is de gudinne van vöäruutsicht en wysheid en woanet in de sumpige laeglandhallen van Fensalir. In et oldhougdüütsk heat see *Frīja*, in langobardisk *Frēa*, in oldengelsk *Frīg*, in oldfreesk *Frīa*, en in oldsassisk *Frī*, wat uuteandelik allemåle afstamt van et protogermaanske *'Frijjō, wat 'de geleevde' of 'de vrye' bedüdet. Wo as see sik töt Freya verhöldet en of de beide feitelik eyn en deselvde sint, sint de geleyrden et noch neet oaver eyns.
Fenrir

**Fenrir** (uut oldnoorsk: "veanganger" of "veanryder") **Fenries** of **Fenrisúlfr** (oldnoorsk: "Fenrirswulv"), ouk wal **Hróðvitnir** en **Vánagandr** (monster van de Vánrivyr) enöömd, is nen grouten wulv in de germaanske mytology. Med Hel en de wearldslange is Fenrir en kind van stoakegud Loki en de röäsinne Angrboða. Hee steyt beskreaven in de dichtedda, daleskreaven in de 13. eywe uut eyrdere mundelinge brunnen, en de verhaaledda en *Heimskringla*, van den yslandsken skryver Snorri Sturluson. In beide edda's is Fenrir de vader van de wulven Sköll en Hati Hróðvitnisson. Van Fenrir is vöärsegd dat hee den gud Wodan sal upvreaten by Ragnarök en dårvöär döär Wodan synen söäne Viðarr ümmebracht sal worden.

In de verhaaledda steyt beskreaven dat de guden de vöärspellingen oaver Fenrirs tokumstige rulle höyrt. Ouk seet se em rap grötter groien en sint der niks geröste up. Dårümme oaverlegt se med den gud Týr (Dinksel) dat hee an de keatene müt. Den krigt dat vöär mekander, mär Fenrir bit em wal de hande af.
Websteade

En **websteade** is en versameling van websyden mid teksten, afbealdingen of videos dee up eyne of meyrdere webservers behüsed wördt, en beskikbår is up et internet. 

De websyden van en websteade binnen meystentyds eskreaven in HTML, dårnåst wördt der ouk vake gebrüükemaked van CSS en skriptspråken as JavaScript. En websteade wördt altyd bekeaken vanüüt en webkyker, dit is en programma of topassinge wår websteaden vanaf te bekyken binnen. 

Gewoanlik begint en websteade mid en startsyde van wår üüt der döäreklikked kan wörden. Up de startsyde steyt meystentyds samenevatted wat der up de websteade te vinden is. 

De meyste websteaden hebben en eigen domainname. Wikipedia hevt byvöärbeald ‘wikipedia.org’ as domainname, mid dårvöär en subdomain, sou hevt de neadersassiske Wikipedia *nds-nl* as subdomain.
Hel (godin)

**Hel** is ne gudinne uut de germaanske mytology. Volgens dee verhalen is see heyrseresse oaver de lyknamige underwearld in et hyrnåmåls. See is ne dochter van plåggud Loki en röäsinne Angrboða, en süster van den wulv Fenrir en de wearldslange Jörmungandr. See is halv swart of blauw en halv vleyskklörig. Ouk hevt see en dunker, neaderslachtig vöärkummen. 

Volgens de verhaaledda, et 13. eywske wark van den yslandsken Snorri Sturluson, hevt Wodan öär anestelled as heyrseresse oaver neagen wearlden med dårin en unnömelik antal hallen med untelbåre underdånen. Öären taak is underdak en eaten te versorgen vöär swakkeren en lüde dee van ölderdom estörven sint. De hallen hebbet unmündige poorten en houge müren.

Hel spöält ne döärslaggeavende rulle in de weaderupstanding van den gud Balder. Sou geyt den gud Hermóðr up anvråge van Frigg med et paerd Sleipnir når Hel üm te vrågen of Balder neet weader vry mag worden elåten. Dat mag van Hel, as et de guden lükket üm alle leavende saken up de wearld te låten rouwen vöär Balder. Alle weasens wilt dat, behalve de olde vrouwe Þökk, dee ne vermumde Loki blikt te weasen.